THE LITTLE DRUMMER GIRL

JOHN Le CARRE

YAYIN HAKLARI (C) : ALTIN KİTAPLAR YAYINEVİ

KESİM AJANSI

1. BASKI TEMMUZ 1983

KAPAK DÜZENİ : YÜKSEL ÇETİN

KAPAK FİLMİ : KOMBİ GRAFİK

DİZGİ BASKI : ALTIN KİTAPLAR BASIMEVİ

John le Carré

KÜÇÜK
TRAMPETÇİ
KIZ

Türkçesi:
Melek KAYA

BİRİNCİ BÖLÜM

HAZIRLIK

1

Alman yetkililerinin her ne kadar olayı bilmelerine imkân yoksa da, ortaya kanıt diye bir şey çıkarması Bad Godesberg'de oldu. Bad Godesberg olayından önce giderek artan bir kuşku vardı. Ama planlamanın üstünlüğü, bombanın kötü yapımına karşın, bu kuşkuyu kesinliğe dönüştürmüştü. Bu meslekte çok kullanılan bir özdeyişe göre, bir insan ergeç olaya imzasını atar. Bütün sıkıntı işin beklemesindedir.

Bomba pazartesi sabahı sekizi yirmi altı geçe, beklenenden çok geç, hatta belki de on iki saat geç patlamıştı. Kurbanların kol saatleri zamanı kesin olarak belirtmekteydi. Son birkaç ayın olaylarında olduğu gibi, herhangi bir uyarıda bulunulmamıştı. Ama zaten böyle bir niyet olduğu da düşünülemezdi. İsrailli silah satın alma yetkilisinin Düsseldorf'ta arabasının havaya uçurulmasında da, Antwerp'te Yahudi Kongresi örgütleyicilerinin bir kitap-bombayla öldürülmelerinde de herhangi bir uyarı sözkonusu değildi. Zürih'te bir İsrail bankasının dışındaki çöp tenekesinde patlayıp iki masum yayayı yaralayan bomba olayında da. Yalnız Stokholm'daki bomba uyarılıydı ve bu da o dizinin bir parçası değil, çok başka bir grubun işiydi.

Bonn'un siyasal karışıklıklarından arabayla on beş dakika uzaktaki Bad Godesberg'in Drossel Caddesi saat sekizi yirmi beş geçe diplomatik durgunluğun hüküm sürdüğü bir yerdi. Yeni bir cadde olmasına karşın bol yeşillikti bahçeleri, garajlar üzerinde uşaklara ayrılan daireleri ve camlarında Gotik stili demir parmaklıklarıyla İyice gelişmiş sayılırdı. Ren havası yılın büyük bir bölümünde tropikal bir orman kadar yağışlı olduğundan bitki örtüsü de, diplomat topluluğu gibi, Almanların yol yapımlarından daha hızlı bir tempoda büyür. Böylece evlerin önü daha şimdiden sık ağaçlarla kaplanmıştı ve bunlar günün birinde gerçek boylarına erişirlerse, bölgenin tümü Grimm masallarındaki karanlık köşelere dönüşecekti. Bu ağaçlar patlamaya karşı etkili bir engel oluşturduğundan, patlamanın hemen birkaç gün sonrasında yerel bir bahçecilik kuruluşu bunların satışını hızlandırarak epey iş yapmıştı.

Evlerin çoğunda kesin bir milliyetçi görüş egemendir. Örneğin, Norveç Büyükelçisinin evi, Oslo'nun borsacılar mahallesinden kalkmış da buraya konmuşcasına ciddi görünüşlü, kırmızı tuğladan bir çiftliktir. Drossel Caddesinin öteki ucundaki Mısır Konsolosluğuysa yoksulluk dönemini yaşayan bir İskenderiye villasının havasını taşır. Evden yaslı Arap müziği taşmasına rağmen pencereleri Kuzey Afrika sıcağına karşıymışcasına sımsıkı pancurludur.

Mayıs ortalarındaki gün, hafif esen rüzgârda tomurcukların ve yeni yeni yeşillenen yaprakların nazlı nazlı sallanmalarıyla başlamıştı. Manolyalar çiçeklerini dökmüş, bembeyaz taç yaprakları yerdeki çöplerin bir parçası olmuştu artık. Ortalığın böylesine yeşilliği yüzünden anayoldan geçen trafik gürültüsü duyulmuyordu bile. Patlamaya kadar en çok duyulan ses kuşların şakıması, hele özellikle Avustralya Askeri Ataşesinin salkımlarına âşık olan tombul güvercinlerin hu çekmeleriydi. Bir kilometre kadar güneyde, Ren nehri üzerindeki mavnaların sürekli homurtuları vardı, ama bu derinden gürültü kesilmedikçe kentliler bunu duymazlardı bile. Kısacası Batı Almanya'nın gerçekçi, ama biraz paniğe düşkün gazetelerinin iktisadi durgunluk, enflasyon, ödeme dengesizliği, işsizlik gibi dev bir kapitalist ekonominin her zamanki ve tedavisi olanaksız dertlerini sıralamalarına karşın, Bad Godesberg'in yaşanacak iyi bir yer, Bonn'un söylendiği kadar kötü sayılmayan bir kent olduğuna inanılacak bir sabahtı.

Milliyetlerine ve mevkilerine göre bazı kocalar işlerine gitmişlerse de, diplomatlar klişeleşmiş tipler değillerdir. Örneğin, kederli bir İskandinav müsteşarı evlilik sorunlarının getirdiği bir içki sonrası başağrısından hâlâ yatmaktaydı. Güney Amerikalı bir ataşe, Pekin'de görevdeyken aldığı ipekli sabahlığa bürünmüş, pencereden Filipinli şoförüne alışveriş talimatı veriyordu. İtalyan konsolosu çırılçıplak traş olmaktaydı; banyosunu yaptıktan sonra, ama günlük jimnastiğine başlamadan önce traş olmayı severdi. Giyinmiş olan karısı aşağıda bir gece önce eve geç dönmüş olan kızına, haftanın çoğu gününde olduğu gibi çıkışmaktaydı. Fildişi Kıyısından bir temsilci uluslararası bir telefon konuşmasıyla efendilerine, giderek elisıkı olan Alman maliyesinden kalkınma yardımı alma konusundaki son çabalarını anlatıyordu. Hat birden kesildiğinde, efendileri adamın telefonu bilerek kapattığını sanıp istifa etmek isteyip istemediğini soran sert bir telgraf gönderdiler. İsrail Çalışma Ataşesi bir saat önce çıkmıştı. Bonn'da pek huzursuz olduğu için Kudüs saatine göre çalışmayı severdi.

Her bomba olayında bir mucize vardır; bu kez de mucizeyi sağlayan, olay yerinin elli metre ilersinde toplanan küçük çocukları alıp oradan uzaklaşmış olan Amerikan Okulunun otobüsü oldu. Bir rastlantı eseri çocuklardan hiçbiri ev ödevini unutmadığından, hiçbiri uyuyakalmadığından, otobüs duraktan zamanında kalkmıştı. Otobüsün arka pencereleri parçalandı, sürücü direksiyonu kaldırıma doğru kırdı, bir Fransız kızının gözü çıktı, ama çocukların çoğuna hiçbir şey olmadı. Sonraları bu bir mucize olarak kabul edilmişti. Çünkü bu tür olayların hemen sonrasında, ölülere yas tutmak yerine sağ kalanları kutlamak için genel bir istek vardır. Bu tür olayların gerçek acısı, şok etkisi kaybolduktan sonra, birkaç saatte yerleşir ancak.

Çok yakında olmayanlar için bombanın patlama sesi ne olduğu hemen kavranabilecek bir şey değildi. Nehrin karşı yakasında Königsvvinter'dekiler kulaklarına yabancı gelen bir gümbürtü duymuşlar ve bir felaketten sağ kurtulmuş insanlar gibi şaşkın, yarı sağır bir halde birbirlerine bakıp sırıtmışiardı. «Bu lanet olasıca diplomatlardan başka ne beklenir,» demişlerdi birbirlerine. «Hepsini toplayıp Berlin'e göndermeli de bizden toplanan vergileri orada rahat rahat yesinler!» Ama olay yerinin yakınlarında olanlar, ilk başta hiçbir şey duymamışlardı. Bütün söyleyebildikleri, o da konuşabildikleri takdirde, yolun sallandığı, bir bacanın damdan havaya fırlaması, evlerinin içinde kopan kasırganın derilerini bile gerip kendilerini yere fırlattığı, çiçekleri vazodan uçurup vazoları da duvarlara çarptığıydı. Kırılan camların şangırtısını ve yeni yeşeren yaprakların sokağa yağmasını da duymuşlardı. Ve çığlık atamayacak kadar korkan insanların mırıltıları. İşte bu yüzden gürültüden çok, kendilerinin olağandışına çıkmalarının farkındaydılar. Fransız Konsolosunun mutfak radyosunda okunan günün yemek listesini duymuş olanlar da vardı. Aklının başında olduğuna inanan bir ev kadını patlamanın radyonun ses düğmesini açıp açamayacağını sormuştu polise. Polisler bir battaniyeye sardıkları kadını olay yerinden uzaklaştırırken bir patlamada her şeyin olabileceğini, ama bu olaydaki açıklamanın çok başka olduğunu kibarca söylemişlerdi. Fransız Konsolosunun evinin tüm camları yere indiği ve içerde radyoyu kısacak kimse olmadığı için sesin sokaktan duyulmasına hiçbir engel yoktu. Ama kadın bu açıklamayı gerçekten kavrayamamıştı.

Hiç kuşkusuz basın olaydan az sonra oradaydı ve polis kordonunu yarmaya çalışıyordu. İlk heyecanlı haberlerde sekiz kişiyi öldüren ve otuz kişiyi yaralayan patlamanın sorumlusu olarak Nibelungen5 adlı bir Alman sağ kanat örgütü gösterilmişti. Örgüt, bir balonu bile havaya uçuramayacak iki geri zekâlı gençle bir kaçık yaşlıdan oluşmaktaydı. Öğleden sonra basını, biri İsrailli olmak üzere beş ölü, dört ağır ve on iki hafif yaralıyla, yine ellerinde bir tek kanıt bile olmadan, İtalyan Kızıl Tugaylarından söz etmekteydi. Ertesi gün bir daha fikir değiştirip patlamayı Kara Eylül Örgütüne yüklediler. Bunun ertesi günü olayın sorumluluğunu, hem de daha önceki patlamalarınkilerle birlikte, Filistin Istırabı adlı bir örgüt üstlendi. Eylemin açıklamasından çok, adının değişikliğinden olacak, pek çok makalenin manşetini bu örgüt süslemeye başladı.

Ölenlerden Yahudi olmayanlar içinde İtalyanların Sicilyalı aşçısıyla Filipinli şoförleri de vardı. Dört yaralıdan biri, bombanın evinde patladığı İsrail Çalışma Ataşesinin karısıydı. Kadın bir bacağını kaybetmişti. Ölen İsrailli, küçük oğulları Gabriei'di. Ama sonradan yayılan bir söylentiye göre, bombanın hedefi bunların hiçbiri olmayıp kadının Tel Aviv'den kendilerini ziyarete gelmiş ve Batı Şeria'da Filistinlilerin hakları konusunda sert bir tutuma sahip amcasıydı. Kısaca söylemek gerekirse, adam Filistinlilerin hiçbir hakları olmadığına inanıyor ve bunu açık açık dile getirmekten de kaçınmıyordu. Oysa yeğeni olan çalışma ataşesinin karısı İsrail'in sol yakasındandı, kibbutz yaşamı kendisini diplomatik hayatın bu katı lüksüne hazırlamamıştı ve amcası gibi düşünmezdi.

Gabriel okul otobüsüne binmiş olsaydı kurtulacaktı, ama çocuk o gün de, başka günlerde olduğu gibi, iyi değildi. Şimdiye dek, özellikle tatil zamanlarında sokakta huzursuzluk yaratıcı olarak kabul edilen sıkıntılı ve aşırı hareketli bir çocuktu. Ama annesi gibi müziğe yeteneği vardı. Patlamadan sonra tüm sokak onun en çok sevdikleri çocuk olduğunda fikir birliğine vardılar. Yahudi yanlısı duygularla dolu bir sağ kanat Alman gazetesi onu «Melek Cebrail» olarak anıyordu bu terimin her iki din için de geçerli olduğunu bilmiyorlardı kuşkusuz ve tam bir hafta çocuğun bir aziz olduğu konusunda uydurma hikâyeler yayınladılar. Daha ciddi gazeteler de bu duyguyu yansıtmaktaydılar. Bir yıldız gazeteci Disraeli'ye atıf yapmadan onun bir deyişini dile getiriyordu. «Hıristiyanlık ya tamamlanmış Yahudiliktir ya da hiçbir şey değildir.» Böylece Gabriel, bir Yahudi şehidi olduğu kadar bir Hıristiyan şehidi de olmuştu. Olaydan etkilenen Almanlar bunu böyle bilmekle daha rahat etmekteydiler. Okurlardan gelen binlerce Alman Markının bir yere harcanması gerekiyordu. Bir Gabriel anıtından söz edilmekle birlikte diğer ölülerden konuşulduğu yoktu. Yahudi geleneğine uyularak Gabriel'in küçük tabutu İsrail'e gönderildi. Yola çıkamayacak kadar hasta olan annesi, kocasıyla Bonn'da kalarak Kudüs'e gidip oğullarının mezarı başında dua edeceği günü beklemeye bşladı.

Patlamanın olduğu günün öğleden sonrası Tel Aviv'den altı kişilik bir İsrailli uzman grubu geldi. Almanlardan soruşturmayla görevlendirilen İçişleri Bakanlığından Dr. Alexis onları karşılamak için havaalanına gitmişti. Çevresindekilerin pek çoğundan on santim kısa olmanın acısını tüm yaşamı boyunca çekmiş olan Alexis tilki gibi kurnaz bir adamdı. Bu ezikliği nedeniyle olacak, özel yaşamında da, meslek yaşamında da vurdumduymazdı. Hem avukat, hem güvenlik görevlisi, hem de politik bir hokkabazdı. Açık açık ileri sürdüğü liberal inançları koalisyon hükümeti tarafından hoş karşılanmaz, yine de o bunları televizyonda dile getirmekten hiç kaçınmazdı. Babasının Hitler aleyhinde çalıştığı söylenirdi, şimdi bu değişik çağda oğluna pek uygun gelmeyen bir mirastı bu. Hiç kuşkusuz Bonn'un sırça saraylarında onu görevi için yeterince sağlam bulmayan kişiler çoktu; yakın bir geçmişte karısından boşanması ve kendisinden yirmi yaş küçük bir metresin ortaya çıkışı da durumu iyileştirmiş değildi kuşkusuz.

Gelen bir başkası olsaydı, Alexis havaalanına gitme zahmetinde bulunmazdı, nasıl olsa basının izleyeceği bir karşılama değildi bu, ama Federal Alman Cumhuriyetiyle İsrail arasındaki ilişkiler biraz «nazik» olduğundan başbakanlık baskısına boyun eğmişti. Kendisinin karşı çıkmasına rağmen, son anda yanına Hamburg'dan Silezyalı bir de polis vermişlerdi. Tutucululuğunu saklamaya gerek duymayan Silezyalı 1970'lerde «öğrenci kontrolü» alanında ün yapmış olup onların elebaşları ve bombaları konusunda uzmandı. Adamı yanına katmalarının diğer bir nedeni de, İsraillilere sempatik gelmesiydi, ne var ki, Alex onun kendisine karşı bir denge unsuru olarak bu işle görevlendirildiğini biliyordu. En önemlisi, Alexis de, Silezyalı da unbelastet olarak niteleniyorlardı; yani ikisi de, Almanların «üstesinden gelinememiş» diye adlandırdıkları geçmişleri için bir bir sorumluluk taşıyamayacak kadar gençtiler. Bugün Yahudilere yapılan her neyse, Alexis ile Silezyalı meslektaşı bunu dün yapmamışlardı ve daha fazla güvence gerekiyorsa, baba Alexis de yapmamıştı. Alexis'in yönlendirmeleriyle basın bunu açıkça ortaya koymuştu. Yalnız bir başyazıda, İsrailliler Filistinli kamp ve köylerini hedef gözetmeksizin bombalamaya ve bir değil, düzinelerce çocuk öldürmeye devam ettikleri takdirde, bu tür barbarca misillemeleri de beklemeleri gerektiği belirtilmişti. Ertesi gün İsrail Büyükelçiliği basın sözcüsünün öfkeli, biraz da karmaşık bir yanıtı yayınlanmıştı. Basın sözcüsü İsrail Devletinin 1961'den bu yana Arap terörizminin saldırısı karşısında bulunduğunu öne sürüyordu. İsrailliler rahat bırakıldıkları takdirde bir tek Filistinli bile öldürmeyecekleri. Gabriel bir tek neden yüzünden ölmüştü: Yahudi olduğu için. Almanlar Gabriel'in bu konuda yalnız olmadığını anımsayabilirlerdi. Soykırımı unutmuşlarsa bile, on yıl önceki Münih Olimpiyatları hiç kuşkusuz henüz belleklerden silinmemişti.

Gazetenin yazıişleri müdürü yazışmayı kesip bir günlük tatile çıkmıştı.

Tel Aviv'den gelen uçak alanın ıssız bir köşesine indi, formaliteler bir yana bırakılarak hemen işbirliğine başlandı. Ale'xis, İsraillilerin hiçbir isteğine hayır dememek için emir almıştı. Ama aslında emire de gerek yoktu. Kendisi Tel Aviv'e zorunlu «bağlantı» ziyaretini yapmış ve Soykırımı Müzesinde başı eğik olan fotoğrafını çektirmişti. Silezyalıya gelince... o zaten önüne gelen herkese hiç yılmadan ne de olsa aynı düşmanın ardında olduklarını söyleyip durmaktaydı. Kızılların ardında yani. Soruşturma henüz tamamlanmamışsa da, dördüncü gün olayın inandırıcı bir tablosunu çizmiş bulunuyorlardı.

Bir kere, hedef olarak seçilen evde özel güvenlik nöbeti tutulmadığında fikir birliğine varmışlardı. Zaten elçilikle Bonn güvenlik yetkilileri arasındaki anlaşma koşulları arasında böyle bir madde yoktu. Üç sokak ötedeki İsrail Büyükelçisinin evi yirmi dört saat koruma altındaydı. Dışında yeşil bir polis arabası dururdu, çevresi demir parmaklıklarla çevriliydi, orada bulunmalarının tarihsel garipliği kendilerini rahatsız etmeyecek kadar genç iki nöbetçi makineli tüfekleri ellerinde olarak bahçede devriye gezerlerdi. Elçinin kurşun geçirmez bir arabası ve motosikletli polis refakatçileri vardı. Ne de olsa Yahudi olmasının yanı sıra bir büyükelçiydi. Ama sıradan bir çalışma ataşesi konusunda aşırıya kaçmaya gerek yoktu. Onun evi gezici bir diplomatik nöbetçi ekibinin genel koruması altındaydı ve polis kayıtlarından da anlaşılacağı üzere, bir İsrailli evi olduğu için özel bir dikkat gösterilmekteydi. Ayrı bir önlem olarak da İsraillilerin adresleri resmi diplomatik listelere alınmamıştı.

O pazartesi sabahı saat sekizden az sonra çalışma ataşesi garajının kilitli kapısını açmış, her zaman olduğu gibi arabasının radyatör kapağını ve bu iş için verilmiş, ucunda ayna takılı bir süpürge sopası yardımıyla şasinin altını kontrol etmişti. Kendisiyle birlikte olan karısının amcası bunları yaptığını onaylamıştı. Çalışma ataşesi oturmadan önce koltuğun altına da bakmıştı. Bombalama olayları başladığından beri bu tür önlemler yabancı ülkelerdeki İsrailliler için zorunlu olmuştu. Aynı durumda olan herkes gibi ataşe de bir radyatör kapağının çıkarılıp içine patlayıcı yerleştirilmesinin kırk saniye aldığını bilirdi. Benzin deposunun altına mıknatıslı bir patlayıcı yapıştırıvermek daha da az sürerdi. Hepsi gibi o da kendisini havaya uçurmaya hevesli pek çok insanın bulunduğunu biliyordu. Ne de olsa gazeteleri ve telgrafları okuyordu. Arabanın temiz olduğu kanısına varınca karısıyla oğluna veda etmiş, işine gitmişti.

İkinci olarak da, evde çalışan İsveçli kız Elke kendisi gibi temiz bir aileden olan Alman sevgilisi Wolf ile bir gün önce bir haftalık tatil için Westerwald'a gitmişti. Wolf askerliğini yapmaktaydı; pazar günü öğleden sonra Elke'yi üstü açık Wolksvagen'iyle gelip almıştı. O sırada sokaktan geçen herkes, iyi giyimli Elke'nin Gabriel'i öptüğünü, kızı uğurlamak için kapıya çıkmış olan çalışma ataşesine el salladığını görebilirdi. Yeşil sebzeye pek düşkün olan karısı o sırada arka bahçede çalışıyordu. Elke bir yıla yakındır yanlarındaydı ve ataşenin deyişiyle ailenin sevilen bir üyesiydi.

Bu çok sevilen kızın ve polis güvenlik korumasının eksikliği saldırıyı mümkün kılmıştı. Başarılı kılansa, çalışma ataşesinin iyi huyuydu.

O pazar günü Llke'nin gidişinden iki saat sonra saat altıda, ataşe konuğuyla dini bir tartışmaya dalmış ve karısı da Alman toprağını seve seve eşelerken kapı çalınmıştı. Çalışma ataşesi her zaman olduğu gibi kapıyı açmadan önce dikiz deliğinden bakmıştı. Ve bakarken de, yine her zaman olduğu gibi, yerel kısıtlamalar yasaklasa bile, silahı elindeydi. Ama kapı önünde, elindeki çantada İskandinav Havayollarının etiketleri olan yirmi bir, yirmi iki yaşlarında sarışın bir kız duruyordu. Sokakta da, motorunun sesini işittiğinden emin olduğu bir taksi kızı beklemekteydi. Hatta ataşe motorun hafif bir aksaması olduğunu bile sonraları kafasını yorunca anımsamıştı. Anlattığına göre, yüzünü yaz çilleri basmış olan kız çok sevimli ve sporcu yapılıydı. Üzerinde blucin ve tişört yerine, boğazına kadar iliklenmiş ciddi bir mavi elbise, başında da beyaz ipekli bir eşarp vardı. Ataşe tabancasını holdeki konsolun çekmecesine bıraktıktan sonra kapıyı açmış ve kız çok sevimli, kendisiyse çok iriyarı ve utangaç olduğundan, yüzünde canayakın bir gülümsemeyle karşılamıştı.

Bütün bunlar ilk soruşturmada ortaya çıkmıştı. Tevrat düşkünü amca ne bir şey görmüş, ne de bir şey duymuştu. Bir tanık olarak hiçbir işe yaramazdı. Odanın kapısı üzerine kapanır kapanmaz, zamanını hiç boşa geçirmediği söylentisini doğrulamak istercesine hemen dini bir yorum okumaya koyulmuştu.

Kız aksanlı bir İngilizceyle konuşuyordu. Fransız ya da Latin değil de, kuzeyli olmalıydı. Polisler ataşeye çeşitli aksanlar dinletmişlerdi ve kuzey kıyı aksanı adamın duyduğuna en yakını çıkmıştı. Kız önce Elke'nin evde olup olmadığını sormuştu. Elke'ye de Elke değil, yakın arkadaşlarının çağırdığı gibi «Ucki» demişti. Çalışma ataşesi kızın iki saat önce tatile çıktığını söylemişti, ama kendisinin bir yardımı dokunabilirse... Kız düş kırıklığına uğramış gibi bir tavır takınmış, başka zaman uğrayacağını söylemişti. İsveç'ten az önce gelmişti. Elke'nin annesine içinde giyecek ve plak olan bu çantayı kızına teslim edeceğine söz vermişti. Elke pop müziği delisi olduğu için plaktan söz etmek yetip de artmıştı bile. Çalışma ataşesi kıza içeri girmesi için ısrar etmiş, çantayı alıp içeri taşımıştı. Bunun için kendisini hiç bağışlamayacaktı ya! Evet, aracılar tarafından getirilen paketleri kabul etmemek için yapılmış olan uyarılan biliyordu. Ama bu gelen Elke'nin İsveçli yurttaşı Katrin'di, çantayı daha o sabah Elke'nin annesinden almıştı. Çanta umduğundan daha ağırdı, ama bunun nedeni de içindeki plaklar olmalıydı. Ona uçakta hakkı olan kiloyu bu çantaya harcamış olacağını söylediğinden, kız Elke'nin annesinin fazla bagaj ücretini ödemek için kendisini arabasıyla Stokholm Havaalanına kadar getirdiğini anlatmıştı. Çanta sert sırtlıydı ve ağır olduğu oranda sıkı sıkı doldurulmuştu. Hayır... kaldırdığında içinde hiçbir şey oynamamıştı. Çantadan geriye yalnızca kahverengi bir etiket kalmıştı.

Kıza kahve ikram etmek istemiş ama o, şoförünün beklediğini söylemişti. Taksinin değfl, şoförün. Soruşturma grubu bu nokta üzerinde ısrarla durmuşlardı. Ataşe kıza Almanya'da ne yaptığını sormuş, o da Bonn Üniversitesine ilahiyat öğrencisi olarak girmek istediğini söylemişti. Ataşe bir kâğıt kalem bulup kızdan adını adresini yazmasını isteyince, kız bunları geri verip hafifçe gülümsemiş, «Katrin deyin o bilir,» demişti. Bir oda aradığını ama bu arada da kızlar için bir yurtta kaklığını anlatmıştı. (Sözünü ettiği Lutheran Kız Yurdu gerçekten vardı Bonn'da.) Elke tatilden döndüğünde yine uğrayacağını söylemişti. Belki

Elke'nin doğum gününü birlikte kutlarlardı. Katrin çok sevinirdi buna, gerçekten sevinirdi. Çalışma ataşesi Elke ile arkadaşlarına bir parti hazırlayabileceğini söyledi, hatta fondü peyniri kendisi yapabilirdi. Daha çok sıkıcı bir tekrarla anlattığı gibi, karış? kibbutzdan yetişme olduğu için iyi yemek pişirmenin gerektirdiği sabırlığa sahip değildi.

O anda sokaktan bir korna sesi gelmişti. El sıkışmışlardı. Kız adama çantanın anahtarını uzatmıştı. Çalışma ataşesi ancak o zaman kızın elinde beyaz keten eldiven olduğuna dikkat etmişti. Ancak eldiven hem ağır çantayı taşımak için gerekliydi, hem de kız zaten buna uygun giyinmişti. Böylece kâğıtta yazı olmadığı gibi, gerek kâğıtta, gerekse çantada parmakizi yoktu. Anahtarda da. Bütün bu konuşma zavallı adamın sonradan tahminine göre beş dakika sürmüştü. Çalışma ataşesi bahçede yürüyen kızın arkasından bakmıştı. İsteyerek tahrik edici olmasa da, seksi bir yürüyüşü vardı. Kapıyı kapatıp zincirini takmış, çantayı zemin katta olan Elke'nin odasına taşıyıp yatağın ayak ucuna bırakmıştı. Elbiselerin ütüsünün bozulmaması ve plakların fazla zarar görmemesi için dik değil de yatık koymuştu çantayı. Anahtarı da üstüne bırakmıştı. Bahçede sert toprağı çapalamaya çalışırken karısı hiçbir şey duymamıştı. Sonradan içeri girdiğinde de kocası olanları anlatmayı unutmuştu.

Burada çok küçük ve insanca bir düzeltme gerekmişti.

«Unutmak mı?» diye sormuştu İsrailli grup. Elke'nin İsveç’ten gelen arkadaşıyla ilgili bir şey nasıl unutulur? Yatağın ayakucuna bırakılan çanta unutulur mu?

Çalışma ataşesi birden teslim oluvermişti. Hayır, unutmuş sayılmazdı.

Adamın kendi kanısına göre... sosyal olaylar karısını ilgilendirmiyordu. Kadının kibbutzuna dönüp bu diplomatik hayhuydan uzak, kendi insanları arasında yaşamaktan başka bir isteği yoktu. Ya da başka türlü söylemek gerekirse... kız o kadar güzeldi ki... bunu karısına anlatmamak daha doğru olacaktı. «Çantaya gelince... karım Elke'nin odasına hiç girmez... şey, yani Elke kendi odasını kendi toplar.»

«Peki ya karınızın amcası, din bilgini?»

Çalışma ataşesi ona da hiçbir şey söylememişti. 

Soruşturmacılar yorumsuzca yazmışlardı söyleneni: Karısına anlatmamak daha doğru olacaktı.

İşte bu noktada, raydan birden çıkıp gözden kaybolan esrarlı bir tren gibi olaylar kesilmektedir. Wolf yanında olduğu halde Elke, Bonn'a getirilmişti. Katrin diye birini tanımıyordu. Elke'nin sosyal yaşamının soruşturulması zaman alacaktı. Annesi çanta falan yollamamıştı, üstelik böyle bir şeyi aklından bile geçirmezdi. İsveç polisine kızının adi müzik zevkinden hiç hoşlanmadığını ve bunu özendirici hiçbir şey yapmayacağını söylemişti. Birliğine dönen Wolf da askeri güvenlik tarafından yorucu, ancak amaçsız bir sorgulamaya tutulmuştu. Bütün Almanya'da polis ve basında tanıklığı için büyük paralar verileceğinin ilan edilmesine karşın, herhangi bir şoför de ortaya çıkmamıştı. Değil yalnız Köln'ün, bütün Alman havaalanlarının bilgisayar üniteleri taranmış, ama yolcu listelerinden İsveç'ten ya da başka bir yerden gelen bu tanıma uygun biri bulunamamıştı. Bilinen ve bilinmeyen kadın teröristlerle kuşkulanılan kişilerin fotoğrafları çalışma ataşesine gösterilmiş, ama bir sonuç alınamamıştı. Adam kızın nasıl bir ayakkabı giydiğini, dudağında boya olup olmadığını, parfümünü, saçının doğal mı yoksa boya mı olduğunu bilemiyordu. Ekonomi eğitimi görmüş ve İsrail'le ailesi dışında tek ilgisi Brahms olan bir insan kadının saçının boyalı olup olmadığından ne anlar, diyordu ataşe.

Evet, bacaklarının biçimli, boynunun beyaz olduğunu anımsıyordu. Uzun kollu bir elbisesi olmalıydı, yoksa kollarını da hatırlayacaktı. Işık arkadan geldiği için vücudunun hatlarını göremediğine bakılırsa, kombinezon falan giymiş olmalıydı. Sütyen mi?.. Olmayabilir, göğüsleri küçük olduğu için sütyensiz de idare edebilirdi. Ataşeye canlı modeller gösterilmişti. Almanya" nın çeşitli yerlerinden belki de yüz mavi elbise getirilmişti, ama adam elbisenin kol kapaklarıyla yakasının başka bir renkten olup olmadığını bile anımsamıyordu. Kendisine cehennem azabı çektirseler de boşunaydı. Ne kadar çok sorarlarsa o denli çok unutuyordu. Her zaman ortaya çıkan rastlantısal tanıklar hikâyesinin bazı yerlerini doğruluyorlarsa da, önemli bir katkıda bulunmuyorlardı. Devriye gezen polis ekibi olayı kaçırmıştı, belki de bombanın yerleştirilmesi onlar hesaba katılarak yapılmıştı. Çanta yirmi markadan biri olabilirdi. Araba ya da taksi, Opel veya Ford'du. Rengi griydi, çok temiz değildi, ne yeniydi, ne de eski. Bonn plakası mı? Hayır, Siegburg plakalıydı. Evet, tepesinde taksi işareti vardı. Biri müzik sesi duymuştu ama programı hatırlamıyordu. Evet, bir radyo anteni vardı. Şoför beyaz bir erkekti, bir Türk de olabilirdi. Bıyığı vardı, saçları koyuydu. Hayır, sarışındı. Ufak yapılıydı, kılık değiştirmiş bir kadın olabilirdi. Biri, arabanın arka penceresinden oyuncak bir baca temizleyicisinin sallandığından emindi. Oyuncak değil de bir çıkartmaydı belki de. Evet evet, öyleydi. Biri şoförün anorak giymiş olduğunu söyledi. Evet, belki de bir kazaktı.

Hareketsizliğin bu noktasında İsrail grubu komaya girmiş gibiydi. Bir tembellik çökmüştü üzerlerine; geç geliyorlar, erken gidiyorlar, zamanlarının çoğunu yeni talimat aldıklarının anlaşıldığı elçilikte geçiriyorlardı. Günler geçip giderken Alexis onların bir şey beklemekte olduklarını tahmin etti. Bekliyorlardı ama heyecanlıydılar. İşleri aceleydi ama sakindiler. Alexis de bu duyguyu pek çok kez duymuştu. Bu tür şeyleri meslektaşlarından çok önce sezme yeteneği vardı. Üçüncü gün gruba Schulmann adında ablak yüzlü, yaşlıca bir adamla yarı yaşında olan ince biri katıldı. Alexis onları Yahudi Sezar'ıyla Cassius'una benzetti.

Schulmann'la yardımcısının gelişi Alexis'e kendi sonuçsuz soruşturmasının yarattığı sıkıntıdan bir soluk payı kazandırmıştı. Ayrıca yardımcıdan çok bir halefi andırmaya başlayan Silezyalı polisin kendisini her an izlemesinden de bir ölçüde olsun kurtulmuştu. Schulmann'ın gelişiyle İsrail ekibinin davranışı değişmişti. Schulmann gelene kadar adamların altısında da bir bütünleşmeme havası seziliyordu. Çevrelerindekilere saygılı davranmışlar, içki içmemişler, ağlarını sessizce örüp aralarında bir savaşçı birimin kara gözlü Doğulu birleştiriciliğini sağlamışlardı. Ama Schulmann'ın gelişiyle her şey ansızın değişivermişti. Bekledikleri liderdi Schulmann. Kudüs' ien gelişi bile Köln'deki merkezden şaşkın br telefon haberiyle, gelişinden ancak birkaç saat önce duyurulmuştu.

«Özel bir uzman gönderiyorlar, doğruca sana gelecek.»

«Ne uzmanı?» diye sormuştu, Almanlara hiç yakışmayan bir biçimde her türlü uzmandan nefret eden Alexis.

Ancak Alexis'e göre, karşısına çıkan adam uzman falan değil, Termofii'den bu yana her savaşa girmiş, koca kafalı, yaşı kırkla doksan arasında, Museviden çok Avrupalıyı andıran, geniş göğüslü, bir güreşçinin yürüyüşüne sahip bir adamdı. Yanındaki adamdansa hiç söz edilmemişti. Oda Cassiusdeğif de, daha çok Lostoyevki'nin tipik öğrencilerinden biriydi; açlıktan bir deri kemik kalmış ve içindeki şeytanlarla sürekli çatışma halinde. Schulmann gülümseyince yüzündeki kırışıklar yüzyıllardır aynı kaya yarıklarından akan sular tarafından oyulmuştu sanki gözleri de bir Çinlininki gibi kasılıyordu. Yardakçısı ondan çok sonra, çarpık bir derin anlamı yansıtırmış gibi gülümsüyordu. Schulmann insanı selamlarken, sağ kolunun tümü, dikkat etmezseniz sizi bir yumrukta soluksuz bırakacakmış gibisine açılıyordu. Ama yardakçısı sanki kollarının ne yapacağına güvenmiyormuş gibi onları iki yanına sımsıkı yapıştırmış duruyordu. Schulmann konuşurken çatışan fikirleri birbiri ardından kurşun yağmuru gibi savuruyor, sonra hangisinin hedefe isabet ettiğini, hangisinin geri döndüğünü görmek istermişçesine bekliyordu. Yardakçısının sesiyse ölü toplayan sedyeciler gibi yumuşacıktı.

«Adım Schulmann, sizinle tanıştığıma memnun oldum, Dr. Alexis,» dedi Schulmann neşeli bir ton ve aksanlı İngiiizcesiyle.

Yalnızca Schulmann.

Ne ilk ad, ne rütbe, ne akademik bir ünvan, ne de meslek. Öğrencisininse, en azından Almanlar için, bir adı yoktu. Alexis, Schulmann'ı bir halk generali olarak gördü; umut verici, güç veren, üstün işler başaran... Uzman kendisi için bir oda istedi ve hemen o gün yardakçısı sayesinde buna sahip oldu. Az sonra kapalı kapının ardında yükselen bir taşra avukatının ses tonuyla o güne kadar olan başarılarının değerlendirmesini yapmaktaydı. Nedeni, nasılı, ne zamanı ve neden olmasın'ı anlamak için İbrani dili uzmanı olmaya gerek yoktu. Doğuştan bir kent gerillası olan Alexis, onun için anında çareler yaratan bir insan diye düşündü. Adam sustuğu zaman da Alexis, acaba kendisini susmaya iten ilginç ne buldu da okuyor, diye düşünüyordu. Yoksa dua mı ediyorlardı? Dua ederler miydi acaba?

Belki de konuşma sırası yardakçıya gelmişti de, bu yüzden içerden hiç ses duyulmuyordu.

Ama Alexis en çok Schulmann'ın aceleciliğini seziyordu. Canlı bir ültimatomdu sanki; ekibine kendi üzerindeki baskıları iletiyordu. «Kazanabiliriz ama kaybedebiliriz de,» diyordu Alexis'in hayalindeki uzman. «Çok uzun bir süre geciktik.» Schulmann ekibin yöneticisi, generaliydi belki, ama o da emir alan bir kişiydi. Alexis adamı böyle görüyordu ve görüşünde de pek yanılıyor sayılmazdı. Bunu Schulmann'ın adamlarının sorgu dolu gözlerle ona bakışlarında okuyordu. Schulmann kalın sol bileğini sağ eliyle tutup çeviriyor, eski çelik saatine bakıyordu. Demek Schulmann için de zaman önemliydi; onun da altında bir saatli bomba patlamaya hazırdı.

İki adam arasındaki ilişki Alexis için bu yorgunluk anında eğlendirici bir sahne oluyordu. Schulmann, Drossel Sokağında bombalanmış evin yıkıntıları arasında gezmeye çıkıyor, fikirler ileri sürüyor, saatine bakıyor, sanki yıkılan ev kendisininmiş gibi öfkeye kapılıyordu. Yardakçısıysa, iskelet elleri kalçalarına yapışmış bir halde, onu vicdanıymış gibi izlerken efendisini aşırı birşey yapmaktan alıkoymak istercesine kendi inaçlarının içtenliğini kulağına fısıldıyordu. Schulmann son özel konuşmaları için çalışma ataşesini çağırdığında, yan odadan duyulan konuşmaları birden çığlık çığlığa bir bağırmaya, ardından da alçak sesli bir itirafa dönüşmüştü. Eziklik duygusu içinde adamı odadan çıkarıp elçiliğe götüren yardakçı olmuştu. Alexis'in daha ilk baştan benimsediği, ama Köln tarafından kesinlikle ardına düşmemesi emredilen görüşü haklı çıkmış oluyordu.

Her şey onu gösteriyordu. Yalnızca kutsal toprağını özleyen gayretkeş ve içedönük kadın, çalışma ataşesinin suçluluk duygusu, Katrin denilen kızı karşılamasındaki saçma aşırılık, Elke'nin odasına karısının hiç girmediği ama kendisinin girdiğini itiraf etmesi... Gününde benzer durumlarla karşılaşmış Alexis için işaretler ortadaydı, şimdi Schulmann'ın da bunları görmüş olmasından gizli bir tatmin duymaktaydı. Ancak Köln o noktada ısrarlıysa Bonn isterikti âdeta. Çalışma ataşesi bir halk kahramanıydı, yaslı bir babaydı, ağır yaralanmış bir kadının kooasıydı. Alman toprağında işlenmiş bir Yahudi aleyhtarı eylemin kurbanıydı, Bonn'da kabul gören İsrailli bir diplomattı. Böyle bir adamı zina suçu işlemekle suçlayacak Almanlar kim oluyordu? Çalışma ataşesi hemen o gece çocuğunun ardından İsrail'e gitti. Televizyon haberlerinde adamın uçağa binerken sırtından çekilmiş fotoğrafı yayınlanırken, şapkası elinde Alexis de taş kesilmiş bir saygıyla onun gidişini seyretmekteydi.

İsrail ekibi yurduna döndükten sonra Alexis, Schulmann'ın yaptıklarından bir bölümünü ancak öğrenebildi. Örneğin, Schulmann'la yardakçısının Alman soruşturmacılarından habersiz Elke'yi bulduklarını ve gece yarısında kızın İsveç'e gitmesini önlediklerini, ardından da tümüyle gönüllü ve kendilerine epey pahalıya patlayan bir özel görüşme yaptıklarını neden sonra öğrenmişti. Bir otel odasında bir öğleden sonra kızla saatlerce görüşmüşler, sonra da diğer alanlarda gösterdikleri tutumlulukla çelişkili bir biçimde onu bir taksiyle havaalanına kadar götürmüşlerdi. Alexis, bütün bunların kızın gerçek arkadaşlarının kim olduklarını ve sevgilisi kışlasına döndükten sonra kimlerle nerede vakit geçirdiğini öğrenmek için olduğunu tahmin ediyordu. Odasının yıkıntıları arasında buldukları marihuana ve amfetamin tabletlerini nereden alıyordu? Ya da bunları kendisine kim vermişti? Kimin kolları arasında yatarken kendisi ve işverenleri hakkında rahat rahat konuşurdu? Alexis bunları kendi adamlarının Elke hakkındaki gizli raporlarından biliyordu. Bonn kendisine «sakın el sürme» diye çıkışmasaydı, kendisinin de soracağı sorular bunlardı.

«Pislik istemez,» diyorlardı. «Bırak önce otlar bürüsün üstünü.» Ve şimdi artık kendi geleceği için savaş veren Alexis, ima edilmek istenen şeyi anlatıp susmayı yeğledi. Çünkü kendisinin yıldızı söndükçe, Silezyalınınkinin parladığını artık gözleriyle görmeye başlamıştı.

Yine de Schulmann'ın o acımasız aceleciliği içinde bir yandan kolundaki saate bakarak, öte yandan kızı konuşturmak için bol para ve paket paket uyuşturucuyla neler öğrendiğini bilmek için çok şey verirdi. Çok daha sonraları, artık iş işten geçtiğinde Alexis, Elke'nin aşk hayatına ilgi duymuş olan İsveç güvenlik örgütü yoluyla Schulmann ve yardakçısının, herkesin uyuduğu bir saatte, bir adaylar fotoğraf albümü çıkardığını öğrenmişti. Kız bunların arasından yalnızca Maurice adıyla tanıdığı ve Kıbrıslı olduğu söylenen birini göstermiş, sonra Kudüs' ten istendiğini söylemeleri üzerine «Evet, benim yattığım Maurice budur» gibisinden bir de kâğıt imzalamıştı. Alexis bunu neden yaptıklarını anlamıyordu. Schulmann'ın elindeki süreyi biraz uzatmak için mi? Merkezde kredisinin artması için mi? Alexis bunları bilirdi. Ve üstünde daha da düşündükçe Schulmann'a karşı duyduğu yakınlık artıyordu. Meslektaşça bir anlayış. Seninle benim hiçbir farkım yok, diye düşünüyordu. Mücadele ediyoruz, görüyoruz, duyuyoruz.

Zorunlu kapanış toplantısı konferans salonunda yapıldı. Çoğunluğu boş olan üç yüz koltuğa başkanlık eden SilezyalıydL Alman ve İsrail ekipleri kilisede gelin ve damat ailesi gibi orta yolun iki yanında oturmuşlardı. Almanların arasında İçişleri Bakanlığından yetkililer, birkaç Parlamento üyesi, İsraillilerdeyse elçilikten askeri ataşe vardı. Ancak Schulmann'ın kupkuru yardakçısının yanı sıra ekipten birkaç kişi daha Tel Aviv'e dönmüş bulunuyordu. Ya da arkadaşları öyle diyorlardı. Diğerleri: sabah saat on birde, beyaz bir örtü serilmiş masanın başında toplandılar. Masanın üstüne patlamadan toplanan eşyalar, uzun arkeolojik çalışmaların sonunda sergilenen bulgular gibi dizilmişti. Duvarda aşırı bir gerçekçilik izlenimi vermesi için renkli olarak her zamanki dehşet resimleri asılıydı. Toplantı salonunun kapısında sevimli sevimli gülümseyen bir kız elde edilen bulguları içeren plastik birer dosya dağıtmaktaydı. Kız şeker ya da dondurma dağıtsaydı da şaşmayacaktı Alexis. Alman heyeti kendi aralarında konuşuyor, boyunlarını uzatarak sergilenen her eşyaya tek tek bakıyor, İsraillilerse harcanan her dakikanın bir özveri olduğu inancına sahip insanların sessizliğiyle bekliyorlardı. Kaynağı ne olursa olsun, onların gizli acılarını yalnız kendisinin anladığından ve paylaştığından emindî Alexis.

Biz Almanlar çok aşırıyız, diye bir karara vardı sonunda. Yaşayan sonuz biz. Daha bir saat öncesine kadar başkanlığın kendisinde olacağını sanıyordu. Ama olmamıştı işte. Efendiler kararlarını vermişlerdi: Kahvaltı, öğle ve akşam yemekleri için Silezyalıyı istiyorlardı. Alexis'i kahve niyetine bile istemiyorlardı. Bu yüzden kendisi arkalarda, kollarım kavuşturmuş, öfkeden burnundan soluduğu halde sessizce ayakta duruyordu. Alexis dışında herkes oturunca, Silezyalı, Alexis'in deneylerine göre, belirli bir tip Almanın başkanlık kürsüsüne giderken o kendine özgü kıçını sallayarak yürüyüşle içeri girdi. Ardından artık ün kazanmış İskandinav Havayollarına ait çantanın bir eşini taşıyan beyaz önlüklü genç bir adam vardı. Genç adam çantayı tanrılara sunuyormuş gibi masanın üzerine yerleştirdi. Alexin, Schulmann'ın iyice arkalarda tek başına oturduğunu gördü. Adam ceketini ve kravatını çıkarmış, rahat bir pantolon giymişti. Güneş yanığı bileğinde çelik saati parlıyordu. Gömleğinin beyazlığı yanında derisinin rengi kendisine tatilden yeni dönmüş bir insan görünümü vermekteydi.

Alexis efendilerle olan acı tartışmalı konuşmasını anımsayarak, hele biraz bekle ben de seninle geleceğim, diye düşündü.

Silezyalı, «İsrailli dostlarımız için» İngilizce konuşuyordu. Ama Alexis bunun aynı zamanda şampiyonlarının gösterisini izlemeye gelmiş olan destekleyicileri için olduğundan emindi. Silezyalı Washington'daki zorunlu karşı gerilla kursuna gittiği için bir astronotun katledilmiş İngilizcesiyle konuşmaktaydı. Konuşmasının açılış bölümünde bu işin «radikal sol unsurların» eseri olduğunu söyledikten sonra, «sosyalistlerin çağdaş gençliğe aşırı hoşgörüleri»nden söz edince, parlamento üyelerinin oturduğu köşeden destekleyici bir mırıltı yükseldi. Sevgili Führerimiz bundan iyisini söyleyemezdi, diye düşünen Alexis istifini bozmamıştı. Silezyalı, yardımcısının arkasında açtığı bir resmi göstererek patlamanın evin merkezini olduğu gibi havaya uçurduğunu, böylece yukarı katla çocuk odasının da birlikte yıkıldığını anlatıyordu. Kısacası büyük bir patlama diye düşündü Alexis. Öyleyse neden öyle deyip kısa kesmiyorsun? Ama Silezyalı susmak niyetinde değildi. En iyi tahminlere göre beş kiloluk bir bombaydı bu. Anne mutfakta olduğu için kurtulmuştu. Mutfak bir Anbau'ydu. Beklenmedik anda Almanca bir sözcüğün kullanılması, en azından Almanlarda, garip bir utanma duygusu yaratmıştı.

«Was ist Anbau?» ([1]) diye yardımcısına sorarken herkes yerinde şöyle bir doğrulup sözcüğün İngilizcesini düşündü.

«Müştemilat,» diye Alexis hepsinden önce seslendi. Bilmişlerden hafif bir gülümseme, Silezyalıyı destekleyenler kulübünden de pek gizlenmeyen bir öfke parıltısıyla ödüllendirildi.

«Müştemilat,» diye Silezyalı en iyi aksanıyla devam etti.

Bir daha dünyaya gelişimde Yahudi, İspanyol, Eskimo ya da kendini davasına adamış bir anarşist olacağım, diye karar verdi Alexis. Ama asla Alman olmayacağım. Bir kere ceza olarak Alman olunur, o kadar. Yalnız bir Alman ölü bir Yahudî çocuğundan bir seçim konuşması çıkarabilirdi.

Silezyalı çantadan söz ediyordu. Ucuz ve kötü maldı, konuk işçiler tarafından tutulan türden. Bir de sosyalistler, diyebilirdi. Bu konuya ilgi duyanlar bunu dosyalarından okuyabilirler ya da masanın üstündeki çelik çerçeve parçalarını inceleyebilirlerdi. Ya da Alexis'in çoktan karar verdiği gibi, bombanın da, çantanın da çıkmaz bir sokak olduğunu anlayabilirlerdi. Ama Silezyalıya kulaklarını tıkayamazlardı, çünkü gün onundu ve bu konuşma da, yerinden ettiği özgürlükçü düşmanı Alexis'in üzerindeki zaferinin ilanıydı.

Silezyalı çantadan sonra içindekilere geçti. «Patlayıcı iki tür kıtık arasına sıkıştırılmıştır, beyler,» dedi. «Birinci tip kıtık eski gazeteler olup yapılan deneyler bunun Springer Şirketinin son altı aylık Bonn gazeteleri olduğunu göstermiştir.» Pek de uygun, diye düşündü Alexis. «İkinci tipse şu anda yardımcı: mın size gösterdiğinin eşi olan bir askeri battaniye kesilerek yapılmıştır.» Yardımcı garip bir battaniyeyi görmeleri için kaldırırken Silezyalı diğer parlak ipuçlarını sıralamaya başladı. Alexis artık ezberlediği sözleri bıkkınlıkla dinliyordu. Bir fünyenin bükülmüş ucu... patlayıcı maddenin alev almamış zerrecikleri... Amerikalılarca C4, İngilizlerce PE olarak bilinen Rus plastik patlayıcısı... ucuz bir kol saatinin kurgusu... bir mandalın madeni parçası... Kısacası, bomba okulundan çıkma klasik bir bomba, diye düşündü Alexis. Çantanın kapağının altına yerleştirilmiş bir çocuk oyuncağı. Hiçbir süsü, eki, uzmanlığı olmayan bir şey. Bu tür şeyler insana 1970'lerin modası geçmiş teröristlerini aratıyordu doğrusu.

Silezyalı da öyle düşünüyordu ve bunu sözümona bir espriyle dile getirmekteydi. «Biz buna bikini bomba diyoruz. En aza sahip oian şey. Fazladan hiçbir şeyi yok!»

«Ve tutuklama da yok,» diye Alexis düşünmeden seslendi. Schulmann'dan garip bir biçimde anlayışlı bir gülümsemeyle de ödüllendirildi.

Silezyalı yardımcısını bir yana itip bavulun içine elini daldırdı ve tahtayla telden yapılma oyuncak bir arabaya benzer bir şey çıkardı. Tellerin ucunda on çubuk gri plastik vardı. Meraklılar bu garip şeyi daha yakından görmek için Silezyalımn çevresini sararken, Alexis elleri cebinde olan Schulmann'ın da yerinden kalkıp o yana yürüdüğünü hayretle farketti. Neden? Alexis bakışlarını hiç çekinmeden adamın yüzüne dikmiş, aklından soruyordu soruyu. Dün o külüstür saatine bakacak zamanın bile yokken neden şimdi bu kadar rahatsın? Kayıtsızlığı bırakıp adamın yanına seğirtti. Silezyalı, «İşte bombayı böyle yaparsınız,» diye anlatıyordu. «Bu alanda geleneklere bağlıysanız ve Yahudileri havaya uçurmak istiyorsanız, bunun gibi ucuz bir saat alın... sakın çalmayın ama... büyük bir mağazadan kalabalık bir saatte ve satıcının aklını karıştırmak için daha birkaç şeyle birlikte alın. Yelkovanını çıkarın. Cama bir delik açın, deliğe bir iğne sokup iğneyi tutkalla elektrik teline yapıştırın. Şimdi sıra pile geldi. Saati kurun. Akrebin çalışmasını kontrol edin. Ardından da fünyeyi plastiğe sokun. Akrep iğneye değdiği anda devre tamamlanacak ve Tanrı sizden yanaysa bomba patlayacaktır.»

Silezyalı bu mucizeyi göstermek için kurulmamış fünyeyi çıkardı, on çubuk plastik patlayıcıyı çekip yerine bir el feneri lambası koydu.

«Şimdi size devrenin çalıştığını kanıtlayacağım.»

Çoğu saatli bombayı ezbere bildiği için kimse çalışacağından kuşkulanmıyordu zaten. Ama Alexis yine de seyircilerin ellerinde olmadan titrediklerini farketti lamba yanarken. Yalnızca Schulmann'ın bu gösterilere karşı bağışıklığı var gibiydi. Belki de bu tür şeyleri çok gördüğü için etkilenmiyor, diye düşündü Alexis. Schulmann lambaya bakmıyordu bile. O, oyuncak bombanın üzerine eğilmiş, inceliyor ve gülümsüyordu.

Uzmanlığını göstermek isteyen bir parlamenter bombanıri neden zamanında patlamadığını sordu. «Bu bomba evde tam orı dört saat kaldı,» dedi. «En fazla on iki saate kurulabilen bir saatli bombanın on dört saat patlamamasını nasıl açıklayabiliyorsunuz?»

Silezyalı her soruya bir konferans hazırlamıştı. Şimdi de Schulmann yüzünden eksik olmayan hoşgörülü gölümsemesiyle kalın parmaklarını modelin üzerinde sanki altındaki kıtıkta bir şey kaybetmiş gibi dolaştırırken, Silezyalı yeni bir konferansa başladı. «Saat bozulmuş olmalı,» diyordu. Belki de Drossel Caddesine gelirken araba sarsıntısından bir aksama olmuştu. Ya da çantayı Elke'nin yatağının üzerine koyarken çalışma ataşesi devrede bir temassızlık olmasına yol açmıştı. Belki de ucuz saat durmuş, sonra yeniden çalışmaya başlamıştı. Huzursuzluğunul daha fazla saklayamayan Alexis, her şey olabilir, diye düşündü.

Ama Schulmann'ın çok daha başka ve yepyeni bir açıklaması vardı. «Belki de bu bombayı hazırlayan adam akrebin üstündeki boyayı iyice silemedi.» Cebinden birkaç uçlu bir çakı çıkarıp iğnenin arkasını kurcalayarak bu işin nasıl yapılacağını gösterdi. «Laboratuvardakiler boyayı tümüyle çıkardılar. Ama belki de bu bombayı yapan adam laboratuvardakiler kadar bilimsel çalışmıyordu. Onlar kadar titiz değildi.» Çakıyı sert bir çatırtıyla kapattı.

Ama bombayı yapan kızdı, diye düşündü Alexis. Schulmann neden adam demişti birdenbire? Biz mavi elbiseli bir kız düşünmüyor muyduk? Hiç olmazsa bir an için Silezyalının sözünü kestiğinin farkında bile değilmiş gibi görünen Schulmann bu kez dikkatini çantanın kapağı içindeki bubi tuzağına çevirmişti; çantanın astarına bağlı olup mandalın ucuna uzanan ince teli hafifçe çekti.

«İlginç bir şey mi var, Bay Schulmann?» diye Silezyalı melek gibi sakin bir sesle sordu. «Bir ipucu mu buldunuz yoksa? Lütfen bize de anlatın.»

Schulmann bu iyiniyetli öneriyi kafasında tartar gibiydi.

Masaya dönüp gösterilen eşyayı karıştırarak, «Tel çok kısa,» dedi. «Burada yetmiş yedi santimlik bir tel var.» Yanık tel yumak halinde sarılmıştı. «Oysa yaptığınız modelde yalnızca yirmi beş santim tel kullanmışsınız. Modeldeki bu yarım metrelik eksikliği nasıl açıklıyorsunuz?»

Bir anlık şaşkın bir sessizliğin ardından Silezyalı gürültülü bir kahkaha attı.

Bir çocuğa ders verirmiş gibi, «Ama Bay Schulmann bu yedek teldi,» dedi. «Devreler için. Sıradan adi bir tel. Bombayı yapan adam ya da kadın artan teli çantanın içine atıvermiş olmalı. Temiz bir çalışma için normal bir davranış bu. Yedek tel. Teknik açıdan bir önemi yok. Sag ihm doch übrig.»

«Artık,» diye biri gereksiz bir çeviri yaptı. «Bir anlamı yok. Bay Schulmann. Artmış bir tel parçası.»

Alexis, Schulmann'ı kapıdan çıkarken bir daha durakladığı anda gördü. Başı hafifçe Alexis'e dönüktü ve saatine bakan bir insandan çok karnı ağrıyan bir adamın tavrıyla kolunu kaldırmıştı. Göz göze gelmemelerine karşın Alexis, Schulmann'ın kendisini beklediğinden, kendisine «yemek» demek istediğinden emindi. Silezyalı hâlâ sıkıcı ses tonuyla konuşuyor, dinleyicileri de havaalanında kalmış uçak yolcuları gibi amaçsızca çevresinde kümelenmiş bekleşiyorlardı. Alexis, Schulmann'ın ardından yürüdü. Schulmann koridorda kolunu dostça bir hareketle kavradı. Dışarda yine güneşli bir gün vardı. İki adam ceketlerini çıkardılar. Alexis daha sonraları adamın ceketini nasıl bir yastık gibi katladığını anımsayacaktı. Kendisi bir taksi çevirip şoföre Bad Godesberg'in öteki yanındaki bir tepede bulunan İtalyan lokantasına çekmesini söyledi. Oraya daha önce, kadınlarla gitmişti ve bir erkekle ilk gidişiydi bu. Ve Alexis haz veren her şeyde olduğu gibi ilk kereleri hiç unutmazdr

Yolda pek az konuştular. Schuimann manzaraya hayranlığını belirtiyor ve hafta ortasında olmalarına karşın, hafta tatilini hak etmiş bir insanın huzuruyla gülümsüyordu. Alexis onun uçağının akşam üzeri Köln'den kalkacağını biliyordu. Okuldan birkaç saatliğine alınmış bir çocuk gibi kendilerine kalan saatleri hesaplıyor, Schulmann'ın başka bir işi olacağını düşünmek istemiyordu. Lokantada patron Alexis'i görünce beklenen özeni gösterdi, ancak kendisini asıl büyüleyenin Schulmann olduğu da açıkça görülüyordu. Schulmann'a «Herr Professor» diyor ve pencere yanında altı kişilik bir masayı hazırlamak için ısrar ediyordu. Hemen altlarında eski kent, daha ötede de boz tepeleri ve şatolaılyla Ren vardı. Alexis manzarayı ezbere bildiği halde bugün arkadaşının gözüyle ilk kez görüyor gibiydi. İki viski ısmarladı. Schulmann bir şey demedi.

İçkilerini beklerken manzaraya baktılar. «Wagner, Siegfried denilen o adamcağızı rahat bıraksaydı, belki de şimdi daha iyi bir dünyada yaşıyorduk,» dedi Schulmann.

Alexis bir an için onun ne demek istediğini anlayamadı. Öylesine dolu bir gün geçirmişti, midesi boştu, kafası allak builaktı. Schulmann Almanca konuşuyordu! Çoktandır kullanılmamış bir motor gibi gacırtılı, paslı bir Südet lehçesiyle. Ve yüzünde hem bir itiraf, hem de bir fesat ortaklığını açığa vuran bir gülümseme vardı. Alexis de hafifçe güldü. Viskileri gelince kadehlerini birbirlerine kaldırdılar.

«Duyduğuma göre, yakında Wiesbaden'de yeni bir işe başîıyormuşsun,» dedi Schulmann. «Bir masabaşı işi. Buradakiler için biraz fazla geliyormuşsun. Şimdi seni ve onları gördükten sonra, doğrusu hiç şaşmadım.»

Alexis de şaşırmamış görünmeye çalıştı. Yeni görevinin ayrıntıları konusunda hiçbir şey söylenmemişti. Yalnızca yeni bir göreve atanacağı bildirilmişti, o kadar. Hatta yerine Silezyalının geçeceği bile bir sırdı. Kendisi bunu kimseye, hatta günde birkaç kez teiefonda konuştuğu genç kız arkadaşına bile söylememişti.

Schulmann, Alexis'e değil de nehre konuşurmuş gibi, «Bu işler böyledir, değil mi?» diye devam etti. «İnan bana Kudüs'te de insanın yaşamı böylesine istikrarsızdır. Bir aşağı bir yukarı.» Yine de düş kırıklığına uğramış gibiydi. Arkadaşının düşünceleri içine balıklama dalarak, «İyi bir hanım olduğunu da duydum,» dedi. «Sevimli, akıllı ve sadık. Belki de onlar için o da biraz fazla gelmiştir.»

Kendi yaşamının sorunlarına yönelik bir tartışmaya girme fırsatını kaçırma eğilimine karşı koyan Alexis sabahki toplantıdan söz açınca, Schulmann teknisyenlerin hiçbir şey çözümleyemediklerini ve bomba konusunu sıkıcı bulduğunu söyleyerek kaçamak bir cevap verdi. Makarna istemiş ve yemeği kaşığıyla çatalını otomatik bir hareketle, tabağına bakmadan, kullanarak yemişti. Alexis onun sözünü kesmemeye çalışarak bekledi.

Schulmann söze İsrail'in anti terörist konularda sözümona dostları olanlarla başladı. «Ocak ayında başka bir soruşturmayı sürdürürken İtalyan dostlarımıza gittik, kendilerine sağlam kanıtlar, gayet iyi adresler verdik. Bir de baktık ki, herifler gidip birkaç İtalyan tutuklamışlar ve Kudüs'ün peşinde olduğu insanlar da Libya'da güneşlenerek yeni görevlerini bekliyorlar. Oysa bizim istediğimiz sonuç bu değildi.» Bir ağız dolusu makarna ardından dudakların peçeteyle silinmesi. Yemek onun için yakıt, diye düşündü Alexis. Savaşabilmek için yiyor. «Martta yeni bir konu çıktı, bu kez karşımızda Paris vardı. Yine belirli Fransızlar tutuklandı, hepsi o kadar. Sayemizde belirli yetkililer de övgülere boğuiup terfi ettirildiler. Ama Araplar...» Schulmann hoşgörülü bir hareketle omuzlarını silkti. «Yararlı olabilir. Sağlam bir petrol politikası, sağlam ekonomik siyasa, sağlam her şey. Ama adalet değil. Bizse adaletten hoşlanırız.» Şakasının yersizliğine karşın yüzüne yaygın bir gülümseme yerleşmişti. «O yüzden biz de biraz güç beğenir olduk. Çok söylemektense az söylemeyi yeğliyoruz artık. Biz karşı iyi davranan, temiz bir geçmişi olan, seninki gibi bir baba örneğin, işte böyle insanlarla işbirliği yapıyoruz. Dikkatlice. Resmen değil. Dostlar arasında. İş yaptığımız kişi verdiğimiz bilgiyi kendisi için yapıcı bir biçimde kullanabilirse, mesleğinde bir iki adım ilerliyebilirse... dostlarımızın mesleklerinde etkili makamlara gelmesi iyidir. Ama biz de anlaşmamızın bize sağlayacağı şeyi isteriz. İşbirliği yaptığımız kişilerin sözlerini tutmalarını isteriz. Bunu özellikle dostlarımızdan isteriz.»

Schulmann gerek o gün; gerekse daha sonraları önerisinin koşullarını ancak bu kadar açıklamıştı işte. Alexis ise ağzını açıp bir şey söylememişti. Anlayışını sessizliğiyle belirtmişti. Onun hakkında çok şeyi anlayan Schulmann bunu da anlamış görünüyordu. Konuşmasına sanki aralarında bir pazarlıkta anlaşılmış gibi devam etmişti.

«Birkaç yıl önce bir grup Filistinli ülkemi altüst ediyorlardı. Bu insanlar hiç kuşkusuz sıradan kimselerdir. Kahraman olmaya çalışan köylü çocukları. Sınırı gizlice aşarlar, bir köye girip bombalarını atarlar ve gerisin geriye kaçarlar. Onları ilk kez yakalayamazsak, eğer gelirlerse, mutlaka ikincisinde yakalarız. Benim sözünü ettiğim insanlarsa bunlardan değil. Bunlar yönetilen insanlardır. Nasıl hareket etmeleri gerektiğini bilirler.

Muhbirlerden uzak durmayı, izlerini örtmeyi, kendi işlerini kendileri yapmayı, kendi emirlerini yazmay. bilirler, ilk geldiklerinde Beit Şean'da bir süpermarketi bastılar. İkinci keresi bir okulu, daha sonra bazı yerleşim merkezlerini, başka bir mağazayı... eylemleri artık bildik olaylar oluncaya kadar. Sonra evlerine otostopla izinli dönen askerleri pusuya düşürmeye başladılar. Bir sürü öfkeli ana, gazeteler... Herkes, «Yakalayın bunları!» diyordu. Çevreye kulak verdik, bildiğimiz her yere herifleri istediğimiz haberini uçurduk. Ürdün Vadisinden bir mağarada saklandıklarını haber aldık. Çevrelerindeki köylerden yiyip içiyorlarmış. Yine de bulamıyorduk ama. Onların propaganda organları gruba Komando Sekiz adını vermişti ama biz Komando Sekizi avcumuzun içi gibi bilirdik, onlar biz çok önceden haber olmadan bir kibrit çakamazlardı. Kardeşler deniyordu. Bir aile girişimi. Bir muhbir üç, bir diğeri dört kişi saymıştı. Ama kardeş oldukları kesindi ve biz de zaten Ürdün'de üslendiklerini biliyorduk.

«Bir ekip oluşturup ardlarına düştük. Sayaret adını verdiğimiz küçük ama vurucu bir gruptu bu insanlar. Filistinli elebaşının ailesi dışında kimseye güvenmediğini duymuştuk. Arap ihaneti konusunda mantıklı bir görüşü vardı. Onu hiç bulamadık. Kardeşleri onun kadar kurnaz değillerdi. Bir tanesi Amman'da küçük bir kız seviyordu. Bir sabah kızın evinden çıkarken makineli tüfekle tarandı. İkincisi Sayda'da bir dostuna telefon edip kendisini haftasonu için davet ettirmek yanılgısına düştü. Hava Kuvvetleri kıyı yolunda arabasını havaya uçurdu.»

Alexis heyecanını saklayamadan gülümsedi. «Yeterli tel yok,» diye mırıldandı. Ama Schulmann onu duymazlıktan gelmişti.

«Artık kim olduklarını öğrenmiştik. 1967 savaşından sonra Hebron yakınlarında üzüm yetiştiren bir köye yerleşmiş Batı Şeria'lılar. Bir de dördüncü kardeş vardı ama o Filistinli ölçülerine göre bile çarpışamayacak kadar küçüktü, iki ablasından biri Litani nehrinin güneyini misilleme bombalamamız sırasında ölmüştü. Böylece geriye pek ekip denecek bir şey kalmamıştı. Ama yine de adamımızı aramayı sürdürdük. Onun taze kuvvet toplayıp eylemlerine başlamasını bekliyorduk, ama başlamadı. İşi bıraktı. Altı ay, bir yıl geçti. «Unutalım onu, nasıl olsa kendi insanları öldürmüşlerdir,» dedik. Suriyelilerin kendisine işkence ettiklerini duymuştuk, belki de ölmüştü. Birkaç ay sonra Avrupa'ya geldiği hakkında bir söylenti duyduk. Çoğunluğu Alman genç kızlarından oluşan bir ekip oluşturmuş deniyordu. Onları işe koşturuyordu. Bir grup kolay etkilenebilir gençle Arap Mefisto'su rolüne çıkmıştı.»

Bundan sonraki uzun sessizlik döneminde Alexis, Schulmann'ın yüzünü göremedi. Boz tepelerin üzerinde epey yükselmiş olan güneş camda parladığı için yaşlı adamın yüzündeki ifadeyi okuyamıyordu. Başını eğip bir daha baktı yüzüne. Kara gözleri nüden böyle bulutianmıştı? Derisini böyle solduran, bir cesedinki gibi hastalıklı bir renge dönüştüren şey gerçekten güneş miydi? Alexis birden o ana dek burada, bu uykulu kaplıca kentindeki lokantada kendisinden saklı kalmış olan tutkuyu farketti. Bazı insanların âşık oldukları nasıl anlaşılırsa, Schulmann da öylesine derin ve korkunç bir nefretin tutsağıydı...

Schulmann o gece gitti. Ekibinden birkaç kişi bir iki gün daha kaldılar. Bir veda kutlaması. Silezyalı iki örgüt arasındaki iyi ilişkiyi beyaz bira ve sosisle kutlayacaktı. Ama Alexis, Bonn hükümetinin o sabah Suudi Arabistan'la bir silah anlaşması konusunda bazı imalarda bulunmasından ötürü konuklarının pek kutlayacak durumda olamayacaklarını belirterek bu eğlenceyi sabote etti. Bu makamında son etkili hareketiydi belki de. Bir ay sonra, Schulmann'ın dediği gibi Wiesbaden'e atanmıştı. Kuramsal olarak terfi etmiş olmasına karşın, bir arka oda göreviydi bu. Ancak kaprisli kişiliğini çok sıkı frenlemesine gerek yoktu artık. Bir zamanlar kendisini destekleyen bir gazete, Bonn'un kaybının televizyon izleyicisinin kazancı olacağını yazmıştı. Alman dostlarının çoğunun yanından telaşla uzaklaştıkları bu dönemde Alexis'in tek avuntusu, görevindeki ilk gününde kendisini kutlayan Kudüs posta damgalı bir iyi dilek mektubuydu. Schulmann kendisine şans diliyor ve resmi ya da özel olsun, karşılaşmalarını özlemle beklediğini bildiriyordu. Bir dipnotu Schulmann'ın da çok iyi günler geçirmediğinin belirtisiydi. «Çok yakında işi bağlayamazsam, sanırım ben de sana katılacağım.» Alexis gülümseyerek kartı herkesin okuyabileceği —ve kuşkusuz okuyacağı— bir çekmeceye attı. Schulmann'ın ne yaptığını biliyor ve bu yüzden ona hayranlık duyuyordu. Schulmann gelecekteki dostlukları için masum bir temel yaratmaktaydı. Birkaç hafta sonra Alexis'le genç hanım dostu nikâhlandıklarında damadı en çok sevindiren armağan Schulmann'ın gülleriydi. Aynı zamanda bundan çok hoşlanmıştı. Schulmann'a evleneceğini bildirmemişti bile!

Bu güller yeni bir aşk serüvenini vaat ediyordu sanki. Ve Alexis'in de buna ihtiyacı vardı.

2

 Dr. Alexis'in Schulmann adıyla tanıdığı adam Almanya'ya ancak sekiz hafta sonra döndü. Bu arada Kudüs ekibinin soruşturma ve planlaması öylesine ilerlemişti ki, Bad Godesberg yıkıntıları arasında hâlâ uğraşanlar olayı anlamakta bile güçlük çekerlerdi. Sözkonusu olan yalnızca olayın faillerini cezalandırmak olsaydı —Bad Godesberg bir dizi eylemin bir parçası yerine, tek başına bir iş olsaydı— Schulmann işe bulaşmazdı bile. Çünkü onun amacı misillemeden çok öte bir şeydi ve kendisinin meslek yaşamının devam etmesine ilişkindi. Onun sürekli çabalarıyla, ekipleri birini içeri sokup düşmanı evinde kıstıracak bir gedik aramışlardı. Kudüs ise tank ve topçuyla saldırı eğilimindeydi. Godesberg olayıyla böyle bir gedik açabilmişlerdi şimdi. Batı Almanlar hâlâ birtakım bulanık ipuçlarıyla uğraşa dursunlar. Kudüs'te Schulmann'ın adamları Ankara ve Doğu Berlin gibi birbirlerinden uzak yerlerle bağlantı kurmaktaydılar. Eskiler geçmişin olaylarından söz etmeye başlamışlardı; iki yıl öncesinin Ortadoğuya özgü eylemleri şimdi Avrupa'da görülmeye başlanmıştı.

Schulmann, Bonn'a değil de Münih'e geldiğinde Schulmann kimliğinde değildi. Ve ne Alexis, ne de Silezyalı halefi geldiğini öğrenemediler. Eğer bir adı varsa, o da Kurtz'du ki, eğer günün birinde çok az kullandığı için bunu kendisi bile unutursa bağışlanabilirdi. Kurtz kısa demekti — kestirmenin kısası derlerdi bazıları; kurbanlarıysa kısa fitilin Kurtz'u. Bazıları da Joseph Conrad'ın roman kahramanına yakıştırmalarda bulunurlardı. Oysa gerçekte adı Moravya kökenliydi ve Kurz'du. Moravya Mandasının bir İngiliz polis memuru kendi aklınca adına bir 't' eklemiş ve böylece de Kurtz olup çıkmıştı.

Münih'e Tel Aviv'den İstanbul yoluyla gelmiş, arada iki kez pasaport, üç kez de uçak değiştirmişti. Bundan önce, bir hafta kadar Londra'da kalmış, planlarını hazırlamıştı. Gittiği her yerde işleri düzene sokuyor, sonuçları kontrol ediyor, yardımcı topluyor, insanları kâh uydurma hikâyeler, kâh yarı gerçekler anlatarak inandırıyor, tereddütlü davrananları o ısrarlı enerjisi ve ileriye dönük planlarıyla ikna ediyordu. Gözünü kırparak, «Çok az yaşarız ve çok uzun bir süre ölü kalırırız,» diyordu. Özür dilemeye en yakın sözü buydu ve kendi kişisel çözümü de uykudan feragat etmekti. Kudüs'te Kurtz'un çalıştığı hızla uyuduğu söylenirdi. Saldırgan Avrupa hileciliğinin ustası derlerdi onun için. Kurtz olanaksızı mümkün kılardı. Çöllerde çiçek açtırırdı. Kurtz dualarında bile pazarlık eder, yalan söylerdi ama Yahudilerin son iki bin yılda elde ettiklerinden çok, talihi kendi lehine çevirebilmişti.

Onu bir insan olarak pek fazla sevdikleri söylenemezdi. Çok karmaşık, çok ruhlu ve değişik bir insandı. Hatta zaman zaman amirleriyle ilişkilerinde, özellikle Şefi Misha Gavron'la, güvenilir bir eşitten çok, güçlükle katlanılan bir dışarlıklı havası vardı. Bir ayrıcalığı yoktu; her nedense böyle bir şey de aramazdı Dayandığı güç kaynağı da, en son gücendirdiği insana göre sık sık değişirdi. Bir sabra[2] değildi, kibbutzda yetişmemişti Hizmet ettiği aristokrasiyi giderek daha fazla dolduran ünlü üniversitelerden mezun olmamıştı ve giderek daralan hizmetlerini sağlayan o üstün askeri birliklerinden değildi. Onların yalan makineleri, bilgisayarları, Amerikan biçimi güç oyunlarına olan inançları, psikolojik uygulamaları ve bunalım kontrol altına alma yöntemleri Kurtz'a yabancıydı. Ama karşısına çıkan engellerle çalışmasının etkinliğini korurdu ve kendisini yaratan şey de her şeyi reddetmesiydi. Gerekirse tüm cephelerde birden çarpışabilir, kendisine verilmeyen bir şeyi gerekirse hileyle alırdı. İsrail sevgisinden. Barış için. Ilımlılık için. Ve de etkinliğini gösterip ayakta kalması için.

Kovalamacanın neresinde planını kurmuştu, bunu Kurtz'un kendisi de bilemeyebilirdi. Böyle planlar ta içinde, bir dava bekleyen isyancı duygular gibi gelişir ve kendisi farkında bile olmadan birden volkan gibi patlardı. Bombayı yapanın çalışma yöntemi onaylandığında mı hayal etmişti bunu? Yoksa Godesberg'e bakıp makarnasını yerken mi? Ama önceydi. Çok daha önce. Şefi Gavron'un özellikle kötü geçen bir toplantısından sonra, dinleyen herkese bıkmadan usanmadan o ilkbaharda harekete geçilmesi gerektiğini söylemişti. «Düşmanı kendi kampından çekip çıkarmazsak, Knessett'teki ve savunmadaki o palyaçolar herifi kovalamak uğruna uygarlığı havaya uçururlar yoksa.» Araştırıcılarından bazıları bunun daha da gerilere gittiğine yemin ediyorlar ve Gavron'un buna benzer bir planı on iki ay önce engellediğini anlatıyorlardı. Zarar yoktu ama.

Kurtz, Kudüs ekibine, «Delikanlıyı bulun,» demişti hedefi belli olmayan yolculuğa çıkarken. Bir delikanlı ve gölgesi. «Siz delikanlıyı bulun, gölgesi nasıl olsa onu izleyecektir.» Kurîz adamları kendisinden nefret edene kadar aynı şeyi tekrarladı durdu; kendisine yapılan baskıya dayandığı oranda baskı uygulayabilirdi. Garip garip yerlerden gece gündüz demeden telefon edip varlığını duyurdu. «Delikanlıyı buldunuz mu? Neden bulamadınız?» Ama sorularını öyle ustaca soruyordu ki, Gavron duysa bile ne demek istediğini anlayamazdı. Kurtz, Gavron'a olan saldırısını son ana dek saklıyor, bunun için en uygun zamanın gelmesini bekliyordu İzin hakkından vazgeçti, pazar dinlenmesini bir yana attı, resmi kanallardan geçirmemek için masraflarını kendi cebinden ödedi. Araştırmayı hızlandırmak için her biri akademik kariyerlerini sürdüren eskileri rahat koltuklarından kaldırıp beş para vermeden eski masalarının başına oturttu. Bir gün delikanlıya bir de ad şifre adı buldu: Yanuka. 'Aram dilinde delikanlı demekti bu. «Bana Yanuka'yı bulun, size bütün kadrolarıyla bu palyoçaları bir tepsi içinde sunayım.»

Ama Gavron'a tek bir şey söylememişti. Gavron satranç oyununda kale demekti ve ortada rok yapacak bir durum yoktu.

Kudüs'te olmasa da, dünyanın çeşitli yerlerindeki desteklecileri hiç beklenmedik kişilerdi. Yalnızca Londra'da, yüzündeki gülümsemeyi şu dek bile değiştirmeden saygın galeri sahîplerinden geleceğin büyük film yapımcılarına, Doğu Yakasının yoksul şirket sahiplerine kadar çeşitli insanla görüşürdü. Ayrıca bir keresinde kent dışında olmak üzere, değişik zamanlarda tiyatroda görünmüş, ama her seferinde aynı oyunu seyretmişti. Yanına görevi kültürel ilişkiler olan İsrailli bir diplomatı almasına karşın hiç de kültürden söz etmemişlerdi. Camden Tow'da iki kez Goa'dan gelme Hintlilerin işlettiği küçük bir lokantada yemek yemişti. İki mil kadar kuzeyde Frognal'da The Acre adı verilen Victoria döneminden kalma bir malikâneyi gezmiş ve ihtiyaçlarına uygun olduğunu belirtmişti. «Ama şimdilik yalnızca bir düşünce,» demişti malsahiplerine. «İşimiz buraya gelmemizi gerektirmiyorsa bir anlaşma yapamayız kuşkusuz.» Adamlar bu koşulu kabul etmişlerdi. Her şeyi kabul etmişlerdi. Kendilerinden hizmet istendiği için gururluydular, bir iki aylığına Marlow'daki evlerine taşınmaları gerekecekse de, İsrail'e hizmet etmiş olacaklardı. Onların da Eilat'ta iki hafta deniz ve güneş banyosu yaptıktan sonra her Fısıh bayramında kaldıkları ve ziyaretçilerin emirlerine hazır tuttukları bir evleri yok muydu Kudüs'te? Çocukları askerlik çağını geçince ve enflasyon biraz duraklayınca oraya yerleşmeyi düşünmüyorlar mıydı? Öte yandan isterlerse Hampstead'de kalabilirlerdi. Ya da Marlow'da. Bu arada Kurtz'un kendilerinden istediği her şeyi hiçbir karşılık beklemeden yapacaklar ve bu işten kimseye bir şey söylemeyeceklerdi.

Kurtz yolu boyundaki elçiliklerde, konsolosluklarda ve temsilciliklerde yurdundaki çatışma ve gelişmeleri, kendi insanlarının dünyanın öteki ülkelerindeki başarılarını da izliyordu. Uçak yolculuklarında radikal devrimci edebiyatı izlemekteydi. Gerçek adı Şimon Litvak olan avurtları birbirine geçmiş yardımcısı eski evrak çantasında bunlardan bir tomar saklar ve uygunsuz anlarda patronunun eline sıkıştırırdı. Böylece Fanon, Guevara ve Marighella gibi sertlik yanlılarını; Debray, Sartre ve Marcuse gibi ılımlılarını; bunların yanı sıra da tüketimci toplumlarda eğitimin zalimliğinden, dinin korkunçluğundan, kapitalist çocuklukta ruhun ezilmesinden söz eden diğerlerini de okumaya zaman bulabilmişti. Bu tür tartışmaların bilinmediği Tel Aviv ve Kudüs'te, Kurtz sakin bir adamdı. Vakaya ayırdığı memurlarıyla konuşur, rakiplerini atlatmaya bakar, şimdi artık yenileştirilmiş eski dosyalardan sabırla yeni yeni ipuçları arardı. Bir gün Disraeli Sokak 11 numaranın bedava denecek bir paraya kiralanacağını duymuş ve daha büyük bir gizlilik altında çalışabilmek için bu vaka üzerinde çalışan adamlarının hemen oraya taşınmalarını söylemişti.

Ertesi gün Misha Gavron, «Duyruğuma göre bizi terkediyormuşsun,» dedi, iki adam ilgisiz bir toplantıda karşılaştıklarında. Kale Gavron, yönünü pek kestiremiyorsa da, ortalıkta bir şeyler döndüğünü artık anlamıştı.

Ama Kurtz'un ağzından kolay kolay laf alınmazdı. Operasyon bölümlerinin özerkliğinden söz etti ve çelik gibi gülümseme yerleştirdi yüzüne.

11 numara Arap yapısı, ön bahçesinde bir limon ağacı ve kadın memurlarının fazlasıyla besledikleri iki yüz kedisi olan bir villaydı. Sonunda kaçınılmaz olarak kedilerevi adını aldı ve bu da masa başında çalışan memurlara daha sıkı bir bağlılık sağladı. Artık uzmanlık dalları arasında talihsiz gedikler açılmazdı. Operasyonun önemlilik derecesi de bu ölçüde artmıştı ki, bu da Kurtz için özel bir önem taşımaktaydı.

Ertesi gün, henüz önleyemeyecek kadar güçsüz olduğu sırada beklediği darbe birden iniverdi. Korkunç bir şeydi, ama amacına da hizmet etmişti. Hollanda'da Leyden Üniversitesini ziyaret eden ve orada bir ödül alacak olan genç bir İsrailli ozan yirmi beşinci doğum günü sabahı otel odasında kendisine teslim edilen bir paketle birlikte havaya uçmuştu. Haber geldiğinde Kurtz masası başındaydı ve haberi yumruğa alışkın eski bir profesyonel boksör gibi karşıladı. Hafifçe irkildi, gözlerini bir an kapattı, ama birkaç saat sonra kolunun altında bir yığın dosya, elinde harekât planının iki ayrı yöntemini belirten kâğıtlar olduğu halde Gavron'un karşısına dikilmişti. Yöntemlerden biri Gavron için, daha belirsiz olan diğeri, Gavron'un sinirli politikacılarla scvasa aç generallerden oluşan yönetim komitesi içindi.

İki adam arasında geçen konuşma, her ikisinin de sırlarını açıklayan tipler olmaması yüzünden, ilk başlarda bilinemedi. Ama ertesi sabah Kurtz, kopardığı açıkça belli olan bir izinle, yeni adam toplamak üzere ortaya çıkmıştı. Bu amaç için aracısı olarak Litvak'ı kullandı. Litvak İsrail'de doğup büyüme biri, oir sabra olduğu için Gavron'un hevesli gençleri arasında rahatça hareket edebilirdi. Oysa Kurtz bu insanları gizliden gizliye fazla katı ve yönetilmesi güç bulmaktaydı. Bu acele toplanmış grubun en küçüğü, Litvak'ın kendi kibbutzundan olan ve yine onun gibi ünlü Sayaret mezunu bulunan yirmi üç yaşındaki Oded'di. En büyüğü ya da dedesi kısaca «Schvvili» diye anılan yetmiş yaşındaki Gürcü Bougaschwili'ydi. Schwili'nin kafası çıplak, omuzlan çöküktü. Üzerinde bir palyaço pantolonu vardı; beli aşağıda, paçaları kısa. Dışarda olduğu kadar içerde de giyilen kara bir melon şapka bu garip giyimi tamamlamaktaydı. Schvvili kaçakçılık ve üçkâğıtçılıkla işe başlamıştı, bunlar doğduğu yerde pek olağandışı işler değildi kuşkusuz, ama yaşamının yarısında belge sahteciliğine geçivermişti. En büyük başarısını Lubyanka cezaevinde göstermişti; eski Pravdüa gazetelerinden, kendi ürettiği kâğıt makinelerinde sahte belgeler yapmıştı. Sonunda cezaevinden çıktığında bu dehasını sanat dünyasında da göstermiş, ünlü sanat galerilerine hem sözleşmeli danışman olmuş, hem bir yandan da sahte tablo yapımını sürdürmüştü. Zaman zaman yaptığı sahte tabloların gerçekten kendisinin olduğunu kanıtlamaktan büyük zevk duyardı. Kurtz. Schwili'yi çok sever, on dakika boş zaman buldu mu adamı yakalayıp tepenin altındaki dondurmacıya götürür ve en sevdiği çukulatalıdan iki porsiyon ısmarlardı.

Kurtz, Schwili'nin yanına kimsenin aklına gelmeyecek iki de yardımcı vermişti. Litvak'ın keşfettiği biri, Londra Üniversitesinden mezun Leon'du. Leon'un babası kibbutzda yaşarken satış kooperatifinin temsilcisi olarak Avrupa'ya gönderilmiş ve Leon da çocukluğunu İngiltere'de geçirmişti. Daha sonra edebiyata ilgi duyunca Londra'da bir dergi çıkarmış ve hiç ilgi görmeyen bir de roman yayınlamıştı. İsrail'de üç yıllık askerliği kendisini fazla huzursuz kılınca, bağlarından kurtulur kurtulmaz gidip Tel Aviv'e yerleşmiş, haftalık dergilerden birine kapılanmıştı. Dergi battığında Leon tüm yazıları kendisi yazmaktaydı. Ama her nasılsa Tel Aviv'in barışsever gençliği arasında Yahudi kimliğinin yeniden uyanışıyla birlikte İsrail'in gelmiş geçmiş ve gelecek tüm düşmanlarını yok etme arzusuna kapılmıştı.

«Bundan sonra bana yazacaksın,» dedi Kurtz. «Belki büyük bir okur kitlen olmayacak, ama olanların da seni takdir edeceklerinüen emin olabilirsin.»

Schwili'nin ikinci yardımcısı ABD'nin Indiana eyaletindeki South Bend kasabasından sakin tavırlı bir işkadını olan Bayan Bach'tı. Kadının Yahudiye benzememesinden ve parlak zekâsından etkiienen Kurtz onu çeşitli dallarda eğittikten sonra bilgisayar planlamacısı olarak Şam'a göndermişti. Böylece yıllar boyunca Boyarı Bach, Suriye hava radar sistemlerinin kapasitesi ve yerleri konusunda sürekli bir kaynak olmuştu. Sonunda yurduna geri çağırılınca Batı Şeria'ya yerleşmiş, oradaki sıkıntılı yaşamından da Kurtz'un yeni çağrısıyla kurtulmuştu.

Böylece Kurtz, Okuryazar Takımı adını taktığı bu üçlüyü ekibine katıp üyeleri giderek artan ordusunda özel bir yer vermişti.

Kurtz'un Münih'te asıl görevi yönetimle ilgili olmakla birlikte, bunu da kendine özgü sakin bir titizlikle yapmaktaydı. Yeni ekibinin altı üyesi oraya yerleşmişler, kentin iki ayrı mahallesinde iki ayrı binayı işgal etmekteydiler. Birinci grup iki adamdan oluşuyordu. Aslında beş kişi olmaları gerekirdi ama Misha Gavron pata musluklarını pek sıkı tuttuğundan şimdilik iki kişiyle yetinmek zorundaydı. Bunlar Kurtz'u havaalanından değil de, Schwabing'de bir kahvehaneden alıp bir inşaatçı kamyonetiyle —bu da ekonomik sıkıntılarının bir gereğiydi— Olimpiyat köyüne götürmüşler, orada yolkesenlerin ve her iki cinsten orospuların pek sevdikleri bir yer olan yeraltı garajında indirmişlerdi. Köy gerçekte bir köy değil, gri betondan, terkedilmiş ve yıkıma bırakılmış bir yer olup Bavyera'da bulunması gereken binalardan çok, bir İsrail yerleşim merkezini andırmaktaydı. Yeraltı garajınaan duvarları çeşitli dillerde yazılı sloganlarla dolu pis bir merdivenden çatıdaki dubleks kata çıkmışlardı. Dışarda Kurtz'a İngilizce olarak «sir» diye hitap ediyorlardı, ama eve girince «Marty» diyerek saygılı bir tavır takınıp ibraniceye dönmüşlerdi.

Daire bir köşe binasının en üst katında olup içi fotoğraf projektörleri, koca koca fotoğraf makineleri, ses kayıt araçları, projeksiyon perdeleriyle doluydu. Tik ağacından bir merdivenle dört metreye üc buçuk metrelik bir yatak odasına çıkılıyordu

Odanın tavan penceresi önce battaniye, sonra kontrplakla kapatılmış, ayrıca kalın bir kumaşla örtülmüştü. Duvarlar, döşeme ve tavan da aynı biçimde kalın kumaş kaplıydı. Sonuç çağdaş bir keşiş hücresiyle bir tımarhane odası arası bir şey olmuştu. Odanın kapısı da boyalı çelik bir levhayla güçlendirilmiş, insan başına gelecek noktasında kurşun geçirmez bir cam takılmıştı. Kapının dışına da bir karton üzerine «Karanlık Oda. Girilmez. Dunkelkammer kein Eutritt!» yazılmıştı. Kurtz adamlarından birini odaya soktu, kapıyı kapattı ve olanca sesiyle bağırmasını söyledi. Dışardan ancak kısık bir ses duyunca yapılanları onayladığını oildirdi.

Dairenin geri kalan bölümü havadardı, ama Olimpiyat Köyü gibi bakımsızdı. Kuzeye bakan pencerelerden pek çok Yahudinin topiama kamplarında öldüğü Dachcau görülüyordu. İnanılmaz bir duygusuzluk gösteren Bavyera polisinin eski binalara çevik kuvvetini yerleştirmiş olması evdekilerin hiçbirinin dikkatinden kaçmamıştı. Daha yakında, Kurtz'un parmağıyla işaret ettiği noktada, Filistin komandolarının yakın geçmişte İsrailli atletlerin oturdukları yere saldırdıkları bincı vardı. Atletlerden bir bölümünü hemen oldukları yerde, diğerlerini de askeri havaalanına götürüp orada öldürmüşlerdi. Adamları Kurtz'a, komşularında bir öğrenci komünü bulunduğunu, alt dairedeyse son kiracısı intihar ettiğinden bu yana kimsenin oturmadığını anlattılar. Kurtz tek başına tüm daireyi dolaştıktan, giriş çıkışları iyice inceledikten sonra alt katı da tutmaya karar verip hemen o gün Nürnberg'de bir avukata telefon etti ve gerekeni yapmasını söyledi. Çocuklar kendilerine bakımsız, sıradan insanlar görünümü vermişler, genç Oded de sakal bırakmaya başlamıştı. Pasaportlarına bakılırsa Arjantinli fotoğrafçılardı. Kurtz'a, evlerine zaman zaman bir doğallık havası vermek için komşulara gece parti vereceklerini söylediklerini anlattılar. Bunun kanıtı da sabaha kadar süren müzik gürültüsü ve çöp tenekelerindeki boş şişelerdi. Gerçekte diğer grubun kuryesi dışmda içeri kimseyi almıyorlardı. Kadın bile. Kudüs'e dönene kadar kadın diye bir cinsin varlığını unutacaklardı.

Kurtz'a raporlarını verip ek ulaşım ve operasyon masraflarıyla karanlık odanın duvarlarına demir halkalar yerleştirmenin iyf bir fikir olup olmadığını —Kurtz fikri beğenmişti— konuştuktan sonra, adamın isteği üzerine kendisini biraz hava almak için yürüyüşe çıkardılar. Zengin öğrenci mahallelerinden geçtiler, bir seramik okulunda, bir marangozluk okulunda ve çok küçük bebekler için dünyanın ilk yüzme okulu diye gururla ilan edilen bir yerin önünde durakladılar, evlerin kapılarına yazılı anarşist sloganlarını okudular. Ve sonunda kaçınılmaz olarak on yıl önce İsrailli atletlere yapılan ve dünyayı sarsan saldırının yer aldığı evin önüne geldiler. Taş bir tabelaya Almanca ve İbranice kazınmış bir yazıda on bir ölü anılmaktaydı. On bir de olsa, on bir bin de olsa paylaştıkları öfke eşti.

Kamyonete dönerlerken Kurtz gereksiz bir laf etti. «Bunu unutmayın »

Köyden çıkınca Kurtz'u kentin merkezine götürdüler. Kurtz burada bilerek yolunu kaybetti, kâh bir yana, kâh öteki yana yürüdü. Tâ ki, kendisini uzaktan izleyen adamları bundan sonraki randevusuna gidebileceğini, kendisini izleyen falan olmadığını, işaretle bildirene kadar. Yeni girdiği yerle az önce çıktığı yer arasındaki çelişki bundan büyük olamazdı. Şimdi gittiği yer Münih'in en gözde yerinde bir binanın üst katıydı. Dar sokağın kaldırımı pahalı taşlardan yapılmıştı. Bir İsviçre lokantası, hiçbir şey satmadığı halde günden güne zenginleşen bir terzi vardı. Kurtz küçük kapalı devre televizyondan geldiği görüldüğü için açılan kapıdan girdi içeri. Hiç konuşmadan girmişti. Bunlar daha yaşlı insanlardı, oğullardan çok babaları andırıyorlardı. Uzun zaman bu işde çalışan insanların soluk yüzlerine sahiptiler, çoraplı ayaklarıyla sessizce ve yorgunca yürüyorlardı. Bunlar Kudüs'te bile kendi baslarına gizli bir topluluk olan profesyonel ve sabit gözetleyicilerdi. Pencerelere dantelli perdeler asılıydı Dışarsı gibi içersi de loştu ve evin tümünde kederli bir ihmal edilmişlik havası vardı. Taklit Bedermeier mobilyası arasında çeşitli iç antenleriyle komple bir elektronik ve optik araç gereç bolluğu göze çarpıyordu. Ama giderek yaklaşan akşam ışığında bunların garip biçimleri evin kederli havasını daha da arttırmaktaydı.

Kurtz adamların ikisiyle de kucaklaştı. Sonra peynir ekmek yiyip çay içerlerken içierinde daha yaşlısı olan Lenny, Yanuka'nın günlük yaşamını anlatmaya başladı: Kendisinin ettiği ve kendisine gelen telefonlar, en son ziyaretçileri, en son sevgilileri. Lenny iyi yürekli, sevecen ama gözetlemediği insanlar yanında çekingen kalan bir insandı. Yelken kulakları ve çirkin yüzü belki de dünyadan kaçmasının nedenleriydi. Üzerinde zırh gibi gri bir örgü yelek vardı. Başka bir durum olsaydı, Kurtz ayrıntılardan çabuk sıkılırdı ama Lenny'ye saygı duyduğu için söylediği her şeyi dikkatle dinliyor, başını sallıyor, adamı kutluyor, kendisinden beklenen hiçbir hareketi esirgemiyordu.

«Bu Yanuka normal bir genç,» diyordu Lenny. «Satıcılar kendisine hayran. Dostları hayran. Sevilen bir insan, Marty. Çalışıyor, eğlenceden hoşlanıyor, çok konuşuyor. Sağlıklı davranışları olan ciddi bir genç. İnan bana, zaman zaman onun bu yanına inanmam güç oluyor, Marty.»

Kurtz, adama kendisini anladığını söyledi. Hâlâ onu buna inandırmaya çalışırken birden tam karşılarındaki katta bir ışık yandı. Tek penceredeki bu sarı parıltı bir aşığın işareti gibiydi. Lenny'nin adamlarından biri hemen bir ayağa takılı dürbünün başına geçti, diğeri telsiz alıcısının önüne oturup kulaklıklarını taktı

«Bakmak ister misin, Marty?» diye Lenny umutla sordu. «Joshua'nın yüzündeki gülümsemeye bakılırsa bu gece Yanuka'yı çok net görüyor. Biraz sonra perdeyi çeker ama. Ne görüyorsun, Joshua? Yanuka bu gece çıkıyor mu dersin? Telefonda kiminle konuşuyor? Bir kızla garanti.»

Kurtz, Joshua'yı hafifçe yana itip koca kafasını dürbüne dayadı. Uzun bir süre öylece kaldı. Soluk almıyordu sanki. Memede çocuğu seyreden yaşlı bir denizci gibi.

«Arkadaki kitaplarını görüyor musun?» diye sordu Lenny. «Bu oğlan benim babam gibi okumaya düşkün.»

Kurtz doğrulurken hafifçe gülümsedi. «Esaslı çocuk. Yakışıklı da.» İskemle üstünden yağmurluğunu alıp kolunu geçirdi. «Âma sakın kızına alayım deme.» Lenny olduğundan daha aptalca bir bakışla döndü. Kurtz, «Sana teşekkür borçluyuz, Lenny,» diye adamı avuttu hemen. «Fotoğraf çekmeye devam et. Utanacak bir şey yok, Lenny. Film çok pahalı bir şey değildir.»

Sonra hepsiyle teker teker el sıkıştıktan sonra mavi beresini başına geçirdi ve güçlü adımlarla akşam trafiğine çıktı.

Kurtz'u kamyonete aldıklarında yağmur başlamıştı. Kurtz' un uçağını beklerken oradan oraya gidiyorlardı. Ama havanın kapalı oluşu hepsini etkilemiş gibiydi. Direksiyonda olan Oded' in genç yüzünde aksi bir öfke seziliyordu.

Kurtz cevabını bildiği halde, «Şimdi ne arabası var?» diye sordu.

«Zenginlere özgü bir BMW. Elektrikli direksiyon, enjeksiyonlu motor, beş bin kilometrede. Zayıf noktası araba.»

«Araba, kadın ve lüks hayat,» dedi arkadaki genç. «Kuvvetli noktaları ne acaba?»

«Kiralık mı?» diye Kurtz yine Oded'e sordu.

«Kiralık.»

«O arabadan gözlerinizi ayırmayın. Arabayı şirkete verip de yeni bir araba almadığı anı hemen bilmeniz gerek.» Bunalana kadar dinlemişlerdi bunu. Daha Kudüs'ten çıkmadan başlamıştı aynı şeyi tekrara. Ama Kutz bir kez daha tekrarlamakta sakınca görmedi. «Yanuka'nin arabasını geri verdiği an. en önemli andır.»

Oded'in artık canına tak etmişti. Belki de gençliği ve huyu nedeniyle kendisini seçenlerin düşündüğünden daha çok baskı altında ezilme eğilimi vardı. Belki de gençliği gözönünde tutularak bu kadar bekleme gerektirmeyen bir iş verilmeliydi. Kamyoneti kaldırıma yanaştırıp el frenini yerinden koparacakmış gibi çekti.

«Neden bütün bunlara katlanıyoruz? Neden onunla oyun oynuyoruz? Ya ülkesine geri döner de bir daha ortaya çıkmazsa? Ne olacak o zaman?»

«Onu kaybetmiş oluruz.»

«Öyleyse şimdi öldürelim! Bu gece. Bana emir ver ve gerisine karışma.»

Kurtz delikanlının kurtlarını boşaltmasına ses çıkarmadı.

«Tam karşısındaki dairede oturuyoruz, değil mi? Yolun karşısına bir roket salladık mı, tamam. RPG7 roketi. Arap Arabi Rus roketiyle öldürüyor... olmaz mı?»

Kurtz yine bir şey söylemedi. Oded bir sfenksle konuşuyor olabilirdi.

«Neden, olmaz mı?» diye bağırdı Oded.

Kurtz'un sabrı taşmadı, ama gence acımadı da. «Çünkü bu iş bizi bir yere götürmez de ondan, Oded. Misha Gavron'un bir sözü vardır, hatırlıyor musun? Benim de çok tekrarladığım bir deyiş. Bir aslan yakalamak istiyorsan önce keçiyi bağlaman gerekir. Sen kimin çılgınca konuşmalarını dinliyorsun kuzum? Yani sen bana gerçekten Yanuka'yı öldürmek istediğini söylüyorsun, hem de yıllardır ortaya çıkardıkları en esaslı eylemciyi ele geçireceğini bile bile, ha!»

«Ama o Bad Godesberg işini yaptı! Viyana'yı yaptı, hatta belki de Leyden'i! Yahudiler birer ikişer ölüyorlar, Marty! Kudüs artık buna boş vermeye mi başladı? Biz oyun oynayacağız diye daha kaç kişinin ölmesine göz yumacağız?»

Kurtz, Oded'in rüzgâr ceketinin yakalarını dikkatle tutup genci iki kez sarstı. İkinci keresinde Oded'in kafası pencereye çarpmıştı. Ama ne Kurtz özür diledi, ne de Oded yakındı.

«Onlar, Oded. O değil, onlar.» Bu kez sesinde bir sertlik vardı. «Bad Godesberg işini onlar yaptı. Leyden'i onlar yaptı. Ve bizim ele geçirmeye çalıştığımız kişiler onlar! Altı masum Almanla aptal bir oğlan değil.»

«Tamam tamam.» Oded'in yüzü kızarmıştı. «Beni rahat bırak!»

«Tamam değil, Oded. Yanuka'nın arkadaşları var. Akrabaları. Daha tanımadığımız kişiler. Bu operasyonu benim adıma yürütmek istiyor musun sen?»

«Tamam dedim işte.»

Kurtz genci bıraktı. Oded motoru çalıştırdı. Kurtz, Yanuka'nın ilginç yaşamını izlemeyi sürdürmelerini söyledi. Yanuka' nın devam ettiği bir gece kulübünü, gömlek ve kravatlarını aldığı mağazayı, berberini, kitapçısını gördüler. Kurtz her gördüğü şey karşısında sanki hiç bıkmayacağı eski bir filmi seyrediyormuş gibi başını sallıyordu. Sonunda kent uçak terminal binasının yakınlarında ayrıldılar. Kaldırımda duran Kurtz saklamaya gerek duymadığı bir sevgiyle Oded'in omzunu sıktı, saçlarını okşadı.

«Bakın, ikiniz de iyi dinleyin beni, kendinizi bu kadar sıkmayın. Gidin iyi bir yerde bir yemek yiyin, masrafını da benim özel hesabıma yazın, tamam mı?»

Savaştan önce askerlerine sevgiyle bağlanan bir komutanın ses tonuyla konuşmuştu. Gerçekte de Misha Gavron'un izin verdiği sürece, bir komutandan başka bir şey değildi

Münih'ten Berlin'e gece uçağı, bu uçuştan yararlanan pek az kişi için, Avrupa'da yapılacak son büyük özlem dolu yolculuklardan biridir. Doğu Ekpresi, Altın Ok ve Mavi Tren ölmüş, ölüyor ya da yapay olarak yaşatılmak isteniyor olabilir, ama anıları seven biri için, dörtte üçü boş bir Pan Amerikan uçağıyla Doğu Aiman koridorundan geçmek, safariye düşkün birinin yolculuğu gibidir. Lufthansa'nın bu hatta uçması yasaktır. Bu hak yalnızca galiplere, eski Alman başkentinin işgalcilerine ve tarihçilere aittir. Uçak havalanırken ışıklar bir yanıp bir söner ve insanın uçağın pervanesi olmayışına aklı ermez. Karanlık düşman topraklarına bakarken anılarını hatırlarsın, savaşları karıştırırsın. Aşağıda, hiç olmazsa aşağıda, huzursuzluk verici bir anlamda, dünya yine eskisi gibidir.

Kurtz da bir istisna değildi.

Camın yanında oturmuş kendi yüzünü seyrederken, her zaman olduğu gibi, kendi yaşamını seyreden biriydi. O karanlıklar içinde bir yerde Doğudan gelen bir yük treninin üstünden geçtiği demiryolu vardı. Kurtz'la annesi ve daha yüz on sekiz Yahudi vagonlarda altı gün ve beş gece, önceliği olan askeri trenin geçmesini beklemişler, kar yiyip donmuşlardı. İçlerinden pek çoğu donarak ölmüştü. Annesi onu cesaretlendirmek için, «Gideceğimiz kamp daha iyi olacak,» derdi. O karanlıkta bir yerde annesi daha sonra sessiz sedasız ölmüştü. Ve yine oralarda bir yerde kendisi olan Südetli çocuk aç kalmış, hırsızlık etmiş, öldürmüş ve hiçbir düş kurmadan başka bir düşman dünyanın kendisini bulmasını beklemişti. Müttefik kampını, alışık olmadığı üniformaları, kendisi kadar çocukların yaşlı ve çökmüş yüzlerini görmüştü. Yeni bir ceket, yeni ayakkabılar ve yeni bir dikenli tel... yeniden kaçış, bu kez kurtarıcılarından. Kurtz yine haftalar boyunca kendini kaçarken görüyordu, köyleri birbiri ardından arkasında bırakıyor, hep güneye gidiyordu. Sonunda geceler ılıklaşmaya, çiçek kokmaya başladı. Yaşamında ilk kez denizden esen rüzgârda palmiyelerin hışırtısını duydu. «Dinle bizi, ey donmuş çocuk,» diyorlardı. «İsrail'de böyle hışırdarız biz. Deniz orada da buradaki gibi mavidir.» Kurt limanda rıhtıma bağlı çürük tekneyi gördü. Gördüğü en büyük ve en soylu gemiydi bu. Bindiğinde kara saçlı Yahudilerle öylesine doluydu ki, hemen birinin başından sapkasını çalıp başına geçirdi ve limandan çıkana kadar da öyle kaldı. Ama saçı sarı da olsa, hatta hiç de olmasa ona ihtiyaçları vardı. Güvertede liderler küçük küçük gruplara çalınmış bir Lee Enfield silahıyla atış dersleri veriyorlardı. Hayfa daha iki gün uzaktaydı ve Kurtz' un savaşı daha yeni başlamıştı.

Uçak inmek için dönüyordu şimdi. Yana yatınca Duvar görünmüştü. Kurtz'un yalnızca bir el çantası vardı, ama teröristler yüzünden güvenlik önlemleri çok sıkı olduğundan formaliteler epey uzun sürdü.

Şimon Litvak park yerinde eski bir Ford arabanın içinde bekliyordu. Leyden'deki olayı iki gün inceledikten sonra uçakla gelmişti. Kurtz gibi, o da uyumaya hakkı olmadığını düşünüyordu.

Kurtz arabaya girer girmez, «Bombakitap bir kız tarafından getirilmiş,» dedi, «Güzel bir kumral. Blucinli. Otel kâtibi onun üniversiteden olduğunu sanmış. Kızın bisikletle gelip gittiğinden emin. Bir başkası kızın otele bir motosikletle getirilmiş olduğunu söylüyor. Paket bir kordeleyle sarılmış, üstündeki etikette de, 'Doğum günün kutlu olsun Mordecai' yazıyormuş Bir plan, bir ulaşım aracı, bir bomba ve bir kız... başka?»

«Peki patlayıcı neymiş?»

«Rus plastiği, ambalajının parçaları var yalnızca, iz sürecek bir durum yok.»

«Belirli bir sistem?»

«Kırmızı bir devre teli, yumak gibi kıvrılmış.»

Kurtz adamın yüzüne baktı.

«Fazla tel yok,» dedi Litvak. «Karbonlaşmış parçalar. Kesin olarak tanımlanacak parça kalmamış.»

«Mandal da yok mu?»

«Bu kez fare kapanı kullanmış. Küçük, sevimli bir kapan. Litvak motoru çalıştırdı.

«O fare kapanı da kullandı,» dedi Kurtz.

«Fare kapanı, mandal, eski Bedevi battaniyeleri, izlenemeyecek patlayıcılar, ucuz saatler ve ucuz kızlar kullanıyor. Ve bir Arap için bile berbat bir bomba yapımcısı.» Litvak beceriksizlikten, bundan suçlu olan düşman kadar nefret ederdi. «Ne kadcw süre tanıdı sana?»

Kurtz anlamamış görünmeyi yeğledi. «Tanıdı mı? Kim ne tanıdı?»

«Bir ay mı? İki ay mı? Ne kadar zamanın var?»

Ama Kurtz yanıtlarında her zaman kesin olrttayı sevmezdi «Kudüs'te pek çok kişi düşmanla kafalarıyla çarpışma yerine, Lübnan değirmenlerine saldırmayı yeğliyorlar.»

«Kale onları engelleyebilir mi? Sen engelleyebilir misin?»

Kurtz alışılmadık bir sessizliğe gömülmüştü, Litvak onu dalgınlığından çekip almak istemedi. Batı Berlin'in merkezi karanlık değildir, kenarlarındaysa ışık yoktur. Onlar ışığa doğru gidiyorlardı.

Litvak patronuna yan gözle bakarak, «Gadi'nin kentine gelerek kendisine büyük bir komplimanda bulundun,» dedi. «Senin ona gelmen büyük bir şey.»

«Kent onun değil. Ödünç aldı sadece. Öğrenecek bir mesleği, yaşayacak ikinci bir hayatı var. Gadi'nin Berlin'de bulunmasının başka nedeni yok.»

«Yeni bir meslek için bu çöplükte yaşamaya katlanıyor ha! Kudüs'ten sonra buraya gelebiliyor ha?»

Kurtz soruyu doğrudan doğruya yanıtlamadı, zaten Litvak da bunu beklemiyordu. «Gadi katkısını yaptı, Şimon. Yeteneğine göre hiçbir insan ondan fazlasını yapmamıştır. Zor yerlerde çetin savaşlar verdi, hem çoğu da düşman hatları gerisinde. Neden kendini yeniden yaratmasın? Onun da ruh sakinliğine ihtiyacı var.»

Ancak Litvak kesin sonuç almadan savaştan çekilecek insanlardan değildi. «Peki, şimdi neden bozuyorsun bunu?» diye sordu. «Bitirdiği bir işi neden yeniden başlatıyorsun? Yeni bir başlangıç yapıyorsa, bırak da yapsın.»

«Orta yerde bulunuyor da ondan, Şimon.» Litvak bu sözün ne anlama geldiğini anlamak için Kurtz'a döndüyse ae, aaamın yüzü gölgedeydi. «Çünkü aradaki köprüyü kuracak bir steksizliği var. Çok düşünüp taşınıyor çünkü.»

Anıt kiliseyi geçip Kurfürstendamm'ın soğuk alevden ışıkları arasından kentin karanlık dış mahallelerine doğru yollandılar.

Kurtz, hoşgörülü bir gülümsemeyle, «Bugünlerde hangi adî kullanıyor?» diye sordu.

«Becker.»

Kurtz hoşnutsuzluğunu belirtti. «Becker mi? Ne biçim ad bu? Gadi Becker... ve üstelik kendisi bir sabra...»

«Adının Almancasının İbraniceye çevrilmesinin yeniden Alma ncaya çevrilmesinden çıkan bir ad.» Litvak neşesizce konuşuyordu. «İşverenlerinin isteği üzerine... Hem artık İsrailli değil, yalnızca bir Yahudi.»

Kurtz hâlâ gülümsüyordu. «Yanında kadın var mı, Şimon? Kadınlarla arası nasıl?»

«Kendi kadını yok, bir gece onunla, bir gece bununla işte.»

Kurtz rahatça arkasına yaslandı. «Belki de sürekli bir ilişkiye ihtiyacı vardır öyleyse. Ondan sonra Kudüs'teki karısı Frankie'nin yanına döner. Bana sorarsan, onu terketmeye hakkı yoktu zaten.»

Bir yan sokağa girip üç katlı eski bir apartmanın önünde durdular. Sütunlu kapı her nasılsa savaştan yarasız kurtulmuştu. Kapının bir yanında, sokak düzeyindeki vitrininde zevksiz kadın giysileri asılı ve neonla ışıklandırılmış bir dükkân vardı Üzerinde «Yalnızca Toptan Satış» yazmaktaydı.

«Üst zile bas,» dedi Litvak. «İki kez çal, bekle, bir kez daha çal. Ancak o zaman gelir. İşyerinin üstünde bir oda verdiler kendisine.» Kurtz arabadan çıktı. «Talihin açık olsun, tamam mı?»

Litvak karşı kaldırıma geçen Kurtz'un arkasından baktı Adam hızlı adımlarla yürüdü, birden kapının önünde duruverdi Elini zile uzattı, bir an sonra kapı arkasında biri bekiiyormuş gibi açıldı. Kurtz kapıyı açan zayıfça adamı kucakladı, evsahibinin kolları da kendi omuzlarını kavradı. Kapı kapandı.

Litvak kente ağır ağır dönerken yolda gördüğü her şeye öfkeyle bakarak kıskançlığını açığa vuruyordu. Nefret edilecek ve sonsuza dek düşman olan Berlin... eskiden olduğu gibi, şimdi de terörizmin yetişme alanı olan Berlin... Litvak'ın gittiği yer, kendisi de içlerinde olmak üzere, kimsenin pek uyumadığı ucuz bir pansiyondu. Saat yediye beş kala Kurtz'u bıraktığı ara sokağa dönmüştü. Zili çaldı, bekledi. Merdivende ayaksesi duyuldu. Kapı açıldı, Kurtz dışarı çıktı, sabah havasında iyice bir gerindi. Sakalı uzamış, kravatını çıkarmıştı.

Arabaya girer girmez Litvak, «Ne oldu?» diye sordu.

«Ne ne oldu?»

«Ne dedi? Yapacak mı, yoksa Berlin'de kalıp Polonyalı gençlere elbise dikmeye mi devam edecek?»

Kurtz gerçekten şaşırmış gibiydi. Alex'i hayran bırakan hareketi tekrarlayarak sağ eliyle ceketinin sol kolunu çekip eski saatine baktı. Ama Litvak'ın sorusunu duyunca hareketi tamamladı. «Yapacak mı? O, İsrailli bir subaydır, Şimon.» Sonra öylesine sıcak bir gülümsemeyle arkadaşına baktı ki, Litvak da elinde olmadan gülümsedi. «Doğrusunu istersen, Gadi yeni mesleğine devam etmeyi yeğlediğini söyledi ilk başta. Bunun üzerine 1963'de Süveyş'te yaptığı başarılı görevden söz ettik. Planın geçerliliği olmadığını söyledi. Biz de Tripoli'de sahte kimlikle yaşayıp orada paralı Libyalı ajanları yönetmenin güçlüklerinden söz ettik uzun uzun. Gadi üç yıl sürdürmüştü bu işi. 'Daha genç birini bul," dedi ki, bu da hiçbir zaman ciddiye alınacak bir şey değildi. Ürdün'e yaptığı gece baskınlarını hatırladık. Gerilla hedeflerine askeri harekâtın kısıtlı olduğunu o dcı onayladı. Bundan sonra da stratejiyi tartıştık. Başka bir şey var mıydı?»

«Peki ya benzerlik? Yeterli mi acaba? Boyu, yüzü?»

«Benzerlik yeterli.» Kurtz'un yüzüne o eski sert ifade yerleşmişti. «Şimdi onu rahat bırak, Şimon, yoksa onu bana gereğinden çok sevdireceksin.»

Kurtz bunun hemen ardından ciddiliği bir yana bırakıp gözlerinden rahatlama ve yorgunluk yaşları akana kadar güldü. Litvak da gülmeye başladı. Gülerken kıskançlığının kaybolduğunu hissediyordu. Bu ani hava değişiklikleri, çatışan bir sürü etkenin rol oynadığı doğasının derinliklerinde yatardı. Adı kökeninde «Litvanyaiı Yahudi» anlamına gelirdi ve bir zamanlar küçültücü bir terim olarak kullanılırdı. Kendisini nasıl görüyordu acaba? Bir gün yaşayan hiçbir akrabası olmayan yirmi dört yaşında bir kibbutz öksüzü, ertesi gün Amerikan Ortodoks Vakfının ve İsrail Haberalma Örgütünün evladı. Bir yandan da Tanrının, dünyayı temizlemekle görevli, sadık bir polisi.

Çok güzel piyano çalardı.

Kaçırma olayı konusunda söylenecek çok şey yoktu. Uzmanlaşmış bir ekiple bu iş ya çok çabuk yapılır ya da hiç yapılmazdı. İşe heyecan öğesi katan tek şey avın önemiydi. Öyle silah kullanma ya da hoş olmayan hareketler yoktu kuşkusuz, yalnızca şarap kırmızısı bir Mercedes'le sürücüsünün Türk Yunan sınırının Yunan tarafında, otuz kilometre içerde yakalanması. Ekibin başında Litvak vardı ve işbaşında olduğu her zamanki gibi kusursuzdu. Schwili'nin Okuryazar Takımında çıkan ani bir pürüzü gidermek için Londra'ya dönmüş olan Kurtz bu kritik saatleri İsrail Elçiliğindeki telefon başında geçirmişti. Kiralık arabanın yerine bir başkası alınmadan geri verildiğin: bildiren Münihli ajanlar, Yanuka'yı havaalanına kadar izlemişlerdi. Adamdan bir daha üç gün sonra Beyrut'tan haber alınmıştı. Filistinliler mahallesinde bir bodrumda üslenen dinleme ekibi onun ihtilalci bürolardan birinde çalışan ablası Fatma'yla konuşmasını duymuşlardı. Yanuka arkadaşlarını ziyaret için iki haftalığına geldiğini söylemiş, ablasından boş bir gecesi oiup olmadığını sormuştu. Sesinden mutlu olduğunun anlaşıldığı bildirilmişti; kayıtsız, heyecanlı, tutkulu. Fatma'ysa soğukkanlıydı. Ajanlara göre, ya kardeşini pek onaylamıyordu ya da telefonunun dinlendiğini biliyordu. Belki ikisi de. Ne olmuş olursa olsun, iki kardeş buluşmamışiardı.

Yanuka bir daha, Kıbrıs diplomatik pasaportuyla indiği İstanbul Hilton'da görülmüştü. Burada iki gün kentin dini ve laik zevklerini tatmıştı. Kendisini izleyenler onun Avrupa'nın sıradan Hıristiyanları arasına dönmeden son bir kez İslam havası aldığını bildiriyorlardı. Süleymaniye Camii'ne gitmiş, burada en az üç kez namaz kılmış, Gucci ayakkabılarını cami dışında boyatmıştı. Fotoğrafları çekilen ama bir türlü tanımlanamayan iki kişiyle birkaç bardak çay içmişti. Bir kaldırım kenarında hava tüfeğiyle bir kartona atış yaptıran yaşlı bir adamı seyretmişti sonra. Kendisi de onlara katılmak istemiş ama buna izin verilmemişti.

Sultanahmet Camiinin karşısındaki bahçede çiçek tarhları arasında oturmuş, çevresini saran minarelere, öbek öbek Amerikan turistlerine ve özellikle mini etekli bir grup kıza bakmıştı. Ama kendisinden beklendiği gibi onlara yanaşıp konuşmamıştı. Aşırı fiyatlarına aldırmadan çocuk satıcılardan kartpostal ve slayd satın almış, Aya Sofya'nın çevresinde dolaşmış, Jüstinyen'in Bizansı'yla Osmanlı fethinin zaferlerinden eşit ölçüde zevk almıştı. Pek az bir süre önce terkettiği ülkenin Baalbek kentinden getirilen sütunları görünce şaşkınlığını gizlemeyip hafif bir çığlık da koparmıştı bu arada.

Ama en büyük dikkati, Augustine ile Konstantin'in kiliselerini ve kentlerini Meryem Ana'ya sunmalarını betimleyen mozaik önünde göstermişti. Gizli buluşma da burada olmuştu. Uzun boylu, telaşsız bir adam bir anda rehberi oluvermişti. Yanuka o ana dek bu tür rehberlik önerilerini geri çevirmişti. Ama bu adamın kendisine söylediği bir söz . hiç kuşkusuz yaklaşma yeri ve saati de Yanuka'yı hemen ikna edebilmişti. Yan yana müzenin içini bir daha gezmişler, eski kubbeye hayran hayran bakmışlar, sonra da eski bir Amerikan Plymouth'uyla Boğaz turuna çıkmışlar, sonunda Ankara karayoluna yakın bir otoparka girmişlerdi. Plymouth çekip gitmiş, Yanuka yine yapayalnız kalmıştı. Ancak şimdi güzel bir kırmızı Mercedes'in sahibiydi ve arabayı Hilton'a götürp kapıcıya kendisinin olduğunu söylemişti.

Yanuka o gece gezmeye çıkmadı; hatta bir gece önce ker,disini o kadar hayran bırakan dansözleri de görmeye gitmedi. Ertesi sabah Edirne ve İpsala'ya uzanan yolda batıya doğru arabasını sürerken görülmüştü bir daha. Sonra küçük bir kasabada kahve içmek için durmuş, bir caminin kubbesinde yuva yapmış leyleklerin fotoğrafını çekmişti. Daha sonra bir tepeye çıkıp denize karşı işemişti. Hava giderek ısınmıştı. Deniz solunda kalıyordu. Böyle bir yolda kendisini izleyenlerden biri çok öne geçmiş, biri de çok arkada kalmıştı. Başka çareleri yoktu. İpsala'ya gelince sınıra doğru gidecek yerde sağa saparak herkesi şaşırtmıştı. Arabayı teslim mi edecekti yoksa? Tanrı korusun! Peki öyleyse küçük bir Türk sınır köyünde işi neydi?

Bunun yanıtı Tanrıydı. Yanuka köy meydanında, Hıristiyanlığın hemen eşiğinde, bir daha namaza durmuştu. Camiden çıkarken küçük bir köpek kendisini ısırmış ve Yanuka'nın tekmesini yemeden kaçmıştı. Bu da iyiye bir işaret oiarak kabul edilmişti.

Sonunda herkese rahat bir soluk aldıran bir kararla anayola çıkmıştı. Türk Yunan sınırı iki yanda da mayınlıdır; teröristler ve kaçakçılar özel yasadışı yollarından gelip giderler, silahlı çatışma sık sık olur ve bundan pek söz edilmez; Bulgar sınırı da yalnızca birkaç kilometre kuzeydedir. Türk tarafında İngilizce olarak «İyi Yolculuklar» yazar. İnsanın karşısına önce askeri bir levha üzerine yerleştirilmiş Türk bayrağı, arkasından yeşil durgun bir su üzerinde bir köprü, daha sonra da Türk gümrük formalitelerini bekleyen küçük bir kuyruk çıkar. Yanuka diplomatik pasaportu sayesinde bu engeli kolaylıkla aşmayı başarmış ve bu hareketiyle de kendi sonunu çabuklaştırmıştı. Bundan sonra Türk polis karakoluyla Yunan nöbetçileri arasında yirmi metre kadar bir ara vardır. Yanuka burada kendisine bir şişe gümrüksüz votka aldı, kahvede oturup bir dondurma yedi ve orada üç saattir simit yemekte olan Reuven adındaki dalgın bakışlı, uzun saçlı bir gençle göz göze geldi. Yanuka Atatürk'ün bronzdan büyük bir büstünün önünden geçip giderken, Reuven de motosikletine atladı, Yunan sınırının otuz kilometre içinde bekleyen Litvak'a telsizle beş noktalık bir işaret gönderdi. Litvak'ın beklediği yer askeri bölge dışındaydı ama yol yapımı nedeniyle o noktada trafik hemen hemen duruyordu. Reuven ondan sonra da eğlenceye katılmaya koştu.

Yanuka'nın zevklerini iyi bildiklerinden akıllıca bir davranışla bir kış kullanmaya karar vermişlerdi. Kızın eline bir gitar tutuşturmaları çok güzel bir noktaydı. Bugünlerde, çalmasa bile, bir gitar kızları yasallaştırmaktadır. Gitar belirli bir ruh sakinliğinin üniformasıdır sanki. Yanuka'nın sarışınlara düşkünlüğünü ama her zaman bir istisna yapmaya hazır olduğunu da bildiklerinden, sarışın ya da kumral konusunda epey düşünmüşlerdi. Sonunda kumral kızın yürüyüşünün daha havalı, kıçının daha sevimli olduğunu gözönüne alarak onda karar kılmışlar, kızı yol çalışmalarının bittiği noktaya yerleştirmişlerdi. Yol yapımı Tanrının bir lütfuydu, buna gerçekten inanıyorlardı. Hatta içlerinden bazıları tüm talihlerini yönetenin Kurtz ya da Litvak değil. Tanrı olduğundan emindiler.

Önce asfalttı yol, sonra ansızın golf topu büyüklüğünde taşlarla kaplandı; sarı ışıklar yanıyor, azami hızın on kilometre olduğu belirtiliyordu. Zaten daha hızlı gitmek ancak bir çılgının yapacağı bir şeydi. Rampanın öteki ucunda kaldırımda yürüyen kız vardı. Tek düşündükleri nokta kızın çok güzel olduğu ve Yanuka gözükmeden yanlış birinin arabasına binmesiydi. Neyse ki, trafik pek yoğun değildi. Karşılıklı iki yol arasındaki elli metrelik boş arazide yol yapımcılarının barakaları, traktörleri ve araç gereçleri duruyordu. Orada kimse farkında olmadan bîr tabur asker bile saklayabilirlerdi. Bir tabur değildi kendileri. Şimon Litvak ve yemlik kız dahil ancak yedi kişiydiler. Kale Gavron bir kuruş bile fazla ödenek ayırmamıştı. Diğer beşi yazlık giysiler ve spor ayakkabılar giymiş gençlerdi. Bütün gün tırnakiarına bakan ve bir Tanrı kulunan kalkıp da neden konuşmadıklarını sormadığı tipten gençler.

Sabah epey ilerlemiş, güneş gökte yükselmişti, ortalık tozluydu. Trafiği daha çok kil ya da toprak taşıyan gri kamyonlar oluşturuyordu. Yeni olmasa bile pırıl pırıl şarap kırmızısı Mercedes bunlar arasında, iki çöp kamyonu arasına sıkışmış düğün arabası gibi duruyordu. Taşlık yola otuz kilometreyle girdi, taşlar şasiye çarpmaya başlayınca ani bir fren yaptı. Rampaya yirmiyle girdiği halde önce on beşe sonra da ona inmişti hızı. Kızın yanından geçerken önünün de, arkası gibi güzel olup olmadığını anlamak için başını çevirmesini hepsi gördüler. Öyleydi. Yanuka asfalta gelene kadar elli metre gitti. Litvak için çok kötü bir andı bu; yoluna devam ederse yüz kilometre ötede sahte bir araba kazası hazırlayan ikinci gruba kalacaktı iş. Ama insanı aptala çeviren artık şehvet mi her neyse, savaşı kazanmıştı. Yanuka arabayı kenara çekti, otomatik camını indirip yakışıklı başını dışarı uzattı ve neşeli bir bakışla kızın güneş altında keyifle kendisine doğru yürümesini seyretmeye başladı. Kız yaklaşınca California'ya kadar yürümek niyetinde olup olmadığını sordu. Kız da İngilizce olarak Selanik taraflarına gittiğini söyledi. O da o yana mı gidiyordu acaba? Kızın sonradan söylediğine göre, Yanuka, «Ne tarafa istersen,» demişti, ama bunu söylediğini başka kimse duymamıştı. Her operasyondan sonra tartışılan şeylerdir bunlar. Yanuka'nın kendisi hiçbir şey söylemediğinde ısrar ettiğine göre, belki de kız başarısı nedeniyle biraz romantikliğe kaçmış olabiiirdi. Gözleri, yüzü ve her şeyi gerçekten o kadar büyüleyiciydi ki, hele o ağır ağır yürüyüşüyle erkeği tam olarak etkilemiş sayılırdı. Lübnan dağlarında iki haftalık ciddi bir politik eğitimden geçen bir Arap genci haremden çıkma bu blucinli periden başka ne isteyebilirdi ki?

Ancak Yanuka'nın da, en az kız kadar çekici, yakışıklı ve çevresine bir anda yayılabilen neşeye sahip bir genç olduğunu da unutmamak gerek. Kız gitarını yere bıraktı, aldığı emre uyarak sırt çantasını çıkarırken vücudunu birkaç kez kıvırdı. Bu soyunma duygusu Yanuka'yı iki şey yapmaya itebilir diyordu Litvak: Ya arka kapıyı içerden uzanıp açar ya da arabadan inip bagajı açardı. Her iki durumda da saldırıya açık olacaktı. Bazı Mercedes'lerde bagaj içerden açılırdı. Ama Litvak bunun o modellerden olmadığını biliyordu. Bagajın kilitli olduğunu bildiği gibi. Kızı Türk topraklarına yerleştirmenin de anlamı yoktu. Yanuka, belgeleri ne kadar inandırıcı olursa olsun —ki Arap standardlarına göre gerçekten iyiydiler— tanımadığı biriyle sınırı geçme riskini göze alamazdı.

Sonunda Yanuka hepsinin en çok istedikleri yolu seçti. Kolunu arkaya uzatıp kapıyı açacağı yerde, belki de kızı etkilemek için, tüm kapıları birden açan düğmeye bastı. Kız kendisine yakın olan kapıyı açıp dışarda dururken, gitarını ve çantasını arka koltuğun üstüne koydu. Kapıyı kapatıp sallana sallana öne doğru, Yanuka'nın yanında oturacakmış gibi yürürken, adamlardan biri tabancasını Yanuka'nın alnına dayamıştı. Litvak ise çoktan arkaya geçmiş, gencin kafasını bir koluyla geri bastırırken ilacı enjekte etmişti bile. Yanuka'nın geçmişinde bir astım hastalığı olduğundan uyuşturucunun gence bir zarar vermeyeceği konusunda kendisini ikna etmişlerdi daha önce.

Daha sonraları hepsini şaşırtan şey operasyonun sessizliği oldu. İlacın etkisini beklerken Litvak bir güneş gözlüğünün kırılma çatırtısı duymuş ve bir an için kırılanın Yanuka'nın boynu olmasından korkmuştu. Her şey berbat olurdu yoksa. İlk önceleri Yanuka'nın yola devam için sahte kâğıt ve plakalarını atmış ya da kaybetmiş olmasından endişelenmişlerdi. Ama sonra hepsini gencin pahalı siyah el çantasında, ipekli gömlek ve kravatların altında bulmuşlardı. Gömlek ve kravatlarla Cellini marka altın saatini, sevgili ablası Fatma'nın armağanı olduğunu sandıkları ve Yanuka'nın kalbi üzerine astığı altın kaplama muskayla yine altın kol zincirini kendilerine aldılar. Operasyonun iyi giden bir yanı da —ancak bunda kendilerinin değil yalnızca Yanuka'nın katkısı vardı— arabanın camlarının, sıradan insanların içerisini kolayca görememeleri için dumanlı olmasıydı. Yanuka aşırı lüks yaşam biçiminin kurbanı oluyordu böylece. Arabayı önce batıya, sonra güneye kaçırmak işten bile değildi. Aslında hiçbir şeyle karşılaşmadan kendileri bile götürebilirlerdi. Ama işi sağlama bağlamak için arı kovanları taşıyan bir kamyon kiralamışlardı. Bölgede arıcılık çok yaygın olduğu için en meraklı bir polis bile kamyonu aramakta duraksayacaktır, diye düşünmüştü Litvak.

Tek hesaba katılmadık şey köpek ısırmasıydı. Ya hayvan kuduzsa? Bu yüzden yolda bir yerde serum alıp Yanuka'ya bir iğne vurdular.

Yanuka'nın ortalıktan bu geçici yok olmasının Beyrut'ta ya da başka bir yerde dikkati çekmemesi gerekiyordu. Gencin bağımsız ve kayıtsız olduğunu biliyorlardı. Mantıksız olanı yapmakla, planlarını her an değiştirmekle ün salmıştı. Bunu kaprisinden olduğu kadar izini karıştırmak için de yapardı. Son günlerde Yunanlı olan şeylere düşkünlüğünü ve Yunanistan'dan geçerken antika eşya aramaya çıktığını öğrenmişlerdi. Son gelişinde, kimseye bir şey söylemeden, yolunun tam aksi yöne, Epidaurus'a gitmişti. Bu gelişigüzel uygulamalar geçmişte kendisinin yakalanmasını çok zorlaştırmıştı. Ama şimdi aynı şey kendisine karşı kullanıldığında, artık kurtulması olanaksızdı. Yanuka'nın kendi tarafı, düşmanından daha iyi kontrol edemezdi hareketlerini. Ekip onu yakalamış ve kaçırmıştı. Sonra da beklediler. Dinlenebilecek her yer denetimleri altındaydı, birinde bile alarm zilleri çalmadı, huzursuzluk belirtisi tek söz bile duyulmadı. Litvak'a göre, Yanuka'nın efendileri, vücutça ve kafaca en verimli çağında olan gencin kendini yaşamaya verdiğini, kim bilir belki de yeni yandaş aramakta olduğunu düşünüyor olabilirlerdi.

Kurtz'un deyimiyle şimdi işin hikâye yanı başlayabilirdi. Hikâyenin tamamlanması için zaman var mıydı, ondan pek emin değildi işte. Kurtz'un üzerinde iki tür baskı vardı. Birincisi, ya bir ilerleme gösterirdi ya da Misha Gavron operasyonu iptal ederdi. İkincisıyse, böyle bir ilerleme olmadığı takdirde, Gavron'un askeri çözümü artık önleyemeyeceği tehdidiydi. Kurtz ise bunu düşünmek bile istemiyordu.

Sık sık yaptıkları tartışmalardan birinde Kale Gavron, «Bana İngilizler gibi vaaz veriyorsun!» diye bağırmıştı. «Ve buna karşın işledikleri suçlara bak!»

«Eh, öyleyse İngilizleri de bombalayalım istersen,» diye öfkeyle gülümsemişti Kurtz.

İngiliz konusu rastlantı eseri ortaya atılmış değildi; garip şeydir ki, Kurtz şimdi kurtuluş için gözlerini İngiltere'ye çevirmiş bulunuyordu

3

Joseph ile Charlie ağustosun ikinci yarısında, Yunan güneşinin en kızgın olduğu bir öğle saatinde. Mikonos adasındaki iki tavernalı bir kumsalda birbirlerine tanıştırıldılar. Ya da daha gerçekçi bir tarihle, İsrail jetlerinin Beyrut' un Filistinli kesimini bombalamasından dört hafta sonra. Bu bombardımanın amacının lider kadrosunu yok etmek olduğu daha sonradan ileri sürülmüşse de, yüzlerce ölü arasında, eğer geleceğin liderleri olan çocuklar sayılmazsa, bir tek lider bile bulunmuyordu.

«Charlie, Joseph'e merhaba de,» dedi birisi. Hepsi o kadar.

Ama ikisi de sanki tanıştırılmamışlar gibi davranmışlardı. Kız ihtilalci bir kaş çatısıyla elini bir İngiliz okullu kızının sert saygınlığıyla uzatmış, erkek de her türlü girişimden uzak, sakin ve hoşgörülü bir değerlendirmeyle kıza bakmıştı.

«Merhaba Charlie,» demişti erkek, gerekenden daha öteye gitmeyen bir gülümsemeyle. Ve böylece «merhaba»yı diyen Charlie değil, erkek olmuştu.

Kız erkeğin konuşmadan önce dudaklarını askerce bir yüz hareketiyle kasmakta olduğunu hemen farketmişti. Yabancı ve dikkatle kullanılan sesi yumuşaktı. Charlie onun verdiğinden çoğunu kendisine saklamakta olduğunu anlamıştı. Böylece Joseph'in kendisine olan tutumu saldırganlığın tam tersiydi.

Kızın gerçek od; Charmian'dı ama herkes onu Charlie, daha çok ela «Kızıl Charlie» olarak tanırdı. Bunun nedeni saçları dığı çılgıncasına radikal tavırlarıydı. Adanın yarım mil kadar içinolduğu kadar, dünyaya ve dünyanın haksızlıklarına karşı takınde eski bir çiftlikte yatıp kalkan ve kıyıya hiç ayrılmayan bir grup halinde inen genç bir İngiliz oyuncu gurubunun dışarlıklı üyesiydi. Çiftliğe nasıl yerleştikleri, hatta adaya nasıl geldikleri kendileri için bile bir mucizeydi, hem de aktörler olarak mucizelere hiç şaşırmadıkları halde. Zengin bir Londra tiyatrosu kendilerini koruyucu kanatları altına almıştı. Grubun yarım düzine kadar oyuncusu turneleri bitince şirketin hesabına burada dinlenmeye getirilmeleri karşısında gerçekten çok şaşırmışlardı. Bir carter uçağıyla adaya gelmişler, kendilerini bekleyen çiftliğe yerleşmişlerdi. Aylıklarının uzatılmasıyla cep harçlıkları da çıkmıştı. Böylesine iyilikseverliği ancak faşist domuzlar yaparlar, diye düşünmüşlerdi davetiyelerini alınca. Ondan sonra da oraya nasıl geldiklerini unutmuşlardı. Ancak arada sırada biri kadehini kaldırır, uyuşuk bir sesle şirketin şerefine içerdi.

İyiniyeti ve cinselliğine kadar saklamaya çalışsa da, kendiliğinden ortaya çıkıveren Charlie, kızların en güzeli değildi. Aptal olan Lucy şahaneydi; kabul edilen standartlara göre Charlie ise uzunca burnu, bir an çocuksu, bir an sonra yaşam deneyiminin getirdiği yaşlı görünüşlü yüzüyle güze! bile değildi. İnsan bu yaştan sonra onun geleceğinin ne olacağını düşünüp ürpermekten alamazdı kendini. Kimi zaman grubun yavrusu, kimi zaman annesiydi. Paraların hesabını tutar, neyin nerede yapılacağını bilir, yaralarına melhem olur, böcek sokmasına karşı ilacın, kesilen ayaklara sargı bezinin nerede olduğunu o bilirdi. Diğerlerinde olduğu gibi bu roide de içlerinde en yetenekli ve en ivilikçiydi. Zaman zaman da vicdanları olur, arkadaşlarını gerçek ya da hayali şovenlik, cinsiyet ayrımı ya da Batılı vurdumduymazlığı suçlarından dolayı azarlardı. Bunu yapma hakkını kendisine sınıfı vermekteydi; Charlie özel okullarda okumuştu ve zavallı adamın yaşamının müşterilerini dolandırdığından dolayı cezaevinde sona erdiğini bıkmadan söylediği bir borsa bankerinin kızıydı.

Son olarak da, grubun tartışmasız en iyi kadın oyuncusuydu. Akşam olup da aile yerlere kadar uzanan plaj giysilerive hasır şapkalarıyla kendileri arasında bir oyun oynadıklarında, rol aldığı zamanlar, içlerinde en iyisi Chariie'ydi. Birbirlerine şarkı söylüyorsalar, gitarını onların seslerinden daha üstün çalan yine Charlie olurdu. Charlie protesto sesini yükselten halk şarkıları bilir ve bunları öfkeli, erkeksi bir sesle söylerdi. Bazen de sessizce otururlar, marihuana ve yarım litresi otuz drahmi olan reçine rakısı içerlerdi. Ama Charlie onlara katılmaz, bütün içkisini ve esrarını çok uzun zaman önce içmiş gibi uzak dururdu. Yayvan bir sesle, «Benim ihtilalimi bekleyin,» derdi. «Hepinizi gün doğmadan tarlaya koşacağım görürsünüz.» Bunu duyunca hepsi korkmuş gibi yaparlardı. «İhtilâl rerede başlayacak, Chas? İlk kafa nerede uçacak?» Charlie fırtınalı çocukluğunu hatırlayarak, «Tanrının cezası Rickmansworth'da,» derdi. «O lanet elası Jaguar'larını, o lanet olası yüzme havuzlarına dolduracağız.» Ve hepsi de Charlie'nin hızlı arabalara düşkünlüğünü bile bile korku çığlıkları koparırlardı.

Ama kızı hiç tartışmasız severlerdi. Kendisi her ne kadar aksini iddia etse de, Charlie de onları severdi.

Joseph ise ailelerinin bir üyesi değildi. Charlie, gibi dışarlıklı bile değildi. Zayıflarca cesaret gibi görülen bir kendine yeterliliği vardı. Arkadaşı yoktu ama yakınmazdı; kimseye, hatta onlara bile ihtiyacı olmayan bir yabancıydı. Bir havlu, bir kitap, bir termos ve kumda bir yer, hepsi o kadar. Bir hayalet olduğunu yalnızca Charlie'nin kendisi bilmekteydi.

Charlie adamı ilk kez, Alastair ile kavga ettiği gecenin ertesi sabahı gördü. Charlie'nin içindeki yumuşak bir damar, çevresine hep iriyarı, kabadayı tipli zorbaları doldururdu. O günkü zorba da ailede «Uzun Al» diye bilinen bir seksenlik ayyaş bir İskoçtu. Uzun Al herkesi rahatsız eder, anarşist Bakunin' in, doğru da söyleyemediği sözlerini tekrarlardı. Charlie gibi o da mavi gözlü, beyaz tenli ve kızıl saçlıydı. El ele sudan çıkarlarken çevrelerindeki herkesten apayrı bir ırktanmışlar duygusunu uyandırırlar ve duyguyu uyandırdıklarını bildiklerini de tutkulu bakışlarıyla belli ederlerdi. Yine el ele çiftliğe doğru yürüdüklerinde, arzularının baskısını, katlandığınız ama pek az paylaşabildiğiniz bir sancı gibi hissederdiniz. Ama bir de kavgaya başladılar mı, tıpkı bir gece önce olduğu gibi, Willy ve Pauly gibi duygulu insanlar ortalık yatışana kadar kaçmayı yeğlerlerdi. Su kez Charlie de incinmiş duygularını onarmak için çiftliğin bir köşesine kaçıvermişti. Ama sabah tam altıda uyanınca kasabaya inip İngilizce bir gazete almak ve bir kahvaltı etmek istemişti. İşte Herald Tribune gazetesini alırken birden erkeğin hayali belirdi önünde; tam ruhsal bir olguydu bu.

Kırmızı ceketli adam. O anda tam Charlie'nin arkasında durmuş bir kitap seçiyordu. Bu kere üstünde kırmızı ceketi yoktu; bir tişört, kısa pantolon ve ayağında da sandallar. Ama aynı adam olduğu hiç kuşkusuzdu. Uçları beyazlaşmış kısa kara saçlar, aynı kahverengi gözler ve başka insanların tutkularına saygı gösteren bakış. Nottingham'da Barrie Tiyatrosunda en ön sırada otururken kara bir fener gibi yarım gün boyunca gözlerini alan erkek. Önce matinede, sonra da suarede. Yaptığı her hareketi izlemişti. Zamanla ne yumuşayan, ne de sertleşen ama basılı bir resim gibi bitmiş bir yüz. Bir oyuncunun çeşitli maskeleriyle çelişen güçlü ve sürekli gerçeğin ifadesi olan yüz, diye düşünmüştü Charlie.

Kendisi Saint Joan'u oynuyor ve her tiradını berbat eden prens karşısında öfkeden kuduruyordu. Bu yüzden erkeğin yarı boş salonda öğrenciler arasında oturduğunu ilk kez, son tablo sırasında farketmişti. Işıklandırma çok loş olmasaydı hiç göremeyecekti. Ancak büyük ışıldakları henüz gelmediği için gözlerini alacak bir ışık yoktu sahnede. Onu önceleri bir öğretmen sanmıştı. Ama çocuklar gidince yerinden kalkmadan kitabını okuduğunu görünce, bu kez oynanan eserin kitabını ya da giriş bölümünü okuduğunu sanmıştı. Akşam oyunu için perde kalktığında yine karşısındaydı ve sakin bakışları yine kendisinin üzerindeydi. Charlie oyun sona ererken, onu bir daha hiç göremeyeceği için perdenin inmesini istemiyordu.

Birkaç gün sonra York'ta onu bir daha gördüğüne yemin edebilirdi, ama emin değildi. Işıklandırma bu kez çok iyi olduğundan salonu göremiyordu. Yabancı iki oyun arasında yerinde kalmamıştı. Ama Charlie yine de, ilk sıranın tam ortasında oturup yüzünü kendinden geçmişcesine sahneye çevirmiş erkeğin o olduğuna yemin edebilirdi. Üzerinde yine aynı kırmızı ceket vardı. Bir eleştirmen miydi? Yabancı ya da artist ajanı mı? Bir film yönetmeni? Belki de truplarının yönetimini sanat komitesinden devralan büyük şirketin bir temsilcisi? Ama şirketin yatırımını kontrol eden profesyonel bir para babası olamayacak kadar dikkatli ve zayıftı. Eleştirmen ya da artist ajanlarıysa, değil oyunu iki kez seyretmek, iki perde bile durmazlardı tiyatroda. Charlie erkeği üçüncü kez gördüğünde ya da gördüğünü sandığında, turnelerinin son oyununu oynamışlardı. Adam East End'deki küçük tiyatronun sahne kapısına dikilmiş duruyordu. Kız bir an için yanına gidip orada ne işi olduğunu, imza avcısı mı, kadın katili mi, yoksa herkes gibi sıradan bir seks manyağı mı olduğunu sormak istedi. Ama erkeğin yüzündeki o dürüstlük ifadesi kendisini engellemişti.

Şimdi de bir metre ilersinde, kendisinin farkında olmadan, Charİie'ye daha birkaç gün önce gösterdiği ciddi ilgiyle kitaplara bakıyor olması, kızı alışık olmadığı bir telaş ve şaşkınlığa itmişti. Erkeğe döndü, onunla göz göze geldi ve bir an için ona, onun kendisine bakışından daha dik baktı. Akşam yediği dayağın sonunda oluşan bereleri örtmek için taktığı geniş güneş gözlüğü de kendisine yardımcı olmuştu. Bu kadar yakından bakınca adamın düşündüğünden daha yaşlı, daha zayıf, daha belirgin olduğunu fârketti. Onun uykuya ihtiyacı olduğunu geçirdi aklından. Ama erkek onu tanımış gibi görünmemiş, hiçbir heyecan belirtisi göstermemişti. Charlie gazeteyi aldığı yere bırakıp koşar adımlarla kıyıdaki tavernaya gitti.

Kahvesini içerken, deliyim ben, diye düşünüyordu. Uyduruyorum bunları. Ona çok benzeyen biri olmalı. Uzun Al beni dövdükten sonra Lucy'nin verdiği o mutluluk hapını yutmamalıydım. Bir yerlerde beyinle göz arasındaki bağlantının kesilmesi sonucunda insanın olmayan bir şeyi olmuş gibi hissedebildiğini okumuştu. Ama işte, gazeteciden yana bakınca, erkeğin yandaki tavernada oturmakta olduğunu görüyordu. Beyaz kasketini gözlerinin üstüne indirmiş, İngilizce bir cep kitabı okumaktaydı. Debray'in Allende ile Konuşmalar'ı. Charlie daha dün kitabı satın almak istemiş de vazgeçmişti.

Kayıtsızlığını göstermek istermişçesine salınarak erkeğin yanından geçerken, benim ruhumu almak için geldi buraya, diye düşündü. Hen ona ruhuma sahip olabileceğini ne zaman söyledim ki?

Aynı öğleden sonra tiyatro ailesinin bulunduğu yerden elli metre ötede, kumsalda yerini almıştı adam. Üzerinde siyah bir mayo, elinde bir matara vardı. Sanki ilk vaha bir günlük yoldaymış gibi küçük küçük yudumlarla içiyordu suyunu. Hiç bakmıyor, aikkatini hiç dağıtmıyor, golf kasketinin gölgesi altında Debray'ini okuyordu. Ama Charlie onun kendisinin yaptığı her hareketi izlemekte olduğunu biliyordu. Mikonos'un bütün kumsalları arasında burasını seçmişti. Kumsaldaki o kadar yer arasında her yanı gören tek kum tümseğinin tepesine oturmuştu. Denize girmek için yerinden kalktığında ya da Al'a bir şişe rakı almak için tavernaya gittiğinde kendisini gözetleyebiliyordu. O avantajlı yerinden Charlie'nin her yaptığını keyifle izlerken, Charlie'nin onu yerinden etmek için yapacak hiçbir şeyi yoktu. Uzun Al'a bundan söz etmek ancak kendisiyle alay edilmesini sağlardı. Daha da kötüsü, Al'a hayallerinin birini daha yıkması için bu kaçırılmaz fırsatı vermiş olurdu. Başkasına açılmanın da Al'a söylemekten bir farkı yoktu; aradan iki saat geçmeden Al her şeyi öğrenirdi nasıl olsa. Sırrını kendine saklamaktan başka bir çözüm yoktu; Charlie de zaten bunu istiyordu.

Bu yüzden hiçbir şey yapmadı. Erkek de öyle. Ama Charlie onun beklediğini biliyordu. Onun saatleri saydığı sabırlı disiplini hissedebiliyordu. Ölü gibi yatarken bile esmer vücudundan, güneşin ta kendisine taşıdığı esrarlı bir canlılık yayılmaktaydı. Kimi zaman içindeki gerilim birden kopmuş gibi olur, ansızın ayağa fırlar, kasketini çıkarır, kum tümseğinden aşağı mızrağını bırakmış bir yerli gibi inip deniz kıyısına gider ve suyu dalgalandırmadan atlardı. Charlie beklerdi onu, sonra daha da beklerdi. Boğulmuş olmalıydı kuşkusuz. Tam boğulduğundan emin olduğunda körfezin öteki ucunda su yüzüne çıkar, daha çok uzun yolu varmış gibi ağır ağır yüzerdi. Çevredeki motorlara aldırış bile etmezdi. Kızlara dönüp bakmazdı; Charlie özellikle buna dikkat ediyordu. Yüzdükten sonra bir dizi idman hareketi yapar, başına kasketini geçirir. Ailende ile Debray'e dönerdi.

Onun sahibi kim, diye merak ediyordu Charlie. Satırlarını kim yazıyor, kendisini kim yönetiyor? Charlie İngiltere'de onun için oynamıştı; şimdi de o, kendisi için oynuyordu. Charlie gibi oyuncuydu o da. Güneş gökyüzüyle kumlar arasında titreşirken uzun uzun erkeğin olgun vücudunu kendisini heyecana boğan düşünceleri için bir hedef haline getiriyordu. Sen bana, ben sana, diye düşünüyordu; bu çocuklar hiçbir şey anlamazlar. Ama öğle yemeği zamanı gelip de hepsi onun tümseğinin önünden geçerek tavernaya giderlerken, Lucy'nin Robert'in kolundan çıkıp ona bir orospu gibi el sallayıp kalça kıvırdığını görmek Charlie'yi çılgına çevirmişti.

«Ne müthiş bir şey değil mi?» diye Lucy yüksek sesle söylendi. «Gel dese koşarım.»

«Ben de,» diye Willy daha yüksek sesle atıldı. «Öyle değil mi, Pauly?»

Ama adam onlara aldırış bile etmemişti. Al, Charlie'yi çiftliğe götürdü, her türlü sevgiden uzak, çılgıncasına seviştiler. Akşam saatinde kumsala döndüklerinde adam gitmişti ve Charlie gizli sevgilisine ihanet etmiş gibi hissediyordu kendini. Gece kulüplerinde onu aramayı düşündü bir ara. Gündüzün ilişki kuramadığına göre geceleri seven bir tip olmalı diyordu.

Ertesi sabah kumsala inmedi. Saplantısının güçlülüğü gece kendisini eğlendirmiş, sonra da korkutmuştu. Sabah uyandığında bunu kırmaya kararlıydı. Uyuyan Al'ın yanında yatarken daha iki çift laf etmediği bir erkekle çeşitli biçimlerde seviştiğini, Al'ı bırakıp onunla kaçtığını düşlüyordu. On altı yaşında olsa bu tür budalalıklara izin vardı, ama yirmi altı yaşında biraz ayıp kaçıyordu. Al'ı terketmek başka şeydi, ki bu da ergeç olacaktı, beyaz golf kasketli bir düşü kovalamak, Mikonos'da tatilde bile olsa, çok başka bir şey. Bu yüzden Charlie yine bir gün önceki hareketlerini tekrarladı, ama bu kez erkek ne kitapçıda önüne çıkıvermiş, ne de yandaki tavernada kahve içmişti. Rıhtımdaki dükkânlara bakarken umduğu gibi vitrinlerde onun aksini yanı başında da görememişti. Oyuncularla birlikte tavernada öğle yemeğine otururken, kendisinin yokluğunda ona Joseph adını taktıklarını öğrendi.

Aslında bunda garipsenecek bir şey yoktu; aile önüne gelene genellikle oyunlarından ve filmlerden bir ad takardı. Aralarındaki geleneğe göre bir kez onaylanan adlar da hepsi tarafından kullanılırdı. Örneğin, Malfl Düşesi'nden Bosola'ları, gözünü kadınlardan ayırmayan İsveçli bir armatör, Ofelya'larıysa, denizde pembe çiçekli bir başlıktan başka bir şey giymeyen Frankfurt'lu bir evkadınıydı. Joseph'e bu adı, Museviyi andıran ' yüz hatları ve mayosunun üstüne giydiği çok renkli ceketi yüzünden verdiklerini söylediler. Ayrıca diğer insanlara gösterdiği soğuk davranış ve kendisi gibi olmayanları küçümsediği o sözümona seçkin havasından bir de. Matarası ve kitabıyla, kardeşlerinin sevilmeyeni Joseph.

Charlie oturduğu yerden asık yüzlü bir ifadeyle kendisine ait gizli malın böylesine kaba şakalara hedef olmasını izlemekteydi. Kendi onayı olmadan herhangi birinin övülmesini kendisi için bir tehdit olarak gören Alastair bu sırada kadehini dolduruyordu.

«Kıçımın kenarı! Josephmiş!» dedi ansızın. «Willy ile Pauly gibi homonun teki o da. Pis herif ve yatak odası bakışları Suratının ortasına bir tane indireceğim bir gün...»

Ama Charlie o gün zaten Alastaifden bıkmıştı. Onun faşist kölesi ve toprak anası olmaktan iyice usanmıştı. Genellikle bu kadar kırıcı değildi, ama Joseph için duyduğu suçluluk duygusu Alastair'e karşı olan hoşnutsuzluğuyla çarpışmaya girmişti bir kez.

«Homo olsa dolaşıp adam aramaya ne gerek var, sersem kafalı!» diye yüzünde çirkin bir ifadeyle erkeğe döndü. «İki plaj ötede Yunanistan'ın homolarının yarısını bulur canı isterse İstersen sen de bulabilirsin.»

Alastair kızın yüzüne okkalı bir tokat indirdi. Charlie'nin yanağı önce bembeyaz, sonra kjpkırmızı oldu.

Tartışmaları öğleden sonraya kadar sürdü. Joseph röntgenciydi, hırsızdı, katildi, esrarkeşti, tutucuydu.

Ama Joseph bu hakaretler karşısında Charlie'nin umduğundan bile daha kayıtsızdı. Öğleden sonra güneş ve esrarla kafaları iyice dumanlandığında bir tek Charlie dışında onun esaslı bir herif olduğunda karar kıldılar. Bu ani değişiklikte sürünün başında yine Alastair vardı. Joseph'ten kurtulamamışlardı, ne Lucy, ne de oğlanlar erkeği kendi yanlarına çekememişlerdi. Şu halde Alastair gibi esaslı bir herifti o da.Onun da kendi bölgesi vardı ve bunu tüm varlığıyla dile getiriyordu: Kimse bana emir veremez, ben buraya kurdum kampımı. Sakin ve esaslı. Bakunin bile ona çok iyi not verirdi.

Alastair, Lucy'nin sırtını, bikinisinin başladığı yere kadar okşayarak, «Esaslı herif ve ben onu seviyorum,» dedi. «Kadın olsaydı ne yapacağımı çok iyi bilirdim, öyle değil mi, Lucy?»

Bir an sonra Lucy ayaktaydı. Koskoca plajda ondan başka ayakta kimse yoktu. Mayosunu çıkarırken, «Kim demiş onu yola getiremem diye?» dedi.

Sarışın ve geniş kalçalı Lucy bir elma kadar çekiciydi. Bar kızlarını, orospuları ve oğlanları oynardı, ama asıl özelliği şehvet düşkünü küçük kızlardı. Bir göz kırpmasıyla dize getiremeyeceği erkek yoktu. Sırtına attığı bol bir beyaz bornozu memelerinin altında hafifçe bağlayıp eline şarap testisiyle plastik bir kadeh aldı. Başına yerleştirdiği tepsiyle kalçalarını yuvarlayarak, bornuzun arasından baldırlarını göstererek Hollywood'lu bîr Yunan tanrıçası gibi kum tepeciğine doğru yürümeye başladı. Tepeye çıktı, bir dizi üstünde çöküp şarabı kadehe doldurdu, bornuzun önünün iyice açılmasını sağladı. Kadehi uzatırken erkekle Fransızca o da her ne kadarsa konuşmaya karar vermişti.

«Almez-vous?» dîye sordu. «Sevdiniz mi?»

Joseph kızın farkına varmamış görünüyordu. Okuduğu sayfayı çevirdikten sonra gölgesini gördü, yana dönüp kasketinin altından değerlendirirmiş gibi baktj, kadehi alıp içti. Yirmi metre öteden oyuncular alkışladılar.

Joseph, Lucy'ye, «Sen Hera olmalısın,» dedi harita okuyan bir insanın duygusuzluğuyla. Tam o anda Lucy de çok ilginç bir keşifte bulunmuştu. Joseph'in vücudunda yara izleri vardı.

Lucy kendini tutamaz durumdaydı artık. İzlerin en ilginci de beş kuruşluk boyunda bir delikti. Paula ile Willy'nin minilerine taktıkları yapıştırma kurşun delikleri gibi. İz uzaktan pek seçilmiyordu, ama Lucy elini sürünce bir düzlük ve sertlik hissediyordu.

Hera'nın kim olduğunu bilmemesine aldırmadan, «Sen de Joseph'sin,» dedi hülyalı bir sesle.

Karşı yandan yeniden bir alkış koptu, Alastair kadehini kaldırdı. «Joseph! Bay Joseph! Bileğinize kuvvet! Lanet olsun sizi kıskanan kardeşlerinize!»

«Gelin bize katılın, Bay Joseph!» diye bağırdı Robert. Ama

Charlie sert bir sesle çenesini tutmasını emredince sustu.

Joseph kendilerine katılmadı. Kadehini kaldırdı. Charlie bu kadehin özellikle kendisine kalkmış olduğunu hayal ediyordu. Ama yirmi metre öteden bu ayrımı farkedemezdi ki. Joseph sonra yine kitabına döndü. Onları küçümsememiş, Lucy'nin deyimiyle, artı ya da eksi bir şey yapmamıştı. Karnı üstüne yatıp kitabını okumaya başlamıştı. Gerçekten bir kurşun yarasıydı karnındaki, sırtında çıkış yeri görünüyordu. Hem de koca bir delik. Lucy erkeği incelerken dirseklerinin arkasında da yara izleri olduğunu farketti. Pazularının arkasında düz ve kılsız bir deri parçası vardı. «Sanki biri kızgın bir tel sürtmüş gibi...» diyordu Lucy. Lucy erkeğin yanında bir süre daha kaldı, sayfalan çevirirken omzundan uzanıp kitabını okur gibi yaptı. Ama aslında belkemiğini okşamak istiyordu. Joseph' in belkemîğinde hem yara izleri vardı, hem de kaslar arası kıllıydı. Lucy'nin sevdiği tipten bir belkemiği yani. Daha sonraları Charlie'ye neden dokunmadığını anlatıyordu. Bir kez dokunmuştu ve buna bir daha izin verip veremeyeceğini bilemiyordu. Kendisinde pek az görünen bir utanma duysuyla, belki de önce kapıyı çalmanın daha doğru olacağını söylemişti Lucy. Charlie bunu hiç unutamadı. Lucy, Joseph'in matarasını boşaltıp içine şarap doldurmayı düşünmüştü, ama Joseph aslında getirdiği şarabı da sonuna dek içmemişti. Belki de suyu daha çok seviyordu. Sonunda Lucy testisini başına yerleştirdi, salına salına ailesinin yanına döndü, soluk almadan raporunu verdikten sonra birinin kucağına uzanıp gözlerini kapattı Joseph şimdi bir kez daha soğukkanlı sıfatını kazanmıştı.

Ertesi günü resmen tanışmalarını sağlayan yine Alastair oldu. Uzun Al gidiyordu. Acentası bir telgraf çekmişti ki, bu bile başlı başına bir mucizeydi. O zamana kadar acentanın bu biraz daha pahalı haberleşme yolunu bilmediği düşünülürdü aralarında. Telgraf çiftliğe bir motosikletli tarafından saat onda getirilmişti. Sabah geç saatlere kadar yatan Willy ile Pauly de alıp plaja getirmişlerdi. «Büyük bir olasılıkla büyük bir robden söz edilmekteydi. Aile içinde bir olaydı bu. Alastair'in bir tek emeli vardı; büyük ve pahalı bir filmde başrol oynamak. Sinema sanayii kendisini her reddedişinde, «Ben onlar için çok güçlüyüm de ondan,» derdi. «Bana göre bir kadro bulmaları gerek ve domuzlar da bundan kaçınıyorlar.» Bu yüzden telgraf gelince hepsi Alastair için sevinmişlerdi, ama gizliden gizliye de kendileri için daha çok seviniyorlardı. Alastair'in vahşetinden huzursuz olmaya başlamışlardı. Yediği tokatlardan vücudu mosmor olan Charlie'yi gördükçe kendileri için korkuyorlardı. Onun gidişinden gerçek keyfi kaçan yine Charlie'ydi. Alastair'in yaşamından çıkıp gitmesini istemişti. Ama duaları böyle telgrafla yanıtlanınca, şimdi yaşamlarından birinin daha sona ermesinden dolayı korkuyor, suçluluk duyuyordu.

Aile, Uzun Al'ı kasabanın Olympic Havayolları bürosuna kadar götürdü. Ertesi sabah ilk uçakla Atina'dan yola çıkacaktı. Charlie de onlarla gitti. Ama yüzü bembeyazdı ve sanki donuyormuş gibi kollarını göğsünde sımsıkı kavuşturmuştu.

«Uçakta yer olmayacak, haftalarca herife tahammül zorunda kalacağız,» demişti arkadaşlarına.

Ama yanılıyordu. Uzun Al'e bir yer ayrılmıştı uçakta. Üç gün önce Londra'dan teleksle ayrıltılmış ve bir gün önce de onaylanmıştı. Bunu öğrenince son kuşkuları da kayboldu. Uzun Al turnayı gözünden vurmuştu. Diğerlerinin başına böyle bir şey gelmiş değildi. Hamilerinin iyilikseverliği bile hava kalıyordu bu davranışın yanında. Bir artist acentası üstelik de bütün hayvan sürüsü arasında en gerzek olan APın acentası teleksle kendisine yer ayırtıyordu ha!

Plaja giden otobüsü beklerlerken Alastair, «Eşşek herifin komisyonunu keseceğim,» diyordu rakısını yudumlarken. «Ömrüm boyunca lanet olasıca bir parazitin yüzde onumu almasına göz yumamam ben.»

Charlie, Alastair'den uzak ama onun özlemiyle yanarak kaşlarını çatmış oturuyor ve hiçbir şey içmiyordu. Bir kez, «Al,» diye mırıldanıp elini tutmak için uzanmıştı. Ama Uzun Al başarısızlık ve sevgide olduğu gibi başarıda da haşindi ve bunu Charlie'nin o sabah patlayan dudağı gösteriyordu. Kumsalda acımasız monolog devam etti. Sözleşme imzalamadan önce yönetmeni kendisi onaylayacaktı.

«Ben öyle kadın kılıklı İngiliz yönetmen falan istemem. Senaryoya gelince, papağanmış gibi belletilen sözleri tekrarlayacak acemi aktör değilim. Beni tanırsın, Charlie. Beni, gerçek beni tanımak istiyorlarsa buna alışmaya şimdiden başlamalılar. Yoksa aramızda esaslı bir savaş çıkar.»

Uzun Al tavernaya girince tüm dikkatleri üzerine toplamak için masanın başına oturdu ve tam o an pasaportunu, cüzdanını, kredi kartını ve uçak biletini, kısacası iyi bir anarşistin köle bir toplumun gereksiz çöplüğü diye niteleyeceği her şeyini kaybettiğini farketti.

Ailenin diğer üyeleri, her zaman olduğu gibi, olayın başını kaçırdılar. Aiastair ile Charlie arasında yeni bir kavganın kopmak üzere olduğunu düşünmüşlerdi. Alastair kızın bileğini kavramış, omzuna doğru büküyor, yüzüne hakaretler yağdırıyordu. Charlie acısını belirten boğuk bir çığlık kopardı, hemen ardından gelen sessizlikte de Al'ın bir süredir kıza söylemekte olduğu şeyin ne olduğunu duyabildiler.

«Sana onları çantana koy demedim mi, aptal inek? Havayolları bürosunda masanın üstündeydi hepsi. Sana, 'Şunları al da çantana koy, Charlie,' dedim. Çünkü erkekler, yani bizim Willy ve Paula gibi o biçim olmayanlar, çanta taşımazlar. Öyle değil mi, sevgilim? Peki sen nereye koydun benim eşyalarımı ha? Ama bir insanın kaderine koşmasını önleyemezsin, anladın mı? Beni ne kadar kıskansan da frenleyemezsin, yavrum. Orada işim var benim, ele geçireceğim kalelerim var!»

Tam bu sırada Joseph birden aralarında belirmişti. Nereden çıktığını bilen yoktu. Daha sonraları fikir birliğine varıldığına göre, kumsal tarafından, soidan girmişti içeriye. Her neyse işte sırtında çok renkli ceketi olduğu halde aralarında duruyordu ve elinde Alastair'in pasaportu, cüzdanı, gıcır gıcır bileti vardı. Tavernanın kapısı önünden almış gibiydi. Dövüşen sevgililere şaşkın şaşkın baktı, dikkatlerini çekene kadar bekledi, sonra bulduğu eşyaları teker teker masanın üstüne dizdi. Tavernada çıt çıkmıyordu.

«Özür dilerim, sanırım çok yakında biri bunları anyacak.» dedi. «İnsan hayatta bunlarsız da yaşayabilmen, ama korkarım bu çek güç olur.»

O zamana kadar Lucy dışında hiçbiri onun sesini duymamıştı ve Lucy de sesin inceliğini farkedemeyecek kadar kafayı çekmişti. Bu yüzden Joseph'in bütün aksanlardan arınmış İngiîizcesini hiçbiri tanımıyordu. Bilmiş olsalardı taklide başlarlardı. Önce bir şaşkınlık, sonra gülüşme, ardında da minnet geldi. Aralarına oturması için yalvardılar. Joseph itiraz edince ısrar ettiler. Joseph tek tek oyunculara baktı. Charlie'yle göz göze geldi, bakışlarını diğerleri üzerinde dolaştırdı, yeniden Charlie'ye döndü. Sonra gülümseyerek kabul etti. «Eh, madem bu kadar ısrar ediyorsunuz.» Lucy eski bir dost olarak erkeği kucakladı. Paul ile Willy diğerlerini tanıştırdılar.

«Selam Charlie, nasılsın?» El sıkıştılar.

«Ben Charlie'yi erkek adı sanırdım,» dedi Joseph bulaşıcı bir gülümsemeyle.

«Ben kızım ama,» dedi Charlie. Hepsi güldüler.

Ailenin kalan günlerinde maskotları Joseph oldu. Alastair'in gidişinden duydukları rahatlamayla erkeği bütün yürekleriyle benimsemişlerdi .Lucy erkeğe yatmalarını önermişti, ama Joseph saygıyla, hatta üzülerek reddetmişti bu nazik daveti. Lucy acı haberi Pauly'ye iletti. Pauly daha sert bir tepkiyle karşılaştı. Bu da, Joseph'in cinsel perhizde olduğunun etkileyici bir kanıtıydı. Aile, Alastair'in gidişine kadar birlikte yaşamlarında bir çözümlemeye doğru yol alıyordu. Aralarındaki küçük evlilikler bozuluyor, yeni birleşmeler birarada kalmalarını sağlayamıyordu. Lucy hamile olduğunu sanmaktaydı, oncak Lucy sık sık hamile olduğunu scnırdı, hem de geçerli bir nedenle. Büyük politik tartışmaları kuvvetli bir itici güç olmadığından tümüyle sönmüştü artık. Çoğu düzenin kendilerine karşı ve kendilerinin de düzene karşı olduklarının bilincindeydiler; ama Mikonos'da düzeni bulmak biraz güçtü, hele sizi oraya tüm masrafları karşılayarak düzen getirmişse. Geceleri çiftlikte ekmek, domates, zeytinyağı ve rakıdan oluşan yemeklerinin başında artık Londra'nın yağmurlu ve soğuk günlerinden, pazar sabahları ortalığı saran kızarmış domuz pastırması kokusundan özlemle söz eder olmuşlardı. Şimdi Alastair'in ani gidişi ve yerine Joseph'in gelmesi ortalığı biraz canlandırır gibi olmuştu. Heyecanla aralarına aldılar onu. Kumsalda ve tavernada birlikte olmakla yetinmiyerek evlerinde kendisine bir gece düzenlediler. Josephabend, Joseph gecesi diyorlardı buna. Lucy anne rolüne çıkıp karton tabaklar, tarama, peynir ve meyveden oluşan bir şölen hazırladı. Alastair'in gidişi ve kendisinin çatışan duygularıyla ortada kaldığını hisseden Charlie geri duruyordu yalnızca.

«Adam en az kırkında bir sahtekâr, bunu göremiyor musunuz, sersem kafalılar? Göremiyorsunuz, değil mi? Siz kendiniz sahtekârlığa öylesine bulaşmışsınız ki, gerçekten de göremiyorsunuz?»

Arkadaşları Charlie'nin bu tutumuna şaşıyorlardı. O ruh cömertliğine sahip kıza ne olmuştu böyle? Adam hiçbir şey iddia etmediği halde nasıl sahtekâr olabilirdi? «Haydi, Chas, bir fırsat tanı zavallıya!» Ama Charlie'nin dediği dedikti. Tavernada uzun masanın başında doğal bir oturma düzeni yerleşmişti artık. Genel istek üzerine Joseph tam ortada oturuyor, gözleriyle söylenenleri izliyor, ancak pek az konuşuyordu. Charlie aralarına katıldığı zamanlarda ondan uzakta oturuyor, bu kolay yanına yaklaşılabilirliği yüzünden ondan nefret ediyordu. Pauly'ye Joseph'in kendisine babasını hatırlattığını söyledi. Babası gibi insanı kuşkulandıran bir çekiciliği vardı, ama dürüst değildi. Tepeden tırnağa sahtekârdı, bunu kendisi bir görüşte anlamıştı, ama Pauly kimseye söz etmemeliydi bundan.

Pauly ağzını bile açmayacağına yemin etti.

Pauly o gece Joseph'e Charlie'nin erkekler konusunda ara sıra bunalıma girdiğini anlattı. Kendisinde bir şey yoktu aslında, politik bir tutumdu bu; annesi akılsız bir konformist, babasıysa inanılmaz bir sahtekârdı.

«Sahtekâr mı?» diye gülümsedi Joseph. «Ne ilginç. Bana biraz ondan söz etsene.»

Pauly de Joseph'e gizli bir şey anlatmanın heyecanı içinde zevkle yaptı bunu. Bu duygusunda hiç de yalnız değildi, öğle ya da akşam yemeği sona erince mutlaka arkada iki üç kişi kalır, bu yeni arkadaşlarına oyunculuktaki yeteneklerinden, aşk ilişkilerinden ya da sanat adına çektikleri büyük acıdan söz ederlerdi. Joseph onları ciddi ciddi dinler, ciddi ciddi başını sallar, gülümserdi; ama onlara hiçbir öğüt vermezdi. Ve kısa bir süre de, büyük bir şaşkınlık ve hayranlıkla gördüler ki, kendisine anlatılan bir şeyi tutup başkasına nakletmiyordu. Ona söylenen onda kalıyordu. Daha da ötesi, onların monologlarına monologla karşılık vermiyor, kendileri ya da en çok düşündükleri kişi olan Charlie hakkında ustaca sorularla onlan yönetiyordu.

Adamın milliyeti bile bir bilmece olmuştu. Robert her nedense onun Portekizli olduğunu iddia ediyordu. Biri Ermeni olduğunu söylemekteydi. Yahudi olan Pauly, «3izden biri,» diyordu; ancak Pauly herkes için aynı şeyi söylediğinden, arkadaşları da Pauly'yi kızdırmak için, bir süre adamın Arap olduğunda ısrar ettiler.

Ama Joseph'e ne millet oduğunu sormadılar. Mesleği konusunda kendisini sıkıştırmaya çalıştılarsa da, Joseph zamanında çok seyahat yaptığını ama son günlerde artık yerleştiğini söylemekle yetindi. Sanki emekliymiş gibi bir hava vermişti kendisine.

Diğerlerinden daha Cesur olan Pauly, «Hangi firmadansın öyleyse?» diye sordu. «Geçimini neyle sağlarsın yani?»

Joseph düşünceli bir tavırla kasketine dokunarak bir firması olduğu söylenemeyeceği yanıtını verdi. Hiç olmazsa şimdi. Biraz okuyor, biraz ticaret yapıyordu. Kısa bir süre önce küçük bir mirasa konduğu gözönüne alınırsa, kendi kendinin efendisi sayılırdı. Evet, en iyi tanım bu olacaktı.

İçlerinde yalnızca Charlie tatmin olmamıştı. Yüzü kızararak. «Öyleyse biz asalağız, öyle değil mi, Jose?» dedi. «Okuyoruz, ticaret yapıyoruz, paramızı harcıyoruz ve zevkimiz için de kadın dolu bir Yunan adasına geliyoruz. Tamam mı?»

Joseph hafif bir gülümsemeyle bu tanıma da razı geldi. Ama Charlie o kadar kolay pey edemezdi, sakinliğini birden kaybedip devam etti.

«Ve ne okuyoruz acaba? Yalnızca bunu soruyorum. Ne o kuyoruz? Ne ticareti yapıyoruz? Bunu sormaya hakkım var, değil mi?» Erkeğin sakin sessizliği kızı kışkırtıyordu. Sanki onun alaylarına muhatap olmayacak kadar büyüktü. «Kitapçı mısınız? Çantanızda neler var?»

Joseph acele etmedi. Bunu yapabiliyordu. Uzun suskunlukları aile içinde Joseph'in Üç Dakikalık Uyarısı diye adlandırılmıştı bile.

«Çanta mı?» diye vurgulayarak konuştu. «Çanta mı, Charlie? Çok şeyim belki, ama hırsız değilim!»

Charlie arkadaşlarının kahkahalarını bastırmak için bağırdı «Ama öyle boş boş oturup ticaret yapamaz, sersem kafalılar. Bir iş yapıyor herhalde? Dümeni ne acaba?» Sonra iskemlesinin arkasına yaslandı. «Moronlar!» Birden elli yaşında gibi yorulmuş bir halde pes etti. Bu numarayı da pek iyi becerirdi.

Kimse kızın yardımına gelmeyince, Joseph, «Bunu tartışmak aslında çok sıkıcı değil mi?» dedi. «İnsan Mikonos'a paradan ve çalışmadan kaçmak için gelir bence. Sen öyle düşünmüyor musun, Charlie?»

Charlie'nin içinde bir şey kopuverdi birden. Ayağa kalktı, derin bir soluk aldı, kararsızlığını silip atmak için gerekli gücü topladı ve yumruğunu masanın ortasına indirdi. Joseph'in mucizevi bir biçimde Al'ın pasaportunu ortaya çıkardığı masada oturuyorlardı. Plastik masa örtüsü kaydı ve sinek tuzağı olarak kullandıkları boş limonata şişesi Pauly'nin kucağına düştü. Charlie bir yandan da küfüre başlamıştı. Oysa aile Joseph' in yanında açık açık konuşmamaya karar vermişti, bu yüzden şimdi utanıyorlardı. Charlie erkeği plajlarda dolaşıp yarı yaşında kızlarla kuvvet denemesine çıkan bir sapık diye niteledi. Nottingham, York ve Londra'da da hafiyelik ettiğini söyleyecekti ama aradan zaman geçince kuşkuları biraz artmıştı ve alay edilmekten korkuyordu. Erkeğin bu ilk salvonun ne kadarını anladığını bilemiyorlardı. Charlie'nin sesi öfkeli ve boğuktu, pazar yeri kadını aksanıyla konuşuyordu. Joseph'in yüzünde yalnızca kızı inceleyen bir ifade vardı.

Kendine özgü düşünceli bir duraksamadan sonra, «Bilmek istediğin nedir, Charlie?» diye sordu.

«Önce adından başlayalım, bir adın var herhalde?»

«Siz bana bir ad verdiniz, Joseph.»

«Gerçek adın ne?»

Lokantaya huzursuz bir sessizlik çökmüştü, Willy ve Pauly gibi Charlie'yi tartışmasız sevenler bile, bağlılıklarının kopmak üzere olduğunu hissediyorlardı.

Joseph uzun bir listeden seçermiş gibi, «Richthoven,» dedi. «Bu, beni bir anda değiştirdi mi? Sandığın gibi kötü biriysem zaten bana inanmazsın ki.»

«Ne Richthoven. İlk adın ne?»

Bir duraksama daha.

«Peter. Ama ben Joseph'i yeğliyorum. Nerede oturuyorum? Viyana'da. Ama çok sık yolculuk yaparım. Adresimi istiyor musun? Veririm. Ne yazık ki, telefon rehberinde adıma rastlayamazsın.»

«Avusturyalısın şu halde.»

«Charlie, lütfen. Avrupa ve Doğu kökenli bir melezim diyelim. Bu seni tatmin edecek mi?»

Artık tümüyle Joseph'ten yana olan grupta itiraz mırıltıları yükselmeye başlamıştı. «Yeter artık, Charlie.. Haydi canım, Chas,., Trafalgar Alanında değilsin, Charlie...»

Ama Charlie'nin dönüşü yoktu. Kolunu uzatıp Joseph'in burnu dibinde parmaklarını şaklattı. Bir kere, iki kere. Öylesine ses çıkarıyordu ki, lokantanın tüm müşterileri ve garsonları artık onları seyrediyorlardı.

«Pasaport, lütfen! Haydi, gel de sınırımı geç bakalım. Sen Al'ınkini buldun, biz de seninkini görelim şimdi. Doğum tarihi, göz rengi, milliyet. Ver!»

Joseph önce kızın çirkin bir açıyla kıvrılmış parmaklarına, sonra kızarmış yüzüne baktı. Sonunda gülümsedi.

«Kusura bakma, Charlie. Biz melezlerin epey köklü, hatta tarihsel bir itirazımız vardır. Kimliklerimizin kâğıt parçalarıyla tanımlanmasına. İlerici bir insan olarak eminim sen de bu duygumu paylaşırsın...»

Kızın elini avuçları içine aldı ve parmaklarını düzelttikten sonra bıraktı.

Charlie'yle Joseph, Yunanistan turuna ertesi hafta başladılar. Diğer bütün başarılı öneriler gibi bu da kesin anlamda hiç yapılmamıştı aslında. Charlie kasabaya erkenden tek başına inmiş, gününü tavernalarda kahve içerek, o mevsim Batı İngiltere'de oynayacağı As You Like It'ten parçalar ezberleyerek geçirecekti. Kendisine bakıldığını hissedip de başını kaldırınca Joseph'in tam karşıdaki pansiyonundan çıkmış, gelmekte olduğunu gördü. Charlie adamın burada oturduğunu da kendisi öğrenmişti: Richthoven, Peter, No. 18, bir kişi. Sonraları kendi kendine bunun yalnızca bir rastlantı olduğunu, onun kumsala ineceği bu saatte o tavernada bulunmasında bir kasıt olmadığını söyleyecekti. Joseph kızı görünce gelip yanına oturdu.

«Git yanımdan,» dedi Charlie.

Erkek gülümseyerek bir kahve ısmarladı. «Arkadaşlarının zaman zaman yutulmayacak lokmalar olduğuna inanırım. İnsan ara sıra kalabalığın yalnızlığını arıyor.»

«Orası doğru,» dedi Charlie.

Joseph kızın ne okuduğuna baktı, az sonra Rosalind rolünü sahne sahne tartışıyorlardı. Ama Joseph ikisi adına konuşuyordu. «Bence çok kişilikli bir rol. Oyunda Rosalind'in en az bir düzine karakter taşıdığı ortaya çıkıyor. İyi, akıllı, çok şey görüyor, sosyal görev duygusu bile var. Bu rol bence sana çok iyi gider, Charlie.»

Charlie kendini tutamadı. «Hiç Nottingham'da bulundun mu, Jose?» diye gülümsemeye gerek duymadan sordu

«Nottingham mı? Korkarım ki, hayır. Olmalı mıydım? Nottingham'ın belirli bir özelliği mi var? Neden sordun?»

«Geçen ay orada oynuyordum do. Beni görmüş olacağını umuyordum.»

«Ne kadar ilginç. Hangi roldeydin? Ne oynuyordunuz?»

«Saint Joan. Shaw'un. Ben Joan rolündeydim.»

«Ama bu benim en sevdiğim oyunlardan biri. Kitabın giriş bölümünü en az yılda bir kere okurum. Bir daha oynayacak mısın? Belki bir fırsat ele geçiririm, ha?»

«York'da oynadık.» Charlie gözlerini erkeğin gözlerinden ayırmıyordu.

«Öyle mi? Demek turneye çıktınız. Ne güzel.»

«Evet, öyle. Yolculuğa çıktığında York'a uğrar mısın?»

«Ne yazık ki, Londra'da Hampstead'den kuzeye çıkmış değilim. Ama York'un çok güzel bir şey olduğunu duydum.»

«Öyledir. Özellikle Minster çok güzeldir.»

Charlie en ön sıradaki yüze cesaret edebildiği kadar bakmaya devam etti. Koyu renk gözlerde ve gözlerin çevresindeki gergin deride en küçük bir alay ya da suçluluk aradı. Ama hiç bir şey yoktu.

Belleğini kaybetmiş, diye düşündü. Ya da ben kaybettim Anneciğim!»

Joseph kıza kahvaltı teklif etmedi, etseydi reddedecekti Ama garsonu çağırıp hangi balığın taze olduğunu Rumca sordu. Otoriter bir sesle, kızın hangi balığını sevdiğini bilerek siparişini verdi. Sonra sanki sabah saat dokuzda balık yeyip şarap içmek dünyanın en normal şeyiymiş gibi tiyatro konusunda konuşmaya devam etti. Kendisine kokakola ısmarlamıştı. Bilerek konuşuyordu. Kuzeye gitmemiş olabilirdi ama Londra sahneleri konusunda aileden kimseye sözünü etmediği bir bilgiye sahipti. O konuştukça Charlie daha ilk baştan hissettiği o huzursuzluk duygusuyla kıvranıyordu. Erkeğin adadaki varlığı gibi, dış görünüşü de aldatmacaydı. Amacı, tümüyle başka olan diğer yanını aradan geçireceği bir gedik açmaktı. Londra'ya sık sık gider miydi? Joseph, Londra'nın Viyana'dan sonra dünyanın ikinci kenti olduğunu söyledi.

«En küçük bir fırsat bile bulsam sımsıkı yapışırım.» Zaman zaman İngilizcesi bile dürüst olmayan yollardan edinilmiş gibiydi. Charlie onun geceleri deyimler kitabını uzun uzun ezberlediğini düşündü.

«Biz birkaç hafta önce Saint Joan'u Londra'da oynadık da.»

«West End'de mi? Ama bu korkunç bir şey, Charlie. Neden hiç gözüme çarpmadı? Neden gitmedim sanki? »

«East End'de,» diye düzeltti kız.

Ertesi gün başka bir tavernada karşılaştılar. Bunun bir rastlantı mı yoksa kasten mi olduğunu pek kestiremedi Charlie. Joseph kıza As You Like It'in provalarına ne zaman başlayacaklarını sordu. Charlie de havadan sudan söz etmekten başka bir şey düşünmeyerek ekimden önce başlamayacaklarını, belki o zaman bile başlayamayacaklarını, hem zaten grubu tanıdığı kadarıyla ancak üç haftalık bir oyun olacağını söyledi. Sanat konseyi bütçelerini aşmıştı ve turneden tümüyle vazgeçebilirdi. Erkeği etkilemek için kendisinden de bir şeyler ekledi.

«Bize en son iptal edilecek grubun bizimki olduğunu söylemişlerdi. Guardian'da da bizi öven bir yazı çıkmıştı. Zaten bütün oyun bir tankın üç yüzde biri kadar bir para tutar ama elden ne gelir ki?»

Peki bu arada zamanını nasıl değerlendirecekti, diye Joseph ilgisizce sordu. Sonraları Charlie düşündüğünde, onun Saint Joan'ı kaçırdığını söylemesinin yanı sıra, kaybettikleri bu zamanı birbirlerine borçlu olduklarını da belirtmiş gibi bir duyguya kapılmıştı.

Charlie düşünmeden cevap verdi. Tiyatro çevrelerinde barlarda garsonluk yaparak. Dairesini boyayarak. Neden sormuştu ki?

Joseph iyice şaşırmıştı. «Ama Charlie, çok yazık. Senin yeteneğine sahip biri garsonluktan daha iyi şeylere lâyıktır. Öğretmenlik ya da politik bir mesleğe ne dersin? Bu senin için daha ilginç olmaz mı?»

Charlie erkeğin dünyadan bu kadar uzak yaşamasına kaba bir şekilde güldü. «İngiltere'de mi? Bu işsizlik döneminde hem de. Kurulu düzeni yıkmam için bana yılda beş bin sterlini kim verir? Ben yıkıcıyım... Tanrı aşkına!»

Erkek gülümsedi. Şaşırmış ve inanmamış görünüyordu. «Haydi haydi, Charlie. Ne demek istiyorsun?»

«Ne diyorsam o işte.»

«Ama kimi yıkmaya çalışıyorsun, Charlie? Ben seni çok aklı başında bir insan olarak tanıdım oysa.»

O günkü inançları ne olursa olsun, Charlie erkeğin tartışmada kendisini yaya bırakacağı duygusuna kapılmıştı. Kendini korumak için birden sıkılmış pozuna büründü.

«Yeter artık, üstüme gelme, Jose. Bir Yunan adasındayız. tamam mı? Tatildeyiz. Benim politikamı karıştırma, ben de senin pasaportuna karışmam.»

Bu kadar yeterliydi. Charlie erkek üzerinde hiç gücü olmadığını sandığı anda, sahip olduğu gücü görünce hem etkilenmiş, hem şaşırmıştı. İçkileri gelip de Joseph limonatasını yudumlarken adada kaldığı sürede Yunan antik eserlerini görüp görmediğini sordu. Genel bir konu olduğu için Charlie de aynı ilgisizlikle yanıt verdi. Uzun Al'la Apollon Tapınağını görmek üzere günübirliğine Delos'a gitmişlerdi. Alastair'in vapurda içip sarhoş olduğunu, günün berbat geçtiğini, daha sonraları kasabanın kitapçılarında birkaç saatini harcayıp gördüklerinin ne olduğunu anlamaya çalıştığını anlatmadı. İçinde bir ses erkeğin bütün bunları bildiğini söylüyordu. Joseph konuyu Charlie'nin İngiltere'ye dönüş biletine getirdiğinde, kız, onun bu sorularının ardında bir şeyler yattığını düşünmeye başladı. Joseph bilete bakıp bakamayacağını sordu, Charlie de omuzlarını sallayarak biletini çıkarıp uzattı. Joseph bileti alıp dikkatle inceledi.

«Bunu Selanik'ten de kullanabilirsin,» dedi. «İstersen acenta bir dostum var, ona telefon edip bir yenisini hazırlamasını söyleyeyim. O zaman birlikte yolculuk ederiz.» Sanki ikisinin aradıkları çözüm buymuş gibi söylemişti bunu.

Charlie cevap vermedi. İçinde, iki çatışan yanı kıyasıya bir savaşa girmişti sanki. Çocuk anayla, rahibe orospuyla boğuşuyordu. Elbisesinin kumaşı derisine batıyor, güneşten sırtı yanıyordu, ama söyleyecek tek şeyi yoktu.

«Bir hafta sonra Selanik'te olmam gerek,» dedi Joseph. «Atina'da bir araba kiralar, Delfi'yi gezer, iki günlüğüne kuzeye gideriz. Olmaz mı?» Kızın sessizliği erkeği hiç de rahatsız etmiyordu. «Ufak bir planlamayla kalabalıktan da uzak kalabiliriz, eğer seni sıkan buysa. Selanik'e geldiğimizde sen Londra uçağına binersin. İstersen arabayı birlikte kullanırız. Ne kadar iyi bir sürücü olduğunu duydum. Kuşkusuz benim konuğum olacaksın.»

«Elbette.»

«Neden olmasın öyleyse?»

Charlie bu gibi durumlar için prova ettiği bütün nedenleri, kendinden yaşlı erkekler sulandıklarında kullandığı o güçlü sözleri düşündü. Alastair'i, onunla yatak dışında birlikte olmanın sıkıcılığını düşündü. Sonra kendisine söz verdiği yeni bir yaşam sayfasını aklına getirdi. Beş parasız bir halde İngiltere'ye döndüğünde kendisini bekleyen tutumlu ve yorucu yaşamı ve Joseph'in bilerek ya da kurnazlıkla kendisine bunu ima edişini düşündü. Yan gözle erkeğin yüzünde yalvarmaya benzer bir ifade aradı. Neden olmasın, hepsi bu kadar işte. Onun güçlü ve ince vücudunu düşündü. Elinin temasını, ilk karşılaştıklarında sesindeki o tanıma tonunu anımsadı. Ve bir daha göremediği o ilk tatlı gülümsemeyi. Erkeğin bir kez kendini bıraktığı takdirde ortaya çıkacak patlamanın müthiş olacağını sık sık düşündüğünü de hatırlıyordu. Ve kendisini en çok çeken şey de bu olmuştu.

Başını kadehine eğerek, «Bizimkilerin bilmelerini istemem», dedi. «Bunu ayarlaman gerek. Yoksa alay konusu olurum.»

Joseph ertesi günü yola çıkıp gerekeni yapacağını söyledi. «Hiç kuşkusuz arkadaşlarının bilmemelerini istiyorsan...»

«Elbette bilmemelerini istiyorum,» dedi Charlie.

Öyleyse şöyle yapabilirlerdi... Erkek planını önceden mi hazırlamıştı, yoksa o biçim işleyen bir kafası mı vardı bilemiyordu Charlie. Her ne olursa olsun, onun bu ince planlarına minnet duyuyordu. Daha sonralarıysa, ondan zaten bunu beklediğini düşünmüştü.

«Sen arkadaşlarında vapurla Pire'ye kadar git. Vapur genellikle öğleden sonra geç satlerde limana girer, ama bu hafta grevler yüzünden gecikecektir. Vapur rıhtıma yanaşınca birkaç gün tek başına dolaşmak istediğini söyle. Hani çok iyi tanındığın o ani fikirlerinden biri gelmiş gibi. Daha önceden söyleme, yoksa yol boyunca seni kandırmaya çalışacaklardır. Cok fazla şey de anlatma, bu da huzursuz bir vicdanın belirtisidir çünkü.»

Charlie düşünmeksizin, «Ya param yoksa,» dedi. Her zaman olduğu gibi Alastair kendisinin parasını da, kızınkîni de bitirmişti. Bunu söyler söylemez de pişman oluverdi. Joseph o anda kendisine para vermeyi önerseydi suratının ortasına fırlatacaktı. Ama erkek bunu da anlamış görünüyordu.

«Onlar, senin parasız olduğunu biliyorlar mı?»

«Bilmiyorlar elbette.»

«O zaman bu hikâye iyidir.» Joseph konu kapanmış gibi kızın uçak biletini kendi ceketinin cebine indirdi.

«Hey, ver onu bana!» diye bir çığlık attı Charlie. Ama yüksek sesle değil.

«Arkadaşlarından kurtulunca Kolokotroni Alanına bir taksiyle gelirsin. İki yüz drahmi falan tutar taksi parası.» Bunun bir sorun olup olmadığını öğrenmek için bekledi, ama bir sorun değildi, sekiz yüz drahmisi vardı daha. Joseph alanın adını bir daha tekrarladı, kızın hatırlayıp hatırlamadığını kontrol etti Onun bu askerce becerikliliğine boyun eğmek zevkli bir şeydi Alanın hemen kenarında bir kaldırım lokantası vardı. Diyojen. Joseph bir şaka yapmak için durakladı, güzel bir ad, tarihin en iyi adlarından biri, dünyanın daha az İskender ve daha çok Diyojen'e ihtiyacı vardı. Charlie'yi Diyojen'de bekleyecekti. Kaldırım üstünde değil de, daha serin olan içerde. «Tekrar et, Charlie, Diyojen.» Charlie de hiç itirazsız yineledi.

«Diyojen'in hemen yanında Paris Oteli vardır. Eğer bir işim çıkarsa, otel kâtibine senin için bir not bırakırım Bay Larkos'u iste. İyi dostumdur. Para ya da başka bir şeye ihtiyacın olursa, bunu kendisine ver, her istediğini bulacaktır sana.» Kıza bir kart uzattı. «Bütün bunları hatırlayabilecek misin? Elbette hatırlarsın, sen bir tiyatro oyuncususun. Sözcükleri, hareketleri, sayıları ve renkleri çok iyi anımsarsın.»

Kartta Richthoven Kuruluşları, İhracat yazıyordu, altında da Viyana'da bir posta kutusu numarası vardı.

Kendini dipdiri hisseden Charlie dönüşünde annesine işlemeli bir masa örtüsü, lanet olası yeğeni Kevin'e de püsküllü bir Yunan şapkası aldı. Ondan sonra sekiz on kart seçip birkacnı Londra'daki işe yaramaz ajanı Ned'e gönderdi. Kartlara, büro kadrosunu oluşturan ciddi kadınların yanında adamı küçük düşürecek şeyler yazıyordu. «Ned, Ned, kendini bana sakla.» «Ned, Ned, düşmüş bir kadın daha da düşebilir mi?» Ama bir kartta da ciddi olarak Yunanistan'ı daha yakından görebilmek için gelişini geciktirmeyi düşündüğünü yazdı. «Chas'ımızın kültür düzeyini yükseltmesi zamanı geldi artık, Ned.» Joseph'in fazla bir şey söylemekten kaçınması uyarısına boş veriyordu. Charlie birisinin kendisini gözetlediği duygusuna kapılıp birden geri döndü, Joseph'le burun buruna geleceğini sanıyordu. Ama karşısında sarı saçlı hipi çocuk vardı. Uzun kollan iki yanında yere kadar uzanarak dolaşıyordu kaldırımda. Charlie'yi görünce sağ elini İsa pozunda kaldırdı. Charlie de gülerek oğlana selam verdi. Uyuşturucunun etkisinden kurtulamıyordu zavallı. Charlie kartlarını posta kutusuna attı. Belki de ona biraz yardım etmeliyim.

4

Joseph ile Charlie ikilisinin işlerinin yoluna girdiğini haber alır almaz Kurtz ile Litvak bir cuma günü öğle vakti Ned Quilley'in Soho'daki bürosuna geldiler. İki adam neredeyse umutsuzluk içinde boğulacaklardı; Leyden bomba olayından bu yana günün her saatinde Gavron'un soluğunu enselerinde hissediyorlardı. Kafalarının içinde Kurtz'un külüstüsaatinin tıkırtısından başka hiçbir şey yoktu. Ama dış görünüş olarak, yepyeni Burberry pardesüleri içinde iki saygın orta Avrupa kökenli Amerikalıydılar. Biri bir kaptanı andıran yürüyüşüyle, diğeri uzun boyluluğu, gençliği ve özel bir gülümsemesiyle tam bir çelişki oluşturmaktaydılar. GK Kreasyonları Şirketinden Gold ve Karman olarak tanıttılar kendilerini. Kısa bir süre önce bastırdıkları başlıklı mektup kâğıtlarıyla da bunu kanıtlayabiliyorlardı. Randevuyu elçilikten ayarlamışlar, ama New York'tan aradıklarını söylemişlerdi. Karşılarına Ned'in hanım sekreterlerinden biri çıkmıştı. Randevu saatine de hevesli tiyatrocular gibi tam zamanında gelmişlerdi.

Saat on ikiye iki kala içeri giren Kurtz, Quilley'in yaşlı sekreterine, «Gold ve Karman'ız,» dedi. «Saat on ikide Bay Quilley ile bir randevumuz var. Teşekkür ederim, ayakta bekleriz. Acaba daha önce sizinle mi konuşmuştuk?»

Bayan Longmore karşılaştığı bir çift deliyi sakinleştirmek ister gibi bir sesle kendisiyle konuşulmadığını bildirdi. Randevulara Bayan Ellis bakardı.

Ned Quilley'in bürosuna çıkan merdivenler dik ve çıplaktı. Bayan Longmore'un elli yıllık çalışma geçmişinde Amerikalı beylerin çoğu sahanlıkta soluk almak için durur ve merdiven hakkında bir şeyler söylerlerdi. Ama arkalarından baktığı bu ikisi sanki hayatlarında hiç asansör görmemiş gibi iki adımda çıkmışlardı yukarı. Saatine dört sterlin aldığı işinin başına dönüp yün örgüsünü eline alırken, herhalde durmadan jogging yaptıklarından olacak, diye düşündü. Bugünlerde New York'ta sağlıklı yaşam için koşmaktan başka şey düşünmüyorlardı ki. Central Park'ta sapıklardan ve köpeklerden kaçınarak koşmak yapılacak iş miydi yani? Çok kimsenin bu yolda öldüklerini duymuştu.

Ned Quilley neşeli bir yüzle kapısını açtığında Kurtz ikinci kez, «Biz Gold ve Karman'ız, efendim,» dedi. «Ben Gold'um.» Sonra iri sağ eliyle ufak tefek Ned'in elini kavradı. «Bay Quilley.. Ned... seninle tanıştığımıza gerçekten şeref duyduk. Bu meslekte çok yaygın ve köklü bir ünün var.»

«Benim adım da Karman, efendim» dedi Litvak. O el sıkışanlardan değildi, Kurtz ikisi için de yapmıştı bu işi.

Ned, «Ama dostum, o şeref hiç kuşkusuz bana ait.» dedi. Konuklarını alıp efsanevi Quilley Penceresi önüne götürdü. Geleneklere göre, babasının günlerinde bile bu pencere önünde oturup Quilley'nin serisini içerek Soho pazarının kalabalığına bakarken, Quilley ve müşterileri arasında esaslı iş anlaşmaları yapılırdı. Ned Quilley altmış iki yaşında olmasına karşın hâlâ babasının oğluydu. Babasının yaşam biçiminin devam ettirilmesinden başka bir düşüncesi yoktu.

Ned Quilley zarif elini camdan yana sallayarak, «Korkarım, orospular için çok ıslak bir gün,» dedi. Ned'in düşüncesine göre yaşam yalnızca kaygısızlıktı. «Yılın bu mevsiminde iyi bir seçim yapılabilir. İriyarılar, karalar, sarılar, akla gelebilen her boyda ve genişlikte kadınlar. Burada benden çok bile bulunmuş bir kadın da var. Babam kendisine Noel'lerde bir sterlin verirdi. Bugünlerde bir sterlinle pek bir şey alınmıyor ama...»

Konukları görevleriymiş gibi kendisiyle birlikte gülerlerken Ned raftan bir şişe şeri aldı, tıpasını çıkarıp kokladıktan sonra üç kristal kadehi yarılarına kadar doldurdu. Konuklarının dikkatliliğini hemen hissetmişti. Kendisine, mobilyalarına, büroya fiyat biçer gibiydiler. Mektuplarını aldığından beri kafasının ardına yerleşen kuşku birden diriliverdi yine.

«Şey... beni satın almaya falan kalkmayacaksınız ya?» diye sinirli bir sesle sordu.

Kurtz yüksek sesli bir kahkaha attı. «Ned, senin işini satın almayacağımızdan emin olabilirsin.» Litvak da güldü arkasından.

«Eh, Tanrıya şükürler olsun öyleyse.» Ned, kadehleri uzattı. «Bugünlerde herkesin işini sattığını biliyor muydunuz? Adlarını bile duymadığım adamlar telefon edip bana para teklif ediyorlar. Bütün eski küçük firmalar, köklü şirketler... kapışılıyor sanki. Neyse, hoşgeldiniz!»

Ned'in kur yapma törenleri devam ediyordu. Nerede kaldıklarını sordu, Kurtz Connaught'ta kaldıklarını söyledi. Çok sevmişlerdi orasını, daha içeri ayak bastıkları anda aileden biriymiş gibi karşılanmışlardı. Burası gerçekti; özellikle o oteli seçmişlerdi, faturayı görünce Misha Gavron'un aklı çıkacaktı. Ned boş zamanlan olup olmadığını, eğlenip eğlenmediklerini sordu. Kurtz her anlarını değerlendirdiklerini ve çok memnun olduklarını söyledi. Zaten hemen yarın Münih'e gideceklerdi.

«Münih mi? Orada ne işiniz var?»

«Ortak yapım parası,» dedi Kurtz sanki bu her şeyi açıklarmış gibi.

«Hem de yüklüce bir para,» diye Litvak gülümsemesi kadar yumuşak bir sesle atıldı. «Alman olayı bugünlerde epey büyük. Çok hem de çok büyük, Bay Ouilley.»

«Eminim. Çok duydum. Büyük bir güç, bunu kabul etmek gerek. Her alanda hem de. Savaş artık unutuldu, halının epey gerilerine süpürüldü hem de.»

Ned konuklarının kadehlerine el sürmediklerini farketmemiş gibi şişeyi yeniden aldı. Ama sonra gülüp bıraktı. Elindeki geniş altlıklı, dalgalı denizlerde devrilmeden durmak üzere yapılmış, on sekizinci yüzyıldan kalma bir gemi sürahisiydi. Yabancılar yanında Ned onları rahatlatmak için bunu dile getirmeyi âdet edinmişti. Ama şimdi konuklarının kararlı tavırları kendisini bundan söz etmekten alıkoyuyordu. Odada kısa bir sessizlik oldu, iskemlelerin çekilirken çıkardıkları gacırtılar duyuldu. Dışarda, yağmur epey yoğun bir sise dönüşüyordu.

Kurtz zamanlamasını tam olarak ayarlayıp, «Ned,» diye söze başladı. «Sana bizim kim olduğumuzu, seninle neden temasa geçtiğimizi ve değerli zamanını neden çaldığımızı anlatmak istiyorum.»

«Lütfen dostum, bundan zevk duyarım.» Ned kendini bambaşka biriymiş gibi hissederek kısa bacaklarını topladı, yüzüne dikkatli bir gülümseme yerleştirdi.

Adamın geniş alnından Ned onun Macar olduğunu düşünmüştü, ama Çek ya da oralarda herhangi bir yerden de olabilirdi. Zengin ve doğal olarak gür bir sesi ve Atlantik'in öteki yakasının henüz boğamadığı bir Orta Avrupa aksanı vardı. Bir radyo reklamı kadar akıcı ve çabuk konuşuyordu. Kurtz kendisinin, yani Gold'un, ailenin avukatı olduğunu söyledi. Karman ise yaratıcı yanını temsil ediyordu; yazarlığı, acentalığı, yapımcılığı vardı. Özellikle Kanada ve Ortabatı'da yapımcılıkla uğraşmıştı. Kısa bir süre önce New York'ta büro açmışlardı, şu anda televizyon için bağımsız programlar hazırlamaktaydılar.

«Ned, bizim yaratıcı rolümüzün yüzden doksanı, televizyon istasyonlarına ve mali destekleyicilere kabul edilebilir gelen bir kavram bulmaktır. Kavramı destekleyicilere satarız. Üretimi de yapımcılara bırakırız. Hepsi bu kadar.»

Sözü bitmişti. Garip bir hareketle saatine baktı. Artık akıllı bir söz söyleme sırası Ned'indi. Ned kaşlarını çattı, kadehini ileri uzattı, farkında olmadan Kurtz'un hareketlerini tekrar etti. «İyi ama dostum, eğer siz paket program satıyorsunuz, bizim gibi acentalarla ne işiniz var? Bilmem anlatabildim mi? Yani siz paketçiyseniz, ben size ne yapabilirim ki?»

Kurtz bunun üstüne öylesine neşeli ve bulaşıcı bir kahkaha attı ki, Ned bir an ne olduğunu şaşırdı. Kendisinin akıllı bir şey söylediğinden, dürüst davrandığından emindi. Ama Kurtz böyle düşünmemişti anlaşıldığı kadarıyla. Ufacık gözleri kapanmış, iri omuzları kalkmış ve hemen ardından oda kahkahasıyla çınlamıştı. Yüzü de bir anda kırışıklıklarla kaplanmıştı. Ned o ana dek Kurtz'un en fazla kırk beş yaşında olduğunu düşünüyordu. Oysa şimdi birden kendi yaşına gelivermişti. Bu değişim Ned'i rahatsız etmişti. Kendini kandırılmış hissediyordu. Daha sonraları karısı Marjory'ye, «Bir tür insandan Truva Atı,» demişti. «İçeri kırk yaşlarında bir sahne dünyası satıcısı alıyorsun, bir de bakıyorsun ki, herif altmış yaşında bir palyaçoymuş. Çok garip.»

Ama Ned'in sorusuna uzun süre prova ettikleri, önemli ve her şeyin ona dayandığı yanıtı veren Litvak oldu.

«Bay Ouilley, biz çok özgün bir proje üzerindeyiz. Ne geçmişte böyle bir şey oldu, ne de taklidi mümkün. Çok iyi televizyon mevsiminin, örneğin sonbahar ve kış, on altı saatini alıyoruz. Bir gezici tiyatro grubu oluşturuyoruz. İngiliz ve Amerikalı aktörlerden oluşmuş çok yetenekli bir repertuvar oyuncuları grubu. Bu grubu kent kent dolaştırıyoruz, her aktör kimi zaman başrol oynuyor, kimi kez figüranlık yapıyor. Onların gerçek yaşamları, ilişkileri sahneye yeni bir boyut getiriyor. Her kentte canlı yayın.»

Ouilley bir şey demiş gibi birden başını kaldırdı, ama adam ağzını bile açmamıştı.

«Bay Ouilley, biz de bu oyuncularla birlikte dolaşacağız. Aynı otobüse bineceğiz, sahneleri değiştirmelerinde yardımcı olacağız, sorunlarını paylaşacağız, aynı kötü otellerde kalıp kavgalarına ve aşklarına tanık olacağız. Seyirciler olarak. Yine seyirciler olarak onlarla birlikte provalara çıkacağız, açılış gecesi heyecanını yaşayacağız, ertesi gün basında çıkan eleştirileri okuyacağız, başarılarına sevinecek, başarısızlıklarına üzüleceğiz, ailelerine mektupları birlikte yazacağız. Tiyatroya serüvencilik ruhunu getiriyoruz yine. Aktör izleyici ilişkisi.»

Quilley bir an için Litvak'ın sözünün bittiğini sandı, ama o yalnızca soluk almak için duraklamıştı.

«Klasik oyunları seçeceğiz. Bay Quilley, telif hakkı olmayan, masrafı az oyunları. Yeni ve çok tanınmamış oyuncular kullanacağız. Ara sıra şan olsun diye bir konuk sanatçı alabileceğiz, ama çoğunlukla yeni yetenekleri ortaya çıkarmak, onlara dört aylık bir süre içinde tüm güçlerini ortaya çıkarma fırsatını tanımak istiyoruz. Bu süre sonunda programın uzatılacağını umuyoruz tabii. Oyuncular için de temiz oyunlarla bu iyi bir reklam olacak. İşte bizim kavramımız bu, Bay Quilley. Ve mali destekleyicilerimiz de bunu pek sevdiler.»

Quilley âdeti olduğu üzere, biri bir fikir ileri sürdü mü hemen onu kutlamaya girişecekti ki, Kurtz hemen konuşmaya başladı.

Zafer müjdesi getiren bir Shakespeare habercisi gibi sağ kolunu havaya kaldırıp orada tuttu. «Senin Charlie'ini istiyoruz, Ned.»

Çok heyecanlanan Ned konuşmaya çalıştıysa da, Kurtz'un yine kendisinden önce davranıp söze girdiğini farketti.

«Ned, senin Charlie'nin çok akıllı olduğuna, büyük değişim yeteneğine sahip bulunduğuna inanıyoruz. Bizi bir iki noktada aydınlatabilirsen, ona herhalde hiçbir zaman pişman olmayacağı bir yer elde etme fırsatını tanıyacağız sanırım.»

Ned'e konuşma sırası gelemeden Litvak girdi araya. «Kızı almaya hazırız, Bay Quilley. Bir iki sorumuzu yanıtlayın ve Charlie büyükler arasındaki yerini alsın.»

Birden çöken sessizlikte Ned yalnızca kendi kalbinden gelen melodileri duyuyordu. İşadamı gibi görünmeye çalıştı, gömleğinin kollarını dışarı çekti, Marjory'nin öğle yemeğinde içkiyi fazla kaçırmamasını uyarırken o sabah yakasına yerleştirdiği gülü düzeltti. Marjory eğer gelenlerin işi satın almak değil de sevgili Charlie'lerine çoktandır beklediği fırsatı tanımak istediklerini bilseydi herhalde böyle düşünmezdi. Bunu bilmiş olsaydı, bütün içki kısıtlamalarını kaldırırdı. Hiç kuşkusuz kaldırırdı.

Kurtz ile Litvak çay içiyorlardı. Ama The Ivy lokantasında böyle gariplikleri hoş karşılarlar. Ned ise listeden yarım şişe şarapla konuklarının ısrarı üzerine somon fümeyle iyi gideceği söylenen bir kadeh Chablis istedi. Yağmurdan kaçmak için bindikleri takside Charlie'yi müşteri olarak alışının eğlenceli hikâyesini anlatmaya başlamıştı. Şimdi lokantada bunu devam ediyordu.

«Büyülenmiş gibi apışıp kalmıştım. Daha önce böyle bir şey yapmış değildim. Yaşlı budala ne olacak, diyordum kendi kendime... Şimdiki kadar yaşlı değildim, ama budalaydım işte. Oyunun önemli bir yanı yoktu. Çağdaş görünüm verilmeye çalışılmış eski biçim bir revü. Ama Charlie şahaneydi. O savunulan yumuşaklık, kızlarda ben bunu ararım.» Bu deyim aslında babasından miras kalmıştı Ned'e. «Perde iner inmez doğruca soyunma odasına girdim ve sözleşmeyi imzaladım. Charlie önce inanmadı bana. Beni sapık biri sanmıştı. Onu kandırabilmek için gidip Marjory'yi getirmek zorunda kaldım. Hah ha!»

Kurtz adama bir parça kızarmış ekmekle tereyağ uzatarak. «Sonra ne oldu?» diye sordu. «Hep güllük gülistanlık mı?»

«Hiç de değil,» dedi Ned hileden uzak bir sesle. «O yaşlardaki pek çok genç gibiydi. Tiyatro okulundan umutla çıkmış, bir iki oyunda rol almış, bir daire falan gibi saçmasapart bir şeye para yatırmaya başlamış biri. Birden yüzlerinde patlayıverir dünyaları. Bizim deyimimizle alacakaranlık zamanı. Kimi bundan kurtulur, kimi kurtulamaz, çöker gider. Şerefe!»

«Ama Charlie kurtuldu,» diyen Litvak çayından bir yudum aldı.

«İnatla direndi o. Kolay değildi, ama hiçbir zaman kolay değildir. Yıllarca sürdü onun uğraşı. Çok uzun.» Ned bu kadar duygulanmasına şaşmıştı. Konuklarının yüzlerine bakınca onların da duygulandıklarını gördü. «Şimdi artık her şey düzeldi, değil mi? Onun için öylesine sevindim ki. Gerçekten çok sevindim.»

Sonraları Marjory'ye söylediği gibi, yine garip bir şey olmuştu. Ya da belki aynı şey tekrarlanmıştı. Gün ilerledikçe iki adam karakter değiştirmişlerdi. Örneğin, bürodayken kendisine konuşma fırsatı bile vermemişlerdi. Oysa The Ivy'de başrolü kendisine vermişler, o konuşurken hiç karışmadan başlarını sallamakla yetinmişlerdi. Daha sonraları... daha sonralarıysa bambaşka bir şeydi.

«Korkunç bir çocukluk kuşkusuz,» dedi Ned gururla. «Kızların çoğunun çocuklukları öyledir ama. Zaten onları ilk başta düş kurmaya iten de budur. Duygularını saklamak. Her şeyi didik didik etmek. Senden daha mutlu olan insanları taklit etmek. Ya da daha mutsuzları. Oyunculuk zaten ondan bundan bir şeyJer çalmaktan başka nedir ki? Ama ben de biraz çok konuşuyorum galiba. Her neyse, şerefe!»

«Korkunç demekle ne kastediyorsunuz, Bay Ouilley?» diye Litvak saygıyla sordu. Korkunçluk sorununu tümüyle araştıran biri gibi. «Charlie'nin çocukluğunda korkunç neler vardı. Bay Ouilley?»

Litvak'ın davranışındaki ciddiliği ve Kurtz'un bakışlarını görmezlikten geldiğini sonraları anlatan Ouilley, onlara oyuncuları götürdüğü Bianchi'de, kızın kendisine anlattıklarını iki adama nakletti. Annesi budalanın biriydi. Babası da bir üçkâğıtçı. Bir borsa dolandırıcısı. Beşinci asları kollarının yenlerine Tanrının sakladığına inananlardan biri. Hapise düşmüş, orada ölmüştü.

Litvak yine yumuşacık sesle söze karıştı. «Hapiste mi öldü dediniz, efendim?»

«Hem hapiste öldü, hem de hapiste gömüldü. Kadın kocasına çok kızdığından cenazesini kaldırmak için para vermedi.»

«Bunu size Charlie mi anlattı, efendim?»

Ouilley şaşırmıştı. «Başka kim anlatabilir ki?»

Ned ancak o anda adamlara kızın oyunlarından hangisini görmüş olduklarını sormayı akıl edebildi. Fakat adamların araştırmalarını epey geniş kapsamlı tuttuklarını görünce de iyice şaşırdı. Kızın küçük de olsa televizyonda göründüğü bütün filmlerden parçalar aldıkları gibi, kendisini Saint Joan rolünde görebilmek için, bir önceki gelişlerinde, Nottingham'a bile gitmişlerdi.

Garsonlar tabakları kızarmış ördek için değiştirirlerken, «Amma da kurnazmışsınız!» dedi Ned. «Bana bir telefon etseydiniz sizi arabamla oraya götürürdüm. Ya da Marjory götürürdü. Sahne arkasına gittiniz mi? Kızı yemeğe götürdünüz mü? Hayır mı? Cok şaşırdım işte!»

Kurtz bir an duraksadıktan sonra daha ciddi bir sesle, «Ned, doğrusunu söylemek gerekirse, bu koşullar altında bunun uygun olmayacağını düşündük,» dedi.

«Ne koşulları?» Ned adamın artist ajanlığı ahlak kurallarından söz ettiğini sanmıştı. «Biz böyle değiliz burada. Kıza bir teklifin varsa, hiç çekinmeden yapabilirsin. Benden izin almana gerek yoktu. Ben komisyonumu nasıl olsa alırım, hiç kuşkun olmasın.»

Ned daha sonraları Marjory'ye, adamlarının ikisinin de öyle ciddi tavırları karşısında sustuğunu söylemişti. Sanki kokmuş midyeleri kabuklarıyla falan yutmuşlar gibi ciddiydiler.

Litvak ince dudaklarını siliyordu. «Size bir şey sorabilir miyim, efendim?»

«Elbette dostum.»

«Sizin kendi değerlendirmenize göre, bize Charlie'nin röportajlarda nasıl davrandığını söyleyebilir misiniz?»

Ned kadehini bıraktı. «Röportaj mı? Eğer derdiniz buysa, kızın çok doğal olduğunu söyleyebilirim. Birinci sınıf. Basının ne istediğini güdüsel olarak bilir ve kendisine fırsat tanınırsa, istenileni de sağlar. Bukalemun gibidir. Son günlerde biraz uygulamadan uzak kaldı, ama hemen eski haline bürünür, hiç kuşkunuz olmasın.» Adamlara güvence vermek istermiş gibi şarabından iri bir yudum aldı. «Hiç kuşkunuz olmasın.»

Ama Litvak, Ned'in umduğu kadar sevinmiş görünmemişti bu haber karşısında. Dudaklarını hoşlanmamış gibi büzüp uzun, ince parmaklarıyla örtünün üzerindeki ekmek kırıntılarını toplamaya girişti. «Ama neden suratını astın, dostum?» diye Ned devam etti. «Röportajda iyi olup olmadığının ne ilgisi var? Bu işte çok ustalar var elimde, istediğini seçebilirsin.»

Ama Litvak sanki «tanık sizin» der gibi Kurtz'a bakıp gözlerini yeniden masa örtüsüne çevirdi. Daha sonraları Ned karısına bunu şöyle anlatacaktı: «Bir anda rolleri değiştirdiklerini görüyordun.»

«Ned,» dedi Kurtz. «Senin bu Charlie'nle sözleşme imzalarsak, basın kızın ardını bırakmayacaktır. Bir kere bu işe girdi mi, bütün yaşamı kamuoyunun gözleri önüne tabak gibi serilecektir. Yalnızca aşk hayatı, ailesi, sevdiği pop şarkıcıları ve şairler değil. Yalnızca babasının hikâyesi de değil. Ama dini, davranışları, tutumları ve fikirleri de.»

Son kırıntıları da toplayan Litvak, «Politik görüşleri de,» diye fısıldadı. Ned'in birden iştahı kaçmış gibi oldu, çatalıyla bıçağını yavaşça bıraktı. «Ned, bizim destekleyicilerimiz Amerika'nın Ortabatı'sının insanları,» diye devam etti Kurtz. «Bütün erdemlere sahip kişiler. Paraları çok, çocukları nankör, Florida'da yazlık evleri var. Ama en önemlisi sağlıklı değerleri. Bu yapımda da bu değerlerin yansıtılmasını istiyorlar. Buna gülebiliriz de, ağlayabiliriz de, ama gerçek bu, televizyon bu, paranın olduğu yer bu...»

«Ve Amerika bu,» diye atıldı Litvak.

«Ned, seninle açık konuşacağız. Sana mektup yazdığımızda Charlie'ni bütün iş ilişkilerinden kurtarıp parlak bir geleceğe götürmek için hazırdık. Ama bu arada diğerlerinin de onayını almamız gerekiyordu. Burada bulunduğumuz birkaç gün içinde çevrede bizi düşünmeye yönelten şeyler duyduğumuzu senden saklamayacağım. Yeteneği konusunda bir sorun yok. Ancak bu proje için ortaya atılabilir biri mi, kamuoyu önüne çıkarılabilir biri mi, diye bazı kuşkular var içimizde. Ned, senden bu duyduklarımızın ciddi olmadığı konusunda güvence istiyoruz.»

Kesin darbeyi indiren yine Litvak oldu. Son kırıntıları da bırakıp sağ işaret parmağını alt dudağının altına yerleştirip kara çerçeveli gözlüğünün ardından Ned'e baktı.

«Kızın radikal olduğunu duyduk. Politik alanda epey sola açılmış. Militanmış. Şu sıralarda anarşist, hatta biraz da kaçık biriyle birlikteymiş. Söylentilerle kimseyi suçlamak istemeyiz, ama Bay Quilley, duyduğumuz kadarıyla kız Fidel Castro'nun anasıyla Arafat'ın kız kardeşi gibi bir şeymiş.»

Ned bir ona, bir diğerine baktı. Bir an için karşısındaki dört gözün aynı kasla hareket ettiği izlenimine kapılmıştı. Bir şeyler söylemek istiyor, ama içinde bulunduğu an gerçek değilmiş gibi geliyordu. Acaba gereğinden çabuk mu şarap içmişti? Marjory'nin bir deyişini anımsamışti: «Hayatta ucuza hiçbir şey yoktur.»

Ned'in üzerine çöken umutsuzluk, yaşlıların ve çaresizlerin içine düştüğü panik gibi bir şeydi. Bu görev için hazırlıklı değildi, çok yorgun ve çok zayıftı. Bütün Amerikalılar kendisini huzursuz kılar, çoğu da ya bilgisizlikleri ya da bilgileri veya her ikisiyle kendisini korkuturdu. Ama bu ikisi, o bir yanıt ararken gözlerini dikmiş bakarlarken, Ned'in alışık olmadığı bir korkuya neden oluyorlardı. Ned bir yandan da çok kızmıştı. Dedikodudan nefret ederdi. Her türlü dedikodudan. Bunu mesleğinin bir hastalığı olarak görürdü. Dedikodunun meslek yaşamlarını sona erdirdiğini görmüştü; bu konuda duygularını bilmeyen biri kendine böyle bir şey söyledi mi, yüzü kızarır, hatta kabalaşırdı. Ned insanlardan söz ettiğinde, on dakika kadar önce Charlie hakkında olduğu gibi, açık açık ve sevgiyle konuşurdu. Lanet olsun, kızı seviyordu işte. Kendisi için cesur olan bir adım atıp bunu Kurtz'a söylemeyi de düşündü. Bu düşüncesi yüzünden okunuyor olmalıydı ki, Litvak'ın yüzünde bir gerileme işareti gördüğünü sandı. Kurtz'un yüzünde de «haydi canım Ned» der gibi bir ifade belirmişti. Ama her zaman olduğu gibi, şifa bulmaz saygısı kendisine engel oldu. Onların yemeğini yiyordu. Üstelik yabancıydılar ve apayrı ölçütleri vardı. Sonra, istemeyerek kabul zorunda olsa da, adamların yapacak bir görevleri, kendilerini destekleyenleri hoşnut tutma sıkıntıları ve bir bakıma haklı oldukları bir yan vardı. Ned, Charlie için çok umut vaat eden bu anlaşmayı bozma hakkını kendinde bulamazdı.

Ned bunları düşünürken, Kurtz ise hiç aldırış etmeden konuşmasını sürdürmekteydi. «Senin yol göstericiliğin gerek, Ned,» diyordu. «Yardımın gerek. Bu işin çekimin ikinci günü yüzümüzde patlamasını istemeyiz. Bak sana bir şey söyleyeyim.» Parmağını tabanca namlusu gibi uzattı Ned'in yüzüne. «Minnesota eyaletinde kimse demokrasinin kızıl dişli bir düşmanına çeyrek milyon dolar ödemez. Eğer kız gerçekten öyleyse, GK Şirketinden kimse bu projeyi desteklemeyecektir.»

Ned doğrusu çabuk toparlandı. Hiçbir nedeni yokken özür diledi. Charlie'nin çocukluğunu anlattı, böyle bir geçmişe sahip bir insanın ya daha çocukluğunda suça itilip ya da hapse girmiş olabileceğini söyledi. Kızın politikasına gelince, Marjory ile kızı tanıdıkları dokuz yıldan beri onun ırk ayrımına karşı olduğunu (Bunda da suçlu denilemez ya!), militan bir barışçı nükleer bomba aleyhtarı yürüyüşçü ve sigara içmeye yeniden başlayana kadar, tiyatrolarda ve metrolarda sigara içilmesinin yasaklanması taraftarı olduğunu bildiklerini belirtti.

«Ve bütün bunlar olup biterken sen onun yanında kaldın ha, Ned?» dedi Kurtz saklamadığı bir hayranlıkla. «Çok esaslı adammışsın, Ned.»

«Hangisi olsa aynı şeyi yapardım. Bir sanatçı o! O kadar ciddiye almayın kızı. Oyuncuların fikirleri olmaz dostum. Ruh durumları vardır onların. Pozları vardır. Modaları vardır. Yirmi dört saatlik tutkuları vardır. Sanatçılar dramatik çözümler karşısında kendilerinden geçerler. Bildiğim kadarıyla, onunla çalışmaya başladığınızda Yeniden Dünyaya Gelmeye inanmış olacaktır.»

Ned şarabının da yardımcı etkisiyle bu havada konuşmaya devam etti. Başı dönüyordu. Kafasının içinde sözcükler duyuyor, bunları tekrarlıyor ve kendini gençleşmiş, davranışlarından sıyrılmış hissediyordu. Sanatçıların utangaçlıklarından, küçüklüklerinden, kolay incinebilir olmalarından, bu zayıflıklarını yetişkinler dünyasından ödünç aldıkları aşırı akımların ardına saklamaya çalıştıklarından söz ediyordu. Ama sonra birden, son zamanlarda sık sık olduğu gibi, esin kaynağı kuruyuverdi. İpin ucunu kaçırdı. Şarap garsonu likör arabasını getirmişti. Ouilley iki adamın yardımıyla bir Marc de Champagne seçti ve garsonun koca bir kadehi doldurmasına ses çıkarmadı. Bu arada Litvak'ın aklına güzel bir fikir gelmişti. Uzun parmaklarım cebine sokup bir not defteri çıkardı.

Ned'den çok Kurtz'a, «Öyleyse işe ilkelerden başlamayı öneriyorum,» dedi. «Ne zaman, nerede, kiminle ve ne kadar.» Herhalde tarihleri yazmak için bir çizgi çekti. «Katıldığı toplantılar. Gösteriler. Yürüyüşler. Kamuoyunun gözüne çarpması oIasılığı olan her şey. Hepsini tek tek yazdık mı, belki de gerçekçi bir değerlendirmede bulunabiliriz. Ya riski göze alıp işe gireriz ya da arka kapıdan çeker gideriz. Ned, böyle bir şeye senin bildiğin kadarıyla ilk ne zaman başladı?»

«Güzel bir yöntem,» dedi Kurtz. «Charlie için de iyi sanırım.» Litvak'ın bu fikri sanki saatler süren tartışmalar sonunda oluşturulmamış da hemen o anda aklına gelmiş gibi söylemişti.

Ned bildiği her şeyi anlattı. Fırsat bulduğu yerlerde kızın durumunu parlak göstermeye çalıştı, bir iki yerde küçük yalanlar söyledi. Pişmanlık duygusu sonraları gelecekti. Marjory' ye sonradan anlattığı gibi, iki adam bir rüzgâr gibi savurmuşiardı kendisini. Zaten çok bir bildiği de yoktu ya. Irk ayrımı ve antinükleer şeyler zaten biliniyordu. Sık sık birlikte olduğu Radikal Reform Tiyatrosu grubu vardı. Sonra Islington'da Alternatif Eylemciler grubu. St. Pancras salonunda Marjory'yi de sürüklediği bir kadınlar komitesinin panelinde bulunmuştu. İki üç yıl önce bir gece Durham karakolundan Ned'e telefon edip bîr Nazi aleyhtarı toplantıdan sonra tutuklandığını ve gelip kendisini kefaletle çıkarmasını söylemişti.

«Kızın resminin gazetelere geçmesi bu olayın sonucunda mı oldu, Bay Ouilley?»

«Hayır, o daha sonraları, Reading'deydi.»

«Peki bu Durham işi neydi peki?»

«Kesin olarak bilemeyeceğim. Doğrusunu isterseniz evde konuşulmasını yasaklamıştım. Oralarda bir nükleer güç istasyonu projesi yok muydu? İnsan böyle şeyleri unutuyor. Son zamanlarda çok ılımlı olmuştu. Bir zamanların o fırtınası geçmişti artık. Çok daha olgunlaşmıştı.»

«Bize Reading'den söz etsenize. Orada ne olmuştu?»

«Aynı şeyler. Biri bir otobüsü yakmış, hepsi bu yüzden yakalanmışlardı. Yaşlılar için belediye hizmetlerinin azaltılmasına karşı çıkıyorlardı sanırım. Ya da karaderililerin biletçi olarak alınmaması kararına karşı çıkmaktaydılar. Otobüs boştu tabii. Kimseye bir şey olmadı.»

«Ned, Charlie'nin inançlarında bir yumuşama olduğundan sözetmiştin. Gerçek mi bu?»

«Öyle sanıyorum. İnançları eğer zamanında gerçekten sertse tabii. Bu benim bir izlenimim, ama Marjory de öyle düşünüyor. Hatta bundan emin bile...»

«Charlie böyle bir değişimden sana söz etti mi, Ned?» diye Kurtz sert bir sesle adamın sözünü kesti.

«Sanırım böyle bir fırsatı ele geçirirse...»

«Peki ya Bayan Ouilley'e?»

«Hayır, sözle belirtilen bir şey yok.»

«Peki, sırlarını açıkladığı bir başkası var mı? Bu anarşist arkadaşı örneğin?»

«O, olayları en son duyan olacaktır.»

«Ned, lütfen iyi düşün, senin dışında Charlie'nin durumundeki bu değişikliği söyleyebileceği bir başkası yok mu? Bir arkadaş, yaşlı bir kişi, bir aile dostu falan... Yani radikalizmden uzaklaştığını itiraf edeceği biri, Ned.»

«Bildiğim kadarıyla yok. Aklıma kimse gelmiyor. Bazı bakımlardan çok içine kapanıktır. Tahmin edeceğinizden daha çok.»

O anda hiç beklenmedik bîr şey oldu. Ned, daha sonraları Marjory'ye bunu tam olarak anlatabilmişti. Huzursuzluk verici bakışlardan kurtulmak için içkisinin içine bakıyor, kadehiyle oynuyordu. Kurtz'un sözünün bittiğini anlayarak gözlerini kaldırdığında, Kurt'un yüzünde Litvak'a iletmeye çalıştığı bir rahatlık gördüğünü fark etti. Adam Charlie'nin inançlarında bir yumuşama olmamasından memnundu sanki. Ya da eğer böyle bir şey olmuşsa, bunu kimseye itiraf etmiş olmamasından. Bir daha baktığında o bakışın kaybolduğunu gördü. Ama Marjory bile o ifadeyi görmediğine kendisini inandıramamıştı.

Konuyu kapatmayı Litvak üstlenmişti.

«Bay Quilley, büronuzda bütün müşterilerinizin dosyaları var mıdır?»

«Bayan Ellis'in bu tür kayıtlar tuttuğunu sanıyorum.» «Bayan Ellis bu işi uzun bir süreden beri mi yapıyor, efendim?»

«Elbette. Daha babamın zamanında bürodaydım

«Peki dosyalarda ne tür bilgiler bulunuyor? Ücretler... masraflar... alınan komisyon falan gibi şeyler mi? Bu dosyalarda yalnızca işle ilgili kâğıtlar mı vardır?»

«Yok canım. Eline geçen her şeyi saklar. Doğum günleri, sevdikleri çiçekler, lokantalar. Bir kere zarfların birinin içinde bir dans ayakkabısı bile bulmuştuk. Çocuklarının adları. Köpekleri. Kupürler. Ne olursa.»

«Özel mektuplar?»

«Elbette.»

«Kızın kendi el yazısıyla mı? Eski mektuplar da var mı?» Kurtz utanmış gibiydi. Bakışlarından belli oluyordu bu.

«Karman, sanırım Bay Quilley bize zamanı konusunda aşırı lütufkâr davrandı,» dedi Litvak'a sert bir sesle. «Daha fazla bilgiye ihtiyacımız olursa Bay Quilley ilerde onları da sağlar. Daha da iyisi, bunları Charlie'den öğrenebiliriz, eğer bizimle konuşmaya razı gelirse. Ned, çok güzel ve unutulmaz bir gün geçirdik, teşekkür ederim.»

Ama Litvak kolay kolay pes edeceklerden değildi. Genç bir insanın inatçılığıyla, «Bay Quilley'in bizden bir şey sakladığı yok ki,» dedi. «Bay Gold, ben ona dünyanın bildiği şeyleri soruyorum. Bizimkilerin de bilgisayarlarıyla beş saniyede öğrenecekleri şeyleri. Bu işde acelemiz olduğunu biliyorsun. Belgeler, kızın kendi el yazısı, kendi ifadesi inançları konusunda kanıtları varsa neden bunları Bay Quilley bize göstermesin? Tabii, eğer istiyorsa... ama istemiyorsa, bu da onun hakkı kuşkusuz.»

«Karman, Ned'in böyle bir şey düşünmediğinden eminim,» dedi Kurtz, sanki önemli olan bu değilmiş gibi. Sonra bu gençlerin küstah tavırlarına bir türlü alışamadığını göstermek istercesine başını iki yana salladı.

Yağmur durmuştu. Quilley aralarında olduğu halde, adımlarını onun kısa ve titrek adımlarına uydurarak yürüyorlardı. Ned şaşkındı, üzgündü, ıslak havanın etkilemeyeceği kadar alkollüydü. Benden ne istiyorlar, diye düşünüyordu. Bir an Charlie' ye yıldızları vaat ediyorlar, bir an sonra aptalca politik inançlarını soruyorlardı. Şimdi artık hatırlamadığı nedenlerle de kayıtlara bakmak istiyorlardı. Oysa bunlar kayıt falan değil, artık emekliye ayrılmayacak kadar yaşlı bir memurenin ayrılmaya kıyamadığı anılardı. Kabul memuresi Bayan Longmore içeri girişlerine dikkatle bakınca, Ned kadının yemekte içkiyi fazla kaçırdığını anladığını fark etti. Aman, canı cehenneme! Kurtz, Ned'in önden çıkmasında ısrar etti. Odasından Bayan Ellis'e telefon ettirip kadına Charlie'nin kâğıtlarını bekleme odasına getirmesini ve orada bırakmasını söylettiler.

Litvak, «işimiz bitince kapınızı vuralım, Bay Ouilley?» diye sordu Litvak.

Ned son gördüğünde adamlar bekleme odasındaki gülağacı masanın çevresine oturmuşlar, yanlarında Bayan Eilis'in piskahverengi kutularından altı tane olduğu halde işe koyulmuşlardı. Vergi tahsildarları gibi kâğıt kalemleri ellerinin dibindeydi. îriyan olanı ceketini çıkarmış, kollarını sıvamış, saatini, sanki kendisini zamanlamak istermiş, gibi, karşısına koymuştu. Ouilley bundan sonra uyuklamış olmalıydı. Saat beşte uyanınca oturma odasını bomboş buldu. Bayan Longmore'a sorduğunda kadın konuklarının kendisini rahatsız etmek istemediklerini üzerine basa basa söyledi.

Ned olanları Marjory'ye hemen anlatmadı. O akşam karısı sorduğunda, «Ha, onlar mi? İki tane içsıkıcı paket programcı,» dedi. «Münih'e gidiyorlar. Kaygılanacak bir şey yok.»

«Yahudi mi?»

«Sanırım.» Marjory bilmişcesine başını salladı. «Ama gerçekten iyi Yahudiler,» dedi Ned umutsuz bir sesle.

Marjorie, Ned'in bu davranışlarına alışık olduğundan işin içinde bir şey olduğunu anlamıştı, ama acele etmedi. Ned'in New York'taki temsilcisi ve tek Amerikalı dostu Bili Lochheim'dı. Ned ertesi günü arkadaşına telefon etti. Loch bu şirketi hiç duymamıştı, ama bir araştırma yapıp bulduklarını Ned'e iletti. Bunlar da zaten Ned'in bildiği şeylerdi: GK piyasada yeniydi, bazı desteklere sahipti, ama bu bağımsızlar piyasayı altüst ediyorlardı. Ouilley, Loch'un ses tonundan hoşlanmadı. Sanki birisi tarafından rahatsız edilmiş gibiydi, Ned'in kendisi olamazdı bu Ned yaşamı boyunca kimseyi rahatsız etmemişti ama belki de danıştığı bir üçüncü kişi olabilirdi. Ouilley kendisiyle Loch'un garip bir şekilde aynı yolun yolcusu olduklarını düşündü. Ned bundan sonra cesaretini toplayıp GK'nin New York numarasını aradı. Karşısına kent dışı şirketlerin telefonlarına cevap veren bir firma çıktı, müşteriler hakkında bilgi verilmiyordu. Ned artık iki ziyaretçiyle yediği yemekten başka bir şey düşünemiyordu. Keşke adamları kapıya kadar kendisi geçirseydi. Münih'te sözünü ettikleri oteli aradı. Bay Gold ve Bay Karman bir gece kalmışlar, ertesi sabah bir iş gereği acele yola çıkmışlardı. Otel müdürü aksi konuşmuştu. Ama niye bunları anlatmıştı öyleyse? Hep aşırı bilgi, diye düşündü Ned. Ya da eksik bilgi. Ve hep insanların söylememeleri gereken bir şeyi söylüyor olmaları duygusunun yaratılması. Kurtz'un sözünü ettiği bir Alman yapımcısı iki adam için «çok iyi insanlar, çok saygıdeğer, çok çok iyi» demişti. Ned, Almana Gold'la Karman'ın yakınlarda Münih'te olup olmadıklarını, son günlerde ne gibi bir proje üstünde çalıştıklarını sorunca, yapımcı hemen düşmanca bir tavır takınmış ve telefonu kapatmıştı.

Geriye Ned'in artist ajanı mesleğinde çalışan meslektaşları kalıyordu. Bunlara da istemeye istemeye, çok dikkatle yaklaşmış, araştırmalarını çok geniş tutmuş ve bir yanıt alamamıştı.

Sonunda Lomax Stars'dan Herb Nolan'a, «Geçen gün iki esaslı Amerikalıyla tanıştım,» dedi. «TV dizisi için ucuza artist kapatmak istiyorlar. Gold ile biimem ne. Sana da geldiler mi?»

Nolan güldü. «Onları sana yollayan bendim, ahbap. Benim bir iki artistimi sorduktan sonra sözü senin Charlie'ne getirip kızı tanıyıp tanımadığımı sordular. Başarılı olur muymuş, falan filan. Ben de onlara 'sizi şapa oturtur' dedim, Ned. Hah ha ha!»

Ned daha fazlasını sormadı. Ama o gece Marjory ağzından itirafını koparınca endişelerini karısına açtı.

«Öyle aceleleri vardı ki. Amerikalılar için biraz aşırı enerjiye sahiptiler. İki polis gibi saldırdılar üstüme. Önce biri, sonra diğeri. Polis köpeklerinden farksızdılar. Bana kalırsa polise gitmeliyim.»

«Ama sevgilim, anlattığın kadarıyla onlar polisti zaten.»

Ned büyük bir kararlılıkla, «Charlie'ye yazacağım,» dedi. «Bir mektup yazıp uyaracağım kızı. Başı belada olabilir.»

Ama mektup yazsaydı bile geç kalmış olacaktı. Aradan kırk sekiz saat geçmeden Charlie, Joseph ile Atina'daki randevusuna yetişmek için vapura biniyordu.

Bir kere daha başarılmıştı işte; kuşkusuz operasyonun kendisinin yanında küçük bir şeydi ama yine de epey riskliydi. Kurtz başarısını Misha Gavron'a bildirirken bunu söylüyordu. «Ama ne yapabilirdik ki, Misha? Bu kadar uzun bir süreyi kapsayan mektupları başka nerede bulabilirdik?» Charlie'nin mektuplaştığı kimseleri daha önce arayıp, bulmuşlardı: Erkek arkadaşları, kız arkadaşları, annesi, eski bir okul öğretmeni... Ama sonunda Kurtz, Gavron'un istemeyerek de olsa onayıyla bu soruşturmayı kesmişti. Bu kadar küçük iz peşinde koşmak yerine büyük bir avı ağlarına düşürmeliydiler.

Kurtz'un elle tutulamayan şeylere ihtiyacı vardı bir kere. Avının sıcaklığını ve dokusunu hissedebilmek isterdi. Şu halde kız konusunda uzun ve masum deneyimi olan Quilley'den başka kim olabilirdi bu? Böylece Kurtz kendi iradesine karşı gelerek başarmıştı bunu. Ve hemen ertesi sabah Ouilley'e söylediği gibi Münih'e uçmuş, iki güvenli evi gezmiş, adamlarına cesaret verici şeyler söylemişti. Ayrıca Dr. Alexis ile de görüşebilmişti. Uzun bir öğle yemeğinde önemsiz şeylerden söz etmişlerdi. Eski dostların birbirlerinden başka neye ihtiyaçları vardır ki?

Kurtz, Münih'ten sonra güneye doğru yoluna devam ederek Atina'ya uçtu.

5

Vapur Pire'ye iki saat geç yanaştı. Joseph, Charlie'nin uçak biletini almamış olsaydı, kız belki de vapurdan iner inmez erkeği atlatmaya karar verebilirdi. Ama bunu yapmayabilirdi de. Bütün dış görünüşüne karşın çoğunlukla birlikte bulunduğu kimselere boşuna harcanan bir karakter sağlamlığına sahipti. Bir kere, düşünecek epey zaman bulmuştu; Nottingham, York ve Doğu Londra'daki hayal adamın bir başkası olduğuna artık inanmasına rağmen yine de içinde bastırılamayan bir ses vardı. İkinci olarak da, aileye planlarını açıklamak Joseph'in dediği kadar kolay olmamıştı. Lucy ağlamış, eline para sıkıştırmaya kalkışmıştı. «Son beş yüz drahmim, Chas, al senin olsun.» Sarhoş olan Willy ile Pauly binlerce kişinin bulunduğu rıhtımda diz çöküp, «Chas, Chas, bize bunu nasıl yaparsın?» diye ağlamışlardı. Charlie sırıtarak kendisine bakan kalabalığın arasından kaçmak zorunda kalmıştı. Askılı çantasının askısı kopmuştu, gitarı kolunun altında sallanıyor, gözlerinden saçma pişmanlık yaşları boşanıyordu. Sonunda kendisini kurtaran Mikonos'taki sarı saçlı hippi genç oldu. Anlaşıldığı kadarıyla o da vapurda kendileriyle birlikte gelmişti. Bir taksiyle yanından geçerken durup Charlie'yi arabaya almış, gideceği yerden elli metre uzakta da indirmişti. Oğlan İsveçliydi, adı Raoul'du. Babası bir iş için Atina'ya gelmişti, Raoul da ondan birkaç kuruş para koparmaya gidiyordu. Charlie delikanlının bu kadar çok konuşmasına ve bir kez bile İsa'dan söz etmemesine şaşmıştı.

Diyojen lokantasının mavi bir tentesi vardı. Kapıda kartondan bir aşçıbaşı geçenleri içeri çağırıyordu.

Kusura bakma, Jose, kötü zaman, kötü yer. İyi bir hayaldi. Jose ama tatil bitti ve Chas'ın yok olma saati geldi, şimdi şu biletimi alıp gideyim artık.

Belki de kolay yolu seçecek, bir rol teklifi aldığını söyleyecekti.

Lokantadan içeri girerken dışarda oturan iki Yunanlı askısı kopuk çantasına bakıp güldüler. Charlie adamların yanına gidip bağırdı, küfür etti, sonra öfkeden titreyerek kapıyı ayağıyla itip içeri girdi. İçersi serindi, kaldırımın gürültüsünden uzaktı. Adanın Joseph'i, Charlie'nin bu suçluluğunun ve düzensizliğinin nedeni, dirseği dibinde br kahve fincanı, oturmuş kitabını okuyordu.

Erkek kendisine doğru gelirken, sakın bana dokunayım deme, diye düşündü Charlie. Sakın parmağını bile dokundurayım deme. Yorgunum, açım ve gelecek iki yüz yıl için seksten vaz geçtim.

Ama Joseph yalnızca gitarını ve askısı kopuk omuz çantasını aldı, elini sıktı. Charlie, «İpekli gömlek giymişsin,» diyebildi. Gerçekten de ipekli gömlek giymişti, kolunda şişe mantarı kadar iri altın koldüğmeleri vardı. «Jose, bu halin ne! Altın bilezik, altın saat... demek sırtımı döner dönmez kendine zengin bir kadın buldun, ha!» Belki de Charlie'nin amacı erkeği giyiminden dolayı, kendisinin blucininden ve kalın botlarından rahatsız olduğu gibi rahatsız etmek olduğundan, yarı isterik, yarı saldırgan bir sesle konuşuyordu. Kendi kendine, ne giymesini bekliyordum yani, diyordu bir yandan da. O keşiş mayosuyla matarasını mı?

Ama Joseph bu parlamaya hiç aldırış etmedi.

«Merhaba, Charlie. Vapur gecikti. Zavallı kızcağız. Aldırma ama. Geldin ya.» İşte Tevrat'taki Joseph: Ne bir başarı gösterisi, ne şaşırma... yalnızca kupkuru bir selamlama ve garsonı başıyla işaret edip çağırma. «Önce yıkanmak mı istersin, yoksa bir viski mi? Hanımlar tuvaleti hemen şurada.»

«Viski,» diyen Charlie erkeğin karşısındaki iskemleye çoktu.

Bulunduğu yerin iyi bir yer olduğunu hemen anlamıştı. Yunanlıların kendilerine sakladıkları yerlerden biri.

«Ha, unutmadan...» Joseph arkasına uzanıyordu.

Unutmadan ne... diye ona bakan Charlie düşündü. Haydi haydi, Jose. Sen yaşamında bir şey unutmadın. Joseph iskemlenin altından renkli bir Yunan yün çantası çıkarmış, törenden uzak bir biçimde kendisine uzatıyordu.

«Dünyaya birlikte gireceğimize göre işte kaçış için gerekli her şeyin burada, içinde Selanik Londra uçak bileti de var. Hâlâ değiştirebilirsin istersen. Ayrıca alışveriş etmek, kaçmak ya da fikrini değiştirmek için gerekli şeyler de. Arkadaşlarından ayrılmak güç oldu mu? Herhalde öyle olmuştur. İnsan başkalarını aldatmayı sevmez, özellikle yakınlık duyduğu kişileri.»

Aldatma hakkında çok şey biliyormuş gibi konuşuyordu. Her gün pişmanlık duya duya uyguladığı bir şeymiş gibi.

«Teşekkür ederim, Jose. Çok güzel bir çanta.» Ama Charlie artık kendine inanmıyor gibiydi. Belki de vapurda Lucy'nin verdiği uyuşturucu yüzünden.

«Bir ıstakoza ne dersin? Mikonos'ta en çok sevdiğin şeyin ıstakoz olduğunu söylemiştin. Doğru muydu bu? Aşçıbaşı senin için bir tane ayırdı, istediğin an öldürecek. Ne dersin, ha?»

Charlie'nin çenesi hâlâ avuçlar» içindeydi. Sonunda şakacı davranmaya kaısöf verdi. Yorgun bir gülümsemeyle yumruğunu kaldırıp Sezamın başparmak aşağı işaretini verdi, ıstakoz ölmeliydi.

«Ama canını çok acıtmasınlar,» dedi. Sonra erkeğin elini avuçları arasına aldı, böylesine asık yüzlü olmasından özür dilermiş gibi kuvvetle sıktı. Joseph gülümsedi, oynaması için elini kızın avuçları içinde bıraktı. İnce ve sert parmakları, çok güçlü kaslarıyla güzel bir eli vardı.

«Sevdiğin şarap da Butaris, beyaz ve soğuk, değil mi?»

Evet, diye düşündü Charlie, erkeğin elinin çekilmesini seyrederken. Öyle demiştim. On yıl önce o küçük Yunan adasında buluştuğumuzda.

«Yemekten sonra, senin özel Mefisto'n olarak, tepeye çıkarıp yeryüzünün ikinci güzel yerini göstereceğim sana. Tamam mı? Esrarlı bir tur yani.»

«Ben en iyisini isterim,» dedi Charlie viskisini içerken.

«Ve ben de hiçbir zaman en büyük ödülü kimseye vermem.»

Beni buradan çıkar, diye düşündü Charlie. Yeni bir senarist bul, bu senaryoyu fırlat, at!

«Bugünlerde neler yaptın bakalım, Jose? Beni özlemekten başka yani?»

Joseph buna yanıt vermedi. Kıza kendi yolculuğu, arkadaşları hakkında sorular sordu. İsa'da söz etmeyen hippi çocuğun kendisini taksiyle kurtarmasını anlatınca da gülümsedi. Alastair'den haber alıp almadığını merak ediyordu, hiç haber olmadığını söylediğinde de saygılı bir tavırla üzülmüş gibi davrandı. «Alastair hiç yazmaz,» dedi Charlie umursamaz bir gülüşle. Joseph, Alastair'e nasıl bir rol teklif edildiğini sordu. Charlie, «Herhalde bir kovboy filmidir,» deyince de dayanamayıp güldü. Konuyu biraz daha açması için ısrar etti. Charlie viskisini bitirdiğinde erkeğin kendisini çekici bulabileceğini düşünüyordu. Ona Al'dan söz ederken, yaşamında yeni bir erkeğe yer hazırlamakta olduğunu farkederek şaşırmıştı.

«Umarım başarılı olur,» dedi. Başarının Al'ın diğer düş kırıklıklarını örteceğini umduğunu ima eder gibiydi.

Ama erkeğe karşı bu ilerlemeyi yaptığı anda bile bir terslik duygusu hissetmiyor değildi. Kimi zaman sahnede de aynı şey olurdu; olaylar tek tek, birbirlerine bağlantısız olarak geçer, konuşmalar zayıf kalırdı. Şimdi, diye düşündü. Omuz çantasından zeytin ağacından bir kutu çıkarıp uzattı. Joseph kutuyu bir armağan olarak değil de, kendisine sunulduğu için aldı. Charlie onun yüzünde hafif bir endişe, hatta kuşku görür gibi olunca gülümsedi. Sanki planlarını altüst edecek beklenmedik bir şeyle karşılaşmış gibi.

«Açmalısın,» dedi kız.

«Ama nedir bu?» Joseph şakayla karışık paketi salladı, kulağına yaklaştırıp dinledi. «Bir kova su getirmelerini söyleyeyim mi?» diye sordu. Sonra bu sorularından bir şey çıkmayacağını anlamış gibi içini çekerek kutuyu açtı. Kutuda ince ambalaj kâğıdı görülüyordu. «Charlie, nedir bu? Beni şaşırtıyorsun. Bunları hemen bulduğum yere götürmeni istiyorum.» «Haydi, aç paketi.»

Joseph birinci paketi açtı. İçinde kendisinin adadan gittiği gün Charlie'nin kumsalda bulduğu pembe bir deniz kabuğu vardı. Bunu ciddi bir hareketle masaya bırakıp ikinci armağanı açtı. Bu, anı eşyaları satan dükkândan alınma Taiwan malı bir Yunan eşeğiydi, Charlie eşeğin kıçı üstüne «Joseph» yazmıştı.

Joseph kutudan Robert'in Polaroid makinesiyle çekilmiş çerçeveli bir fotoğraf çıkardı. Fotoğrafta Charlie hasır şapkası ve uzun plaj elbisesiyle arkalardaydı. «O gün çok kızgın olduğumdan poz vermemiştim. Bundan hoşlanacağını sandım.»

Joseph'in teşekkürü kızı ürperten bir şeydi. Teşekkür ederim ama hayır, diyordu sanki. Teşekkür ederim ama başka bir zaman. Charlie bir an duraksadıktan sonra açık konuştu. «Jose, bu işi yapmak zorunda değiliz. Ben hâlâ uçağıma yetişebilirim, eğer istediğin buysa. Ben senin...»

«Ne?»

«Aceleyle verilmiş bir söz değildi o. Çok ciddiydim.»

Şimdi sıra Joseph'deydi. Cebinden bir tomar turistik broşür çıkardı. Charlie kalkıp erkeğin yanına oturdu, broşürleri daha iyi görebilmek için kolunu onun omzuna attı. Erkeğin omzu ka ya gibi sert ve hareketsizdi. «Delfi, Jose, şahane bir yer.» Saçları erkeğin yüzüne değiyordu. Dün gece yıkamıştı. «Olimpus müthiş. Meteora... hîç duymadım.» Alınları değiyordu şimdi. «Selanik, vay vay!» Kalacakları oteller... her şey planlanmış, yerler ayrılmıştı. Charlie erkeğin elmacık kemiğine dudaklarını dokundurdu. Erkek gülümsedi, bir amca gibi kızın elini hafifçe sıktı. Charlie artık erkeğin kendisi üzerinde, hiçbir karşı koymayla karşılaşmadan, hak iddia edebilmesinin nedenini düşünmüyordu bile. Ortada bir teslim bile yoktu. İlk karşılaşma formdaki «Merhaba Charlie,» nasıl olmuş da biranda eski dostların karşılaşmalarına, oradan da bu balaylarını planlamaya dönüşmüştü?

Unut bunları, diye düşündü. «Senin kırmızı bîr ceketin oldu mu, Jose?» diye sordu ansızın. «Şarap rengi, bakır düğmeli, kesiminde 1920'lerin havası olan bir ceket.»

Erkek ağır ağır başını kaldırıp kızın gözlerinin içine baktı. «Bir şaka mı bu?»

«Hayır, ciddi bîr soru.»

«Kırmızı bir ceket mi? Neden olsun ama? Futbol takımı taraftarı falan mıyım yoksa?»

«Sana yakışırdı. Hepsi bu.» Joseph hâlâ kızın açıklamasını bekliyordu. «İnsanları kimi zaman öyle görürüm işte,» diye Charlie içini düştüğü açmazdan kurtulmaya çalıştı. «Kafamın içinde sahneler yaratırım. Sen oyuncuları tanımazsın, değil mi? Ben aklımda insanlara sakallar takarım, makyajlar yaparım, daha neler neler. Duysan şaşırırsın. Onları giydiririm de. Kruvazeler. Üniformalar. Hepsi hayalimde.»

«Yani senin için sakal bırakmamı mı istiyorsun?»

«İstersem söylerim.»

Joseph gülümsedi, kız da gülümsedi sahne ışıkları ardından yeni bir buluşma sonra tuvalete gitti. Erkeği anlamak isterken öfkeyle bakıyordu aynada yüzüne. Kurşun izleri taşıdığına hiç şaşmamak gerek, diye düşündü. Kadınlar vurmuşlardır.

Yemeklerini yemişler, yabancılar gibi havadan sudan söz etmişlerdi, Joseph faturayı, ait olduğu ülkenin ulusal borcunun yarısına eşit olduğu kuşkusuz krokodil derisinden bir cüzdandan para çıkarıp ödemişti.

Charlie onun faturayı katlayıp cebine yerleştirdiğini görünce, «Beni masrafa mı geçiriyorsun yoksa, Jose?» diye sordu.

Soru karşılıksız kaldı, çünkü tam o anda artık alışılan yönetici dehası harekete geçmiş ve çok az zamanları kalmıştı.

Kızı daracık bir mutfak koridorundan koştururken, «Epey hasarlı bir yeşil Opel'le on yaşlarında kadar sürücüsü için gözlerini dört aç,» dedi.

«Tamam.»

Araba arka kapıda bekliyordu. Sürüsü Joseph'in taşıdığı kızın çantasını alıp hemen bagaja yerleştirdi. Çilli, sarışın, iri yeşil gözlü, sağlıklı bir oğlandı. On değilse bile en çok on beş yaşında gösteriyordu. Sıcak akşamda yağmur da ağır ağır başlamıştı.

Joseph kızı arka koltuğa sokarken, «Charlie, bu Dimitri,» dedi. «Annesi bu gece eve geç dönmesine izin verdi. Dimitri, bizi dünyanın ikinci güzel yerine götür bakalım.» Joseph de kızın yanına oturdu. Araba hemen hareket etti, Joseph tur rehberi sesiyle konuşmaya başladı. «Charlie, çağdaş Yunan demokrasisinin merkezi Anayasa Alanı burası! bak demokratlar lokantalarda açık hava özgürlüklerini tadıyorlar. Solunda Oiimpieion ile Hadrian Kapısını görüyorsun. Senin ünlü Hadrian Duvarını yapan değil bu, sakın yanlış anlama. Atina'daki daha zevkli bir insanın eseri, öyle değil mi? Sanat yönü daha kuvvetli, ha?»

«Evet, öyle.»

Canlan biraz, diye düşünüyordu Charlie. Uyan, Bedavadan geziyorsun, yanında şahane bir erkek var, Eski Yunanistan'dasın ve buna eğlenme diyorlar. Yavaşlıyorlardı. Charlie sağındaki yıkıntılara baktı, ama yüksek çalılıklar taşları yine gizlemişti. Bir meydanlığa geldiler, kaldırım taşı döşeli bir tepeyi tırmandılar, durdular. Joseph inip kıza kapıyı açtı, elinden tuttu ve ağaçlar altındaki taş bir merdivene doğru sürükledi.

Charlie elektriklenmiş gibi olmuştu. Erkeğin dokunmasty!a parmakları yanıyordu sanki. Hep tepeye doğru çıkan kâh taş döşeli, kâh toprak bir patikayı izliyorlardı. Ay ortalıktan kaybolmuştu, ama Joseph karanlıkta, sanki gündüzmüş gibi emin adımlarla yürüyordu. Bir taş merdivenden çıkıp daha geniş bir patikaya girdiler. Ağaçlar seyrelince Charlie aşağıda kent ışıklarını gördü. Solunda turuncu gökyüzünde bir tepe daha vardı. Arkasında ayaksesleri ve kahkahalar duydu. Ama bunlar yaptıkları espriye gülen iki çocuktu.

«Yürümekten yorulmadın mı?» diye sordu Joseph hızını kesmeden.

«Hem de nasıl,»

Joseph'ce bir duraklama.

«Seni taşımamı ister misin?»

«Evet.»

«Ne yazık ki, sırtımı incittim.»

«Biliyorum,» diye Charlie daha sıkı sarıldı erkeğin eline.

Soluna bakınca tepe diye gördüğü şey kara, dörtköşe bir gölge olmuştu. Binanın bir yanından bir baca çıkıyordu. Sonra yine ağaçlar arasına daldılar.

«Bir çadır,» diye mırıldandı. Charlie erkeği bir an durdurarak. «Tamam mı? Seks. Gizli zevklerimi nasıl da bildin?»

Ama Joseph hızla adımlarla yürümekteydi. Charlie soluksuz kalmıştı, ama istediği takdirde hiç durmadan gece gündüz yürüyebilirdi, demek ki, soluksuzluğu başkc bir şeyden kaynaklanmaktaydı. Geniş bir yola girdiler yine. Önlerinde küçük bir taş kulübe, kulübenin başında da iki üniformalı polis vardı. Kulübenin üstünde tel kafes içinde bir elektrik ampulü yanıyordu. Joseph adamlara yaklaştı, Charlie konuşmalarını duydu. Kulübe iki demir kapı arasındaydı. Birinin ardında parlak ışıklarıyla kent, diğerinin ardındaysa koyu bir karanlık vardı. Charlie anahtar şakırtısı ve demir kapının menteşeleri üstünde dönüşünün çıkardığı gacırtıyı duydu. Karanlığa doğru gideceklerdi. Bir an paniğe kapıldı. İşim ne burada benim? Neredeyim? Kaç, aptal kız, kaç. Adamlar ya memur ya da polistiler ve koyun gibi bakışlarından Joseph'in kendilerine rüşvet verdiği anlaşılıyordu. Joseph şimdi kendisine işaret ediyordu. Charlie arkasına bakınca yol üstünde iki küçük kız gördü. Joseph sesleniyordu. Charlie açık kapıya doğru yürürken polisin gözleriyle kendisini soyduğunu farketti. Joseph'in bir kere bile kendisine o gözle bakmadığını düşündü birden. Kendisini istediğinin kanıtını göstermemişti daha. Charlie bu kararsızlığı içinde, bunu bir an önce göstermesini diledi.

Kapı ardından kapandı. Önlerinde basamaklar, daha sonra da kaygan bir kaya vardı. Joseph dikkatli olması için uyarıyordu kendisini. Charlie ona tutunmak isterdi ama erkek kendi gövdesiyle manzarayı örtmemesi gerektiğini söylüyordu. Demek bir manzara görmeye gidiyoruz, diye düşündü Charlie. Dünyanın ikinci güzel manzarası. Kaya karanlıkta bile parladığına göre mermer olmalıydı. Bir kere ayağı kayıp düşüyordu ki, Joseph inanılmaz bir hız ve güçle kendisini yakaladı. Bir keresinde Charlie erkeğin kolunu kendi koluyla memesi arasında sıkıştırdı. Hisset, diyordu kendi kendine. Benim bu ikisi de; soldaki sağdakinden daha çok tahrik ediciymiş, ama kim takar şimdi bunu. Aşağıda kent uzaklaşan bir kent gibi küçülüyordu. Trafik gürültüsü de kesilmiş gece ağustos böceklerine kalmıştı.

«Şimdi yavaş yürü lütfen.»

Charlie erkeğin sesinin tonundan gelecekleri yere çok yaklaşmış olduklarını anlamıştı. Şimdi önlerinde tahta bir merdiven vardı. Basamaklar, bir düzlük, yine basamaklar. Joseph çok hafif basıyordu yere, kendisi de onu taklit etti, yine bir esrar havasıyla birleşmiş oldular. Yan yana bir kapıdan geçtiler. Charlie başını kaldırırken ay da bulutların arasından sıyrıldı, yıldızlar altında Partenon sütunları arasındaki yerini aldı.

«Tanrım!» diye mırıldandı Charlie. Bir an kendini yapayalnız hissetti. Bir seraba doğru yürüyen biri gibi, görüntünün bir hiçe dönüşmesini bekleyerek ağır ağır yürüdü. Ama görüntü değişmedi. Charlie üzerine çıkacak bir yer aradı, ama ilerdeki merdivenin başına «ÇIKMAK YASAK» diye yazıyordu. Birden, hiçbir nedeni olmadan, koşmaya başladı. Kayalar arasında koşuyor, bu dünyadışı kentin karanlıklarına erişmek istiyordu. İpekli gömleğiyle Joseph'in de yanı başında, hiç çaba harcamadan, koştuğunun farkında biie değildi. Hem gülüyor, hem koşuyordu Charlie, yataktayken söylediğini anlattıkları şeyleri söylüyordu... aklına ne gelirse. Vücudundan sıyrılıp aşağı düşmeden göğe uçabileceğini hissediyordu. Yavaşlayıp korkuluğa dayandı ve aşağıdaki Attika ovasının karanlıkları arasında ışıklı bir ada gibi duran kente baktı. Arkasına dönünce erkeğin birkaç adım uzaktan kendisini gözlemekte olduğunu farketti.

«Teşekkür ederim,» diyebildi sonunda.

Erkeğin yanına gitti, başını elleri arasına alıp ağzından öptü. Elleri arasındaki başı kâh o yana, kâh bu yana çeviriyor, öpücükler arasında yüzünü inceliyor, dilini ağzına sokup çıkarıyor, bu hareketlerinin sonuçlarını ölçmek istiyordu. Bu kez birbirlerini bunu anlayacak kadar uzun kucaklaşmışlardı: evet, başarılı olacağını anlıyordu işte.

«Teşekkürler Jose,» diye tekrarlarken erkeğin kendini çektiğini farketti. Başı elleri arasından kurtuldu, sırtında kovuşturduğu kolları açılıp iki yanına düştü. Hiçbir şeysiz bırakıvermişti Charlie'yi.

Kız şaşkın ve hemen hemen de öfkeli bir halde, ayışığındaki hareketsiz yüze baktı. Çok erkek tanımıştı zamanında. Son ana kadar blöf yapıp sonunda ağlayan homolar. İktidarsızlık korkularıyla hiç kadına yaklaşmamış yaşlı bekârlar. Tam birleşme anında ya vicdanları ya da utangaçlıkları yüzünden geri çekilen ünlü damızlıklar. Charlie'deyse bunlardan herhangi birini rahat ettirecek bir ana olma, kız kardeş olma ya da ihtiyaçları neyse o olma özelliği vardı. Ama şimdi Joseph'in gözlerine bakarken o ana dek rastlamadığı bir durumla karşı karşıya olduğunu anlıyordu. Erkeğin isteksiz, hatta eylemi gerçekleştirecek kadar güçlü olmadığı söylenemezdi. Charlie o gerilimi ve kucaklamanın sertliğini hissedecek kadar deneyimliydi bu işde. Ancak erkeğin hedefi kendisinden çok ötelerdeydi sanki ve geri çekilerek bunu anlatmak istiyordu.

«Sana bir daha teşekkür edeyim mi?» diye sordu Charlie.

Joseph bir an daha hiç konuşmadan baktı kızın gözlerinin içine. Sonra kolunu kaldırıp ayışığmda altın saatine bir göz attı.

«Çok az zamanımız kaldığına göre sana buradaki bazı tapmakları göstereyim. Canını sıkmama izin var mı?»

«Hepsini istiyorum, Jose!» Charlie erkeğin koluna girdi ve bîr ödül kazanmış gibi onu sürükledi. «Kim yaptırdı, kaça mal oldu, kime tapınırlardı, işe yaradı mı bari? Ölüm bizi ayırana kadar sıkabilirsin canımı.»

Charlie bir an bile erkeğin bu bilgilere sahip olmadığını düşünmemişti. Düşünmemekte de haklıydı. Joseph anlatırken, ağır ağır tapınaklar arasında dolaşıyorlardı. Charlie erkeğin kolunu kavramıştı. Senin kız kardeşin olacağım, öğrencin olacağım, neyin olmamı istersen o olacağım, diye düşünüyordu. Beni öldürse bile sonunda o gülümsemeyi koparacağım senden.

«Hayır Charlie, Pripylea tanrıça değildi, bir tapınağın kapısıydı. Sözcük propylon'dan türetilmiştir. Yunanlılar kutsal yerleri anlatmak bunu çoğul olarak kullanırlardı.»

«Bunları bizim için öğrendin, öyle değil mi, Jose? »

«Elbette. Hepsini senin için öğrendim.»

Joseph durdu, Charlie de.

«Öyleyse tekrarla bakalım,» dedi Joseph.

Kız önce inanmadı, kendisiyle alay edildiğini sandı. Sonra erkeği kollarından sıkıca tutup çevirdi, geldikleri yola döndüler, onun anlattıklarını tek tek tekrarladı.

«Tamam mı?» diye sordu yolun başına geldiklerinde.

«İkincilik ödülünü aldım mı?»

Erkeğin ünlü üç dakikalık uyarılarından birini daha bekledi. «Agrippa tapınağı değil, anıtı. Bu küçük yanlış dışında sözcüğü sözcüğüne tamamdı. Tebrikler.»

Tam o anda aşağılardan bir yerden üç kez çalınan bir korna sesi duyuldu. Charlie bunun Joseph'e bir işaret olduğunu anlamıştı. Erkek koku almış bir hayvan gibi başını kaldırıp dinledi, sonra saatine baktı. Arabayı yine balkabağına dönüştü, diye düşündü Charlie. Çocukların yatma zamanı geldi.

Joseph durup Dionysos Tiyatrosuna baktığında aşağı inmeye başlamışlardı. Tiyatro yalnızca ayın ışığıyla aydınlanan boş bir yerdi şimdi. Charlie erkeğin kent ışıkları önündeki hareketsiz vücuduna bakarken, son bakış, diye düşündü.

«Bir yerde gerçek bir dramın özel bir anlatım olamayacağını okumuştum,» dedi Joseph, «Roman, şiir evet, ama dram hayır. Tiyatronun gerçeğe uygulanabilir olması gerek. Tiyatro yararlı olmalı. Buna inanıyor musun?»

Charlie güldü. «Burton- on-Trent'deki Enstitüde mi? Cumartesi manitelerinde Truvalı Helen'i oynarken mi?»

«Ben ciddiyim. Gerçekten ne düşünüyorsun bu konuda?»

«Tiyatro hakkında mı?»

«Yararları hakkında.»

Charlie vereceği cevabın çok önemli olduğunu biliyordu. «Doğru bence. Tiyatro yararlı olmalı. İnsanları duyguya itmeli, bir şeyler paylaşmalı. İnsanın bilincini canlandırmalı.» «Gerçek olmalı yani? Emin misin?» «Eminim.»

«Eh öyleyse,» dedi Joseph, eğer öyleyse kendisinin suçlanmamasını ister gibi.

«Eh öyleyse,» diye neşeyle tekrarladı Charlie.

Çılgınız biz, diye düşünüyordu. İkimiz de. Aşağı inerlerken polis memuru kendilerini selamladı.

Charlie ilk önce erkeğin kendisine kötü bir şaka yaptığını sandı. Mercedes araba dışında yol bomboştu. Biraz ilerde bir sıra üstünde bir kızla erkek öpüşüyorlardı, onlardan başka kimsecikler yoktu. Araba koyu renkli ama siyah değil. Yol kenarına yakın bırakılmıştı, plakası seçilemiyordu. Charlie ehliyetini aldığından bu yana Mercedes hayranıydı ve bunun da özel olarak yapıldığını görebiliyordu. Çeşitli süsleri ve antenleriyle birisinin özel bir oyuncağıydı bu. Joseph kızın koluna girmişti. Arabanın yanına varana kadar Charlie onun kapıyı açmaya hazırlandığını anlayamamıştı. Anahtarı kilide sokunca dört kapının kilidinin birden açıldığını gördü. Az sonra erkek kendisini öteki kapıya götürüyordu. Charlie neler olup bittiğini sordu.

«Beğenmedin mi?» diye Joseph kızın hemen kuşkulandığı toir sesle cevap verdi. «Başka bir tane ısmarlayayım mı? Senin lüks arabalara meraklı olduğunu sanıyordum.»

«Yani bunu mu kiraladın?»

«Sayılmaz. Yolculuğumuz için bize ödünç verildi.» Kapıyı açık tutuyordu. Charlie arabaya girmedi. «Kim verdi?» «iyi bir dost.» «Adı ne?»

«Charlie, gülünç olma; Herbert. Karl. Adın ne önemi var? Yoksa bir Yunan Fiat'ının eşitlikçi konforunu mu yeğlerdin?» «Eşyalarım nerede?»

«Bagajda. Dimitri benim talimatım üzerine oraya yerleştirdi. İçinin rahat etmesi için bakmak ister misin?»

«Ben bu arabaya binmem, çılgınlık bu.»

Yine de bindi ama. Az sonra Joseph de direksiyona geçmiş motoru çalıştırıyordu. Elinde eldiven vardı. Üzerinde hava delikleri olan siyah deri eldivenler. Herhalde şimdiye kadar cebinde taşıyor olmalıydı. Altın saati eldivenin karalığı yanında parıl parıldı. Ustalıkla sürüyordu arabayı. Ve de hızlı. Charlie bundan da hoşlanmamıştı. İnsan arkadaşının arabasını böyle sürmezdi. Kendi kapısı da kilitliydi. Joseph arabaya girdiğinde merkezi kilitleme düğmesini çevirmişti. Radyodan bir Yunan melodisi çalıyordu.

«Bu lanet olasıca cam nasıl açılır?» diye sordu Charlie.

Joseph bir düğmeye basınca ılık gece havası içeri doldu. Camı ancak bir iki parmak indirmişti.

«Bunu sık sık yapar mıyız?» dedi Charlie. «Hanım dostlarımızı bilinmeyen yörelere sesten iki kat hızla götürmek de sıradan işlerdendir, değil mi?»

Cevap yoktu. Joseph dikkatle önüne bakıyordu. Kimdi bu? Kimdi bu? Arabanın içi birden aydınlandı. Yüz metre kadar arkalarından gelen bir arabanın farlarının ışığı içeri dolmuştu. Araba ne hızlanıyor, ne de aradaki açıklığı kapatıyordu.

Charlie tam rahat edecekti ki, birden gözü arka koltukta duran kırmızı bir cekete ilişti. Bakır düğmeleri ve 1920'leri andıran kesimiyle kırmızı bir ceket. Nottingham'daki ceket.

Bir sigara istedi.

Joseph başını çevirmeden, «Torpido gözüne baksana,» dedi. Charlie gözü açınca bir paket Marlboro gördü. Yanında da ipekli bir eşarp ve pahalı bir Polaroid güneş gözlüğü vardı. Eşarbı alıp kokladı. Bir erkek kolonyası kokuyordu. Bir sigara aldı. Joseph arabanın çakmağını uzattı.

«Dostun iyi giyime meraklı galiba?»

«Öyledir. Neden sordun?»

«Arka koltuktaki kırmızı ceket onun mu, senin mi?»

Joseph etkilenmiş gibi bir an arkaya baktı, sonra yine dikkatini yola verdi.

«Onu da ödünç aldım diyelim,» dedi arabanın hızını arttırırken.

«Gözlüğünü de aldın, öyle mi? Sahne ışıklarının hemen dibinde otururken bunlara ihtiyacın vardı kuşkusuz. Neredeyse sahneye çıkacaktın. Adın Richthoven, öyle mi?»

«Evet.»

«İlk adın Peter, ama Joseph'i yeğliyorsun. Viyana'da oturuyorsun, biraz ticaret yapıyorsun, biraz kitap okuyorsun.» Charlie durakladı, sonra devam etti. «Bir kutuda oturuyorsun. Posta kutusu 762, Merkez Postanesi. Tamam mı?»

Belleğinin iyiliği karşısında erkeğin hafifçe başını saltadığını gördü. Hız göstergesi şimdi 130 kilometreye dayanmıştı.

«Milliyet açıklanmamış, duyarlı bir melez... İki karın ve üç çocuğun var. Hepsi de posta kutusunda.»

«Ne karım var, ne de çocuğum.»

«Hiç olmadı mı? Yoksa şu anda mı yok?»

«Hiç olmadı.»

«Buna aldırış ettiğimi sanma, Jose. Böyle bir şey hoşuma giderdi aslında. Seni tanımlayacak her şey... Biz kızlar böyle burnumuzu her şeye sokmasını severiz işte.»

Charlie eşarbı hâlâ elinde tuttuğunu farketti. Torpido gözüne koyup kapağını gürültüyle kapattı. Yol dümdüz ama çok dardı, hızları da 140 kilometreye çıkmıştı. İçinde bir korkunun oluştuğunu hissediyor, sahte bir sakinlikle buna kafşı koymaya çalışıyordu.

«Bize iyi bir haber vermeye ne dersin, ha? Şöyle insanın içini rahat ettirecek bir şey?»

«İyi haber şu: Sana mümkün olduğu kadar az yalan söyledim ve kısa bir süre sonra bizimle birlikte olmanın pek çok geçerli nedeni öğreneceksin.»

«Biz dediğin de kim?»

O ana dek yalnız bir insandı Joseph. Charlie bu değişiklikten hiç hoşlanmamıştı. Anayola yaklaşmalarına karşın hızını azaltmıyordu. Karşıdan üzerlerine gelen iki arabanın farları göründü, ama Joseph ani bir hareketle onların ışığından kurtulup hızla devam etti yoluna. Arkadaki araba da aynı şeyi yapmıştı.

Charlie birden erkeğin vücudundaki yara izlerini anımsadı. «Silah kaçaklılığı falan değil ya?» diye sordu. «Yoksa bir kenarda küçük bir savaş mı sürdürüyoruz? Ama ben gürültüye gelemem bak, kulak zarlarım çok hassastır.» Zoraki neşesiyle sesi kendi kulağına bile yabancı geliyordu.

«Hayır Charlie, silah kaçırmıyoruz.»

«Beyaz kadın ticareti mi yoksa?»

«Beyaz kadın ticareti de değil.»

«Şu halde geriye bir tek uyuşturucu kaldı. Bir şey yapıyor olmalısın, öyle değil mi? Ama benim uyuşturucuyla da aram hoş değildir, doğrusunu istersen. Uzun Al gümrükten geçerken eroinini bana taşıtır da, günlerce kendime gelemem.» Yine cevap yoktu. «Daha soylu bir şey mi yoksa? Başka bir gezegenden belki de?» Charlie uzanıp radyoyu kapattı. «Arabayı durdurmaya ne dersin, ha? Beni bir yere götürmene gerek yok. Canın isterse yarın Mikonos'a gidip benim dublörümü alabilirsin.»

«Ve seni bu ıssızlığın ortasında mı bırakayım? Saçmalama!»

«Dur diyorum sana! Durdur şu laneti!»

Trafik ışıkları kırmızı yanarken geçmiş ve öyle bir hızlt sola sapmışlardı ki, Charlie'nin emniyet kemeri gerilmiş, soluğu kesilmişti. Direksiyonu tutmak için bir hareket yaptıysa da, erkeğin kolu ondan önce uzanmıştı. Bir daha sola sapıp beyaz bir kapıdan iki yanı çiçekli bir araba yoluna girdi. Az sonra kırma taşlı bir alanda ansızın durdular. İkinci araba da arkalarına geçmiş kaçış yolunu kesiyordu. Charlie ayaksesleri işitti. Ev kırmızı' çiçeklerle kaplı eski bir villaydı. Farların ışığında çiçekler kan lekeleri gibiydi. Kapının üstünde solgun bir ışık yanıyordu. Joseph motoru kapatıp anahtarı cebine attı. Charlie'nin önünden uzanıp kapıyı açtı. Kendisi çıktığı halde Charlie oturmaya devam etti. Havada en ufak bir esinti bile yoktu. Arabanın çevresinde hafif ayaksesleri duyuluyordu. On yaşındaki sürücü Dimitri. Taksilere binen ve zengin bir İsveçli babass olan sarı saçlı Raoui. Akropol'de arkalarında olan blucinli iki kız. Kızlara dikkatle bakınca ikisini de Mikonos'ta dolaşırken görmüş olduğunu farketti. Bagajdan gelen takırtıyı duyunca öfkeyle fırladı yerinden. «Gitarım... Ona dokunmayın...»

Ama Raoul gitarı kolunun altına almıştı bile, çantası da Dimitri'nin elindeydi. Charlie üzerlerine atlayacakken iki kız bileklerinden tutup zahmetsizce eve doğru sürüklediler.

«O orospu çocuğu Joseph nerede?»

Ama orospu çocuğu Joseph görevini tamamlamış ve merdivenlerden çıkmaya başlamıştı bile. Bir kazadan kaçan biri gibi arkasına bakmıyordu. Charlie arabanın yanından geçerken arka plakasını gördü. Yunan plakası bile değildi. Arap plakasıydı ve bagajın üstünde Mercedes ambleminin yanında bir kordiplomatik «CD» arması görünüyordu.

6

İki kız Charlie'ye tuvaleti göstermişler, sonra da o işini görürken hiç çekinmeden yanında beklemişlerdi. Biri sarışın, diğeri kumraldı. İkisi de yeni kıza iyi davranmak için emir almışlardı. Üzenlerinde blucin, gömlek, ayaklarında lastik tabanlı ayakkabılar vardı. Charlie üstlerine saldırdığında fazlo bir çaba göstermeden yatıştırmalardı kendisini. Küfür ettiğinde de sağırların o uzak tatlılığıyla gülümsemekle yetinmişlerdi.

Kısa bir barış anında kumralı, «Adım Rachel,» dedi.' «Bu da Rose. Rachel'la Rose, anladın mı? İki R yani.»

Rachel güzel olanıydı. Yanuka'yı sınırda durduran do Rachel'in kalçalarıydı. Rose uzun boylu, zayıf, atlet vücutlu ve kıvırcık saçlıydı. Ama ellerini açtığında, ince bilekleri ucunda avuçları balta gibiydi.

Rose Kuzey Afrikalı denilebilecek aksanıyla, «Bir şey olmayacak, sakın korkma, Charlie,» dedi.

Charlie boş yere bir daha kızların üzerlerine saldırırken, «Eskiden de bir şey olmuyordu,» dedi.

Tuvaletten zemin katında bir yatak odasına girdiler. Charlie'ye bir tarak, bir fırça, bir fincan çay verdiler. Charlie çayım içerken bir yandan da soluğunu toparlamaya çalışarak söyleniyordu. «BEŞ PARASIZ ARTİST KAÇIRILDI!» diye mırıldandı. «Fidyem ne olacak, kızlar? Bankadaki olmayan hesabım mı?» Ama kızlar yalnızca daha fazla sevgiyle gülümseyip büyük merdivenden çıkarmak için iki yanında bekliyorlardı. İlk sahanlıkta Charlie bir saldırıya daha kalkıştı ama bir an sonra kendini sırtüstü yatarken buldu. Rachel'e, «Suratını dağıtmak istemiştim,» dedi. Ama Rachel yalnızca anlayış dolu gözlerle bakıyordu kendisine.

Eski ev kötü Yunan mobilyası doluydu, pencerelerde solgun kadife perdeler, tavanlarda bakır avizeler vardı. Ama bir İsviçre hastanesi kadar temiz ya da bir gemi güvertesi kadar eğik olsaydı da daha iyi veya daha kötü olmayacaktı. İkinci sahanlıktaki çatlak bir saksı kendisine annesini anımsatmıştı. Ağaçlarla dolu bir limonlukta annesinin yanında oturmuş bezelye ayıklıyordu. Ondan sonra bir daha limonluktu bir ev ne görmüş, ne duymuştu. Bu belki de kendisi üç yaşındayken Bournemouth yakınlarında Branksome'da oturdukları evdi.

Bir kapının önüne gelmişlerdi. Rachel kapıyı açıp yana çekildi, önlerinde salon gibi geniş bir oda vardı şimdi. Bir masa başında biri iriyarı, diğeri çok zayıf ve omuzlan çökük iki adam oturuyorlardı. Masanın üstünde, tavanın ortasından gelen ışıkla aydınlanan ve uzaktan gazete kupürlerine benzeyen kâğıtlar vardı. Rose ile Rachel önemsiz kişilermiş gibi arkada kalmışlardı. Rachel, Charlie'yi arkadan itip, «Yürü haydi.» dedi.

Charlie son sekiz on metreyi yalnız yürüdü. Kendini kurulmuş bir oyuncak gibi hissediyordu. Bağır, diye düşündü. Karnını tut ve apandisit sancısı gelmiş gibi yap. Onun girişi iki adamın ayağa kalkmaları için bir işaret olmuştu. Zayıf olanı masanın başında kaldı, diğeri iri adımlarla yanına geldi ve Charlie bir şey yapamadan elini yakalayıp sıktı.

«Charlie, aramıza geldiğin için çok sevindik,» dedi Kurtz, sanki Charlie oraya gelmek için ateş ve su baskınıyla boğuşmuş gibi. «Charlie, benim adım... daha iyi birini bulana kadar Marty. Tanrı beni yapınca, geriye kalan parçalardan da bizim Mike'i yapmış. Ona da bir merhaba de bakalım. Şimdiki adı Bay Richthoven ya da sizin taktığınız adla Joseph olan şuradaki arkadaşı da tanıyorsun zaten.»

Joseph kendisi görmeden içeri girmiş olmalıydı. Charlie çevresine bakınınca onun ayrı bir masada bazı kâğıtları düzeltmekte olduğunu gördü. Masanın üstünde bir okuma lambası vardı.

Charlie, Rachel'e olduğu gibi onun da üzerine atlamayı düşündü. Üç adımda yanına varır, suratına okkalı bir tokat indirirdi. Ama bunu başaramayacağını bildiği için ağzına gelen bütün küfürleri sıralamaya başladı. Joseph ise yalnızca dinliyordu. Üzerinde açık kahve bir kazak vardı; ipekli gömleğiyle iri altın kol düğmeleri bir daha gelmeyecekmiş gibi ortadan yok olmuşlardı.

Joseph başını kaldırmayıp kâğıtları düzenlemeyi sürdürerek, «Sana tavsiyem hüküm vermeyi bırakıp bu iki adamın anlatacaklarını dinlemendir,» dedi. «Burada iyi insanların arasındasın. Bugüne dek birlikte olmaya alıştığın insanlardan çok iyileri hem de, Öğrenecek ve talihin yaver giderse, yapacak çok şeyin var. Enerjini boşa harcama.»

Aldırmıyor, diye düşündü Charlie. Yükünü bıraktı artık ve yükü de bendim. Masa başındaki iki adam hâlâ ayakta durmuşlar, kendisinin oturmasını bekliyorlardı. Bu bile başlı başına çılgınlıktı. Az önce kaçırdığın bir kıza karşı saygılı olmak, ona iyilikten söz etmek, bir fincan çay içip makyajını tazeledikten sonra kaçıranlarla toplantıya oturmak... çılgınlık değil de neydi bu? Ama yine de oturdu. Kurtz'la Litvak da oturdular.

Charlie şakacı bir tavırla gözlerini yumruğuyla silerken,

«Kâğıtları kim dağıtıyor?» diye sordu. Yerde duran ağzı açık. eski kahverengi çantanın içi görünmüyordu. Masanın üstündeki kâğıtlar gerçekten gazete kupürleriydi ve Mike bunları bir dosyaya yerleştiriyordu. Charlie bunların kendisi ve mesleği hakkındaki kupürler olduğunu görmüştü.

«Yanlış kızı kaçınmadığınızdan iyice eminsiniz, değil mi?» Charlie, Litvak'la konuşuyordu. «Ama Elli İkinci Sokaktaki bankayı soyan üç maskeli adamı arıyorsanız şu yana kaçtılar. Ben yalnızca erken doğum yapan masum bir seyirciyim.»

«Charlie, hiç kuşkun olmasın aradığımız kızı bulduk biz!» diye sevinçle bağırdı. Kurtz. Her iki kolunu da birden kaldırdı. Litvak'a, sonra odanın öteki ucundaki Joseph'e baktı ve hiç duraklamadan Quilley'i, Alexis'i ve olağanüstü meslek yaşamında pek çok kişiyi güçsüz bırakan o hayvansal gücüyle konuşmaya başladı; aynı Avrupa Amerika karışımı aksan, aynı kol hareketleri.

Ama Charlie bir sanatçıydı ve meslek güdüleri çok güçlüydü. Ne Kurtz'un sözlü fırtınası, ne de kendisine yapılanlara duyduğu şaşkınlık odada olup bitenleri görmesine engel olamıyordu. Bir sahnedeyiz, diye düşünüyordu; biz ve onlar. Genç nöbetçileri oda kenarının loşluğunda kaybolduklarından, salona geç gelenlerin acele ayakseslerini perdenin öte yanından duyuyor gibiydi

Pancurlu iki pencere evin önüne açılıyordu. İki pencere de arka tarafa bakmaktaydı. Çifte kapı kapatılmıştı. Eğer kaçmayı düşünürse bunun olanaksızlığı ortaya çıkıyordu şimdi. İki nöbetçi tüm gevşek görünüşlerine karşın, az önce çok iyi öğrendiği gibi, profesyonellerin hazırlıklarına sahiptiler. Onların ardında bir koku veren dört sivrisinek halkası, yanmaktaydı. Charlie'nin arkasında Joseph'in okuma lambası herşeye rağmen tek rahatlatıcı ışıktı.

Kurtz'un gür sesi odayı doldurmaya başlamadan Charlie bunları görebilmişti. Önünde uzun bir gece olduğunu o zamana dek anlamamışsa, şimdi bu acımasız ses bunu anlatmaya yeterliydi.

«Charlie, bizim istediğimiz şey, kendimizi tanımlamak, tanıtmak ve buradakilerden hiçbiri fazla özür dilemeye alışkın değilse de, bağışlanmayı istediğimizi söylemek. Bazı şeylerin yapılması gerekir. Biz de bunlardan birkaçını yaptık, hepsi bu. Özür dilerim ve yeniden hoşgeldin derim. Selam.»

Kızın yeni bir küfür salvosunu gülümseyerek dinledikten sonra sözünü sürdürdü.

«Charlie, bize soracağın pek çok şey olduğunu biliyorum, bunları zamanı geidikçe olabildiğince yanıtlayacağız. Bu arada izin verirsen bir iki temel noktayı aydınlatayım. Kim olduğumuzu soruyorsun... Charlie, biz Joseph'in dediği gibi iyi insanlarız ilk önce. Bu anlamda alındığında, dünyanın her tarafındaki iyi insanlar gibi, bize de, herhangi bir mezhebe bağlı olmayan, tarafsız ve senin gibi dünyanın gittiği çeşitli kötü yollar karşısında huzursuzluk duyan insanlar gözüyle bakabilirsin. Sana İsrailli olduğumuzu söylersem umarım hemen ağzın köpürmez, kusmazsın ya da pencereden atlamaya kalkışmazsın; eğer İsrail'in denize dökülmesini, napalmla bombalanmasını ya da bizi yok etmeye çalışan Arap örgütlerinden birine sarılıp sarmalanıp armağan edilmesi yanlısı değilsen.» Kızın içinde gizli bir geri çekilmeyi farkeden Kurtz hemen o yana saldırdı. «İnancın bu mu, Charlie? Belki de öyledir. Neden bu konuda neler hissettiğini anlatmıyorsun bize? Şimdi kalkıp gitmek mi istiyorsun? Evine mi? Uçak biletin yanında sanırım. Sana para da veririz. Kaçmak istiyor musun?»

Charlie'nin üzerine, içindeki karmaşıklığı ve korkuyu gizleyen, buz gibi bir sakinlik yerleşmişti. Joseph'in Yahudi olduğunu daha kumsalda sorguya çektiğinde anlamıştı. Ama İsrail, hem koruyucu kişiliğini, hem de düşmanlığını uyandıran, karmaşık bir soyut kavramdı. Bunun günün birinde karşısına dikileceğini bir an bile düşünmüş değildi.

«Şu halde nedir bu yaptığınız?» dedi. «Bir savaş oyunu mu? Cezalandırıcı bir baskın mı? Bana elektrik mi vereceksiniz? Ne oluyor burada?»

«Daha önce bir israilliyle karşılaştın mıydı?» diye sordu Kurtz.

«Bildiğim kadarıvla hayır.»

«Yahudilere genelde bir ırksal itirazın var mı? Sana göre kötü mü kokuyoruz? Sofra görgümüz kötü mü? Söyle, biz bu tür şeyleri anlarız.»

«Saçmalama.»

«Burada kendini düşmanlar arasmda mı hissediyorsun?»

«Bu da nereden aklınıza geldi? Beni kaçıran insan, benim yaşam boyu dostumdur.» Charlie'nin şaşkınlığı: hepsinin katıldığı bir kahkaha dalgasına neden olmuştu. Joseph dışında. O, sayfaların çevrilirken çıkardığı hışırtıdan anladığı kadarıyla okumasına devam etmekteydi.

Kurtz biraz daha yüklendi kıza. «Bizi rahat ettirdin öyleyse. Burada tutuklu olarak bulunduğunu unutalım. İsrail devlet olarak devam etmeli mi, yoksa hepimiz pilimizi pırtımız» toplayıp geldiğimiz ülkelere dönüp her şeye yeniden mi başlayalım? Belki de bizim Orta Afrika'da bir yere yerleşmemizi yeğlersin? Uruguay'a ya da? Mısır olmaz, onu bir kere denedik ve başarılı olamadık. Yoksa yenideı? Avrupa gettolarına mı dağılalım? Dağılıp da bir sonraki kıyımı mı bekleyelim? Ne diyorsun, Charlie?»

«Zavallı Arapları rahat bırakın, yeter.»

«Çok güzel. Peki bunu nasıl yapacağız bakalım?»

«Kamplarını bombalamayı kesin. Topraklarından sürmekten vazgeçin onları. Köylerini buldozerlerle yerle bir etmeyin. İşkence yapmayın halka.»

«Hiç Ortadoğu haritasına baktın mı, Charlie?»

«Elbette baktım.»

«Peki, haritaya bakınca, bir kez olsun Arapların bizi rahat bırakmalarını istemedin mi?» Kurtz biraz önce olduğu gibi tehlikeli bir biçimde neşeliydi.

Charlie'nin karmaşıklığına ve korkusuna bir de utanma eklenmişti şimdi. Kurtz'un istediği de buydu herhalde. Böylesine çıplak bir gerçekle yüz yüze gelince, kendisinin nükteli sözleri bir okul çocuğu ucuzluğuna sahip görünüyordu. Bilgilere akıl veren bir aptal gibi hissediyordu kendini.

«Ben yalnızca barış istiyorum,» dedi Charlie; gerçekti bu. Daha güçlü Avrupalı koruyucularına verilmek üzere kovulan Filistin halkının bir gün ülkelerine dönebileceklerini düşlerdi zaman zaman.

«Öyleyse bir kere daha haritaya bakıp İsrail'in ne istediğini sorsana kendine?» Kurtz sanki o gece aralarında olmayan sevgili insanların anısına saygı duruşu yaparmış gibi bir süre sustu.

Bu sessizlik uzadıkça daha olağandışı bir şey oluyordu; çünkü bunu sürdürenlerden biri de Charlie'ydi. Bir iki dakika önce ağzına geieni haykıran Charlie'nin söyleyeceği başka bir şey yoktu. Sonunda basına hazırlanmış bir haber bülteni gibi bir konuşmayla büyüyü bozan yine Kurtz oldu.

«Charlie, biz buraya senin politik görüşünü eleştirmek için toplanmadık. Bu erken aşomada bana inanmayacaksın ama —zaten inanman için de bir neden yok— biz senin politik görüşünden hoşlanıyoruz. Hepsinden. Her çelişkiden ve iyi niyetten. Onlara saygı duyuyoruz ve ihtiyacımız var. Politik görüşlerinle alay etmiyoruz, hatta zamanı gelince bunlara dönüp açıkça ve yaratıcı bir biçimde tartışmayı düşünüyoruz. Biz senin içindeki doğal insan sevgisine hitap etmek istiyoruz. Duygularına. Haklılık duyguna. Senden, senin güçlü ve ahlaki ilkelerinle çatışacak hiçbir şey istemiyoruz. Tartışmalı politik görüşlerini bir an için geri planda bırakmanı istiyoruz. Gerçek inançlarına, ne kadar karmaşık , mantıksız da olsalar tümüyle saygı duyuyoruz. Umarım bu koşullar altında biraz daha oturur ve bizi dinlersin.»

Charlie duygularını bir kez daha taze bir saldırı altına sakladı. «Joseph Israilliyse neden o pis Arap arabasını kullanıyor?»

Kurtz'un yüzünde Quilley'e yaşını gösteren o gülümseme belirdi. «O araba çalıntıdır, Charlie.» Buna kızlar da gülünce, Charlie de onlara katıldı. «Charlie, sanırım şimdi de, aramızda ne işin olduğunu ve böylesine dolambaçlı yoldan buraya neden getirildiğini soracaksın. Anlatayım. Sana bir iş teklif etmek istiyoruz, Charlie. Bir rol!»

Kurtz sakin sulara erişmişti ve gülümsemesinden bunun farkında olduğu da anlaşılıyordu. Piyangoda kazanan numaraları okuyormuş gibi sesi ağırlaşmıştı şimdi. «Yaşamında alabileceğin en büyük rol, en çok yetenek isteyen, en güç ve hiç kuşkusuz en tehlikeli ve de en önemlisi. Paradan söz etmiyorum. İstediğin parayı alabilirsin, ne istersen...» İri koluyla mali konuları bir yana itti. «Senin için düşündüğümüz rol, hem insan, hem meslek açısından bütün yeteneklerini içeriyor, Charlie. Aklın.

Kusursuz belleğin. Ama aynı zamanda sözünü ettiğim o fazladan insancıl nitelik. Sıcaklığın. Biz seni seçtik, Charlie. Pek çok ülkeden pek çok aday arasından seçtik seni. Bu odadaki herkes senin oyunlarını görmüştür. Herkes sana hayran burada. O yüzden durumu iyice anlaman gerek. Bizim tarafımızda düşmanlık yok. Sevgi, hayranlık ve umut var. Bizi dinle bir kere. Seni istiyoruz. Sana ihtiyacımız var. Ve dışarda sana bizden çok ihtiyaçları olacak insanlar var.»

Sesi bir boşluk bırakmıştı ortada. Charlie bunu başarabilen birkaç aktör tanımıştı. Bir varlıktı bu, acımasız iyiliğiyle bir alışkanlık yaratıyor ve kesildiği anda da tek başına, yapayalnız kalmış oluyordun. Önce Al büyük rolüne kavuştu, ardından da ben, diye düşündü ani bir heyecan dalgasıyla. Durumunun akıl olmazlığı gözünün önündeydi, ama yine de yanaklarını gıdıklayıp dışarı taşmak isteyen heyecanı önlemek için dudaklarım ısırmak zorunda kalıyordu.

«Demek oyuncu seçimi böyle oluyor, ha? Kafalarına bir yumruk indirip ellerini kelepçeleyerek, öyle mi? Herhalde hep böyle çalışırsınız.»

«Charlie, bunun sıradan bir oyun olduğunu iddia ediyor değiliz.» Kurtz hemen susup inisiyatifi yine kıza bıraktı.

Charlie sırıtmamaya çalışarak, «Nerede bir rol?» diye sordu.

«Tiyatro diyebilirsin.»

Charlie, Joseph'i ve yüzündeki neşenin birden silinişini hatırladı; gerçek tiyatrosundan söz etmişti. «Peki bir oyun öyleyse. Neden böyle demiyorsunuz peki?»

«Bir bakıma oyun denilebilir.»

«Senaryoyu kim yazıyor?»

«Biz olayların akışını hazırlıyoruz, Joseph hikâyeyi yazıyor. Senin de yardımınla.»

«Seyirci kim peki?» Charlie elini gölgelerden yana uzattı. «Bu sevimli yaratıklar mı?»

Kurtz'un ciddiyeti iyiniyeti kadar ani ve korku vericiydi. Elleri masanın üstünde kavuştu, başı ellerin üstüne dayandı, en kararlı bir kuşkucu bile onun bu davranışındaki inancı reddedemezdi. «Charlie, dışarda oyunu hiç seyredemeyecek olanlar, hatta oynadığını bile bilmeyenler olacak, ama buntar da yaşadıkları sürece sana borçlu kalacaklar. Masum insanlar. Her zaman kendilerine yakınlık duyduğun, adlarına konuşmaya çalıştığın, yürüyüş yaptığın, yardım ettiğin insanlar. Bu andan sonra bu fikri her şeyin önünde tutmalısın, yoksa bizi de kaybedersin, kendini de.»

Charlie bakışlarını çevirmeye çalıştı. Adamın güzel söz söyleme sanatını başkası üzerinde denemesini yeğlerdi.

«Kimin masum olup olmadığını sen kim oluyorsun da söylüyorsun?» diye kaba bir sesle sordu.

«Biz İsrailliler olarak mı diyorsun, Charlie?»

«Ben senden söz ediyorum.» Charlie tehlikeli konulara girmemeye dikkat ediyordu.

«Bu sorunu biraz değiştirerek şöyle yanıtlamak istiyorum, Charlie: bizim düşüncemize göre bir insanın ölmesi için çok suçlu olması gerekir.»

«Kimin gibi? Kimin ölmesi gerekir? Batı Şeria'da öldürdüğünüz o zavallıların mı? Yoksa Lübnan'da bombaladıklarınızın mı?» Nasıl olmuştu da ölümden söz etmeye başlamışlardı? Soruyu sorarken bile bunu düşünüyordu. Kendisi mi açmıştı konuyu? Bir önemi yoktu ama. Adam cevabını ölçüp tartıyordu bile.

«İnsanlık bağını tümüyle koparanlar, Charlie. İşte bunlar hak etmişlerdir ölümü.»

Charlie inatla direnmeyi sürdürüyordu. «Böyle Yahudiler var mıdır?»

«Yahudiler vardır. İsrailliler de. Ama biz onlardan değiliz ve Tanrıya şükürler olsun ki, bu gece sorunumuz bu değil.»

Böyle konuşacak otoriteye sahipti. Çocukların bekledikleri tüm yanıtlar hazırdı kendisinde. Buna yeterli geçmişi vardı ve odadakilerin hepsi biliyorlardı bunu. Charlie dahil. Karşılarındaki adam kendi deneyinden geçen işlerle uğraşırdı ancak. O, soru sorduğu zaman kendisinin de sorguya çekildiğini anlardınız. Emir verdiği zaman, onun da başkalarının verdiği emirleri yerine getirdiğini bilirdiniz. Ölümden söz ettiği zaman, ölümün pek sık olarak çok yakınından geçtiğini ve her an geçeceğini biliirdiniz. Şimdiki gibi bir uyarıda bulunduğu zaman da işin içindeki tehlikeleri bildiği kuşkusuzdu. «Oyunumuzu eğlenceyle karıştırma sakın, Charlie. Biz tılsımlı bir ormandan söz etmiyoruz.

Sahnede ışıklar azaldığında sokaklarda gece olacaktır. Oyuncular güldükleri zaman mutludurlar, ama ağladıkları zaman kalpleri kırılmıştır ve çok kederlidirler. Eğer bir yara alırlarsa —ki bu çok sık olacaktır, Charlie— perde kapandığı zaman yerlerinden fırlayıp son otobüse yetişemeyeceklerdir evlerine gitmek için. Sert sahnelerden çekilmek, hastalık izni almak da yok. Eğer bunu istiyorsan, eğer bunu başarabilirsen —ki biz başaracağına inanıyoruz— o zaman dinle bizi. Yoksa bu görüşmeyi hemen burada keselim.»

Şimon Litvak oturduğu yerden, denizaşırı bir radyo istasyonundan geliyormuş gibi boğuk sesiyle ilk kez olarak söze karıştı. «Charlie, yaşamı boyunca hiçbir güçlükten kaçmadı, Marty. Bunu biliyoruz, bütün sicilinde yazılı bu.»

Daha sonra Kurtz olanları Misha Gavron'a naklederken, ilişkilerindeki bu ender görülen ateşkes noktasında yarı yolu almış olduklarını söyledi. «Dinlemeye hazır bir kadın kabule hazır bir kadındır.» Gavron buna neredeyse gülümseyecekti.

Yarı yoldaydılar belki, ama önlerindeki zaman göze alındığında daha başlangıçta sayılırlardı. Kurtz acele etmiyordu. Kızın düş kırıklığı duygusunu arttırmaya, sabırsızlığının gemi azıya almış gibi öne geçmesine çalışıyordu. Ağır yol alan bir dünyada cıva gibi bir yapıya sahip olmayı Kurtz'dan daha iyi anlayacak biri yoktu. Kızın geldiğinin hemen sonrasında, daha korkusunu üzerinden atamamışken, ona dostluk göstermişti. Joseph'in sevgilisine baba olmuştu. Aradan birkaç dakika geçtikten sonra ona, şimdiye dek düzensiz parçalardan oluşan bir yaşamın düzene kavuşturulabileceğini göstermişti. İçindeki sanatçı yanına, serüvenci ruhuna, dava insanına hitap etmişti. Bir üyesi olabileceği yeni ailenin bir yanını ortaya vurmuştu. Bütün isyancılar gibi onun da ta içinde daha iyi bir uyumluluk aradığını biliyordu. Ve hepsinin üstünde de, ona böylesine yararlar sunarak onu zenginleştirmişti. Ki bu da, Charlie'nin kendini dinleyen herkese çoğu kez söylediği gibi, boyun eğmenin birinci adımıydı.

«Charlie, biz şimdi sana çok dürüstçe yanıtlamanı istediğimiz sorular sormak istiyoruz. Şu anda bunların amacı konusunda hiçbir bilgin olmayacaksa da, yine de gerçek yanıtlar vermelisin.»

Kurtz sustu, ama kız konuşmadı. Şimdi sessizliğinde sözle dile getirilmeyen bir boyun eğme vardı artık.

«Biz senden hiçbir zaman bir değerlendirme yapmanı, bizim yanımıza geçmeyi denemeni, ne yolla olursa olsun bizi memnun ya da tatmin etmeni istemiyoruz. Senin yaşamında olumsuz gördüğüm pek çok şeyi bizim başka türlü göreceğimiz kuşkusuzdur. Sen hiçbir zaman bizim adımıza düşünmeye kalkışma.» Kurtz kolunu hafifçe sallayarak bu uyarısını vurguladı. «Soru: Şimdi ya da daha sonra, bizden ayrılmayı seçersen ne olur? Charlie, bırak da bunu yanıtlamaya çalışayım.»

«Pekala, Mart.» Charlie dirseklerini masaya dayadı, yüzünü avuçları içine yerleştirdi ve şaşkın bir inanmazlıkla erkeğin yüzüne baktı.

«Teşekkür ederim, Charlie, lütfen dikkatle dinle. Senin ya da bizim ayrılma istediğimiz ana bağlı olarak ve bu anda bildiklerinin derecesine ve seni değerlendirişimize göre iki yoldan birini seçeriz. Bunlardan birincisi şudur: Senden ciddi bir söz alır, paranı verir ve seni İngiltere'ye geri göndeririz. Bir el sıkışı, iki taraflı güven, dost olarak ayrılma ve senin sözünü tuttuğundan emin olmak için bizim tarafımızdan belirli bir ihtiyatlılık. Tamam mı?»

Charlie, kısmen erkeğin bakışlarından kaçınmak, kısmen de giderek artan heyecanını saklamak için gözlerini yere indirdi. Kurtz'un güvendiği şeylerden biri de pek çok profesyonelin kısa zamanda unuttuğu bu noktaydı: Acemiler için gizli dünya başlı başına çekici bir şeydi. Bu yalnızca merkezi üzerinde hafifçe döndürülerek zayıflar etkili bir biçimde ortaya çekilebilirlerdi.

«İkinci yol biraz daha sert olmakla birlikte, yine de çok korkunç sayılmaz. Seni karantinaya alırız. Senden yine hoşlanıyoruzdur, ama planımızı açığa vuracak noktaya gelmişizdir, sen bunu açıklayabilecek durumdayken rolü bir başkasına güvenle veremeyecek durumdayızdır.»

Charlie erkeğe bakmadan, onun yüzünde, kendisinin böyle bir zayıflık göstermesinin ancak insanca bir davranış olacağını belirten bir gülümseme olduğundan emindi.

«İşte bu durumda, Charlie, güzel bir yerde, örneğin deniz kenarında, bir ev tutarız. Sana buradaki çocuklar gibi arkadaşlar veririz. İyi ama yetenekli kişiler. Senin ortadan kaybolmuş olman için bir mazeret uydururuz, örneğin, senin kişiliğine uygun olarak Doğuya, mistik bir tatil geçirmeye gittiğin söylentisini yayarız.»

Kurtz'un kalın parmakları masanın üstündeki eski saatini bulmuştu. Saate bakmadan oradan alıp bir karış daha yakına yerleştirdi. Charlie de bir şeyler yapma ihtiyacını duyarak bir kalem alıp önündeki kâğıda karalamalar yapmaya başladı.

«Karantinadan çıktıktan sonra seni terketmeyiz. Sana yine para veririz, ama herhangi bir şekilde dikkatsizlik etmemen için seninle ilişkiyi kesmeyiz ve ilk uygun anda mesleğine ve dostluklarına devam etmende yardımcı oluruz. Olacakların en kötüsü budur, Charlie. Bunu sana söylememin nedeni, belki de bize 'hayır' dediğin anda seni öldürüp nehre falan atacağımızı düşünüyor olman. Biz böyle çalışmayız. En azından dostlarımızla böyle çalışmayız.»

Charlie hâlâ önündeki kâğıda birşeyler karalıyordu. Bir çember çizip üzerine bir ok oturtup bir erkek simgesi yaptı. Bu sembolün yer aldığı bir psikoloji kitabı okumuştu eskiden. Birden sözü kesilmiş bir insanın huzursuzluğuyia Joseph konuşmaya başladı. Tüm şiddetine karşın erkeğin sesi kız üzerinde heyecan verici ve ılık bir etki yaratmıştı.

«Charlie, aksi suratlı tanık rolü oynaman yetersiz. Sözü edilen şey senin tehlikeyle dolu geleceğindir. Yani sen orada öylece oturup buna sana danışmadan karar verilmesine göz yumacak mısın? Haydi, Charlie, haydi!»

Charlie bir çember daha çizdi. Bir erkek daha. Kurtz'un söylediği, hatta sesiyle ima ettiği her şeyi dinlemiş, anlamıştı. Sözlerini tek tek tekrarlayabilirdi, Akropol'd Josph'e yaptığı gibi. Tüm yaşamı boyunca olduğu kadar aklı yerinde ve tetikteydi, ancak yine tüm kurnaz güdüleri kendisine susup beklemesini söytemekteydi.

Joseph sanki hiç konuşmamış gibi, isteksiz bir sesle, «Bu oyun ne kadar sürecek. Mart?» diye sordu.

Kurtz soruyu başka bir biçimde tekrarladı. «Aslında senin öğrenmek istediğin, iş sona erince sana ne olacağı, öyle değil mi?»

Şahaneydi kız. Kalemi elinden fırlatarak avucunu masaya indirdi. «Elbette değil! Ben bu iş ne kadar devam eder diye soruyorum, hem de sonbaharda As You Like It oyunum ne olacak diyorum?»

Kurtz kızın itirazının sıradan olması karşısında hiçbir zafer belirtisi göstermedi. «Charlie, As You Like It turnen hiç etkilenmeyecek. Oyun için bütçe ayrılabildiği takdirde bu sözünü tutmanı bekliyoruz senden. Süreye gelince, senin bizim işimize katkın altı ay da olabilir, hiç istemediğimiz halde, iki yıl da. Biz şu anda senden bizimle konuşmaya hazır olup olmadığım, yoksa daha güvenli, daha sıkıcı bir hayat yaşamak üzere herkese veda edip evine dönüp dönmeyeceğini öğrenmek istiyoruz. Kararın nedir?»

Kurtz kıza sahte bir doruk gösteriyordu. Boyun eğmenin yanı sıra bir de başarı duygusu yaratmak arzusundaydı. Efendilerini kendisi seçmiş havasını yaratacaktı. Charlie'nin üstündeki blucinin teneke düğmelerinden biri gevşemişti, vapurdayken düğmeyi sağlamlaştırmayı düşünmüş ama kendini Joseph'le buluşmanın heyecanına kaptırınca unutmuştu. Şimdi düğmeyi tutup ipliğin sağlamlığını denemeye başladı. Sahne ortasındaydı. Hepsinin bakışlarını üzerinde hissediyordu; masanın karşısında, gölgeler arasından, arkasından. Vücutlarının gerginliğini farketmekteydi. Joseph'inkinin de. Kendilerini oyuna kaptırmış seyirciler gibi. Onların amaçlarının ve kendi gücünün kuvvetini hissetmekteydi. Kabul edecek miydi, etmeyecek miydi?

Başını çevirmeden, «Jose,» dedi.

«Efendim, Charlie.»

Charlie onun, kendi yanıtını diğerlerinin hepsinden daha heyecanla beklediğini bile bile başını çevirmedi.

«Yunanistan'daki büyük romantik gezimiz bu mu? Delfi ile bütün diğer yerler, ha?»

«Kuzeye olan yolculuğumuz kesintiye uğramayacaktır.»

«Yani ertelenmeyecek mi?»

«Tersine biraz daha önceye alınacağını bile söyleyebilirim.» İplik koptu, düğme avcuna düştü. Charlie düğmeyi masaya atıp dönmesine baktı. Yazı mı tura mı, diye düşündü. Hele terlesinler biraz bakalım. Alnına düşen saçları itmek istermiş gibi üfledi.

Gözlrini düğmeden ayırmadan, Kurtz'a, «Şu halde görüşme için kalacağım, öyle mi?» dedi. «Kaybedecek bir şeyim yok.» Ama bunu söylememiş olmayı isterdi; kimi zaman güzel bir son söz söyleme uğruna istemediği şeyler kaçardı ağzından. «Zaten, kaybetmediğim bir şey yok ki,» diye ekledi.

Perde, diye düşündü; alkış lütfen, Joseph, yarının eleştirilerini bekleyelim bakalım. Ama beklediği hiçbir şey gelmeyince, kalemini alıp bu kez bir kadın simgesi çizdi. Kurtz da belki farkında bile olmadan saatini bir başka yere çekti.

Charlie'nin onayıyla sorgu şimdi gerçekten başlayabilirdi.

Ağır olmak başka bir şeydir, dikkatini bir noktaya toplamak bambaşka bir şey. Kurtz bir saniye bile rahatlamıyordu; ne kendisinin, ne de Charlie'nin bir an bile soluk almalarına izin vermiyor, kızı canlandırıyor, uyandırıyor, iradesiyle zorluyor, yeni yeni filizlenen tiyatro ortaklığında o dinamik ruhuyla kıza bağlanıyordu.

Kurtz'un ilk soruları dekişik ve zararsızdı. Sanki aklında boş bir pasaport formu varmış da, dolduruyor gibi geliyordu Charlie'ye. Annenin kızlık adı, Charlie. Babanın doğum tarihi ve yeri. Büyükbabanın mesleği; hayır, Charlie, babanın babasının. Peki teyzenin son adresi. Bunun ardından yine hiç gereksizmiş gibi görünen babasının öğrenimi konusunda bir soru. Bu sorulardan hiçbiri doğrudan doğruya kıza ilişkin değildi, zaten Kurtz da böyle bir şey düşünmemekteydi. Charlie değinmekten titizlikle kaçındığı yasak bir konuydu. Bu açılış sorularının amacı bilgi almak değil, kızın içine güdüsel bir boyun eğme yerleştirmekti. Derste sorulara evet hayır yanıtları verilmesi gibi. Gelecekteki konular aralarında doğan bu bağa dayandırılacaktı. Charlie de rolünü yapıyor, boyun eğiyor, her an artan bir yumuşaklıkla tepki gösteriyordu. Aynı şeyi yönetmenler ve yapımcılar için yüzlerce kez yapıp yeteneklerini ortaya dökmemiş miydi? Kurtz'un insanı büyüleyen özendirmesiyle bunu tekrarlamak için şimdi daha çok neden vardı.

«Heidi mi?» dedi Kurtz. «Heidi? Bir İngiliz abla için çok garip bir ad değil mi?»

«Heidi için değii. Annesiyle babası halaylarına İsviçre'ye gitmişler ve Heidi orada ana rahmine düşmüş.» Charlie içini çekerek, «Misyonerlerin önerdiği pozisyonda,» diye ekledi.

Kahkahalar dinince Marty, «Peki Charmian nereden çıktı?» diye sordu.

«O adı taşıyan uzak ve zengin bir akrabamıza yaitaklanmak için seçilmişti.»

Kurtz kendisins bir şey söyleyen Litvak'ı duyabilmek için başını eğerken, «İşe yaradı mı bari?» diye sordu.

«Henüz değil. Bildiğiniz gibi babam öldü, ama Kuzen Charmian hâlâ onun yanına gidemedi.»

Bu ve buna benzer zararsız sapmalarla sonunda Charlie' nin kendisine vardılar.

Kurtz kızın doğum tarihini yazarken, «Terazi Burcu,» diye tatmin olmuşçasına mırıldandı.

Acele ederek ama titizlikle çalışarak kızın çocukluğunu geçti; yatılı okulları, ilk arkadaşlarının ve atlarının adları. Charlie ona geniş kapsamlı, kimi zaman alaycı, ama her zaman isteyerek yanıt yetiştiriyordu. Erkeğin ışıldak gibi üzerine çevrilmiş dikkati ve kendisinin onunla uyum içinde olmak için giderek artan ihtiyacıyla zaten üstün olan belleği daha da berraklaşıyordu. Okullardan ve çocukluktan babasının başına gelen felakete geçmek doğal bir adımdı. Charlie bunu da sakin ama etkileyici ayrıntılarıyla, haberin duyulduğunda doğan dehşetten başlayıp mahkemenin ürkütücülüğü ve sonunda cezaevine düşüşe kadar her şeyi tek tek anlattı. Zaman zaman sesi titrer gibi oluyor, kimi zaman bakışları ellerine takılıyordu.

Bir keresinde bilgiç ve umutsuz bir gülümsemeyle, «İşçi sınıfından olsaydık başımıza hiçbiri gelmezdi,» dedi. «İşinden kovulursun, sermaye gücü sana karşı çıkar, yaşamdır bu, gerçektir, nerede olduğunu bilirsin. Ama biz işçi sınıfından değildik. Biz, bizdik. Kazanan taraf. Ve ansızın kendimizi kaybedenlerin içinde bulduk.»

«Güç bir durum,» diye Kurtz başını salladı.

Zaman zaman da geriye dönüş yapıyor, elle tutulur gerçekleri arıyordu. «Mahkeme tarihi ve yeri, Charlie, tam olarak verilen ceza; hatırlıyorsan avukatların adları.» Charlie hatırlamıyordu, ama yine de elinden geldiğince Kurtz'a yardımcı oluyor, Litvak bütün yanıtlarını tek tek not ediyor. Kurtz'u sorularını rahatça sorabilmesi için serbest bırakıyordu. Odada gülen kimse kalmamıştı artık. Sanki Charlie ve Marty dışında ses düğmesi kapatılmış gibiydi. Ne bir öksürük, ne bir kıpırtı, ne de yabancı bir hışırtı vardı. Charlie tüm yaşamı boyunca böylesine dikkatli, gösterisini böylesine takdir eden bir grup insanla karşılaşmadığını düşünüyordu. Anlıyorlar, diyordu. Göçebe hayatı yaşamanın ne demek olduğunu biliyorlar; her şey aleyhine döndüğünde tek başına kalmanın ne demek olduğunu biliyorlar. Bir keresinde Joseph'in uyarısı üzerine ışıklar söndürüldü, bir hava baskını karanlığında hiç ses çıkarmadan beklediler. Charlie de diğerleri kadar korkmuştu Joseph ortalığın tehlikesiz olduğunu bildirene kadar. Kurtz da ondan sonra devam etmişti sabırlı sorgusuna. Joseph gerçekten bir şey mi duymuştu yoksa bu, kendisine, onlara ait olduğunun bir hatırlatılması mıydı? Ama her iki durumda da bunun Charlie üzerindeki etkisi aynıydı: O birkaç gergin saniye içinde aklından kaçmak bile gelmeyen bir komplocuydu o da.

Zaman zaman da bakışlarını Kurtz'dan diğerlerine kaydırıyor, gencierin nöbet yerlerinde uyuklamakta olduklarını görüyordu; İsveçli Raoul'un sarı kafası göğsüne düşmüştü; Güney Afrikalı Rose kapıya dayanmış, uzun bacaklarını ileri uzatıp kollarını göğsünde kavuşturmuştu; İngiliz Rachel'in kara saçlarıyla çevrili yüzü sakin, gözleri yarı kapanıktı. Ama en küçük bir dış tıkırtıda hepsi bir anda ayağa dikiliyorlardı.

«Peki bu işin son çizgisi nerede çekilebilir sence, Charlie?» diye sordu Kurtz. «Yaşamının bu ilk döneminde 'düşüş' diye adlandıracağımız olaya kadar...»

«Masumluk dönemi mi yani, Mart?»

«Tam üstüne bastın. Senin masumluk yaşın. Bunu bana anlat.»

«Cenennemdi.»

«Nedenlerini söylemek ister misin?» «Kent yaşamı. Yeterli değil mi?» «Hayır, değil.»

«Ah Mart, sen...» Yayvan ses. Umutsuzluk tonu. Elleriyle zayıf hareketler. Nasıl anlatabilirdi ki? «Senin için kolay, sen Yahudisin, tamam mı? Bu inanılmaz geleneklere, güvenliğe sahipsin. Zulme uğradığın zaman bile kim olduğunu, bunun nedenini bilirsin.»

Kurtz esefle başını salladı.

«Ama bizler... İngiliz kentlerinin zengin çocukları... hava cıva. Ne geleneklerimiz vardır, ne inancımız, ne kendimizi tanırız... hiçbir şeyimiz yoktur.»

«Ama annenin Katolik olduğunu söylemiştin.»

«Noel ve Paskalya Katoliği. Yalnızca gösteriş. Bizler Hıristiyanlık sonrası dönemin insanlarıyız, Mart. Bunu sana kimse söylemedi mi? İnanç çekip gittiğinde aradında bir boşluk bırakır. Biz de bu boşluğun içindeyiz işte.

Charlie bunları söylerken Litvak'ın alev alev parlayan gözlerinin üzerine çevrildiğini farketti ve ilk olarak onun din kökenli öfkesini hissetti.

«Günah çıkarmaya gitmez miydiniz?» diye sordu Kurtz.

«Yok canım! Annemin itiraf edecek bir günahı yoktu. Bütün sıkıntısı da buydu ya! Ne bir eğlence, ne bir günah, hiçbir şey. Yalnızca duygusuzluk ve korku. Hayattan korku, ölümden korku, komşulardan korku... korku. Oysa dışarda bir yerlerde gerçek insanlar gerçek hayatlar yaşıyorlardı. Biz yalnız değildik...»

«Peki sen korkmuyor muydun?» «Yalnız anneme benzemekten korkardım ben.» «Peki bu hepimizin sahip olduğu fikir... gelenekleriyle gelişmiş olan o İngiltere?» «Unut bunları.»

Kurtz gülümseyerek «öğrenmenin yaşı yoktur» der gibi başını salladı.

«Eline geçen ilk fırsatta evini terkettin ve sahneyle radikal politikaya sığındın.» dedi. «Sahnede politik sığınma aradın. Bunu bir zamanlar bir gazeteciyle yaptığın röportajda okumuştum. Hoşuma gitmişti. Buradan devam et.»

Charlie yine önündeki kâğıda karalamalar yapmaya başlamıştı. «Ondan önce de kurtulma yolları vardı.»

«Nasıl?»

«Cinsel ilişki, örneğin. Yani başkaldırmanın asıl temeli olarak cinsel ilişki konusuna değinmedik değil mi? Ya da uyuşturucu konusuna?»

«Başkaldırmaya bile değinmedik,» dedi Kurtz. «İnan bana, Mart...»

O anda garip bir şey oldu. Bu belki de kusursuz bir dinleyici kitlesinin bir oyuncunun en üstün yanını nasıl ortaya çıkarabildiğinin, onu hiç beklenmedik ve kendiliğinden doğan hareketlerle geliştirdiğinin bir kanıtıydı. Charlie onlara kurtuluşa kavuşmamış insanlar için hazırlanmış konuşmasını yapmak üzereydi. Radikal hareketle özdeşleşmeden önce insanın kendini tanıması gerekliliği, yeni ihtilâl tarihi yazıldığında, bunun gerçek köklerinin, baskıcı hoşgörünün doğal yuvasını bulduğu orta sınıfın salonlarında ortaya çıkmış olduğunun anlaşılacağını anlatacaktı. Ama Kurtz'a —belki de Joseph'e— eski sevgililerini ve onlarla yatmak için uydurduğu binbir saçma nedeni anlatmakta olduğunu farkedince kendisi de şaşırdı. Ellerini çaresizlikle iki yana açıp, «Hiç anlamıyorum, Mart,» dedi. Ellerini aşırı derecede mi kullanıyordu? Bundan kuşkulanıp iki elini de kucağına yerleştirdi. «Bugün bile. Onları istemedim. Onlardan hoşlanmadım. Yalnızca istediklerini yapmalarına izin verdim. Sıkıntıdan yataklarına girdim erkeklerin, Rickmansworth'un bayat havasından kurtulmak için ne olursa olsun diye. Merak nedeniyle. Kendi gücümü kanıtlamak, başka erkeklerden ya da kadınlardan öç almak için... Onların bu ısrarlarından bıkkınlık getirmek yüzünden. Gerilimi azaltmak için erkek, gerilim yaratmak için erkek, Beni aydınlatacak erkekler... kitaplardan anlayamadığım bir sürü şeyi yatakta bana anlatmak için seçilen politik düşüncelileri. Elimde bir vazo gibi kırılan, beş dakikalık tutkular ve daha sonra eskisinden daha büyük bir yalnızlık. Başarısızlık, Mart, başarısızlıklar. Ama bunlar beni özgürleştirdi, anlıyor musun? Kendi vücudumu kendi istediğim gibi kullanıyordum! Bu yanlış bir yol olsa da. Benim gösterimdi bu, benim oyunumdu.»

Kurtz başını bilgece sallarken Litvak da hiç durmadan yazıyordu yanı başında. Ama Charlie Kurtz'un yanında Joseph'i görür gibiydi. Uzun işaret parmağını yanağına dayamış, gözlerini okuduğu kitaptan ayırarak kendisine baktığını görür gibiydi. Onun bu şaşırtıcı dürüstlüğünün özel armağanı kabul ediyordu. A! beni, diyordu sanki Charlie. Bana diğerlerinin hiç veremediği şeyi ver.

Sonra birden sustu ve kendi sessizliğiyle ürperdi. Neden yapmıştı bunu? Tüm yaşamı boyunca bu rolü hiç oynamamıştı, kendi kendine bile. Gecenin bu belirsiz saati etkilemişti kendisini. Işıklandırma, yukardaki oda, yaptığı yolculuk, trende yabancılarla konuşma. Uyumak istiyordu. Yeterdi bu kadarı. Kendisine o rolü ya vermeliler ya da evine göndermelilerdi. Ya da her ikisini de yapmalılardı.

Ama Kurtz hiçbirini yapmadı bunların. Kısa bir ara verileceğini söyledi, saatini alıp koluna taktı. Ardında Litvak olduğu halde odadan çıkıp gitti. Charlie, Joseph'in de ayakseslerini bekledi ama erkek kıpırdamamıştı. Charlie başını çevirip bakmak istiyor, ama cesaret edemiyordu. Rose bir bardak çay getirdi. Rachel de şekerli bisküvi. Charlie bir tane aldı.

«Çok iyi gidiyorsun,» dedi Rachel soluk soluğa. «Hele o İngiltere konusunda söylediklerin. Yutar gibi dinledim hepsini, öyle değil mi, Rose?»

«Evet, öyle.»

«Benim duygularım bunlar,» dedi Charlie. «Helaya gitmek ister misin?»

«Teşekkür ederim istemem, perde arasında hiç gitmem.» «Tamam,» diye Rachel göz kırptı.

Charlie çayını yudumlarken doğal olarak arkasını görebilmek için yerinde şöylece bir doğruldu. Joseph kâğıtlarını da alıp ortadan yokolmuştu.

Çekildikleri dinlenme odası, az önce çıktıkları oda kadar büyük ve boştu. İki portatif yatakla bir teleks vardı içerde. Bir kapı banyoya açılıyordu. Becker ile Litvak yataklarda karşı karşıya oturmuşlar dosyalarını inceliyorlardı. Teleksin başında David adında bir genç vardı. Teleksten çektiği bir kâğıdı alıp dikkatle önündeki yığının üstüne yerleştirdi. Odadaki tek ses banyodan gelen su sesiydi. Yarı beline kadar soyunmuş olan Kurtz, iki yarış arası dinlenen bir atlet gibi yüzüne gözüne su atıyordu.

Litvak bir sayfa çevirip keçe uçlu kalemiyle bir yeri işaretlerken Kurtz, «Esaslı kız,» diye seslendi. «Beklediğimiz gibi. Akıllı, yaratıcı ve az kullanılmış.»

Hâlâ okumasını sürdüren Litvak, «Yalan söylüyor,» dedi. Ama vücudunun duruşundan da, sesindeki kışkırtıcı küstahlıktan da bunu Kurtz'a söylemediği anlaşılıyordu.

Yüzüne bir avuç su daha atan Kurtz, «Bundan yakınan yok ki,» dedi. «Bu gece kendisi için yalan söylüyor, yarın da bizim için söyler. Karşımızda bir anda meleğe dönüşecek birini mi istiyoruz?»

Teleks birden çalışmaya başladı. Becker ile Litvak başlarını aletten yana çevirdiler, ama Kurtz makinenin takırtısını duymamış gibiydi. Belki de kulaklarına su kaçmıştı.

«Bir kadın için yalan, korunmadır. Gerçeği koruyor, böylece de sağlığını. Bir kadın için yalan söylemek erdemliliğinin kanıtıdır.» Kurtz yıkanmaya devam etti.

Teleksin başında oturan David dikkati çekmek için elini kaldırdı. «Atina'dan büyükelçilik, Marty. Kudüs'ten bir haber vermek için araya girmek istiyorlar.»

Kurtz durakladı. «Pekâlâ,» dedi sonra.

David yerinden kalkıp odanın öteki ucuna gitti. «Yalnızca sen görebilirmişsin.»

Teleks yeniden çatırdadı. Kurtz havlusunu boynuna sarıp David'in iskemlesine oturdu, mesajın kâğıda dökülmesini izlemeye başladı. Yazı kesildi. Kurtz kâğıdı makineden çıkardı, bir daha okudu. Sonra öfkeli bir kahkaha attı. «En üst düzeyden bir mesaj. Büyük Kale bizim Amerikalılar rolünü üstlenmemizi istiyor. Ne güzel değil mi? 'Kıza İsrailli ajan olduğunuzu ve resmi bir göreve sahip bulunduğunuzu kesinlikle açıklamayacaksınız.' Bayıldım buna işte. Yapıcı ve yardımcı, tam da zamanında gelmiş üstelik. Ustalar ustası Misha Gavron. Yaşamım boyunca bu kadar güvenilir bir insanın yanında çalışmamıştım. Hemen şu teleksi çek; 'Evet, tekrar ediyorum hayır.' David'e elindeki kâğıdı verdi, üç adam yeniden sahneye döndüler.

7

Kurtz, Charlie'yle konuşmak için, sanki daha başka şeylere geçmeden son bir iki noktayı aydınlatmak istermiş gibi kesinlik ileten bir ses tonu seçmişti.

«Charlie bir kere daha ana babana dönelim.» Litvak çantasından bir dosya çıkarıp Charlie'nin göremeyeceği bir şekilde tuttu.

Charlie bir sigara yaktı.

Kurtz, Litvak'ın eline sıkıştırdığı belgelere şöyle bir baktı. «Babanın yaşamının son dönemine gelelim. Başarısızlığı, mali yıkımı, ölümü falan. Seninle bu olayların kesin bir sıralamasını yapabilir miyiz? Sen yatılı bir okuldaydın. Korkunç haberi duydun. Lütfen buradan sonrasını anlat.»

Charlie anlamamıştı. «Nereden sonrasını?»

«Haber geldi. Buradan devam et işte.»

Kız omuzlarını silkti. «Okuldan kovuldum. Eve gittim, icra memurları fare sürüsü gibi sarmıştı her yanı. Bunları anlattım. Mart. Daha başka ne var ki?»

«Müdür beni çağırttı demiştin,» diye Kurtz kısa bir duraklamadan sonra hatırlattı kıza. «Ne dedi? Lütfen kısaca anlat.»

«'Kusura bakmg ama idare müdürüme eşyalarını toplamasını söyledim. Güle güle ve iyi şanslar.' Anısadığım kadarıyla; söyledikleri bunlardı.»

Litvak'ın kâğıtlarına bakmak için eğilen Kurtz, «Bunu kuşkusuz hatırlarsın,» dedi. «Dışarda seni bekleyen koskoca dünya konusunda hiçbir öğüt vermedi, değil mi?» Bir yandan da okumaya devam ediyordu. «'Kendini kolay kolay kimseye teslimi etme,' falan da demedi. Peki neden okuldan çıkarıldığın konusunda da hiçbir şey söylemedi mi?»

«Okul taksidi iki dönemdir ödenmiyordu... Bu yeterli değil mi? Onlar da bir iş yapıyorlardı, Mart. Banka hesapları falan. Bunun öze! bir okul olduğunu unutma.» Charlie yorulmuş gibi bir havaya büründü. «Bugünlük bu kadar yetmez mi? Bilmem neden ama kendimi epey tükenmiş hissediyorum.»

«Sanmıyorum. Dinlendin, üstelik gayet güçlü kuvvetli bir kızsın. Peki, bunun üzerine evine döndün. Trenle mi?»

«Evet. Hem de kendi paramla. Küçük bavulumla. Eve dönüş.» Charlie gerinip gülümseyerek çevresine bakındı, ama Joseph başka bir yana bakıyordu. Bambaşka şeyler dinler gibiydi.

«Peki evde ne buldun?» «Söyledim ya, tam bir karmaşa.» «Lütfen bunu biraz açıklar mısın?»

«Kapı önünde mobilya taşıma kamyonu. İşçi önlüklü adamlar Annem ağlıyor. Odamın yarısı boşaltılmış bile.»

«Heidi neredeydi bu sırada?»

«Orada değildi. Yoktu. Evdekiler arasında değildi.»

«Onu kimse çağırtmamış mıydı peki? Ablan? Babanın gözbebeği? On mil ötede oturuyor. Evli. Güvenlik içinde. Neden gelip yardım etmedi?»

«Hamileydi sanırım.» Charlie ellerine baktı. «Genellikle öyledir.! »

Ama Kurtz bakışlarını Charlie'den ayırmıyordu. Sanki iyi duymamış gibi, «Kim hamileydi dedin?» diye sordu. «Heidi.»

«Charlie, Heidi hamile değildi. İlk hamileliği bundan sonraki yıldaydı.»

«Peki, öyleyse bir kez için olsun hamile değildi.»

«Öyleyse neden gelip ailesine yardım etmedi?»

«Belki de olanları bilmek istemiyordu. Hatırladığım tek şey onun gelmediği. Mart, Tanrı aşkına, on yıl öncesinin olayları bunlar. Ben bir çocuktum o zaman, bambaşka bir insandım.»

«Utanılacak bir durumdu, öyle değil mi? Heidi bu rezalete katlanamadı: Babanın iflasından söz ediyorum.»

«Başka ne rezalet vardı ki?»

Kurtz kızın sorusunu duymazlıktan geldi. Yine kâğıtlara dönmüş, Litvak'ın uzun parmaklarıyla işaret ettiği yerlere bakıyordu. «Her neyse, Heidi gelmedi ve aile bunalımının tüm sorumluluğu senin genç omuzlarına yüklendi, tamam mı? Yalnızca on altı yaşında olan Charlie ailesini kurtarmaya koştu. Az önce dediğin gibi, 'kapitalist düzenin zayıflığı konusunda yoğun bir ders.' 'Hiç unutmadığın bir ders.' Tüketiciliğin büyük oyuncakları, kibar mobilyalar, güzel giysiler, burjuva saygınlığının bütün nitelikleri, bunların hepsinin tek tek sökülüp gözlerinin önünde alınıp götürülmesine tanık oldun. Tek basmaydın. İşçi sınıfında olmaları gereken ama olmayan acınacak burjuva ana babanın üzerinde tartışmasız bir üstünlüğün vardı. Onları avutuyordun, yaşamalarını kolaylaştırıyordun. Çok güç, hem de pek çok güç...» Kurtz susup kızın konuşmasını bekledi.

Ama Charlie konuşmuyordu. Erkeğin gözlerinin içine bakmaktaydı: Buna zoruniuydu. Kurtz'un yüzünde, özellikle gözlerinin çevresinde bir katılaşma vardı şimdi. Ama Charlie gözlerini kırpmadan bakıyordu ona. Yüzünü dondurmuş, bu donukluğun ardında başka şeyler düşünüyordu. Sonunda kazandı da. Bunun kanıtı söze Kurtz'un başlamasıydı.

«Charlie, bunun senin için çok acı olduğunu biliyoruz ama hikâyene devam etmeni istiyoruz senden. Kamyon kapıda. Eşyalarının evden çıkarıldığını görüyoruz. Peki, başka ne görüyoruz?» ' «Atım.»

«Onu da mı aldılar?»

«Bunu söylemiştim zaten.»

«Mobilyalarla birlikte aynı kamyonda mı?»

«Hayır, başka bir kamyonda. Saçmalama.»

«Demek iki kamyon vardı. İkisi de aynı zamanda orada mıydılar? Yoksa biri gittikten sonra mı diğeri geldi?»

«Hatırlamıyorum.»

«Peki, baban bu sırada neredeydi? Çalışma odasında mı? Pencereden bakıp bütün varlığının götürülmesini mi seyrediyordu? Onun gibi bir insan bu rezalet karşısında nasıl davranıyordu?»

«Bahçedeydi.»

«Ne yapıyordu?»

«Güllere bakıyordu. Gülleri almamaları gerektiğini söylüyordu durmadan. Ne olursa olsun. 'Güllerimi alırlarsa kendimi öldürürüm,' diyordu.»

«Peki sen az önce elektrik şirketinin elektriği kestiğini söy

«Annem mutfaktaydı. Yemek yapıyordu. Yapacak başka birj şey gelmemişti aklına.»

«Gaz mı kullanıyordunuz, elektrik mi?»

«Elektrik.»

«Peki sen az önce elektrik şirketinin elektriğini kstiğini söylememiş miydin?»

«Yeniden bağlamışlardı.»

«Ocağı almamışlardı öyleyse?

«Yasalara göre alamıyorlardı. Ocak, bir masa ve evdeki herkese bir iskemle bırakmak zorundaydılar.»

«Çatal bıçak?»

«Herkese birer adet.»

«Peki neden evi haczedip sizi atmadılar?»

«Ev annemin üstüneydi. Yıllar önce öyle olması için ısrar etmişti.»

«Akıllı kadınmış. Ama ev babanın üstüneydi aslında. Peki, okul müdürü babasının iflasını nerede okumuştu demiştin?»

Charlie biran ipin ucunu kaybeder gibi oldu, kafasındaki, hayaller birden bulanıklaştı; ama sonra yeniden berraklaşıp ihtiyacı olan sözcükler doldu ağzına.

«London Gazette'de. Bütün iflasların bildirildiği gazete.» .

«Müdür bu gazeteye abone miydi?»

«Sanırım.»

Kurtz ağır ağır başını salladı, kalemini alıp önündeki kâğıda Charlie'nin görebileceği şekilde sanırım yazdı. «Şu halde iflastan sonra dolandırıcılık suçlaması geldi. Öyle değil mi? Mahkemeyi anlatmak ister misin?»

«Babam bizi duruşmaya almadı. İlk başlarda kendini savunacak, bir kahraman olacaktı. Biz de en ön sırada oturup onu alkışlayacaktık. Ama kendisine kanıtları gösterdiklerinde fikrini değiştirdi.»

«Neyse suçlanıyordu?» «Müşterilerinin paralarını çalmakla.» «Ne kadar ceza yedi?»

«On sekiz ay. Sana bütün bunları zaten anlattım ya, Mart. Neden bir daha soruyorsun?»

«Cezaevinde kendisini ziyaret ettin mi?»

«Buna izin vermiyordu. Utancını görmemizi istemedi.»

«Utancı.» diye Kurtz düşünceli bir tavırla tekrarladı. «Düşüş. Rezalet. Bu seni gerçekten etkilemişti, değil mi?»

«Etkilenmemiş olmamı mı yeğlerdin?»

«Hayır, Charlie, sanmıyorum. Peki... Demek evde kaldın. Okulu terkettin. Annene baktın ve babanın salıverilmesini bekledin, tamam mı?»

«Evet.»

«Bir kez olsun cezaevi yakınlarına gitmedin mi?» «Tanrım,» diye mırıldandı kız. «Yaramı neden böyle deşiyorsun?»

«Yakınına bile gitmedin mi?»

«Hayır!»

Charlie gözyaşlarını tutuyordu; bu davranışı için kendisine hayran olmalılardı. Nasıl dayanıyor buna, diye merak ediyorlardı herhalde. O zaman nasıl dayandı, şimdi nasıl dayanıyor? Neden adam gizli yaralarını durmadan deşiyordu? Aralarındaki sessizlik bir çığlıktı sanki. Odadaki tek ses Litvak'ın kâğıt üzerinde hışırdayan tükenmez kalemiydi.

Kurtz bakışlarını kızdan ayırmadan Litvak'a, «Bunların sana bir yararı var mı, Mike?» diye sordu.

Litvak yazmayı bırakmadan, «Hem de nasıl,» dedi. «Kullanabiliriz. Acaba cezaevi konusunda ilginç bir anı bulabilir mi? Ya da çıktığı zamana ait, son aylarında falan olan bir şey?»

«Charlie?» diye Kurtz, Litvak'ın sorusunu kıza yöneltti.

Charlie bir an düşündü, sonra aklına bir şey gelmiş gibi kuşkuyla, «Kapılar konusu vardı,» dedi.

«Kapı mı? Ne kapısı?» diye sordu Litvak.

«Anlatsana,» diye Kurtz atıldı.

Charlie elini burnuna götürüp kaşlarının arasını baş ve işaret parmakları arasında sıkarak hfif bir başağrısıyla duyduğu derin acıyı belirtti. Hikâyeyi çok anlatmıştı ama hiçbir zaman bu kadar güzel değil. «Babamı daha bir ay kadar beklemiyorduk... telefon falan edemiyordu kuşkusuz. Taşınmıştık. Yardım kurumundan para alıyorduk. Birden karşımıza çıkıverdi. Daha zayıf, daha genç görünüyordu. Saçlarını da kestirmişti. 'Selâm Chas, çıktım,' dedi. Beni kucakladı. Ağladı. Annem yukardaydı, aşağı inmeye korkuyordu. Babam hiç değişmemişti. Kapılar dışında. Kapı açamıyordu. Kapının önüne kadar gidiyor, ayaklarını bitiştirmiş, başı önde duruyor ve gardiyanın gelip kapıyı açmasını bekliyordu.»

«Ve gardiyan da oydu,» dedi Litvak hafif bir sesle, «Kendi kızı!»

«İlk keresinde inanamadım. Bağırdım. 'Aç şu lanet olasıca kapıyı!' dedim. Ama eli kendine itaat etmiyordu.»

Litvak büyülenmiş gibi yazıyordu. Ama Kurtz o kadar heyecanlı değildi. Yine dosyaya dönmüştü, yüzünden anlatılanları kuşkuyla karşıladığı anlaşılıyordu. «Charlie, Ipswich Gazette'yle yaptığın bir konuşmada annenle cezaevinin dışındaki tepeye tırmanıp kendinizi babana gösterdiğinizi söylemiştin. Oysa bize şimdi söylediğin kadarıyla bir kez bile cezaevinin yakınına gitmedim diyorsun. Nasıl oluyor bu?»

Charlie gerçekten gülebildi buna; zengin, inandırıcı bir kahkaha. «Mart, o bir röportajdı.»

«Yani?»

«İnsan röportaj yapılırken geçmişini biraz daha ilginç kılmaya çalışır.»

«Burada da bunu mu yapıyorsun?»

«Elbette hayır.»

«Menajerin Quilley kısa bir süre önce bir tanıdığımıza babanın evde değil, cezaevinde öldüğünü söyledi. Bu da mı ilginçleştirme çabasıydı?»

«Onu Ned söylemiş, ben söylemedim.»

«Doğru. Peki, kabul.»

Kurtz hâlâ inanmamış olarak dosyayı kapattı.

Charlie kendini tutamadı. Olduğu yerde dönüp Joseph'e baktı, dolaylı da olsa artık kendisini kurtarmasını istedi.

«Nasıl gidiyor, Jose?»

«Çok iyi.» Joseph yine kendi işiyle uğraşmaya koyuldu.

«Saint Joan'dan iyi mi?»

«Sevgili Charlie, senin senaryon Shaw'unkiden bin kat iyi zaten!»

Beni tebrik etmiyor, avutuyor, diye düşündü kız. Peki ama neden bu kadar sert davranıyordu? Onu buraya getirdikten sonra neden böyle geri çekilmişti?

Güney Afrikalı Rose bir tepsi sandviç getirmişti. Rachel de pasta ve bir termos kahveyle onu izliyordu.

Charlie ikram edilenleri alırken, «Uyumaz mısınız siz?» diye sordu. Ama sorusunu duymamışlardı. Ya da çok iyi duyduklarına göre yanıtlamanrıayı yeğliyorlardı.

Hoşbeş saati sona ermiş, şimdi çoktandır beklenen tehlikeli zaman başlamıştı. Şafaktan önceki uyanıklık saati, Charlie'nin kafasının berrak, öfkesinin en sert olduğu saati; kısacası Charlie'nin politik görüşlerine yaklaşma sacıti. Her şey bir kez daha Kurtz'ıın ellerinde sırasına giriyordu. İlk etkiler, Charlie. Tarih, yer ve insanlar. Bize seni yöneten beş ilkeyi say, Charlie. Militanlık seçenekleriyle ilk karşılaşman. Ama Charlie tarafsızlık havasından kurtulmuştu artık. Uyuşukluğu geçmiş, yerini içinde kıpırdayan bir isyan duygusu almıştı. Sesindeki canlılık ve kuşku dolu bakışları bunu onlara anlatıyor olmalıydı. Bıkmıştı karşısındaki insanlardan. Bu kabul etmesi zorlanan işbirliğinden, gözleri kapalı odadan odaya dolaştırılmadan, bu kurnaz seslerin kulağına fısıldadıkları sözlerden gına gelmişti. İçindeki kurban bir çatışmaya hazırlanıyordu.

«Charlie, bunlar kesinlikle kayıt için,» dedi Kurtz. «Bunu bir kez sağladıktan sonra bir iki perdeyi aralayacağız.» Ama yine de bıkmadan, katıldığı gösterileri, yürüyüşleri, cumartesi öğleden sonrası ihtilallerini soruyor, her seferinde eyleminin ardındaki «nedeni» ısrarla öğrenmek istiyordu.

«Yeter artık, bizi değerlendirmeyi bırak!» dedi Charlie. «Siz mantıklı değiiiz, bilgimiz kıt, örgütlenmiş değiliz...»

«Peki nesiniz o halde, yavrum» diye Kurtz cızizcesine bir şefkatle scrdu

«Biz yavrum da değiliz. İnsanız biz! Yetişkin insanlar, tamam mı? Beni zorlamayı bırakın artık!»

«Charlie, biz seni zorlamıyoruz! Burada kimse zorlamıyor seni.»

«Off, canınız cehenneme hepinizin!»

Charlie aslında içinde bulunduğu bu ruh durumundan, sıkıştığı zaman üzerine gelen bu sertlikten nefret ediyordu. Sesi tehlikeli bir şekilde düşünülmemiş sloganlarla çınlarken, kendini kocaman tahta bir kapıyı umutsuzca yumruklarken görüyordu. Aynı zamanda da, öfkeyle birlikte gelen parlak renklerden, o şahane kurtuluştan, kırılan camlardan zevk duyuyordu.

«Reddetmeden önce neden inanmıyorsun?» diye sordu, Uzun Al'ın ya da bir başkasının öğrettiği bir sözü hatırlayarak. «Belki de reddetmek inanmaktır. Bunu hiç düşünmüş müydünüz? Biz başka bir savaş veriyoruz, Mart. Gerçek savaş. Güce karşı güç değil bu. Doğuya karşı Batı değil. Domuzlara karşı açlar. Ezenlere karşı köleler. Sen kendini serbest sanıyorsun, öyle değil mi? Ama bunun nedeni bir başkasının zincirlere vurulmuş olmasındandır. Sen yiyorsun diye bir başkası açlıktan ölüyor. Sen kaçıyorsun diye biri dimdik ayakta duruyor. İşte bizim bütün bunları değiştirmemiz gerek.»

Bunlara bir zaman inanmıştı, gerçekten inanmıştı hem de. Belki de hâlâ inanıyordu. Bunu açıkça görmüştü gözlerinin önünde. Bununla yabancıların kapısına vurmuş, kendisi konuşurken onların yüzündeki düşmanlığın yavaş yavaş kaybolduğunu görmüştü. Bunu hissetmiş, bunun için yürüyüş yapmıştı. Düşünce özgürlüğünün insanın hakkı olduğuna inanmıştı. Onların zorunlu olmayan bir dostlukla birbirlerine dönebilmeleri için. Dışarda, temiz havada, bu düş yüreğini doldurur, kendini akıl almayacak bir cesarete sahip olmaya götürürdü. Ama bu duvarlar arasında, bu kurnaz yüzler karşısında, kanatlarını açacak yeri yoktu.

«Mart, senin yaşınla benim yaşım arasındaki farklardan biri de, bizim yaşamımızı kimin uğruna vermeye hevesli olduğumuz konusunda biraz daha dikkatli ve titiz olmamızdır. Biz Liechtenstein'de kayıtlı ve Antiller'de bir bankayla iş yapan çokuluslu bir şirket uğruna hayatımızı feda etmeye hevesli değiliz.» Bu, kuşkusuz Al'dan alınmaydı. «Hayatımızda görmediğimiz, adını duymadığımız ya da oy vermediğimiz insanların dünyamızı berbat etmelerinin hoş bir şey olmadığını düşünürüz. İnsanlar, ülkeler ya da kurumlar topluluğu da olsa diktatörleri sevmeyiz. Silahlanma yarışını, kimyasal savaşı ya da dünyanın sonunu getirecek oyunları da sevmeyiz. Yahudi devletinin emperyalist Amerika'nın garnizonu olması gerektiği düşüncesinde değiliz ve Arapları da vahşiler ya da içi geçmiş petrol şeyhleri olarak görmüyoruz. Bu yüzden reddediyoruz. Reddetme olumlu bir şey, tamam mı? Çünkü bunlara sahip olmamak olumlu da ondan, anladın mı?»

«Dünyanın sonunu nasıl getirmek, Charlie?»

«Zehirle. Yakarak. Kirlenmeyle. Sömürgecilikle, işçilerin beyinlerini yıkayarak ve...» Şimdi gerisi hatırlarım diye düşündü. «İşte bu yüzden benden beş liderimin adlarını isteme, Mart. Onlar buradalar çünkü...» Eliyle göğsüne vurdu. «Ve sana sabaha kadar Che Guevara'yı ezbere okuyamazsam benimle alay etme. Bana yalnızca dünyanın devam edip etmemesini isteyip istemediğimi ve çocuklarımın...»

«Che Guevara'yı ezberden okuyabilir misin?» diye Kurtz merakla sordu.

«Durun!» diye Litvak bir elini kaldırırken ötekiyle yazmaya devam etti. «Şahane bir şey bu. Bir dakika bekle olmaz mı. Charlie, yalnızca bir dakika.»

«Neden gidip kendinize bir ses kayıt makinesi almıyorsunuz?» Charlie'nin yüzü kızarmıştı. «Ya da işiniz bu olduğuna göre gidip bir tane çalmıyorsunuz?»

«Ses bantlarını çözüp üzerinde uğraşacak bir haftamız yok da ondön,» dedi Kurtz. «Kulak seçer, yavrum. Makineler seçemez. Makine dediğin ekonomik değildir. Gerçekten Guevara'yı ezberden okuyabilir misin, Charlie?»

«Elbette okuyamam.»

Arkasından Joseph'in sesi kızın yanıtını düzeltti.

«Öğrenirse okur. Müthiş bir belleği var.» Bir yaratıcının gururuyla konuşuyordu. «Bir şeyi işitti mi bir daha unutmaz. Aklını verirse, eserlerinin tümünü bir haftada ezberler.>;

Neden konuşmuştu Joseph? Kendisini yatıştırmaya mı çalışıyordu? Uyarmaya mı yoksa? Yoksa Charlie'yle farkında olmadan gittiği yıkım arasına mı girmek istiyordu? Charlie onun ince hesaplarını düşünecek durumda değildi. Kurtz'la Litvak da İbranice konuşmaya başlamışlardı.

«Benim önümde zahmet olmazsa İngilizce konuşur musunuz?» dedi.

Aynı klinik tutumla —yalnızca dosya için, Charlie— Kurtz kızı pek de belirli olmayan inançlarının alanında ağır ağır dolaştırdı. Charlie çırpınıyor, çabalıyor, yarı bilmişlerin giderek artan umutsuzluğuyla konuşuyordu. Kendisini pek az eleştiren Kurtz hep saygılıydı, kâh bir dosyaya bakıyor, kâh Litvak'la bir iki kelime konuşuyor ya da kendi bildiği bir nedenle önündeki kâğıda bir şey yazıyordu. Charlie tiyatro okulunda, devam ettikçe anlamsızlaşan bir rolü oynuyor gibiydi. Kendi hareketlerini izliyor ve bunların sözleriyle bir ilişkisi olmadığını farkediyordu. itiraz ediyordu, şu halde özgürdü. Bağırıyordu, şu halde itiraz ediyordu. Sesini dinliyor ve buna bir kimlik veremiyordu. Unutulmuş bir aşığın yatak konuşmasından, Rousseau'dan bir cümle, başka bir yerden, Marcuse'den bir parça alıveriyordu. Kurtz'un arkasına yaslanıp bakışlarını indirdiğini, başını sallayıp kalemini bıraktığını görünce, Charlie kendi sözünün bittiğini sandı. Ya da adamın işi bitmişti. Böylesine iyi bir dinleyici » ve kötü bir senaryoyla iyi iş başarmış sayılırdı. Kurtz da öyle düşünüyor gibiydi. Şimdi kendini daha iyi ve daha güvenli hissediyordu. Anlaşıldığı kadarıyla, Kurtz da.

«Charlie, seni kutlarım. Büyük bir dürüstlük ve açıklıkla anlattın,.her şey için sana teşekkür ediyoruz.»

«Evet öyle,» dedi kâtip Litvak.

«Nasıl isterseniz.» Charlie kendisini çirkin ve aşırı öfkeli hissediyordu.

«Sana küçük bir yapılaştırma çabasında bulunmamı ister misin?» diye sordu Kurtz.

«İstemem.»

«Neden?» Kurtz şaşırmamıştı.

«Biz bir seçeneğiz de ondan. Bir parti değiliz, örgütlenmiş değiliz, bir bildiri değiliz. Ve yapılaşmaya da karşıyız.»

İçinde bulunduğu bu huzursuz durumdan kurtulmayı isterdi. Daha rahat küfür edebilirdi o zaman.

Ama Kurtz yine bildiğini okumaya devam etti.

«Charlie, görüldüğü kadarıyla, on sekizinci yüzyıldan günümüze dek gelen klasik anarşizmin temel ilkeleriyle karşı karşıyayız.»

«Bok!»

«Kısacası, sistemleşmeye karşı bir tepki. Hükümet kötüdür, ulusdevlet kötüdür, bu ikisi kişinin doğal büyümesini ve özgürlüğünü engeller. Siz buna belirli çağdaş eklemelerde bulunuyorsunuz. Sıkıntıya karşı iğrenme, refaha karşı iğrenme, Batı kapitalizminin havalandırma düzenli yoksulluğu olarak bilinen şeye karşı iğrenme. Ve yeryüzü insanlarının dörtte üçünün içinde bulunduğu yoksulluğu hatırlatıyorsunuz kendinize. Öyle değil mi, Charlie? Buna bir diyeceğin var mı? Yoksa buna da 'Bok!' dediğini mi varsayalım?»

Charlie cevap vermeden tırnaklarına bakıp gülümsemekle yetindi. Kuramların artık ne önemi var, demek isterdi. Gemi farelerin eline geçti, bu kadar basit; gerisi kendini beğenmişlik. Öyle olmalı.

«Bugünün dünyasında bu görüşe, atalarından daha çok sağlam nedenin olduuğnu söyleyebilirim,» diye Kurt devam etti. «Günümüzün ulus devletleri her zamankinden daha güçlüler. Şirketler de, sistemleştirme fırsatları da.»

Charlie adamın kendisini yönettiğini farkediyordu ama onu önleyecek gücü kalmamıştı. Kurtz kızdan bir yorum almak' için uğraşıyor, Charlie ise başını aksi yöne çevirerek giderek artan güvensizliğini öfkeli bir red maskesi ardında saklamaya çalışıyordu.

«Çıldıran teknolojiye karşı çıkıyorsun,» diye Kurtz devam etti. «.Ama Huxley bunu sizler için yaptı zaten. Ne rekabetçi» ne de saldırgan olan insan dürtülerini serbest bırakmak istiyorsunuz. Ama bunun için önce sömürülmeyi kaldırmalısınız. Nasıl?»

Yine sustu. Bu suskunlukları Charlie için konuşmasından daha tehdit ediciydi artık. İdam sehpasına çıkan basamaklardaki duraklamalara benziyordu.

«Beni hor görmeyi bırak artık, Mart! Bırak yakamı!»

Kurtz yine umursamaz bir neşeyle sürdürdü sözlerini. «Charlie, anladığım kadarıyla, bu sömürülme konusunda gözlemlenen anarşizmle uygulanan anarşizm arasında ayrılıyoruz.» Litvak'a döndü. «Senin bu noktada bir sözün vardı, Mike.»

«Bence önemli olan sömürme, Marty. Sömürme yerine mülkiyet dersen her şey yerli yerine oturur. Sömüren emekçiyi üstün servetiyle dize getirir önce, sonra onu çalıştıra çalıştıra iliğini sömürmenin geçerliliğini haklı çıkarmak için, mülkiyet sahibi olmaya çalışmanın gerekliliğine inandırmak için beynini yıkar. Böylece emekçiyi iki kez avlamış olur.»

«Çok güzel. Mülkiyet peşinde koşmak kötüdür, şu halde mülkiyet kötüdür, dolayısıyla mülkiyeti savunanlar kötüdür. Bu yüzden de evrimci demokratik süreci bekleyecek sabrın olmadığı için malı mülkü havaya uçrur, zenginleri öldürürsün Anlıyor musun, Charlie?»

«Saçmalama! Benim bunlarla ilgim yok!»

Kurtz düş kırıklığına uğramış gibiydi. «Yani hırsız devietin malına mülküne el koymak istemiyor musun? Neden? Birden utandın mı yoksa?» Litvak'a döndü. «Evet, Mike?»

«Devlet zorbadır. Charlie'nin sözleri. O aynı zamanda devletin şiddetine, devletin terörizmine ve devletin diktatörlüğüne de atıfta bulundu. Yani her kötü şey devlette de vardır.»

«Bu, benim insanları öldürüp bankaları soyduğum anlamına gelmezi Tanrım, neler oluyor burada!»

Kurtz kızın korkusundan etkilenmiş görünmüyordu. «Charlie, sen bize yasa ve düzen güçlerinin sahte otoriteye sahip zorbadan başka bir şey olmadığını söyledin.»

Litvak da bir dipnotu düştü. «Gerçek adaletin mahkemeler yoluyla halka iletilemeyeceğini de.»

«Öyledir elbette! Bütün düzen öyledir! Hile, aldatmaca, çürümüş, rüşvetçi...»

«Peki öyleyse neden yok etmiyorsunuz bunu?» diye Kurtz tatlı bir dille sordu. «Neden ortalığı havaya uçurmuyor, size engel olmaya kalkışan polisi, hatta polislerin tümünü öldürmüyorsunuz? Neden sömürgecileri ve emperyalistleri öldürmüyorsunuz? O değerli eylemciliğinize ne oldu böyle?»

«Ben hiçbir şeyi havaya uçurmak istemiyorum! Ben barış istiyorum! İnsanların özgür olmalarını istiyorum!» Charlie umutsuzlukla kendisine kalan tek sığınağa koşuyordu.

Ama Kurtz onu duymamış gibiydi. «Beni düş kırıklığına uğratıyorsun, Charlie. Birden tutarlılığını kaybettin. Neden gidip bir şeyler yapmıyorsun? Neden kandırılmış kitlelerin göremedikleri şeyleri gören göze ve beyne sahip biri olarak ortaya çıkıyorsun da, hemen ardından hırsızlık gibi, cinayet gibi, bir karakolu havaya uçurmak gibi, kalpleri ve beyinleri kapitalist efendileri tarafından elegeçirilmiş insanların yararına olan küçücük bir şey yapmıyorsun? Haydi Charlie, eylem nerede? Aramızda özgür ruha sahip olan bir sen varsın. Bize söz değil, eylem göster.»

«Bak, ben yüzeysel bir insanım. Mart, tamam mı? Eğitilmemişim, cahilim, mantık yolunu bilmem, onuncu sınıf pahalı okullara gittim ve Midland'ın bir arka sokağında doğmuş olmayı, babamın yaşlı kadınların yaşamları boyunca biriktirdikleri parayı çalmak yerine elleriyle çalışmış olmasını yeğlerdim. Beynimin yıkanmasından ve her allahın günü komşumu neden sevmem gerektiğinin söylenmesinden bıktım ve artık gidip yatmak istiyorum!»

«Yani daha önce belirttiğin tutumundan geri döndüğünü mü söylemek istiyorsun, Charlie?»

«Benim herhangi bir tutumum yok!»

«Yok mu?»

«Hayır yok!»

«Ne kesin bir tutumun var, ne eylemciliğe adanmışlığır, yalnızca bağlantısızsın.»

«Evet.»

«Barışçı, bağlantısız. Tam ortadasın yani.»

Kurtz cebinin düğmesini açtı, iri parmaklarıyla bir gazete kupürü çıkardı.

«Charlie, bir süre önce Al'la Dorset'in bir yerinde bir seminere katıldığını söylemiştin. Sanırım 'radikal düşünce amacıyla bir haftasonu kursu' diye nitelemiştin bunu. Orada olanlara pek derinlemesine girmedik. Yanlış hatırlamıyorsam, konuşmamızın orasını biraz kapalı geçmiştik. Bu konuyu biraz açmama izin verir misin?»

Kurtz belleğini tazelemek isteyen biri gibi gazete kupürünü sessizce okudu, arada sırada da «Vay vay!» dermiş gibi başını salladı.

«Esaslı bir yermiş,» dedi sonra. «Model silahlarla eğitim. Sabotaj teknikleri... gerçeği yerine kil kullanarak kuşkusuz. Gizlendiğin yerde yaşam biçimleri. Sağ kalma teknikleri. Kent gerillasının felsefesi. Zorunlu konukların bakımı...» Başını kaldırıp baktı. «Bu haber gerçeği mı yansıtıyor, yoksa kapitalist Siyonist basının tipik bir abartmasıyla mı karşı karşıya bulunuyoruz?»

Charlie artık adamın iyiniyetine inanmıyordu, zaten Kurtz da istemiyordu bunu. Şimdi tek amacı kızı, fikirlerinin aşırılığıyla korkutmak, onu farkında olmadan takındığı tavırlardan kaçma zorunda bırakmaktı. Bazı sorgulamalar gerçeği ortaya çıkarmak için yapılırdı, bazıları da yalanları. Kurtz yalan istiyordu. Bu yüzden sesi sertleşmiş, yüzündeki neşe izleri hızla yok olmaya başlamıştı.

«Bize daha tarafsız bir tablo çizmek istersin belki de, Charlie?» dedi.

«Bu Al'ın işiydi, benim değil,» diye ilk geri çekilmesini yaptı.

«Ama birlikte gittiniz.»

«Beş parasız kaldığımız bir sırada ucuz bir haftasonuydu. Hepsi bu.»

«Hepsi bu.» Kurtz kızı tek başına kaldıramayacağı, suçluluk dolu bir sessizlikle baş başa bıraktı.

«Yalnız ikimiz değildik,» dedi Charlie. «En az yirmi kişiydik. Oyuncular. Kimi hâlâ tiyatro okulundaydılar. Bir otobüs kiralamışlar, yanlarına biraz uyuşturucu almışlar, sabaha kadar birbirlerinin yatağına girmişlerdi. Bunun nesi var ki?»

Kurtz'un neyin nesi olduğunda, o an için, hiçbir fikir sahibi değildi.

«Oniar,» dedi. «Peki sen ne yapıyordun? Otobüsü mü sürüyordun?»

«Ben Al'la birlikteydim diyorum. Onun istediği bir şeydi bu, benim değil.»

Charlie tutamağını, kaybetmiş, düşünüyordu. Ne zaman., nasıl kaydığını ya da parmaklarına kimin bastığını bilemiyordu. Belki de yorulmuş ve açmıştı elini. Belki de daha baştan beri istediği buydu.

«Peki bu tür eğlencelere kaç kez katıldın, Charlie? Havadan sudan söz etmek. Esrarlı sigara içmek, diğerleri terörist eğitiminden geçerlerken sevişmek. Bu sanki çok alıştığın bir şeymiş gibi söz ediyorsun. Doğru mu? Bir alışkanlık mıydı bu?»

«Hayır, alışkanlık değil! Zaten hepsi geride kaldı bunların.»

«Peki buna ne kadar sık devam ediyordun?»

«Hiç de sık değildi!»

«Kaç kere?»

«Bir iki kere, hepsi bu. Ondan sonra korktum.»

Yuvarlana yuvarlana düşüyor, karanlık giderek daha da karanlığa dönüşüyordu.

Joseph, kurtar beni bu işten! Ama Joseph kendisini sokmuştu bu işe. Charlie kulaklarını dikmiş, onu dinliyor, aklından ona mesajlar iletiyordu. Ama karşılığında hiçbir şey gelmiyordu.

Kurtz'la göz göze bakıştılar. Elinden gelse adamın beynini delerdi bakışlarıyla, karşı koyan o öfke parıltısıyla onu körleştirirdi.

«Bir iki kere,» diye düşünceli bir sesle tekrarladı Kurtz. «Doğru mu, Mike?»

Litvak başını kaldırdı. «Bir iki kere,» dedi.

«Neden korktuğunu söylemek ister misin?» diye sordu Kurtz.

Gözlerini kızın yüzünden ayırmadan elini uzatıp Litvak'ın dosyasını aldı.

«Çok sert olmaya başlamıştı,» diye Charlie erkeği etkile»rrıek için sesini hafifletti.

Dosyayı açan Kurtz, «Öyle gözüküyor,» dedi.

«Politik açıdan demek istemiyorum. Seks açısından, istediğimden aşırı durumlarla karşılaşıyordum. O kadar duygusuz olma.»

Kurtz parmağını ıslatıp bir sayfa çevirdi, bir sayfa daha, Litvak'a bir şeyler mırıldandı. Litvak bir iki sözcük söyledi. İngilizce değildi konuştukları. Kurtz dosyayı kapatıp deri çantaya yerleştirdi. «Bir iki kere. Hepsi bu. Sonra da korktum. Bu ifadeni değiştirmek ister miydin?»

«Neden değiştireyim?»

«Bir iki kere. Doğru mu bu?»

«Neden olmasın?»

«Bir iki en fazladan iki demektir, tamam mı?»

Başının üstünde ışıklar titredi Charlie'nin, yoksa gerçekten bir şey olmamıştı da öyle mi sanmıştı? İskemlesinde dönüp baktı. Joseph masanın üstündeki lambanın ışığına doğru eğilmiş çalışıyordu. Geri döndüğünde Kurtz'u hâlâ kendisinden bir yanıt bekler buldu.

«İki ya da üç,» dedi. «Ne farkeder ki?»

«Dört olabilir mi? Bir iki, dört demek de olabilir mi?»

«Ufff, yeter artık!»

«Bu bir dil konusu bence, 'Geçen yıl teyzemi bir iki kere ziyaret ettim.' Bu, üç de olabilir, değil mi? Dört de olasıdır. Sanırım beş en üst sınırıdır. Çünkü beş oldu mu, beş altı kere deriz.» Kurtz önündeki kâğıtları karıştırmaya devam etti. «Bir iki kereyi değiştirmek ve beş altı yapmak ister miydin, Charlie?»

«Ben bir iki dedim, o kadar işte.»

«İki yani?»

«Evet, iki!»

«İki olsun öyleyse. 'Evet, bu seminere yalnızca iki kez katıldım. Diğerleri savaş yöntemleri konusunda eğitilmiş olabilirler ama benim ilişkilerim yalnızca cinseldi, toplumsaldı ve vakit geçirmek içindi. Amin. İmza, Charlie.' Bu iki ziyaretinin tarihlerini belirtmek ister misin?»

Charlie, Al'la birlikte yaşamaya başladıklarından kısa bir süre sonrasının tarihini verdi. Yaklaşık bir yıl öncesinin.

«Peki ya ötekisi?»

«Unuttum. Ne önemi var ki?»

«Unutmuş.» Kurtz'un sesi kesilecek derecede ağırlaşmıştı, ama gücünden hiçbir şey kaybetmiş değildi. Charlie Özerine doğru çirkin bir hayvan geliyormuş gibi hissediyordu kendini.

«İkinci kez birincisinden hemen sonra mı gittin, yoksa arada bir süre var mıydı?»

«Bilmiyorum.»

«Bilmiyormuş. İlk gittiğin hafta acemiler için bir giriş kursu vardı, değil mi?»

«Evet.»

«Peki ne öğretildi size?»

«Grup seksi, söyledim ya.»

«Herhangi bir tartışma, seminer falan olmadı mı?»

«Tartışmalar vardı.»

«Hangi konularda?»

«Temel ilkeler.»

«Neyin temel ilkeleri?»

«Ne olacak, radikalizmin elbette.»

«Sizlerle konuşanın kim olduğunu biliyor musun?»

«Kadın Özgürlüğü Hareketi konusunda bir sevici. Küba ko nusunda bir İskoç. Al'ın hayran olduğu biri.»

«Peki, ikinci ve son gidişinde, tarihini unuttuğun ziyaretinde kimler konuştu?»

Yanıt yoktu.

«Bunu da unuttun mu?»

«Evet!»

«Bu çok garip değil mi? Birinci ziyaretini çok iyi hatırlıyorsun... seks, tartışma konuları, konuşmacılar. Ikinciyiyse hiç hatırlamıyorsun.»

«Bütün gece senin çılgın sorularına cevap verdikten son ra hiç de garip değil!»

«Nereye gidiyorsun?» diye sordu Kurtz. «Tuvalete mi? Rachel, lütfen Charlie'yi tuvalete götür. Rose.»

Charlie ayaktaydı. Gölgeler arasından kendisine doğru gelen hafif ayakseslerini duyuyordu.

«Ben gidiyorum artık. Seçeneğimi kullanıyorum. Bu işe karışmak istemiyorum. Şu anda çekip gitmek istiyorum.»

«Seçeneklerin ancak belirli aşamalarda ve ben sana söylediğim zaman kullanılabilir. Bu ikinci seminerde kimin konuştuğunu unutmuşsan belki de bize konuyu söyleyebilirsin.»

Charlie hâlâ ayaktaydı ve her nedense ayakta durmak kendisine daha küçültmüş gibi bir duygu veriyordu. Çevresine bakınca Joseph'in basinı masa lambasının ışığının aksi yönüne çevirmiş olduğunu gördü. Charlie'nin ürkmüş gözlerinde orta bir yerdeydi sanki, kendi dünyasıyla onun dünyası arasında orta bir yerde Ama Cnarlie ne yana baksa Kurtz'un sesi beynine doluyor, kafasının içindeki insanları sağsrlaştırıyordu Ellerini masanın üstüne koyup öne eğildi. Kendisine doğru yolu gösterecek dostlarının olmadığı yabancı bir kilisedeydi, ayakta mı durması, yoksa çömelmesi mi gerektiğini bilemiyordu. Ama Kurtz'un sesi her yandaydı yere de yatsa, ya da renkli camlardan dışarı uçup yüz mil öteye gitse de bu sesten kurtulamazdı. Ellerini arkasında kavuşturdu. Hareketlerini kontrol yeteneğini kaybediyordu. Eller önemliydi, ellekonuşurdu Birbirlerini ürkmüş çocuklar gibi avuttuklarını hissetti. Kurtz kendisine bir karardan söz ediyordu.

«Bunu imzalamadın mı. Charlie?»

«Bilmiyorum!»

«Ama Charlie. her oturumun sonunda bir karar çıkarılır. Bir tartışma yaoılır. Ardından da bir karar yazılır. Neydi bu karar? Yani sen şimdi bana kalkmış, bunun ne konusunda olduğunu bilmediğini, hatta imzalayıp imzalamadığını hatırlamadığını mı söylemeye çalışıyorsun? İmzalamayı reddetmiş olabilir misin?»

«Hayır.»

«Charlie, mantıklı ol lütfen. Senin gibi zeki bir insan üç günlük bir seminerin sonunda resmi bir karar çıkıp çıkmadığını nasıl unutur? Önce tasarı olarak hazırlanan, sonra yeniden tartışılıp yazılan, oylanan, imzalanan ya da imzalanmayan bir karar. Bunun çıkarılması sırasında küçük küçük bir sürü olay olur. Diğer konularda böylesine titizken neden birden bulanıkiastın, Charlie?»

Kız artık aldırmıyordu. O kadar çok aldırmıyordu ki, adama aldırmadığını bile söylemeyecekti. Ölesiye yorgundu. Yine oturmak istiyordu ama hâlâ ayaktaydı. Bir ara verilmesini istiyordu, gidip işemek, makyajını tazelemek ve en az beş yıl uyumak istiyordu. Tiyatrodan kalmış bir alışkanlık duygusu oraao kalıp bu işi sonuna dek götürmesi gerektiğini söylüyordu yalnızca.

Kurtz ise bu arada çantadan bir başka kâğıt çıkarmıştı. Kâğıda uzun uzun baktıktan sonra Litvak'a döndü. «İki kez dedi, değil mi?»

«En fazla iki. Arttırması için her fırsatı tanıdın ama ikide ısrar etti.»

«Peki biz ne diyoruz?»

«Beş.»

«Peki ikiyi nereden çıkarıyor öyleyse?»

Litvak arkadaşından daha fazla düş kırıklığına uğramış görünerek, «Olduğundan eksik göstermeye çalışıyor. Yüzde iki yüz kadar.»

Kurtz kabul etmek istemezmiş gibi, «Şu halde yalan söylüyor,» dedi.

«Hem de nasıl.»

«Yalan söylemedim ben! Unuttum! Al içindi hepsi!»

Kurtz ceketinin cebindeki kalemler arasından bir mendil çıkardı, yüzünden geçirdi, yine yerine koydu. Saatini yine soldan sağa geçirdi.

«Oturmak ister misin?»

«Hayır.»

Kızın bu tavrı adamı kederlendiriyordu. «Charlie, seni anlayamıyorum artık. Sana olan güvenim azalıyor.»

«Azalırsa azalsın! Git kendine bir başkasını bul! Benim bir avuç İsrailli haydutla oynayacak oyunum yok. Gidin de birkaç Arabi daha havaya uçurun. Nefret ediyorum sizlerden! Hepinizden!»

Charlie garip bir duyguya kapıldı bunları söylerken. Sözlerini yarım kulakla dinliyor gibiydiler, dikkatlerinin yarısını da tekniğine veriyorlardı sanki. Birisi, 'Bu sahneyi tekrarlayalım, biraz daha ağır, Charlie,' dese hiç şaşırmayacaktı. Ama Kurtz' un söyleyeceği bir sözü vardı ve şimdi Charlie'nin de çok iyi bildiği üzere hiçbir şey kendisini durduramazdı.

«Charlie, senin bu kaçamaklarını anlamıyorum. Bizim belgelerimizdeki Charlie'yle senin bize sunduğun Charlie arasındaki tutarsızlıkları hiç anlamıyorum. Bu ihtilalci okuluna ilk kez geçen yılın on beş temmuzunda, acemiler için genel bir sömürgecilik ve ihtilal konusuna katılmak üzere, bir grup oyuncu ve Al'la ve de otobüsle gittin. İkinci kez yine Aiastair'le bir ay sonra gittin. Sen ve diğer tiyatro okulu öğrencilerine adını vermeyen Bolivyalı biri ve İrlanda Cumhuriyet Ordusu adına konuştuğunu iddia eden kimliği bilinmeyen bir adam dersler verdiler. Bu iki örgüte de beşer sterlinlik bir çek imzalayıp yardımca bulundun. Çeklerin fotokopileri burada önümde.»

«Al için yaptım bunu. Al'ın hiç parası yoktu.»

«Üçüncü kez gidişin bir ay sonrasına rastlıyor. O defa Amerikalı düşünür Thoreau'nun eserleri konusunda bir tartışmaya katıldın. Grubun kararı şuydu, ki sen de buna katılıyordun: Militanlığa geldiğinde Thoreau gereksiz bir idealistti, eylemcilikten habersizdi. Sen bu kararı onaylamakla kalmayıp tüm arkadaşlarının radikalizme daha fazladan bir katkıda bulunmalarını sağlamak için karara bir ek konulmasını istedin.»

«Al için yaptım bunu. Onların beni kabul etmelerini istiyordum. Al'ı memnun etmek istiyordum. Ertesi gün hepsini unutmuştum bile!»

«Ekim ayında Aiastair'le yine oradaydın, bu kez Batılı kapitalist toplumlarda burjuva faşizmi konusu tartışılıyordu. Grup tartışmalarında başrol sendeydi, arkadaşlarına sahtekâr babanı, budala anneni, baskı altında yetiştirilmeni anlatıyordun.»

Charlie itirazı bırakmıştı artık. Ne bir şey düşünebiliyor, ne de görebiliyordu. Bakışları bulanıklaşmıştı, dişleri arasına aldığı yanağından bir parça eti ısırıyordu kendine ceza olarak. Ama Marty'nin sesini duymamasına olanak yoktu.

«Mike'ın da hatırlattığı gibi, bu yılın şubat ayında, Aiastair'le katıldığınız son toplantıda, ki bu toplantının konusunu inatçılıkla hatırlamamakta direndin ve İsrail Devletine hakaretler yağdırmaya başladın, işte bu toplantıda Siyonizmin esef edilecek yayılması ve Amerikan emperyalizmiyle bağlantısı tartışılmıştı yalnızca. Konuşmacıların başında Filistin hareketini temsil ettiğini söyleyen ama hangi fraksiyona bağlı olduğunu açıklamaktan kaçınan bir adam bulunuyordu. Yüzü kumaştan bir maskeyle kaplı olduğundan zaten kendisini tanımaya da o. lanak yoktu. Bu konuşmacıyı hatırladın mı?» Kurtz kıza yanıt verecek zaman bırakmadı. «Konuşmasının konusu, büyük bir savaşçı ve Siyonistlerin acımasız katili olarak kendi kahramanca yaşamıydı. 'Bu silah benim vatanıma olan pasaportumdur. Artık göçmen değiliz! İhtilalci bir ulusuz!' diyordu. Çevresinde epey telaşlı bir hava yaratmıştı ve seninkinin aralarında olmadığı birkaç ses kendisinin fazla ileri gittiğini söylüyorlardı.» Kurtz durakladı, ama kız yine konuşmadı. Sonra hafifçe gülümseyerek saatini biraz daha kendine doğru çekti. «Bize bunları neden anlatmıyorsun, Charlie? Neden ne yaian kıvıracağım bilemeden oradan oraya sıçrıyorsun? Ben sana bizim senin geçmişine ihtiyacımız olduğunu söylemedim mi? Geçmişinden hoşnut olduğumuzu belirtmedim mi?»

Yine sabırla bekledi gelmeyen yanıtı. «Babanın hapse falan girmediğini çok iyi biliyoruz. Ne evine icra memuru geldi, ne de atını aldılar. Baban beceriksizliğinden iflas etti ve bundan iki küçük yerel bankanın müdürlerinden başka zarar gören olmadı. Ölümünden çok önce de, eğer deyim yerindeyse, aklandı; birkaç dostu borcunu ödediler, annen de sonuna kadar ona gururlu ve sadık bir eş olarak kaldı. Senin okulu erken terketmen, babanın değil, senin suçundu. Kasabanın gençlerine sana kolayca yanaşma fırsatı tanıyordun ve okul idaresi de bunu duymuştu. Bunun üzerine okuldan kovuldun ve genellikle senin her kusurunu bağışlayan ve seni düş kırıklığına uğratacak biçimde her sözüne inanan ana babanın yanına döndün. Yıllar boyunca bu olay çevresinde bir hikâye uydurdun ve sonunda buna kendin de inandın. Ancak gerçek zaman zaman geri döndüğü anda da ne yapacağını şaşırmaktasın.» Kurtz saatini masanın daha güvenli bir yerine itti. «Biz senin dostunuz, Charlie. Seni böyle bir şeyle suçlar mıyız sanıyorsun? Politik görüşlerinin, en çok ihtiyacın olduğu sırada sana sağlanmayan yeni boyutlar ve karışılıklar aramanın dışlaşmış biçimi olduğunu anlamıyor muyuz sanıyorsun? Biz senin dostunuz, Charlie. Sıradan, sıkıntılı, duygusuz, her şeye uyum sağlayan insanlar değiliz. Seninle paylaşmak, seni kullanmak istiyoruz Biz senden yalnızca süslenmemiş gerçeği beklerken, neden orada oturup hepimizi aldatmaya çalışıyorsun? Bize tüm güvenini vereceğin yerde, neden dostlarını engelliyorsun?»

Öfkesi, kızgın bir deniz gibi kaplamıştı Charlie'yi. Kendini canlanmış arınmış hissediyor, öfkenin tek gerçek dostu gibi kendisini sardığını görüyordu. Mesleğinin hesapçılığıyla kendini bu duyguya bıraktı, içindeki küçücük jiroskop dik durmasını sağlarken parmaklarının ucuna basarak sahne kenarına koşup kendi oyununu seyre başladı. Öfke şaşkınlığını örtmüş, utancının acısını bastırmış, aklını temizlemiş, görüşünü parlakSaştırmıştı. Bir adım ileri atıp adamı yumruklamak için elini kaldırdı, ama erkek kendisinden çok büyük, çok ürkütücüydü ve daha önce çok dayak yemişti. Üstelik Charlie'nin arkasında bitirilmemiş bir işi vardı.

Evet, içindeki patlamayı yaratan kibriti çakan Kurtz'du. Ama Charlie'ye asıl küçülmeyi getiren Joseph'in kurnazlığı, Joseph'in kur yapması ve Joseph'in esrarlı suskunluğuydu. Charlie geri döndü, iki adım attı, birinin koşup kendisini tutmasını bekliyordu ama yerinden kıpırdayan olmadı. Ayağını kaldırıp masaya bir tekme savurdu, üstündeki masa lambası havaya fırladı, kordonun uzadığı yere kadar uçup şaşırtıcı bir patlamayla söndü. Charlie erkeğin kendini korumasını bekleyerek yumruğunu geri çekti. Ama Joseph yerinden kıpırdamadı. Bunun üzerine kız erkeğin üstüne atladı ve olanca gücüyle yanağına bir tokat aşketti. Bir yandan da Uzun Al'a yağdırdığı bütün çirkin sözleri tekrarlıyordu. Erkeğin kolunu kaldırmasını ya da hiç olmazsa kendisine vurmasını istiyordu. Öteki eliyle bir tokat daha vurdu. Onun canını acıtmak, vücudunda bir iz bırakmak istiyordu. Yine kendini savunmasını bekledi. Ama fırtınalı denizde kıyıdaki fenerleri andıran erkek kahverengi gözleriyle kendisine bakıyordu. Charlie bir yumruk daha vurdu, parmakları acıdı, erkeğin çenesinden akan kanı farketti. «Faşist pezevenk!» diye bağırıyordu ve aynı şeyi, soluğuyla birlikte gücünün de tükendiğini hissedene kadar tekrarlıyordu. Sarı saçlı hipi Raoul kapının önündeydi, kızlardan biri de, Güney Afrikalı Rose pencerenin önünde durmuş, kollarını iki yana açmıştı. Charlie'nin verandaya atlamaması için. Charlie herkesin kendisine acıması için çıldırmak istedi birden. Anasını babasını reddeden, itmeye cesaret bulamadığı uydurma bir inancı benimseyen aptal bir rdikal tiyatro oyuncusu yerine saçmalayan bir bir deli olmayı yeğlerdi. Kurtz'un İngilizce olarak kimsenin kıpırdamamasını söylediğini duydu. Joseph döndü, cebinden mendilini çıkardı, kendisine beş yaşındaki küstah bir çocuğa bakarmış gibi bakarak dudağını sildi. «Orospu çocuğu!» diye bağırıp bir daha vurdu erkeğe. Darbenin şiddetinden bileği burkuldu, bir an için eli uyuştu. Ama şimdi artık bitkindi, yapayalnızdı ve tek istediği Joseph'in kendisini dövmesiydi.

«İstediğini yapabilirsin, Charlie,» diye Kurtz oturduğu yerden seslendi. «Frantz Fanon'un okudun. Şiddet temizleyici bir güçtür, hatırladın mı? Bizi aşağılık komplekslerinden kurtarır, korkusuz yapar, özsaygımızı geri getirir.»

Charlie için tek yol vardı, o da buna dalmakta gecikmedi. Omuzlarını kamburlaştırdı, yüzünü avuçları içine aldı ve ağlamaya başladı. Kurtz'un bir işaretiyle Rachel gelip kolunu kızın omzuna doladı. Charlie bir an direnecek gibi oldu, sonra bıraktı.

İkisi birlikte kapıya doğru yürürlerken Kurtz arkalarından seslendi. «Üç dakika yalnızca. Üstünü değiştirmek, yeni bir kimliğe bürünmek falan yok, hemen buraya gelecek. Motor çalışmaya devam etsin. Charlie, bir an olduğun yerde dur. Dur dedim!»

Charlie durdu, ama dönmedi. Hareketsiz duruyor, rolünü sırtıyia oynuyor ve Joseph'in yaralı yüzüne bir şey yapıp yapmadığını merak ediyordu.

«Çok iyiydin, Charlie,» dedi Kurtz. «Kutlarım. Yenildin ama kendini toparladın. Yalan söyledin, yolunu kaybettin, ama direndin ve her şeyi kaybettiğini anlayınca bir çılgınlık gösterisine başlayıp bütün sıkıntıların için dünyayı suçladın. Seninle gurur duyuyoruz. Bir dahaki sefere çok daha derli toplu bir hikâye uyduracağından eminiz. Acele et, olmaz mı? Zaman gerçekten çok daraldı.»

Charlie banyoda başını duvara yaslayıp ağlamaya başladı. Rachel bir tasa su dolduruyor, Rose ise dışarda bekliyordu.

Rachel sabun ve havlu çıkarırken, «İngiltere'ye nasıl tahammül ediyorsun anlamıyorum,» dedi. «Ben on beş yıl yaşadım. Öleceğimi sanırdım. Macclesfield'i bilir misin? Ölümden de beterdir. Yahudiysen en azından. Sınıf farkı, soğukluk ve ikiyüzlülük. Yeryüzünün en mutsuz yeridir bence. Yahudiler için. Bana yağlı olduğumu söylediklerinden banyoda limon suyuyla ovalardım vücudumu. Sakın yanında ben olmadan o kapıya yaklaşma şekerim, yoksa seni durdurmak zorunda kalırım.»

Şafak sökmüştü, yatma zamanıydı ve Charlie yine onların yanındaydı. Ve onların yanında olmak istiyordu. Kendisine pek az bir şey anlatmışlar, karanlık bir kapının önünden şöyle geçirilen bir ışık içersini nasıl gösterirse öyle göstermişlerdi. Ve daha tanışmadığı kusursuz bir erkekten söz etmişlerdi.

Umurunda bile değildi Charlie'nin. Kendisini istiyorlardı. Kendisi hakkında bilinecek her şeyi biliyorlar, ama yine de istiyorlardı. Kendisini kurtarmak için çalmışlardı. Charlie'nin bütün sağa sola kaymalarına karşılık onların dümdüz dip çizgileri. Kendisinin suçluluğu ve saklamalarından sonra onların kabulleri. Kendisinin sözlerinden sonra onların davranışları, gerçekçilikleri, bağlılıkları... kendisinin içinde hatırladığı kadarıyla boğazı sıkılmış bir canavar gibi çığlıklar attığı boşluğun doldurulması. Fırtınaya yakalanmış bir tüydü kendisi, ama birdenbire rüzgârın onlar olduğunu anlayıp rahatlamıştı.

Arkasına yaslanıp kendini onların kollarına bıraktı, sahip çıksınlar kendisine, sahip olsunlar. Şükürler olsun Tanrım, diye düşünüyordu, sonunda bir yuva buldum. Sen yine kendini oynayacaksın, demişlerdi; ne zaman oynamamıştı ki? Bütün blöflerinle kendin, demişlerdi. Nasıl isterseniz.

Evet, dinliyorum.

Masanın baş köşesini Joseph'e vermişlerdi. Litvak ile Kurtz iki yanındaydılar. Joseph'in sol yanağında bir dizi küçük yara izi vardı. Aralık pancurlardan sabahın ilk ışıkları masaya vuruyordu. Konuşmayı kestiler.

«Karar verdin mi?» diye Charlie, Joseph'e sordu.

Joseph başını salladı. Şafak ışığında gözlerinin kenarında incecik çizgiler seçiliyordu.

«Bana yararlılıktan söz et yine,» dedi Charlie.

İlgilerinin bir ip gibi gerildiğini hissetti. Beyaz elleri önünde kavuşturulmuş olan Litvak ölü gözlerinde bir öfke parıltısıyla bakıyordu kendisine. Kurtz'un yaşını belli etmeyen peygamber yüzüne gümüş bir toz serpilmiş gibiydi. Duvarların önünde de sadık ve kıpırtısız gençler, ilk komünyon ayini için sıraya girmişler denilebilirdi.

«İnsanların hayatlarını kurtarabileceğini söylüyorlar, Charlie,» dedi Joseph ciddi bir sesle. Erkeğin sesinde bir çekinme mi vardı? Eğer böyleyse, sözlerinin ciddiliğini daha da arttınyordu bu. «Analara çocuklarını geri vereceğini ve barışsever insanlara barış getireceğini söylüyorlar. Masum kadın ve erkeklerin yaşayacaklarını söylüyorlar. Senin sayende.»

«Sen ne diyorsun peki?»

Joseph'in yanıtı bile bile sıkıcıydı. «Burada bulunmanın başka ne nedeni var ki? Bizden biri için bu işi fedakârlık diye adJandırabiliriz. Ama senin için çok değişik değildir belki de.»

«Sen nerede olacaksın?»

«Mümkün olduğu kadar sana yakın olacağız.»

«Ben senin nerede olacağını sordum, Joseph.»

«Kuşkusuz ben de yakınında olacağım. Benim işim olacak bu.»

Ve yalnızca benim işim, diyordu; Charlie bile bunu anlamazlıktan gelemezdi.

«Joseph hep seninle birlikte olacak, Charlie,» dedi Kurtz. «Joseph çok usta bir profesyoneldir. Joseph, lütfen ona zaman etkeninden söz et.»

«Çok az zamanımız var,» dedi Joseph. «Her saat önemli bizim için.»

Kurtz hâlâ gülümsüyor, sanki Joseph'in söze devamını bekliyordu. Ama Joseph'in sözü bitmişti.

Evet, demişti Charlie. Evet demiş olmalıydı. En azından bir sonraki aşamaya evet demişti herhalde, çünkü çevresinde hafif bir rahatlama hissetti ve daha fazla bir şey görmeyince de düş kırıklığına uğradı. Bu abartmalı ruhsal durumunda seyircilerinin alkışa başladıklarını görür gibi olmuştu: Yorgun Mike bembeyaz elleri arasına almıştı başını, ağlıyordu; yaşlı Marty, Charlie'nin yüzünü kalın elleri arasına almış —evladım, kızım— sert sakallı yanağını yanağına dayıyordu; çocuklar da kendisine dokunmak için koşuşuyorlardı; Joseph, Charlie'yi kucaklayıp göğsü üzerinde sıkmaktaydı. Ama eylemciler tiyatrosunda insanlar böyle şeyler yapmıyorlardı. Kurtz ile Litvak kâğıtlarını toparlıyorlar, çantalarını kapatıyorlardı. Joseph, Dimitri ve Güney Afrikalı Rose'la konuşuyordu. Raoul çay fincanlarını topluyordu. Yeni elemanlarıyla ilgilenen tek kişi Rachel'di. Charlie'nin kolundan hafifçe tutmuş yatmaktan söz ederek bir Yere sürüklüyordu kendisini. Daha kapıya varmamışlardı ki,

Joseph'in Charlie'ye yöneltilen sesi duuyldu. Kızın ardından düşünceli bir merakla bakmaktaydı. «İyi geceler öyleyse, diye tekrarladı, sanki sözleri kendisi için bir bilmeceymiş gibi.

«Sana da.» Charlie son perdeyi belirlemesi gereken yorgun bir gülümsemeyle karşılık verdi. Ama öyle bir havası olmayınca da şaşırdı. Rachel'in ardından yürürken bir an kendisini babasının Londra'daki kulübünde, öğle yemeği için hanımlar bölmesine geçiyormuş sandı. Bir an duraklayıp bu hayalin kaynağını arandı. Sonra duydu: Son piyasa haberlerini veren bir teleksin çatırtısı. Yarı kapalı bir kapının ardından geliyordu. Ama içeri bir göz atmaya fırsat bulamadan Rachel kızı aceleyle uzaklaştırdı oradan.

Üç adam çatırtılı makinenin gürültüsünün kalk borusu gibi kendilerini çağırdığı dinlenme odasındaydılar. Becker ile Litvak makineye bakarken, Kurtz'dan masa başında oturmuş, Kudüs' ten gelen en son özel telgrafın şifresini çözüyor ve önündeki yazılara inanmayarak bakıyordu. Ötekiler arkasından sırtındabir yara izi gibi yayılan ter lekesini görebiliyorlardı. Kudüs'un mesajı gelmeye başlar başlamaz Kurtz telsiz operatörünü odadan çıkarmıştı. Bunun dışında evin içinde gerçek bir sessizlik vardı. Kuşların ötüşünü ya da trafik seslerini duymuyorlardı. Yalnızca teleksin çatırtılarını işitiyorlardı.

«Seni çok iyi gördüm, Gadi.» Kurtz, Gavron'un mesajının geldiği İngilizce dilinde konuşuyordu. «Usta, ileri fikirli, kararlı.» Makineden kâğıdı yırtıp yeni mesajın yazılmasını bekledi. «Bir kızın kurtarıcısında bekleyeceği her şey vardı sende. Öyle değil mi Şimon?» Makine yazmaya başladı.

«Kudüs'teki meslektaşlarımızdan bazıları, örneğin Bay Gavron, seni seçmemi pek iyi karşılamadı. Bay Litvak da öyle. Ama benim güvenim sonsuzdu.» Kurtz bir küfür savurarak bir kâğıt daha yırttı. «Bu Gadi bugüne kadar gelenlerin en iyisi, dedim onlara. Aslan yürekli, şair kafalı, dedim. Şiddet dolu bir yaşam bile sertleştirememiş onu. Kızın idaresi nasıl, Gadi?»

Becker'in yanıtını beklermiş gibi başını çevirip yana eğdi.

«Dikkat etmedin mi?»

Kurtz dikkat etmişse bile şu anda bir şey söyleyecek değildi. Makineden çektiği mesajı kapladığı gibi dönen koltuğunu yana çevirip kâğıdı omzu üzerindeki ışığa doğru tuttu. İki meslektaşını şaşırtan bir sabırsızlıkla konuşan Litvak oldu. «Bir bomba daha yerleştirildi! Söyle! Nerde? Kaçımızı öldürdüler bu kez?»

Kurtz başını sallarken, mesaj gelmeye başladığından bu yana ilk kez gülümsedi.

«Bir bomba belki, Şimon. Ama henüz kimse ölmedi.»

«Bırak okusun,» dedi, Becker.

«Misha Gavron bize üç mesaj gönderiyor. Birincisi: Yarın Lübnan'da bazı kurumlara baskınlar düzenlenecek, ama bizim hedeflediğimiz evlere dokunmayacaklar. İkincisi: Bu gece aldığımız emre uygun bir şey. Dünden başlayarak Dr. Alexis'le tüm ilişkilerimizi kesmiş olacağız. Misha Gavron dosyayı akıllı psikologlara göstermiş, onlar da Alexis'in tam bir kaçık olduğunu söylemişler.»

Litvak yine itiraza başlıyordu. Belki de aşırı yorgunluk onu böyle etkiliyordu. Belki de sıcaktandı. Ama Kurtz hâlâ gülümseyerek onu sakinleştirdi.

«Sakin ol, Şimon. Kahraman liderimiz birazcık politikaya bulaşıyor. Alexis gereksiz bir iş yapar da, ülkemizin çok ihtiyacı olan müttefikiyle aramızda bir skandal kopacak olursa, bu işten zarar görecek olan Marty Kurtz'dur. Alexis olayların dışında kalıp ağzını kapatır ve dediğimizi yaparsa, bütün ödülleri Misha Gavron alacaktır. Misha'nın bana nasıl davrandığını bilirsin. Ben onun Yahudisiyim.»

«Peki ya üçüncü mesaj?» diye sordu Becker.

«Liderimiz bize çok az zamanımız kaldığını hatırlatıyor. Köpekler ayakları dibinde havlıyorlarmış. Yani bizim ayaklarımızın dibinde demek istiyor.»

Kurtz'un bir sözü üzerine Litvak diş fırçasını falan toplamaya gitti. Becker'le yalnız kalan Kurtz, rahatladığını belirten bir iç çekmesiyle yatağın yanına gidip bir Fransız pasaportu aldı, içini açıp yazılanları ezberledi. «Başarımız senin elinde oîacak, Gadi. Özel ihtiyaçların falan olursa bana bildir, tamam mı?»

Becker adamı duyduğunu belirtircesine başını salladı.

«Çocuklar Akropol de esaslı bir çift oluşturduğunuzu söylediler. Bir çift sinema artisti gibiymişsiniz.»

«Benim adıma teşekkür et onlara.»

Eski bir saç fırçası alan Kurtz aynanın önüne geçip saçlarını iki yana ayırdı.

«Böyle bir kızın içinde olduğu durumlarda gelişmeleri eylemi yöneten kişiye bırakırım.» dedi Kurtz. «Kimi zaman uzak durmak işe yarar, kimi zaman da...»

«Bu durumda uzak durmak,» dedi Becker.

Kapı açıldı, giyinmiş ve çantası elinde olan Litvak efendisini beklediğini belirten sabırsız bir hareket yaptı.

Becker'e hiç de dostça olmayan bir bakışla baktı. «Geç kalıyoruz.»

Charlie ne kadar kukla gibi oynatılırsa oynatılsın, Kurtz'un ölçülerine göre, zorlanmış değildi. Kurtz daha ilk baştan bu noktada ısrar etmişti. Planları için sürekli bir ahlaki temele ihtiyaçları olduğunu savunuyordu. Evet, ilk aşamalarda baskı, üstünlük, hatta Becker'den daha az titiz bir Apollo'ya cinsel bağlılıktan söz edilmişti. Gavron'un akıllı psikologları kızın dosyasını okuduktan sonra, kimi sertliğe dayanan bazı önerilerde bulunmuşlardı. Ama Kudüs'ün sayıları her gün artan bu uzman ordusuna karşı galibiyeti kazanan Kurtz'un denenmiş aklı olmuştu. Gönüllüler daha sert ve daha uzun savaşırlar, demişti Kurtz. Gönüllüler kendilerini ikna etmenin yollarını bulurlar. Ve eğer bir kadına evlenme teklif edeceksen onun daha önce ırzına geçmen akıllıca bir yol değildir.

Litvak'ın da içinde olduğu bir grup Charlie'nin geçmişinin yaratılacağı İsrailli bir kız istemişlerdi. Litvak herhangi bir operasyon için Musevi olmayan birine, özellikle bir İngiliz kızına güvenilmesine karşı çıkıyordu. Kurtz da aynı şiddetle onun bu düşüncesine karşı olduğunu belirtmişti. Charlie'nin doğallığına hayrandı ve kızın aslını istiyordu, kopyasını değil. İdeolojik sapmaları kendisi için hiç önemli değildi; boğulmaya ne kadar yakın olursa kurtarılmasından duyacağı sevine de o denli büyük olacaktı.

Başka bir düşünce akımına göre —Kurtz'un doğal zorbalığı bir yana atılırsa, grup gerçekten demokrattı —Yanuka'nın kaçırılmasından önce daha uzun ve ağır tempolu bir yaklaşma ve sonra da doğrudan doğruya iş teklifi doğru olacaktı. Kurtz bu fikri de daha doğmadan boğmuştu. Charlie gibi bir kız saatlerce düşünerek bir karara varmaz, diye bağırmıştı. O yüzden bu işi kısa kesmek gerekliydi. İyi hazırlanmak, en küçük ayrıntıları hesaplamak ve kızı bir fırtına harekâtıyla ele geçirmek. Kızı bir de kendisi gören Becker buna razı gelmişti.

«Peki ama ya kız kabul etmezse?» demişlerdi. Özellikle Kale Gavron. Bu kadar çok şey hazırladıktan sonra, son anda reddedilmek!

«Öyleyse Misha dostum, pek az zaman ve pek az para kaybetmiş olacağız.» Kurtz bu görüşünü her şeye karşı savunmuştu, hatta karısından ve zaman zaman Becker'den oluşan en yakın çevresinde büyük kumar oynadığını itiraf etmesine karşın. Ama aslında bu bile belki numaraydı. Kurtz ilk haftasonu seminerinde ortaya çıktığından bu yana göz dikmişti Charlie'ye. Onun hakkında soruşturma yapmış, kızı kafasının bir köşesine yerleştirmişti. «Araç gerecini hazırlar, bunlara göre bir iş hazırlar, zamanı geldikçe gerekli değişimleri yaparsın,» diyordu. «Harekâtı elindeki kaynaklara göre hazırlamalısın.»

«Ama kızı Yunanistan'a kadar sürüklemek neden, Marty? Ve onun yanında diğerlerini de? Biz üç beş kuruş paramızı solcu İngiliz oyuncularına böylesine bol bol dağıtmak için bir vakıf mı kurduk yoksa?»

Ama Kurtz kararından cayacaklardan değildi. Charlie'nin hikâyesi Yunanistan'da başlayacağına göre, gerektiğinden daha önce oraya gelmesinde zarar yoktu. İçinde bulunduğu tılsımlı dünya ve yabancılığı kendisini bağlarından daha kolay koparabilecekti. Güneş biraz yumuşatırdı kızı. Alastair kendisini yalnız göndermeyeceğine göre o da gelsindi. Üstelik en psikolojik anda geri çekilmesi kızı onun desteğinden yoksun bırakırdı. Bütün oyuncular çevrelerine bir aile topladıklarına göre —sürünün koruması olmadan kendilerini güvenlik içinde hissetmezlerdi— ve kızla Alastair'i ülke dışına çekecek bir yol olmadığından... tartışmalar böyle devam etmiş, sonunda mantığın yerini hikâye almış, hikâye de kendisini süpürüp atmaya kalkışan herkesi içine alan bir ağ olmuştu.

8

 Charlie belki de düş görmüştü, ama uyandığında bunu bile hatırlamıyordu. Ya da uyanmış ve gördüklerinin gerçek olduğunu anlamıştı. Çünkü ilk gördüğü şey yatağının yanı başındaki portakal suyu, ikincisi de, güneşin odaya dolması için perdeleri çeken Joseph. Charlie uyuma numarası yaparak yarı açık gözkapakları arasından, plajda olduğu gibi, erkeği izlemeye başladı. Yaralı sırtının çizgisi. Kara saçlarının kenarlarındaki ilk beyaz parıltılar. İpekli gömleği.

«Saat kaç?» diye sordu.

«Üç. Öğleden sonra. Yeterince uyudun. Artık yola çıkmalıyız.»

Bir de altın zincir, diye düşündü Charlie. Madalyonu da gömleğinin içinde.

«Ağzın nasıl?»

«Ne yazık ki, bir daha şarkı söyleyemeyeceğim.» Joseph eski dolaptan mavi bir sabahlık çıkarıp iskemlenin üstüne bıraktı. Charlie onun yüzünde yara izi göremedi, yalnızca gözlerinin altı yorgunluktan halka halkaydı. Bütün gece uyumayıp işlerini bitirmiş olmalı, diye düşündü.

«Bu sabah yatmadan önceki konuşmamızı hatırlıyor musun, Charlie? Kalktığında bu elbiseyle şu kutudaki çamaşırları giymeni rica edeceğim. Seni bugün maviler içinde ve saçların dümdüz taranmış olarak görmek istiyorum. Bu elbiseler benim sana armağanım, nasıl giyinmeni ve nasıl görünmeni istemek de benim için özel bir zevktir. Odaya iyice bak şimdi.»

Charlie çırılçıplaktı. Örtüyü boğazına kadar çekip yatağın içinde oturdu. Bir hafta önce adadaki plajda Joseph çıplak vücuduna istediği kadar bakabilirdi. Ama o bir hafta önceydi.

«Çevrendeki her şeyi iyice belleğine kazı. Gizli aşıklarız ve geceyi burada geçirdik. Her şey planladığımız gibi oldu. Atina'da buluştuk, bu eve geldik, kimse yoktu içerde. Ne Marty, ne Mike, ne de diğerleri.»

«Peki sen kimsin o halde?»

«Arabayı bıraktığımız yere bıraktık. Geldiğimizde kapının üstündeki ışık yanıyordu. Ben kapıyı anahtarla açtım, sonra ikimiz el ele yukarı koştuk.»

«Ya eşyalar?»

«İki parça. Benim evrak çantam, senin de omuzdan askılı çantan. İkisini de ben taşıdım.»

«Öyleyse elimi nasıl tuttun?»

Charlie erkekten daha kurnaz davrandığını sanıyordu, ama Joseph onun bu titizliğini sevinçle karşılamaktaydı.

«Askılı çantan sağ kolumun altındaydı, benimki de sağ elimde. Senin sağ yanında koşuyordum, sol elim serbestti. Odayı şimdiki haliyle, her şey hazır olarak bulduk. Kapıdan geçer geçmez birbirimizin kucağına atıldık. Kendimizi bir an daha tutacak halimiz kalmamıştı.»

Joseph iki adımda yatağın yanına gidip örtülerin arasından Charlie'nin bluzunu çıkarıp gösterdi. Bluzun ilikleri hep parçalanmıştı ve iki düğmesi kopmuştu.

«Çılgınlık,» dedi sanki çılgınlık çok olağan bir şeymiş gibi. Bluzu bir yana atıp gülümsedi. «Kahve ister misin?»

«İsterim.»

«Ekmek? Yoğurt? Zeytin?»

«Kahve yeter.» Kız arkasından seslendiğinde Joseph kapıya varmıştı bile. «Jose, sana vurduğum için özür dilerim. O ünlü İsrail saldırılarından birini başlatıp beni yere sermeliydin aslında.»

Kapı kapandı, erkeğin koridorda uzaklaşan ayak sesleri duyuldu. Charlie onun dönüp dönmeyeceğini düşündü. Kendini gerçekdışı hissederek yataktan kalktı. Bir oyun bu, diye düşünüyordu. Hayali çılgınlıklarının kanıtları çevresindeydi: Yarı yarıya dolu bir votka şişesi buz kabının içindeydi. İki kadeh. Bir meyva tabağı, iki tabak içinde üzüm çekirdekleri ve elma kabukları. Bir iskemlenin üstüne atılmış kırmızı ceket. Kenarı cepÜ kara deriden işadamı çantası. Kapının ardında karateci kimonosu; ipekli, Paris'te Hermes'ten. Banyoda Charlie'nin el Çantası yanında makyaj çantası. Charlie iki havludan kuru olanını kullandı. Mavi elbise gayet pahalı bir pamukluydu. Roma ve Londra'da mağazaları olan Zelide Firmasından alınmıştı. İç Çamaşırları siyah ve kendi ölçüsüne uygundu. Yerde yepyeni bir omuzdan askılı deri çantayla bir çift topuksuz sandal vardı. Charlie deneyince ayakkabıların tam uyduğunu gördü. Joseph bir kahve tepsisiyle odaya döndüğünde, giyinmiş, saçlarını fırçalıyordu.

Tepsiyi masaya bırakırken, «Çok esaslı görünüyorsun,» dedi.

«Esaslı mı?»

«Güzel, büyüleyici, aydınlatıcı. Orkideleri gördün mü?»

Görmemişti, ama şimdi görünce Akropol'de olduğu gibi soluğu kesiliverdi birden. Vazonun içinde bir tutam altın ve kahverengi, dışında da küçük beyaz bir zarf. Charlie saçlarını fırçalamayı bitirdikten sonra zarfı aldı, gidip koltuğa oturdu. Joseph ayaktaydı. Charlie zarftan düz bir kart çıkardı. İngilizceye yatkın olmayan bir elle yazılmış bir «Seni seviyorum» ve altında da o iyi tanıdığı imza: «M.»

«Ne hatırlatıyor bu sana?»

«Ne hatırlattığını çok iyi biliyorsun.» Charlie bağlantıyı bir an geç kurmuştu.

«Söyle öyleyse.»

«Nottingham, Barrie Tiyatrosu. York'ta Phoenix. Stratford East'te Cockpit. En ön sırada baygın bakışlarla bana bakan sen.»

«Aynı el yazısı mı?»

«Aynı yazı, aynı sözler, aynı çiçekler.»

«Beni Michel olarak tanıyorsun. MichePin 'M'si.» Joseph kara çantasını açıp eşyalarını içine doldurmaya başladı. Kıza bir kez bile bakmadan, «Arzuladığın tek kişi benim,» dedi. «İşi başarmak için bunu hatırlaman yeterli değil, buna inanmalısın, bunu hissetmelisin. Yeni bir gerçek, daha iyi bir gerçek yara;; tıyoruz.»

Charlie kartı bırakıp bir fincan kahve doldurdu. Erkeğin acelesine karşı çok ağır davranıyordu.

«Daha iyi olduğunu kim söylüyor?»

«Tatilini Mikonos'ta Aiastair'le geçirdin ama aslında beni bekliyordun. Michel'i. Joseph değil, Michel! Tatil sona erer ermez Atina'ya koştun. Vapurda arkadaşlarına birkaç gün yalnız başına kalmak istediğini söyledin. Yalandı bu. Michel'le randevun vardı. Joseph değil, Michel! Taksiye binip lokantaya geldin ve benimle buluştun. Michel'le. İpek gömlekli, altın saatli; Michel'le. Istakozlar ısmarlandı. Gördüğün her şey. Sana gösı termek için broşür aldım. Ne yediysek onu yedik, kavuşmuş sevgililer gibi havadan sudan söz ettik.» Erkek kapının arkai sından kara kimonosunu aldı. «Bol bahşiş verdim ve gördüğün aibi fatura aldım. Sonra seni Akropol'e götürdüm. Yasak saatte Benim özel taksim bekliyordu. Şoföre Dimitri diye hitap ettiğimi duydun...»

Charlie erkeğin sözünü kesti. «Demek beni Akropol'e götürmenin tek nedeni buydu.»

«Seni oraya götüren ben değildim, Michel'di. Michel her işi başarmakla, dil yeteneğiyle övünen bir kişi. Abartmalı, romantik davranışlardan, ani kararlardan hoşlanır. Senin sihirbazın.»

«Ben sihirbazlardan hoşlanmam.»

«Gördüğün gibi biraz üstünkörü de olsa arkeolojiye karşı gerçek bir ilgisi vardır.»

«Peki, beni kim öptü öyleyse?»

Erkek kimonoyu dikkatle katlayıp çantasına yerleştirdi. Charlie ilk kez rastlıyordu çanta yerleştirmeyi bilen bir erkeğe.

«Seni Akropol'e götürmesinin nedeni Mercedes'ini sessizce alabilmekti, kendine özgü nedenlerle arabayı kalabalık saatte kentin ortasına getirmek istemiyordu. Mercedes'in ne olduğunu sormuyorsun, onu benimle birlikte olmanın tılsımının bir parçası olarak kabul ediyorsun. Her şeyi kabul ediyorsun. Lütfen biraz çabuk ol. Çok uzun yolumuz ve konuşacağımız çok şey var.»

«Peki ya senin durumun?» diye sordu Charlie. «Beni seviyor musun, yoksa hepsi oyun mu bunların?»

«Sen Michel'i seviyorsun, Miçhel'in de seni sevdiğine inanıyorsun.»

«Haklı mıyım peki?»

«Seni sevdiğini söylüyor, bunun kanıtlarını gösteriyor. Kafasının içine giremeyeceğine göre bir erkek seni ikna edebilmek için başka ne yapabilir ki?»

Joseph yine odanın içinde dolaşıp eşyaları ellemeye başlamıştı. Birden orkidelerle birlikte gelen kartın önünde durdu.

«Bu ev kimin?» diye sordu Charlie.

«Bu tür sorulara yanıt vermem. Hayatım senin için bir sırdır. Tanıştığımızdan beri böyle ve bundan sonra da böyle kalmasını istiyorum.» Kartı alıp kıza uzattı. «Bunu yeni çantana koy. Bundan sonra benim bu küçük anılarımı saklamanı istiyorum. Bunu görüyor musun?»

Votka şişesini kaldırıp gösterdi.

«Bir erkek olarak senden çok içerim. Ama içkiyle ara iyi değildir. Başımı ağrıtır, zaman zaman da kusarım. Ama kilerden votkayı severim.» Şişeyi yerine bıraktı. «Özgür düşünceli bir erkek olduğumdan sen de küçük bir kadeh içersin ama aslında kadınların içki içmelerinden hoşlanmam.» Kirli tabağı kaldırdı. «Tatlıya düşkünüm. Çukulata, pasta ve meyva severim. Özellikle meyva. Ama üzümler köyümdeki gibi yeşil olmalı Charlie dün gece ne yedin, söyle bakalım.»

«Durum böyleyken yemek yemem. Yalnızca seviştikten sonra bir sigara içerim.»

«Korkarım yatak odasında sigara içilmesine izin veremeyeceğim. Özgür düşünceli olduğum için Atina'da lokantada sigara içmene izin verdim. Mercedes'te de. Ama yatak odasında asla. Gece susamışsan musluktan su içmişsindir.» Kırmızı ceketini giydi. «Musluğun nasıl ses çıkardığına dikkat ettin mi?»

«Hayır.»

«Öyleyse ses falan çıkarmadı. Bazen çıkarır, bazen çıkar maz.»

Gözlerini erkekten ayıramayan Charlie, «Arap, değil mi?» diye sordu. «Arabasını çaldığın herif tipik şoven bir Arap, öyle değil mi?»

Joseph çantayı kapatıyordu. Doğrulurken bir an kıza baktı. Bakışlarında kısmen bir hesaplılık, kısmen de Charlie'niri elinde olmadan farkettiği bir reddetme vardı.

«Sıradan bir Araptan çok daha başka biridir. Sıradan bir şovenist de değil. En azından senin gözünde sıradan hiçbir şeyi yoktur. Lütfen yatağa git.» Erkek gözlerini üstünden ayırma dan Charlie'nin yatağa doğru yürümesini bekledi. «Yastığımın altına sok elini. Yavaş... dikkatli ol! Sağ yanda yatarım.»

Charlie elini soğuk yastığın altına kaydırırken Joseph'in başının ağırlığını hisseder gibi oldu.

«Buldun mu? Dikkatli ol dedim.»

Evet, bulmuştu.

«Dikkatle kaldır. Emniyet düğmesi açıktır. Michel ateş etmeden önce uyarmaz. Tabanca bizim çocuğumuzdur. Yattığımız her yatağı paylaşır ve ona 'çocuğumuz' deriz. Çılgıncasına sevişirken bile o yastığa dokunmayız ve onun altında olan şeyi bir an bile unutmayız. Böyle yaşarız işte. Benim sıradan olmadığımı görmüyor musun?»

Charlie avcuna sığan tabancaya baktı sessizce. Küçük. Kahverengi ve dengeli.

«Hiç böyle bir tabanca kullandın mı?»

«Pek çok.»

«Nerede? Kime karşı?»

«Sahnede. Her gece.»

Charlie erkeğin tabancayı cüzdanını yerleştirmiş gibi rahatlıkla kırmızı ceketinin cebine sokmasına baktı. Sonra ardından aşağı yürüdü. Ev boş ve beklenmedik derecede soğuktu. Mercedes kapı önünde bekliyordu. İlk başta Charlie yalnızca dışarı çıkmak istiyordu; nereye olursa olsun, ikimiz ve önümüzde açık yol. Tabancadan korktuğu için harekete ihtiyacı vardı. Ama erkek arabayı hareket ettirince bir an dönüp geriye, dökülen sarı badanalara, kırmızı çiçeklere, kapalı pancurlara baktı. Bütün bunların ne kadar güzel olduğunu çok geç anlıyordu. Gençliğimin evi, diye düşündü. Hiç sahip olmadığım gençliklerimden birinin. Hiç içinden gelin çıkmadığım ev. Maviler değil, beyazlar içinde bir Charlie, annem hıçkırıyor ve her şeye elveda...

Akşam trafiğine girerlerken, «Biz var mıyız?» diye sordu. «Yoksa yalnız o ikisi mi var?»

Erkek yanıt vermeden önce yine o üç dakikalık uyarı sessizliği. «Elbette biz varız. Neden olmasın?» Ondan sonra Charlie'nin düşünmeden kendini feda edeceği o gülümseme. «Biz Berkley'ciyiz, biz var olmazsak oniar nasıl olabilirler?»

Berkley'ci nedir, diye düşündü Charlie. Ama bunu sormayacak kadar da gururluydu.

Ön tablodaki saate göre yirmi dakikadır pek bir şey söylememişti Joseph. Ama yine de kız onun içinde bir rahatlama değil, saldırıdan önceki düzenli hazırlığı hissetmekteydi.

«Hazır mısın, Charlie?» diye sordu ansızın.

«Hazırım, Jose.»

«26 Haziran Cuma günü Nottingham'da Barrie Tiyatrosunda Saint Joan'u oynuyorsun. Her zamanki grubunla birlikte değilsin, son dakikada oynamaktan vazgeçen bir oyuncunun yerini alıyorsun. Dekorlar geç kalmış, ışıklandırma henüz hazır değil, bütün gün prova yapmışsın, oyunculardan ikisi de grip olmuşlar. Bunları hatırlayabiliyor musun?»

«Cok canlı olarak.»

Joseph kızın hoppalığına güvenmediğinden yan gözle baktı, ama itiraz edecek bir şey göremedi.

«Perde açılmadan önce sahne kapısına Joan'a bir orkide getiriliyor. Üzerindeki kartta, 'Joan, seni sonsuza kadar seviyorum,' yazılı.»

«Sahne kapısı yoktur.»

«Dekorların falan alındığı bir arka kapı var. Hayranın kapıyı çalıp kapıcı Bay Lemon'a çiçekleri ve ayrıca beş sterlinlik bir bahşiş vermiş. Bay Lemon bahşişin büyüklüğünü görünce çiçeği hemen götüreceğini söylemiş. Getirdi mi?»

«Kadınların soyunma odasına habersiz girmek Lemon'un en iyi başardığı işlerden biridir.»

«Peki şimdi orkideleri alınca ne yaptığını söyle bakalım.»

Charlie duraksadı. «İmza yerine bir M harfi vardı.»

«Doğru. Ne yaptın?»

«Hiçbir şey.»

«Saçma.»

«Ne yapacaktım yani?» Charlie kızmıştı. «Sahneye on saniye sonra çıkmam gerekiyordu.»

Karşıdan üzerlerine doğru tozlu bir kamyon geliyordu. Joseph umursamazlıkla Mercedes'i yol kenarına çekti, sonra gaza basıp hızla yoluna devam etti.« Demek otuz sterlinlik orkideyi çöp sepetine attın, omuzlarını silktin ve sahneye çıktın. Kusursuz. Kutlarım seni.»

«Çiçekleri suya koydum.»

«Suyu nereye doldurdun?»

Beklenmedik soru Charlie'nin hatırlamasına yardım etti. «Bir boya kavanozuna. Barrie'de sabahları bir sanat okulu vardır.»

«Bir kavanoz buldun, su doldurdun, orkideleri suyun içine yerleştirdin. Peki bunu yaparken nasıl bir duygu içindeydin? Etkilenmiş miydin? Heyecanlı miydin?»

Erkeğin sorusu Charlie'yi hazırlıksız yakalamıştı. «Oyuna devam ettim,» derken elinde olmadan kıkırdadı. «Kimin çıkacağım bekledim.»

Trafik ışıkları için durmuşlardı. Hareketsizlik aralarında yeni bir yakınlığın doğmasını sağlıyordu.

«Peki ya 'seni seviyorum'?»

«Tiyatro bu, değil mi? Herkes herkesi sever. Bazen. Ama 'sonsuza kadar'ı çok beğendim.»

Işıklar değişince yola devam ettiler.

«Tanıdığın biri var mı diye seyircilere bakmak aklına gelmedi mi?»

«Bunun için zamanım yoktu.»

«Peki arada?»

«Arada baktım, ama tanıdığım birini göremedim.»

«Oyundan sonra ne yaptın?»

«Soyunma odama döndüm, üstümü değiştirdim, biraz oyalandım. Boşver deyip eve gittim.»

«Ev dediğin istasyon yakınındaki Astral Commercial Oteli, değil mi?»

Charlie artık şaşırmıyordu. «Astral Commercial and Private Oteli.»

«Ya orkideler?»

«Onları da otele aldım.»

«Kapıcı Bay Lemon'a çiçekleri getiren kişiyi sormadın mı?»

«Ertesi gün sordum. O gece sormadım.»

«Peki Bay Lemon ne dedi?»

«Saygın bir yabancı beyefendi, dedi. Yaşını sordum, sırıtarak tam uygun, dedi. Yabancı bir M düşündüm ama çıkaramadım.»

«Bütün özel yaşamında bir tek yabancı M yok mu? Beni düş kırıklığına uğrattın şimdi.»

«Bir tane bile yok.»

Her ikisi de, birbirlerine olmasa da, hafifçe gülümsediler.

«Şimdi ikinci güne geldik, Charlie. Cumartesi matine, ardından da suare...»

«Ve sen de oradaydın, değil mi? En ön sırada, güzelim kırmızı ceketinle, öksürüp aksıran, helaya gitmek isteyen okul çocukları arasında.»

Kızın bu hafifliğine kızcın Joseph gözlerini bir süre yola dikti. Yeniden sorulara başladığında kaşları ciddiyetle catılmıştı. «Bana duygularını olduğu gibi anlatmanı istiyorum. Öğleden sonra. Salon perdelerin kötülüğü yüzünden pencerelerden sızan ışıkla iyice aydınlık. Bir tiyatro salonundan çok bir okul müsamere salonundayız. Ben en ön sıradayım. Yabancı bir görünüşüm, üzerimde yabancı giysiler var. Çocuklar arasında açıkça görünüyorum. Lemon beni sana tarif etmiş daha önce, üstelik gözlerimi senden ayırmıyorum. Orkideleri benim gönderdiğimden, seni sonsuza dek seveceğini söyleyen M olduğumdan kuşkulanmıyor musun?»

«Kuşkulanıyorum elbette. Bunu biliyordum.»

«Nasıl? Lemon'dan mı öğrendin?»

«Buna gerek yoktu. Biliyordum işte. Senin orada bana baygın baygın baktığını görünce, sensin tanıdım işte, dedim kendi kendime. Her kim olursan ol. Perde kapandığında sen yerinde kaldın ve bir sonraki oyun için biletini gösterdin.

«Bunu nerden biliyorsun? Kim söyledi?»

Çünkü sen öylesin, diye düşündü Charlie. Albümüne erkeğin güçlükle elde edilen bir tanımını daha yerleştirdi: İstediğini elde ettikten sonra hemen kuşkulu bir erkek oluveriyorsun.

«Bunu sen kendin söyledin ya. Küçük bir tiyatroda oynayan sıradan bir grup. Biz pek orkide falan almayız —ortalama on yılda bir falan —sonra kalıp da oyunu ikinci kez seyretmek isteyen hiç çıkmaz.» Charlie dayanamadı. «Sıkıcı mıydı, Jose? Oyun yani? İki kez arka arkaya? Yoksa arada hoşlandığın yerleri var mıydı?»

Erkek bir an bile duraksamadan, «Yaşamımın en sıkıntılı günüydü,» dedi. O kaskatı yüzü yine o en iyi gülümsemesiyle aydınlandı; bir an için kendisini saklayan parmaklıkların arasından sıyrılmış gibiydi. «Doğrusunu istersen, seni çok üstün bulmuştum.»

Charlie bu kez erkeğin sıfatına itiraz etmedi. «Arabayı şu anda parçalar mısın, Jose! Burası iyi, hemen şurada ölürüm.»

Sonra erkek kendisini önleyemeden elini yakaladı ve başparmağını öptü.

Yol düz ama bozuktu, iki yandaki ağaçlar bir çimento fabrikasının tozuyla bembeyaz kesilmişlerdi. Kendi özel bölmeleri içindeydiler, hareket eden diğer şeylerin yakınlıkları onların dünyalarını daha da özel yapıyordu sanki. Charlie bir asker sevgilisiycfi. asker olmayı öğreniyordu.

«Peki, orkide dışında, Barrie Tiyatrosunda oynarken başka bir armağan aldın mı?»

«Kutu,» diyen Charlie elinde olmadan titredi.

«Ne kutusu?»

Charlie soruyu bekliyor ve erkeğin istediğini yaptığına inanarak duyduğu hoşnutsuzluğu davranışıyla belli ediyordu. «Bir şaka. Münasebetsizin biri tiyatroya benim adıma bir kutu göndermiş. Taahhütlü, özel ulak.»

«Ne zaman?»

«Cumartesi. Senin matineye gelip suareye kaldığın gün.»

«Kutuda ne vardı?»

«Hiçbir şey. Boş bir kuyumcu kutusu. Taahhütlü ve boş.»

«Çok garip. Peki paketin üstündeki etiketi inceledin mi?»

«Mavi tükenmezle yazılmıştı. Büyük harflerle.»

«Peki ama taahhütlüyse üstünde göndericinin adı da olmalı.»

«Okunmuyordu. Marden ya da Hordern gibi bir şey. Yerel bir otel adresi vardı üstünde.»

«Kutuyu ne zaman açtın?»

«Oyun arasında soyunma odamda.»

«Yalnız miydin?»

«Evet.»

«Ne düşündün peki?»

«Politik düşüncelerim yüzünden biri bana kızdı dedim. Daha önce de olmuştu. Pis pis mektuplar. Zenci aşığı. Komünist. Soyunma odamın penceresinden atılan pislik. Onlar sanmıştım.»

«Boş kutuyla orkidelerin birbirlerine bağlı olacağını düşünmedin mi?»

«Jose, orkideleri sevmiştim! Seni sevmiştim!»

Erkek arabayı durdurmuştu. Sanayi bölgesinin bir yerinmeydiler. Kamyonlar gümbürdeyerek geçiyordu yanlarından. Charlie bir an erkeğin dünyayı tersyüz edeceğini ve kendisini Yakalayıp kucaklayacağını düşündü; öylesine artmıştı içindeki Serilim. Ama Joseph hiçbirini yapmadı. Yanındaki kapının cebinden çıkardığı kalın bir taahhütlü zarfı uzattı. Zarfın üstünde balmumu mühür vardı ve içinde de o gün aldığı paketi andıran bir sertlik. Posta damgası 25 Haziran, Nottingham'dı. Zarfın üstünde mavi tükenmezle yazılı kendi adı ve Barrie Tiyatrosu yazıyordu. Arkasında da ötekinde olduğu gibi gönderenin kar lanmış adı.

Charlie zarfı elinde çevirirken Joseph, «Şimdi işin hikây sini yazacağız,» dedi. «Eski gerçeğin üstüne yeni bir hikâye uy duracağız.»

Kendine güvenemeyecek kadar erkeğe yakın olan Charlie bir şey söylemedi.

«Gün epey kargaşalıydı. İki oyun arası, soyunma odandr sın. Henüz açmadığın paket orada duruyor. Sahneye çıkmana ne kadar kaldı?»

«On dakika, belki de daha az.»

«Pekâlâ, aç şimdi paketi.»

Charlie erkeğe baktı, ama o sert bakışlarla düşman topraklarına bakıyordu. Zarfa, sonra bir daha Joseph'e baktı, parmağını sokup zarfı açtı. Aynı kırmızı kuyumcu kutusu, ama bu kez daha ağır. Aynı beyaz zarf, içinde aynı beyaz kart. «Özgürlüğümün ruhu Joan'a. Müthişsin. Seni seviyorum!» Aynı el yazısı, ama 'M' yerine Michel imzası. L'nin ucunda da geriye doğru bir kuyruk. Charlie kutuyu sallayınca içinden heyecan veric bir ses geldi.

«Açıyor muyum? Ne var içinde?»

«Ne bileyim ben? Paket geldiğinde ne yaparsan onu yap.

Charlie kutunun kapağını açtı. Saten astar üzerinde mav taşlı kalın bir altın bilezik vardı.

«Vay anasını!» diyerek kapattı kutuyu. «Bunu hak etmek için ne yaptım ki?»

«Demek ilk tepkin bu,» dedi Joseph. «Bir bakıyorsun, bir küfür savuruyorsun ve kutuyu kapatıyorsun. Bunu unutma. Bun dan sonra tepkin hep buydu.»

Charlie kutuyu açıp bileziği çıkardı, elinde şöyle bir tarttı Ama ara sıra sahnede taktığı taklitler dışında mücevher hiç anlamadığı bir şeydi.

«Gerçek mi?» diye sordu.

«Ne yazık ki, yanında sana bu konuda fikir verecek uzmanlar yok. Kendi kararını kendin ver.»

«Eski.»

«Pekâlâ, eski olduğuna karar verdin.» «Ağır da.»

«Eski ve ağır. Öyle çikletten çıkan bir şey değil, oyuncak da değil, ciddi bir parça. Şimdi ne yapacaksın?»

Erkeğin sabırsızlığını aralarını açıyor gibiydi; Charlie bu Kadar huzursuz ve düşünceli, o ise pratik ve rahat. Charlie bileziğin ek yerlerine, markasına baktı. Ama markadan da anlamazdı. Tırnağını hafifçe madene sürttü.

«Çok az zamanın var, Charlie. Bir buçuk dakika sonra sahnede olacaksın. Ne yaparsın? Soyunma odanda mı bırakacaksın?»

«Asla.»

«Sana sesleniyorlar. Kalkmalısın artık, Charlie. Kararını ver.»

«Baskı yapma bana. Dublörüm Millie'ye veririm saklaması için. Ezberimde bana yardım eden, suflörlük eden, Millie.» Joseph bundan hoşlanmamıştı. «Ona güvenmiyorsun.»

Umutsuzluk içindeydi Charlie. «Tuvalete saklarım,» dedi. «Sifonun arkasına...» «Çok bilinen bir yer.» «Çöp sepetine... üstünü örterim.» «Biri gelip sepeti boşaltabilir. İyi düşün.» «Jose, bırak artık... Boyaların arkasına saklarım. Tamam. Raflardan birine. Yıllardır tozu bile alınmamıştır.»

«Çok güzel. Bileziği rafın arkasına sakladın ve yerine koştun. Geç kaldın, Charlie. Neredeydin? Perde açılıyor. Tamam mı?»

«Tamam.» Charlie tuttuğu soluğunu boşalttı. «Duyguların ne? Şimdi. Bilezik için, bileziği veren için?» «Çok şaşkınım... değil mi?» «Neden?»

«Böyle bir şey kabul edemem... para bu yani... değerli bir şey...»

«Ama kabul ettin bile. Paketi alırken imzaladın, şimdi de sakladın.»

«Oyundan sonraya kadar.»

«Sonra?»

«Geri vereceğim. Değil mi?»

Joseph, Charlie sonunda kendi düşüncesini kanıtlamış gj rahatlamıştı. «Peki bu arada neler hissediyorsun?»

«Şaşkınım. Ne hissetmemi istiyorsun?»

«Senden birkaç adım uzakta oturuyor, Charlie. Gözlerin' senden ayırmıyor. Oyunu arka arkaya üçüncü kez izliyor. Sana orkide ve bilezik yolladı, iki kere de sevdiğini bildirdi. Bir kere normal, bir kere de sonsuza kadar. Yakışıklı bir erkek. Benden çok yakışıklı.»

«Ben de tüm varlığımla oynarım öyleyse. Ama bu, onun kazandığı anlamına da gelmez.»

Joseph kızı rahatsız etmek istemezcesine, dikkatle hareket ettirdi arabayı. Hava iyice kararmış, trafik azalmıştı. Korent Körfezi çevresinde gidiyorlardı. Kurşun renkli suda bir dizi tanker ilerliyordu. Başları üstünde tepeler bir karaltıydı. Yolun ikiye ayrıldığı yerden boşalan gökyüzüne doğru döne döne tırmanmaya başladılar.

«Seni nasıl alkışladığımı hatırlıyor musun? Perde açılıp kapandıkça nasıl ayakta durduğumu hatırladın mı?»

Evet, Jose, hatırlıyorum. Ama bunu yüksek sesle söylemeye cesaret edemedi.

«Öyleyse bileziği de hatırla.»

Charlie hatırladı. Yalnızca Joseph için bir hayal oyunu. Perde kapandıktan sonra soyunma odasına koştu, bileziği sakladığı yerden aldı, inanılmaz bir çabuklukla makyajını sildi ve hayranını bir an önce yakalamak için günlük elbiselerini giydi.

Bu noktaya kadar Joseph'in yorumuyla hareket ederken birden kendini koruma içgüdüsü galip geldi. «Dur hele, dur bir dakika!» dedi. «Neden o bana gelmiyor? Neden ben soyunma odamda onun gelmesini beklemiyorum da peşinden koşuyorum?»

«Belki de gelecek cesareti yok. Senden korkuyor. Başını döndürüp şaşkına çevirdin adamı.»

«Peki biraz oturup bekleyeyim öyleyse.»

«Charlie, sen ne yapmak istiyorsun? Ona zihninde neler söylüyorsun, lütfen.»

«Bunu geri al, kabul edemem, diyorum.»

«Pekala. Şu halde bu kadar içtenlikle istemediğin armağanın elinde kalması ve adamın kaybolup gitmesi tehlikesini göze alıyorsun şu halde?»

Charlie istemeye istemeye adamı aramaya razı oldu.

«Peki ama onu nerede bulacaksın? İlkönce nereye bakacaksın?» diye sordu Joseph.

Yol boştu, Joseph de o anın yeniden yaratılan geçmişe mümkün olduğu kadar az müdahale edebilmesi için arabayı çok ağır sürüyordu.

«Arkaya koşardım,» dedi Charlie fazla düşünmeden. «Arka kapıdan sokağa çıkar, oradan tiyatronun önüne gelir, onu kapıdan çıkarken yakalardım.»

«Neden tiyatronun içinden geçmiyorsun?»

«Kalabalık içinden geçmek güç olur, dışarı çıkana kadar onu kaybederdim.»

Joseph bunu düşündü. «Öyleyse yağmurluğuna ihtiyacın olacak.»

Yine haklıydı işte. Charlie, Nottingham'ın o gece yağmurlu olduğunu, gök gürültüsünün oyun boyunca sürdüğünü unulmuştu. Yıldırım hızıyla üstünü değiştirdikten sonra yağmurluğunu giydi, kemerini bir düğüm yaptı ve sokağa çıkıp tiyatronun önüne...

«Seyircilerin yarısını saçak altında, yağmurun dinmesini beklerken buldun,» diye Joseph kızın sözünü kesti. «Neden gülüyorsun?»

«Başıma sarı eşarbımı bağlamayı unuttum. Hani televizyon reklamına çıktığımda aldığım Jaeger marka eşarbı.»

«Şu halde adamı bir an önce yakalayabilmek için acele etmene karşın sarı eşarbını unutmadığını not edelim. Peki, sarı eşarp ve yağmurluk. Charlie kendisine aşırı tutkun aşığı aramak için kendini yağmura atıyor. Kalabalık kapı önüne geiip, 'Michel! Michel!' diye bağırıyor belki de? Tamam mı? Çok güzel. Ama boşuna. Michel orada değil. Peki şimdi ne yapacaksın?»

«Bunu sen mi yazdın, Jose?»

«Bırak onu şimdi.»

«Soyunma odama mı dönüyorum?»

«Salona bakmayı akıl erdiremiyor musun?»

«Tamam, oldu, o da aklıma geldi.»

«Hangi kapıdan giriyorsun?»

«Ön sıralara giden kapıdan. Orada oturuyordun.»

«Michel oturuyordu yani. Kapıyı itiyorsun, açılıyor. Yaşasın, Bay Lemon kilitlememiş henüz. Boş salona girip ağır ağır yürüyorsun.»

«Ve o orada işte.»

«Evet orada. Hâlâ aynı koltukta, ön sıranın ortasında. Sanki yeniden açabilirmiş gibi dikkatle bakıyor perdeye. Özgürlüğünün ruhu olan, sonsuza kadar sevdiği Joan'un hayalini zorla perdenin ardından çıkarabiiirmiş gibi.»

«Korkunç bir şey bu,» diye mırıldandı Charlie. Ama Joseph kıza aldırmadı.

«Son yedi saattir oturduğu koltukta.»

Eve gitmek istiyorum, diye düşündü Charlie. Astral Commercial and Private'de tek başıma uzun bir uyku. Bir insan günde kaç yazgıyla karşılaşabilir ki?

«Önce duraksıyorsun, sonra sesleniyorsun. 'Michel!' Bildiğin tek ad bu. Dönüp sana bakıyor ama yerinden kıpırdamıyor. Gülümsemiyor, seni selamlamıyor, o üstün çekiciliğini hiçbir şekilde göstermiyor.»

«Peki ne yapıyor öyleyse bu soğuk herif?»

«Hiçbir şey. Sana tutkulu gözleriyle bakarak konuşmaya davet ediyor seni. Onu küstah olarak görebilirsin, romantik olduğunu düşünebilirsin ama sıradan bir insan değil ve kesinlikte utangaç ya da durumunu mazur göstermeye çalışan bir insan değil. Senin üzerinde hak iddia etmeye gelmiş. Genç, kozmopolit, iyi giyimli. Bir eylem adamı, zengin, sıkılgan bir hali yok.» Joseph birden «ben» diye konuşmaya başladı. «Sahnenin senin beklediğin biçimde gelişmediğini farkederek bana doğru yürüyorsun. Açıklamalarda bulunması gereken ben değilim, sensin. Bileziği cebinden çıkarıyorsun. Bana uzatıyorsun. Ben kıpırdamıyorum. Üzerinden süzülen yağmur damlaları sana yakışıyor.»

Döne döne bir tepeye çıkıyorlardı. Erkeğin güçlü sesinin yanı sıra sürekli dönemeçlerin uyuşturucu etkisi Charlie'nin kendini hikâyeye kaptırmasına neden oluyordu.

«Bir şey söylüyorsun. Ne diyorsun bakalım?» Kızdan yanıt gelmeyince devam etti. «Sizi tanımıyorum. Teşekkür ederim, Michel, beni onurlandırdınız. Ama sizi tanımıyorum ve armağanı kabul edemem.' Bunu der miydin? Evet, derdin. Ama herhalde daha iyi bir şekilde.»

Charlie erkeğin sesini duymuyordu bile. Salonda karşısında durmuş, kutuyu uzatıyor, kara gözlerinin içine bakıyordu. Noel için aldığım yeni kahverengi çizmelerim yağmurda berbat oldu, diye düşünüyordu, ama çizmeyi kim takar şimdi?

Joseph peri masalına devam ediyordu. «Ben hâlâ tek kelime bile söylemiyorum. Tiyatro deneyinden, arada iletişimi sağlayabilmek için sessizlik gibisi olmadığını bilirsin. Adam konuşmazsa sen ne yapabilirsin ki? Yeniden sen konuşmak zorundasın. Bu kez bana ne söyleyeceksin bakalım?»

«Ona kim olduğunu sorarım.»

«Adım Michel.»

«Onu biliyorum. Ama Michel ne?»

«Yanıt yok.»

«Nottingham'da ne aradığını sorarım.»

«Sana âşık oluyorum. Devam et.»

«Tanrım... Jose...»

«Devam et!»

«Bana bunu söyleyemez!»

«Kendisine söyle sen de.»

«Mantığına hitap ederim.»

«Dinleyelim bakalım... seni bekliyor, Charlie! Konuş!»

«Derim ki...»

«Evet?»

«'Bak, Michel... çok ince bir düşünce... çok duygulandım. Ama özür dilerim... çok aşırı bir şey bu...'»

Joseph düş kırıklığına uğramıştı. «Charlie, bundan daha iyisini becerebilirsin. Karşındaki bir Arap. Bunu henüz bilmiyorsan da kuşkulanıyor olabilirsin... armağanını reddediyorsun. Daha çok çalışmalısın.»

«'Bu sana haksızlık olur, Michel. İnsanlar oyunculara sık sık kapılırlar... her gün olur böyle şeyler. Bir... bir haya! için kendini mahvetmeye neden yok.'»

«Güzel. Devam et.»

Charlie daha rahattı şimdi. Her yapımcıda olduğu gibi, Joseph'teki bu zorlamadan nefret ediyordu, ama bunun etkili olduğunu da inkâr edemezdi. «'Oyunculuk bir hayaldir, Michel.

Seyirciler büyülenmeye hazır olarak otururlar karşımıza. Oyuncular da sizleri büyülemek için çıkarlar karşınıza. Biz de başarılı olduk işte. Ama bunu kabul edemem. Çok güzel bir şey. Hiçbir şey kabul edemem aslında. Biz sizleri kandırdık. Olup biten bu yalnızca. Tiyatro bir aldatmacadır. Bunun ne demek olduğunu biliyor musun, Michel? Aldatıldınız.'»

«Ben hâlâ konuşmuyorum.»

«Konuş öyleyse!»

«Neden? İnandırma yeteneğini daha şimdiden mi kaybettin? Kendini benden sorumlu hissetmiyor musun? Böylesine genç ve yakışıklı biri parasını orkidelere ve pahalı mücevherlere harcıyor...»

«Hissediyorum elbette! Sana söyledim ya!»

«Öyleyse koru beni! Beni bu tutkunluğumdan kurtar.»

«Deniyorum!»

«O bilezik bana yüzlerce sterline mal oldu, bunu sen bile tahmin edebilmişsindir. Hatta binlerce sterline belki de. Onu senin için çalmış olabilirim. Adam öldürmüş olabilirim. Mirasımı rehine vermiş olabilirim. Hep senin için. Çıldırıyorum, Charlie! İnsaflı ol! Gücünü kullan!»

Charlie hayalindeki tiyatro salonunda Michel'in yanında oturuyordu. Ellerini kucağında kavuşturmuş, erkeği mantık yoluna çekmek için öne eğilmişti. Ona bir hemşireydi, bir anaydı. Bir dosttu.

«Ona beni gerçek olarak gördüğü takdirde düş kırıklığına uğrayacağını söylerim.»

«Söyle öyleyse.»

Charlie derin bir soluk aldı. «'Dinle, Michel, ben sıradan bir kızım. Bankada beş param yok, oyuncu eşofmanım yırtık... ve hiç de Jandark değilim, inan bana. Ne askerim, ne de bakire... Charlie'yim ben, beceriksiz bir sürtük...'»

«Çok güzel, devam et.»

«'Michel, bu durumdan kurtulman gerek. Ben elimden geleni yapıyorum, tamam mı? Onun için bunu al, paran ve hayallerin senin olsun... ve de çok teşekkür ederim. Gerçekten teşekkür ederim. Bu kadar.'»

«Ama onun hayallerini saklamasını istemiyorsun,» dedi Joseph kupkuru bir sesle. «Yoksa istiyor musun?»

«Pekala, hayallerini de bıraksın!»

«Peki, nasıl sona eriyor bu iş?»

«Öylece. Bileziği yanındaki koltuğa bırakıp yürüyorum. Teşekkürler dünya ve elveda. Otobüs durağına kadar koşarsam Astral'daki kayış gibi tavuğa yetişirim.»

Joseph şaşkına dönmüştü. Yüzünden okunuyordu bu. Direksiyonu tutan eli de bunu vurgulamak için hafifçe havalandı.

«Ama Charlie? Nasıl yaparsın bunu? Benim belki de intihar edeceğimi bilmiyor musun? Geceleyin Nottingham'ın yağmurlu sokaklarında sabaha kadar dolaşmak? Yapayalnız hem de. Sense benim orkidelerim ve kartımla birlikte güzelim otelinde yatarken?»

«Güzelmiş, hah! Sivrisinekler bile rutubetten uçamıyorlar.»

«Sorumluluk duygusu yok mu sende? Bütün ezilmişlerin savunucusu olan sen... güzelliğinle yeteneğinle ve ihtilalci ateşinle tuzağa düşürdüğün bu gence hiç acımıyor musun?»

Charlie karşı koyacak oldu ama erkek fırsat tanımadı.

«İyilikçi bir yüreğin var, Charlie. Başkaları Michel'in kibar bir zampara olduğunu düşünebilirler. Ama sen öyle değilsin. Sen insanlara inanıyorsun. Bu gece de Michel'e karşı bu duyguları besliyorsun. Kendini düşünmüyorsun, içtenlikle etkilenmişsin onun davranışlarından.»

İlerde, ufukta, tepenin doruğunda küçük bir köy görünmüştü. Charlie yol kenarındaki tavernanın ışıklarını seçebiliyordu.

«Ama şu anda senin yanıtın önemsiz, çünkü Michel seninle konuşmaya karar verdi.» Joseph hesapçı bir bakışla baktı kıza. «Yarı Fransız, yarı başka bir aksanla, herhangi bir utanma ya da çekinme duymadan sana hitap ediyor. Tartışmanın kendisini ilgilendirmediğini, yaşamı boyunca düşlediği her şeyin sende toplandığını, senin aşığın olmak istediğini, hatta hemen bu gece istediğini ve sen adının Charlie olduğunu söylesen de Joan diyeceğini söylüyor. Bu gece onunla yemeğe çıkarsan ve yemekten sonra hâlâ onu istemediğinde ısrar edersen bileziği geri alacak. Sen hemen şimdi geri alması gerektiğini söylüyorsun, bir sevgilin olduğunu ve ayrıca gülünç olmamasını, yağmurlu bir cumartesi gecesi saat on buçukta Nottingham'da yemek yenecek bir yer olmadığını söylüyorsun... Bunları söylerdin, değii mi?»                       

«Berbat bir yerdir,» diyen Charlie erkeğe bakmadı.

«Peki ya yemek konusunda... yemeğin ulaşılmaz bir düş olduğunu söyler miydin?»

«İnsan o saatte ya balık ve kızarmış patates yer ya da Cin lokantasına gider.»

«Yine de ona tehlikeli bir ödün verdin.»

«Nasıl?»

«Cok sıradan bîr itirazda bulundun. 'Lokanta olmadığı için birlikte yiyemeyiz.' Yatak olmadığı için birlikte yatamayacağınızı söylemek gbi bir şey bu. Michel bunu farkediyor. Duraksamalarını bir yana itiyor. Bir yer biliyor, üstelik gerekli hazırlıki ları da yapmış. Yiyebiliriz öyleyse. Neden olmasın?»

Joseph yoldan çıkıp arabayı tavernanın önünde durdurdu. Masal geçmişinden yaşadıkları ana birdenbire atılan ve Michel' f in sonunda kendisini terketmedğine sevinen Charlie yerinden kalkmadı. Joseph de öyle. Erkeğe dönünce onun kendi ellerine bakmakta olduğunu gördü. Elleri hâlâ kucağındaydı, sağ eii de üstteydi. Tavernadan sızan ışıkta görebildiği kadarıyla Joseph'in yüzü ifadesiz ve katıydı. Joseph uzanıp kızın sağ bileğini yakalayıp çekti ve sol bileğini ortaya çıkardı. Sol bilekte bilezik parıldıyordu.

«Seni kutlarım,» dedi. «Siz İngiliz kızları hiç zaman kaybetmezsiniz, değil mi?»

Charlie öfkeyle çekti elini. «Ne oldu? Kıskanıyor muyuz yoksa?»

Ama erkeği incitemezdi. Duygularını yansıtmayan bir yüzü vardı. Sen kimsin, diye düşünerek onun ardından tavernaya yürüdü. O musun? Sen kendin misin? Yoksa hiç kimse değil misin?

9

Charlie her ne kadar aksini düşünse de, o gece Joseph' in evreninin tek merkezi değildi; Kurtz'un da ve kuşkusuz Michel'in hiç değil.

Charlie'yle hayali aşığı Atina villasına veda etmeden —yine varsayıma göre çılgınlıklarının yorgunluğuyla birbirlerinin kolları arasında uyurlarken— Kurtz'la Litvak Münih'e giden bir Lufthansa uçağının ayrı ayrı sıralarında, ayrı ülkelerin pasaportlarını taşıyarak uçmaktaydılar. Kurt Fransız, Litvak ise Kanadalıydı. Yere ayak basınca Kurtz doğruca, sözümona Arjantinli fotoğrafçıların kendisini bekledikleri yere, Litvak da Bayerischer Hof Oteline gitti. Burada kendisini, yalnızca Jacob adıyla tanıdığı bir patlayıcı uzmanı karşıladı. Kirli deri ceketli adamın yanında bir tomar büyük ölçekli harita vardı. Bir yol ölçüm uzmanı rolünde olan Jacob, son üç gününü Münih Salzburg otoyolunda ölçümler yaparak geçirmişti. Görevi, bir işgünü sabahının ilk saatlerinde, çeşitli trafik ve hava koşulları altında, yol kenarına yerleştirilecek büyük çaplı bir patlayıcının etkilerini hesaplamaktı. İki adam otelin salonunda kahvelerini yudumlarken Jacob'un önerilerini tartıştılar, sonra da kiraladıkları bir arabayla yüz kırk kilometrelik yolu, hızla yanlarından geçen sürücüleri kızdırarak ve imkân olan her yerde durarak, ağır ağır geçtiler.

Litvak, Salzburg'dan Viyana'ya tek başına yoluna devam etti. Burada kendisini yeni bir arabayla yeni insanlar bekliyordu. İsrail Elçiliğinin ses geçirmeyen odasında onlara da talimatlarını verdikten sonra diğer ufak tefek işlerini yaptı, Münih'ten gelen son haberleri dinledi, sonra hep birlikte Yugoslavya sınırına gadar gittiler. Burada turistler gibi bölgeyi dolaştılar, kent otoparklarını, tren istasyonlarını, pazar yerlerini gözden geçirdikten sonra Villach çevresindeki çeşitli pansiyonlara dağıldılar. Ağını böylece yayan Litvak, tuzağın önemli hazırlıklarını tamamlamak üzere Münih'e döndü.

Kurtz dizginleri ele almak için geldiğinde, Yanuka'nın sorgulaması dördüncü gününe girmiş ve o ana kadar sinir bozucu bir sakinlikle devam etmişti.

Kurtz iki sorgucuya Kudüs'te, «En fazla altı gününüz var,» demişti. «Altı gün sonra hem sizin, hem onun yanlışlıklarınız artık sürekli olacaktır.»

Kurtz'un bayıldığı bir işti bu. İki yerine üç yerde birden olabilseydi bu işi kendisi yapmayı yeğlerdi, ama buna imkân olmadığı için yerine yumuşak yaklaşımda uzman olan bir iki iriyarı adamı seçmişti. Bu ikisi akraba değillerdi, bilindiği kadarıyla aralarında cinsel bir ilişki de yoktu, ancak o kadar uzun süredir birlikte çalışıyorlardı ki, dostluk çizgileriyle dolu yüz hatları bile bir benzerlik taşıyordu ve Kurtz kendilerini Disraeli Caddesindeki eve çağırdığında, elleri masanın üstünde iki iri köpeğin ayakları gibi duruyordu. İlk başlarda, onlara gıpta ettiği için sert davranmıştı, yerine bir adam geçirmeyi yenilgi olarak görüyordu. Onlara operasyondan pek az söz etmiş. Yanuka'nın dosyasını incelemelerini ve ezberlemeden bir daha karşısına çıkmamalarını söylemişti. Hiç de hoşuna gitmeyen bir çabuklukla yanına geldiklerinde bir sorgucu gibi onları sınava çekmiş, Yanuka'nın çocukluğu, yaşam biçimi, davranışları, kısacası adamları şaşırtacak her şeyi sormuştu. İkisi de kusursuzdular. Bunun üzerine Kurtz Okuryazar Takımını çağırmıştı. Bayan Bach, yazar Leon ve yaşlı Schwili'den oluşan takım bundan sonraki haftalarda çok sıkı bağlarla bağlı bir grup oluşturmuşlardı. Kurtz'un bu sırada yaptığı konuşma doğrusu açık olmama sanatının klasik bir örneğiydi.

Yeni adamları tanıtırken, «Bayan Mach bu işin başında,» demişti. Otuz beş yıl sonra İbranicesi hâlâ berbattı. «Kendisi gelen hammaddeyi değerlendirir. Dışardakilere iletilecek mesajları hazırlar. Leon'a kullanacağı kuralları hazırlar. Onun yazdıklarını kontrol eder, bunların operasyonun geneline uygunluğunu saptar.» Sorgucular konuşmanın başında pek az şey biliyorlarsa, şimdi bildikleri daha da azdı. Ama ağızlarını açıp bir şey söylemediler. «Bayan Bach yazılanları onaylayınca Leon ve Bay Schwili'yle bir toplantı düzenler.» Schwili'ye 'Bay' denilmeyeli yüzyıl olmuştu neredeyse. «Bu toplantıda kâğıtlar, mürekkepler, kalemler, konuya göre yazarın ruhsal ve fiziksel yönleri kararlaştırılır. Öfkeli mi? Sevinçli mi? Her ileri sürülen konuya göre grup tüm kapsamıyla yeni bir roman yaratır.» Yeni şeflerinin bilgi vermek yerine imalarda bulunma çabasına karşın sorgucular artık bir parçası oldukları planın kaba hatlarını anlamaya başlamışlardı. «Bayan Bach'ta el yazısının özgün bir örneği de olabilir, bir kart, bir mektup ya da günlük gibi, böylece daha iyi bir modele sahip sayılır. Ama bu olmayabilir de. Bu süreçlerden geçildikten sonra Bay Schwili sahte evrakı düzenlemeye başlar. Şahane bir biçimde. Bay Schwili bir sahte belge düzenleyicisi değil, bir sanatçıdır. «Bunu uyarır gibi, unutmamalarını istercesine söylemişti. «İşi bitince bunu doğruca Bayan Bach'a verir. Yeni bir kontrol, parmakizi kontrolü, listelenmesi ve saklanması için. Bir sorusu olan var mı?»

Sorgucular alçakgönüllü gülümsemeleriyle herhangi bir soruları olmadığını belirttiler.

Kapıdan çıkarlarken Kurtz, «Sondan başlayın,» dedi. «Böylece zamanınız olursa başa dönme fırsatını bulabilirsiniz.»

Bu kadar kısa bir sürede Yanuka'yı planlarına kanmaya nasıl razı edebilecekleri gibi güç konularda da toplantılar yapmışlardı. Bir kez daha Misha Gavron'un sevgili psikologları çağırılmışlar, kısaca dinlenmişler ve yeniden kapıdışarı edilmişlerdi. Sanrı yaratıcı ve ruhsal çözücü ilaçlar konusu ortaya çıkınca hemen bunları başarıyla kullanan başka sorgucular aranmıştı. Böylece uzun vadeli planlamaya, Kurtz'un ve hepsinin bayıldıkları son an eklentileri yapılmıştı. Sonunda Kurtz sorgucuları erkenden Münih'e gönderip ses ve ışık etkilerini hazırlamalarını, nöbetçileri rollerine alıştırmalarını söylemişti. İki sorgucu madeni bavullarıyla iki kişilik bir orkestra gibi varmışlardı Münih'e İki gün sonra Schwili' nin grubu da gelip alt kata yerleşmişti. Bunlar da kentj teki büyük pul açık arttırmasına katılmak üzere gelmiş pul tüccarları rolündeydiler. Komşular bu hikâyede herhangi bir kusur bulmamışlardı. Birbirlerine, «Yahudiler,» demişlerdi, ama bugünlerde artık bunlara aldırış eden kaldı mı ki? Yahudiler çok öncelerden normalliğe kavuşmuşlardı. Ve kuşkusuz tüccar olacaklardı, başka ne olabilirlerdi ki? Grupta Bayon Bach'ın portatif bellek depolama düzeninin yanı sıra ses alma aygıtları, kulaklıkları, konserve sandıkları ve Kurtz'un kendi komuta düzenine bağlı teleksi çalıştıracak ve «Piyanocu Samuel» diye bilinen zayıf bir genç vardı. Samuel'in pamuklu pardösüsünün özel cebinde çok iri bir Colt tabancası bulunuyordu. Yayım yaparken bunun masaya çarptığını sık sık duymalarına karşın cebinden çıkardığını hiç görmemişlerdi. O da Atina'daki evdeki David gibi sakin bir gençti, onun ikizi olacak kadar hem de.

Odaların dağıtımı Bayan Bach'ın işiydi. Leon'a sakinliği yüzünden çocuk odası verilmişti. Odanın duvarlarında dev papatyaları sakin sakin yiyen baygın gözlü bir ceylan vardı. Samuel'e kapısı bahçeye açılan mutfak verilmişti. O da burada antenini germiş, gizlemek için de üstüne yıkanmış çocuk çorapları asmıştı. Ancak Schwili kendisine hem çalışma, hem yatak odası olarak ayrılan yatak odasını görünce bir çığlık kopardı.

«Aman Tanrım, şu ışığa bakın hele! İnsan burada büyükannesine bile sahte bir mektup yazamaz!»

Bu beklenmedik fırtına karşısında hemen pes ediveren Leon'a karşılık Bayan Bach hemen sorunu kavramıştı. Schwili' nin çalışması için olduğu kadar, uzun zamandır kapalı kalan ruhu için de gün ışığına ihtiyacı vardı. Bayan Bach'a hemen yukarı telefon etti, Arjantinli gençler geldiler, kadının yönetiminde mobilyalar bir anda yer değiştirdi ve Schwili'nin çalışma masası oturma odasının yeşilliğe ve gökyüzüne bakan penceresi önüne çekildi. Bayan Bach adamın rahat çalışması için pencereye kalın bir perdeyi kendi eliyle takıp Leon'a, Schwili' nin lüks İtalyan lambası için bir uzatma kordonu yapmasını emretti. Sonra yine kadının bir baş işaretiyle adamı yalnız bırakıp çekildiler.

Schwili akşamın son ışığı altında değerli mürekkeplerini, ' ve kâğıtlarını tek tek masanın üstündeki belirli yerlerine yerl leştirdi. Ertesi günkü büyük sınava hazırlanıyormuş gibiydi. Sonra kol düğmelerini çıkardı, havanın eski bir tutuklu için bile çok sıcak olmasına karşın ısıtmak istercesine avuçlarını birbirine sürttü. Sonra da şapkasını çıkardı. Parmaklarını tek tek çekip çıtlattı. Bundan sonra da bütün yetişkin yaşamı boyunca beklediği gibi arkasına yaslanıp beklemeye başladı.

Böylesine hazırlıklarla karşılayacakları yıldız aynı akşam Kıbrıs yoluyla Münih'e geldi. Uçağı karşılamaya çıkan gazeteciler, olayı belgelemeye hazır foto muhabirleri yoktu, Yanuka yanında bir erkek hemşire bir de özel doktor olduğu halde bir sedyeyle inmişti uçaktan. Pasaportu gerçek değilse de doktor gerçekti. Yanuka ise kalp ameliyatı için Lefkoşe'den Münih'e getirilen bir İngiliz işadamıydı. Epey etkili bir dizi sağlık raporu bunu doğrulamaktaydı. Ancak Alman havaalanı yetkilileri belgelere bakmadılar bile. Hastanın solgun yüzüne huzursuzluk verici bir bakış, bilmeleri gereken her şeyi anlatmıştı kendilerine. Bir cankurtaran, grubu hastane yönüne doğru uzaklaştırdı. Ancak hastaneye varmadan yarı yolda bir sokağa sapıldı ve beklenenin en kötüsü gerçekleşmiş gibi bir cenazeevinin üstü kapalı avlusuna girildi. Olimpiyat Köyünde iki Arjantinli fotoğrafçının külüstür minibüslerinden üzerinde «DİKKAT KIRILIR» yazılı bir sandığı hizmet asansörüne taşıdıkları görüldü. Komşular, zaten fazla olan araç gereçlerine bir yenisi daha eklendi, diye söylendiler. Alt katlarındaki pul tüccarlarının üst komşularının müzik zevklerine itiraz edip etmeyecekleri de konu olmuştu. Yahudiler her şeyden şikâyet ederlerdi zaten. Bu arada yukarda sandık açıldı ve doktorun da yardımıyla kırılan dökülen bir şey olmadığı saptandı. Birkaç dakika sonra Yanuka ses geçirmez odada yatırılmıştı bile. Yarım saat sonra kendine geleceğini umuyorlarsa da, başına geçirdikleri ışık geçirmez başlığın bu süreyi uzatabileceğini hesaplıyorlardı. Doktor bir süre sonra gitti. Vicdan sahibi bir insan oiarak Yanuka'nın geleceğinden endişelenmiş ve Kurtz'dan tıp ilkelerinden ödün vermesi gerekmeyeceğine dair söz almıştı.

Kırk dakika sonra Yanuka önce bileklerindeki, sonra dizlerindeki zincirleri zorlamaya başlamıştı. Ancak yüzüstü yatırılmış olduğunu farkedince çırpınmayı kesip hafifçe inledi. Bundan sonra kükremeye başladı, vücudunu sağa sola attı, olduğu yerde dönmeye çabaladı; çevresindekileri zincirleme akıllılığını gösterdikleri için kendilerini kutladılar. Sorgucular onun bu çırpınmasını bir süre seyrettikten sonra adam yatışana kadar kendisini nöbetçilere teslim ettiler. Yanuka'nın kafasının İsraillilerin vahşi yöntemleri konusunda doldurulduğundan kuşkuları yoktu. Belki de o şaşkınlığı sırasında onların bu ünlerini kanıtlamalarını ve korkularının gerçekleşmesini bile istiyordu. Ama nöbetçiler ona bu rahatlığı tanımadılar. Aldıkları emir asık yüzlü gardiyan rolü oynamak, tutsaklarıyla yakınlık kurmamak, kendisine bir zarar vermemekti. Onlar bu ro'ü kelimesi kelimesine oynadılar. Hele özellikle Oded'e bunun Cok ağır gelmesine karşın. Yanuka'nın içeri girdiği andan beri Oded'in genç gözleri nefretle kararmıştı. Geçen her gün, biraz daha rengi soluyor, tümüyle hasta bir görünüme bürünüyordu. Altıncı günün sonunda canlı Yanuka'yla bir çatı altında bulunmanın verdiği gerilimden omuzları kaskatı kesilmişti.

Yanuka yeniden uyumaya başlayacağı sırada sorgucular işe koyulma zamanının geldiğini anlayarak odada parlak beyaz ışıklar yaktılar, sabah trafiği seslerini aldıkları kaseti koydular ve daha gece yarısı bile olmadığı halde kahvaltı getirdiler. Nöbetçilere de yüksek sesle bağırıp adamın kollarını çözmelerini ve köpek gibi değil de insan gibi yemek yemesini sağlamalarını istediler. Sonra kollarını kendileri çözdüler. Kendilerini ilk görüşünde onları kendi tarafından sanmasını, Yahudiye benzemeyen yüzlerini görmesini istiyorlardı.

Biri İngilizce olarak nöbetçilere, «Bir daha sakın bunları koymayın,» dedikten sonra öfkeli bir hareketle başlık ve zincirleri odanın bir köşesine attı.

Nöbetçiler —özellikle istemeye istemeye rolüyle Odet— çekildiler. Yanuka bir fincan kahve içmeye razı geldi. Sorgucular, doktora gerekli talimatı verdikleri için, onun şiddetli bir susuzluk çektiğini ve içine her ne katıldıysa, kahvenin çok lezzetli geldiğini biliyorlardı. Zihninin parçcı parça bölümler durumunda olduğunu ve belirli alanların savunmasız kaldığını da biliyorlardı. Örneğin, merhamet gösterilmesi. Bazılarının aralarında yalnızca birkaç dakikanın bulunduğu ziyaretlerden sonra sorgucular işe başlama ve kendilerini tanıtma zamanının geldiğine karar verdiler. Planlan genel olarak bu oyunun en eskisi olduğu halde, içinde birkaç kurnazca buluş vardı.

İngilizce olarak Kızılhaç gözlemcileri olduklarını söylediler. İsviçre yurttaşıydılar ama orada, cezaevinde kalıyorlardı. Bunun hangi cezaevi olduğunu söylemeye yetkileri yoktu, ama yine de İsrail'de bulunduklarını ima etmekten kaçınmamışlardı. Plastik kılıflar içinde etkili cezaevi giriş kartlarını çıkarıp gösterdiler. Kartların üstünde sahtesinin yapılmaması için banknotlarda olduğu gibi kızıl haçlı filigran ve mühürlü fotoğrafları vardı. Görevlerinin İsraillilerin Cenevre savaş tutsakları anlaşmasına uymasını kontrol ve cezaevi talimatına aykırı olmamak koşuluyla Yanuka'nın dış dünyayla ilişkisini sağlamak olduğunu söylediler. Onu hücreden çıkarıp Arapların bulunduğu bloka yerleştirmeye çalışıyorlardı ama anladıkları kadarıyla her an «sert bir sorgu» başlayabilirdi ve o zamana kadar da İsrailliler hücrede kalması için ısrar ediyorlardı. Kimi zaman İsrailliler kendi saplantıları içinde kaybediyorlardı kendilerini. «Sorgu» sözcüğünü sanki daha iyi bir sözcük bulamadıkları için söylüyormuş gibi hoşnutsuzluk göstererek çıkarıyorlardı ağızlarından. O anda önceden kararlaştırıldığı gibi Oded içeri girip pislik kovası falan gibi şeylerle uğraşmaya başladı. Sorgucular o çıkana kadar hiçbir şey söylemeyip beklediler.

Ondan sonra basılı bir kâğıt çıkarıp Yanuka'nın kendi el yazısıyla doldurmasına yardım ettiler. Adını şuraya dostum, adresin, doğum tarihin, en yakın akraban, tamam öyle işte, mesleğin... öğrenci değil mi? Dinin, kusura bakma ama talimatname böyle. Yanuka ilk isteksizliğine karşın hepsini doğru yazmıştı. Alt kattaki Okuryazar Takımı işbirliğinin bu ilk işaretini memnunlukla karşıladılar.

Sorgucular giderlerken Yanuka'ya haklarını içeren İngilizce bir broşür, bir iki İsviçre çikolatası bırakıp sırtını sıvazladılar. Kendisini ilk adıyla Salim diye çağırıyorlardı. Bir saat kadar yandaki odadan gencin kızılötesi ışık altında karanlıkta yattığı yerde dönüp durmasını, ağlamasını seyrettiler sonra. Aradan çok geçmeden ışığı yakıp neşeyle odaya daldılar. «Bak sana ne getirdik, hey Salim uyan artık, sabah oldu.» Bu, Salim'in adına gelen bir mektuptu. Beyrut'tan geliyordu, Kızılhaç'a gönderilmişti ve üstünde cezaevinin «Görülmüştür» damgası vardı. Boynundaki muskayı veren sevgili kız kardeşi Fatma'dan geliyordu. Schwili yazmıştı mektubu. Bayan Bach hazırlamıştı ve Leon'un o bukalemun yeteneği Fatma'nın sevecenliğini iletebilmişti. Örnek olarak Yanuka'nın gözaltında bulunduğu sürede ablasından gelen mektupları almışlardı. Fatma kardeşine sevgilerini iletiyor, zamanı geldiğinde cesur olacağını umduğunu söylüyordu. «Zaman»la o korkulan sorgudan söz eder gibiydi. Yanuka böylesine güç durumdayken sevgili Filistin'inin sınırlarından uzak kalmak istemediği için işinden çıkmış, sevgilisini terketmiş ve Sayda'da bir işe girmişti. Kardeşine hayrandı; Leon, onun her zaman da hayran olacağına yemin ediyordu. Ölene kadar ve öldükten sonra da sevecenliğini iletebilmişti. rnek olarak Yanuka'nın gözaltında bumıştı. Yanuka mektubu sahte bir ilgisizlikle aldı, ama yeniden yalnız kaldığında yere çömeldi, başını kılıcın inmesini bekler gibi yukarı kaldırdı ve Fatma'nın mektubunu yanağına dayadı.

Nöbetçiler bir saat sonra hücresini süpürmeye geldiklerinde, yeni bir canlılıkla, «Kâğıt kalem istiyorum,» dedi.

Hiç konuşmamış olsaydı da farketmezdi. Odet yalnızca esnemekle yetindi.

«Kâğıt kalem istiyorum! Kızılhaç temsilcilerini istiyorum! Cenevre Anlaşmasına uygun olarak ablam Fatma'ya bir mektup yazmak istiyorum!»

Okumuşlar Takımının ilk sunusu Yanuka'ca kabul edildiğinden, bu sözler büyük bir hoşnutlukla karşılanmıştı aşağıda. Atina'ya hemen özel bir mesaj gönderildi. Nöbetçiler, amirlerine danışmak için çekildiler ve biraz sonra Kızılhaç mektup kâğıtlarıyla döndüler. Yanuka'ya bir de basılı bir «Tutukluya Öğütler» broşürü getirdiler. Burada yalnızca İngilizce mektupların ve bunların için de «gizli mesaj» olmayanların gönderileceği yazılıydı. Ama kalem getirmemişlerdi. Yanuka bir kalem için yalvardı, ağladı, bağırdı çağırdı... ama nöbetçiler açık açık Cenevre Anlaşmasının kalemden söz etmediğini söylediler. Yarım saat sonra sorgucular büyük bir haksızlığa uğranılmış gösterisiyle içeri girip üzerine «İnsanlık Adına» yazan kendi kalemlerinden birini verdiler.

Bu oyun saatlerce devam etti; Yanuka o zayıf haliyle kendisine uzatılan dostluk elini reddedemiyordu. Fatma'ya klasik bir yanıt verdi; üç sayfa dolusu öğüt, kendine acıma ve bol bol poz. Schwili ilk kez Yanuka'nın «temiz» el yazısını, Leon da İngilizce anlatımını ele geçirmişlerdi.

«Sevgili ablama, bir haftaya kadar vereceğim yaşam denemesinde senin büyük ruhun bana yardımcı olacak,» diye yazıyordu. Bu haber bile özel bir mesajı gerektirdi. Kurtz, Bayan Bach'a, «Bana her şeyi gönderin,» demişti. «Sessizlik istemem. Hiçbir şey olmuyorsa o zaman bana hiçbir şeyin olmadığım bildirin.» Leon'a da, «Bana en az iki saatte bir haber ulaştırmasını sağla,» demişti. «Saatte bir olursa daha iyi.»

Yanuka'nın Fatma'ya bu mektubu yalnızca birincisiydi. Aralarında sıkı bir haberleşme başlamıştı, kimi zaman mektupları yolda karşılaşıyordu, kimi zaman da Fatma onun sorduğu soruları hemen yanıtlıyor, kendisi ona sorular soruyordu.

Sondan başlayın, demişti Kurtz. Bu durumda son, saatler süren havadan sudan konuşmalardı. İki sorgucu saatler boyunca Yanuka'yla konuşuyorlar, ona göre İsviçreli içtenlikleriyle onu destekliyorlar, İsraillilerin kendisini alıp sorguya götürecekleri güne hazırlık olarak direnişini güçlendiriyorlardı. Önce tartışmak istediği her konuda onun fikrini soruyorlar, saygı dolu merakları ve yanıtlarıyla onun gururunu okşuyorlardı. Politika hiçbir zaman ilgi alanları olmamıştı, oldum olası insanın fikirden önce geldiğine inanırlardı. Biri Robert Burns'den bir şiir okudu. Ne büyük bir rastlantıydı ki, Burns Yanuka'nın da en sevdiği şairdi. Kimi zaman Yanuka'dan, kendilerini onun düşüncelerine ikna etmesini ister gibiydiler. Bir yıldan beri yaşadığı Batı dünyası konusunda fikirlerini önce genel olarak, sonra ülke ülke soruyorlar, Yanuka'nın hiç de özgün olmayan genellemelerini hayranlıkla dinliyorlardı: Fransızların çıkarcılığı, Almanların açgözlüğü, İtalyanların kokuşmuşluğu...

«Ya İngiltere?» diye sordular masumca.

İngiltere en kötüleriydi. Kokuşmuş, çökmüş, iflas etmiş ve yönsüz; İngiltere, Amerikan emperyalizminin ajanıydı; kötü olan her şeydi ve en büyük suçu da Yanuka'nın vatanını Siyonistlere vermesiydi. Genç, İsrail aleyhine yeni bir sövgü salvosına girişince yine ses çıkarmadılar. Bu erkek aşamada İngiltere'deki temaslarının özel ilgi uyandırdığı konusunda kendisini kuşkuya düşürmek istemiyorlardı. Çocukluğunu, ana babasını, Filistin'deki evini sordular. Ağabeyinden bir kere bile söz etmemesini sessiz bir tatminle karşılamışlardı. Ağabey Yanuka'nın yaşamından silinmişti.

Yanuka'nın Siyonist vahşeti hikâyelerini, Sayda'da kampının futbol takımında kalecilik yaptığı günleri dinlediler. «En iyi maçını anlat bize,» dediler. «Kurtardığın en garanti golü. Kazandığın kupayı ve büyük Abu Ammar kupayı sana verirken kimlerin orada olduğunu anlat.» Yanuka dura dura, utanarak anlattı istenilenleri. Aşağıda Bayan Bach'ın ses alma aygıtları dönüyor ve birbiri ardından altın külçeleri kayda geçiyordu. Zaman zaman Piyanist Samuel'e, Kudüs'e ve Atina'daki meslektaşı David'e iletmesi için mesajlar yazıp veriyordu. Leon ise cennette gibiydi. Yarı kapalı gözlerle Yanuka'nın İngilizcesini, konuşma biçimini, üslubunu, kullandığı sözcükleri, birden konudan konuya girişini dinliyordu. Karşı odada Schwili ise kendi kendine konuşarak yazıp duruyordu. Ama Leon onun arada sırada yazıyı bırakıp umutsuzluğa düştüğünü görmekteydi. Birkaç saniye sonra Schwili yerinden kalkar, ağır adımlarla odasında dolaşır, yaşlı bir tutuklunun yukardaki talihsiz gence acımasıyla odayı adımlarıyla ölçerdi.

Günlükten söz etmek için çok daha tehlikeli bir başka blöfleri vardı. Bunu gerçek üçüncü güne, onu konuşma yöntemleriyle iyice sorguya çekmelerinden sonra bırakmışlardı. O zaman bile işe girişmeden önce Kurtz'un onayını almak istemişlerdi. Yanuka'nın kendilerine güvenini yok etmek istemiyorlardı ve başka yöntemlere başvuracak zamanları kalmamıştı. Günlük, Yanuka'nın kaçırılmasının ertesi günü bulunmuştu. Oturduğu evi gözetleyenler, ticari bir temizleme firmasının amblemini taşıyan işçi tutumlarıyla eve girmişlerdi. Bir anahtar ve Yanuka'nın evsahibinin gerçeğinden ayırt edilmeyen bir mektubu kendilerine gereken izni vermişti. Kanarya rengi kamyonetlerinden elektrikli süpürgeler, süpürgeler ve bir de merdiven çıkarmışlardı. Bundan sonra perdeleri sıkı sıkıya örtmüşler ve sekiz saatte evi çekirge sürüsü gibi didik didik etmişlerdi. Sonunda görülmedik, fotoğrafı çekilmedik, hatta gerektiği yerlerde üzerine toz serpilmemiş bir nokta bile kalmamıştı. Bir kitaplığın ardında bu Ortadoğu Havayollarının dağıttığı cep günlüklerinden birini bulmuşlardı. Yanuka'nın günlük tuttuğunu biliyorlardı kendisini yakaladıklarında üzerinde bulamamışlardı. Şimdi bulmuşlardı işte. Yazılanlardan bir bölümü Arapça, bir bölümü Fransızca, bazılarıysa İngilizceydi. Bazılarını çözmek olanaksızdı, diğerleri özel bir şifreyle yazılmıştı. Kimi ilerdeki randevularını belirtiyordu, ama bazıları şöyleydi: 'L. ile görüştüm. P'ye telefon ettim.' Günlüğün yanı sıra aradıkları bir hazineyi de ele geçirmişlerdi. Bir zarf içinde, Yanuka'nın hesap vereceği gün kullanmak üzere biriktirdiği masraf faturaları vardı. Talimat üzerine gözetleyici grubu buna da el koymuştu.

İyi ama günlükteki önemli konuları nasıl yorumlamalıydı? Yanuka'nın yardımı olmadan şifreyi nasıl çözeceklerdi?

Kısacası, Yanuka'nın yardımını nasıl sağlayacaklardı?

Önce verdikleri ilaç dozunu arttırmayı düşündüler ama sonra vazgeçtiler. Tümüyle dengesini yitirebilirdi. Şiddete başvurmaksa güçlükle kazandıkları iyiniyeti boşa çıkarırdı. Üstelik profesyoneller olarak bunun düşüncesine bile tahammülleri yoktu. Şimdiye dek kurdukları korku, bağımlılık ve hâlâ beklenen israil sorgulamasının yaklaşması temeli üzerine bir şeyler yapabilirlerdi. Bunun için Fatma'dan acele bir mektup getirdiler. Leon'un en kısa ve en iyi mektuplarından birini. «Saatin çok yaklaştığını öğrendim. Cesur olman için dua ediyorum.» Mektubu okuması için ışıkları yakıp hemen söndürdüler ve her zaman olduğundan daha uzun bir süre dışarda beklediler. Zifiri karanlıkta boğuk çığlıklar, uzak hücrelerin açılıp kapanan kapıları, bir insanın zincirlerini şakırdatarak sürüklenmesi sesleri dolduruyordu hücrenin içini. Sonra bir Filistin askeri bandosundan bir cenaze marşı çaldılar. Yanuka hiç kıpırdamadan yatıyordu. İçeri nöbetçileri gönderdiler. Nöbetçiler genci soyup ellerini zincirle arkasına bağladılar, ayak bileklerine demir halkalar taktılar. Sonra yine çıktılar odadan. Sanki bir daha dönmeyeceklermiş gibi. Yanuka'nın «Hayır, hayır,» diye mırıldandığını duydular.

Bunun ardından Piyanist Samuei'e bir doktor gömleği giydirip eline bir stetoskop vererek içeri yolladılar. Bunlar hep karanlıkta oluyordu, ama Yanuka'nın yine de beyaz önlüğü görmesi olasılığı vardı. Sonra yine yalnız bıraktılar. Kızılötesi ışık altında gencin titrediğini, terlediğini gördüler. Bir an geldi ki, başını duvara vurarak kendini öldürmeye kalkıştı. Zincirlerle bağlı olduğu için yapabileceği tek şey buydu. Ancak duvarlar da öylesine kıtıkla iyice beslenmişti ki, bütün yıl boyunca başını vursa da hiçbir şey yapamazdı. Yeniden çığlık sesleri duyuldu, ardından da korkunç bir sessizlik. Karanlıkta bir el silah sesi duyuldu. Bu, öyle beklenmedik bir şeydi kî, Yanuka yatağından fırlar gibi oldu. Sonra inlemeye başladı.

İşte o zaman harekete geçmeye karar verdiler.

Önce nöbetçiler içeri girip genci kollarından ayağa kaldırdılar. Nöbetçiler yorucu bir işe başlayacaklarmış gibi çok hafif giyinmişlerdi. Adamın titreyen vücudunu çeke çeke hücre kapısına getirdiklerinde iki İsviçreli koruyucusu kapının önünde belirip yolu tıkadılar. Yüzlerinde öfke ve endişe vardı. Nöbetçilerle İsviçreliler arasında Yanuka'nın kısmen anladığı İbranice bir tartışma başladı. İki İsviçreli sorgulama için müdürün onayı gerektiğini söylüyorlardı. Cenevre Anlaşmasının 6. maddesinin 9. paragrafına göre müdür onaylamadan ve bir doktor bulunmadan sorgulama yapılamazdı. Ama nöbetçiler anlaşmaya falan metelik vermediklerini söylediler. Anlaşma lafından bıkmışlardı artık. Sonunda dördünün birden müdüre gitmesi kararına vardılar. Yanuka yine karanlık hücrede kaldı. Dışardan gencin duvara yaslanıp dua ettiğini gördüler.

İki İsviçreli nöbetçileri dışarda bırakarak döndüklerinde ellerinde Yanuka'nın günlüğü vardı. Küçük bir şey, ama her şeyi her nasılsa değiştirebilirmiş gibi. Evinde döşemenin altında buldukları biri Fransız, biri Kıbrıslı olduğunu belirten iki de pasaport vardı. Kaçırıldığı zaman üzerinde olan Lübnan pasaportu da yanlarındaydı.

İsviçreliler sorunlarını anlattılar. Ama şimdi davranışları değişikti; tehdit edici değil de, uyarıcı. İsraillilerin isteği üzerine Batı Alman yetkilileri Münih'teki dairesini aramışlardı. Bu günlükle pasaportları ve son birkaç ay içinde nerelere gidip geldiğini saptayacak belgeleri bulmuşlardı. Şimdi bunları «tüm şiddetleriyle» soruşturmak niyetindeydiler. İsviçreliler müdüre bunun yasal ve gerekli olmadığını söylemişlerdi. Kızılhaç belgeleri tutukluya gösterebilir ve ondan bunların anlamını sorabilirdi. Tutukluyu zorlamak yerine Kızılhaç, eğer müdür isterse, tutuklunun kendi el yazısıyla, son altı ayda yaptıklarını kapsayan bir ifade almaya çalışırdı. Askeri onurun susmayı emrettiği konularda tutuklu bu hakkını uygun yerlerde belirtebilirdi. Ama buna gerek kalmadığı yerlerde İsviçrelilerin araya girmeleri kendisine zaman kazandıracaktı.

Bu noktada Yanuka'ya —ki, artık kendisini Salim diye çağırıyorlardı— özel bir öğütte bulundular. Önüne bir masa getirirlerken, «Ne olursa olsun, gerçeği söylemeye çalış,» dediler. Ellerini çözüp örtünmesi için bir battaniye verdiler. Sır olarak saklamak istediğin şeyleri söyleme, ama söylediklerinin de gerçek olmasına dikkat et. Unutma, bizjm de korumak istediğimiz bir ünümüz var. Senden sonra buraya gelecek olan senin gibileri düşün. Bizim için değilse bile, onlar için elinden geleni yap. Bunu öyle bir tavırla söylemişlerdi ki, Yanuka'nın şehitliğin yarı yoluna varmış olduğu sanılabilirdi. Bunun nedepi önemli değildi; o anda bildiği tek gerçek, kendi ruhundaki korkuydu.

Anlattıkları hikâyenin pek tutarlı olmadığını biliyorlardı. Uzun bir dakika boyunca ellerindeki fırsatı kaçırdıklarını sandılar. Yanuka her birine tek tek bakarken aldatılma perdelerini aralamış gibiydi. Ama ilişkilerinde açıklık temeli hiçbir zaman oluşmamıştı zaten. Yanuka uzatılan kalemi alırken gözlerinde karşısındaki adamların kendisini aldatmayı sürdürmeleri için yalvaran bir ifade vardı.

Kurtz bu olayların ertesi günü öğle saatinde Atina'dan geldi. Gelme amacı Schwili'nin eserlerini incelemek, günlük, pasaport ve makbuzların yeniden yerlerine koyulmasını sağlamaktı.

Kurtz başlangıca dönme görevini üstlenmişti. Ama önce alt kata rahatça yerleşip nöbetçiler dışında herkesi çağırıp o güne kadar başardıkları işlerin raporlarını aldı. Sabaha kadar Charlie'yi sorguya çekmiş olmanın yorgunluğunu göstermeden, elinde beyaz eldivenler olduğu halde, getirilen eşyaları tek tek inceledi. Önemli anların ses kayıtlarını dinledi. Bayan Bach; ın masa bilgisayarında Yanuka'nın son günlerde yaptıkları satır satır okunuyordu: Uçuş numaraları, geliş saatleri, oteller. Sonra ekran karardı ve Bayan Bach'ın bulguları sıralanmaya başladı: «Charlie'ye Zürih City Otelinden mektup yazıyor... Mektup de Gaulle Havaalanına geldiğinde 18.24'te postaya veriliyor... Charlie ile Heathrow'da Excelsior Otelinde buluşuyor... Charlie'ye Münih tren istasyonundan telefon ediyor...» Her gidişin ardından makbuzlar ve günlükteki kayıtlar geliyordu.

Akşam olup da bu işi de bitirince Kurtz eldivenlerini çıkardı, İsrail albayı üniforması giydi. Kısa bir sürede cezaevi müdürlüğüne getirilmiş bir asker görünümünü tümüyle kazanmıştı. Sonra yukarı çıkıp gözetleme penceresinden Yanuka'yı dikkatle inceledi. Ardından Yanuka'yla yalnız kalmasını sağlamak için Oded ve arkadaşını aşağıya gönderdi. Bürokratik bir sesle, Arapça olarak Yanuka'ya birkaç basit soru sordu: Be'irli bir fünye nereden alınmıştı ya da araba? Veya kız Godesberg bombasını yerleştirmeden önce Yanuka'yla nerede buluşmuştu? Kurtz'un böylesine sıradan bir şeymiş gibi söz ettiğ bu ayrıntılı bilgiler Yanuka için ürkütücüydü. Tepki olarak bağırmaya, güvenlik nedenleri için susmasını söylemeye başladı.' Kurtz da bu tutuma şaşırmıştı.

İster tutuklu ister gardiyan olsun, uzun zaman cezaevlerinde kalmış insanların aptalca bakışıyla, «Ama neden susayım?.» diye sordu. «Ağabeyin dilini tutmuyorsa benim saklayacağım ne sır olabilir ki?»

Bu soruyu sanki bir sırrın açıklanması değil de, bilinen biri şeyin mantıksal sonucuymuş gibi söylemişti. Yanuka çıldırmış gibi kendisine bakarken Kurtz ona kendisi hakkında yalnızca ağabeyinin bilebileceği bazı şeyler söyledi. Bunun esrarlı bir yanı yoktu. Gencin günlük yaşamını haftalarca izledikten, telefonlarını dinleyip mektuplarını açtıktan sonra —hele Kudüs'teki iki yıllık dosyasını da okuyunca— Kurtz'la grubun, Yanuka' nin mektuplarının gittiği güvenli adresleri, emirlerin kendisine iletildiği dahice yolları, tıpkı kendileri gibi Yanuka'nın da komuta yapısından tam olarak kopmuş olduğu noktayı bilmelerin de şaşılacak bir şey yoktu. Kurtz'u seleflerinden ayıran nokta, bu konulardan ilgisizce söz etmesi ve Yanuka'nın tepkisine gösterdiği kayıtsızlıktı.

«Nerede o?» diye bağırdı Yanuka. «Ne yaptınız ona? Ağabeyim konuşmaz! Asla konuşmaz! Nasıl yakaladınız onu?»

Anlaşma birkaç dakika içinde tamamlanmıştı. Aşağıda ho, parlörün çevresinde toplananların bulunduğu odaya bir sessizlik çökmüştü şimdi, Kurt'un gelişinden üç saat sonra Yanuka'nın son savunma hatlarını yıkmasını dinlerlerken. «Müdür' olarak yalnızca ben idari konularla ilgilenirim,» diyordu. «Ağabeyin aşağıdaki hastane hücresinde, biraz yorgun... kuşkusuz yaşayacağını umuyoruz ama yürüyene kadar yine de birkaç ayın geçmesi gerek. Sana soracağım soruları yanıtlarsan onun hücresini paylaşmana ve kendisine bakmana izin verecek emri imzalarım. Bunu reddedersen olduğun yerde kalırsın.» Kurtz bunun ardından, ortada herhangi bir oyun olmadığını kanıtlamak için hazırladıkları Polaroid fotoğrafı gösterdi. Fotoğrafta Yanuka'nın ağabeyinin güçlükle tanınan yüzü kanlı bir cezaevi battaniyesinin üstünden görünüyordu. İki gardiyan kendisini sorgudan sonra hücresine taşımaktaydılar.

Kurtz'un dehası hiçbir zaman sabit değildi. Yanuka gerçekten konuşmaya başladığında, Kurtz gencin bu tutkusuna yakınlık gösterisinde bulunmakta gecikmedi. Yaşlı cezaevi müdürü büyük savaşçının bu çırağına söylediği her şeyi öğrenmek merakına kapıldı. Kurtz aşağıya döndüğünde artık Yanuka'dan öğrenilebilecek her şeyi koparıp almışlardı, ki Kurtz'a göre bu da pek fazla bir şey değildi, çünkü ağabeyinin nerelerde olabileceği konusunda bir fikir edinememişlerdi. Bir yandan da Kurtz' un ilkesi yeniden kanıtlanmış oluyordu: Şiddet kullanımı mesleğin ahlak ve ruhuna aykırıdır. Kurtz bunu Oded'e özellikle vurgulayarak belirtti. «Eğer şiddet kullanırsan, ki bazı zamanlar başka bir şey yapamazsın, o zaman bunu vücuda karşı değil de, zihne karşı kullanmaya çcılış,» diyordu. Kurtz eğer gençlerin görecek gözleri varsa, çevrelerindeki her şeyden ders alabilecekleri düşüncesindeydi.

Aynı noktayı Gavron'a da anlattıysa da, beklediği etkiyi yaratamadı.

Ama Kurtz o zaman bile dinlenmiyordu, belki de dinlenemiyordu. Ertesi sabah erkenden yeniden kent merkezine dönmüş, gözetleme grubunu denetliyordu. Yanuka'nın ansızın ortadan kaybolmasıyla bunların keyifleri iyice kaçmıştı. «Ne oldu bu herife?» diyordu Lenny. Kurtz burada da, merhamet görevini tamamlayıp kuzeye, Alexis'le bir kez daha buluşmaya gitti. İyi doktorun sözde sakat aklı kendisinin Gavron tarafından yasak kişi ilan edilmesini sağlamasına karşın...

Litvak'a, «Ona Amerikalı olduğumu söylerim,» dedi. Gavron'un Atina'ya çektiği sersemce telgrafı hatırlayıp gülümsedi.

Yine de sınırlı bir iyimserlikten fazla bir şey hissetmiyordu. Litvak'a, «Hareket halindeyiz,» diyordu. «Misha ancak hareketsiz kaldığımda vuruyor darbeyi bana.»

10

Taverna, Mikonos'takiden biraz daha sert görünümlüydü; bir kenardaki siyah beyaz televizyon kimsenin selamlamadığı bir bayrak gibi titriyordu. Yaşlı dağlılar turistlerle ilgilenmeyecek kadar gururluydular, hatta mavi kaftanlı, altın bilezikli kızıl saçlı İngiliz kızlarıyla bile. Ama Joseph'in anlattığı hikâyede Charlie'yle Michel Nottingham'da, Michel'in fazladan para vererek açık tuttuğu bir lokantanın kebap salonunda tek başlarına yemek yemekteydiler. Charlie'nin zavallı arabası her zaman olduğu gibi Camden'deki garajdaydı. Ama Michel'in bir Mercedes'i vardı. Tiyatronun arkasında bekleyen arabayla kızı alıp yağmura falan aldırmadan on dakikada getirmişti buraya. İster burada olsun, ister orada, Joseph'in hikâyesinin çekiciliği Charlie'nin anlık kuskularıyla örtbas edilemiyordu.

«Araba sürerken eldiven giyiyor,» dedi Joseph. «Bir alışkanlık bu. Buna dikkat ettin ama bir şey söylemiyorsun.»

Üstünde delikler var, diye düşündü Charlie. «Peki nasıl bir sürücü?»

«Doğuştan sürücü değil, ama bunu onun aleyhine bir nokta olarak kabul etmiyorsun. Nerede oturduğunu soruyorsun, Londra'dan seni görmek için geldiğini söylüyor. Mesleğinin ne olduğunu soruyorsun, 'Öğrenci' diyor. Nerede okuduğunu soruyorsun, 'Avrupa' diyor ama bunu sanki kötü bir sözcükmüş gibi söylüyor. Israr ettiğinde de değişik kentlerde okuduğunu anlatıyor. Dersi veren kişiye ve kendi keyfine bağlı olarak. İngilizlerin bu sistemi anlamadıklarını söylüyor. 'İngiliz' sözcüğünü söylediğinde nedenini bilmiyorsun ama bir düşmanlık seziyorsun. Bundan sonra ne soracaksın bakalım?»

«Şimdi nerede oturuyor?»

«Benim gibi kaçamak yanıt veriyor. Kimi zaman Roma'da, kimi zaman Münih'te ya da Viyana'da diyor. Biraz da Paris'te, aslında nerede oturmak isterse... Evli olmadığını ima ediyor.» Joseph gülümseyerek çekti elini. «En çok hangi kenti sevdiğini soruyorsun, soruyu gereksiz olarak niteliyor; ne öğrenimi gördüğünü soruyorsun, 'Özgürlük' diyor. Vatanının nerede olduğunu soruyorsun, o anda düşman işgali altında bulunduğunu söylüyor. Buna yanıtın nedir?»

«Kafamın karışması.»

«Ama sen o kendine özgü ısrarınla aynı şeyi sorunca bu kez Filistin diyor. Tutkuyla. Bir meydan okuma gibi çıkıyor bu sözcük ağzından. —Filistin. Bir savaş çığlığı gibi— Filistin.» Erkeğin gözleri öylesine bir dikkatle üzerine dikilmişti ki, Charlie sinirli bir gülümsemeyle bakışlarını çevirdi. «Charlie, sana sunu hatırlatmam gerek, bu dönemde Aiastair'le birlikte olmana karşın Alastair, Argyll'de tümüyle değersiz bir tüketim malının reklamını hazırlıyor ve sen onun baş kadın oyuncuyla ilişkisi olduğunu biliyorsun. Tamam mı?»

«Tamam.» Charlie yanaklarının kızardığını farkederek şaşırdı.

«Şimdi bana söyler misin, yağmurlu gecede Nottingham'ın bir yol kenarı lokantasında bu ateşli gencin bu biçimde Filistin demesi senin için nasıl bir anlam taşıyor? Diyelim ki, bunu sana o soruyor. Evet. O soruyor bunu. Neden olmasın?»

«Onlara hayranlık duyuyorum.»

«Bana Michel de, lütfen.»

«Onlara hayranlık duyuyorum, Michel.»

«Neden?»

«Çektikleri acılar yüzünden.» Charlie kendini az da olsa, budala yerine konmuş hissediyordu. «Israrla dayandıkları için.»

«Saçma. Biz Filistinliler bir avuç eğitim görmemiş teröristten başka şey değiliz. Vatanımızı kaybettiğimizi çoktan anlamış ve bunu kabul etmiş olmamız gerekirdi. Biz eski kundura boyacıları ve sokak satıcılarından başka bir şey değiliz. Ellerinde makinalı tüfekler olan çocuklar ve unutmayı reddeden yaşlılar... Öyleyse kimiz biz? Sen kendi düşünceni söyle. Buna değer vereceğim. Ben sana hâlâ Joan diyorum, bunu da unutma.»

Charlie derin bir soluk aldı. Her şeyin bir değeri vardır, zamanı gelir kullanırsın diye düşündü, şimdi de o haftasonu seminerinin değeri ortaya çıktı işte. «Pekala. Filistinliler, sizler yani, büyük bir geleneğe sahip iyiyürekli çiftçi bir ulussunuz, Siyonizmi yatıştırmak için haksız olarak 1948'den sonra yurdunuzdan atıldınız. Batı dünyasının Arabistan'da ayak basacak bir yer bulabilmesi için.»

«Sözlerinden hoşlanmamış değilim. Lütfen devam et.»

Charlie erkeğin bu ısrarlı dürtüklemesi sonunda ne kadar çok şey anımsadığını farkedince şaşırdı; unutulmuş broşürler, sevgililerin verdiği dersler, özgürlük savaşçılarının tiradları, yarı okunmuş kitaplardan parçalar, hepsi de ihtiyaç anında sadık müttefikler olarak yardımına koşuyorlardı. «Siz, Avrupalıların Yahudilere karşı duydukları suçluluk kompleksinin yarattığı bir olgusunuz... hiçbir rol oynamadığınız soykırımının cezasını çekiyorsunuz... ırkçı ve Arap aleyhtarı emperyalist politikasının kurbanlarısınız... Filistinliler bunlardır işte. Sorduğun için anlattım.» Ama erkek bir yanıt vermedi.

Charlie onun kendisine ne olması gerektiğini söylemesin» bekleyerek bakıyordu yüzüne.

«Onun boş şeylerden söz etmediğini gördün,» dedi Joseph. «Senin ciddi yanını hitap etti. Çok da titiz ve dikkatli. Örneğin, bu gece her şeyi o hazırladı; yemek, şarap, mumlar, hatta konuşmayı bile. Onun bir İsrailli becerikliiiğiyle Jandark'ını tek başına ele geçirmek için komple bir sefer düzenlediğini bile söyleyebiliriz.»

Charlie bileziğine bakarak, «Rezalet,» dedi.

«Bu arada sana, dünyanın en parlak yıldızı olduğunu söylüyor. Eminim bundan da hoşnutsuzluk duymuyorsundur. Seni hâlâ Jandark'la karıştırıyor, ama sen artık onun için yaşamla tiyatronun ayrılmaz bir bütün olduğu konusunda eskisi kadar rahatsız değilsin. İlk okuduğu günden beri Jandark'ın en sevdiği kadın kahraman olduğunu söylüyor. Bir kadın olmasına karşın Fransız köylüsünün sınıf bilincini uyandırmış ve onları İngiliz emperyalist zorbalarına karşı savaşa sürüklemişti. Yeryüzünün sömürülen insanları için özgürlük meşalesini yakan gerçek bir devrimciydi. Köleleri kahramanlara dönüştürmüştü. Michel'in eleştirel çözümlemesi bu işte. Jandark'la konuşan Tanrının sesi aslında kendisine sömürgecilere karşı çıkmasını söyleyen ihtilalci vicdanının sesinden başka bir şey değil. Michel, Tanrının ölmüş olduğunu kabul ettiği için Tanrının sesi olamaz bu. Belki de sen rolünü oynarken bunların hiçbirinin farkında bile değildin?»

Charlie hâlâ bilezikle oynuyordu. «Eh, bazı noktaları kaçırmış olabilirim.» Başını kaldırınca Joseph'in sert hoşnutsuzluğuyla karşılaştı. «Aman!» dedi.

«Charlie, o Batılı kurnazlığınla Michel'le alay etmemen konusunda uyarıyorum seni. Onun espri anlayışı pek kaprislidir ve özellikle kadınların kendisiyle alay etmesinden hoşlanmaz. Pekala. Yemek berbat ama sen aldırmıyorsun bile. Biftek ısmarlamış, senin etyemezlik krizlerinden birini geçirdiğini bilmiyor. Onu kırmamak için bir iki lokma yutuyorsun. Daha sonraki bir mektubunda ona bunun yediğin en kötü biftek olduğunu söylüyorsun, ama aynı zamanda en iyisi de. O konuşurken onun canlı, tutkulu sesini ve mumun ötesindeki yakışıklı Arap yüzünün farkındasın. Tamam mı?»

Charlie bir an duraksadı, sonra gülümsedi. «Tamam.»

«O seni seviyor, yeteneğini seviyor, Jandark'ı seviyor. İngiliz sömürgeciler için o bir suçluydu, diyor. Ama bütün özgürlük savaşçıları öyleydi. George Washington da, Mahatma Gandi de, Robin Hood da. İrlanda özgürlük hareketinin gizli askerleri de. Bu söyledikleri yeni fikirler değil kuşkusuz, ama o ateşli Doğulu sesi, kendine özgü doğallığı, senin üzerinde ipnotizma etkisi yaratıyor, eski kilişeleşmiş sözlere yeni anlam katıyor, aşkın yeniden keşfi gibi bir şey oluyor bu. 'İngilizler için sömürgecinin terörüne karşı savaşan herkes teröristtir,' diyor. İngilizler benim düşmanım, senin dışında hepsi. İngilizler benim vatanımı Siyonistlere verdiler. Yahudileri Avrupa'dan gemilerle yolladılar Doğuyu Bcıtı yapmaları için. Gidin bizim adımıza Doğuyu ehlileştirin, dediler. Filistinliler bir işe yaramaz, ama size işçilik ederler. Eski İngiliz sömürgeciler yorgun ve yeniktiler, bu yüzden bizi, düğümü çözecek bağnazlığa ve acımasızlığa sahip yeni sömürgecilere teslim ettiler. Araplar konusunda endişelenmeyin, dedi İngilizler onlara. Siz onların icabına bakarken biz başımızı öte yana çevirmeye söz veriyoruz. Dinliyor musun?»

Ne zaman dinlemedim ki, Jose?

«Michel bu gece senin için bir peygamber. Daha önce hiç kimse bağnazlığını böylesine şiddetle çevirmemişti senin üzerine. İnancı, bağlılığı konuştukça parıl parıl ışıldıyor. Kuramsal olarak zaten yolunu seçmiş birine vaaz veriyor, ama gerçekte senin karmaşık solcu ilkelerine bir insancıllık getiriyor. Daha sonra yazdığın bir mektupta bunu kendisine söylüyorsun. Onun sana ders vermesini istiyorsun, o da veriyor. Senin İngiliz suçluluğun üzerinde durmasını istiyorsun, bunu da yapıyor. Koruyucu alaycılığın bir kenara atılmış artık. Yenileştin. Senin hâlâ tümüyle kurtulamadığın orta sınıf önyargılarından ne kadar da uzak. Tembelce geliştirilmiş Batılı sempatilerinden! Öyle değil mi?» Charlie yanıt verme yerine başını sallayınca Joseph, Arap benzerinin ateşiyle sözüne devam etti.

«Kuramsal olarak onun yanında bulunman önemsiz onun için; seni davasına tümüyle bağlamak istiyor. Sanki sen neden olmuşun gibi istatistikler sıralıyor sana. 1948'den bu, yana iki milyondan fazla Müslüman ve Hıristiyan Arap vatanlarından sürülmüş. Evleri köyleri buldozerlerle yerle bir edilmiş, toprakları kendilerinin katkıları olmadan hazırlanmış yasalarla ellerinden alınmış. Dönümlerden söz ediyor sana. Bir dönüm bin. metrekare. Bunu sen soruyorsun, o açıklıyor. Sürgün yerlerine gelince Arap kardeşleri kendilerini boğazlıyorlar, pislikmişler gibi davranıyorlar onlara. Hâlâ direnmekte ısrar ettikleri için İsrailliler kamplarını bombalıyorlar. Evinden atılmaya direnmek teröristlik olarak kabul ediliyor çünkü. Oysa sömürgecilik, göçmenleri bombalamak, bir halkı kırmak... bunlar politik gereklilikler. On bin ölü Arap bir ölü Yahudi kadar bile değerli değil. Dinle.» Joseph eğilip kızın bileğini tuttu. «Karşında konuşan Şili'de, Güney Afrika'da, Polonya'da, Afganistan'da, Kamboçya" da, İran'da, Kuzey İrlanda ya da moda olan diğer karışıklık merkezlerindeki olaylara karşılık konuşmakta duraksamayan bir Batı liberali değil. Ama tarihin en acı şakasını yüksek sesle dile getirme cesareti kimde var? İsrailin varolduğu otuz yıl içinde Filistinlilerin yeryüzünün yeni Yahudilerine dönüştüklerini kim söyleyecek? Siyonistler ülkemi ele geçirmeden önce onun hakkında ne diyorlardı, biliyor musun? 'Vatansız bir ulusa ulussuz bir vatan.' Biz yoktuk! Siyonistler daha o zaman kafalarına bir soykırımını yerleştirmişlerdi. Onlar için geriye kalan sadece gerçekti. Ve sizler, İngilizler de bu büyük hayalin mimarları oldunuz. İsrail'in nasıl doğduğunu biliyor musun? Avrupalı bir güç bir Arap toprağını bir Yahudi lobisine armağan etti. Ve bu güç de İngiltere'ydi. Sana İsrail'in nasıl doğduğunu anlatayım mı?.. Geç mi oldu? Yorgun musun? Oteline gitmek zorunda mısın?»

Charlie erkeğe istediği yanıtları verirken, içinde yine de, kendi çatışan gölgeleriyle böylesine oyunlara girişen ve buna rağmen ayakta kalabilen adama karşı hayranlık duymaya zaman bulabiliyordu. Aralarında yağlı bir siyah şişeye oturtulmuş ve sarhoş bir sineğin saldıralarına hedef olan bir mum yanıyordu. Charlie sineği kovmak için elini oynattıkça bileziği ışıldiyordu. Joseph hikâyesini giderek genişlettikçe, Charlie aynı kâğıda üst üste basılmış iki resim gibi görüyordu onun ve Michel'in yüzlerini.

«Dinle. Dinliyor musun?»

Dinliyorum, Jose. Dinliyorum, Michel.

«Yahudilerin Hebron dedikleri El Halil kentinden uzak olmayan bir köyde doğdum. El Halil. Pek çok nedenle benim için çok önemli bir ad bu. Sakın unutma. Halil'i hatırlıyacak mısın? Söyle bir kere.»

Söyledi Charlie. El Halil.

«El Halil, İslamlığın büyük bir merkezidir. Arapçadcı Tanrı'nın dostu demektir. El Halil ya da Habron'un halkı Filistin'in seçkinleridir. Sana, seni çok güldürecek bir şey söyleyeceğim. Söylentiye göre, Yahudilerin bırakıp göç etmedikleri tek yer kentin güneyindeki Hebron dağıymış. Bu yüzden benim damarlarımda da Yahudi kanı akması olasılığı vardır. Ama ben bundan utanmıyorum. Ben Yahudi aleyhtarı değil, Siyonizm aleyhtarıyım. Bana inanıyor musun?»

Joseph inanıldığına ikna edilmesini beklemedi, buna ihtiyacı yoktu zaten.

«Ben dört erkek ve iki kızın en küçükleriydim. Herkes tarlada çalışırdı. Babam köyün muhtarıydı. Köyümüz üzümü ve inciriyle ünlüdür. Ayrıca savaşçıları ve senin kadar güzel ve itaatli kızlarıyla. Pek çok köy yalnız bir şeyle ünlüdür. Bizimkinin ünlıı olduğu çok şey vardı.»

«Doğal olarak,» diye mırıldandı Charlie. Ama alay edilmeye aldırmaktan çok uzaktaydı.

«Ancak köyümüz bir de babamın bilgece fikirleriyle ün salmıştı. Babam, tıpkı peygamberlerinin bir toplum oluşturmaları gerektiğine inanırdı. Sana şimdi de, daha sonra da babamdan, ailemden, köyümden söz edeceğim. Babam Yahudilere hayrandı. Onların Siyonizmini. incelemişti, onları köyümüze çağırıp kendileriyle konuşmaktan hoşlanırdı. Ağabeylerimi de İbranice öğrenmeleri için zorlamıştı. Ben çocukken erkeklerin eski savaşların türkülerini okumalarını dinlerdim. Gündüzleri büyükbabamın atını sulamaya götürdüğümde yolcuların ve gezici satıcıların hikâyelerini dinlerdim. Sana bu cenneti anlatırken gerçek bir şiir okuyor gibiyim. Bunu yapabilirim de. Köy meydanında yaşlılar nargilelerini içip tavla oynarken biz de dans eder, ut dinlerdik.»

Bunların Charlie için hiçbir anlamı yoktu, yine de erkeğin sözünü kesmeyecek kadar aklı başındaydı.

«Gerçekte bunların pek azını hatırlıyorum. Ben aslında büyüklerimin anılarını anlatıyorum sana, kamplarda geleneklerimizi böyle yaşatırdık. Kuşaklar birbiri ardından geldikçe vatanımızı büyüklerimizin anılarıyla yaşamalıyız. Siyonistler sana bizim kültürümüzün olmadığını, toprak kulübelerde yaşadığımızı, paçavralar içinde dolaştığımızı söyleyeceklerdir. Daha önce Avrupa'daki Yahudi aleyhtarlarının Yahudiler için söylediklerini kelimesi kelimesine tekrarlayacaklardır. Her iki durumda da gerçek değişmez. Soylu bir ulustuk biz.»

Esmer başın hafif bir sallanışı bu noktada her iki kişiliğinin de birleştiğini gösteriyordu.

«Sana köy yaşamımızdan ve köyde birliğin ne gibi yöntemlerle sağlandığından söz edeyim biraz. Babamın, yani muhtarın, emriyle köy halkının hep birlikte bağ bozumu için bağlara gittiğini, ağabeylerimin İngilizlerin kurduğu okulda öğrenimlerine nasıl başladıklarını anlatayım. Güleceksin belki, ama babam İngilizlere de inanırdı. Hiç kimsenin, 'Bu köy yoksul ve yabancılara karşı hiç de konuksever değil,' dememesi için köy konukevinde kahve hep hazır bulundurulurdu. Büyükbabamın atına ne olduğunu öğrenmek ister misin? Silah almak için sattı. Siyonistler köyümüze saldırdığında ateş edecek bir silahı olsun diye. Ama Siyonistler büyükbabamı vurdular sonunda. Onu öldürürken babamı da seyretmeye zorladılar. Kendilerine inancın babamı.»

«Bu da gerçek mi?»

«Elbette.»

Ama Charlie kendisine yanıt verenin Joseph mi, yoksa Michel mi olduğunu bilemiyordu; zaten erkeğin de bunu bilmesini istemediğinin farkındaydı.

«1948 savaşına ben 'Felaket' derim. Hiçbir zaman savaş demem. 1848 felaketinde barışçı bir toplumun ölümcül zayıflığı ortaya çıkmıştı. Örgütlenmiş değildik, silahlı saldırgana karşı kendimizi savunamıyorduk. Kültürümüz her biri kendi içinde bütünleşmiş küçük topluluklarla sınırlıydı. Ekonomimiz de öy« le. Soykırımından önce Avrupa Yahudileri gibi politik birliğimiz eksikti. Bu bizim çökmemize neden oldu. Sık sık topluluklar birbirleriyle çatışmaya girerlerdi. Zaten bu Arapların ve belki de Yahudilerin başbelasıdır. Siyonistlerin benim köyüme yaptıkkarını biliyor musun? Komşularımız gibi kaçmadığımız için?»

Charlie bilmiş bilmemiş hiç önemi yoktu, çünkü Joseph aldırış etmeden sürdürüyordu sözlerini.

«İçlerine petrol ve patlayıcı doldurdukları varillerden bombalar yaptılar ve bunları tepe aşağı köye yuvarlayıp kadınları ve çocukları yaktılar. Halkıma yapılan işkenceleri bir hafta hic susmadan anlatabilirim sana. Kesilen eller. Irzlarına geçilip yakılan kadınlar. Kör edilen çocuklar.»

Charlie bir kez daha sınadı erkeği kendi söylediklerine kendisi de inanıyor mu diye; ama o, kişiliklerinden herhangi birine uyabilecek ciddi bir ifade dışında hiçbir ipucu vermedi.

«Sana 'Deir Yasin' diyorum. Bu sözcükleri daha önce duymuş muydun? Ne anlama geldiğini biliyor musun?»

«Hayır, Michel, daha önce hiç duymadım.»

Erkek buna sevinmiş gibiydi. «O zaman bana 'Deir Yasin nedir?' diye sor.»

Sordu Charlie. «Özür dilerim efendim, ama Deir Yasin nedir?»

«Sana bir kez daha kendi gözlerimle görmüş gibi anlatacağım bunu. S Nisan 1848'de küçük bir Arap köyü olan Deir Yasin'de yaşlı erkek, kadın ve çocuklardan oluşan iki yüz elli dört kişilik bir köylü grubu Siyonist teröristleri tarafından öldürüldü. Köy erkekleri tarlalarda çalışırlarken. Hamile kadınların çocukları karınlarında süngülendi. Cesetlerin çoğu bir kuyuya atıldı. Birkaç gün içinde yarım milyona yakın Filistinli vatanlarından kaçtılar. Babamın köyü istisnaydı. 'Biz kalacağız,' dedi babam. 'Sürgüne gidersek Siyonistler bir daha bizi buraya sokmazlar.' Siz İngilizlerin dönüp bizi kurtaracağınıza bile inanıyordu. Emperyalist amaçların Ortadoğunun kalbinde kendine bağlı Batılı bir müttefik istediğini anlamıyordu. Felaketten sonra yirmi yıla yakın bir süre babam köyümüzün kalan bölümüne sıkı sıkı sarıldı. Kimi kendisine inatçı, kimi de aptal diyordu. Filistin dışındaki yurttaşlarıysa işbirlikçi demekteydiler. Onlar da hiçbir şey bilmiyorlardı. Siyonistlerin çizmeleri altında ezilmemişlerdi. Çevremizde halk evlerinden atılmış, dayak ye. miş, tutuklanmıştı. Siyonistler topraklarına el koymuşlar, evlerini buldozerlerle yıkmışlar, üzerlerine hiçbir Arabın yaşamasına izin verilmeyen yeni yerleşim merkezleri kurmuşlardı. Ama babam barışçı ve bilge bir kişi olduğundan bir süre Siyonist'leri kapımızdan uzak tuttu.»

Charlie yine, gerçek mi bunlar, diye sormak istedi. Ama yine geç kalmıştı.

«Ama 1967 savaşında tanklar köyümüze yaklaşırken biz de Ürdün'e kaçtık. Babam gözlerinden yaşlar akarak bizi çevresine topladı ve eşyalarımızı toplamamızı söyledi. 'Pogrom başlıyor,' dedi. İçlerinde en küçükleri olan ben, 'Baba, pogrom ne demek?' diye sordum. 'Hıristiyanların Yahudilere yaptıklarını şimdi Siyonistler bize yapıyorlar. Büyük bir zafer kazandılar ve hoşgörülü olabilirler. Ama poltikalarında böyle bir erdem yoktur,' dedi. Yaşamımın sonuna kadar babamın, artık evimiz dediğimiz o toprak kulübeye girişini unutamayacağım. Bir süre kapıda durup içeri girecek cesaretin gelmesini bekledi. Ağlamıyordu, ama günlerce ağzına bir lokma bir şey koymadan kitaplarıyla doldurduğu sandığın üstünde oturdu. O günlerde yirmi yıl birden yaşlandığına yemin edebilirim. 'Mezarıma girdim, bu kulübe benim mezarımdır,' diyordu. Ürdün'e ayak bastığımız andan başlayarak vatansız olmuştuk. Ne bir belge vardı elimizde, ne hakkımız, ne de geleceğimiz ya da bir işimiz. Okulum mu? Tavanına kadar iri sinekler ve bir deri bir kemik çocuklarla dolu teneke bir baraka. El Fetif öğretmenim oldu. Öğrenecek çok şey vardı. Silah kullanmak. Siyonist saldırganla savaşmak.»

Joseph durakladı. Charlie bir an erkeğin kendisine gülümsediğini sandı, ama ifadesinde neşeden eser yoktu.

«'Savaşıyorum, şu halde varım!' Bu sözleri kimin söylediğini biliyor musun, Charlie? Bir Siyonist. Terörist yöntemlerle pek çok İngilizi ve Filistinliyi öldürmüş olan barışsever, yurtsever, idealist bir Siyonist. Ama Siyonist olduğu için terörist değil de, kahraman ve yurtsever sayılır. Bu barışsever, uygar Siyonist bunu söylediği zaman neydi biliyor musun? İsrail adı verilen ülkenin başbakanıydı. Bu Siyonist başbakan nereden geliyordu biliyor musun? Polonya'dan. Şimdi sen iyi öğrenim görmüş bir İngiliz kadını olarak, benim gibi basit ve yurtsuz bir köylüye, nasıl oluyor da bir Polonyalının vatanımın egemeni olduğunu söyleyebilir misin? Yalnızca savaştığı için varolan bir Polonyalının. İngiliz adaletinin, İngiliz tarafsızlığının hangi ilkesine dayanarak bu adam benim vatanımın başına geçebiliyor? Geçiyor ve bizi de terörist olarak niteliyor?»

Soru farkında olmadan kaçtı Charlie'nin ağzından. Bir meydan okuma olarak sormamıştı bunu. Onun içine ektiği karışıklıktan kendiliğinden çıkmış bir şeydi bu. «Sen yanıtlayabilir misin bunu?»

Joseph yanıt vermedi, ama sorudan da kaçınmadı. Charlie bir an onun bunu beklediği izlenimine kapıldı. Joseph sonra pek de hoş olmayan bir biçimde gülerek kadehini kaldırdı.

«Haydi, kaldır kadehini. Tarih galiplerindedir. Bu basit gerçeği unutmuş muydun? İç şimdi benimle!»

Charlie kadehini kaldırdı.

«Küçük ve kahraman İsrail'e,» dedi Joseph. «Amerika'nın günde yedi milyon dolarlık yardımıyla ayakta durabilmesine.» İçkisini içmeden kadehini bıraktı. Charlie de. Bu hareketle melodramın geçici de olsa yatıştığını görerek sevindi. «Ve sen dinliyorsun, Charlie. Şaşkın. Dehşet içinde. Onun romantikliği, yakışıklılığı, bağnazlığı karşısında şaşkınsın. Batılı çekingenliği yok onda. Başarılı oluyor mu, yoksa hayalin bu rahatsız edici değişimi reddediyor mu?»

Charlie erkeğin elini tutup parmağını avucu içinde dolaştırdı. Zaman kazanmak isteyerek, «İngilizcesi bütün bunları anlatmaya yetiyor mu?» diye sordu.

«Epey etkili güzel sözler hazinesi, karışık bir dili, doğruluğu kuşkulu istatistikleri ve tükenmek bilmeyen atıfları var. Bunlara karşın genç ve tutkulu bir zihnin heyecanını iletebiliyor.»

«Peki bu sırada Charlie ne yapıyor? Ben orada şaşkın şaşkın oturup içer gibi dinliyor muyum her sözünü? Onu konuşmaya özendiriyor muyum? Ne yapıyorum?»

«Senaryoya göre senin oyunun tümüyle gereksiz. Michel mumun ötesinden seni ipnotize ediyor. Bunu mektuplarından birinde de öyle anlatıyorsun zaten. 'Birlikte olduğumuz o ilk gece mumun ardındaki o yakışıklı yüzünü yaşamım boyunca unutmayacağım.»

Kız Joseph'in elini bıraktı. «Ne mektubu? Bu mektuplar d nereden çıktı?»

«Şu an için, ona daha sonra yazacağını kabul edelim. Bir daha soruyorum, başarılı oluyor mu, yoksa senaristi vurup evej mi gidelim?»

Charlie şarabından bir yudum aldı. Bir yudum daha. «Şim diye kadar kötü sayılmaz.»

«Peki ya mektup? Fazla aşırı değil ya? Bunu da becerebilir misin?»

«Her şeyi bir aşk mektubuyla çözümleyemezsen, neye ya rar ki?»

«Çok güzel. Şu halde ona öyle yazacaksın. Hikâye buraya kadar tamam. Yalnız küçük bir nokta var. Bu senin Michel'le ilk buluşman değil.»

Charlie hiç de rol yapmaya kalkışmadan küt diye bıraktı kadehi.

Joseph yeni bir heyecana kapılmıştı. «Dinle beni,» diyerek öne eğildiğinde mum ışığı güneş yanığı alnını, miğfere vuran güneş gibi aydınlattı. «Dinliyor musun?»

Yine kızın yanıtını beklemedi.

«Bir özdeyiş. Bir Fransız filozofundan. 'Çok az şeyi yapacağımızdan korktuğumuz için hiçbir şey yapmamak en büyük suçtur.' Sende bir anı uyandırıyor mu bu?»

«Tanrım!» diye mırıldanan Charlie, kendini korumak istercesine kollarını göğsünün üstünde kavuşturdu.

«Devam edeyim mi? Bu sana birini hatırlatıyor mu? 'Yalnız bir sınıf savaşı vardır, o da sömürenler ve sömürülenler arasında, kapitalistlerle sömürülenler arasında. Bizim görevimiz savaşı, bunu çıkaranın evine kadar sokmaktır. Üçüncü Dünyayı özel çiftlikleri gibi gören ırkçı milyonerlere. Arapların doğuştan sahip oldukları hakkı satan petrol zengini şeyhlere.'» Joseph kızın başını elleri arasına aldığını görünce sustu.

«Jose, yeter artık,» diye mırıldandı Charlie. «Çok ileri gittin.»

«'Siyonist saldırganları silahlandıran emperyalist savaş tüccarlarına. Kendi düzenlerinin bilinçsiz kölesi oldukları akılsız Batı burjuvazisine.'» Joseph fısıltılı bir sesle konuşuyor, cima bu yüzden sözleri daha delici bir etki yaratıyordu. «'Dünya bize masum kadın ve çocuklara saldırmamamızı söylüyor. Ama ben artık böyle bir masumluğun olmadığını açıklıyorum size, Üçüncü Dünyada açlıktan ölen her çocuğun karşısında, Batı' da onun yiyeceğini çalmış olan bir çocuk vardır...'»

Charlie parmakları arasından, «Kes artık,» dedi. Nerede olduğunu çok iyi biliyordu artık. «Yeter. Pes ediyorum.»

Ama Joseph devam etti. «'Ben altı yaşımdayken toprağımızdan kovuldum, sekiz yaşımda Asbal'a girdim! 'Asbai nedir?' Haydi haydi Charlie, senin sorundu bu. Elini kaldırıp bana 'Aşbal nedir?' diye soran sen değil miydin? ne yanıt verdim sana?»

Charlie başı hâlâ elleri arasında olarak, «Çocuklar milisi,» dedi. «İçim bulanıyor, Jose. Kusacağım.»

«On yaşındayken Suriye roketleri kampımıza yağdığında uydurma bir sığınakta büzülmüş oturuyordum. On beş yaşımdayken annem ve ablam bir Siyonist hava saldırısında öldüler.' Lütfen devam et, Charlie. Yaşam öykümü benim için sen tamamla.»

Charlie erkeğin elini iki eli arasına almış, azarlar gibi ağır ağır masaya vuruyordu.

«'Çocuklar bombalanıyorlarsa, savaşabilirler de,» diye Joseph ona hatırlattı. «Ya sömürgecilik yapıyorlarsa? O zaman ne olur? Söyle!»

«Öldürülmelidirler.»

«Anneleri onları besliyorlarsa, evlerimizi çalıp sürgündeki halkımızı bombalamayı öğretiyorlarsa?»

«Öyleyse anneleri de kocalarıyla cephede sayılırlar. Jose...»

«Peki onlara ne yapmalıyız öyleyse?»

«Onlar da öldürülmelidir. Ama ben o zaman inanmamıştım ona, şimdi de inanmıyorum.»

Joseph kızın itirazlarına aldırış etmedi. «Dinle. Kara kar başlığımın göz deliklerinden dinleyicilere karşı konuşurken seni görüyordum. Kızıl saçlarını. Güçlü, ihtilalci yüz hatlarını. Hayran hayran bakıyordun bana. İlk karşılaşmamızda benim sahnede, senin de seyirciler arasında olman ne büyük bir rastlantı değil mi?»

«Hiç de hayran değildim! Seni iyice kaçırmış olarak görüyordum ve az daha bunu yüzüne karşı söyleyecektim.»

Joseph'te bir geri çekilme sezilmiyordu. «O zaman ne hissetmiş olursan ol, burada, bu Nottingham otelinde, benim ipnotizma etkim altında anılarını değiştiriyorsun. Benim yüzümü göremediğin halde, sözlerimin o günden beri beynine kazınmış clduğunu söylüyorsun bana. Neden olmasın?.. Haydi haydi, Charlie! Bana yazdığın mektup böyle!»

Charlie tuzağa düşecek değildi. Henüz değil. Joseph'in hikâyesi başladığından bu yana Michel ilk kez ayrı, canlı bir yaratık olmuştu kendisi için. Şu ana kadar bir düş olan aşığına Joseph'in yüz hatlarını, Joseph'in sesini vermişti. Ama şimdi, ikiye bölünen bir hücre gibi, iki adam bağımsız ve çatışan birer kişilik kazanmışlardı. Michel gerçek dünyada kendi boyutuna kavuşmuştu artık. Yine duvarlarında Mao'nun resimleri olan okul sıralı o konferans odasını görebiliyordu şimdi. Önünde Afro'dan İsa'ya kadar çeşitli saç modellerinde boy boy insanlar vardı. Alkolik bir canısıkılmışlık içinde oturuyordu Uzun Al. Podyumda da Filistinli kahraman temsilcimiz... Joseph'den biraz kısa, biraz da tıknazcaydı belki; kara maske, kara gömlek ve kar başlığı içinde bunu tahmin çok güçtü. Adamın baîığınkini andıran ifadesiz dudaklarını hatırlıyordu. Ama çok daha genç ve çok daha bağnazdı kuşkusuz. Boynuna meydan okurcasına bağlanmış kırmızı bir mendil vardı, eldivenli elleriyle vurguluyordu sözlerini. Charlie en çok sesini anımsıyordu; beklediği gibi boğazdan gelen sert bir ses değil de, okumuş ve düşünceli bir insan sesi, o kanlı sözleriyle tam bir çelişki oluşturan bir ses. Ama Joseph'in sesi de değil.

Joseph hâlâ o geçmişe dönük havasında, «Seni o an sevdim,» diye anlatıyordu. «Ya da bunu şimdi sana söylüyorum. Konferans sona erer ermez senin kim olduğunu soruşturdum, ama o kadar insan içinde yanına yaklaşmayı doğru bulmadım. Sana yüzümü de gösteremeyeceğimi biliyordum. Bu yüzden seni daha sonra tiyatroda aramaya karar verdim. Sordum soruşturdum, Nottingham'da olduğunu öğrendim. İşte buradayım şimdi. Seni sonsuza dek seviyorum. İmza, Michel.»

Joseph bağışlanmasını ister gibi kız için bir şeyler yaptı, kadehini doldurdu, orta şekerli bir kahve ısmarladı. Charlie elini yıkamak ister miydi? Teşekkür ederim, istemem. Televizyonda bir uçaktan inen sırıtkan bir politikacı vardı. Adam kazasız belasız yere kadar indi.

Joseph siparişlerini verdikten sonra tavernanın içine şöyle bir bakıp Charlie'ye döndü.

«İşte böyle, Charlie. Onun Jandark'ısın artık. Aşkı. Saplantısı. Garsonlar eve gitmişler, koca salonda yapayalnızız. Maskesini çıkarmış hayranın ve sen. Saat gece yarısını geçmiş, uzun süredir konuşmama karşın sana daha kalbimdekileri dökemedim, senin hakkında hiçbir şey soramadım. Oysa sen ölesiye sevdiğim bir insansın falan filan. Yarın pazar, oyunun yok. Ben de motelde bir oda tuttum. Seni kandırmak için uğraşmıyorum. Benim yöntemim değil bu. Belki de onuruna saygı duyuyorum. Ya da senin kandırılmayı beklediğini düşünmeyecek kadar gururluyum. Ya bana bir arkadaş olarak gelirsin, gerçek ve özgür bir sevgili olarak, asker askere ya da hiç gelmezsin. Nasıl karşılık vereceksin buna? Birden tren istasyonu yakınındaki Astral Commercial and Private Oteline dönmek için sabırsızlanacak mısın?»

Charlie önce erkeğe baktı, sonra bakışlarını çevirdi. En az bir düzüne şakacı yanıt hazırdı, ama konuşmadı. Seminerdeki o başı örtülü, tümüyle ayrı insan yine soyut bir şey oluvermişti. Soruyu soran yabancı değil, Joseph'ti. Charlie'nin hayalinde birlikte yatıyorken, Joseph'in saçları kısa kesilmiş başı omzuna yaslanmışken, Joseph'in yaralı vücudu kendisininkine bitişmişken ne söyleyebilirdi ki?

«Charlie, sen bize bundan çok daha azı için pek çok erkekle yattığını söylemiştin.»

«Evet, çok daha azı için.» Charlie birden plastik tuzlukla ilgilenmeye ,başlamıştı.

«Onun pahalı mücevherlerini takıyorsun. Berbat bir kentte yapayalnızsın. Yağmur yağıyor. Seni büyülemiş... sanatçı yanına övgüler yağdırmış, ihtilalci yanını esinlemiş. Onu nasıl reddedersin?»

«Beni besledi de,» diye hatırlattı Charlie. «Hem de et yemeye tövbeli olduğum bir zamanda.»

«Cam sıkılan bir Batılı kızın düşleyebileceği her şey var onda bana sorarsan.»

«Jose, Tanrı aşkına,» diye mırıldandı Charlie, erkeğe bakmaya cesaret edemeden.

Joseph hesabı getirmeleri için işaret etti. «Eh, öyleyse. Kutlarım. Sonunda bir canyoldaşına rastladın.»

Esrarlı bir zalimlik gelmişti Joseph'in üzerine. Charlie kendisinin Michel'e evet demesinin onu öfkelendirmiş olduğu gibi gülünç bir duyguya kapıldı. Parayı ödeyip faturayı cebine indirmesine baktı. Ardından dışarı çıktı. Arabaya binerlerken Joseph, «Yatakta sana gerçek adının Salim olduğunu söyleyecek,» dedi. «Ama bir sır bu. Michel'i yeğliyor. Hem güvenlik için, hem de Avrupalı kokuşmuşluğunu az da olsa sevdiği için.»

«Ben Salim'den daha çok hoşlandım.»

«Ama Michel'i kullanacaksın.»

Nasıl istersen, diye düşündü Charlie. Ama bu pasifliği bir aldatmacaydı, kendisine karşı bile. Daha çok derinlerde olan öfkesinin ağır da olsa yükselmekte olduğunu hissediyordu.

Motel, motelden çok alçak bir fabrika binasını andırıyordu. Oraya vardıklarında park edecek yer bulamadılar, ama sonra beyaz bir Volkswagen minibüse yol vermek için gerisin geriye çıktı. Charlie direksiyonda Dimitri'yi görür gibi oldu. Joseph'in isteği üzerine orkideler elinde onu beklerken Joseph de kırmızı ceketini giydi. Sonra istemeye istemeye erkeğin ardından kapıya doğru yürüdü. Joseph kendi kara çantasının yanı sıra Charlie'nin askılı çantasını da taşıyordu. Ver onu, benim o. Motelin holünde gözucuyla Raoul ile Rachel'in ertesi günü turistik turlarını okumakta olduklarını gördü. Joseph resepsiyona gidip defteri doldururken, aksini söylemiş olmasına karşın, yaklaşıp yazdıklarına baktı. Bir Arap adı, Lübnan uyruklu, Beyrut'ta bir adres. Horgörülü bir davranışı vardı Joseph'in, her an kendini hakarete uğramış sanacakmış gibi. Charlie ondan nefret etmeye çalışırken, iyisin, diye düşündü. Boş hareket yok, ama kusursuz bir stil, rolünü tam olarak benimsemişsin. Hayatından bezgin görünen gece kâtibi Chariie'ye şehvetle baktı ama kızın alıştığı saygısızlığı göstermedi. Otel hamalı da eşyalarını kocaman bir el arabasına yüklüyordu. Üzerimde mavi bir

Kaftan, kolumda altın bilezik, içimde Münih'in Persephone'sinden iç çamaşırı var, bana orospu diyen ilk köylüyü ısırırım, diye düşünüyordu Charlie. Joseph kolunu tutunca teni yanar gibi oldu. Hemen çekti kolunu. Pastel renkli kapılar arasından geçerek hamalın ardından yürümeye başladılar. Oda çift kişilik yataklı, lükstü ve bir ameliyathane kadar sterildi.

Charlie düşmanca bakışlarla çevresine bakarak, «Tanrım!» dedi.

Hamal şaşkınlıkla kıza dönüp baktı, ama Charlie ona aldırmadı bile. Bir kenarda bir meyva tabağı, buzluk içinde bir şişe votka ve iki kadeh gördü. Orkideler için bir vazo. İçine aUı çiçekleri. Joseph adama bahşişini verdi, birden yapayalnız kaldılar. Futbol sahası boyunda bir yatak, şehvet havasını veren bir çift Minoa öküzü ve park yerine bakan bir balkon. Charlie votka şişesini alıp kadehlerden birini tepeleme doldurdu, yatağın kenarına oturdu.

«Şerefe!»

Joseph yüzünde hiçbir ifade olmadan kızı seyrediyordu. Kadehini doldurmadığı halde, «Şerefe!» dedi.

«Şimdi ne yapacağız peki? İskambil mi oynayacağız? Yoksa bu büyük sahne için mi aldık biletleri?» Sesi birden yükseldi. «Yani biz kimiz şimdi? Bilgi için soruyorum sadece. Kimiz? Tamcım mı? Kimiz şimdi?»

«Kim olduğumuzu çok iyi biliyorsun, Charlie. Yunanistan'da balaylarını geçiren iki sevgili.»

«Ben Nottingham'da otelde olduğumuzu sanıyordum.»

«Aynı anda iki rolü de oynuyoruz. Bunu anladığını sanıyordum. Hem geçmişi, hem de günü belgeliyoruz.»

«Zamanımızın kısa olduğundan mı?»

«İnsanların yaşamları sözkonusu olduğundan diyelim.»

Charlie votkasından bir yudum daha aldı. Eli hiç titremiyordu. Aksileşince hep böyle kaskatı olurdu. «Yahudi yaşamları,» diye düzeltti erkeği.

«Başkalarından değişik midir?»

«Hem de nasıl! Kissinger zavallı Kamboçyalıları analarından emdikleri süt burunlarından gelinceye kadar bombalar. Kimse parmağını bile kaldırmaz. İsrailliler Filistinlileri canları istedikçe parçalarlar. Ama Frankfurt ya da bilmem nerde iki haham öldürüldü diye... bu, hemen birinci sınıf uluslararası felaket olur, değil mi?»

Charlie erkeğin ötesinde hayali bir düşmana bakıyor gibiy1 di, gözünün kenarından onun kendisine doğru sert bir adım attığını gördü. Bir an seçenek falan kalmayacak elimde, diye dii. şündü. Ama Joseph kızın yanından geçip gidip pencereyi açtı. Belki de onun sesini bastırmak için trafiğin gürültüsüne ihtiyacı vardı.

«Bunların hepsi de felakettir,» dedi sonra duygululuktan uzak bir sesle. «Filistinli bombaları yağarken Kiryat Şimone'de yaşayanların neler hissettiklerini sor bana. Kibbutzdakilere Katyuşa roketlerinin kırkı birden üzerlerine gelirken ve çocuk: farını, bu sanki bir oyunmuş gibi kandırmaya çalışarak, sığınak1 lara sokarken neler düşündüklerini sor.» Joseph, kendi sözlerini dinlemekten sıkılmış gibi bir tavırla içini çekti. «Ancak şu kadarını söyleyeyim, bu fikri savunacağın zaman Kissinger'in Yahudi olduğunu unutayım deme. Michel'in biraz ilkel olan politik sözlüğünde bunun da bir yeri vardır.»

Charlie elini ağzına koyup ısırırken ağlamakta olduğunu farketti. Joseph gelip yatağın üzerine, yanına oturdu. Charlie onun kolunu omzuna atmasını, daha bilgece fikirler ileri sürmesini ya da en iyisi kendisine hemen orcıda sahip olmasını istedi, ama erkek hiçbirini yapmadı bunların. Kızı öylece ağlayıp yas tutmaya bırakırken, sanki ikisi birden yas tutuyorlarmış gibi oldu. Sessizliği herhangi bir sözden daha çok, yapacakları şeyi hafifletmiş gibi oldu. Uzun bir süre sonra Charlie hıçkırmayı bırakıp derin bîr göğüs geçirdi. Ama erkek hâlâ kımıldamıyordu, ne uzaklaşıyor, ne de daha çok yaklaşıyordu.

Charlie onun elini bir kez daha avuçları içine aldı. «Jose, kimsin sen? Bütün bu dikenli tellerin arasında gerçekte neler hissediyorsun?»

Chcırlie başını kaldırıp yan odalardan gelen diğer yaşam seslerini dinlemeye başladı. Uykusuz bir çocuğun mızmızlığı. Epey şiddetli bir karı koca kavgası. Balkonda bir ayak sesi duyup başını o yana çevirince, mayolu Rachel'in elinde bir termos ve bir plaj çantası olduğu halde odaya girmekte olduğunu gördü.

Charlie uyanık yatıyordu, uyuyamayacak kadar yorgundu. Nottingham hiç de böyle değildi. Yan odadan gelen telefon Konuşmasından erkeğin sesini tanıdığını sandı. Michel'in kolları arasında yatıyordu. Joseph'in kolları arasında yatıyordu. Al'ı özlüyoi'du. Nottingham'da sevgilisinin yanındaydı. Camden'de evinde kendi yatağının güvenliğindeydi, annesinin hâlâ çocuk odası dediği odadaydı. Atı kendisini sırtından attığı zamanki gibi yatıyordu. Nasıl o zaman bir zarar gördü mü, diye vücudunu karış karış incelediyse, şimdi de yaşamının filmini seyrediyor, zihnini didik didik ediyordu. Yatağın öte tarafında Rachel, küçük bir gece lambasının ışığında Thomas Hardy'den bir roman okumaktaydı.

«Onun kimi var, Rachel? Çoraplarını kim yamar, pipolarını kim temizler?»

«Bunu kendisine sorman daha doğru olmaz mt, şekerim?»

«Sen misin bu yoksa?»

«Olamaz bu, değil mi? Sonu gelmez.»

Charlie erkeğe bir anlam vermeye çalışarak gözlerini kapattı. «Bir savaşçıydı,» dedi.

«Hem de en iyilerinden. Hâlâ da öyledir.»

Charlie'ye birden cesaret geldi. «Bir zamanlar bir karısı vardı. Ne oldu ona?»

«Kusura bakma, şekerim,» dedi Rachel.

Charlie terslendiğine aldırış etmedi. «İnsan öidü mü, öldürüldü mü diye düşünmekten kendini alamıyor. Zavallıcık, onunla bir an bile birlikte olmak için bukalemun olması gerekirdi herhaide.»

Bir süre hiç kıpırdamadan yattı.

«Sen bu işe nasıl karıştın, Rachel?» Rachel kitabını kucağına dayayıp anlatınca da çok şaşırdı. Anası babası Pomeranyalı dini bütün Yahudilerdi. Savaştan sonra Macclesfield'e yerleşmişler ve tekstil sanayiinde zengin olmuşlardı. «Avrupa'da temsilcilikler ve Kudüs'te bir daire,» dedi hiç de etkilenmemiş olarak. Rachel'in Oxford'a gitmesini, sonra da aile işine girmesini istemişlerdi. Ama Rachel, İbrani Üniversitesinde Yahudi tarihi ve din öğrenimini yeğlemişti.

Charlie bundan sonraki adım konusunda ısrar edince, «öylece oldu,» dedi.

«Ama nasıl?» diye ısrar etti Charlie. «Neden? Seni kim seçti, Rache? Ne dediler?»

Rachel nasıl ya da kim sorularına değil de, neden sorusuna yanıt verecekti. Avrupa'yı ve Yahudi aleyhtarlığını tanıyordu. Ayrıca üniversitedeki o doğma büyüme İsraillilere kendisinin İsrail için bir erkek gibi dövüşeceğini kanıtlamak istemişti.

«Peki ya Rose?» diye Charlie talihini denedi.

«Rose'un karmaşık bir kişiliği var,» dedi Rachel, sanki keni disininki öyle değilmiş, gibi. Rose Güney Afrika'da Siyonist Gençliğine üyeydi, İsrail'e gelmişti ama orada kalıp ırk ayrımına karşı savaşmasının daha doğru olup olmayacağını bilemiyordu.

«Hangisini yapması gerektiğinden emin olamadığı için çok çalışır,» dedi Rachel. Sonra konuşma bitmiş gibi kitabını açıp okumaya başladı.

İdeal bolluğu dîye düşünüyordu Charlie. iki gün önceyse hiçbir idealim yoktu. Şimdi var mı acaba, diye düşündü. Sabaha sor bir kere. İyi geceler, Charlie.

Becker'in odası koridorun birkaç metre ilersinde ve çift yataklıydı. Becker yataklardan birine uzanmış diğerine bakıyordu. İki yatak arasında telefon vardı. On dakika sonra saat bir buçuk olacaktı ve beklediği saat de bir buçuktu. Gece kâtibi bahşişini almış, gelen telefonu odasına bağlamaya söz vermişti. Becker genellikle bu saatte çok canlı olurdu. Daha iyi düşünmek için. Her şeyi kafanın ön kısmına doldurup arkalardakileri unutmak için. Telefon tam saatinde çaldı. Kurtz'un sesi duyuldu. Nerede acaba, diye düşündü Becker. Arkadan gelen müzik sesini duyunca bir. otel diye doğru olarak bildi. Almanya. Almanya'da bir otelden Delfi'ye telefon ediliyor. Kurtz daha az kulağa batar diye İngilizce konuşuyordu. «Her şey yolunda,» dedi Becker. Anlaşma imzalanmak üzereydi, görünür bir pürüz kalmamıştı. «Son üründen ne haber?» diye sordu sonra.

«Çok iyi bir işbirliği sağladık,» dedi Kurtz. «Sen istediğin zaman depoya gidebilirsin, ürün konusunda düş kırıklığına uğramayacağından eminim. Bir şey daha var.» 

Becker, Kurtz'la olan telefon konuşmalarını pek ender olarak tamamlardı. Kurtz da öyle. İkisinin de birbirlerinden ilk kopan olmak için çabalamaları garip bir şeydi. Ama bu kez Kurtz sonuna kadar dinledi. Becker de. Becker telefonu kapatırken aynada yakışıklı yüz hatlarına hoşnutsuzlukla baktı. Kimsin sen?.. Neler hissedersin? Aynaya yaklaştı. Canlanacağını umarak ölü bir arkadaşıma bakıyor gibi hissediyorum kendimi. Eski umutlarımı, boş yere bir başkasında arıyor gibiyim. Senin gibi, bir oyuncu olarak hissediyorum kendimi, özgün kişiliğim ara yerde kaybolup gittiği için kişiliğimin çeşitli görünümleriyle sarıyorum çevremi. Ama gerçek şu ki, hiçbir şey hissetmiyorum. Çünkü gerçek duygu askeri disipline aykırı bir şeydir. Bu yüzden hissetmiyorum, ama savaşıyorum ve böylece de varım.

Kentte, sabırsız adımlarla yürümek sanki canını sıkıyormuş ve yürünecek mesafe de, her zaman olduğu gibi, çok kısaymış gibi önüne bakarak yürüyordu. Saldırıyı bekleyen bir kentti burası. Yirmi yıldır bu durumda pek çok kent görmüştü. Halk sokakları boşaltmıştı, bir tek çocuk sesi bile duyulmuyordu. Evlerin kapılarını kır. Hareket eden her şeye ateş et. Arabalar terkedilmiş duruyorlardı yollarda, sahiplerinin bunları bir daha ne zaman göreceklerini ancak Tanrı bilirdi. Zaman zaman açık bir kapıdan ya da karanlık bir sokaktan içeri bakışları kayıyordu, ama gözlemcilik doğal bir parçasıydı, bunun için adımlarını yavaşlatması gerekmezdi. Bir ara sokağa gelince başını kaldırıp sokak adını okudu, biraz daha yürüdü, bir inşaat yerinden içeri girdi. Tuğla yığınları arasında bir minibüs duruyordu. On metrelik anteni çamaşır ipi gibi serilip gözlerden gizlenmişti. Minibüsün kapısı açıldı, burnuna doğru bir tabanca uzandı, sonra geri çekildi. Saygılı bir ses, «Şalom,» dedi. İçeri girip kapıyı ardından kapattı. Müzik teleksin telaşlı çatırtısını pek örtemiyordu. Atina'daki evdeki telsizci David aletin önünde oturuyordu. Yanında Litvak'ın grubundan iki kişi vardı. Becker başıyla selam verip bir kenara oturdu ve kendisi için ayrılan kâğıtları okumaya başladı.

Gençler saygıyla bakıyorlardı kendisine. Becker onların aç zihinlerinde madalyalarını saydıklarını düşündü. Kendi kahramanlıklarını kendisinden daha iyi bildiklerinden hiç kuşkusu yoktu.

Gençlerden cesur olanı, «Kız iyi, Gadi,» dedi.

Becker oğlanı duymazlıktan geldi. Kimi zaman bir paragrafı işaretliyor, bir tarihin altını çiziyordu. İşini bitirince kâğıtları çocuklara verdi, dersini iyice ezberlediğinden emin olmak için kendisini sınava çekmelerini söyledi.

Minibüsten çıkınca, içerde kendisinden söz ettiklerini duydu.

Cesur olanı, «Kale ona bir müdürlük bulmuş,» diyordu. «Hayfa yakınlarında koskoca bir tekstil fabrikasını yönetecekmiş.»

«Çok iyi,»'dedi. «Biz de emekli olalım da Gavron bizleri de milyoner yapsın.»

11

Dr. Alexis'le yasaklanan, ama çok gerekli buluşmasın da Kurtz, iki meslektaş arasında eski bir dostluğun renklendirdiği yakınlık havasını takınmıştı. Kurtz'un isteği üzerine Wiesbaden'de değil Frankfurt'ta, o hafta bir oyuncakçılar toplantısının yapıldığı büyük bir otelde buluştular. Alexis kendi evini önermiş, ama Kurtz bunu, Alexis'in kolayca anlayabileceği bir imayla reddetmişti. Buluştuklarında saat gecenin onuydu ve oyuncak sanayii delegeleri daha başka oyuncaklar aramak üzere kente dağılmışlardı. Üçte iki boş olan barda, bir vazo dolusu plastik çiçeğin önünde dünyanın sorunlarını çözmeye çalışan iki tüccardan başka bir şey değildiler. Ki zaten bir bakıma da, yaptıkları buydu. Hoparlörden müzik sesi geliyordu ama barmen transistorlu radyosunda bir Bach konseri dinlemekteydi.

İlk rastlaşmalarından bu yana Alexis'in içindeki şeytan sonunda uykuya dalmış gibiydi. Başarısızlığın ilk hafif gölgeleri bir hastalık belirtisi gibi seziliyordu, o televizyon gülümsemesinde de yeni ve kendisine yakışmayan bir alçakgönüllülük vardı. Kurtz Kudüs'ten selamlar ve üzerindeki etiketten gerçek Şeria nehrinden alındığı anlaşılan bir şişe bulanık su getirmişti. Yeni Bayan Alexis'in hamile olduğunu duymuştu, su yararlı olabilirdi.

Alexis şişeye saygılı bir şaşkınlıkla baktı. «Daha büroda kimseye söylemedim bile.» Gerçekti bu; sessizliğiyle hamileliği önleyebilirim gibi bir duygu içindeydi.

«Öyleyse iş sona erince söyle ve özür dile,» dedi Kurtz. Törene gerek duymayan insanlar gibi yaşama, Alexis'in henüz doğmamış çocuğunun geleceğine içtiler.

Kurtz gözlerinde bir parıltıyla, «Bugünlerde koordinatörlük yapıyormuşsun diye duydum,» dedi.

«Bütün koordinatörlerin şerefine öyleyse!» Birer yudum içtiler. Birbirlerine adlarıyla hitap ediyorlardı, ama Kurtz yine de Alexis'in üzerindeki üstünlüğünü kaybetmemek için zaman zaman «Siz» diyordu.

«Ne koordine ettiğinizi sorabilir miyim, Paul?»

«Bay Schulmann, dost örgütlerle bağlantının resmi görevlerimin arasında olmadığını söyleyebilirim.» Alexis tam bir Bonn bürokrasisi ağzıyla konuşmuştu, Kurtz'un ısrar etmesini bekliyordu.

Ama Kurtz bir tahminde bulundu, ki aslında bu tahmin falan değildi. «Bir koordinatör ulaşım, eğitim, işe alma ve operasyon bölümlerinin mali durumlarıyla yönetimsel olarak ilgilenir. .Ayrıca federal ve eyalet haberalma örgütlerinin arasında bilgi alışverişiyle.»

Kurtz'un bilgisinin niteliği konusunda bir kez daha dehşete düşen Alexis, «Resmi izinleri unuttun,» dedi. «İznini uzatmak istersen Wiesbaden'e bana gelirsin, işini hallederim. Resmi izinler için çok yüksek düzeyde bir komitemiz var.»

Kurtz bunu yapacağına söz verdi; gerçekten de uzun zamandır dinlenmemişti. Aşırı çalışma Alexis'e, kendisinin o işlerde çalıştığı günleri hatırlatmıştı. «Marty, inanır mısın, tam üç gün üç gece uyumamıştım bir keresinde.» Kurtz saygılı bir sempatiyle dinledi adamı. Kurtz çok iyi bir dinleyiciydi, Alexis'in Wiesbaden'de çok ender rastladığı bir tip yani...

Bir süre böyle konuştuktan sonra Kurtz, «Biliyor musun, Paul,» dedi. «Bir zamanlar ben de koordinatördüm. Amirim yaramazlık ettiğim kanısına varınca beni koordinatör yaptı. Öylesine canım sıkılıyordu ki, bir ay sonra General Gavron'a bir mektup yazıp serseri olduğunu söyledim. 'General, resmi bir yazı bu. Marty Schulmann sizin serseri olduğunuzu söylüyor.'

Hemen beni çağırttı. Bu Gavron'u gördün mü? Görmedin demek? Ufak tefek, kupkuru, tepesinde kara bir topak saçı olan bir adam. Huzursuz. Kıpır kıpır, 'Schulmann, işe başlayalı bir ay olmadı bana serseri diyorsun, bu büyük sırrımı nasıl öğrendin?' dedi. Ben de, 'General sizde özsaygı diye bir şey olsa, beni hemen rütbe indirimiyle eski birliğime verirsiniz, ben de sizin yüzünüze hakaret edemem,' dedim. Ve bunun üzerine Misha ne yaptı biliyor musunuz? Beni işten attı, sonra da terfi ettirdi. Eski grubuma böylece kavuşabildim işte.»

Bu hikâye Alexis'e, Bonn hiyerarşisinin kolalı bürokratları arasında epey ünlü bir yıldız olduğu geçmiş günlerini anımsattığı için epey hoştu. Bundan da konunun ikisinin birbirlerini tanımalarını sağlayan Bad Godesberg patlamasına atlaması çok doğaldı.

Kurtz, «Sonunda az bir ilerleme kaydettiklerini duydum,» dedi. «Kim olduğunu henüz bilmeseler bile kızın Paris'te Orly'den geldiğini öğrenebilmeleri bile büyük başarı sayılır.»

«Bu da ipucu mu yani? Daha dün en son durumlarını inceJedim. Kızın biri bombalama günü Orly'den Köln'e geliyor uçakla. Böyle sanıyorlar. Blucin varmış üzerinde. Bu da tahmin. Başında eşarp, biçimli vücut ve sarışın. Ne çıkar bundan? Fransızlar böyle birinin uçağa bindiğini bile saptayamadılar. Ya da saptayamadıklarını söylüyorlar.»

«Ama bunun nedeni kızın Köln'e gitmek üzere uçağa binmemiş olması olabilir, Paul.»

«Köln uçağına binmezse Köln'e nasıl gider?» Alexis ima edilen noktayı anlamamıştı.

Kurtz sabırla, «Diyelim ki, başka bir yere bilet almış olsun,» dedi. «Madrid örneğin. Madrit'e bilet alıyor ve Orly'den uçağa biner.»            '

Alexis bu varsayımı kabul etti.

«Orly Mcıdrit bileti alır, Orly'ye gelince Madrit uçuşu için kaydını yaptırır, Madrit uçağı yolcularının bekleme salonuna gider, uçuş kartını alır, belirli bir noktada beklemeye başlar. Diyelim ki, on sekizinci çıkış kapısı. Biri yanına gelir, bir kız, önceden kararlaştırılmış şifreyi söyler, kadınlar tuvaletine gidip biletleri değiştirirler. Güzel bir plan. Pasaportları da değiştirirler. Sözkonusu olan kızlar olunca bir sorun değildir bu. Makyaj, takma saç falan... Paul, zaten işin derinine indiniz mi, bütün kızlar birbirinin eşidir.»

Bu son söz Alexis'in pek hoşuna gitmişti, ikinci evliliği konusunda kendisi de aynı iç kapayıcı sonuca varmış bulunuyordu. Ama ciddi bir bilgi almak üzere olduğunu farkettiğinden bunun üzerinde durmadı, içindeki polis yeniden canlanmıştı artık. Bir sigara yakarak, «Peki, Bonn'a varınca?» diye sordu.

«Belçika pasaportuyla iner. Doğu Almanya'da yapılan tomar tomar pasaporttan biri. havaalanında kendisini sahte plakalı çalıntı bir motosikletle sakallı bir genç karşılar. Uzun boylu, genç, sakallı. Kızın bildiği yalnızca bu. Zaten bu insanlar güvenlik konusunda çok uzman olduklarından kimse bundan fazlasını bilmez. Sakal? Neymiş sakal? Ayrıca genç miğferini de çıkarmamıştı. Bunlar güvenlik konusunda gerçekten çok, ama çok üstündürler.»

Alexis bunu farketmiş olduğunu belirtti.

«Gencin bu operasyondaki görevi kesinti yapmak. Yaptığı da bu. Olayı parçalara bölüyor. Kızla buluşuyor, onun izlenmediğinden emin oluyor, biraz gezdiriyor, brifing için güvenli bir eve götürüyor.» Kurtz durakladı. «Mehlem yakınlarında Haus Sommer adında bir çiftlik var. Güney yolunun sonunda restore edilmiş eski bir samanlık. Bu ara yoldan doğruca otoyola çıkılır. Yatak odasının altında bir garaj vardır ve garajda da, Siegburg plakalı bir Opel, sürücüsü içinde...»

Alexis neşeyle hikâyeye karıştı. «Achmann,» dedi. «Düsseldorf'lu halkla ilişkiler uzmanı Achmann. Çıldırmışız biz! Neden onu hiç akıl edemedik ki?»

«Achmann yanıtı doğru. Haus Sommer, Dr. Achmann'ındır. Achman ailesinin büyük bir kereste fabrikası, birkaç dergisi, bir dizi seks eşyaları satılan mağazaları vardır. Ayrıca Aknanya görünümlerinden oluşan romantik takvimler de basar. Bu samanlık Dr. Achmann'ın kızı Inge'ye aittir ve insan ruhunun zengin ve tatminsiz kâşiflerinin katıldığı pek çok toplantıya sahne olmuştur. Sözkonusu edilen dönemde Inge evi bir dostuna bırakmıştı, bu erkek arkadaşın da bir kız arkadaşı vardı...»

«Ve böylece sonsuza dek gider,» diye Alexis adamın sözünü tamamladı.

«Dumanı temizleyince ardında yine duman bulursun. Yan

Hemen beni çağırttı. Bu Gavron'u gördün mü? Görmedin demek? Ufak tefek, kupkuru, tepesinde kara bir topak saçı olan bir adam. Huzursuz. Kıpır kıpır, 'Schulmann, işe başlayalı bir ay y olmadı bana serseri diyorsun, bu büyük sırrımı nasıl öğrendin?' dedi. Ben de, 'General sizde özsaygı diye bir şey olsa, beni hemen rütbe indirimiyie eski birliğime verirsiniz, ben de sizin yüzünüze hakaret edemem,' dedim. Ve bunun üzerine Misha ne ! yaptı biliyor musunuz? Beni işten attı, sonra da terfi ettirdi. Eski grubuma böylece kavuşabildim işte.»

Bu hikâye Alexis'e, Bonn hiyerarşisinin kolalı bürokratları arasında epey ünlü bir yıldız olduğu geçmiş günlerini anımsattığı için epey hoştu. Bundan da konunun ikisinin birbirlerini tanımalarını sağlayan Bad Godesberg patlamasına atlaması çok doğaldı.

Kurtz, «Sonunda az bir ilerleme kaydettiklerini duydum,» dedi. «Kim olduğunu henüz bilmeseler bile kızın Paris'te Orly'den geldiğini öğrenebilmeleri bile büyük başarı sayılır.»

«Bu da ipucu mu yani? Daha dün en son durumlarını inceledim. Kızın biri bombalama günü Orly'den Köln'e geliyor uçakla. Böyle sanıyorlar. Blucin varmış üzerinde. Bu da tahmin. Başında eşarp, biçimli vücut ve sarışın. Ne çıkar bundan? Fransızlar böyle birinin uçağa bindiğini bile saptayamadılar. Ya da saptayamadıklarını söylüyorlar.»

«Ama bunun nedeni kızın Köln'e gitmek üzere uçağa binmemiş olması olabilir, Paul.»

«Köln uçağına binmezse Köln'e nasıl gider?» Alexis ima edilen noktayı anlamamıştı.

Kurtz sabırla, «Diyelim ki, başka bir yere bilet almış olsun,» dedi. «Madrid örneğin. Madrit'e bilet alıyor ve Orly'den uçağa biner.»

Alexis bu varsayımı kabul etti.

«Orly Mcıdrit bileti alır, Orly'ye gelince Madrit uçuşu için kaydını yaptırır, Madrit uçağı yolcularının bekleme salonuna gider, uçuş kartını alır, belirli bir noktada beklemeye başlar. Diyelim ki, on sekizinci çıkış kapısı. Biri yanına gelir, bir kız, önceden kararlaştırılmış şifreyi söyler, kadınlar tuvaletine gidip biletleri değiştirirler. Güzel bir plan. Pasaportları da değiştirirler. Sözkonusu olan kızlar olunca bir sorun değildir bu. Makyaj, takma saç falan... Paul, zaten işin derinine indiniz mi, bütün kızlar birbirinin eşidir.»

Bu son söz Alexis'in pek hoşuna gitmişti, ikinci evliliği konusunda kendisi de aynı iç kapayıcı sonuca varmış bulunuyordu. Ama ciddi bir bilgi almak üzere olduğunu farkettiğinden bunun üzerinde durmadı, içindeki polis yeniden canlanmıştı artık. Bir sigara yakarak, «Peki, Bonn'a varınca?» diye sordu.

«Belçika pasaportuyla iner. Doğu Almanya'da yapılan tomar tomar pasaporttan biri. havaalanında kendisini sahte plakalı çalıntı bir motosikletle sakallı bir genç karşılar. Uzun boylu, genç, sakallı. Kızın bildiği yalnızca bu. Zaten bu insanlar güvenlik konusunda çok uzman olduklarından kimse bundan fazlasını bilmez. Sakal? Neymiş sakal? Ayrıca genç miğferini de çıkarmamıştı. Bunlar güvenlik konusunda gerçekten çok, ama çok üstündürler.»

Alexis bunu farketmiş olduğunu belirtti.

«Gencin bu operasyondaki görevi kesinti yapmak. Yaptığı da bu. Olayı parçalara bölüyor. Kızla buluşuyor, onun izlenmediğinden emin oluyor, biraz gezdiriyor, brifing için güvenli bir eve götürüyor.» Kurtz durakladı. «Mehlem yakınlarında Haus Sommer adında bir çiftlik var. Güney yolunun sonunda restore edilmiş eski bir samanlık. Bu ara yoldan doğruca otoyola çıkılır. Yatak odasının altında bir garaj vardır ve garajda da, Siegburg plakalı bir Opel, sürücüsü içinde...»

Alexis neşeyle hikâyeye karıştı. «Achmann,» dedi. «Düsseidorf'lu halkla ilişkiler uzmanı Achmann. Çıldırmışız biz! Neden onu hiç akıl edemedik ki?»

«Achmann yanıtı doğru. Haus Sommer, Dr. Achmann'ındır. Achman ailesinin büyük bir kereste fabrikası, birkaç dergisi, bir dizi seks eşyaları satılan mağazaları vardır. Ayrıca Aknanya görünümlerinden oluşan romantik takvimler de basar. Bu samanlık Dr. Achmann'ın kızı Inge'ye aittir ve insan ruhunun zengin ve tatminsiz kâşiflerinin katıldığı pek çok toplantıya sahne olmuştur. Sözkonusu edilen dönemde Inge evi bir dostuna bırakmıştı, bu erkek arkadaşın da bir kız arkadaşı vardı...»

«Ve böylece sonsuza dek gider,» diye Alexis adamın sözünü tamamladı.

«Dumanı temizleyince ardında yine duman bulursun. Yarv gin hep biraz daha ilerdedir. Bu insanların çalışma yöntemi budur. Hep böyle çalışmışlardır.»

Bekaa Vadisindeki mağaralardan, diye heyecanla düşündü Alexis. Arka bahçende yapacağın bikini bombalarıyla...

«Bu ilginç kuramların temellerini sorabilir miyim?»

Kurtz düşünür gibi yaptı, oysa Yanuka'dan aldığı bilgiler daha Münih'teki odadaymış gibi tazeydi kafasında. «Paul, Opel'in plaka numarasıyla kira sözleşmesinin fotokopisi var. işin içinde olanlardan birinin imzalı ifadesini de aldık...» Kurtz, bu küçük ipuçlarının o an için bir temel olarak kabul edileceğini umarcasına hikâyesine devam etti.

«Sakallı genç kızı samanlıkta bırakır ve bir daha ortalıkta görünmez. Kız mavi elbiseyi giyer, takma saçını başına geçirir, kadınlara aşırı düşkün çalışma ataşesinin hoşuna gidecek bir kılığa bürünür kısacası. İkinci genç kendisini Opel'le eve götürür. Yolda durup bombayı kurarlar. Efendim?»

«Kız bu genci tanıyor mu?» diye sordu Alexis.

Kurtz, Yanuka'nın rolü üzerinde daha fazla durmak istemeyerek soruyu yanıtsız bırakıp gülümsedi. Ama bu kaçamak tutumu hakaret sayılmazdı; ayrıntılara aç olan Alexis tabağının her istediğinde doldurulmasını bekleyemezdi. Bunu beklemesi hoş kaçmazdı zaten.

«Görev bitince aynı sürücü plakaları değiştiriyor ve km Bad Neuenahr'a götürüp bırakıyor.»

«Sonra?»

Kurtz birden çok ağır konuşmaya başladı, sanki kullandığı her söz karmaşık planına bir tehlike oluşturuyormuş gibi. Ki, aslında oluşturuyordu da. «Kızın burada gizli bir hayranıyla buluştuğu varsayımında bulunabiliriz. Belki de o günkü rolü için kendisini az bir şey eğiten biri. Örneğin, bombayı kurma işinde. Saati hazırlama. Bubi tuzağını kurma. Bu kişinin bir yerde bir otel odası tuttuğunu ve paylaştıkları bu başarının etkisiyle çılgınlar gibi seviştiklerini düşünebiliriz. Ertesi sabah onlar zevklerinin yorgunluğuyla uyurlarken bomba patlar... beklenenden çok daha geç... ama kimin umurunda ki?»

Alexis öne eğildi, heyecandan âdeta suçlayıcıydı. «Peki ya ağabey, Marty? O kadar İsrailli öldürmüş olan o büyük savaşçı? Bu arada o neredeydi? Küçük bombacı kızla, Neuenahr'da gönül eğlendiriyordu sanırım, öyle değil mi?»

Ama Kurtz'un yüz hatlarında katı bir hareketsizlik vardı şimdi, Alexis'in çabaları bunu daha da sertleştirmekten başka işe yaramıyordu.

«Her nerede olursa olsun, çok esaslı bir operasyon hazırlıyor, her şey iyice araştırılmış, sorumluluklar ustaca verilmiş. Sakallı genç yalnızca kızın tanımına sahipti. Hepsi o kadar. Hedefi bile bilmiyordu. Kız gencin motosikletinin numarasını biliyordu. Sürücü hedefi biliyordu ama sakallı genci bilmiyordu. Bu işlerin gerisinde üstün bir zekâ var.»

Kurtz'un bu söylediklerinden sonra Alexis birden sağırlaşmış gibiydi, birkaç semeresiz sorudan sonra çareyi viskilerini tazelemekte buldu. Gerçek şu ki, Alexis oksijen eksikliği hissediyordu. Sanki şimdiye dek yaşamı çok alt düzeyde sürdürülmüştü. Şimdi büyük Schulmann kendisini düşlerinde bile göremediği yüksekliklere kaldırıyordu.

«Ve siz de Almanya'ya bu bilgiyi resmi Alman meslektaşlarınıza vermek için geldiniz sanırım,» dedi kışkırtırcasına.

Ama Kurtz uzun ve düşünceli bir suskunlukla yanıt verdi buna. Bu süre içinde gözleri ve düşünceleriyle Alexis'i sınar gibiydi. Sonra Alexis'in o çok bayıldığı hareketi yaparak ceketinin kolunu geri itip bileğini kaldırdı, saatine baktı. Alexis kendi zamanı göz göre göre eriyip giderken, Kurtz'un da yeterince zamana sahip olamadığını bir kez daha hissetti.

«Köln sana minnettar olacaktır,» diye ısrar etti. «Benim halefim... onu hatırlıyor musun, Marty? Büyük bir kişisel başarı kazanacak. İletişim araçlarının da yardımıyla Batı Almanya'nın en akıllı ve en gözde polisi haline gelecek. Haklı olarak, değil mi? Ve yalnızca senin sayende.»

Kurtz'un yüzüne yayılan gülümsemeden bunun böyle olduğu anlaşılıyordu. Viskisinden küçük bir yudum alıp mendiliyle dudaklarını sildi. Sonra çenesini avucuna dayayıp aslında söylemeye niyeti olmadığını, ama Alexis konuyu açtığına göre söylemekten başka çaresi olmadığını ima eden bir tavırla konuşmaya başladı.

«Kudüs bu sorunu enine boyuna iyice düşündü, Paul. Halefinin meslek yaşamındaki ilerlemesini sağlamakta fazla hevesli davranacağımız biri olduğundan biz o kadar emin değiliz.» Kaşlarının çatıklığıyla «elden ne gelir?» der gibiydi. «Ama biz elimizde bir seçeneğin bulunduğunu düşündük ve bunu seninle konuşup tepkini öğrenmek istedik. Belki de Dr. Alexis'in bizim adımıza Köln'e bilgi iletmesinin bir yolu bulunur diye düşündük. Özel olarak. Resmen ama resmi değil, eğer anlatabiliyorsam. Onun kendi özel girişimi ve akıllı davranışıyla. Biz kendi kendimize bu soruyu sorduk işte. Paul'a gidip 'Paul, sen İsrail'in dostusun. Bunu al, kullan, yararlan, bizim sana armağanımız olsun ama bizim adımızı ortaya atma,' diyebiliriz diye düşündük. Bu tür durumlarda neden yanlış adamı yükseltelim, dedik kendi kendimize. Bir kez olsun doğru adamı seçelim. Zaten ilkemiz olduğu üzere neden dostlarla iş yapmayalım? Onların ilerlemesine yardımcı olmayalım? Bize olan bağlılıklarını ödüllendirmeyelim?»

Alexis anlamamış davrandı. Yüzü kızarmıştı, itirazlarında isterik bir hava vardı. «Ama Marty, benim kaynağım falan yok ki! Bea operasyonlara karışmıyorum, yalnızca bir bürokratım. Telefonu açıp, 'Köln, ben Alexis, hemen Haus Sommer'e gidip Achmann'ın kızını tutuklayın, bütün arkadaşlarını da sorguya çekin,' diyemem ki. Havadan böylesine bilgi yaratacak bir sihirbaz değilim ben. Kudüs'te koordinatörün sihirbaz olduğunu mu düşünüyorlar yoksa?» Alexis'in kendi kendiyle bu alayı giderek sıkıntılı ve gerçek olmaktan uzaklaşmaktaydı. «İtalyan olmaları olasılığı bulunan bütün sakallı motosikletlilerin tutuklanmalarını mı isteyeyim? Beni tefe koyarlar sonra!»

Alexis'in sözü tükendiğinden Kurtz kendisine yardımcı oldu, zaten Alexis'in de baştan beri istediği buydu. Otoriteye boyun eğebilmek için onu eleştiren bir çocuk gibiydi.

«Kimse şu anda tutuklama falan istemiyor, Paul. Bizim tarafta hiç olmazsa. En azından Kudüs'te kimse açıktan açığa bir bir şey yapılmasını istemiyor.»

«Ne istiyorsunuz öyleyse?»

«Adalet.» Kurtz yumuşak bir sesle konuşuyordu ama kaskatı gülümsemesi bambaşka bir mesaj iletmekteydi. «Adalet, biraz sabır, biraz cesaret, pek fazla yaratıcılık... yaratıcılık istiyoruz... Oyunu bizim için oynayacak kişiden. Sana bir şey sorayım, Paul.» Kurtz'un başı Alexis'e yaklaştı, iri elini adamın koluna dayadı. «Diyelim ki, Almanya'ya hayran ılımlı bir Arap, hiç de hoşuna gitmeyen bazı terörist eylemleri konusunda bilgiye sahip. Böyle bir insan bir süre önce büyük Alexis'i televizyonda görmüş olsun. Örneğin, bir gece Bonn'da ya da Düsseldorf'ta otelinin odasında otururken televizyonu açmış ve karşısında bir avukat, bir polis, ama iyi bir adam Dr. Alexis'i görmüş olsun... Ama aynı zamanda espri sahibi, esnek, düşünceli, parmaklarının ucuna kadar insansever... kısacası, insan Dr. Alexis'i, tamam mı?»

«Eh,» dedi kulakları Kurtz'un sözlerinin etkisiyle yarı yarıya sağırlaşmış olan Alexis.

«Ve bu Arap sana yaklaşmak istiyor, Paul. Başkasıyla konuşmayı reddediyor. Sana bir anda güvenmiş ve başka bir Alman yetkilisiyle görüşmeyi reddediyor. Bakanlıkları, polisi, haberalma örgütlerini pas geçiyor. Senin numaranı rehberden bulup evine telefon etmiş olsun. Ya da bürona. Nasıl istersen, hikâye senindir. Bu gece bu otelde buluştunuz. Bir iki kadeh viski içtiniz. Parayı sen ödedin. İçkilerinizi içerken bazı gerçekleri açıkladı. Yalnızca büyük Alexis'i istiyor... başkasını değii. Mesleğinin semeresinden haksız yere yoksun kılınmış bir insan bir avantaj yok mu burada?»

Bu sahneyi daha sonra tekrar gözlerinde canlandıran Alexis, Kurtz'un bundan sonraki sözlerini zaten aklında kararlaştırdığı şeyin belirsiz biçimde doğrulanması olarak görecekti.

«Bugünlerde terörizm giderek daha ustalaşıyor. Misha Gavron bana, 'Bir ajan yerleştir, Schulmann,' diye bağırır. Ben de, "Elbette general, size hemen bir ajan bulur, kendisini eğitir, doğru yerlere girmesini sağlar, düşmanlarımızın içine sokarım,' derim. «Ne isterseniz yaparım. Ama karşı tarafın ilk yapacakları şey nedir bilir misiniz? Adamın kendisini kanıtlamasını isteyeceklerdir. Git bir banka koruyucusu ya da bir Amerikan askeri öldür, derler. Ya da bir lokanta bombala. Ya da birinin evine bir valiz götür, bırak. İstediğiniz bu mu, general. Bir ajan yerleştireyim ve sonra arkama yaslanıp onun bizim insanlarımızı öldürmesini seyredeyim!'» Kurtz mantıksız amirlerin acımasına kalmış bir insanın mutsuz gülümsemesiyle baktı Alexis'e. «Terörist örgütler yolcu taşımazlar dedim Micha'ya, Paul. Ajan olarak yerleştireceğin sekreterleri, şifre memurları, daktilo kızları yoktur. 'Bugünlerde terörist bir hedefi çökertmek için kendine bir terörist yaratman gerekir,' dedim ona.»

Alexis artık duyduğu ilgiyi saklamıyordu. Gözleri sorusunun tehlikeli çekiciliğiyle parıldayark, «Bunu yaptın ha, Marty?» dedi. «Burada, Almanya'da hem de!»

Kurtz her zaman olduğu gibi doğrudan doğruya bir yanıt vermek yerine çarpık ve yapayalnız yolunda bir sonraki hedefine gözlerini dikmişti sanki.

Kurtz aklına gelen pek çok fikirden birini seçmiş gibi, «Sana bir olay bildirsem, Paul,» dedi. «Dört gün sonra meydana gelecek bir olay diyelim örneğin.»

Barmenin konseri sona ermiş, yatmaya gidişe hazırlık olarak barını gürültüyle kapatıyordu. Kurtz'un önerisi üzerine otelin salonuna geçip rüzgârlı bir güvertedeki yolcular gibi baş başa verdiler. Konuşmaları sırasında Kurtz iki kez külüstür saatine bakıp bir telefon etmek için izin istedi. Alexis daha sonra yalnızca merak yüzünden adamın nereyle konuştuğunu öğrenmek istediğinde, Kurtz'un Yunanistan'da Delfi'de bir otelle on iki dakika konuştuğunu ve telefon ücretini nakit olarak ödedeğini öğrendi. İkinci telefon da saptanamayan bir Kudüs numarasına edilmişti. Sabahın saat üçünde ellerinde elektrik süpürgeleriyle salona giren temizlikçiler işlerine başladıklarında, Kurtz'la Alexis kulakları sağır eden gürültüye karşın konuşmalarını sürdürdüler. İki adam anlaşmış olarak el sıkışıp ayrıldıklarında şafak çoktan sökmüştü. Kurtz bu en yeni adamına aşırı teşekkür etmemeye dikkat etmişti; çünkü çok iyi biliyordu ki, Alexis aşırı minnet karşısında yabancılaşacak tiplerdendi.

Yeniden dünyaya gelen Alexis evine koştu, traş olup üstünü değiştikten sonra ve karısına görevin gizliliğini ima eden birkaç söz söyledikten sonra, uzun zamandır yüzünde görülmeyen esrarlı bir mutluluk ifadesiyle bürosuna gitti. Yanında çalışanlar, «İşte eski Alexis,» dediler. «Pek espri yeteneği olmasa bile bile yine şakalar yapıp, meslektaşları konusunda az da olsa açık saçık yorumlarda bulunuyor.» Alexis bir tomar beyaz kâğıt isteyip sekreterini bile odadan çıkararak «eski memurluğumda tanımış olduğum yüksek düzeyli bir Doğulu kaynağımdan» aldığı raporu yazmaya başladı. Amirlerinden belirli yetkiler ve kolaylıklar istemesinin yanı sıra, İsviçre'de yalnız kendisinin kontrolünde olacak bir hesap açılmasını öneriyordu. Aslında para düşkünü bir insan değildi; yeni evliliği ve boşanması bir yıkım olmasına olmuştu ama. Bu maddecilik günlerinde insanların en çok değer verdikleri şeyin, kendilerine en pahalıya mal olan şey olduğunu biliyordu.

Raporunda son olarak da, Kurtz'un kendisine satır satır dikte ettiği bir kehanette bulunuyordu. Bu bilgi kesinlikten değersiz olabilecek kadar uzaktı, ama gerçekleştiği takdirde de çok etkili olabilirdi. Doğrulanmamış raporlara göre, İstanbul'daki Müslüman Türk sağcıları Batı Avrupa'ya Siyonist aleyhtarı eylemlerde kullanılmak üzere büyük bir parti patlayıcı göndermişlerdi. Birkaç gün içinde yeni bir eylem beklenebilirdi. Söylentilere göre, Güney Almanya'da bir hedef belirlenmişti. Bütün sınır kapıları ve yerel emniyet güçleri alarma geçirilse iyi olurdu. Bundan fazla bir ayrıntı yoktu. Alexis hemen o gün öğleden sonra amirleri tarafından çağırıldı, o gece dostu Schulmann'la çok gizli bir telefon konuşması yaptı. Schulmann, Alexis'i kutladı, teşvik etti ve yeni bir dizi talimat verdi.

İngilizce olarak, «Yemi yuttular, Marty!» diye söylendi kendi kendine sonra. «Koyun bunların hepsi. Şimdi tümüyle avuçlarımızın içindeler artık.»

Kurtz, Münih'te Litvak'a, Alexis'in yemi yuttuğunu ancak çok titizlikle güdülmesi gerekeceğini söyledi. Saatine bakarak, «Gadi neden kızı bir an önce getirmiyor?» diye mırıldandı sonra.

«Bu öldürmelerden artık hoşlanmıyor da ondan!» diye Litvak engelleyemediği bir sevinçle bağırdı. «Bunu hissetmiyor muyum sanıyorsun? Sen hissetmiyor musun sanki?»

Kurtz arkadaşına çenesini tutmasını söyledi.

12

Kekik kokan tepe Joseph'in özel bir yeriydi. Orasını haritada saptamış ve Charlie'yi arabadan indirdikten sonra arı kovanları ve selviler arasından yürüyerek tepeye çıkarmaktaydı. Güneş daha tam yükselmemişti. İçlere doğru dizi dizi kahverengi dağlar uzanmaktaydı. Charlie doğuya bakınca Ege'nin gümüşlüğünün ilerde ufukla birleştiğini görebiliyordu.

Hava reçine ve bal kokuyor, keçilerin çıngıraklarıyla çınlıyordu. Hafif bir rüzgâr yüzünün bir yanını yakıyor, ince elbisesini vücuduna yapıştırıyordu. Erkeğin kolunu tutuyordu ama Joseph o dalgın ve düşünceli haliyle bunun farkında değilmiş gibiydi., Charlie bir keresinde Dimitri'nin bir kapı üstünde tünemiş oturduğunu görünce seslenecek oldu ama Joseph sert bir sesle genci selamlamamasını söyledi. Bir keresinde de tepelerinde, ufuk çizgisinde Rose'u gördüğüne yemin edebilirdi, ama başını kaldırıp bir daha baktığında boşluk dışında hiç bir şey göremedi.

O ana dek günleri Joseph'in artık alıştığı huzursuzluğuna tabi olarak geçmişti. Charlie sabah erken uyandığında Rachel'i başucunda buldu. Kız bugün öteki uzun kollu maviyi giymesini söyledi. Charlie bir duş yaptıktan sonra çırılçıplak döndü yatak odasına. Ancak karşısında Rachel'i değil de, iki kişilik kahvaltı sofrası başında, küçük radyosundan Yunan istasyonundan haberleri dinleyen Joseph'i buldu. Charlie koşarak döndü banyoya, Joseph kapı aralığından elbisesini uzattı, yemeklerini hemen hiç konuşmadan yediler. Resepsiyona inince Joseph parayı nakit olarak ödeyip makbuzu cebine attı. Bavullarını Mercedes'e taşırlarken Charlie hipi Raoul'un iki adım ötede yüklü bir motosikletin motorunu karıştırdığını gördü. Rose da otların üzerine uzanmış bir parça ekmek yiyordu. Charlie onların ne kadar zamandır orada beklediklerini ve arabayı korumaya neden gerek duyduklarını merak etti. Jöseph arabayı bir mil ötede eski yıkıntıların kıyısına park etti ve millet kuyruğa girip terlemeye başlamadan çok önce kızı bir yan kapıdan sokarak yeryüzünün bu merkezini yine özel olarak gezdirmeye başladı. Charlie'ye Apollo Tapınağını, Dor stili duvardaki yazıları ve dünyanın göbeği olarak kabul edilen taşı gösterdi. Ancak Akropol'de olduğu gibi hoşsohbet değildi. Kafasında bir liste varmış da, yıkıntıları aceleyle gezerken bir yandan da onları tek tek işaretlhyormuş gibiydi.

Arabaya dönünce anahtarı Charlie'ye uzattı.

«Ben mi kullanayım?»

«Neden olmasın? İyi arabalara karşı düşkünlüğün var diye biliyorum.»

Bomboş yollardan döne döne kuzeye doğru ilerlerken Joseph ilk başlarda kızın araba sürüşünü değerlendirme dışında pek bir şey yapmadı. Charlie yeniden sınava girmiş gibi hissediyordu kendini, ama sinirlenmiyordu, kendisi de erkeği sinirlendirmiyor olmalıydı ki, Joseph az sonra kucağına açtığı haritaya dalıp kızı tümüyle unutmuş göründü. Bir süre sonra haritayı katlayıp kapının cebine yerleştirdi.

«Eh, hazır mısın, Charlie?» diye sordu sanki kız kendisini bekletiyormuş gibi. Sonra hikâyesine başladı.

İlk başlarda hâlâ Nottingham'daydılar, çılgınlıkları daha geçmemişti. Motelde iki gece ve bir gün geçirmişlerdi, zaten motel kayıtlarından da bu durum saptanabilirdi.

«Otel kadrosu, eğer baskı yapılırsa, bizim tanımımıza uyan bir çifti hatırlayacaktır. Odamız otelin batı kanadında, bahçeye bakıyordu. Zamanı gelince oraya götürülecek ve yeri bir kere de kendi gözlerinle göreceksin.»

Zamanlarının çoğunu yatakta politikadan söz ederek geçirmişlerdi. Birbirlerine yaşamlarını anlatmışlar, sevişmişlerdi. Yalnızca bir iki kez Nottingham'a inmişler, ama tutkuları galebe çalınca hemen motele koşmuşlardı.

Charlie erkeği içinde bulunduğu karamsarlıktan kurtarmak içir,, «Neden arabada yapmadık?» diye sordu. «Ben öyle kendiliğinden doğuveren sevişmelere bayılırım.»

«Zevkine saygım büyük, ama ne ycızık ki, Michel biraz çekingen bu işlerde, yatak odasının mahremiyetini yeğliyor.»

Pazartesi sabahı Michel Londra'ya dönmüş, provası öğleden sonra olan Charlie ise üzgün bir halde motelde kalmıştı. Joseph kızın üzüntüsünü kısaca özetledi.

«Hava çok ağır. Hâlâ yağmur yağıyor. Havayı hiç unutma. İlk başlarda durmadan ağlıyorsun, hâlâ onun vücudunun sıcaklığını taşıyan yataktan çıkmadın bile. Sana ertesi hafta York'a geleceğini söyledi, ama sen onu bir daha görmeyeceğine inanmışsın bir kez. Ne yaparsın bu durumda?» Joseph kıza yanıt verme fırsatı tanımadı. «Aynanın önüne geçer, onun ellerinin vücudunda bıraktığı izlere, durmadan akan gözyaşlarına bakarsın. Bir çekmece açarsın. Çekmecede motelin mektup kâğıtları ve bir tükenmez kalemi var. Orada, oturduğun yerde ona bir mektup yazarsın. Kendini anlatırsın. En gizli düşüncelerini. Beş sayfa. Ona göndereceğin pek çok mektubun birincisi. Bunu yapar miydin? O kederli halinde? Ne de olsa güdülerine kapılıp mektup yazan birisin.»

«Adresini bilmiş olsaydım, yazardım.»

«Sana Paris'te bir adres vermişti.» Joseph adresi o anda kıza verdi. Montparnasse'da bir tütüncü eliyle. Lütfen Michel'e verin; soyadına gerek yoktu.

«Aynı gece Astral Commercial and Private Otelinin sıkıntılı odasında bir mektup daha yazıyorsun. Sabah uyanır uyanmaz bir daha. Eline geçen herhangi bir kâğıda. Provalarda; perde aralarında hiç düşünmeden, tüm açıksözlüiüğünle, tutkuyla yazıyorsun. Bunu yapar miydin? Gerçekten böyle mektuplar yazabilir miydin?»'

Bir insan ne kadar güvenceye ihtiyaç duyar, diye düşündü Charlie. Ama Joseph hikâyeye devam ediyordu bile. Charlie' nin bütün kötümser varsayımlarına karşın Michel York'a Bristol'a, hatta Londra'ya gelmiş, Charlie'nin Camden'deki evinde çılgınlıklarla dolu şahane bir de gece geçirmişlerdi. 'Ve işte orada, senin kendi yatağında, sonsuz aşk yeminleri arasında, şu anda keyfini çıkardığımız bu Yunanistan tatilini planladık," dedi Joseph.

Charlie uzun bir süre hiç konuşmadan sürdü arabayı. Buradayız işte sonunda. Nottingham'dan Yunanistan'a bir saatte geldik arabayla.

«Mikonos'tan sonra buluşmak için mi?»

«Neden olmasın?»

«Al ve aileyle Mikonos'tayım, sonra gemiden kaçıyorum, Michel'le Atina'daki lokantada buluşup sonra da birlikte gidiş...»

«Tamam.»

«Al olmaz,» dedi Charlie. «Ortada sen varsan, Al'ı Mikonos'a götürmezdim. Boşverirdim ona. Bizi destekleyenler çağırmadılar onu. O sonradan bize takıldı. Ben aynı anda birden fazla kişiyle ilişki kuranlardan değilim.»

Joseph kızın itirazını hiç düşünmeden reddetti. «Michel o tür sadakat beklemiyor, bunu ne kendi gösterir, ne de başkasından bekler. O, bir askerdir ve senin toplumunun düşmanıdır, her an tutuklanabilir. Onu bir hafta sonra da görebilirsin, altı ay sonra da. Senin birdenbire rahibe gibi yaşamanı istiyor mu sanıyorsun? Onu özleyerek bekleme, sinir krizleri geçirme, sırlarını kız arkadaşlarına anlatma... Saçma. Senden istese bir orduyla birden yatarsın.» Yol kenarındaki bir küçük kiliseyi geçmişlerdi. «Yavaşla,» diye erkek haritaya baktı.

«Yavaşla. Buraya park et. Yürü şimdi.»

Joseph adımlarını sıklaştırmıştı. Yolları terkedilmiş barakalar arasından geçip bir tepenin kenarına yanardağ krateri gibi oyulmuş bir taşocağında son buldu. Yerde eski bir yağ tenekesi vardı. Joseph hiçbir şey söylemeden çakıllarla doldurdu tenekeyi. Kırmızı ceketini çıkarıp özenle katlayarak yere yerleştirdi. Tabancası meşin kılıfı içinde belinde, sağ kolunun altındaydı. Sol omzunda boş bir tabanca kılıfı daha vardı. Charlie' nin belinden tutup Araplar gibi yere çömeltti.

«Nottingham geride kaldı. York da, Bristol da, Londra da. Bugün büyük Yunanistan halayımızın üçüncü günü. Delfi'deki Otelimizde sabaha kadar seviştik, sabah erken kalktık, Michel sana uygarlığının beşiğini gösterdi. Arabayı sen sürdün ve ben de, senden daha önce duyduğum gibi, araba sürmekten hoşlandığını anladım ve iyi sürdüğünü gördüm. Şimdi seni bu tepeye neden getirdiğimi bilmiyorsun. Gördüğün gibi bugün epey içine kapanığım. Düşünüyorum, belki de büyük bir karar arifesindeyim. Benim düşüncelerime girmek çabalarının beni rahatsız ettiğini görüyorsun. Neler oluyor, diye düşünüyorsun. Aşkımızda bir şey mi var? Benim hoşuma gitmeyen bir şey mi yaptın? Sen burada yanımda böyle otururken ben tabancamı çekiyorum.»

Charlie erkeğin tabancayı kılıfından ustaca çekip elinin doğal bir uzantısıymış gibi ileri uzatışını hayranlıkla seyretti.

«Büyük bir ayrıcalık olarak sana bu tabancanın tarihini anlatıyorum ve ilk kez olarak varlığı bile ancak birkaç kişinin paylaştığı bir sır olan ağabeyimden söz ediyorum. Bunu seni sevdiğim için ve...» Joseph duraksadı.

Michel sırlarını açıklamayı sevdiği için duraksıyor, diye düşündü Charlie.

«Çünkü bugün seni gizli ordumuzun savaşçı bir üyesi olarak kabul için ilk adımı atmak niyetindeydim. Mektuplarında olsun, sevişirken olsun, sık sık sadakatini kanıtlamak için bir fırsat verilmesi için ne kadar da çok yalvarmıştın. Bugün ilk adımı atıyoruz işte.»

Charlie erkeğin Arap kimliğine kolaylıkla bürünebilirlesini bir kez daha şaşkınlıkla farketti.

«Siyonistlerin kurbanı olarak göçebe yaşamım boyunca büyük ağabeyim bir yıldız gibi parıldamıştır önümde. Ürdün'de, ilk kampımızda, okul sinek dolu bir teneke kulübeyken. Ürdünlü askerler bizi tanklarıyla kovaladıkları zaman sığındığımız Suriye'de. Siyonistlerin bizi denizden ve havadan bombalarken Şiilerden yardım gördükleri Lübnan'da. Bütün bu yoksunluk ve felaketler içinde ben hep sevgili ablam Fatma'nın başarılarını bana anlattığı, bu hiç ortalarda olmayan kahramanın,, ağabeyimin hikayeleriyle büyüyordum.»

Joseph artık kıza dinleyip dinlemediğini sormuyordu.

«Onu pek az, o da büyük bir gizlilik içinde görürdüm. Kimi zaman Şam'da, kimi zaman Amman'da. Bir çağrı gelirdi. Gel! Bir gece için yanında olur, sözlerini, yüreğinin soyluluğunu, o berrak komutan kafasını, cesaretini içerdim âdeta. Bir gece Beyrut'a çağırdı beni. Faşistler üzerinde büyük zafer olduğu dışında hiçbir şey bilmediğim bir kahramanlıktan dönmüştü. Onunla birlikte Libyalı bir politikacı konuşmacıyı dinlemeye gidecektik. Yaşamım boyunca dinlediğim en etkili konuşmaydı bu. Bugün bile ezberden nakledebilirim sana. Yeryüzünün tüm ezilenleri bu büyük Libyalıyı dinlemeliydiler.» Tabanca ovucunun içindeydi. Kıza uzatıyor, onun silahı istemesini istiyordu. «Kalplerimiz heyecandan çarparak gizli toplantı yerinden çıkıp Beyrut şafağında kol kola yürümeye başladık. Gözlerimden yaşlar akıyordu. Ağabeyim birden durup beni kucakladı. O bilge yüzünü hâlâ hissederim yüzümde. Bu tabancayı cebinden çıkarıp elime tutuşturdu. Böyle.» Joseph, Charlie'nin elini alıp tabancayı içine yerleştirdi, ama kendi elini de çekmedi. «'Bir armağan,' dedi ağabeyim. 'İntikam almak için. Halkımızı özgürlüğe kavuşturmak için. Bir savaşçıdan diğerine bir armağan. Babamın mezarı önünde bu tabanca üstüne yemin etmiştim.' Ben konuşamıyordum.»

Erkeğin serin eli hâlâ kızın elinin üstünde, tabancayı avucucuna bastırıyordu. Charlie kendi elinin ayrı bir varlığı varmış gibi titrediğini hissediyordu.

«Charlie, bu tabanca benim için kutsal bir şey. Bunu ağabeyimi sevdiğim için, babamı sevdiğim için ve seni sevdiğim için anlatıyorum sana. Az sonra sana bununla ateş etmesini öğreteceğim, ama önce senden tabancayı öpmeni istiyorum.»

Charlie bir tabancaya, bir erkeğe baktı. Ama Joseph'in heyecanı sınır tanımıyordu. Öteki elini kızın koluna dolayıp ayağa kalkmasına yardım etti.

«Biz birbirimize aşığız, bunu unuttun mu? İhtilalin hizmetkârlarıyız. Bedensel ve zihinsel olarak çok yakınız birbirimize. Ben tutkulu bir Arabım ve sözlerden, hareketlerden hoşlanırım. Tabancayı öp.»

«Bunu yapamam, Jose.»

Charlie erkeğe Joseph olarak hitap etmişti, o da Joseph olarak yanıt verdi.

«Bir İngiliz çay partisinde olduğumuzu mu sanıyorsun, Charlie? Michel'in yakışıklı bir genç olması nedeniyle oyun oynadığını mı sanıyorsun? Bir erkek olarak onu değerli kılan tek şey tabancaysa, oyun oynamayı nerede öğrenmiş olabilir ki?»

Charlie gözlerini silahtan ayırmadan başını salladı. Ama onun bu direnişi erkeği kızdırmamıştı. «Dinle, Charlie. Dün gece sevişirken bana şöyle sordun: 'Michel, savaş alanı neresi?' Ben ne yaptım biliyor musun? Elimi kalbinin üstüne koydum ve sana, 'Biz cihat yapıyoruz ve savaş alanı burası,' dedim. Görev duygun hiç bu kadar yüceltilmemişti. Cihat ne demektir, biliyor musun?»

Charlie başını salladı.

«Cihat, benimle karşılaşana dek aradığın şeydir. Kutsal savaş. Sen de bizim cihadımızda ilk kurşununu atmak üzeresin. Tabancayı öp.»

Charlie bir an duraksadıktan sonra dudaklarını namlunun mavimsi madenine bastırdı.

«İşte böyle.» Charlie kızın üzerinden çekti elini. «Bundan böyle bu tabanca ikimizin de bir parçası oidu. Bizim onurumuz ve bayrağımız bu. Buna inanıyor musun?»

Evet, Jose, inanıyorum. Evet, Michel, inanıyorum. Bir daha yaptırma bunu bana. Charlie sanki dudakları kanlanmış gibi bilinçsiz bir hareketle bileğiyle ağzını sildi. Hem kendinden, hem erkekten nefret ediyordu. Kendini bir çılgınlığa kaptırmış gibi hissetmekteydi.

«Walther PPK tipi,» diyordu Joseph, Charlie bir daha sesini duyduğunda. «Ağır değildir. Ama her tabancanın kolay saklanma, kolay taşınma ve etkinlik arasında bir ödünü olduğunu unutma. Michel sana tabancaları böyle anlatıyor. Ağabeyinin kendisine anlattığı sözcüklerle.»

Charlie'nin arkasında durup kalçalarını tam hedefe karşı gelecek biçimde çevirdi, bacaklarını iki yana açtırdı. Sonra eliyle elini sarıp tabancalı kolunu ileri, namlu iki ayağı arasına gelecek biçimde uzattı.

«Sol kolun rahat ve serbest olacak. Böyle işte. İki gözün de açık. Tabancayı ağır ağır kaldıracaksın, hedefle bir düzeye gelinceye kadar. Silah taşıyan kolun düz olacak. Ateş dediğim zaman iki el ateş et, sonra kolunu indir ve bekle.»

Charlie erkeğin sözünü dinleyerek kolunu tekrar yere indirdi. Joseph ateş emri verdi. Kız onun öğrettiği gibi kolunu kaldırdı, tetiği çekti. Hiçbir şey olmadı.

«Bir daha,» diyen Joseph emniyet düğmesini çevirdi.

Charlie hareketi bir daha tekrarlayıp tetiği çekti. Sanki tabancaya bir kurşun çarpmış gibi silah elinde sarsıldı. Bir el daha ateş etti. İlk ata bindiğinde ya da çırılçıplak ilk denize girdiğinde olduğu gibi tehlike duygusuyla dolu bir heyecan dalgası kaplamıştı içini. Tabancayı yere doğrulttu. Joseph bir emir daha verdi. Silahı bu kez daha hızlı bir hareketle kaldırdı, iki el, ardından üç el daha ateş etti. Bir emir daha beklemeden ateş etti sonra. Şarjör boşalana kadar. Hava seken kurşunların gürültüsüyle dolmuştu. Sonunda silahı indirip barut ve kekik kokusunu içine çekti.

«Nasıldım?» diye döndü erkeğe.

«Git kendin bak.»

Charlie, Joseph'i orada bırakıp yağ tenekesine koştu. Gözlerine inanmayarak baktı üzerinde tek bir iz bile olmayan tenekeye.

«Ne oldu ama?» diye öfkeyle sordu.

Joseph kızın elinden aldı tabancayı. «İsabet ettiremedin.»

«Kurusıkı doldurmuştun da ondan!»

«Hiç de değil.»

«Ama ben söylediğin her şeyi yaptım.»

«Başlangıçta tek elinle ateş etmemelisin. Elli beş kiloluk, bilekleri çöp gibi bir kız için gülünç bir şey bu.»

«Peki öyleyse neden öyle ateş etmeyi öğrettin?»

Joseph kızı kolundan tutmuş arabaya doğru yürüyordu. «Sana ateş etmesini Michel öğretiyorsa onun öğrencisi gibi ateş etmelisin. İki elle ateş etmesini bilmez o. Ağabeyini örnek almıştır. Senin üzerine 'İsrail Malı' damgası yapıştırmamı mı istiyorsun?»

«Peki neden doğru dürüst ateş etmesini bilmiyor?» Charlie erkeği kolunu tutmuştu. «Neden bunu kimse öğretmedi ona.»

«Söyledim ya. Ateş etmeyi ağabeyinden öğrenmişti.»

«Peki öyleyse neden ağabeyi doğru ateş etmesini öğretmedi.»

Charlie gerçekten bir yanıt istiyordu. Küçük düşmüştü ve br sahne yaratmak istiyordu. Joseph bunu anlamış olmalı ki, kendince yenilgi demek olan bir biçimde gülümsedi.

«'Halil'in tek elle ateş etmesi Tanrı'nın iradesidir,' diyor.»

«Neden ama?»

Joseph başını sallayarak soruyu savuşturdu. Arabaya döndüler.

«Halil ağabeyi mi?»

«Evet.»

«Sen bunun Hebron'un Arapçası olduğunu söylemiştin.»

«Her ikisi de.» Joseph motoru çalıştırdı. «Kasabamız Halil, ağabeyim Halil. Tanrı'nın ve müslümanların da saydıkları ve eski camimizde yatan İbrani peygamberi Abraham'ın dostu olan Halil. «Bunu unutma. Bunu sana söylediği yeri ve durumu da. Seni seviyor çünkü. Ağabeyini seviyor. Ağabeyinin silahını öpüp onun kan hışmı oldun.»

Direksiyonda Joseph olduğu halde tepeden aşağı inmeye başladılar. Charlie'nin kulaklarında silah sesleri uğulduyordu. Namlunun tadı hâlâ ağzındaydı. Joseph de kendisi kadar dalgındı, ama yine de hiç durmadan hikâyeye devam ediyor, ayrıntı üstüne ayrıntı anlatıyordu. Yine Halil. Birlikte çarpışmaya gidişleri. Nottingham, ruhlarının karşılaşması. Ablası Fatma'ya duyduğu sevgi. Ölmüş olan diğer ağabeyleri. Kıyıya çıkmışlardı şimdi. Trafik çok hızlı ve yoğundu. Kıyıda derme çatma kulübeler vardı, fabrika bacaları cezaevleri gibi görünüyordu Charlie'nin gözüne.

Uyanık durmaya çalıştıysa da, daha fazla dayanamadı. Başını erkeğin omzuna yaslayıp bir süre için olsa kaçma fırsatı bulabildi.

Selanikte'ki otelleri ışıklı kubbeleriyle antika bir yerdi. Daireleri en üst kattaydı, bir yanda bir çocuk odası, bir yanda sekiz metrelik bir banyo vardı; mobilyalar da 1920'lerin eseri olmalıydı. Charlie ışığı yakmış, ama Joseph kapatmasını söylemişti. Joseph yemek getirtmişti, ancak ikisi de henüz ellerini sürmüş değillerdi. Joseph pencerenin önünde sırtını Charlie'ye vermiş duruyor, yeşil alanla ötesindeki ayışığının aydınlattığı denize bakıyordu. Charlie yatağa oturdu. Odaya dışardan gelen Yunan müziği doluyordu.

«Evet, Charlie,»

«Evet, Charlie,» diye yineledi kız hakkı olan açıklamayı bekleyerek.

«Benim savaşıma katılmaya razı oldun. Ama hangi savaşa? Nerede bu çarpışma? Nasıl yapılıyor? Ben sana davadan söz ettim, eylemden söz ettim. Yani biz inanıyoruz ve bu yüzden de yapıyoruz. Sana tedhişin bir tiyatro olduğunu ve kimi zaman adaletin sözünü dinlemesi için dünyanın kulaklarında tutulup kaldırılması gerektiğini söyledim.»

Charlie huzursuzca kıpırdandı olduğu yerde.

«Benim mektuplarımda ya da birlikte yaptığımız uzun tartışmalarda sana hep seni eylem noktasına getireceğime söz vermiştim, ama bundan hep kaçındım. Bu anı hep erteledim Bu geceye kadar. Belki de sana güvenmiyorum. Belki de sem çok sevmeyi öğrendim ve bu yüzden cepheye atılmanı istemiyorum. Sen bunlardan hangisinin doğru olduğunu bilmiyorsun ama zaman zaman da benim bu gizli tutumum incitiyor seni Mektuplarında bu açık açık görülüyor.»

Mektuplar, diye düşündü Charlie, hep mektuplar.

«Öyleyse benim küçük askerim nasıl olacaksın? İşte bu gece bunu konuşuyoruz. Senin şu anda üzerinde oturduğun yatakta. Yunanistan halayımızın son gecesi. Belki de birlikte geçireceğimiz son gece. Beni bir daha göreceğinden emin değilsin çünkü.»

Joseph kızın yüzünü görmek için döndü. «Sık sık ağlıyorsun. Bu yüzden bu gece de ağladığını sanıyorum. Beni kucaklarken. Kendini sonsuza dek bana bağladığını söylerken. Tamam mı? Ağlıyorsun ve sen ağlarken ben de sana, 'Zaman geldi,' diyorum. Yarın istediğin fırsata kavuşacaksın. Yarın sabah bana büyük Halil'in tabancası üzerine verdiğin sözü yerine getireceksin. Mercedes arabayı Yugoslav sınırından kuzeye, Avusturya'ya sürmeni istiyorum. Araba orada senden alınacak. Yalnız gideceksin. Bunu yapacak mısın? Bu önerime ne diyorsun?»

Charlie yüzeyde, erkeğin duygusuzluğu karşısında hafif bir merakın ötesinde hiçbir şey hissetmiyordu. Ne korku, ne tehlike duygusu, ne de şaşırma; hepsini bir hareketle kapatmış gibiydi. Tamam Charlie, diye düşündü, kabul edildin. Bir sürücülük işi. Gidiyorsun. Yalan söylediğinde insanların gözlerinin içine baktığı gibi bakıyordu erkeğe.

«Peki, ona ne diyeceksin?» diye sordu Joseph. «Yalnız olacaksın. Yalnız Yugoslavya içinde sekiz yüz mil... ilk görev olarak epey büyük bir iş, değil mi? Ne diyeceksin?»

«Peki içinde ne var?»

Joseph onun sorusuna aldırmadan konuşmasını sürdürdü.

«Para. Gerçek sahnesine ilk çıkışın. Marty'nin söz verdiği her şey.» Joseph'in zihni belki kendisininkine olduğu kadar Charlie'ninkine de kapalıydı. Sesi kesik ve küçümseyiciydi.

«Yani arabada ne olacak demek istiyorum?»

«Bunun ne önemi var? Belki de askeri bir mesaj. Belgeler. Büyük hareketimizin her sırrını ilk gününde öğreneceğini mi sanıyorsun?» Joseph sustu, ama Charlie hiçbir şey söylemedi. «Arabayı sürecek misin, sürmeyecek misin? Önemli olan bu.»

Charlie, Michel'in değil, Joseph'in yanıtını istiyordu

«Neden kendi sürmüyor?»

«Charlie, yeni bir er olarak emirlerin nedenini soramazsın. Kuşkusuz eğer...» Kimdi bu? Charlie onun maskesinin aralandığını hissediyor ama bunun hangi maske olduğunu bilemiyordu. «Bu adamın seni parmağının ucunda oynattığından kuşkulanıyorsan... sana olan hayranlığının, o sonsuza dek aşkının...» Yine kaypak bir yerdeydi. Bu, acaba Charlie'nin hayalinde mi böyleydi, yoksa karanlıkta erkek farkında olmadan, genellikle dizginlemeye çalıştığı bir duygunun etkisine mi giriyordu?

«Yani bu aşamada...» Sesi eski gücüne kavuşmuştu şimdi. «Cesaretin kırıldıysa, kuşkusuz hayır demelisin.»

«Ben sana bir soru soruyordum. Arabayı neden sen sürmüyorsun, Michel?»

Joseph hemen pencereden yana dönmüştü. Charlie onun yanıt vermeden önce içinde yatıştırması gereken pek çok duygu olduğunu anlıyordu. «Michel sana bu kadarını söylüyor. Arabada her ne varsa...» Durduğu yerden Volkswagen minibüsü tarafından korunan Mercedes'i görebiliyordu. «Bu bizim büyük davamız için çok önemli olduğu gibi çok da tehlikelidir. Bu sekiz yüz mil boyunca —içinde ister yasak yayınlar ya da mesaj falan olsun— arabayı süren yakalandığı takdirde çok güç bir duruma düşecektir. Diplomatik baskılar, iyi avukatlar falan o insanın çok kötü günler geçirmesini önleyemez. Eğer sen kendi canını düşünüyorsan bunları düşünmen gerekir.» Michel'inkine benzemeyen bir sesle devam etti. «Ne de olsa, senin yaşanacak kendi yaşamın var. Bizden biri değilsin.»

Ama az da olsa, bu duraksamalı ses tonuyla Charlie'ye, daha önce onun yanında hissetmediği bir güvenceyi vermiş oluyordu. «Ben arabayı neden onun sürmediğini sormuştum Hâlâ da bir yanıt bekliyorum.»

Joseph bir kez daha çok şiddetli bir tepki gösterdi. «Charlie! Ben bir Filistinliyim. Filistinli bir eylemci. Dava savaşçısı olarak biliniyorum. Herhangi bir an açığa çıkabilecek sahte bir pasaportla yolculuk etmekteym. Ama sen suç kaydı olmayan, akıllı, güzel ve çekici bir İngiliz kızısın. Senin için bir tehlike sözkonusu değil kuşkusuz. Bu kadar yeter sanırım.»

«Ama daha şimdi tehlike olduğunu söylemiştin.»

«Saçma.' Michel sana tehlike falan olmadığını söylüyor. Kendisi için belki. Ama senin için hiçbir tehlike yok. 'Benim için yap bunu,' diyorum. 'Yap ve gurur duy. Aşkımız ve ihtilal için yap Birbirimize ettiğimiz yeminler adına yap. Ağabeyim için yap. Verdiğin sözlerin hiç anlamı yok mu? Kendini devrimci olarak öne atarken yalnızca Batı ikiyüzlülüğünü mü ortaya koyuyordun?'» Joseph yine durakladı. «Bunu yap, yoksa yaşamın seni kumsalda bulduğum zaman olduğundan çok daha boş olacaktır.»

«Yani tiyatroda demek istiyorsun,» diye Charlie erkeği düzeltti.

Ama Joseph ona aldırmadı bile. Sırtı hâlâ ona dönük, bakışları Mercedes'e çevriliydi. Yine Joseph olmuştu. Masum insanları kurtaracak görevi yüklenmiş olan, sözcüklerini titizlikle seçen Joseph.

«İşte durum bu. Ya şimdi birkaç kuruş para alır, evine döner ve ihtilali, Filistin'i, Michel'i ve diğer her şeyi unutursun.»

«Ya da?»

«Arabayı sürersin. Davaya ilk katkın. Yalnız başına. Sekiz yüz mil. Hangisini seçeceksin?»

«Sen nerede olacaksın?»

Joseph bir kez daha Michel'in kimliğine sığındı. «Manen yanında olacağım, ama sana yardım edemem. Kimse yardım edemez sana. Kendi başına olacaksın ve dünyanın terörist eylemci diye nitelendirdiği bir grup çıkarına bir eylemde bulunacaksın.» Erkek söze başladığında yine Joseph'ti. «Çocuklardan bazıları sana eşlik edecekler, ama iş sarpa sardığında sana bir yardımda bulunamazlar, yalnızca Marty'yle bana haber verebilirler. Yugoslavya, İsrail'in büyük bir dostu değildir.»

Charlie ısrarda direndi. Tüm yaşam güdüleri böyle yapmasını söylüyordu. Erkeğin bir kere daha kendisine bakmak üzere döndüğünü gördü; onun yüzü gölgede kalıyor, kendisininkiyse açıkça görünüyordu. Kiminle savaşıyorsun, diye düşündü. Kendinle mi, benimle mi? Neden her iki tarafta da düşman sensin?    »

«Sahneyi bitirmedik,» dedi. «Sana... ikinize de... arabada ne olduğunu soruyorum. Arabayı sürmemi istiyorsun —ya da kim istiyorsa— ben de içinde ne olduğunu bilmek istiyorum. Şimdi.»

Charlie beklemesi gerekeceğini düşünüyordu. Erkeğin kafasındaki çeşitli seçeneklerden biri seçilmeden üç dakikalık uyarıya alışmıştı artık. Ama yanılıyordu.

Joseph ilgisiz bir sesle, «Patlayıcı,» dedi. «Yüz kilo Rus plastik patlayıcı, yarım kiloluk çubuklar halinde. İyi korunmuş, temiz, aşırı soğuk ve sıcağa dayanıklı ve her ısı derecesinde plastik kıvamını koruyan bir madde.»:

«Eh, iyi korunmuş olmasına sevindim,» dedi. Charlie üzerine abanan dalgadan kaçınmaya çalışarak. «Nerede saklı?»

«Tavan döşemesi altında, koltukların arasında falan. Eski bir model olduğu için bu işde kullanılacak çok yeri vardır.»

«Peki ne işde kullanılacak bu?»

«Davamız uğruna.»

«İyi ama neden tâ buradan oraya kadar taşıyorsunuz da Avrupa'dan almıyorsunuz?»

«Ağabeyimin belirli gizlilik kuralları vardır ve bunlara titizlikle uymamı ister. Güvendiği çok az insan vardır. Bunları çoğaltmaz. Aslında ne Araplara, ne Avrupalılara güvenir. Biz her yaptığımızı kendimiz gerçekleştirdiğimiz için, ihanet edersek ancak biz etmiş oluruz.»

«Peki bu mücadelemiz ne şekilde yürütülecek?» diye gayet sakin bir sesle sordu Charlie.

Joseph yine duraksamadı. «Avrupa'daki Yahudileri öldürerek. Onlar Filistinlileri dağıttılar, biz de onları öldürerek dünyanın gözlerine ve kulaklarına acımızı haykırıyoruz. Aynı yolla uyuyan proletaryanın uyuyan bilincini de uyandırıyoruz.»

«Eh, pek mantıksız sayılmaz.»

«Teşekkür ederim.»

«Sen ve Marty, benim bu malı onlara bir iyilik olarak Avusturya'ya götürmemin hoş bir şey olduğunu düşündünüz demek.» Charlie derin bir soluk alıp pencerenin yanına yürdü «Kollarını vücuduma sarar mısın lütfen, Jose? Hayır hayır, sana sulanıyor falan değilim. Bir an için kendimi öylesine yalnız hissettim ki.»

Charlie omuzlarına dolanan bir kola yaslanıp titremeye başladı. Vücudunu erkeğinkine dayadı, yüzünü ona çevirip kollarını çevresinde kavuşturdu. Onun da yumuşayıp kucaklaşmasına karşılık verdiğini farkedince sevinçten aklını kaçıracak gibi oldu. Beklenmedik ve çok geniş br manzarayla karşılaşan bir göz gibiydi kafasının içi. Ama sürücülüğün yakın tehlikesinin ötesinde şimdi çok açıklıkla önündeki daha büyük yolculuğu ve yol boyunca karşılaşacağı bu yeni girmekte olduğu ordunun yüzleri belirsiz yoldaşlarını görür gibiydi. Beni gönderiyor mu, yoksa tutuyor mu diye düşündü. Bunu kendisi de bilmiyor. Aynı anda hem uyanıyor, hem uyuyor. Hâlâ çevresinde dolanmış duran kolları Charlie'ye yeni bir cesaret veriyordu. Şimdiye dek erkeğin o kararlı cinsel perhizi karşısında, kendisinin her erkeğe açık olan vücudunun onunkine uygun olmadığı gibi bir izlenime kapılmıştı.

Ona hâlâ sarılarak, «Beni inandırmaya devam et,» dedi. «Görevini yap.»

«Michel'in seni göndermek istemesi ve aynı zamanda gitmeni istememesi yeterli değil mi?»

Charlie buna yanıt vermedi.

«Birbirimize verdiğimiz sözleri, ölüme hazır olduğumuz için öldürmeye de hazır olduğumuzu tekrarlayayım mı?»

«Artık sözlerin bir etkisi kalmadı sanırım. Boğazıma kadar doldum lafla.» Charlie yüzünü erkeğin göğsüne gömdü. «Bana yakın olacağına söz vermiştin.» Erkeğin sesi sertleşirken kucaklaması da gevşedi.

Kızı iknadan çok vazgeçirtmeyi amaçlayan bir sesle, «Ben Avusturya'da seni bekleyeceğim,» dedi. «Michel'in sözü sana bu. Benim de.»

Charlie geri çekilip erkeğin başını Akropol'de olduğu gibi iki elinin arasında tutup aşağıdan gelen sokak lambalarının ışığında inceledi. Bir kapı gibi kapanmıştı yüzüne, ne içeri girebiliyor, ne de dışarı çıkabiliyordu. Hem soğumuş, hem uyarılmış olarak dönüp yatağa oturdu. Sesinde şimdi kendisini bile etkileyen yeni bir güven vardı. Gözleri bileziğindeydi.

«Sen nasıl olmasını istiyorsun peki?» diye sordu. «Sen Joseph? Charlie kalıp işi yapıyor mu, yoksa parayı alıp kaçıyor mu? Senin özel senaryon ne, diyor?»

«Tehlikeleri biliyorsun. Kararını sen ver.»

«Sen de biliyorsun. Benden daha iyi hem de. Daha ilk baştan biliyordun.»

«Benden de, Marty'den de konunun lehinde aleyhinde bütün tartışmalarını dinledin.»

Charlie bileziğin kilidini açıp avucuna aldı. «Masum insanların yaşamlarını kurtarıyoruz. Bu patlayıcıyı teslim edersem yani. Tabii bazı geri zekâlılar patlayıcıyı teslim etmemekle daha fazla yaşam kurtarılabileceğini düşünebilirler. Ama bu fikirlerinde yanılıyor olurlar, öyle değil mi?»

«Sonunda her şey yolunda giderse, yanılıyordurlar.»

Joseph yine kıza sırtını dönmüştü.

«Eğer Michel olarak konuşuyorsan, kolay.» Charlie bileziği öteki bileğine taktı. «Beni şaşırttın, tabancayı öptürdün, cepheye koşmak için yerimde duramıyorum. Buna inanamazsak, son birkaç günkü çabaların boşa çıktı demektir. Ama boş olmadığını biliyoruz. Beni böyle hazırladın. Tartışmanın sonu. Gidiyorum.»

Erkeğin başı hafifçe salladı. «Ama eğer Joseph'sen bunun ne farkı olabilir ki? Hayır dersem seni bir daha göremem.»

Charlie erkeğin kendisine olan ilgisini kaybetmiş olduğunu farkedince şaşırdı. Joseph omuzlarını kaldırdı, derin bir soluk koyverdi, başı pencereye dönük, gözleri ufuktaydı. Konuşmaya başladığında, Charlie onun kendisinin söylediklerinden kaçınmakta olduğunu sandı. Ama dinlerken onun neden her ikisi için de bir başka seçenek olmadığını anlatmakta olduğunu fark etti.

«Michel sanırım bu kenti beğenirdi. Almanlar burayı işgal edene kadar altmış bin Yahudi mutluluk içinde yaşıyorlardı kentte. Postahane memurları, tüccarlar, bankerler. Balkanlar yoluyla İspanya'dan gelmişlerdi buraya. Almanlar gittiklerindeyse bir tek Yahudi bile kalmamıştı. Ölümden kurtulanlar da İsrail'e kapağı atmanın bir yolunu buldular.»

Charlie yatağa uzanmıştı. Joseph hâlâ pencere önündeydi. Charlie onun kendisine gelip gelmeyeceğini merak etti, ama aslında gelmeyeceğini biliyordu da. Erkek divana uzanırken somya gıcırdadı. Vücutları birbirine paraleldi ama aralarında yalnızca bir Yugoslavya vardı. Charlie onu istediği kadar hiçbir erkeği istememişti. Yarın korkusu isteğini şiddetlendiriyordu.

«Kardeşin, kız kardeşin var mı, Jose?»

«Bir kardeşim var.»

«Ne iş yapar?»

«1967 savaşında öldü.»

«Michel'i Ürdün'e süren savaş.» Charlie erkeğin gerçek Mr yanıt vermesini beklememişti ama vermişti işte «Sen de o savaşta çarpıştın mı?»

«Sanırım.»

«Peki ya ondan öncekinde? Tarihini hatırlamadığım savaşta?»

«1956.»

«Evet.»

«Evet. savaştım.»

«1973'de de savaşmışsındır.»

«Herhalde.»

«Ne için savaşıyordun?»

Yine bekleme.

«1956'da kahraman olmak istediğim için. 1967'de barış için 1973'te... İsrail için.»

«Peki şimdi ne için savaşıyorsun?»

Yaşam kurtarmak için, dyie düşündü Charlie. Benden bunu istedikleri için. Köylülerim köy meydanında dans etsinler, kuyu başında yolcuların hikâyelerini dinlesinler diye.

«Jose?»

«Efendim, Charlie?»

«O tabak gibi yaralar nasıl oldu?»

«Yanık izleri. Tankta otururken. Kurşun izleri de tanktan çıkarken.»

«Kaç yaşındaydın.»

«Yirmi, yirmi bir.»

Sekiz yaşımda Aşbal'a girdim, diye düşündü Charlie. On beş yaşımda ...

Konuşmayı sürdürmek için, «Baban ne iş yapardı?» diye sordu.

«İlk yerleşenlerden biriydi.»

«Nereden?»

«Polonya'dan.»

«Ne zaman?»

«1920'lerde.»

«Mesleği neydi?»

«İnşaat işçisi. Elleriyle çalışırdı. Kum tepelerini kente çevirirdi. Tel Aviv dedi yaptığı esere. Sosyalistti. Tanrfyı pek düşünmezdi. İçki içmezdi. Birkaç dolar dışında hiçbir şeyi yoktu.»

«Sen de öyle mi olmak isterdin?»

Bunu hiç yanıtlamayacak, diye düşündü Charlie. Uyudu artık. Israr etme.

«Ben daha yüce bir şey seçtim.» .

Ya da o seni seçti, diye düşündü Charlie. İnsan köle doğdu mu elindeki tek seçeneğe bu adı verir. Ondan sonra da her nasılsa çabucak uyuyakaldı.

Ama deneyimli savaşçı Gadi Becker sabırla uyanık yatıyor, yeni acemi erinin düzensiz soluklarını dinliyordu. Neden kızla öyle konuşmuştu? Neden onu ilk görevine gönderirken kendisinden söz etmişti? Zaman zaman kendine güvenemiyordu artık. Kendine dümdüz bir yol çiziyor, ama sonra arkasına bakınca ne kadar yanıldığını görüp şaşıyordu. Neler hayâl ediyorum, diye düşündü. Savaşı mı, yoksa barışı mı? Her ikisi için de çok yaşlıydı. Devam edemeyecek yaşlı, duramayacak kadar yaşlı. Kendini veremeyecek kadar yaşlı, ama yine de tutamayacak kadar da yaşlı. Öldürmeden önce ölümün kokusunu tanıyacak kadar yaşlı.

Kızın soluklarının uykunun düzenine girmesini dinledi. Bi'eğini karanlıkta Kurtz gibi tutup saatine baktı. Sonra ayaklarının ucuna basarak kalktı, kırmızı ceketini giyip sessizce odadan çıktı.

Gece kâtibi uyanık bir adamdı. İyi giyimli bayın kendisine yaklaştığını görür görmez esaslı bir bahşiş kokusunu almıştı

«Telgraf kâğıdınız var mı?» diye sordu Becker.

Gece kâtibi masasının gözüne daldı.

Becker yazmaya başladı. Kara mürekkeple iri, okunaklı harfler. Adres ezberindeydi; Cenevre'de bir avukat eliyle. Kurtz adresin hâlâ kullanılmakta olduğunu Yanuka'dan öğrendikten sonra Münih'ten telsizle bildirmişti. Becker'in çekeceği telgraf da aklındaydı. «Lütfen müşterinize bildirin ki...» diye başlıyordu. Kırk beş sözcükle anlatacağını anlattı. Schwili'nin öğrettiği imzayı da attıktan sonra kâğıdı gece kâtibine beş yüz drahmiyle uzattı.

«Bunu iki kere göndermenizi istiyorum, tamam mı? Aynı telgraf, iki kere. Bir kez şimdi telefonla, bir kez de yarın sabah postahaneden. Ama bunu kimseye vermeyin, siz kendiniz yapın. Ondan sonra alındı kâğıdını bana gönderirsiniz.»

Gece kâtibi beyefendinin istediği her şeyi yapacaktı. Arapların verdikleri bahşişleri duymuş, pek çok da hayalini kurmuştu. İşte bu gece birdenbire biri karşısına çıkıvermişti. Beyefendi için çok daha başka hizmetlerde de bulunabilirdi, ama ne yazık ki, beyefendi imalarına hiç de anlayışlı davranmıyordu. Gece kâtibi sokağa çıkıp rıhtıma doğru yürüyen avının ardından esefle baktı. Haberleşme aracı bir otoparktaydı. Büyük Gadi Becker'in raporunu vermesinin ve büyük iş için her şeyin yolunda olup olmadığını öğrenmesinin zamanı gelmişti.

13

Manastır sınırdan iki kilometre berideydi. Çökmüş damları, avluya açılan yıkıntı halinde hücreleri, taş duvarlara yapılmış rengârenk dans eden kız resimleriyle insana hüzün veren bir yerdi. Biri burada bir diskotek kurmaya çalışmış, ama kendinden önceki keşişler gibi sonunda o da kaçmış. Dans pisti olarak düşünülen beton platform üzerinde şimdi savaşa hazırlanan bir at gibi Mercedes durmaktaydı. Arabanın yanında sürücüsüyle Joseph vardı. «Bak işte Michel plakaları değiştirmek ve seni uğurlamak için buraya getirdi. Sahte belgelerle anahtarları burada verdi. Rose, o ön tabloyu bir daha sil lütfen. Rachel, yerdeki o kâğıt parçası nedir?» Yine titiz Joseph oimuş, en küçük bir ayrıntıyı bile gözden kaçırmıyordu. Anteni rüzgârda hafif hafif sallanan haberleşme kamyoneti dış duvarın ardındaydı.

Münih plakaları takılmıştı bile. Diplomatik işaretin yerini tozlu bir 'D' almıştı. İstenmeyen şeyler atılmıştı. Becker şimdi çok büyük bir dikkatle bunların yerini alacakların yerleştirilmesini izliyordu: Kapının yanındaki cebe sokulup unutulan eski bir Akropol rehberi; küllüğe üzüm çöpleri, yere birkaç parça portakal kabuğu; Yunan dondurma külahları, çukulata kâğıtları Delfi yıkıntılarına iki giriş bileti. Delfi'yle Selanik arası keçe uçlu bir kalemle işaretlenmiş bir Esso haritası. Charlie'nin tek elle ateş edip hedefe isabet ettiremediği tepenin yanında Michel'in el yazısıyla Arapça birkaç sözcük. Üzerinde birkaç tel kara saç olan ve dişlerine Michel'in saç losyonu sürülmüş bir tarak. Michel'in ter spreyinin kokusunu taşıyan bir çift deri eldiven. Sahibi sınırda Rachel'i arabasına almak isterken yanlışlıkla kırılan güneş gözlüğünün kılıfı.

Son olarak Charlie kendisinin de tepeden tırnağa muayene edilmesine boyun eğdi. Ayakkabılarından başına, çantasının içindekilere kadar.

Joseph her şeyi bir kez daha kontrol ettikten sonra, «Şimdi eşyalarını çantana yerleştir lütfen,» dedi. Charlie mendilini, dudakboyalarını, ehliyetini, bozuk paralarını, cüzdanını, anahtarlarını ve titizlikle incelediği takdirde çeşitli yaşantılarını kanıtlayan ve özenle seçilmiş ufak tefek eşyayı çantasına kendi bildiğince yerleştirdi.

«Ya mektupları?» diye sordu Charlie. Joseph'vari bir duraksama. «Bana o ateşli mektupları gerçekten yazmışsa, bunları her yere taşırım, öyle değil mi?»

«Michel buna izin vermiyor. Mektuplarını evinde güvenli bir yerde saklaman ve onlarla birlikte hiçbir sınırdan geçmemen için sana çok kesin talimat verdi. Ancak...» Joseph cebinden selofan kaplı, arkasında küçük bir kurşun kalemi olan bir günlük defteri çıkardı. «Sen günlük tutmadığın için biz senin yerine br tane tuttuk.» Charlie defteri alıp selofanı çıkardı. Kalemde diş izleri vardı. Kendisi bunu hâlâ yapar, eline aldığı kalemi çiğnerdi. Sayfalara şöyle bir baktı. Leon'un ustalığı ve Bayan Bach'ın elektronik belleğiyle tüm yazılanlar Charlie'nin kendisinin yazacağı şeylerdi. Nottingham dönemi hakkında tek sözcük bile yoktu; Michel hiçbir uyarıda bulunmadan çöküvermişti üzerine. York'ta büyük bir 'M' yazmış, yanına kocaman bir soru işareti koymuştu. Aynı gün bir köşeye, düş kurduğu zamanlar yaptığı gibi kalemle birkaç daire falan çiziktirmişti. Arabası da vardı. Fiat Euctac'a götürülecek, saat 9. Annesi de: Annemin doğum gününe 1 hafta. Armağanını şimdiden al. Alastair de: A ile Wight Adasına Kellog reklamı? Ama Aiastair gitmemişti, Kellog daha ayık bir oyuncu bulmuştu. Aybaşları için dalgalı çizgiler yapmış, bir iki kez de oyun yok diye yazmıştı. Yunanistan tatilini arayıp Mikonos bölümünü buldu. Büyük harflerle yazılmış, yanına da gidiş geliş tarihleri işaretlenmişti. Ama Atina'ya gittiği günkü sayfa kırmızı ve siyah tükenmez kalemle havalarda uçan kuşlarla doldurulmuştu. Günlüğü çantasına atıp çantayı sert bir hareketle kapattı. Kendini kirlettimiş ve pis hissediyordu. Hâlâ şaşırtabileceği, kendi duygularını ve yazısını taklit edemeyen birkaç yeni kişiye ihtiyacı vardı. Belki de Joseph biliyordu bunu. Belki de kendi sert tavırlarından okuyabilmişti içinde bulunduğu ruhsal durumu. Charlie bunun böyle olduğunu umuyordu. Joseph eldivenli eliyle arabanın kapısını açmış kızın binmesini bekliyordu. Charlie arabaya girdi.

«Bir kere daha bak kâğıtlara.»

«İhtiyaç yok,» dedi Charlie gözlerini önünden ayırmadan.

«Plaka numaran?»

Charlie plaka numarasını söyledi.

«Ruhsat tarihi?»

Charlie onu da söyledi, hikâye içindeki hikâyenin hikâyesi. Araba zengin ve ünlü Münih'li bir doktor olan son sevgilisinindi. Zaten onun adına kayıtlıydı ve sigortalanmıştı.

«Bu doktor neden seninle birlikte değil? Sana bunu Miohel soruyor, anlıyor musun?»

Anlıyordu Charlie. «Bu sabah acil bir vaka için Selanik'ten uçakla döndü. Arabayı ben götürüyorum. Atina'ya bir konferans vermek için gelmişti.»

«Onunla nasıl tanıştın?»

«İngiltere'de. Annemle babamın dostları. Ailem akıl almayacak kadar zengin.»

«Sıkışık bir durum için el çantanda Michel'in bin doları var. Yolculuk için vermiş sana. Doktorun karısının adı?»

«Renate ve ben de kendisinden nefret ediyorum.»

«Çocukları?»

«Christoph ve Dorothea. Renate haddini bilip kenara çekilse onlara çok iyi anne olabilirim. Gitmek istiyorum artık. Başka bir şey var mı?»

«Evet.»

Beni sevdiğin örneğin, diye düşündü Charlie. Bir araba dolusu Rus yapısı patlayıcıyla beni Avrupa'nın yarısını geçmeye gönderdiğin için özür dilemek gibi. «Her sınır nöbetçisi aptal ya da seks manyağı değildir.»

Charlie kendi kendine veda etmemeye söz vermişti, belki Joseph de aynı şeyi yapmıştı.

Charlie motoru çalıştırdı. «İş başına, Charlie!»

Joseph ne el salladı, ne de gülümsedi. Belki o da, «İş başına, Charlie!» diye mırıldanmıştı. Ama bunu söylemişse bile Charlie duymadı. Charlie anayola çıkınca manastırı da, içindekileri de unuttu. İki kilometre gittikten sonra yolda bir ok işareti gördü: «YUGOSLAVVIEN.» Önünde her ulusun bayrakları, arabalar vardı. İngiliz, Alman, Arap ve İsrailliyim diye düşündü Charlie. Açık bir spor arabanın arkasına yanaştı. Arabada önde iki delikanlı, arkada iki kız oturuyordu. Joseph'in ya da Michel'in adamları olabilirlerdi. Ya da polis. Charlie dünyayı artık onların gözüyle görmeyi öğreniyordu. Herkes birine aittir. Gri üniformalı bir memur sabırsız bir hareketle ilerlemesini işaret etti. Charlie'nin her şeyi hazırdı. Sahte belgeler, sahte açıklamalar. Ama kimse istemiyordu bunları. Sınırı geçmişti.

Manastırın ardındaki tepenin üzerinde duran Joseph dürbünü gözlerinden indirip bekleyen kamyonete döndü.

«Paket postalandı,» dedi David'e. Genç mesajı makineye yazdı. Becker için her şeyi yapar, gözünü kırpmadan adam öldürürdü. Becker kendisi için bir efsaneydi. Sürekli olarak onu kopya etmeye çalışmalıydı.

«Marty yanıt olarak kutlandığını bildiriyor,» dedi Ama büyük Becker duymamış gibiydi.

Charlie hiç durmadan sürüyordu arabayı. Direksiyonu çok sıkı kavramaktan kolları, boynu, dizlerini kaskatı tutmaktan beli ağrıyordu. Korkudan midesi bulanıyordu. Motor hafifçe tekleyince, işte şimdi yattı takım, diye düşündü. Araba bozulursa bir kenara at, demişti Joseph. Bir ara yola sok. Kâğıttan yok et. Otostop yap, trene bin. Elden geldiğince çabuk uzaklaş oradan. Ama Charlie şimdi bir kere yola çıktıktan sonra bunu yapamayacağını hissediyordu. Bu, sahneden kaçmak gibi bir şey olacaktı. Fazla müzikten kulakları sağırlaşmıştı, radyoyu kapattı, bu kez kamyonların gürültüsünden kulakları duymaz oldu. Bir saunada haşlanıyordu, donuyordu, şarkı söylüyordu. İlerleme yoktu, yalnız hareket vardı. Ölü babası ve lanet olasıca anasıyla konuşuyordu. «Bu şahane Arapla tanıştım işte anne, müthiş bir öğrenim görmüş, akıl almayacak kadar zengin ve sabahtan akşama, akşamdan sabaha kadar hiç durmadan seviştik...»

Hiçbir şey düşünmeden, zihnini boşaltmış olarak sürüyordu arabayı. Deneyimin üst yüzeyinde kalmaya çalışıyordu. Bak, bir köy; bak, bir göl. Çok rahatım, şahane eğleniyorum. Öğle yemeği olarak benzinciden aldığı meyva ve ekmeği yedi. Bir de dondurma. Ani bir tutku gelmişti dondurma için, sanki hamiieymiş gibi. Kâğıdında koca memeli bir kız resmi olan sarımtrak, fazla sulu bir Yugoslav dondurması. Bir keresinde bir oğlan otostopçu görünce Joseph'in emirlerine boş verip onu arabaya almayı aklından geçirdi. Yalnızlığı birden öyle dayanılmaz bir hal almıştı ki, oğlanı yanında tutmak için her şeyi yapardı Ağaçsız tepelerde serpiştirilmiş o küçük kiliselerden brinde evlenebilir, yol kenarındaki çiçekler arasında gencin ırzına geçebilirdi. Ama yıllar ve miller süren yol boyunca bir kez bile yüz kilo Rus malı plastik patlayıcı taşıdığını kendi kendine itiraf etmedi.

Yola devam, diye kimi zaman yüksek sesle olarak hatırlatıyordu kendine. Güneşli bir gün sen aşığının Mercedes'ini süren zengin bir orospusun. As You Like It'den, Saint Joan'dan tiradlarını okudu. Ama Joseph'i bir kez olsun düşünmedi; yaşamı boyunca hiçbir İsrailliyle tanışmamıştı, huyunu ve dinini onun için değiştirmemişti, düşmanının adamı olma oyununu oynarken onun adamı olmamıştı, onun içinde süregelen gizli çatışmaları hiç merak edip korkmamıştı.

Akşam saat altıda, gece boyunca yola devam etmek istemesine karşın, yol kenarında kimsenin kendisine dikkat etmesini söylemediği bir tabela görünce, «Eh, kötü bir yere benzemiyor, bir denerim,» dedi. Hepsi bu kadar. Yoldan ayrılıp bir mif kadar tepelere doğru gitti. Gerçekten o var olmayan kişinin kendisine anlattığı gibi, eski bir kalıntı içine yapılmış bir oteldi burası. Minyatür bir golf sahasıyla bir de yüzme havuzu vardı Otele girerken salonda kiminle karşılaştı? Mikonos'ta tanıştığı dostları Dimitri ve Rose'la! Aaa Charlie bu! Ne büyük bir rastlantı, değil mi? Haydi hep birlikte yemek yiyelim. Havuz kenarında şiş kebap yeyip yüzdüler, Charlie'nin uykusu kaçınca onun odasında oyun oynadılar. İdam gecesi gardiyanları gibi. Charlie birkaç saat uyukladı, sabah saat altıda yine yoldaydı ve öğleden sonra Avusturya sınırında kuyruğa girmiş bulunuyordu. Bu noktada görünüşü kendisi için birden önemli olmuştu.

Üzerinde Münih'den alınan kolsuz bir bluz vardı. Saçlarını taramış, aynalardan üçünde de görüntüsüne bakmıştı. Arabalardan çoğu bir el işaretiyle geçiyorlardı sınırı, ama Charlie buna bir daha güvenemezdi. Diğer arabalar kâğıtlarını gösteriyorlar, içlerinden birkaçı da daha ayrıntılı bir aramaya tutulmak üzere kenara alınıyorlardı. Charlie bunun rastgele mi olduğunu, önceden bir haber mi aldıklarını, yoksa yalnız kendilerinin bildikleri bir hesaba mı dayandığını bilemiyordu. Üniformalı iki memur her araba camı önünde durarak ağır ağır kendisine yaklaşıyorlardı. Biri yeşil, diğeri mavi üniformalıydı. Charlie'ye şöyle bir baktıktan sonra arabanın arkasına geçtiler. Charlie onlardan birinin arka tekerleğine bir tekme indirdiğini duydu. «Canımı acıttın, aman!» diye bağıracakken tuttu kendini. Düşünmemek için öylesine çaba harcadığı Joseph, «Sakın onlara kendin yaklaşma, aradaki mesafeyi koru, gerekli olduğunu tahmin ettiğin şeylerin yarısını söyle,» demişti Yeşilli adam Almanca bir şeyler söyleyince, Charlie İngilizce olarak, «Özür dilerim,» dedi. İngiliz pasaportunu gösteriyordu. Mesleği artistlik. Adam pasaportu aldı, resmiyle kendisini karşılaştırdı, arkadaşına uzattı. Charlie onların bu kadar genç olduklarını tahmin etmemişti, ikisi de yakışıklıydı.

Sorularını sorarken iki çift göz üzerinden hiç ayrılmadı. Hayır, dedi Charlie, yalnızca yüz adet Yunan sigarasıyla bir şişe uzo. Hayır, doğru söylüyordu, kimseye armağan falan götürmüyordu. Flört etme eğilimini geçiştirmek için gözlerini başka yana çevirdi. Eh, annesi, için bir şey, ama değeri falan yoktu. On dolar belki de. Adamlar arabanın kapısını açıp uzo şişesini görmek istediler. Ama Charlie onların amacının bluzunun içini ve bacaklarını görmek olduğundan emindi. Şişe yanındaki sepetin içindeydi. Onu almak için eğilirken eteği bir an kalktı, sol bacağı kalçasına kadar açıldı. Şişeyi onlara göstermek için kaldırırken çıplak eti üstünde ıslak ve soğuk bir şey hissetti. Bıçakladılar beni! diye düşündü. Bir çığlık attı, elini noktaya koydu ve kalçası üzerinde Avusturya'ya girdiğini belirten mühürü görünce şaşırdı. Öylesine öfkelenmişti ki, adamları hemen orada parçalayabilirdi; ama bir yandan da öylesine minnettardı ki, az daha kahkahalarla gülmeye başlayacaktı. Ja seph'in uyarısı olmasaydı ikisini de kucaklayacaktı bu inanılmaz, sevimli ve masum iyilikleri için. Aynaya bakınca iki gencin diğer arabalara bakmadan uzun bir süre kendisine el salladıklarını gördü.

Yaşamı boyunca bu kadar sevmemişti devlet otoritesini.

Charlie'nin sınırdan olaysız geçtiği haberinin gelmesinden sekiz saat önce başlamıştı Şimon Litvak'ın bekleyişi. Michel adına Joseph'in Cenevre'deki avukata, müşterisine ilstilmek üzere çektiği telgrafın üstünden de bir gün iki gece geçmişti. Şimdi öğleden sonraydı ve Litvak nöbetçileri üç kez değiştirmişti. Ancak içlerinde sıkılan ya da dikkatliliği bir an için olsun gevşeyen yoktu. Litvak'ın sorunu grubunu uyanık tutmak değil, nöbet saatleri dışınc'a dinlenmelerini sağlamaktı.

Litvak eski oteiin gelin dairesinin penceresinden dışarda masaları olan iki hanın bulunduğu alana bakıyordu. Bir yanda küçük bir otopark, müdürün bürosunun soğan biçimli kubbeli olduğu antika bir tren istasyonu vardı. Litvak'a yakın olan han Kara Kuğu olup bir akordeouncuya sahip olmakla övünüyordu. İkincisi Marangoz'du ve marangozluk araç gerecinden oluşan güzel bir tabelası vardı. Marangoz daha kaliteliydi; masaların üstünde beyaz örtüler vardı ve hanın dışındaki bir camlr havuzdan müşteri balığını kendi seçerdi. Günün bu saatinde pek az insan vardı ortalıkta. Kuğu'nun dışındaki bir masada iki kız birlikte yazdıkları bir mektuba bakarak kıkır kıkır gülüyorlar ve çay içiyorlardı. Bunların görevi alana giren ve çıkan arabaların plakalarını not etmekti. Marangoz'un dışında da genç bir rahip şarabını yudumlarken dua kitabını okuyordu. Güney Avusturya'da kimse bir rahipten çekip gitmesini istemezdi. Papazın gerçek adı Udi'ydi. Tevrat'taki Moab Kralının solak katilinin adının kısaltılmışı. Adını taşıdığı kişi gibi o da solaktı ve tepeden tınağa kadar silahlıydı. Bir çatışma çıktığı takdirde işe karışmak üzere orada bulunuyordu. Kendisi, iyi bir yemekten sonra arabalarına çekilmiş kestiren orta yaşlı bir İngiliz çifti tarafından korunmaktaydı. Çiftin ayaklan dibinde silahları ve çevrelerinde daha bir sürü kolaylıkları vardı. Radyolarından Salzburg yolunda, iki yüz metre ilerde olan haberleşme kamyonetini dinlemekteydiler.

Litvak'ın toplam olarak dokuz erkek, dört kızdan oluşan bir ekibi vardı. On altı adamı olsaydı daha iyi olurdu, ama bundan yakındığı da yoktu. Bu tür gerilim kendisine hep bir huzur havası verirdi. Bunun için doğmuşum ben, diye düşünüyordu. Sakindi, vücudu ve beyni derin bir uykudaydı. Litvak mikrofondan bir kontrol sözcüğü mırıldandı, karşılığını aldı. Daha az dikkat çekmek için Almanca konuşuyorlardı. Kâh Graz'lı bir radyolu taksi servisi, kâh Insbruck'ta bir helikopter kurtarma servisi görünümü altındaydılar. Dalga uzunlukluklarını sık sık değiştiriyorlar, çeşitli şaşırtmacalı işaretler kullanıyorlardı.

Saat dörtte Charlie, Mercedes'le alana girince otoparktaki gözcülerden biri üç kesik işaret verdi. Charlie park yeri bulmakta güçlük çekiyordu, ama Litvak bu konuda kendisine yardım edilmemesini söylemişti. Kendi sorunlarını kendisi halletsindi. Charlie boşalan bir yere girdi, arabadan inip gerindi, sırtını kaşıdı, arabanın arkasından omuz çantasıyla gitarını çıkardı. Onu dürbünle gözetleyen Litvak, esaslı kız, diye düşündü. Doğal. Şimdi kapıyı kilitle. Charlie kapıyı kilitledi. En sonra da bagajı. Şimdi anahtarı egzos borusuna sok. Eşyalarını almak için eğilirken onu da ustaca bir hareketle yaptı. Sonra sağına soluna bakmadan istasyona doğru yürüdü. Litvak yeniden beklemeye başladı. Kurtz'un pek sevdiği bir deyimle, keçi bağlandı artık, diye düşündü. Şimdi iş bir aslan bulmaya kaldı. Başlığındaki mikrofona bir şey mırıldandı, kulaklıktan emrinin tekrarlandığını duydu. Münih'teki Kurtz'un teleksin başında haberleşme kamyonetinden gelen bilgileri beklediğini görür gibi oluyordu. Güneş batarken sonunda karanlığa giriyoruz, diye düşündü. Bu kadar ay boyunca hep karanlığı bekledik.

Bir saat kadar sonra papaz Udi şarabının bedelini ödeyip kalktı ve yan sokaklardan birinde kayboldu. Güvenli evde kılık değiştirecekti. İki kız da sonunda mektuplarını bitirip bfr pul istediler. Sonra onlar da aynı amaçla kalkıp gittiler. Litvak onların yerlerini alanların yerleşmelerini seyretti. Külüstür bir çamaşırhane kamyoneti; yemeğe gecikmiş iki erkek yürüyüşçü, bir kahve içip Milano gazetelerini okumaya gelmiş olan bir

İtalyan konuk işçisi. Alana giren bir polis arabası üç tur atarken ne sürücüsü, ne de yanındaki memur otoparkta park etmiş olan kırmızı Mercedes'e bakmadılar bile. Saat yedi kırk yedide şişman bir kadın Mercedes'in sürücü kapısına geldi, kilide bir anahtar soktu, birden şaşırmış gibi komik bir hareket yaptı ve kırmızı bir Audi'ye binip oradan uzaklaştı. Bir yanlışlık yapmıştık Saat sekizde epey güçlü bir motosiklet alana girdi ve kimse numarasını bile okuyamadan bir tur atıp hızla uzaklaştı. Arkadaki uzun saçlı yolcu bir kız da olabilirdi.

«Bağlantı?» diye sordu Litvak.

Fikirler değişikti. Bir ses, «Çok dikkatsiz,» dedi. Bir diğeri, «Çok hızlı,» dedi. Polis tarafından durdurulma tehlikesini göze alacak kadar hız yapmanın anlamı yoktu. Bunun ilk keşif hareketi olduğundan kuşkusu yoktu Litvak'ın, ama adamlarının yargılarını etkilememek için bir şey söylemedi. Yeniden beklemeye başladı. Aslan kokuyu aldı, diye düşündü. Geri gelecek mi bakalım?

Saat ondu. Lokantalar boşalmaya başlamıştı. Kasabaya derin bir kır sessizliği iniyordu. Ama kırmızı Mercedes el değmedik bir halde duruyordu, motosiklet de bir daha gelmemişti.

Eğer başınızdan geçmişse, boş bir arabaya bakmanın gerçekten budalaca bir şey olduğunu bilirsiniz. Litvak da zamanında pek çok boş araba gözetlemişti. Zamanın varsa, herhangi bir anlam yüklemeden arabanın ne kadar ahmakça bir şey olduğunu hatırlayabilirsin. Ve insanın arabayı icat etmesinin ne ahmakça bir şey olduğunu. Bir iki saat sonra araba, yaşamın boyunca gördüğün en berbat bir hurda yığınıdır. Atları ya da yayalar dünyasını düşlemeye başlarsın. Hurda maden dünyasından kaçıp yaşayan et dünyasına dönmeyi düşünürsün. Kibbutzunia portakal bahçelerini. Tüm dünyanın Yahudi kanı dökmenin tehlikelerini anlayacağı günü.

Dünyadaki bütün düşman arabalarını havaya uçurup İsrail'i sonsuza dek özgürlüğe kavuşturmak istersin.

Ya da kutsal dinlenme günü olduğunu ve Yasa'nın bu günün gereğini yerine getirmektense, bir insan ruhunu kurtarmanın daha iyi olduğunu söylediğini hatırlarsın.

Ya da çok dindar ve çirkin bir kızla evlenip Herzlia'ya yerleşmenin beklendiğini anımsarsın. Tek bir itiraz sesi yükseltmeden ipotekli bir ev ve bebek tuzağına girecekse.

Ama ne düşünürsen düşün, eğer Litvak kadar iyi eğitilmişsen ve komuta sendeyse, gözünü bir an bile ayırmazsın o arabadan.

Motosiklet dönmüştü.

Şimon Litvak'ın kol saatine göre sonsuz gibi gelen beş buçuk dakikadır istasyon alanındaydı. Litvak karanlık otel penceresinden, bir kurşun atımıyla, yirmi metre bile uzakta olmayan motosiklet alana girdiği andan beri gözünden ayırmamıştı. Viyana plakalı, Japon malı, yüksek gidonu öze! yapımdı. Başı kasklı, deri giysili, erkek mi kız mı olduğu henüz belli olmayan sürücüsü ve arkasında hemen Uzunsaç adı takılan uzun saçlı, geniş omuzlu, blucinli, tişörtlü ve boğazına bir mendil dolamış erkek bir yolcusu vardı. Mercedes'e yakın park etmişti, ama yine de araba konusunda bir düşünceleri olduğunu belirtecek kadar yakın değillerdi. Litvak da onların yerinde olsa öyle yapardı.

«Bağlantı,» dedi başlığındaki mikrofona. Aynı anda dört yerden yanıt aldı. Litvak kendisinden o kadar emindi ki, motosikletli çift o anda korkup kaçmış olsalar, hiç düşünmeden operasyonun sonu olduğunu bile bile emri verirdi. Çamaşırhane kamyonetinden Aaron hemen atlayıp ikisini de delik deşik edecek, ardından Litvak aşağı inip işi garantiye bağlamak için alana bir bomba savuracaktı. Ama kaçmamışlardı, bu da çok daha iyiydi. Motosikletleri üzerinde durmuş çene kayışlarıyla oynuyorlar, motosikletlilerin bu durumlarda yaptıkları hareketleri yapıyorlardı. Çevreyi kokluyorlar, yan sokakları, park etmiş arabaları, Litvak'ın bulunduğu yer gibi üst kat pencerelerini kontrol ediyorlardı.

Düşünme dönemi sona erince Uzunsaç motosikletin arkasından atladı, başını masum bir şekilde yana atıp Mercedes'in yanından geçti. Egzostaki kontak anahtarını görmeye çalıştığı belliydi. Ama ani bir hareket yapıp anahtarı almamasını, Litvak bir profesyonel olarak takdir etmekten geri kalmadı. Adam arabanın yanından geçip istasyon önündeki tuvalete girdi ve hemen de çıktı Kendini izlemeye çalışan varsa suçüstü yakalamaya çalışıyordu. Ama ardından gelen falan yoktu. Kızlar zaten izleyemezlerdi, oğlanlarsa bu oyuna düşmeyecek kadar kurnazdılar. Uzunsaç arabanın yanından ikinci kez geçti. Litvak onun eğilip anahtarı alması için dua ediyordu, böylece kesin bir hareket elde etmiş olacaktı. Ama Uzunsaç bekleneni yapmadı. Bu arada seleden inmemiş olan arkadaşının yanına döndü, bir şeyler söyledi, sonra kaskını çıkarıp yüzünü umursamaz bir hareketle ışığa doğru çevirdi.

«Luigi,» dedi Litvak mikrofonuna, önceden üzerinde anlaştıkları şifre adını kullanarak.

Bunu yaparken zamanla kısıtlı olmayan ve o pek ender elde edilen bir tatmin elde etmişti. Sendin, diye düşünüyordu Barışçı çözümlerin ustası Rossino. Litvak onu çok iyi tanırdı. Kız ve erkek arkadaşlarının, Roma'daki sağcı ana babasının, Milano'daki müzik akademisindeki solcu fikir hocasının adlarını adreslerini bilirdi. Şiddet aleyhtarı olmanın kabul edilecek tek yol olduğunu belirten makalelerini hâlâ yayınlayan Napoli gazetesini bilirdi. Kudüs'ün onun hakkındaki uzun süredenberi devam eden kuşkusunu ve bir kanıt elde etmek için girişilen semeresiz çabaları bilirdi. Kullandığı kolonyayı, ayakkabı numarasını bilirdi. Şimdi de Bad Godesberg ve diğer birkaç yerde oynadığı rol hakkında bir fikir sahibi olmaya başlamıştı. Ve kendisine ne yapılabileceği hakkında. Ama daha değil. Daha uzun bir süre değil. Bu güç yolculuk iyice arkalarında kalana dek hesaplaşmaya gidilemezdi.

Charlie payına düşeni yaptı, diye düşündü. Bu bir tek teşhisle bile buraya kadar olan uzun yolculuğun bedelini ödedi.

Şimdi sürücü de iniyordu. İniyor, geriniyor, çene kayışını çözüyordu. Rossino da gidonda onun yerini alıyordu.

Ama motosikletin sürücüsü bir kızdı.

Litvak'ın ışık güçlendirici dürbünüyle ince, sarışın, zayıf yapılı bir kızdı bu. Litvak bu kritik anda kızın yolculukları arasında Paris Orly'den sözde Madrit'e bir tane olup olmadığını düşünemezdi. Eğer o yolculuğu da yapmış ve İsveçli kıza plak götürmüşse, o zaman ekibin toplam nefreti disiplin duygularını aşabilirdi. Çoğu zamanında adam öldürmüşlerdi ve bunun gibi vakalarda pişmanlık diye bir şey bilmezlerdi. Bu yüzden Litvak hiçbir şey söylemeyip onların teşhislerini kendilerine bıraktı.

Tuvalete gitme sırası kıza gelmişti. Bagajdan küçük bir çanta aldı, kaskını Rossino'ya verdi ve başı açık olarak istasyona doğru yürüdü. Litvak kızın da anahtarı almasını bekledi, ama o da bu tür bir harekette bulunmadı. Çok güzel bir kızdı. O lanet olasıca çalışma ataşesinin kendisine kapılmasına şaşmamalıydı. Litvak dürbünü Rossino'ya çevirdi. Rossino oturduğu yerde hafifçe doğrulmuş, bir şey dinlermiş gibi başını biraz yana eğmişti. Kuşkusuz, diye düşündü Litvak, aynı hafif homurtuyu duymak için kulaklarını dikerken. Klagenfurt'tan gelen on yirmi dört treni. Tren istasyonda durdu. İlk yolcular indiler. Bîr iki taksi öne atıldı. Birkaç özel araba alandan çıktı Yorgun bir turist grubu belirdi, hepsinin bavullarında aynı işaretler vardı.

Şimdi, diye yalvardı Litvak. Arabayı al ve trafiğe karışıp git. Burada bulunmanın bir anlamı olsun.

Ama her şeye karşın yapılan harekete hazır değildi. Taksi sırasında yaşlı bir çift, arkalarında da dadı falan gibi ağırbaşlı bir genç kız duruyordu. Kızın üzerinde kahverengi bir tayyör, başında da kenarı öne eğik, ciddi görünüşlü küçük bir kahverengi şapka vardı. Litvak yoldaki pek çok kimseyi olduğu gibi onu da, gerginlikle daha dikkatli olan gözleriyle görmüştü. Elinde küçük bir seyahat çantası olan güzel bir kız. Yaşlı çift bir taksi çağırdılar. Kız da hemen arkalarında taksinin yaklaşmasını seyrediyordu. Yaşlı çift arabaya binince kız onlara yardım ederek eşyalarını birer birer içeri uzattı. Kızları olmalıydı. Litvak bakışlarını Mercedes'e sonra da motosiklete çevirdi. Kızın taksiye binip ana babasıyla gittiğini düşünmüştü. Doğaldı bu. Ancak dikkatini kaldırımda sırayla bekleyen iki arabaya binen gruba verdiğinde, kalbi birden heycanla çarpmaya başladı. Onun kızıydı bu, bizim kız, motosikletli kız. Tuvalette bir anda kılık değiştirip Litvak'ı oyuna getirmişti. Ve ondan sonra grubun arkasına takılıp alanın karşı tarafına geçiyordu. Kız kendi anahtarıyla Mercedes'in kapısını açtı, çantasını içeri attı, kiliseye gidermiş gibi doğallıkla direksiyonun başına geçti ve diğer anahtar hâlâ egzos borusunda parıldayarak yola koyuldu'. Bayılmıştı buna Litvak. Ne kadar beklenen bir şey! Ne kadar da mantıklı! Çifte telgraf, çifte anahtar. Liderimiz talihini iki katına çıkarmaya inanıyor.

Tek sözcüklük bir emir verdi. İzleyiciler sessizce yerlerinden ayrıldılar. İki kız Porsche'leriyle, Udi büyük Opel'i ve Udi' nin arkadaşı Rossino'nunkiden daha az gösterişli bir motosikletle. Litvak pencerenin önünden ayrılmayarak alanın bir oyun sonunda olduğu gibi boşalmasını bekledi. Arabalar, atlı arabalar, yayalar alanı terkettiler, istasyon önündeki ışıklar söndü, biri demir bir kapıyı kapatıp kilitledi. Yalnız iki lokanta acık kalmıştı.

Sonunda beklediği şifre birden çatırdadı kulaklığında., «Ossian.» Araba kuzeye gidiyor.

«Luigi nereye gidiyor öyleyse?» diye sordu.

«Viyana'ya.»

«Bekle biraz.» Litvak daha iyi düşünebilmek için kulaklığı çıkardı.

Litvak'ın hemen bir seçim yapması gerekiyordu, zaten o güne dek gördüğü eğitimin tüm amacı böyle ani seçim yapabilmekti. Rossino'yla kız, ikisini birden izlemek olanaksızdı. Bunun için yeterince adam yoktu elinde. Kuramsal olarak patlayıcıları, yani kızı izlemeliydi. Ama yine de duraksamaktan kendini alamıyordu. Mercedes çok belirgin ve hedefi de hemen hemen kesindi, oysa Rossino ele geçirilmesi güç bir kişi olduğundan daha büyük bir av sayılırdı. Litvak bir an daha düşündü. Kulaklıktan çatırtılar gelmesine karşın, kafasında mantıklı bir yol aramayı sürdürdü. Rossino'yu ovucundan kaçırmak katlanamayacağı bir şeydi. Rossino karşı tarafın zincirinde önemli bir halkaydı kuşkusuz ve Kurtz'un sık sık söylediği gibi, zincir sağlam bir şekilde kalmazsa Charlie'yi halkaları arasına nasıl katabilirdi? Rossino o ana dek hiçbir açık verilmediğini düşünerek dönecekti Viyana'ya. önemli bir halkaydı, ama aynı zamanda önemli bir tanıktı da. Oysa kız... kız bir araçtı, araba sürücüsü, bomba yerleştirici, büyük hareketin kolay harcanabilir bir eri. Ayrıca Kurtz'un kızın geleceği konusunda önemli planları vardı, oysa Rossino'nun geleceği bekleyebilirdi.

Litvak kulaklığı başına geçirdi. «Arabayla kalın. Bırakın gitsin Luigi.»

Kararını verdikten sonra tatmin olmuşcasına gülümsedi Yol düzenini kesin olarak biliyordu. Önde motosikletiyle Udi, ardında kırmızı Mercedes'le kız, onun ardında da Opel. Opel' in epey arkasında da Porche'deki iki kız. Porche aldığı emre göre herhangi biriyle yer değiştirecekti. Litvak Mercedes'i Alman sınırına kadar izleyecek sabit görevlileri de aklından tek tek geçirdi. Kızın herhangi bir engelle karşılaşmadan sınırı geçmesi için Alex kimbilir nasıl bir hikâye uydurmuştu.

Saatine bakarak, «Hızı?» diye sordu.

«Udi kızın orta hızla gittiğini söylüyor,» diye yanıt geldi. Kız trafikle başının derde girmesini istemiyordu. Taşıdığı yükten çekinmekteydi.

Öyle olmalı da, diye düşünen Litvak kulaklığı çıkardı. Onun yerinde ben olsaydım, benim de ödüm patlardı.

Çantasını alıp aşağı indi. Oda ücretini zaten ödemişti, ama bir daha isteselerdi, bir daha öderdi, tüm dünyaya âşıktı artık. Arabası otelin otoparkında duruyordu. Litvak uzun deneyimden doğan kendine güvenle konvoyun ardından yola koyuldu. Kız işin ne kadarını biliyordu? Bunu öğrenmek için ne kadar zamanları olacaktı? Sakin ol, diye düşündü. Önce keçiyi sıkıca bağla. Kurtz'u düşündü sonra, o berbat İbranicesiyle kendisine övgüler yağdırdığını düşündü. Litvak, Kurtz'a böylesine etli bir kurban getiriyor olduğu için çok memnundu.

***

Salzburg'a daha yaz gelmemişti. Dağlardan taze bir bahar yeli esiyor, Salzach nehri deniz kokuyordu. Yol boyunca hep uyumuş olan Charlie için oraya nasıl vardıkları gerçekten bir sırdı. Graz'dan uçakla Viyana'ya geçmişlerdi, ancak yolculuğun beş saniye sürmesine bakılırsa hep uyumuştu. Viyana'da kendilerini kiralık şık bir BMW bekliyordu. Charlie yine uyudu. Kente girerlerken arabanın yanmakta olduğunu sandı, ancak gördüğü yalnızca arabanın kızıl kaputunda parlayan akşam güneşiydi.

«Neden Salzburg?» diye sordu.

«Michel'in kentlerinden biri de ondan,» demişti Joseph. «Yol üstünde de ondan.»

«Neyin yolu üstünde?» Ama erkek bunu yanıtlamamayı yeğlemişti.

Otelin üzeri kapalı bir iç avlusu, yaldızlı trabzanları, ayaklı mermer vazolar içinde sıra sıra bitkileri vardı. Daireleri kahverengi akan suya ve karşı kıyıdaki sayısız kubbelere bakıyordu. Kubbelerin ardında da teleferikle çıkılan kocaman bir şato yükseliyordu.

«Biraz yürümeye ihtiyacım var,» dedi Charlie.

Banyoya girince suyun içinde uyuyakaldı yine. Joseph kızı uyandırmak için kapıyı yumruklamak zorunda kaldı. Charlie hemen giyindi. Joseph yine ona gösterecek ve hoşuna gidecek yerleri bulmakta gecikmedi.

«Son gecemiz, değil mi?» diye sordu Charlie. Joseph bu kez Michel'in ardına saklanmadı.

«Evet, son gecemiz, Charlie. Yarın bir yere gideceğiz, sonra da sen Londra'ya döneceksin.»

Charlie erkeğin kolunu iki eliyle tutarak daracık sokaklarda, oda gibi birbirine geçmiş olanlarda dolaştı. Mozart'm evi önünde durdular. Bebek evi gibi kiliseler düşleyemeyeceği kadar güzeldi. Müslüman kılığına girmiş bir Yahudi bana Hıristiyan geçmişimi gösteriyor, diye düşündü Charlie. Ama erkekten bilgi istediğinde, Joseph parlak renkli bir turist rehberi satın alıp makbuzunu cüzdanına yerleştirmekten başka bir şey yapmıyordu.

«Michel henüz Barok dönemini tam olarak öğrenemedi sanırım,» demişti açıklama olarak da. Charlie erkekte hâlâ açığa vurulmayan bir engelin gölgelerini görür gibi oldu.

«Dönelim mi?» diye sordu Joseph.

Charlie başını salladı. Biraz daha sürsün. Hava kararıyor, sokaklar boşalıyor, beklenmedik kapı içlerinden koro sesleri geliyordu. Nehir kıyısında oturup çanların inatçı bir rekabetle çalmalarını dinlediler. Yine yürümeye başladıklarında Charlie' nin ayakları birbirine dolaştı, ayakta durabilmek için erkeğin kolunu belinde hissetmesi gerekiyordu.

Asansöre binerlerken, «Yemek,» dedi. «Şampanya. Müzik.»

Ama Joseph oda servisine telefon ederken yatağın üstünde uyuyakalmıştı ve hiçbir şey, hele Joseph, kendisini uyandıramazdı.

Mikonos'ta kumların üstünde olduğu gibi sol kolunu kıvırmış, başını dirseğine dayamış, öyle uyuyordu. Becker de koltuğa oturmuş kendisini seyretmekteydi. Sabahın ilk soluk ışıkları perdelerin arasından süzülmeye başladı. Joseph taze ot ve çam kokusu duyuyordu. Gece ani bir fırtına çıkmış, yağmur yağmıştı. Pencereden kentin yıldırımlarla aydınlandığını, damların yağmurdan parladığını görmüştü. Charlie ise öylesine sessiz uyuyordu ki, gerçekten soluk aldığına inanmak için üzerine eğilmiş, kulağını ağzına dayamıştı.

Joseph saatine baktı. Plan, diye düşündü. Hareket. Eylem kuşkuyu öldürsün. El değmemiş yiyecekler ve açılmamış şampanyasıyla sofra pencerenin önündeydi. Çatalları tek tek alıp ıstakozun etlerini ayıkladı, tabakları kullanılmış gibi kirletti, salata tabağını karıştırdı, çilekleri dağıttı. Yaşadıkları pek çok hikâyeye bir yenisini katmıştı. Salzburg'da şölen; Michel'le Charlie ihtilal için ilk görevlerinin başarısını kutluyorlardı. Şampanya şişesini alıp banyoya gitti, tıpanın sesinden kızın uyanmaması için kapıyı kapattı, şampanyayı musluğa boşaltıp ardından su akıttı. Istakoz etiyle çilekleri ve salatayı da klozete boşalttı. Kendi kadehinde bir parmak içki bırakıp Charlie'nin kadehini de çantasından çıkardığı rujuyla kirletti. Sonra gecenin büyük bir bölümünü geçirdiği pencere önüne dönüp yağmurla yıkanmış mavi tepelere baktı. Ben dağlardan bıkmış bir dağcıyım, diye düşünüyordu.

Sonra traş olup kırmızı ceketini giydi. Yatağa gidip kızı uyandırmak için elini uzattı ama geri çekti hemen. Ağır bir yorgunluk gibi bir isteksizlik çökmüştü üzerine. Yine koltuğa öptürdü, gözlerini kapattı. Bir an sonra sıçrayarak uyandı.

«Charlie?» Bu kez yanağına dokunmak üzere uzanmıştı, ama koluna dokundu. Charlie, bir zafer bu; Marty senin bir yıldız olduğunu söylüyor, ona yepyeni bir oyuncu kadrosu armağan ettin. Gece Gadi'sine telefon etti ama sen uyanmadın. Garbo'dan daha iyi, dedi. Birlikte başaramayacağımız hiçbir şey yokmuş. Uyan artık, Charlie. Yapacak çok işimiz var, Charlie.

Ama yalnızca kızın adını tekrarladı yüksek sesle, sonra aşağı indi, faturayı ödedi, son makbuzu da aldı. Otelin arka kapısından çıkıp kiralık BMW'sine doğru yürüdü. Şafak da alacakaranlık gibi tazeydi, daha yaz gelmemişti.

«Beni uğurlayıp el sallayacaksın, sonra da biraz yürüyeceksin,» dedi Charlie'ye. «Dimitri seni ayrı olarak getirecek Münih'e.»

14

Charlie hic konuşmadan bindi asansöre. İçersi dezenfektan kokuyordu, gri vinil duvarlara yazılar yazılmıştı. Heyecanlıydı ve yaklaşan bir tamamlanma duygusu içindeydi. Dimitri zili çaldı, kapıyı Kurtz'un kendisi açtı. Ardında Joseph, Joseph'in ardında da kucağında bir çocuk taşıyan Aziz Christopher'in dövme bir resmi olan bakır bir levha vardı.

«Charlie, çok büyük bir şey bu ve sen büyük bir insansın.» Kurtz kızı kucakladı. «İnanılmaz bir şey, Charlie.»

«Nerede o?» diye sordu Charlie, Joseph'in omzu üzerinden kapalı kapıya baktı. Dimitri içeri girmemiş, Charlie'yi teslim ettikten sonra yine asansörle aşağı inmişti.

Kurtz kızın sorusunu genel bir soru olarak kabul etti. «İyidir Charlie. Doğal olarak yolculuktan biraz yorgun, ama iyidir. Kara gözlük, Joseph. Charlie'ye kara gözlük ver. Güneş gözlüğün var mı, şekerim? O güzelim saçlarını saklamak için al sana bir eşarp. Sende kalsın.» Eşarp yeşil ipekliydi. Kurtz'un cebinde hazır bekliyordu. Charlie aynada eşarbı hastabakıcı gibi bağlarken iki adam kendisine baktılar.

«Bir önlem,» dedi Kurtz. «Bu işde fazla dikkat zarar vermez. Öyle değil mi, Joseph?»

Charlie çantasından yeni pudra kutusunu çıkarmış makyajını tazeliyordu.

«Charlie, çok duygusal bir durum olabilir,» diye uyardı Kurtz.

Charlie pudrasını çantaya koyup dudak boyasını çıkardı.

«Eğer başın dönecek olursa onun pek çok masumun kanına girdiğini hatırla. Herkesin insan bir yüzü vardır, bu oğlan da bir istisna değildir. Yakışıklı, yetenekli, hepsi boşa harcanmış pek çok beceri sahibi. Bunlara bakmak hoş bir şey değildir. İçeri girdiğimizde konuşmanı istemiyorum. Bunu aklından çıkarma. Konuşmayı bana bırak.» Kapıyı açtı. «Onu sakin bulacaksın. Getirirken sakin olması gerekiyordu, burada da öyle Bunun dışında sağlığı yerindedir. Herhangi bir sorun yok. Ama sakın onunla konuşayım deme.»

Charlie geniş merdivene, rustik hole ve el oyması trabzana bakıp, lüks bir dubleks bakımsızlıktan dökülüyor, diye düşündü. İngiliz stili bir şöminede kartondan kömürler vardı. İçende çok sayıda fotoğraf makinesi ve ışıklar görülüyordu. Büyük bir ses alma aygıtı bir köşede duruyordu. Bir yanda Marbella stili, plastik köpükten ve demir kadar sert bir divan vardı. Charlie divana oturdu. Joseph de yanına. El ele tutuşmalıyız, diye düşündü Charlie. Kurtz gri telefonu açmış, dahili düğmeye basıyordu. İbranice bir şeyler söylerken yukarı sahanlığa bakındı, telefonu kapatırken de Charlie'ye bakıp güven verircesine gülümsedi. Charli'nin burnuna erkek vücudu, toz, kahve ve sucuk kokusu geliyordu. Ve bir milyon da izmarit. Bir kokuyu daha tanımıştı, ama kafasında ilk atının koşumundan ilk aşığının terine kadar pek çok olasılık bulunduğundan bunun ne olduğunu kestiremedi.

Sonra kafası birden durur gibi oldu, az daha uyuyakalıyordu. Hastayım, diye düşündü. Test sonuçlarını bekliyorum. Doktor, açık konuş benimle. Bir kenarda bir dizi bekleme odası dergisi görünce bir tanesini rolüne uygun olarak kucağında tutmak istedi. Joseph de şimdi başını kaldırmış yukarı merdiven sahanlığına bakıyordu. Charlie de aradan bir süre geçtikten sonra bakışlarını o yana kaydırırken, bunun pek sık yaptığı bir şeymiş gibi olmasına dikkat etti. Sahanlığa açılan kapılardan biri açıldı, odaya geri geri sakallı bir genç girdi. Arkasından bile öfkeli olduğu izlenimini veriyordu.

Bir an bir şey olmadı, ardından kırmızı bir yığın, onun ardından da pek o kadar öfkeli görünmeyen, sinekkaydı traşlı bir genç göründü.

Charlie durumu neden sonra anladı. İki değil üç genç vardı. Ortadaki, kırmızı ceketiyle ikisinin arasında taşınan Arap genci, Charlie'nin sevgilisi, gerçekler tiyatrosundan gelen kırık kuklasıydı.

Güneş gözlüğünün ardından, çok mantıklı, diye düşündü. Aradaki yaş farkı ve Joseph'in o tanımlanamayan olgunluğu bir yana bırakılırsa, pek kötü bir benzeyiş sayılmaz. Charlie, hayâllerinde zaman zaman Joseph'in yüz hatlarını kullanmış, düş dünyasında sevgilisinin yardımcı aktörü olarak kullanmıştı onu. Yine bazen de seminerdeki maskeli Filistinliyi hatırlayabildiği kadarıyla yeni bir insan yaratmıştı hayalinde. Şimdi bunun gerçeğe ne kadar yaklaştığını görünce şaşırıyordu. Ağzının kenarları biraz fazla uzun değil mi, diye soruyordu kendi kendine. Burun delikleri biraz fazla mı açık? Beli biraz fazlaca mı dar? Koşup onu korumak istedi birden, ama daha birinci sahnede olmazdı bu, hele eğer senaryoda böyle bir şey yoksa. Üstelik Joseph'den tam olarak sıyrılamamıştı.

Yine de bir an için olsa bile, kendini kaybeder gibi oldu. O an için, Joseph'in söylediği her şeydi; Michel'in kurtarıcısı, kölesi. Saint Joan'u, yıldızı. Onun için en büyük rolünü oynamış, mum ışığıyla aydınlatılmış pis bir otelde onunla yemek yemiş, yatağını paylaşmış, ihtilaline katılmış, bileziğini takmış, votkasını içmiş, onun vücudunu parça parça etmiş, onun da kendi vücudunu parça parça etmesine izin vermişti. Onun Mercedes'ini sürmüş, silahını öpmüş, en iyi kalite Rus patlayıcısını özgürlük ordularına taşımıştı. Salzburg'da nehir kıyısındaki otelde zaferi onunla paylaşmış, gece Akropol'de onunla dans etmişti.

Genç, Joseph'in söylediği kadar yakışıklıydı. Daha da yakışıklı hatta. Charlie ve arkadaşlarının esefli bir kaçınılmazlıkla kabul ettikleri o müthiş çekiciliğe sahipti. Kralların yanındaydı yeri ve kendisi de bunu biliyordu. Geniş omuzları ve daracık kalçalarıyla biraz ufak tefek olmasına karşın kusursuzdu. Bir çocuk yüzüne, boksör kaşlarına sahipti, saçları simsiyah ve dümdüzdü. Onu uysallaştırmak için ne yapmış olurlarsa olsunlar, doğasındaki o zengin şehveti Charlie'den saklayamazlar, ne de kömür karası gözlerindeki o isyan parıltısını söndürebilirlerdi.

Genci koltuk altlarından tutmuşlardı, merdivenlerden tnerken ayakları tam yere basamıyordu. Bundan utanır gibiydi, hafif bir gülümseme dolaştı yüzünde, utanmış gibi ayaklarına baktı.

Şimdi Charlie'ye doğru geliyorlardı ve kız buna katlanacağını sanmıyordu. Bunu söylemek için Joseph'e dönünce, onun da kendisine bakmakta olduğunu gördü. Joseph bir şey söylüyordu ama tam o anda köşedeki sesalma aygıtı çok yüksek sesle çalışmaya başladı. Hırkasını giymiş Marty sesi kısmak için makinenin üzerine eğilmişti.

Ses seminerden de anımsadığı gibi, yumuşak ve aksanlıydı. Sözcükler de başkaldırı sloganları.

«Biz sömürülen insanlarız! Yeni yerleştirilenlere karşı yerliler adına konuşuyoruz!.. Dilsizler adına konuşuyoruz!.. Sert toynaklara sahip sabırlı hayvanlar olan bizler sonunda sabrımızı yitirdik!.. Her gün ateş altında doğan yasalara göre yaşıyoruz!.. Bizden başka tüm dünyanın kaybedecek bir şeyi var!.. Vatanımızın kâhyalığını üstlenen herkesle savaşacağız!»

Genci, Charlie'den birkaç karış ötedeki divana oturtmuşlardı. Dengesi sağlam değildi. Öne doğru eğilmiş, vücudunun ağırlığını kollarıyla taşıyordu. Elleri sanki kelepçeli gibi birbiri üstündeydi. Ama bileğinde yalnızca gösteri için takılmış altın bilezik vardı. Sakallı genç arkasında asık bir yüzle duruyor, sinekkaydı traşlısıyla yanında oturuyordu. Charlie, Michel'in dudaklarının aralandığını, sözcükleri tekrarlamaya çalıştığını gördü. Ama ses, sahibi için çok hızlı, çok güçlüydü. Sonunda denemeyi bırakıp safça bir gülümseme yerleştirdi yüzüne. Charlie babasının inme indikten sonraki halini hatırlamıştı.

«Şiddet eylemleri, terörist tarafından suçlu kabul edilen devlete karşı kullanıldığı takdirde suç değildir.» Yeni bir sayfa çevrilirken bir kâğıt hışırtısı. Ses şaşkın ve isteksizdi. Seni seviyorum... sen benim özgürlüğümsün... benimsin... askerim... Kanımız ve vücutlanmız birleşti... neden söylüyorum bunları? Birlikte fünyeyi ateşleyeceğiz.» Şaşkın bir sessizlik «Lütfen, efendim. Size soruyorum, ne oluyor?»

Kurtz makineyi kapattı. «Charlie'ye ellerini gösterin,» diye emretti.

Sinekkaydı traşlı genç Michel'in bir elini alıp örnek gösterirmiş gibi Charlie'ye uzattı.

Kurtz yanlarına gelerek, «Kamplarda yaşarken elleri ağır işlerde çalışmaktan sertleşmiş, nasırlıydı,» dedi. «Şimdi büyük bir entellektüel oldu. Fazla para, bol kadın, iyi yiyecek, rahat bir yaşam. Öyle değil mi, ufaklık?» Divana arkadan yanaşıp kalın elini Michel'in başına koyup yüzünü kendisinden yana çevirdi. «Büyük bir entelektüelsin, öyle değil mi?» Sesi ne alaycı ne de zalimdi. Kendi oğluyla konuşur gibiydi, yüzünde aynı sevecen ifade vardı. «İşlerini kızlara gördürüyorsun, öyle değil mi, ufaklık? Kızlardan birini de gerçek bir bomba olarak kullandı,» diye Charlie'ye döndü. «Kızı, güzel bir valizle uçağa yerleştirdi, uçak patladı. Kız herhalde bunu kendisinin yaptığını düşünecek zaman bile bulamamıştır. Cok büyük bir yaramazlıktı bu, değil mi, ufaklık? Bir kadına karşı çok kötü davrandın doğrusu.»

Charlie daha önce çıkaramadığı kokuyu tanımıştı; hiç paylaşmadıkları her banyoya Joseph'in yerleştirdiği traş losyonu. Gencin yüzüne de aynı kokudan sürmüş olmalıydılar.

«Bu bayanla konuşmak istemiyor musun?» diye soruyordu Kurtz. «Villamıza hoşgeldin demeyecek misin ona? Doğrusu bizimle işbirliğini neden bıraktığını merak etmeye başladım.» Kurtz'un ısrarıyla Michel'in gözleri uyanır gibi oldu, vücudu biraz dikildi. «Bu bayana hoşgeldin demeyecek misin? İyi günler? Ona iyi günler demek istemiyor musun, ufaklık?»

«İyi günler,» dedi Michel.

«Yanıtlama,» diye Joseph kenardan mırıldandı.

«İyi günler, hanımefendi,» diye ısrar etti Kurtz.

«Hanımefendi,» dedi Michel.

Kurtz genci bırakarak, «Bir şeyler yazsın,» dedi.

Michel'i bir masanın başına oturtup önüne kâğıt kalem koydular, ancak genç pek bir şey beceremiyordu. Kurtz'un buna aldırdığı yoktu. «Kalemi nasıl tutuyor, görüyor musun?» diyordu. «Parmaklarının Arap yazısına göre nasıl kıvrıldığını görüyor musun?»

«Belki de bir gece yarısı uyandığında onu hesaplarını yaparken gördün, tamam mı? İşte o zaman gördüğün böyle bir sahneydi.»

Charlie kafasının içinde Joseph'le konuşuyordu. Çıkar beni buradan. Öleceğim artık. Yukarı çıkarırlarken ayaklarının yine basamaklara çarptığını duydu. Ama Kurtz dinlenmesine izin vermiyordu, kendisi de hiç dinlenmediği gibi. «Charlie, bir aşama daha kaldı. Biraz zahmetli olsa bile, onu da şimdi bitirmemiz iyi olur sanıyorum. Bazı şeylerin anında yapılması gerekir.»

Oturma odası çok sakindi, herhangi bir yerdeki bir oda gibi. Charlie, Joseph'in koluna girerek Kurtz'un ardından yukarı çıktı. Nedeni bilmiyordu ama, hafifçe topallamak biraz daha rahatlatıyordu kendini. Michel gibi.

Tahta trabzan hâlâ terden yapış yapıştı. Basamakların üstünde zımpara kâğıdı gibi bir şey vardı ama Charlie ayaklarını sürtünce beklediği gacırtı gelmemişti kulaklarına. Bu ayrıntıları titizlikle not ediyordu, çünkü kimi zaman insanın gerçekle tek bağlantısını ayrıntılar sağlardı. Bir hela kapısı açıktı, ama daha dikkatle bakınca bunun hela kapısı olmadığını gördü. Sifonun zinciri de yoktu. Uyuşturucu verilmiş biri de olsa, insan bütün gün tutuklusunu oradan oraya çekmek zorunda kalırsa, evini düzenli tutmak isterdi kuşkusuz. Charlie bu önemli ayrıntıların her biri üzerinde uzun uzun durduktan sonradır ki, tavanı ve duvarları kumaş kaplı küçük bir odaya girdiklerini farkettl. Karşı duvarın dibindeki yatakta Michel çıplaktı. Elleriyle bacakarasını örtüyordu. Omuz kasları yuvarlak ve dolgundu, göğüs kaslarıysa geniş ve dümdüz. Kurtz'un bir emri üzerine iki genç Michel'i ayağa kaldırıp ellerini çektiler. Sünnetli, iyi gelişmiş, güzel. Sakallı olanı sol kalçadaki beyaz bir beni, sağ omuzdaki bir bıçak yarası izini, göbeğinden aşağı inen sevimli kıl dereciğini gösterdi. Michel'in sırtında güzelliğinin soluk kesiciliğini bozacak hiçbir kurşun izi yoktu.

Yeniden önünü çevirdiklerinde, Joseph, Charlie'ye bu kadarının yeteceğini düşünmüş gibi bir kolunu beline dolamış, diğeriyle bileğini koparacakmış gibi sıkarak aşağı indiriyordu bile. Koridorun ucundaki helada durup kustu Charlie, ondan sonra da çıkıp gitmek istedi oradan. Onları kafasından ve vücudundan atmak istedi.

Koşuyordu. Elinden geldiğince hızlı. Çevresindeki ufku oluşturan beton yığını her iki yandan üzerine doğru geliyordu. Joseph de yanındaydı, Charlie ona gitmesini, kendisini bırakmasını söylüyordu. Parkta bir sırada oturmuş yaşlı bir çift bu âşık kavgasına özlemle gülüyorlardı. Charlie otopark parmaklığına kadar koştu, ama atlayıp intihar etmedi. İntihar edecek insan olmadığına karar vermişti, üstelik Michel'le ölmek değil, Joseph'le yaşamak istiyordu. Durduğunda soluk soluğo bile kalmamıştı. Koşmak yaramıştı kendisine, bundan böyle daha sık koşmalıydı. Joseph'ten bir sigara istedi ama erkeğin sigarası yoktu. Joseph kızı bir sıraya oturttu. Charlie kendi benliğini kanıtlamak istermiş gibi hemen kalktı. Yürüyen insanlar arasında duygusal sahneler oynanamayacağını öğrenmişti, onun için ayakta kııprdamadan duruyordu.

Joseph kızın küfür yağmurunu keserek, «Acımanı masumlara saklamanı öneririm,» dedi.

«Sen onu icat edene kadar o da masumdu!»

Erkeğin sessizliğini kararsızlık, kararsızlığı da zayıflık belirtisi olarak alan Charlie, «Sen şöyle demiştin,» dedi. «'Gerekli olmasaydı ben burada olmazdım. Bizim senden istediğimiz şey için aklı başında hiçbir mahkeme bizi suçlayamaz.' Senin sözlerin bunlar. Geri almak ister miydin?»

«Sanmıyorum.»

«Sanmıyorsun ha! Emin olman gerekir oysa, değil mi? Eğer ortalıkta kuşku diye bir şey olacaksa, bunun benim kuşkularım olmasını yeğlerim.»

Charlie ayakta durmayı sürdürerek, sanki satın alacakmış gibi, tam karşısındaki binaya bakmaya başladı. Ama Joseph'in hâlâ oturuyor olması sahneyi berbat ediyordu. İkisi de ayakta ve yüz yüze olmalıydılar. Ya da Joseph de ayakta olmalı ve kendisiyle birlikte aynı noktaya bakmalıydı.

«Bir iki noktada bir anlaşmaya varabilir miyiz?» diye sordu Charlie.

«Lütfen.»

«O, Yahudileri öldürdü...»

«Yahudileri de öldürdü, Yahudi olmayan ve çatışmayla ilgisi bulunmayan masum insanları da.»

«Bu ikide bir sözünü ettiğin masum insanların suçları konusunda bir kitap yazmak isterdim. Sizin Lübnan bombardımanlarıyla başlardım kitaba.»

Joseph oturmuş olsa da, Charlie'nin hiç beklemediği bir hız ve sertlikle yanıt vermekte gecikmedi. «O kitap yazılmıştır. Charlie, adı da Soykırım'dır.»

Charlie başparmağıyla işaret parmağını bir daire biçiminde birleştirip arasından uzak bir balkona baktı. «Öte yandan, sen de Arap öldürdün, değil mi?»

«Elbette.»

«Çok mu?»

«Yeteri kadar.»

«Ama yalnızca savunma amacıyla. İsrailliler yalnızca kendi savunmaları için öldürürler. Yeteri kadar Arap öldürdüm, imza Joseph.» Charlie hâlâ kızdıramamıştı erkeği. Ellerini etekliğinin yeni keşfettiği ceplerine sokarak eteği savurdu.

«Hepiniz domuzsunuz, değil mi? Hepiniz. Kesinlikle. Öyle değil mi? Ve sen de hepsinin en büyüğü. Bir elin yağda, bir elin balda. Bir an yaralı kalbimiz, öteki an kızıl dişli savaşçı. Oysa işin aslını düşünürken sen kana susamış, fırsatçı bir Yahudiden başka bir şey değilsin.»

Joseph yalnız ayağa kalkmakla kalmayıp Charlie'nin suratına iki de tokat indirdi. Ama güneş gözlüğünü çıkardıktan sonra. Daha önce Charlie'nin hiç yemediği şiddette tokatlar. Ve ikisi de aynı yanağına. Ödeştik, diye düşündü Charlie, Atina'daki evi anımsayarak. Joseph ikinci tokattan sonra kızı ağlaması için sıraya oturttu. Ama Charlie bir damla gözyaşı bile dökmeyecek kadar gururluydu. Beni kendisi için mi dövdü, yoksa benim için mi,diye düşünüyordu. Kendisi için dövdüğünü umdu sonra. Çılgıncasına beraberliğimizin on ikinci saatinde onun savunmasını aralayabildim, diye düşündü. Charlie erkeğin uzattığı mendili eliyle iteledi.

«Aldırma.»

Joseph'in koluna girdi ve beton yolda yürümeye başladılar. Aynı yaşlı çift onları görünce gülümsemişti. Bir an katiller gibi kavga ederler, bir an sonra da daha zevkli olsun diye doğruca yatağa...

Alt kat bir balkonu olması dışında, yukarkinin eşiydi. Charlie kitap okur ya da otururken kendini hiç yukarı çıkmamış farzediyordu kimi zaman. Yukarsı, zihninin karanlıklarında bir korku odasıydı. Ama sonra yukarda fotoğraf makinelerinin ayaklarının çekilirken çıkan gürültüyü duyuyor ve yukarsının da aşağısı kadar gerçek olduğunu kabul zorunda kalıyordu. Hatta mektuplar sahte ve Michel ise canlı olduğuna göre yukarsı daha da gerçekti.

Üçü bir daire biçiminde oturduklarında Kurtz yeni bir konuşmaya başladı. Ama şimdi, belki de Charlie «artık eskilerden» olduğu için konuşması daha az dolambaçlıydı. Mektuplar masanın üstündeki çantanın içindeydi. Çantayı açmadan önce Joseph'le ortak kullandığı «hikâye» sözcüğünü bir kez daha hatırlattı Charlie'ye. Charlie yalnız tutkulu bir sevgili değil, aynı zamanda Michel'in uzun yoklukları sırasında onunla tüm bağlantı yollarından yoksun kaldığı için tutkulu bir de mektup yazıcıydı. Kurtz bunu açıkladıktan sonra ellerine ucuz beyaz eldivenlerini geçirdi. «Mektuplar ilişkide önemsiz bir şey değil, sesli yaşayabildiğin tek yerdi, şekerim.» Bunlarda Charlie'nin Michel'e olan saplantılı aşkı çoğu zaman büyük bir açıklıkla dile getiriliyordu; ayrıca Charlie'nin politik uyanışı ve dünyanın herhangi bir yerinde baskı aleyhtarı eylemlerle «bağlantılı,» olduğu kabul edilen «küresel etkinliğe» geçişinden söz edilmekteydi. Hep birlikte ele alındığında, Charlie'nin pek belirsiz bir protesto hareketinden toptan eylemciliğe geçişinin, bu «duygusal ve cinsel bakımdan uyarılmış kadının» bir günlüğü oluşmaktaydı.

«İçinde bulunduğun durum altında bize edebi üslubunun çeşitli yönlerini sağlamayacağını düşünerek mektupları senin yerine biz yazdık,» dedi Kurtz.

Doğal olarak, diye düşündü Charlie. Ellerini bacakları arasına sıkıştırmış, dimdik oturan Joseph'e baktı yan gözle. Yaşamı boyunca kimseye el kaldırmamış biri gibi.

Mektuplar biri büyük, diğeri daha küçük iki kahverengi paket halindeydiler. Kurtz önce küçüğünü açtı. Charlie, Michel'in öğrenci yazısını tanıdı. İkinci paketten de, bir mucize gibi, kendi el yazısı çıkmıştı. «Michel'in sana yazdığı mektuplar fotokopidir, yavrum,» diyordu Kurtz. «Asılları İngiltere'de seni bekliyor. Senin mektuplarınsa Michel'e ait olduğu için orijinal tabii...»

«Tabii,» dedi Charlie yüksek sesle. Dönüp Joseph'in ellerine baktı.

Gence ilgi borçlu olduğunu düşünerek önce Michel'in mektuplarını okudu. Sekiz on mektup açıkça şehvetliden, kısa ve otoriter denilebilecek olanlarına kadar çeşitliydi. «Mektuplarına lütfen numara koy. Numara koymayacaksan, yazma. Mektuplarının tümünü aldığımı bilemeden zevkine varamam. Benim güvenliğim için gerekli bu.»

Mektuplarda Charlie'nin oyunculuğu övülüyor, ardından «yalnızca bilinçliliği artıran toplumsal içerikli rolleri» kabul etmesi öneriliyordu. Aynı zamanda «gerçek politikanı açıklayacak rollerden kaçınmalısın» denilmekteydi. Artık radikal toplantılara gitmeyecek, gösterilere ve yürüyüşlere katılmayacaktı. Kapitalist standartları kabul etmiş görünerek «burjuva» gibi davranacaktı. Mektuplarda pek çok mantık ve yazım hataları vardı. «Yakında buluşmak»tan sık sık söz ediliyordu. Atina ima edilmekteydi. Beyaz üzüme, votkaya ve «bir daha birlikte olana kadar bol bol uyumaya» birkaç kez değinilmişti.

Charlie okumasını sürdürürken Michel'i yeni bir gözle ve ve daha alçakgönüllü olarak görür gibi oldu. Yukardaki gence daha çok uyuyordu bu görüşü. «Bir bebek bu,» diye mırıldandı. Joseph'e suçlarcasına baktı. «Onu sen büyüttün gözümde. Bir çocuk bu.»

Bir yanıt almayınca kendi mektuplarına döndü. Elindeki yığına şöyle bir bakınca aptal aptal gülümsedi. Ned Quilley' in arşivinden yararanan yaşlı Gürcü, Charlie'nin kendine özgü mektup kâğıtlarını seçmekte büyük ustalık göstermişti; hesap pusulalarının arkası, faturalar, yol boyunca kaldığı otel ve motellerin başlıklı kâğıtları. Charlie adamın kendisininçeşitli duygusal durumlarındaki yazısını da kusursuz taklit edebildiğini görünce şaşırdı. Hele kendi üslubunu, yarım kalan cümlelerini, bölük pörçük felsefesini aynen ortaya koyabildiklerini görünce yüzü kızarmıştı. Michel'in tersine kendisinin sevişmelerine olan atıfları açık ve ayrıntılıydı. Ana babasından söz ederken hakaretler yağdırıyor, çocukluğundan kinle, intikam duygularıyla söz ediyordu. Charlie, romantik Charlie'yle, pişman Charlie'yle ve aksi Charlie'yle tanıştı. Ve bütün mektupları okuyunca iki diziyi birleştirdi .başını elleri arasına alıp tek tek, mektupyanıt, mektupyanıt olarak okudu. Michel'in sorularına yanıtlarını, kendi sorularına onun verdiği kaçamak yanıtları inceledi.

Başını kaldırmadan, «Teşekkür ederim, Jose,» dedi sonunda «Çok teşekkür ederim. O silahımızı bir anlığına ödünç verirsen, hemen gidip kendimi öldüreyim artık.»

Kurtz neşesinde yalnız olmasına karşı gülmeye başlamıştı bile. «Charlie, dostumuz Joseph'e haksızlık ediyorsun doğrusu. Bu ortak bir yapımdı, herkesin katkısı var bunda.»

Kurtz'un son bir isteği daha vardı. «Senin mektuplarının zarfları, yavrum.» Hemen yanındaydı işte, henüz postaya verilmiş değildi çünkü. Charlie lütfen mektupları zarflara koyabilir miydi? Aslında parmakizi içindi. «Önce seninkiler, yavrum, sonra posta memurlarının ,en son da açtığı zaman Michel'inkiler.» Ayrıca zarfın Charlie'nin tükürüğüyle kapatılıp pulun yine onun tükürüğüyle yapıştırılması gerekiyordu. «Belki de kurnaz biri çıkar da kontrol ediverir, yavrum. Dün akşamki başarının bile bize kanıtladığı kadarıyla karşı tarafta çok, ama çok akıllı insanlar var.»

Charlie, Kurtz'un kendisini babacan bir tavırla kucaklamasını unutamıyordu. O zaman bu bir baba kucaklaması gibi gerekli ve kaçınılmaz görünüyordu. Joseph'ten ayrılışını ise hiç ama hiç hatırlamıyordu. Ne nerede ayrıldıklarını, ne de nasıl ayrıldıklarını. Brifing, evet; Salzburg'a gizlice dönüş, evet; Dimitri'nin kamyonetinin arkasında bir buçuk saat yolculuk. Konuşmak yasak. Londra'ya, kendini yaşamında hiç olmadığı kadar yapayalnız hissederek iniş... kendisini daha pistte karşılayan o İngiliz kederinin kokusu... en başta kendisini radikal çözüme iten şey: Otoritenin o kötü tembelliği, kaybedenlerin o kafes içi umutsuzlukları. Önce bir hamallar ve demiryolcular grevi vardı, ardından kadınlar helası cezaevi gibiydi. Her zaman olduğu gibi sıkılmış tavırlı gümrük memuru kendisini sorguya çekti. Charlie bu kez bunun adamın havadan sudan söz etmekten başka bir niyeti olup olmadığını düşünmekten kendini alamadı.

Otobüs bekleyenlerin kuyruğuna yönelirken eve dönüş, gidişten farksız, diye düşündü. Hepsinin canı cehenneme diyelim ve her şeye yeniden başlayalım.

15

Romanz Moteli otoyolun kıyısındaki çam ormanlarının arasına kurulmuştu. On iki ay önce ortaçağ düşkünü sevgililer için yapılmış beton kemerli, plastik toplu, renkli neon ışıklı bir yerdi. Kurtz sıradaki son evi tutmuştu. Jaluzili pencereden batıya doğru uzanan otoyol görünüyordu. Sabahın saat ikisiydi, günün hoşuna giden bir saati. Duşunu yapmış, traş olmuş, kahve makinesinde bir kahve hazırlamış, tik ağacı kaplı buzdolabından bir kokakola içmiş, sonra da şimdi yapmakta olduğu işi yapmıştı. Küçük yazı masası başında oturuyordu, odada tek ışık yanmamaktaydı, eli dibinde dürbünü vardı ve ağaçlar arasından Münih'e doğru akıp giden farları seyrediyordu. Bu saatte trafik pek azdı, dakikada beş araba falan; hava yağmurlu olduğundan tek tek değil de, gruplar halinde geçiyorlardı.

Uzun bir gün ve uzun bir gece geçirmişti. Kurtz beş saatlik bir uykunun insana yeterli olduğu inanandaydı, kendisi için bu bile çoktu. Ama yine de uzun bir gün geçirmişti ve günü Charlie kentten çıktıktan sonra başlamıştı ancak. Olimpiyat Köyündeki dairelerin temizliğinin başında Kurtz kendisi durmuştu. Yanuka'nın dairesine mektuplar yerleştirilmişti sonra. Karşıdaki gözetleme noktasında gözetleyicilerin gelmesini beklemiş, onlara uzun ve kahramanca görevlerinin ödülünü yakında alacaklarını bildirmişti.

«Ona neler oluyor?» diye sordu Lenny hırçın bir sesle. «Marty, o oğlanın geleceği var, unutma bunu.»

«Lenny, o oğlanın geleceği var, ama bizimle değil.»

Şimon Litvak iki kişilik yatağın kenarında oturuyordu. Islak yağmurluğunu çıkarıp ayaklarının dibine yere bırakmıştı. Aldatılmış ve öfkeli görünüyordu. Becker ikisinden de uzakta, bir iskemlede oturmaktaydı. Atina'daki evde olduğu gibi. Aynı yalnızlık, ama yine de savaştan önceki tetikte olma havasının aynı paylaşılışı.

«Kız hiçbir şey bilmiyor,» dedi Litvak. «Budalanın biri.» Yükselttiği sesinde hafif bir titreme seziliyordu. «Hollandalı, adı Larsen. Yanuka'nın kendisine Frankfurt'ta bir komünde bulunurken yaklaştığını sanıyor ama pek çok erkeğin elinden geçtiği için pek hatırlayamıyor. Yanuka onu birkaç yere götürmüş, silah atmasını yalan yanlış öğretmiş, sonra da eğlençelik olarak ağabeyine vermiş. Kız burasını iyi anımsıyor. Çok hoşlanmış bundan. Bu arada onlar için sürücülük yapmış, bir iki bomba yerleştirmiş, birkaç pasaport çalmış. Dostluk için. Anarşist olduğu için. Gerzek olduğu için. Godesberg'i kabul ediyor. Zürih'in de bir bölümünü. Zamanımız olsa tümünü de eder. Antwerp işine hayır diyor.»

«Ya Leyden?» diye sordu Kurtz. Kurtz'un sesinde de bir düğümlenme vardı şimdi. Becker'in oturduğu yerden her iki adamın da hafif bir boğaz ağrısına tutuldukları düşünülebilirdi.

«Leyden'e kesin bir hayır. Hayır, hayır ve yine hayır. O sırada ana baoasıyla tatildeymiş. Sylt'te. Sylt nerededir ki?»

«Kuzey Almanya kıyılarının dışında bir ada,» dedi Becker. Ama Litvak hakarete uğramış gibi baktı onun yüzüne.

«Çok ağır gidiyor,» diye Litvak anlatmaya devam etti. «Öğle saatinde konuşmaya başladı, öğleden sonraysa, 'Hayır, ben böyle bir şey demedim, yalan söylüyorsunuz,' diye her söylediğini inkâr etti. Bantta konuşmasını bulup kendisine dinlettirdik, ama hile yaptığımızı söyleyip yüzümüze tükürdü. İnatçı bir Hollandalı ve de kaçık.»

«Anlıyorum,» dedi Kurtz.

Ancak Litvak anlayıştan daha başka şeyler bekliyordu. «Canını acıtınca, öfkelendirince daha da inatçı oluyor. Canını acıtmayı bırakınca daha da aksileşip sövmeye başlıyor. Pazarlık ediyor. Yahudi olduğumuz için. 'Size bir şeyler anlatırsam beni öldürmezsiniz, değil mi?' diyor.» Litvak birden Becker'e dondu. «Kahramanımız ne diyor buna? Onu kendime âşık mı edeyim yoksa?»

Kurtz saatine bakıyordu. «Kızın bildiği her neyse, artık tarih olmuştur. Önemi olan bizim onu ne yapacağımız. Ve nerede.» Ama son yanıtı kendisi vermek zorundaymış gibi konuşuyordu. «Hikâyeye göre nasıl, Gadi?» diye sordu Becker'e.

«Rossino kızı Viyana'da bir iki gün kullandı, güneye götürüp arabanın yanında bıraktı. Kız arabayı Münih'e götürdü, Yanuka'yia buluştu. Doğru değil kuşkusuz, ama bunu bilen yalnızca ikisi nasıl olsa.»

Litvak hikâyenin devamını hemen üstlendi. «Ottobrunn' da buluştular. Kentin güneydoğusunda bir köy. Oradan bir yere gidip seviştiler. Neresi olduğu önemli değil. Her şey tamı tamamına uygun olmasa da olur. Belki de arabada sevişmişlerdir. Kız bundan hoşlandığını söylüyor. Ama en çok, kendi deyişiyle, savaşçılarla sevişmeyi severmiş. Belki de bir yerde bir oda tutmuşlardır da oda sahibi ortaya çıkmaya korkuyordur. Bu tür boşluklar normaldir. Hasımlarımız bunu bekleyeceklerdir.»

«Peki, ya bu gece?» diye Kurtz pencereye bakarak sordu. «Şu anda?»

Litvak böyle inceden inceye sorguya çekilmeden hoşlanmazdı. «Şimdi arabadalar ve kente doğru gidiyorlar. Sevişmek için. Patlayıcının geri kalan bölümünü saklamak için. Kim bilebilir ki? Neden her şeyi böyle en ince ayrıntısına kadar açtklamak zorunda kalalım?»

«Peki kız şu anda nerede? Gerçekte yani?»

«Kamyonette.»

«Kamyonet nerede?»

«Mercedes'in yanında. Sen emir verir vermez yerini değiştireceğiz.»

«Peki Yanuka nerede?»

«O da kamyonette. Son geceleri. İkisine de uyuşturucu verdik.»

Kurtz dürbünü alıp kaldırırken vazgeçti, yine masaya bıraktı. Ellerini kavuşturup kaşlarını çattı sonra.

Başını hafifçe Becker'den yana çevirerek, «Bana başka bir yöntem söyle,» dedi. «Onu memlekete uçakla götürüp Negev çölüne bir yere yerleştiririz. Sonra ne olur? Kıza ne oldu, diye sorarlar. Ortadan kaybolduğu anda başınc büyük bir iş geldiğini, taraf değiştirdiğini düşüneceklerdir. Alexis'in onu ele geçirdiğini sanacaklardır. Ya da Siyonistlerin. Her ne olursa olsun, harekâtlarının tehlikeye düştüğünü anlayacaklardır. 'Ekibi dağıtın, herkes evine dönsün,' diyeceklerdir kuşkusuz. Onlar kızın ya Tanrının ya da Yanuka'nın elinde olduğuna inanmalıdılar. Yanuka gibi ölü olduğunu bilmeleri gerek. Aynı fikirde değil misin, Gadi? Yoksa yüzündeki ifadeden daha iyi bir fikrin olduğu anlamını mı çıkarabilirim?»

Kurtz bekledi, ancak Litvak'ın Becker'e çevrilen bakışları suçlayıcı ve düşmancaydı. Belki de kendisinin suçu paylaşmasına ihtiyacı olduğu anda onun bir masumluk gösterisinde bulunmasından kuşkulanıyordu.

«Hayır,» dedi Becker.

Litvak hemen adamın üzerine atladı. Sesi öylesine gergin ve titrekti ki, oturduğu yerden sıçrıyor gibiydi sözcükleri: «Hayır mı? Ne hayırı? Operasyon yok mu? Hayır nedir?»

«Hayır, elimizde başka bir seçenek yok demektir.» Becker yine ağır ağır konuşuyordu. «Hollandalı kızı sağ bırakırsan Charlie'yi hiçbir zaman kabul etmezler, bunu bil. Bayan Larsen'in canlısı Yanuka kadar tehlikelidir. Eğer devam edeceksek, işi burada bitiririz.»

«Eğer!» diye horgörüyle tekrarladı Litvak.

Kurtz yeni bir soruyla düzeni sağladı.

«Kızın yararlı bir ad falan yok mu bildiği? Onun aracılığıyla süreceğimiz bir iz falan? Onu tutmak için bir neden?»

Litvak omuzlarını silkti. «Edda adında Kuzey Almanyalı bir kız tanıyor. Bir kez karşılaşmış. Edda'nın dışında Paris'ten telefon eden bir başka kız var. Sesin ardında da Halil, ama Halil kartvizit dağıtmıyor kuşkusuz. Gerzek bir şey bu kız. Öylesine çok uyuşturucu alıyor ki, yanındayken adamın başı dönüyor.»

«Demek bir işe yaramaz,» dedi Kurtz.

Litvak koyu renk pardösüsünü ilikliyordu. Ama kapıya doğru yürümedi. Bir emir verilmesini bekliyordu.

Kurtz'un son bir sorusu daha vardı. «Kaç yaşında peki?»

«Haftaya yirmi birine basıyor. Bir neden mi bu?»

Kurtz da ağır ağır ayağa kalktı, mobilyalardan iyice daralmış odada Litvak'la yüz yüze geldi.

«Çocuklara tek tek sor Şimon,» dedi. «Çekilmek isteyen var mı? Açıklamaya gerek yok, çekilmek isteyenin aleyhine bir puan da olmayacak bu kararı, özgür irade.«

«Sordum bile,» dedi Litvak.

«Bir daha sor.» Kurtz kolunu kaldırıp saatine baktı. «Tam bir saat sonra bana telefon et. Daha önce değil. Benimle konuşmadan da bir şey yapma.»

Litvak çıktı, Becker kaldı.

Kurtz önce karısı Elli'yi ödemeli aradı. Masraf konusunda cok titizdi.

Çok açık bir özel yaşamı olmasıyla övündüğünden Becker çıkmak için ayağa kalktığında, «Lütfen olduğun yerde kal, Gadi,» dedi. Becker on dakika kadar Elli'nin dini çalışmalarının nasıl gittiğini, arabası onarımdayken alışverişi nasıl yaptığını dinledi. Kurtz'un böylesine havadan sudan şeyleri sormak için neden bu anı beklediğine şaşmıyordu. O da zamanında aynı şeyi yapmıştı. Kurtz son hamleden önce geçmişiyle bağlantı kuruyordu. İsrail'in sesini duymak istiyordu.

Kurtz telefonu kapatınca, «Elli iyiymiş,» dedi. «Selam söyledi. Gadi bir an önce dönsün, dedi. Biri iki gün önce Frankie'yle karşılaşmış yolda. Frankie de iyiymiş. Biraz seni özlemiş ama iyiymiş iste.»

Kurtz daha sonra Alexis'i aradı. Becker, Kurtz'u tanımamış olsaydı onun tek tek dostlarını arayıp hatırlarını sorduğunu sanabilirdi. Kurtz dostunun aile haberlerini dinledi, doğacak çocuğunu sordu. Sonra birden asıl konuya girdi.

«Paul, daha önce konuştuğumuz olay çok yakında olacak ve bunu önlemek için ne sen, ne de ben bir şey yapabiliriz, onun için bir kâğıt kalem al şimdi. Resmi haberi aldıktan sonra yirmi dört saat araştırmalarını Frankfurt ve Münih öğrenci kesimlerinde yoğunlaştıracaksın. Paris'te bir hücreyle bağlantıları olan bir sol kanat eylemci grubundan kuşkulanıldığı haberini yayacaksın. Tamam mı?» Kurtz, Alexis'in talimatını yazmasını bekledi.

«İkinci gün öğleden sonra Münih büyük postanesine git ve adına postrestant gelmiş mektubu al. Mektupta ilk suçlunun kimliğini bulacaksın. Hollandalı bir kız. Geçmiş eylemlerdeki suçortaklığı konusunda da bilgiler verilmiş olacak.»

Kurtz emirlerini sıralamaya başladı. On dördüncü güne kadar Münih kent merkezinde arama yapılmayacaktı, adli tıp testlerinin sonuçları önce Alexis'e gönderilecek ve Kurtz onaylamadan kimseye bildirilmeyecekti, diğer olaylarla bağlantı konusunda kamuoyu açıklaması Kurtz'un onayı olmadan yapılmayacaktı. Alexis'in karşı geldiğini duyunca sesini işitmesi için telefonu Becker'e doğru uzattı. «Ama Marty, dostum, sana sormam gerek... ben...»

«Sor öyleyse.»

«Bir olay öyle sıradan bir şey değildir ki. Uygar bir demokraside yaşıyoruz. Bilmem anlatabildim mi?»

Kurtz anlamış olsa bile bunu belirtmekten kaçınüı.

«Bak, istediğim bir şey var, Marty. Israr ediyorum. Zarar olmayacak, can kaybı olmayacak. Bu bir koşuldur. Dostuz biliyorsun. Dinliyor musun?»

Kurtz'un ters yanıtlarından dinlediği anlaşılıyordu. «Paul Alman malına bir zarar gelmeyecek kuşkusuz. Belki bir iki yara, ama hepsi o kadar. Zarar yok.»

«Ya can kaybı? Marty, biz ilkel bir toplum değiliz!» Alexis'in sesi korku doluydu.

Kurtz'un sesiyse çok sakindi şimdi. «Masum insan kanı akmayacak, Paul. Söz veriyorum. Tek bir Alman yurttaşının, bile burnu konamayacak.»

«Buna güvenebilir miyim?»

«Güvenmek zorundasın.» Kurtz bulunduğu numarayı vermeden telefonu kapattı.

Normal koşullar altında bu kadar rahat telefon edemezdi, ama telefonların dinlenmesinden şimdi Alexis sorumlu olduğu için bu tehlikeyi göze almaya karar vermişti.

Litvak on dakika sonra telefon etti. Kurtz yeşil ışık yaktı

Yap.

Kurtz pencere yanında, Becker de koltuğunda, beklemeye başladılar. Kurtz pencereleri ardına kadar açınca odaya otoyolun trafik gürültüsü doldu.

«Neden gereksiz tehlikeleri göz almalı?» diye mırıldandf sanki bir ihmalkârlık yapmış gibi.

Becker bir asker hızıyla saymaya başladı. İkisini hazırlamak şu kadar, son kontrol şu kadar, her iki uçtan trafikte kesiklik olduğunun bildirilmesi şu kadar. İnsan yaşamının değerinin ne olduğunu düşünmek için şu kadar. İnsanlık bağını tümüyle beş paralık edenlerin bile yaşamlarının kendileri için ne kadar değerli olduğunu... Etmeyenlerin de...

Her zaman olduğu gibi duyulan en büyük patlamaydı bu Godesberg'den daha gürültülü, Hiroşima'dan, çarpıştığı bütün savaşlardan. Becker, Kurtz'un omzu üzerinden bakarken yerden havalanan kocaman bir turuncu top gördü. Top yükseldi, yıldızlarla şafak aydınlığını alıp götürdü, ardından yükselen gazların bıraktığı boşluğu kapkara bir duman doldurdu. Havaya araba parçalan uçtu... bir tekerlek, bir parça asfalt, belki de bir insan parçası, kim bilir? Saç kurutma makinesinden çıkan hava gibi bir sıcaklığın yüzünü yaladığını hissetti Kurtz. Odadaki madeni eşya titrerken dışardan köpek havlamaları, öfkeli çığlıklar, motelin küçük evlerini bitiştiren tahta yollarda ayaksesleri duyuluyordu. Filmlerde batan gemilerde olduğu gibi, «Anam! Anam!» diye bağırıyordu insanlar. Bir kadın Rusların baskınına uğradıklarını söylüyor, aynı derecede korkmuş bir şey kendisine yalnızca bir benzin tankerinin havaya uçtuğunu belirtiyordu. Yatağın yanında bir radyo vardı. Kurtz pencerenin yanında otururken, Becker uykusuzlar için sabaha kadar devam eden bir istasyonu açıp haberin verilip verilmeyeceğini beklemeye başladı. Bir polis arabası sirenlerini çalarak geldi Ardından bir itfaiye arabası, bir de cankurtaran. Müzik kesildi ilk haber verildi. Münih'in batısında nedeni bilinmeyen bir patlama olmuştu. Başka ayrıntı yoktu. Otoyol iki uçtan kapatılmıştı, sürücülerin başka yolları kullanmaları salık veriliyordu.

Becker radyoyu kapatıp ışıkları yaktı. Kurtz da pencereyi kapatıp perdeyi çekti, sonra yatağa oturup bağcıklarını çözmeden ayakkabılarını çıkardı.

Sanki o anda aklına gelmiş gibi, «Bonn'daki elçiliğimizden bir haber aldım geçen gün, Gadi,» dedi. «Berlin'de birlikte çalıştığın Polonyalılar hakkında araştırma yapmalarını istemiştim. Mali durumlarının kontrolü falan.»

Becker hiçbir şey söylemedi.

«Anlaşıldığı kadarıyla haberler iyi değil. Ya sana daha fazla para ya da başka Polonyalı bulacağız.»

Hâlâ bir yanıt almayınca başını kaldırıp baktı. Becker kapıda dikilmiş duruyordu. Adamın duruşundaki bir şey birden parlamasına neden oldu.

«Bana bir şey mi söylemek istiyorsunuz, Bay Becker? Kafanızı sakinleştirecek ahlaksal bir nokta mı geldi yoksa aklınıza?»

Becker kapıyı ardından hafifçe kapatıp gitti.

Kurtz'un son bir telefonu daha vardı. Gavron'un evine. Eli telefona gitti, duraksadı, sonra geri çekti. Küçük Kale beklesindi biraz. Ama yine de açtı telefonu. İngilizce olarak ve o haftanın şifre adlarını kullanarak. «Nathan, ben Harry. Merhaba. Karın nasıl, iyi mi? Çok güzel. Nathan, tanıdığımız o iki küçük keçi soğuk aldılar. Bu, sanırım zaman zaman tatmin isteyen o insanları sevindirecektir.»

Gavron'un kısık ve kendini bağlamayan yanıtlarını duyduğunda Kurtz titremeye başlamıştı. Ama yine de sesine hâkim oldu. «Nathan, sanırım büyük anın şimdi başlıyor. Belirli baskıları önleyip bu işin gelişmesini bana borçlusun. Sözler verildi ve tutuldu, şimdi sıra güvene geldi. Ve biraz da sabıra.» Kurtz'un tanıdığı bütün İnsanlar içinde yalnız Gavron, kendisini sonradan pişman olacağı şeyler söylemeye itelerdi. Yine de kendini tuttu Kurtz. «Kimsenin kahvaltıdan önce satrançta kazanmayı ummadığı gibi, Nathan. Benim havaya ihtiyacım var, anladın mı? Hava... biraz özgürlük... kendime ait bir bölge... Duyuyor musun, Nathan?» Öfkesi iyice kabarmıştı. «O çılgınları biraz frenle, tamam mı? Piyasaya çık da bir değişiklik olarak bana biraz destek satın al, tamam mı?»

Telefon kesilmişti. Bunun nedeni patlama mıydı, yoksa Misha Gavron mu bilemiyordu. Bir daha açmayı denemediği için de öğrenemeyecekti.

İKİNCİ BÖLÜM

ÖDÜL

16

Londra yazdan sonbahara geçerken Charlie üç hafta « O boyunca bir yarı gerçek durumunda yaşıyor, inanmazlıkla sabırsızlık, heyecanlı bir hazırlıkla korku dalgaları arasında gidip geliyordu.

Ergec gelecekler sana, diyordu Joseph. Gelmeliler. Ve kızın beynini buna hazırlıyordu.

Ama neden geleceklerdi? Charlie bunu bilmiyor, erkek de söylemiyordu. Kızdan uzaklığını bir savunma olarak kullanmaktaydı. Mike ile Marty, Charlie'yi kendilerinden yana çektikleri gibi, Michel'i de kendi adamları mı yapacaklardı? Charlie, Michel'in kendisi için yazdıkları hikâyeyi farkedeceğini, ansızın karşısına çıkıp âşık olarak hakkını almak isteyeceğini hayal etti günlerce. Joseph bu saçma hayallerinde kendisini özendiriyor, Charlie'yi ortalarda olmayan sevgilisine biraz daha yaklaştırıyordu. Michel, sevgilim Michel; gel artık. Joseph'i sev ama Michel'i hayal et. İlk başlarda sırrının apaçık göründüğünden korkarak aynaya bile bakamıyordu. Sahip olduğu bilgiyle gerilmişti yüzü, sesinde ve hareketlerinde kendisini insanlardan ayıran bir nitelik vardı; ben günün yirmi dört saatinde tek kişilik oyun oynuyorum, diye düşünüyordu.

Sonraları, zaman ağır ağır geçip gittikçe, açığa çıkma korkusu, her gün burunlarının dibinde olup bitenleri görmeyen masumlara karşı sevimli bir saygısızlığa dönüştü. Benim geldiğim yer işte bunlar, diye düşünüyordu. Aynanın içinden geçmeden önceki ben bunların hepsi.

Joseph'e karşıysa Yugoslavya'dan geçerken geliştirdiği tekniği kullanıyordu. Her kararını ve hareketini danıştığı kîşiydi o; en iyi esprilerini kendisi için yaptığı sevgilisiydi. En iyi dostuydu. Hiç beklenmedik yerlerde, kâh otobüs durağında, kâh kütüphanede, kâh çamaşırhanede karşısına çıkıveren bir periydi. Ama Charlie onun varolduğunu kabul etmiyordu. Yaşamının tümüyle dışındaydı. Zaman dışında. Charlie'yi hayatta tutan kaçamak buluşmaları dışında. Yerine geçtiği Michel dışında.

As You Like It'in provası için şirket Victoria İstasyonu yanında eski bir kışla talim salonu kiralamıştı. Charlie şimdi her sabah oraya gidiyor, her akşam da saçından bayat asker birası kokusunu yıkıyordu.

Quilley'le Bianchi'de yemek yiyorlar, adamı çok garip buluyordu. Adam kendisini bir konuda uyarmak ister gibiydi, ama Charlie açık konuşmasını söyleyince politik görüşün insanın kendine özgü bir şey olduğunu söylüyordu. Ama çok da sarhoş olmuştu. Yaşlı adamın makbuzu imzalamasına yardım edip sokakta kalabalığa karışınca, kendini kendinden çok uzakta hissetmişti, sanki kendinden kaçan gölgesini izlermiş gibi. Yaşamdan ayrı düştüm. Bir daha yolumu bulamayacağım. Ama daha bunu düşünürken bileğine dokunan bir elin temasını hissetmiş, Joseph bir an sonra gözden kaybolmadan kendisini bir kenara çekmişti. Bu karşılaşmaların Charlie üzerindeki etkisi müthişti. Sürekli bir dikkat ve eğer kendine karşı dürüstse, tutku halinde bulunuyordu. Onsuz geçen bir gün boşa geçmiş bir gündü; onu bir an bile görse kalbi ve vücudu, henüz on altı yaşında bir kızmış gibi erkeğe doğru akıp gidiyordu.

Ciddi pazar gazetelerini okuyor, İngiliz yönetici kafasının yetersizliğine şaşıyordu. Unutmuş olduğu Londra'ya bakıyor, her yanda kendisinin şiddet yoluna adanmış bir radikal olarak kimliğini görüyordu. Onun bildiği toplum ölü bir bitkiydi artık, onun görevi bunu temizleyip atmak ve toprağı daha iyi bir şey için kullanmaktı. Neon ışıklarıyla aydınlatılmış süpermarketlerde ayaklarını zincirli köleler gibi sürüyerek dolaşan insanlar bunu söylüyordu; umutsuz yaşlılarla kötü bakışlı polisler de. Yanlarından uçar gibi geçen Rolls Roce'lara bakan karaderili çocuklar da. Londra'nın tümü atılmış umut ve ruhların doldurduğu boşaltılmamış bir çöp tenekesiydi. Michel'in verdiği esinle Charlie Üçüncü Dünyanın kapitaiistlerce sömürülmesiyle Camden

Town'da ayağı dibindeki bu sahne arasında zihni köprüler kurabiliyordu.

Hem bir sorun çıkmaması için, hem de Joseph'le geçen kupkuru dönemden sonra vücudu ihtiyaç duyduğundan birkaç kez Al'la yatmıştı. Ayrıca Michel de böyle yapmasını istemişti. Charlie erkeğin kendisinin evine gelmesine izin vermiyordu, Al yine evsiz barksızdı ve daha önce olduğu gibi, yine Charlie'nin evine yerleşmeye kalkabilirdi. Hem şimdi Charlie'nin evinde kesinlikle kimseyle paylaşamayacağı yeni sırlar vardı. Yatağı Michel'indi, onun tabancası yastığının altında durmuştu. Al ya da başka biri Charlie'yi bu anıları kirletmeye zorlayamazdı. Joseph sinemadaki rol işinin fos çıktığını söylediğinden, Al'la dikkatli davranmak durumundaydı, yoksa onun gururu incindiğinde ne kadar vahşileşebildiğini eski deneylerinden biliyordu.

İlk heyecansız buluşmaları Al'ın her zaman devam ettiği meyhanede yer aldı. Büyük filozof iki kadın hayranıyla birlikteydi. Charlie erkeğe doğru yürürken, Michel'in kokusunu alacak, diye düşünüyordu. Benim giysilerimde Michel, derimin altında, gülümsememde. Ama Al herhangi bir şeyi kokusunu alamayacak kadar ilgisizliğini göstermekle meşguldü. Kızın oturması için iskemleyi ayağının ucuyla itti. Tanrı yardımcım olsun, diye düşündü Charlie. Daha bir ay öncesine kadar bu cüce benim dünya işlerindeki tek danışmanımdı. Meyhane kapanınca bir arkadaşlarının dairesine gidip bir odasına el koydular. Charlie içindeki erkeğin Michel, yarı karanlıkta üzerine abanan esmer vücudun Michel, kendisine bakan yüzün Michel, kendisini zevkin doruğuna ulaştıranın Michel olduğunu düşündüğünü farketti. Ama Michel'in ötesinde bir başka kişi daha vardı. Joseph sonunda kendisinin olmuştu. O yakıcı ve kapalı cinselliği sonunda açığa çıkmıştı. Yaralı zihni ve yaralı vücudu Charlie'nindi artık.

Pazarlar dışında zaman zaman kapitalist gazeteleri okuyor, tüketicilere yönelik radyo haber bültenlerini dinliyordu. Ama Avusturya'ya yüksek kalite Rus plastik patlayıcısı sokan kızıl saçlı bir İngiliz kızının arandığı konusunda hiçbir şey duymadı. Böyle bir şey hiç olmamıştı. Gördüğüm düşlerden biriydi bu. Daha geniş kapsamıyla dünya da artık kendisini ilgilendirmiyordu. Aachen'de bir Filistin bombalı saldırısı olmuştu, misilleme olarak da İsrailliler Lübnan'da bir kampa baskın yapmışlar, şu kadar sivil ölmüştü. İsrail'de kamuoyunun öfkesi çok artmıştı, bir İsrail generali Filistin sorununu «kökünden başlayarak» çözeceğini söylüyordu. Ama Charlie'nin bu işlere bulaşmasından sonra artık olayların resmi açıklamalarına hiç güveni yoktu ve bundan sonra da olmayacaktı. İlgiyle izlediği tek haber Londra hayvanat bahçesindeki dişi pandaydı. Hayvan çiftleşmeyi reddediyorsa da, kadın hakları savunucuları bunun erkeğin suçu olduğunu söylüyorlardı. Hayvanat bahçesi Joseph'in yerlerinden biriydi. Kendi ayrı yollarına gitmeden orada bir sıra üstünde otururlar, genç. aşıklar gibi el ele tutuşurlardı.

Yakında, derdi Joseph. Çok yakında.

Charlie hep böyle gözle görünmeyen bir seyirci topluluğunun önünde oynayarak, her hareketini ve sözünü bir anlık bir dikkatsizliğe karşı koruyarak, gelenekleşmiş gibi aynı şeyleri yapmaya başladığını farketti. Haftasonları genellikle Peckham'daki kulübe gider, koskoca bir salonda çocukları bir oyuna hazırlardı. Noel için bir rock pandomim oyunu hazırlıyorlardı.

Cumaları bazan Al'ın meyhanesine gidiyordu. Çarşambaları da köşebaşında oturan ve koro kızlığından emekliye ayrılmış Bayan Dubber'e iki şişe bira götürürdü. Bayan Dubber romatizmasının dışında bir sürü hastalığa sahipti ve vücudunu, bir zamanlar hiç de eliaçık olmayan aşıklarına gösterdiği bir heyecanla söver dururdu. Charlie de kadına tiyatro dünyası hakkında çeşitli hikâyeler uydurur, ikisi birlikte çılgınca bir kahkahaya başladıklarında, komşular gürültüyü bastırmak için televizyonlarını sonuna kadar açarlardı.

Bunların dışında kimseyi görmeye tahammülü yoktu Charlie'nin. Meslek yaşamı kendisine istediği takdirde kapılarını çalıp girebileceği sekiz on aile sağlamışsa da.

Lucy'le telefonda görüşüyordu, buluşmaya söz veriyorlar ama gününü açık bırakıyorlardı. Robert'ı Battersea'de bulmuştu, ama Mikonos grubu on yıl öncesinin okul arkadaşları gibiydi şimdi, onlarla, paylaşacak bir şey kalmamıştı. Eski yaşamının yakın dostlarından birkaçını daha denedi ama hiçbirinde başarılı olamadı. Bunun üzerine evde kalmış bir kız olup çıktı. Hava sıcak olduğunda sokağındaki ağaçları suluyor ve kuşlar için penceresine torbalar içinde yem bırakıyordu. Bu Joseph'le işaretleşme yollarından biriydi. Arabasındaki silahsızlanma amblemi ve askılı çantasındaki bakır «C» gibi. Joseph bunlara güvenlik işaretleri diyor ve kullanımları konusunda kendisini sık sık sınıyordu. Bunlardan herhangi birinin kaldırılması imdat çağrısıydı. Çantasında da yepyeni beyaz bir ipekli eşarp vardı. Teslim için değil de, geldikleri takdirde, «Geldiler,» diyebilmek için. Günlüğünü Okuryazar Takımının bıraktığı yerden tutmaya devam ediyordu. Kayıp erkeğine durmadan mektuplar yazıyordu ama sonunda onları da postalamaktan vazgeçti.

Michel, sevgilim, Tanrı aşkına gel artık.

Ama ateşli konuşmaların yapıldığı yerlerden uzak duruyor, kimse üstlenmediği için zaman zaman kendisinin broşürlerini dağıttığı St. Pancras grubunaysa hiç yaklaşmıyordu. Arabasını tamirciden aldıktan sonra ilk iş olarak Rickmansworth'a annesini görmeye ve Mikonos'tan aldığı masa örtüsünü vermeye gitti. Genellikle bu ziyaretlerden nefret ederdi. Pazar yemeği tuzağı, üç sebze yemeği ardından bir tatlı ve annesinin son görüştüklerinden bu yana dünyanın kendisine ettiği kötülükleri sıralaması. Ama bu kez çok iyi anlaştıklarını görünce gerçekten çok şaşırdı. Gece orada kaldı, koyu renk eşarbını başına geçirdi ve kiliseye gitti. En son başına eşarp sardığı zamanı hatırlamamaya dikkat ediyordu. Kilisede diz çökünce içinde hiç beklenmedik bir dindarlık duygusunun kalıntılarını farketti, kimliklerinden birkaçını Tanrının hizmetine adadı. Org dinlerken ağlamaya başladı. Bu da zihninin ne kadarını kontrol altında tutabildiği konusunda bir kuşku yaratmıştı içinde.

Evime dönmeye cesaret edemiyorum da ondan, diye düşündü.

Charlie'yi rahatsız eden şey dairesinin kendi yeni kimliğine uyacak biçimde değiştirilmiş olmasıydı. Boyutlarını ancak anlayabildiği bir sahne değişimi sözkonusuydu. Yeni yaşamının tümü içinde, kendisi yokken dairenin sinsi bir biçimde yeni baştan düzenlenmiş olması çok huzur kaçırtıcıydı. Şimdiye dek evini en güvenli yer olarak kabul etmişti. Daireyi işi hırsızlığa dökmüş işsiz bir aktör eskisinden almıştı. Adam hırsızlığı da bırakıp erkek arkadaşıyla İspanya'ya çekilmişti. Daire Camden Town'un kuzeyinde, bir Hintli kahvehanesinin üstündeydi. Kahve sabahın ikisinde açılır, yedisine kadar kahvaltı servisi yapardı. Charlie'nin merdivenine varmak için helayla mutfak arasında dar bir geçitten ve bir avludan geçilirdi. Bu noktaya kadar insan patronun, aşçıbaşının, aşçıbaşının küstah oğlan dostunun ve helada bulunanların gözlem konusu olurdu. Merdivenin üst başına varılınca da ikinci bir sokak kapısından daha geçilirdi. Buradan dünyanın en iyi yataklı tavanarası odasına girilirdi. Dairenin bir de banyosuyla mutfağı vardı.

Charlie şimdi bu güvenlik avuntusunu yitirmişti. Bunu kendisinden çalmışlardı. Sanki kendi yokluğunda daireyi bir başkasına vermiş de, geçici kiracı bir iyilik olarak bir sürü şey yapmış gibiydi. Kimse görmeden nasıl girmişlerdi içeri? Aşağı kahvehanede sorduğunda kimse bir şey söyleyememişti. Örneğin, fotokopilerini Münih'te gördüğü Michel'in mektupları çekmecesinin ardındaydı. Uyuşturucu aldığı günlerde eroinini sakladığı banyonun çatlak çinisi ardında eski beşlik banknotlardan oluşan üç yüz sterlinlik karagün parası vardı. Bunu oradan alıp döşemenin altına, sonra yine eski yerine kaldırdı. Nottingham'daki ilk günden başlayan aşkının anıları vardı sonra; motelin kibrit kutusu, Paris'e ilk mektuplarını yazdığı ucuz tükenmez kalem, yemek kitabının içinde kurutulmuş ilk orkideler, York'ta onun kendisine aldığı ilk giysi, Londra'da verdiği o korkunç küpeler. Charlie bunları pek beklemiyordu doğrusu; oysa Joseph kendisini bu konuda uyarmış sayılırdı. Charlie'yi rahatsız eden şey, bu küçük değişikliklerin yaşandıkça kendisinin bir parçası olmasıydı. Kitaplığında Michel'in imzalarıyla Filistin hakkında parlak resimli kitaplar, duvarda Arap göçmenlerinin siluetleri üstünde İsrail Başbakanının kurbağayı andıran yüzünü gösteren Filistin yanlısı poster; ronun yanında İsrail'in 1967'den sonraki işgallerini gösteren bir harita, Sur ve Sayda kentleri üzerinde kendisinin bir soru işareti İsrail aleyhtarı propagandanın yer aldığı kötü baskılı İngilizce broşürler.

Benim bunlar, diye düşündü Charlie, benim yaşam öyküm işte. Bir kez zokayı yuttum mu, gider tüm dükkânı satın alırım.

Ama bu kez ben değildim bunları yapan. Onlardı.

Ne var ki, bunu düşünmek kendisini rahatlatmıyordu, aradan zaman geçince, aradaki farkı kafasında tutamıyordu bile.

Michel, seni ele geçirdiler mi?

Charlie, Londra'ya döndükten sonra verilen talimat üzerine Maida Vale postahanesine gitti ve kimliğini gösterip kendisine gelen İstanbul damgalı tek mektubu aldı. Damgaya bakılırsa mektup kendisi Mikonos'a gitmek üzere Londra'dan ayrıldıktan sonra gelmişti. Sevgilim, Atina'ya az kaldı. Seni seviyorum. 'M'. Kendisini ayakta tutmak için aceleyle karalanmış bir not. Ama bu canlı haberleşme kanıtı Charlie'yi çok rahatsız etmişti. Gömdüğü bir dizi hayal fırlamıştı yüze şimdi. Michel'in Gucci ayakkabılı ayaklarının merdivende sürünmesi. Gardiyanlarının ayakta tuttuğu gevşek vücudu. Askere alınmayacak kadar genç yüzü. Aşırı dolgun, aşırı masum sesi. Çıplak esmer göğsü üzerinde sallanan altın madalyon. Joseph, seni seviyorum.

Charlie bundan sonra her gün, hatta bazen günde iki kez gitti postahaneye. Boş elle çıktıkça daha çok umutsuzluğa kapılıyordu. Çok ustaca, dikkatle oynuyordu rolünü. Hatta Joseph yan bölmede pul alan bir müşteri olarak birkaç kez izlemişti kızı.

Charlie aynı dönem içinde Michel'den bir yanıt alabilmek için Paris'e üç mektup atmış, erkeğin kendisine yazması için yalvarmış, sessizliği için onu önceden bağışladığını bildirmişti. Bunlar kendisinin yazdığı ilk mektuplardı, daha önce Okuryazar Takımının yazdıklarına bir gerçeklik veriyordu böylece. Yazdığı her mektubu daha önce kendisi için seçilen posta kutusuna atıyordu. Bunu oradan alan insanlar vardı kuşkusuz. Ama Charlie çevresine bakınmamayı ve bunun üzerinde düşünmemeyi öğrenmişti artık. Bir keresinde Wimpy Bar'ın camında Rachel'i gördü. Bir kere de Raoul ve Dimitri motosikletle yanından geçtiler. Michel'e son mektubunu özel ulak gönderdi. Onun mektuplarını boşuna beklediği postahaneden. «Sevgilim, lütfen lütfen yaz» diye yazdı zarfın arkasına. Joseph de bu sırada sabırla bekliyordu kuyrukta.

Bu haftalar boyunca süren yaşamına büyük harf ve küçük harf diye bakmaya başlamıştı. Büyük harf yaşadığı dünyaydı. Küçüğüyse, büyüğü bakmadığı zaman içine girip çıktığı bir dünyo. Hiçbir aşk ilişkisi, hatta evli erkeklerle olanları bile bu kadar gizli olmamıştı.

Beşinci gün Nottingham'a gittiler. Joseph olağandışı önlemler almıştı. Charlie'yi cumartesi akşamı uzak bir metro istasyonundan arabayla alıp pazar günü öğleden sonra geri getirdi. Kıza gerçekten iyi kalite bir sarı peruka almış, bir valiz içinde yeni giysiler ve bir de kürk manto getirmişti. Geç saatte yemek yemişlerdi. Yemeğin ortasında Charlie garsonların perukaya ve kürk mantoya karşın kendisini tanıyacaklarından korkmak saçmalığında bulunmuş, tek gerçek sevgilisinin ne olduğunu öğrenmek istemişti.

Sonra yatak odasına çıkmışlar, iki yatağı birleştirip şilteleri yan yana yerleştirmişlerdi. Charlie bir an için gerçekten sevişeceklerini sanmıştı. Banyodan çıktığında Joseph yatağın üzerine uzanmıştı. Charlie de onun yanına uzanıp başını göğsüne dayadı. Sonra yüzünü uzatıp boynunu, yanaklarını, çenesini ve sonunda dudaklarını öptü. Erkeğin eli kızın yüzünde dolaştı, o da onu öptü, gözlerini kapatmadan yüzünü avuçları içinde tuttu. Sonra hafifçe itip doğruldu. Son bir kez daha öptü.

«Dinle,» dedi pardösüsünü alırken.

Joseph gülümsüyordu. En iyi, en yakışıklı gülümsemesi. Charlie dinledi. Pencerelerine çarpan Nottingham yağmurunun, kendilerini iki gece ve bir gün yataktan çıkarmayan yağmurun sesini duydu.

Ertesi sabah Michel'le yaptıkları o küçük gezintileri tekrarladılar, ancak tutkuları galip gelince yeniden motelin yolunu tuttular. Joseph görsel bellek için diyordu ve de görmüş olmanın vereceği ek güven için. Bu dersler arasında başka dersler de öğretiyordu. Sessiz işaretler diyordu bunlara; ve bir de Marlboro sigara paketlerinin içine gizli yazı yazma yöntemi. Ama Charlie bunu pek ciddiye alamıyordu.

Birkaç kere de provalardan sonra Strand'ın arkasındaki tiyatro kostümcüsünde buluştular.

«Prova İçin geldin değil mi şekerim,» diyordu kapıda altmış yaşlarındaki sarışın dev gibi bir kadın. «Şöyle gel, yavrum.» Sonra kendisini Joseph'in bir orospu müşterisi gibi beklediği arka yatak odasına alıyordu. Erkeğin saçlarındaki beyaz tellere dikkat eden Charlie, sonbahar sana yakışıyor, diye düşündü Hep de yakışacak.

Charlie'nin en büyük endişesi Joseph'i bulma sorunuydu. «Nerede kalıyorsun? Seninle nasıl ilişki kurabilirim?»

«Cathy aracılığıyla,» diyordu Joseph. «Güvenlik işaretlerini biliyorsun, Cathy de var, yeter işte.»

Cathy, Charlie'nin can simidiydi, aynı zamanda Joseph'in erişilmezliğinin koruyucusu. Her akşam saat altıyla sekiz arasında Charlie, her seferinde değişik olmak üzere, bir telefon kulübesine girer ve West End'de bir numarayı arardı. Cathy günün olaylarını dinlerdi; provalar nasıl geçti, Al'la diğerleri neler yapıyorlar, Quilley iyi mi, gelecekteki roller konusunda bir şeyler konuştular mı, ihtiyacı olan bir şey var mıydı? Genellikle yarım saati geçerdi konuşmaları. Charlie ilk başlarda Cathy'den, Joseph'le ilişkisini azaltan kişi olarak nefret ederdi, ama zamanla kadının çok zeki ve espri sahibi olduğunu anlayınca bu konuşmalardan zevk duymaya başladı. Charlie belki de Kanadalı, iyi yürekli biri olarak düşünüyordu kadını. Okuldan atıldıktan ve aklını kaçırmaya ramak kaldığı zaman Tavistock Kliniğindeki o kadın psikologlar gibi. Charlie aslında pek yanılıyor sayılmazdı, Bayan Bach Kanadalı değil Amerikalıysa da, ailesi kuşaklar boyunca hep doktor yetiştirmişti.

***

Kurtz'un gözetleyiciler için Hampstead'de kiraladığı yer sakin bir mahallede olup epey büyüktü. Kudüs'teki dostları Marty'nin bir sözü üzerine evin sahipleri Marlow'a gitmişlerdi. Evin içinde sakin ve entelektüel bir incelik göze çarpıyordu Salonda Nolde'nin tabloları ve Thomas Mann'ın imzalı bir fotoğrafı, kurulunca öten kafesli bir kuş, meşin koltuklu bir kütüphane odası ve kuyruklu Bechstein piyanolu bir müzik odası vardı. Bodrumda pingpong masası bulunuyordu. Arka bahçedeki tenis kortuysa iyice haraptı. Ön taraftaki küçük kapıcı evinin üstüne tabelalarını da asmışlardı. «İbrani ve Hümanizma Çalışma Grubu, Yalnızca Öğrenciler ve Öğretmenler.»

Litvak da içlerinde olmak üzere on dört kişiydiler, ancak dört kata öylesine bir sessizlik ve düzen içinde yerleşmişlerdi ki insan evde kimsenin olmadığına yemin bile edebilirdi. Moralleri hiçbir zaman bir sorun olmamıştı, ancak Hampstead evinde şimdi daha da yükselmiş denilebilirdi. Koyu renk mobilyalardan hoşlanıyorlar, çevrelerindeki eşyaların kendilerinden daha çok şeyler bildiğini hissediyorlardı. Gece yarılarına kadar çalışmayı seviyorlardı. Litvak, Brahms çalınca, popmüziği delisi olan Rachel bile önyargılarını bir yana bırakıp onu dinlemeye geliyordu. Oysa ilk başta İngiltere'ye dönme fikrine karşı çıkmış ve İngiliz pasaportuyla girmemekte direnmişti.

Böylesine gelişmiş bir takım ruhuyla beklemeye başlamışlardı. Kendilerine söylenmemiş olsa bile yerel meyhanelere ve lokantalara gitmiyorlar, yerel halkla gereksiz bir ilişkiye girmiyorlardı. Öte yandan kendilerine mektup gönderiyorlar, süt ve gazete alıyorlar, yapmadıkları takdirde göze çarpacak olan şeyleri yapmaktan kaçınmıyorlardı. Bol boi bisikletle dolaşıyorlardı. Mahallede kendilerinden önce ünlü ve kimi zaman pek kuşku götürür inanca sahip Yahudiler yaşadığını öğrenince pek memnun oldular. İçlerinde Friedrich Engels'in ya da Highgate Mezarlığında Karl Marx'in mezarını ziyaret etmeyen kalmadı. Ulaşım işlerini Haverstock Hill'deki pembe boyalı küçük bir garajdan yürütüyorlardı. Garajın ön vitrininde «Satılık Değildir» yazılı eski bir gümüş rengi Rolls Royce vardı, sahibi de iri yarı, esmer yüzlü, ağzından yarım sigarası eksik olmayan, kendi yazısını daktilo makinesinde kendisi yazarken mavi melon şapkasını başından çıkarmayan Bernie adında biriydi. Kamyonetleri, arabaları, motosikletleri vardı. Ekip geldiği gün kapıya «Yalnız Sözleşmeyle İş Yapılır» diye kocaman bir levha asmıştı. Dostlarına da, «Film şirketi diyorlar, nem var nem yok hepsini kiraladılar. Temiz de para verdiler, direnmem olanaksızdı,» demişti.

Bir yere kadar hepsi gerçekti bunların, çünkü kendisiyle yayılmasını istedikleri hikâye konusunda anlaşmışlardı. Ama Bernie çok daha başka şeyler de biliyordu. Zamanında o da bir iki iş çevirmişti.

Bu arada, uzak bir savaş alanından haberler gibi, her gün Londra'daki elçilikten bir İki haber kırıntısı gelmekteydi. Rossino, Yanuka'nın Münih'teki evine bir kere daha gelmişti. Bu kez yanında Edda kuramını doğrulayan sarışın bir kadın vardı. Bilmem kim Paris'te şunu ziyaret etmiş, şu ya da bu Beyrut, Şam ya da Marsilya'da şununla görülmüştü. Rossino'nun teşi hislyle yepyeni yollar açılmıştı önlerinde. Litvak haftada üç gün brifing ve ardından tartışma yaptırıyordu. Fotoğraf çekilmişse bunlar gösteriliyor, bilinen takma adlar üstünde konuşuluyor, davranış biçimleri, sevilen yiyecekler, alışkanlıklar dile getiriliyordu. Zaman zaman da yarışmalar düzenliyor, kazananlara armağanlar veriyordu.

Sık sık olmasa da, büyük Gadi Becker ara sıra son haberleri öğrenmek için geliyor, odada herkesten ayrı oturuyor, toplantı sona erer ermez çıkıp gidiyordu. Onlardan ayrı yaşamı konusunda hiçbiri bir şey bilmiyordu. Becker'di o, onların doğum günlerinden daha fazla gizli görev başarmış ünsüz kahraman.

Çağrı on sekizinci gün geldi. Cenevre'den gelen bir teleksle alarma geçtiler, Paris'ten gelen telgraf durumu onayladı. Bir saat gçmeden ekibin üçte ikisi yağmur altında batıya doğru yola çıkmıştı bile.

17

Heretics adı verilen tiyatro trupu ilk oyununu Exeter'de sergiledi. Matine olmadığı zaman oyuncular kentte gezip esniyorlar, akşamları oyundan sonra sanatseverlerle şarap İçip peynir yiyorlardı. Anlaşmanın bir parçasıydı yerlilerle ilişkide bulunmak.

Exeter'den Plymouth'a geçip deniz üssünde oynadılar. Ancak Exeter de, Plymouth da şimdi bulundukları Cornwall yarımadasındaki granit maden kentine oranla çılgın eğlenceler kenti sayılırlardı. Kentin daracık sokakları denizden gelen sisle karanlık, sürekli kasırgalar yüzünden ağaçlar hep çarpık ve bodurdu. Oyuncular beş altı eve dağıtılmışlardı. Charlie kısmetine düşen sarmaşık kaplı evde yatarken, Londra'ya giden trenlerin gümbürtüsü duyuldukça kendini uzaktan geçen gemifere bakan bir kazazede gibi hissediyordu. Tiyatro sahnesi bir spor salonunda kurulmuştu. Gacırtılı tahtalar üstünde yürürken yüzme havuzunun klorlu kokusunu duyuyor, duvarın öte yanından top sesleri geliyordu. Seyircilerse uyuşuk ve kıskanç gözlemiyle, eğer deneyecek kadar, küçülmeye razı geldikleri takdirde oyunu senden daha iyi oynayacaklarını söylemeye çalışan ukalalardı. Kadın sporcuların soyunma odası olan makyaj odasına geldi orkideler. Perdenin açılmasına on dakika kala.

Charlie çiçeği ilk önce muslukların üzerindeki uzun aynada gördü. Çiçekler bir an duraksayıp kararsızca onlara doğru yürüdüler. Ama Charlie sanki yaşamı boyunca hiç orkide görmemiş gibi makyajına devam etti. Elli yaşlarındaki Cornwall'lu Val'ın kolunda bir tek çiçek.

«Seni güzel Rosalind ilan ediyorum,» dedi Val.

Düşmanca bir sessizlik çöktü odaya, tüm kadın oyuncular Val'ın bu gereksiz sözlerine kulak verdiler. Oyuncuların en heyecanlı ve en suskun oldukları saatteydiler.

«Rosalind benim,» dedi Charlie. «Ne istediniz?» Sonra sanki sorusunun yanıtını bilmiyormuş gibi gözünü boyamaya devam etti.

Val törensel bir ifadeyle çiçekleri musluğa bırakıp çıktı odadan. Charlie zarfı herkesin gözü önünde açtı. Bayan Rosalind için. Avrupalı yazısı, siyah mürekkep yerine mavi tükenmez. İçinde parlak bir kartvizit vardı. ANTON MESTERBEİN, CENEVRE. Onun altında da elle yazılmış tek bir sözcük: Avukat. Ne bir mesaj, ne de «Özgürlüğümün ruhu Joan'a.»

Charlie sanki yeryüzünün en önemli şeyiymiş gibi dikkatini öteki kaşına verdi.

Yandaki musluktan Çoban Kız, «Kimden, Chas?» diye sordu. Kız kolejden yeni mezundu, akıl yaşı on beşten fazla değildi.

Charlie kaşlarını çatarak aynada eserine baktı.

«Epey para eder, değil mi, Chas?» dedi Çoban kız.

O olmalıydı!

Haber gelmişti sonunda!

Öyleyse neden burada değil? Neden kendi el yazısıyla bir not yazmamış?

Kimseye güvenme, diye uyarmıştı kendisini. Michel. Özellikle beni tanıdıkiannı iddia edenlere güvenme.

Bir tuzak bu. Yugoslavya işini haber aldılar. Sevgilimi tuzağa düşürmek için beni kullanıyorlar.

Michel! Michel! Sevgilim, ne yapacağımı söyle bana!

Kendisine seslenildiğini duydu. «Rosalind... Charlie nere de yahu? Charlie?»

Koridorda boyunlarına havlularını sarmış bir grup yüzücü, kadınlar soyunma odasından çıkan bu kızıl saçlı kadına ifadesiz gözlerle bakıyorlardı.

Her nasılsa oyunu bitirebildi Charlie. Hatta belki de rolünü bile yapabildi. Perde arasında Mycroft Kardeş diye çağırdıkları yönetmen yüzünde garip bir ifadeyle kendisinden «biraz daha normal olmasını» istedi. Charline söz verdi adama. Ama onu duymuyordu bile. Yarı boş salonda kırmızı bir ceket arıyordu.

Boşuna.

Başka yüzler gördü ama tanımadı. Rachel ve Dimitri örneğin. Burada değil, diye düşündü umutsuzlukla. Bir oyun bu. Polis.

Soyunma odasında çabucak giyindi, başına beyaz eşarbı sardı ve kapıcı kendisini atana kadar bekledi. Sonra dışarda, salonu boşaltan atletler arasında da orkideleri göğsüne bastırarak bekledi. Yaşlı bir kadın çiçekleri kendisinin yetiştirip yetiştirmediğini sordu. Bir okul öğrencisi imzasını istedi. Çoban Kız kolunu çekiştirdi. «Chas... Partiyi unutma. Chas... Val seni aramadık yer bırakmadı!»

Spor salonunun ön kapıları ardından kapandı, geceye doğru iki adım attı. Şiddetli rüzgâr karşısında sendeleyerek arabasına yürüdü, orkideleri koltuğa bırakıp direksiyona geçti. Motor bir kerede çalışmadı, çalıştığında da evine dönmek için acele eden bir at gibiydi. Charlie anayola girerken dikiz aynasından bir başka arabanın da aynı anda hareket ettiğini ve konuk kaldığı eve kadar kendisini uzaktan izlediğini gördü.

Arabayı pansiyonun önünde park etti, çiçekleri alıp kapıya doğru koştu. Dört merdiven çıkmıştı, iki kere saydı bunu. Bir kez kendisi çıkarken, bir kez de hemen arkasından biri sert adımlarla çıkarken. Pansiyonda görünürlerde kimseler yoktu. Gece kâtibi olarak çalışan şişman Humphrey'in dışında.

«Altı değil. Hump,» dedi Charlie neşeyle, genç adam anahtara uzanırken. «On altı. En üstte. Bir de aşk mektubu var yanında.»

Charlie katlı kâğıdı Michel'den bir not diye aldı. Ama not kız kardeşindendi. «Bu geceki oyunun için başarılar dilerim.» Bu da Joseph'in «Seninle birlikteyiz» demesiydi.

Sokak kapısı açılıp kapandı. Holün halısı üzerinde bir erkek ayak sesi duyuldu. Charlie gelenin Michel olabileceğini düşünerek hafifçe çevirdi başını. Ama yüzündeki düş kırıklığı ifadesinden Michel olmadığı anlaşılıyordu. Dünyanın geri kalan bölümünden biriydi, işine hiç yaramayan biri. İnce yapılı, koyu renk gözlü, tehlikeli biçimde sakin bir genç. Üzerinde kahverengi uzun bir gabardin pardösü vardı, omuzları geniş görünsün diye apoletliydi. Gözlerine ve pardösüsüne uyan bir de kahverengi kravat. Adaletle falan ilgisi yok, diye düşündü... daha çok adaletsizlikle. Kırk yaşında bir gabardinli genç.

«Bayan Charlie?»

Soluk bir çenede küçük ve dolgun bir ağız.

«Size ortak dostumuz Michel'den selam getirdim, Bayan Charlie.»

Charlie dayak yemeye hazırlanan biri gibi sertleştirdi yüzünü. «Michel kim?» Ama adamın yüzünde bir ifade değişikliği göremedi. Bunun üzerine kendisi hareketsiz kaldı; insanların resimleri ya da heykelleri yapılırken durdukları gibi. Ya da hareketsiz polisler karşısında.

«Nottingham'da Michel, Bayan Charlie.» İsviçre aksanı suçlayıcıydı sanki. Ses gizli bir şeyden söz edermişçesine yumuşaktı. «Michel size altın rengi orkide getirmemi ve sonra kendi adına yemeğe götürmemi söyledi. Gelmeniz konusunda ısrarlıydı. Lütfen, Michel'in iyi bir dostuyum ben. Gelin.»

Sen mi, diye düşündü Charlie. Dost ha! Michel canını kurtarmak için bile senin gibi bir dost seçmez. Ama bunu yüzündeki ifadeyle söyledi ancak.

«Ben Michel'i hukuken temsil etmekle de yükümlüyüm, Bayan Charlie. Michel yasaların korunmasını istemek hakkına sahiptir. Lütfen gelin şimdi.»

Charlie'nin hareketi biraz güçtü ama bunda samimiydi. Orkideler epey ağırdı ve onları kendi kucağından erkeğin kucağına iletmek epey zordu, ama sonunda bunu başaracak gücü buldu kendinde. Erkeğin kolları çiçekleri almak için uzan dı. Charlie bu arada söylemeye karar verdiği şeyleri söyleyecek ses tonunu bulmuştu.

«Yanlış oyuna gelmişsiniz. Ben Nottingham'lı Michel diye birini tanımıyorum. Hiçbir yerden Michel diye birini tanımıyorum. Sizinle geçen mevsim Monte Carlo'da falan da karşılaşmış değiliz. Güzel bir girişimdi, ama yorgunum ben. Bıktım artık hepinizden.»

Anahtarını almak için resepsiyona dönünce Humphrey'in kendisine çok önemli bir şey sormakta olduğunu farkettl. Parlak yüzü titriyordu, kocaman bir deftere bir şeyler yazmak için kalemini kaldırmıştı.

«Sabah çayını kaçta istersiniz diye sordum, efendim.»

«Saat tam dokuzda, şekerim, sakın daha erken olmasın ama.»

«Ya gazete, bayan?» diye sordu Humphrey. «Hangi gazeteyi okursunuz?»

«Times, şekerim.»

Humphrey birden boş çuval gibi söndü. «Telegraph,» diye yazdı. «Times önceden sipariş edilir.» Charlie merdivenden kendini bekleyen karanlığa doğru çıkmaya başlamıştı bile.

«Bayan Charlie!»

Bir daha beni öyle çağınrsan inip senin ağzını dağıtırım, diye düşündü Charlie. İki basamak daha çıkmıştı ki. adamın bir daha seslendiğini duydu.

«Michel, Rosalind'nin bu gece bileziğini taktığını duyunca çok sevinecek. Hâlâ da takmakta olduğunu duyunca da! Yoksa bu başka bir hayranınızın armağanı mı?»

Charlie'nin önce başı, sonra tüm vücudu döndü adama. Orkideleri sol koluna aktarmıştı. Sağ kolu boşmuş gibi yana sarkıyordu.

«Gidin dedim size. Lütfen... tamam mı?»

Ama Charlie, sesinden de belli olduğu gibi, kendi inancına karşı tartışıyordu.

«Michel bana size taze bir İstakoz ve bir şişe beyaz Boutrais şarabı ısmarlamamı söyledi. Beyaz ve soğuk, dedi. Başka mesajları da var. Onun konukseverliğini kabul etmediğinizi, hem de hakaret ettiğinizi söylediğimde çok kızacaktır.»

Bu kadar fazlaydı artık. Kendisinin o kadar önemsizce ortaya attığı ruhunu isteyen kara bir melekti bu adam. İster polis olsun, ister adi bir şantajcı, eğer Michel'e kendisini götürecekse, onu yerin dibine kadar izleyecekti. Topukları üzerinde dönüp ağır ağır aşağı indi.

«Humphrey.» Anahtarını tezgâhın üstüne atıp gencin elinden kalemini alıp önündeki kâğıda büyük harflerle CATHY diye yazdı. «Amerikalı hanım, tamam mı? Arkadaşım. Telefon ederse sevgilileriyle gitmiş dersin. Yarın öğlen yemeğe gideceğimi söylersin. Tamam mı?»

Kâğıdı koparıp Humprey'ln cebine yerleştirdi, eliyle bir öpücük yolladı. Mesterbein gece ona sahip olacak bir aşığın saklanmaya çalışan öfkesiyle bekliyordu kenarda. Kapı önünde cebinden bir isviçre elfeneri çıkardı. Charlie fenerin ışığında arabasının camında bir Hertz amblemi gördü. Adam arabanın yolcu kapısını açıp, «Lütfen,» dedi. Ama Charlie kendi Fiat'ına gidip direksiyona geçti, motoru çalıştırdı ve bekledi. Önünde giden arabada adamın kafasına kara bir bere giydiğini gördü.

Yer yer sise girdikleri için ağır gidiyorlardı. Belki de Mesterbein'ın araba sürüşü böyleydi. Zaten üzerinde doğuştan dikkatli bir sürücü havası vardı. Bir tepeye çıktılar. Sis açıldığında telgraf direkleri gece gökyüzüne dikilmiş dev iğnelere benziyordu. Yol kavşağında Mesterbein durup haritaya baktı. Sonra önce ışığı, sonra beyaz eliyle solu işaret etti. Tamam Anton, anladım. Tepeden aşağı inip bir köye girdiler. Charlie camını indirince araba denizin tuzlu kokusuyla doldu. Üzerinde «Ortak Evlet Ltd» yazılı parçalanmış bir bez levhanın altından geçtiler. Sol ve sağında karanlık tahta bungalovlar vardı. Mesterbein arabasını park etti. Charlie de. Yokuşta olduklarından arabayı vitese taktı. El freni yine gacırdamaya başlamıştı. Adam arabadan indi. Charlie de. Rüzgâr kesilmişti, yarımadanın solundaydılar. Tepelerinde, yerde değerli bir şey kaybetmiş gibi martılar döne döne uçuyorlardı. Mesterbein elinde feneri olduğu halde Charlie'nin kolunu tutmaya yeltendi.

«Dokunma bana,» dedi Charlie. Adam gacırtılı bir bahçe kapısı açtı. Önlerinde bir ışık yandı. Kısa bir beton yol. Mavi bir kapı. Mesterbein anahtarını çıkarmıştı bile. Kapı açılınca önden girip kızın girmesi için kenara çekildi. Müşterisine ev gösteren bir emlakçıyı andırıyordu. Charlie içeri girdi. Adam kapıyı kapattı. Bir oturma odasındaydılar. İçersi rutubet kokuyordu. tavanda kara kara nem lekeleri vardı. Uzun boylu sarışın bir kadın elektrik saatine para atmaya çalışıyordu. Onları görünce gülümseyerek arkasına baktı, hemen ayağa kalktı.

«Antonl Çok iyi, çok çok iyi! Bana Charlie'yi getirdin demek! Hoşgeldin, Charlie! Bu lanet olası aletin nasıl çalıştığını gösterirsen daha da çok sevinirim.» Kadın Charlie'yi omuzlarından yakalayıp iki yanağından öptü «Bu gece Shakespeare'de şahaneydin! Öyle değil mi, Anton? Müthiş bir şey. Ben Helga' yım, tamam mı?» Adlar benim için de bir oyundur der gibiydi. «Helga. Tamam mı? Sen Charlie'sin, ben Helga'yım.»

Gözleri gri, ışıltılı ve Mesterbein'kiler gibi tehlikeli derecede masumdu. Gözlerinin içinden dünyaya militan bir basitlik bakmaktaydı.

Gabardin trençkotunu bir askıya geçiren Mesterbein odanın bir köşesinden Helga'nın sorusunu yanıtladı. «Çok etkileyici bir kız.»

Helga'nın elleri hâlâ Charlie'nin omuzlarındaydı, güçlü başparmaklarıyla hafifçe boynunu okşuyordu. «O kadar sözü öğrenmek cok mu güç, Charlie?»

«Benim böyle bir sorunum yoktur.» diye kız kadının elleri arasından sıyrıldı.

«Kolay ezberliyorsun şu halde?» Helga kızın eline bir para sıkıştırdı. «Haydi, bana şömine denilen şu müthiş İngiliz icadının nasıl çalıştığını göster.»

Charlie elektrik saatinin önünde çömeldi, kolu yana çekti parayı deliğe attı. Bir an sonra ateş yandı.

«İnanılmaz bir şey! Charlie, işte benim tipik halim! Teknik denen şeye aklım hiç ermez.» Helga bunu yeni arkadaşının öğrenmesi gereken önemli bir şeymiş gibi açıklamıştı. «Ben mal sahibi olmaya karşıyım, o yüzden malım olmayınca kullanmasını da bilmem kuşkusuz. Benim inandığım şey şudur: Sein, nicht Haben. Lütfen çevirir misin, Anton. Erich Fromm'u okudun mu, Charlie?»

«Olmak, sahip olmamaktır,» dedi Mesterbein. «Fraulein 

Helga'nın görüşünün ruhu bu. Doğa'nın Bilim üzerindeki üstünlüğüne, temel iyiliğine inanır. İkimiz de inanırız.»

«Erich Fromm'u okudun mu?» diye tekrarladı Helga, sarı saçlarını geriye atarak. Daha sözü bitmeden başka bir şey düşünmeye başlamıştı bile. «Ona âşığım.» Ellerini uzatıp ateşin önünde çömeldi. «Bir filozofa hayran kaldım mı, hemen ona âşık olurum. Bu da tipik bir yönümdür.» Kadının hareketlerinde yüzeysel bir incelik vardı. Boyunun uzunluğunu gidermek için düz topuklu ayakkabılar giymişti.

«Michel nerede?» diye sordu Charlie.

«Fraulein Helga, Michel'in nerede olduğunu bilmiyor,» diye Mesterbein oturduğu köşeden sertçe söze karıştı. «O avukat değildir, buraya yalnızca yolculuk ve adalet için geldi. Fraulein Helga, Michel'in nerede olduğunu ya da ne iş yaptığını bilmez. Lütfen oturun.»

Charlie ayakta durmaya devam etti. Mesterbein masanın çevresindeki iskemlelerden birine oturup temiz beyaz ellerini kucağında birleştirdi. Trençkotun altından annesinden doğum günü armağanı olabilecek yeni bir kahverengi takım elbise çıkmıştı.

«Ondan haber olduğunu söylediniz,» dedi Charlie. Sesine hafif bir titreme gelmişti, dudakları kaskatıydı.

Heiga hâlâ çömeldiği yerden kıza döndü. Parmağını ağzına sokup tırnağını kemirmeye başladı.

«Onu en son ne zaman gördünüz?» diye sordu Mesterbein

Charlie hangisine bakması gerektiğini kestiremiyordu. «Salzburg'da.»

Helga itiraz etti. «Salzburg bir yerdir, tarih değil.»

«Beş hafta önce. Altı. Nerede şimdi?»

«Kendisinden en son ne zaman haber aldın?» diye sordu Mesterbein.

«Onun nerede olduğunu söyleyin bana! Başına bir şey mi geldi?» Charlie, Helga'ya döndü. «Nerede o?»

«Sana kimse gelmedi mi?» diye sordu Mesterbein. «Herhangi bir arkadaşı? Polis?»

«Belki de belleğin övündüğün kadar güçlü değildir,» diye Helga atıldı.

«Bayan Charlie, bize lütfen kiminle ilişki kurduğunuzu söyleyin. Hemen. Çok gerekli bu. Burada çok acil işlerimiz var

«Böyle bir oyuncu kolaylıkla yalan söyleyebilir,» dedi H ga, gözlerini kırpmadan kızın yüzüne bakarak. «Rol yapma böylesine alışkın bir kadın... insan onun söyleyeceği hiçbir ye inanamaz.»

«Çok dikkatli olmalıyız,» dedi Mesterbein, gelecek ko sunda kendisi için özel bir not alırmışçasına.

Bu çifte oyunlarında sadistçe bir şey vardı; Charlie'nin daha hissetmediği bir acı üzerinde oynuyorlardı. Charlie, Heijj ga'ya, sonra da Mesterbein'a baktı. Sözcükler ağzından elinde olmadan dökülüverdi.

«Öldü. değil mi?»

Helga duymamış gibiydi. Kızı gözetlemeye vermişti kendin

«Evet, Michel öldü,» dedi Mesterbein. «Kuşkusuz çok üz günüm. Fraulein Helga da öyle. İkimiz de çok üzgünüz. Ona yazdığın mektuplardan senin de üzüleceğini tahmin ettik.»

Helga, «Anton, mektuplar da rolünün bir parçası olabilir,» diye uyardı adamı.

Aynı şey bir kez daha okulda, gelmişti başına. Salonda di zilen üç yüz kız ve ortalarında müdüre hanım. Herkes suçlunun suçunu itiraf etmesini bekliyor. Charlie de onların arasında, onlar gibi çevresine bakıyor ve suçluyu arıyordu. O mu? Garanti odur; yüzü kızarmamıştı, ciddi ve masum görünüyordu. Daha sonraları gerçekten kanıtlandığı gibi suçlu kendisi değildi, hiçbir şey çalmamıştı. Ama birden dizleri tutmaz olmuş ve olduğu yere yığılıp kalmıştı. Şimdi de aynı şeyi yapıyordu. Üzerinde çalıştığı bir hareket değildi bu; hatta farkında olmadan yapıyordu, daha haberin korkunçluğunun tam olarak bilincine bile varmış değildi. Helga elini uzatacak zaman bulamadan Charlie olduğu yerde devrildi ve tavandaki lambayı bile titreten bir şiddetle yere yığıldı. Helga Almanca bir şeyler söyleyerek yanına koştu, elini omzuna dayadı. Mesterbein eğilip Charlie'nin yüzüne baktı ama dokunmadı. O, daha çok kızın nasıl ağladığıyla ilgileniyordu.

Charlie başını yana eğmiş, yanağını sıkılı yumruğuna dayamış, böylece gözyaşları aşağı doğru akacak yerde yanağından süzülüyordu. Mesterbein kendisini gözetlemeye devam etti. Kızın gözyaşlarından hoşlanmış gibiydi. Onaylama diye kabul edilebilecek bir biçimde başını salladı, Helga kızı divanın üstüne kaldırırken yanlarından ayrılmadı. Charlie yüzünü elleriyle örtmüş, yalnızca kendilerine yakın birisini kaybetmişlerin ve çocukların ağlayacağı gibi ağlıyordu. Karışıklık, öfke, suçluluk, vicdan azabı, korku; bunların hepsini kontrollü ama içten duyulan bir oyunun aşamaları gibi hissedebiliyordu. Biliyordum, bilmiyordum, düşünmeye cesaret edemiyordum. Sizi sahtekârlar, sizi katil faşistler, gerçekler tiyatrosundaki sevgili âşığımı öldürdünüz sonunda.

Bunu yüksek sesle söylemiş olmalıydı. Söylediğinden emindi. Kederden yüreği parçalanırken bile sözlerini dikkatle geçmişti. Faşist domuzlar... Tanrım, ah Michel!

Bir sessizlik oldu, ardından Mesterbein'ın kendisini bu konuda ayrıntıya girmeye zorlayan sesi duyuldu. Ama Charlie elleri arkasında başını iki yana sallamaya devam etti. Sözleri boğazına takılıyor, kusacak gibi oluyordu. Gözyaşları, ıstırap ve sürekli hıçkırık bir sorun değildi kendisi için. Acı ve öfke kaynaklarını çok iyi bilirdi. Kendisinin okuldan kovulmasının ölümünü yaklaşyırdığı babasını ya da yetişkin hayatının boşluklarındaki çocukluğunu düşünmesine gerek yoktu. Sevme yeteneğini kendisine yeniden kazandıran yarı ehli Arap gencini ve şimdi onun ölmüş olduğunu düşünmek yaşların boşalması için yeterliydi.

Mesterbein, Helga'ya İngilizce olarak, «Siyonistler yaptı diyor,» dedi. «Olay bir kazayken neden Siyonistler yaptı diyor? Polis bize bunun kaza olduğu konusunda güvence verdi. Neden polise karşı çıkıyor? Polise karşı çıkmak çok tehlikelidir.»

Ama Helga da Charlie'nin sözlerini ya duymuştu ya da aldırmıyordu. Elektrik ocağının üstüne kahve maşrabasını koymuştu. Charlie'nin yanında çömelip kızın kızıl saçlarını alnından geriye iterek ağlamasının geçmesini ve bir açıklamaya başlamasını bekledi.

Kahve suyu birden fokurdamaya başlayınca Helga hemen o yana seğirtti. Charlie oturup fincanı sanki buharını içine çekermiş gibi iki eli arasına aldı. Bir yandan da yağmur gibi gözyaşları süzülüyordu yanaklarından. Helga kolunu kızın omuzlarına attı. Mesterbein iki kadından biraz uzakta oturmuş, kendi karanlık dünyasının gölgeleri arasından bakıyordu.

«Bir kaza oldu,» dedi. «Salzburg-Münih otoyolunda arabaj havaya uçtu. Polisin dediğine göre patlayıcı yüklüymüş. Yüzlerce kilo. Neden ama? Dümdüz bir otoyolda dinamit neden durduğu yerde patlasın?»

Helga, Charlie'nin bir tutam saçını sevecenlikle kulağı arü kasına yerleştirdi. «Mektupların güvenlik içinde,» diye mırıldandı.

«Araba bir Mercedes'ti,» dedi Mesterbein. «Münih plakalıydı ama polis plakanın sahte olduğunu söylüyor. Kâğıtlar da öyleymiş. Müşterim neden sahte belgeli ve patlayıcı yüklü bi arabayı sürüyor olsun? Bir öğrenciydi, o bombacı değildi. Bir komplo bu.»

«O arabayı tanıyor musun?» diye Helga, Charlie'nin kulağına fısıldadı. Bir yanıt alabilmek için kızı kucakladı. Ama Charlie'nin gözleri önünde parlayan yüzlerce kilo dinamit arasında havaya uçan sevgilisinin görüntüsü vardı. Kulaklarındaysa yalnızca öteki adsız öğretmeninin sözleri. Güvenme onlara, yalan söyle, her şeyi reddet, inkâr et.

«Bir şey söyledi,» dedi Mesterbein suçlarcasına.

«Michel, dedi.» Helga yeni bir gözyaşı ırmağını mendiliyle kuruladı.

«Bir de kız ölmüş,» dedi Mesterbein. «Arabada birlikteymiş diyorlar.»

«Bir Hollandalı.» Charlie, Helga'nın soluğunu ta kulağının içinde hissediyordu. «Güzel bir kız. Sarişın.»

«Aynı anda ölmüşler,» dedi Mesterbein.

«Yalnız sen değildin, Charlie,» diye Helga devam etti. «Bizim küçük Filistinlimizi kullanan tek kadın sen değildin.»

«Polis Hollandalının terörist olduğunu söylüyor,» dedi Mesterbein.

«Michel'in de.»

«Hollandalının Michel için pek çok kez bomba yerleştirdiğini söylüyorlar,» diyen Mesterbein devam etti. «Michel'le kızın yeni bir eylem planladıklarını, arabada Münih'in bir planı bulunduğunu, planda Michel'in el yazısıyla İsrail Ticaret Merkezinin işaretlendiğini söylüyorlar. Isar nehri üzerinde. Bir binanın üst katında, aslında epey güç bir hedef. Bayan Charlie, size bu eyleminden söz etti mi?»

Charlie tir tir titreyerek kahvesinden bir yudum aldı. Bu hareketi Helga'yı pek sevindirmişti. «Tamam! İşte kendine gelmeye başladı. Biraz daha kahve ister misin, Charlie? Isıtayım mı? Ya biraz yiyecek? Yumurtamız, peynirimiz, sucuğumuz var.»

Charlie başını sallayarak Helga'nın kendisine tuvalete kadar eşlik etmesine izin verdi. Yüzünü yıkadı. İnce duvarlardan kulağına gelen konuşmaları anlayacak kadar Almancası olsaydı bari...

Odaya döndüğünde Mesterbein gabardin trençkotunu giymişti.

«Bayan Charlie, size Fraulein Helga'nın yasaların korumasında olduğunu hatırlatmak isterim,» diyen adam çıkıp gitti.

Sonunda yalnız kalmışlardı. Kadın kadına.

Helga güldü. «Anton bir dâhidir. Bizim koruyucu meleğimizdir. Yasalardan nefret eder ve doğal olarak da nefret ettiği şeyi sever. Öyle değil mi?.. Charlie, benimle aynı fikirde olmalısın. Yoksa düş kırıklığına uğrarım.» Kıza yaklaştı. Daha başlamadıkları bir konuya devam ederek, «Önemli olan şiddet değil,» dedi. «Asla. Şiddet eylemi de yaparız, barışçı eylem de. Bir farkı yoktur bunların. Bizim için önemli olan mantıklı olmak, dünya başını almış giderken bir kenarda seyirci kalmamak, fikri inanca, inancı da eyleme çevirmektir.» Sözlerinin etkisini anlamak için öğrencisinin gözlerinin içine baktı. Başları birbirine değecek kadar yakındı. «Eylem kendini gerçekleştirmektir, aynı zamanda hedeftir de.» Yine bir yanıt alınmayan duraklama. «Seni tümüyle şaşırtacak bir şey söyleyeyim mi? Annem ve babamla mükemmel bir ilişkim vardı. Sense değişiksin. Mektuplarından anlaşılıyor bu. Anton da öyle. Doğal olarak annem daha zekidir, ama babam...» Helga yine sustu, ama bu kez Charlie'nin suskunluğuna ve yeniden başlayan ağlamasına iyice kızmıştı.

«Charlie, yeter artık! Tamam mı? Yaşını başını almış kadınlar değiliz. Onu seviyordun, bunu mantıklı bir şey olarak kabul ediyoruz, ama artık öldü.» Sesi şaşılacak derecede sertleşmişti. «O öldü, ama bizler özel deneyim için bu işe atılmış bireyciler değiliz, biz işçi ve savaşçıyız. Ağlamayı bırak artık.»

Helga, Charlie'nin bileğinden tutup kızı kaldırdı, odanın öteki ucuna kadar ağır ağır yürüttü.

«Dinle beni. Bir zamanlar zengin bir erkek arkadaşım vardı. Kurt. Tümüyle ilkel, ileri derecede faşist. Anton'u olduğu gibi onu da seks için kullanırdım. Ama bir yandan da eğitmeye çalışırdım. Bir gün Bolivya'daki Alman elçisi, Prens bilmemne, özgürlük savaşçıları tarafından idam edildi. O eylemi hatırlıyor musun? Adamı tanımayan Kurt birden öfkelendi. 'Domuzlar! Pis teröristler! Ayıp bu!' diye bağırmaya başladı. Ben de, 'Kurt kimin için yas tutuyorsun? Bolivya'da her gün açlıktan ölen insanlar var. Bir prens ölmüş ne çıkar?' dedim. Bu değerlendirmeyi kabul ediyorsun, değil mi, Charlie?»

Charlie hafifçe omuzlarını silkti. Helga kızı çevirip geldikdikleri yöne doğru yürüttü.

«Şimdi daha başka bir şey söyleyeceğim. Michel bir şehittir, ama ölüler savaşamazlar ve davada ondan başka şehitler de verilmiştir. Bir asker öldü yalnızca. Ama ihtilal devam edecek. Tamam mı?»

«Tamam,» diye fısıldadı Charlie.

Divanın yanına gelmişlerdi. Helga çantasından Charlie'nin gümrüksüz mağaza damgalı olduğunu gördüğü bir şişe viski çıkardı. Kapağını açıp şişeyi Charlie'ye verdi.

«Michel'e içelim. Michel'e! Söyle bunu.»

Charlie bir yudum aldı, yüzünü buruşturdu. Helga şişeyi elinden aldı.

«Lütfen otur, Charlie. Oturmanı istiyorum. Derhal.»

Charlie isteksizce oturdu. Helga karşısında ayakta dikildi.

«Beni dinleyeceksin ve bana yanıt vereceksin, tamam mı? Ben eğlence için gelmedim buraya. Anladın mı? Tartışma için de. Ara sıra tartışmayı severim ama şimdi değil. Tamam de.»

«Tamam.»

«Sana tutulmuştu. Bu bilimsel bir gerçektir. Evinde masasının üstünde tamamlanmış bir mektup var. Aşk ve seksten söz ediyor. Hepsi senin için. Politikadan da.»

Sanki söyleneni ancak anlamış gibi Charlie'nin şişkin yüzünde bir heyecan belirtisi göründü. «Nerede? Ver onu bana!»

«İnceleniyor. Bu tür operasyonlarda her şey incelenip değerlendirilir.»

«O, ihtilalin malıdır. Daha sonra sana verilir sanırım. Gögeçeğiz » Helga pek de hafif olmayan bir hareketle Charlie'yi yerine oturttu. «Şimdi kül haline gelen bu Mercedes. Onu sınırdan Almanya'ya sen soktun, değil mi? Michel için mi? Bir iş için mi? Yanıt ver bana.»

«Avusturya'dan,» diye mırıldandı Charlie.

«Nerden yola çıktın?»

«Yugoslavya'dan geçtim.»

«Charlie. hiç de dikkatli davranmıyorsun. Nereden dedim.»

«Selanik'ten.»

«Michel de yanındaydı. Hiç kuşkusuz. Normal olan buydu.»

«Hayır.»

«Hayır mı? Yalnız başına mıydı? O kadar yolu yalnız geçtin ha! Saçma! Böyle bir sorumluluğu sana bırakamazdı. Sözlerinin bir tekine bile inanmıyorum. Yalan hepsi.»

«Kimin umurunda sanki?» diyen Charlie eski cansızlığına döndü.

Helga'nın umurundaydı ama. Daha şimdiden öfkesinden küplere binmişti. «Elbette aldırmıyorsun! Casussan aldırmazsın elbette. Ne olduğunu çok iyi anlıyorum. Artık soru sormama gerek yok, bundan sonrası yalnızca formalite olur. Michel seni işe aldı, seninle sevişti ve sen de ilk fırsatta kendini koruyup para kazanmak için hikâyeyi polise anlattın. Polislerin casusun sen. Bunu ilişkili bulunduğumuz etkili kişilere bildireceğim ve senin gereğine bakılacaktı. Aradan yirmi yıl geçse bile, kurtulamayacaksın.»

«Çok iyi,» dedi Charlie. «Harika.» Sigarasını bastırdı. «Bu dediğini yap, Helg. Ben de bunu istiyordum zaten. Bana gönder onları, olmaz mı? Otelde on altı numaradayım.»

Helga pencereye gidip perdeyi çekmişti. Mesterbein'ı çağırmak istediği anlaşılıyordu. Charlie onun omzu üzerinden Mesterbein'ın küçük kiralık arabasını ve içinde oturan adamı görebiliyordu.        ,

Helga cama vurdu. «Anton? Anton, hemen buraya gel. Aramızda bir casus var.» Ama adamın duymaması için senini yükseltmemişti. Perdeyi kapatıp Charlie'ye döndü. «Michel neden senden söz etmedi bize? Seni bu kadar aydır neden sakladı bizden? Çok saçma bir şey bu!»

«Beni seviyordu.»

«Laf! Seni kullanıyordu. Yazdığı mektuplar hâlâ sende, değil mi?»

«Bana onları yok etmemi emretti.»

«Ama yok etmedin. Elbette. Nasıl yapabilirdin bunu? Sen duygusal bir sersemden başka bir şey değilsin. Mektuplarına bir bakışta anlaşılıyor ne olduğun. Onu sömürdün, sana para harcadı, elbise, mücevher aldı, otellerde oturttu ve sen de kalkıp onu polise sattın. Hiç kuşkum yok!»

Helga, Charlie'nin çantasını görünce bir anda alıp içindekileri masanın üstüne boşalttı. Ama çantaya yerleştirilen ipuçları — günlük, tükenmez kalem, Atina'da Diyojen'den kibrit kutusu— o anda anlamayacağı kadar ince şeylerdi. O, Charlie'nin sadakatinin değil, ihanetinin kanıtlarını arıyordu.

«Bu radyo.»

Charlie'nin provalar için kullandığı çalar saatli küçük radyo.

«Nedir bu? Casusluk aleti işte. Nereden aldın bunu? Senin gibi bir kadın çantasında neden radyo taşısın?»

Charlie kadını bırakıp görmeyen gözlerle şömineye baktı. Helga radyonun düğmelerini çevirirken bir istasyondan müzik sesi duyuldu. Radyoyu kapatıp bir kenara koydu.

«Michel sana postalamadığı son mektubunda tabancayı öptüğünü yazıyordu. Ne demek oluyor bu?»

«Tabancasını öptüm. Ağabeyinin tabancasını.»

Helga'nın birden sesi yükseldi. «Ağabeyi mi? Ne ağabeyi?»

«Bir ağabeyi vardı. Büyük bir savaşçı. Kahraman. Ona tabancayı veren ağabey, Michel bir yemin olarak tabancayı öp türdü bana.»

Heiga kulaklarına inanamamış gibi bakıyordu kıza «Bunu sana Michel mi söyledi?»

«Yoo, gazetelerde okudum.»

«Ne zaman söyledi?»

«Yunanistan'da bir tepenin üstünde.»

«Bu ağabey hakkında başka neler söyledi... Çabuk ol.»

«Michel ona tapıyordu. Söyledim ya.»

«Gerçekleri söyle. Yalnızca gerçekleri. Ağabeyi hakkında başka ne söyledi sana?»

Ama Charlie'nin içindeki ses çok ileri gittiğini söylüyordu «Askeri bir sırdır,» diyerek yeni bir sigara yaktı.

«Onun nerede olduğunu söyledi mi? Ne iş yaptığını? Charlie, sana emrediyorum!» Kıza biraz daha yaklaştı. «Polis, haberalma, hatta belki de Siyonistler seni arıyorlar. Alman polisinin bazı kişileriyle çok iyi ilişkilerimiz var. Seni tutuklayacak kadar bilgi var ellerinde. Tanımlar var. Sana yardım edebiliriz. Ama Michel'in ağabeyi hakkında söylediği her şeyi anlatmazsan hiçbir şey yapmayız. Sana onun hakkında konuşmaya hakkı yoktu. Bu bilgiyi edinmeye hakkın yoktu. Anlat hepsini.»

Charlie, Helga'nın teklifini bir an düşündükten sonra reddetti.

«Olmaz.»

Devam edecekti; söz verdim, sana güvenmiyorum, bırak beni... Ama yalnızca «olmaz» hepsinden güzeldi.

Senin görevin onları sana muhtaç duruma sokmak, demişti Joseph. Sahip olamadıkları şeye daha çok değer vereceklerdir.

Helga'nın yüzü allak bullak olmuştu. Oyunculuk sona ermişti. Şimdi buz gibi bir ilgisizlik aşamasına geçmişti. Bu, kendisinin de yaptığı bir şey olduğundan Charlie bu durumu çok iyi anlıyordu.

«Peki, arabayı Avusturya'ya sen geçirdin. Sonra?»

«Arabayı onun söylediği yere bıraktım, buluşup Salzburg'a gittik.»

«Neyle?»

«Uçak ve arabayla.»

«Salzburg'da nereye gittiniz?»

«Bir otele.»

«Otelin adı?»

«Hatırlamıyorum. Dikkat etmedim.»

«Anlat öyleyse.»

«Eski, büyük ve bir nehir kıyısında. Çok güzel bir yerdi.»

«Ve seviştiniz. Erkekliği güçlüydü, her zaman olduğu gibi pek çok kez doyuma ulaştı.»

«Yürüyüşe çıktık.»

«Ondan sonra da seviştiniz. Lütfen aptallık etme.»

Charlie yine bekletti kadını. «Sevişmek niyetindeydik ama yemek yer yemez ben uyuyakaldım. Yol çok yormuştu beni.

O beni bir iki kez uyandırmaya çalışıı, ama sonra vazgeçti. Sabah uyandığımda giyinmişti.»

«Onunla Münih'e gittin, değil mi?»

«Hayır.»

«Ne yaptın öyleyse?»

«Öğleden sonra uçağıyla Londra'ya gittim.»

«Arabası nasıldı?»

«Kiralık bir arabaydı.»

«Ne marka?»

Charlie markasını hatırlayamadı.

«Neden onunla Münih'e gitmedin?»

«Sınırı birlikte geçmemizi istemedi. İşinin olduğunu söyledi.»

«Öyle mi dedi? İşi varmış, ha? Saçma! Ne işi? Şimdi onu nasıl ele verdiğin anlaşılıyor artık.»

«Mercedes'i alıp ağabeyi iiçn bir yere teslim etmesi gerektiğini söyledi.»

Helga bu kez Michel'in bu boşboğazlığı karşısında herhangi bir şaşkınlık ya da öfke göstermemişti. Kafası eyleme çalışıyordu, inandığı şey de ancak eylemdi. Gidip kapıyı açtı, Mesterbein'ın dönmesi için işaret etti. Sonra ellerini kalçalarına yerleştirip Charlie'ye döndü. İri soluk gözleri tehlikeli ve ürkütücü birer boşluktu.

«Birdenbire Roma'ya benzedin, Charlie. Bütün yollar sana çıkıyor. Çok ters bir şey bu. Gizli aşkısın, arabasını sürüyorsun, yeryüzünde son gecesini seninle birlikte geçiriyor. Arabayı sürerken içinde ne olduğunu biliyor muydun?»

«Patlayıcı.»

«Saçma. Ne tür?»

«Rus plastiği, yüz kilo.»

«Bunu sana polis söylemiştir. Onların yalanı bu. Polis her zaman yalan söyler.»

«Bunu bana Michel söyledi.»

Helga yalandan bir kahkaha attı. «Charlie, Charlie! Tek sözüne bile inanmıyorum. Yalan söylüyorsun.» Mesterbein sessiz adımlarla kadının ardında belirdi. «Anton, her şeyi biliyorlar. Bu küçük dulumuz yalancının biri, hiç kuşkum yok bundan. Ona yardım için hiçbir şey yapmayacağız. Hemen gidiyoruz.»

Mesterbein da, Helga da kendisine bakıyorlardı. İkisi de Helga'nın söylediği kadar emin görünmüyorlardı. Aslında Charlie'nin umurunda bile değildi bu. Kendi yası dışında her şeye duygusuz, kırık bir bebek gibi oturuyordu.

Helga yine kızın yanına oturup kolunu omzuna attı. «Ağabeyin adı neydi? Haydi söyle!» Charlie'yi yanağından öptü. «Belki de dostun oluruz senin. Cok dikkatli olmalıyız, blöf yapmalıyız. Doğal şeyler bunlar. Pekala, haydi bana Michel'in adın» söyle.»

«Salim, ama bunu tekrarlamamak için yemin etmiştim.»

«Peki ya ağabeyinin adı?»

«Halil.» Charlie yeniden ağlamaya başladı. «Michel ona tapıyordu.»

«Peki Halil'in kod adı neydi?»

«Askeri bir sırdı bu,» dedi Charlie

Charlie bitkinlikten yığılana kadar arabayı sürmeye karar vermişti. Yeni baştan bir Yugoslavya. Oyunu bırakacağım. Nottingham'a gidip moteldeki yatağımızda öldüreceğim kendimi.

Yine düz yoldaydı, hız göstergesi yüz kırkı gösterirken hendeğe yuvarlanıyordu az daha. Arabayı durdurup ellerini direksiyondan çekti. Boynundaki kaslar sıcak teller gibi bükülüyordu. Kusacak gibiydi.

Yol kenarında oturmuş, başını dizleri arasına gömmüştü Bir çift vahşi at gelip kendisine baktılar. Otlar uzun ve çiğyle ıslaktı. Charlie ellerini otlara sürüp yüzüne bastırdı. Yanından geçen bir motosikletli durup yardım etmesi gerekir mi diye baktı kendisine. Charlie parmakları arasından gencin ufukta kaybolmasını izledi. Bizden mi, onlardan mı? Arabaya dönüp motosikletin plakasını yazdı, bu kez belleğine güvenmiyordu. Michel'in orkideleri yanı başındaydı. Evden çıkarken geri istemişti onları.

«Ama Charlie, gülünç oluyorsun!» diye itiraz etmişti Helga

«Cok duygusalsın.»

«Canın cehenneme senin de, Helg. Benim onlar.»

Şimdi ağaçsız, pembe ve kahverengi bir ovadaydı. Dikiz aynasında şafak söküyordu. Radyodan Fransızca bir şeyler duyuluyordu. Kızlık sorunları hakkında sorular ve yanıtlar gib bir şey, ne konuşulduğunu onlamıyordu.

Bir tarlaya park etmiş mavi bir karavanın yanından geçiyordu. Arabanın yanında boş bir Landrover vardı, onun yanında da teleskopik bir çamaşır ipi gerilmişti. Bunun gibi bir şeyi daha önce nerede görmüştü? Hiçbir yerde. Hiçbir yerde.

Pansiyondaki yatağında yatıyor, tavanda gündüz ışıklarının blirmesini beklerken pencere pervazına konmuş kumruların mırıltılarını dinliyordu. Joseph, en tehlikeli an dağdan indiğindedir, demişti. Koridorda bir ayaksesi duyuldu. Onlar. Ama hangileri? Hep aynı soru. Kırmızı mı? Hayır, memur bey, hayatımda kırmızı bir Mercedes sürmüş değilim, onun için lütfen çıkın artık yatak odamdan. Çıplak karnından bir damla soğuk ter süzülüyordu. Zihninde damlanın kaburgalarından geçip çarşafa damladığını görür gibi oldu. Tahta gacırtısı, soluklar; anahtar deliğinden bakıyor. Kapının altında beyaz bir kâğıt belirdi. Büyüdü sonra. Şişko Humphrey Daily Telegraph gazetesini getirmişti.

Charlie yıkanıp giyinmişti. Joseph'n kendisine öğrettiği gibi sapa yollardan gidiyor, arada bir, bir dükkanın önünde duruyordu. Gelişigüzel giyinmişti. Onun donuk halini, ihmal edilmiş üsbaşını gören bir kederli olduğundan kuşkulanmazdı. Hastalıklı karağaçların üzerini örttüğü yol birden kararmıştı. İlerde eski bir Cornwall kilisesi vardı. Charlie arabayı bir daha durdurup demir kapıyı açtı. Mezarlar çok eskiydi. Pek azında taş vardı. Biri diğerlerinden epey açıktaydı. İntihar etmiş biri belki. Ya da bir katil. Hayır, bir ihtilalci. Charlie diz çöküp orkideleri başın olduğu tahmin ettiği ucuna bıraktı. Kilisenin buz gibi içine girdi. Gerçek tiyatrosunda Charlie'nin aynı durumda yapacağı bir şey.

Bir saat kadar amaçsızca sürdü arabayı, nedensiz yere orada burada durdu, inip bir çite yaslandı, bir tarlaya baktı. Ya da bir kapıya dayanıp boşluğa baktı. Motosikletlinin kendisini izlemediğine ancak saat on ikide kesin olarak karar vermişti. Ama yine de yolunu uzattı, bir iki kiliseye girip oturdu, en sonunda Falmouth yolunu girdi.

Yüzme havuzlu, saunalı, golf sahalı ve müşterilerinin kendileri otelcilere benzeyen otel Helford Estuary'deydi. Charlie şimdiye kadar bu otele girmiş değildi. Joseph, bir Alman yayıncısı olarak kaydını yaptırmış, bunu kanıtlamak için de yanında bir dizi okunmayan kitap getirmişti. Telefon santralinde çalışan kızlara bol bahşiş dağıtmış uluslararası edebi ajanlarının uykusuna hiç saygı göstermediklerini söylemişti. Garsonlar ve otel personeli kendisini gecenin geç saatlerine kadar oturan ve bol bahşiş veren biri olarak tanıyorlardı. Son iki haftadır Charlie'nin yarımada boyunca yolculuğunu izlerken, hep böyle kimliklerle, ayrı ayrı adlar altında dolaşmıştı. Charlie gibi o da yalnız odalarda yatmıştı, tavanları seyretmişti uzun uzun. Kurtz'la telefonda konuşmuş, Litvak'ın operasyonunu adım adım izlemişti. Charlie'yle pek az konuşmuş, ona bir iki kez yemek ısmarlamış, gizli yazı ve haberleşme yöntemleri öğretmişti. Kız nasıl onun mahpusuysa, o da kızın mahpusu olmuştu.

Kapıyı açınca Charlie ne hissedeceğini bilmeyerek kaşları çatık bir halde içeri girdi. Katil. Sahtekâr. Zorba. Ama zorunlu sahne oynayacak hali kalmamıştı artık. Charlie girerken erkeğin koşup kendisini kucaklayacağını ummuştu. Ama Joseph, durduğu yerde kıpırdamadı. Charlie onu hiç böyle ciddi görmemişti. Gözlerinin kenarında endişe karartıları vardı. Üzerine kolları sıvanmış beyaz bir pamuklu gömlek giymişti. Ne kol düğmesi, ne madalyon, ne de Gucci ayakkabıları.

«Kendininsin demek,» dedi.

Joseph onun neden söz ettiğini anlayamadı.

«Kırmızı ceketi unutabilirsin artık, değil mi? Sen sensin ve başka biri değilsin. Kendi koruyucunu öldürdün. Artık arkasında saklanacak kimse kalmadı.»

Charlie çantasını açıp erkeğe küçük radyoyu uzattı. Joseph masadan radyonun aslını alıp çantaya koydu. «Ha!» diye gülerek çantayı kapattı Joseph. «İlişkimiz bundan sonra aracısız olacak diyebilirim.»

«Nasıldım?» diye sordu Charlie. Oturdu. «Bernhardt'tan sonra üstüme oyuncu yokmuş gibime geldi.»

«Daha da iyiydin. Marty'ye göre Musa'dan bu yana senin gibisi gelmemiş. İstersen artık şerefinle çekilebilirsin. Sana yeteri kadar borçlandılar. Yeterinden de çok hatta.»

Onlar, diye düşündü Charlie. Hiçbir zaman bîz değil. «Pek va Joseph'e göre?»

«Bunlar büyük insanlar, Charlie Merkezden büyük insanlar. Gerçek şey bu.»

«Onları kandırabildim mi?»

Joseph gelip kızın yanına oturdu.

«Hâlâ yaşadığına göre onları kandırdığını söyleyebiliriz.»

«Başlayalım haydi.» Masanın üstünde küçük bir ses kayıt aygıtı duruyordu. Charlie uzanıp düğmesine bastı, fazla bir girişe gerek duymadan hikâyesine başladı. Litvak'ın kamyoneti bir gece öncesinin tüm konuşmalarını Charlie'nin çantasındaki küçük radyo aracılığıyla kaydetmişti ama şimdi kızın kendi gözlemlerinin, altın madeninin iyice elenmesi gerekiyordu.

18

Londra'daki İsrail Elçiliğine gelen uzun pardösülü, gözlüklü adam adının Meadows olduğunu söyledi. Kurtz önde, Meadows"un yanında, Litvak ise arkadaydı. Kurtz sömürgeci üstlerinin önünde her zaman olduğu gibi biraz çekingen ve babayani görünüyordu.

«Londra'ya yeni geldik, değil mi, efendim?» diye sordu Meadows.

«Dün,» dedi bir haftadır Londra'da olan Kurtz.

«Yazık ki, bize haber vermediniz. Komutan havaalanında girişinizi kolaylaştırıdı.»

«Deklare edecek o kadar çok eşyamız yoktu. Bay Meadows!» İkisi de aralarının bu kadar iyi olması yüzünden gülüştüler. Arkadan Litvak da fazla bir inanç göstermeden gülmüştü.

Aylesbury.ye varınca bir bahçe kapısından içeri girdi. Mavi ve kırmızı bir tabelada «No. 7 TLSU» yazıyordu, önlerinde yolu kapatan beyaz bir engel vardı. Meadows iki adamı arabada bırakıp kapıcı kulübesine girdi. Pencerelerden kara gözler arabaya çevrildi. Çevrede canlı pek az şey vardı.

Kurtz İbranice, «Esaslı bir yere benziyor,» dedi.

«Çok güzel,» dedi Litvak, arabanın içinde mikrofon olduğunu düşünerek. «İyi de insanlar.»

«Birinci sınıf. Mesleklerinin ustaları, hiç kuşkusuz.»

Meadows döndü, engel kalktı, uzun bir süre yollarına devam ettiler. Çevrelerinde tatlı tatlı otlayan safkan atlar yerine mavi üniformalı nöbetçiler vardı. Penceresiz tuğla binalar yarı yarıya toprağa gömülmüştü. Bir komando eğitim alanını, turuncu konilerle işaretlenmiş öze! bir pisti geçtiler. Bir ırmağın üzerinde ip köprüler vardı.

«Bir düş gibi,» dedi Kurtz. «Çok güzel bir yer. Bay Meadows. Bizim de ülkemizde bunlara sahip olmamız gerekir, ama nerde!»

«Teşekkür ederim,» dedi Meadows.

Epey eski olan bina bakanlığın gemi mavisine boyanarak berbat edilmişti. Kapıda bekleyen ikinci bir genç adam kendilerini cilalı cam ağacından merdivenden üst kata çıkardı.

Sanki geç kalmışlar gibi soluk soluğa, «Adım Lawson,» diye kendini tanıtıp cesur bir hareketle kapıyı tıklattı. İçerden, «Gel!» diye bir ses gürledi.

«Bay Rafael, efendim,» dedi Lawson. «Kudüs'ten. Sanırım trafiğe takılmışlar, efendim.»

Komutan yardımcısı Picton kabalık olduğunu hesap ettiği bir süre boyunca yerinden kalkmadı. Kalemini alıp bir kâğıda imzasını attı. Başını kaldırıp Kurtz'a baktı sonra. Sonra birine tos vuracakmış gibi başını öne eğdi ve ağır ağır yerinde doğruldu.

«İyi günler. Bay Rafael.» Hafifçe gülümsedi, gülümsemenin modası geçmiş gibi.

İri yarı ve Ari ırkındandı; dalgalı saçları bıçakla kesilmiş gibi ikiye ayrılmıştı. Geniş yapılı, etli yüzlü, vahşi dudaklı, zorbol bakışlıydı. Kıdemli bir polis yetkilisinin kötü konuşmasına, bir beyefendinin ödünç alınma davranışlarına sahipti. Kolunun yenindeki mendil ve altın kravat iğnesi sizden daha üstün insanlar arasında yer aldığını gösteriyordu. Kendi kendini yetiştirmiş bir karşı terörsitti ve mesleğinin efsaneleşmiş kuşağının insanıydı. Malaya'da komünist, Kenya'da Mau Mau, Filistin'de Yahudi, Aden'de Arap ve her yerde de İrlandalı avlamıştı. Pek çok yerde ikinci adam olmuş, ama birinci adamlığa pek az yükselmişti. Kendisi gibi pek çok gölge vardı çünkü.

«Misha Gavron iyi mi?» diye sorarken telefonundaki bir düğmeye kıracakmış gibi kuvvetle bastı.

«Misha çok iyi efendim.» Kurtz, Picton'un amirinin sağlığını soracaktı ama Picton Kurtz'un söyleyecekleriyle, hele amiri hakkında söyleyecekleriyle hiç mi hiç ilgilenmiyordu.

Masanın üstünde üzerine meslektaşlarının imzaları kazınmış gümüş bir sigara kutusu vardı. Picton kutuyu Kurtz'un parıltısına hayran olmasını istermişçesine uzattı. Kurtz sigara içmediğini söyledi. Picton kutuyu tam aldığı yere bıraktı. Kapı vuruldu, içeri biri gri, diğeri tüvit elbiseli iki adam girdi. Grili, alt çenesinde pençe izleri olan kırk yaşlarında Galli bir horoz sıkleti. Picton onu, «Baş müfettişim,» diye tanıttı.

Başmüfettiş ayak parmakları ucunda yükselip aynı anda ceketinin eteklerini çekerek sanki bir iki santim uzamak istiyormuş gibi bir hareket yaptı. «Korkarım hiç Kudüs'e gitmedim, efendim. Bizim hanım Beytüllahm'da Noel'i geçirmek ister ama doğrusu Cardiff bana yeter de artar bile!»

Tüvit elbiseli Yüzbaşı Malcolm'du. Picton'un zaman zaman özlediği ve her zaman nefret ettiği bir sınıf üstünlüğüne sahipti.

«Şeref duydum, efendim,» diyerek Kurtz'un henüz ihtiyacı olmadan elini uzattı.

Sıra Litvak'a geldiğinde Yüzbaşı Malcolm adamın adını ilk keresinde kavrayamamıştı. «Özür dilerim, anlayamadım,» dedi.

«Levene,» diye Litvak yüksek sesle tekrarladı. «Bay Raphael'le birlikte çalışma mutluluğuna erişmiş bulunuyorum.»

Toplantı için uzun bir masa hazırlamıştı. Odada hiç resim yoktu; ne gümüş çerçveli bir eş resmi, ne de Kraliçenin renkli bir fotoğrafı. Uzun pencereler boş bir avluya açılıyordu. Odada insanı şaşırtan tek şey, sanki az önce bir denizaltı geçmiş gibi, ortalığa sinmiş olan sıcak yağ kokuşuydu.

«Eh, neden başlamıyorsunuz, Bay...» Duraklama gerçekten çok uzundu. «Raphael'di, değil mi?»

Kurtz çantasını açıp dosyaları elden ele verirken oda kontrollü bir patlamanın gümbürtüsüyle sallandı.

Picton dosyasını kaldırıp içine yemek listesine bakarmış gibi baktı. «Bir Raphael tanırdım,» dedi. «Onu bir süre için belediye başkanı yapmıştı. Genç biriydi. Hangi kasaba olduğunu unuttum. Siz değildiniz o, değii mi?»

Kurtz esefli bir gülümsemeyle o talihli kişi olmadığını belirtti.

«Akraba falan da değil mi? Raphael... ressam gibi mi?x Picton birkaç sayfa çevirdi. «Eh, insan bilemez ki, öyle değil mi?»

Kurtz'un tahammülü inanılır gibi değildi. Onu kişiliğinin yüzlerce ayrı biçiminde görmüş olan Litvak bile şeytanlarına böyle sabırla katlanabileceğini aklına getiremezdi. O enerjisi tümüyle yok olmuş, yerine ezilmeye alışkın bir insanın yılışık gülümsemesi yerleşmişti. Sesi bile özür diler gibiydi.

«Mesterbein,» diye okudu başmüfettiş.

«Kişisel özellikler sol tarafta, beyler,» dedi Kurtz. Adamların dosyalarına bir süre daha karıştırmalarına izin verdi. «Yarbayım, bilgilerin kullanım ve dağıtımı konusunda sizin resmi onayınız gerekiyor.»

Picton sarışın başını ağır ağır kaldırdı. «Yazılı olarak mı?»

Kurtz hafifçe gülümsedi. «Bir İngiliz subayının sözü Misha Gavron için yeterlidir sanırım.»

«Kabul o halde.» Picton'un yüzü öfkeden kızarmıştı. Kurtz hemen Anton Mesterbein'ın daha az çekişkili kişiliğine döndü.

«Babası, göl kenarında güzel bir villası olan ve para kazanmaktan başka bir şeyle pek ilgilenmeyen tutucu bir İsviçreli. Annesi radikal soldan özgür düşünüşlü bir kadın, yılın yarısını Paris'te geçiriyor, oradaki Arap toplumu arasında çok tutulan bir kişi...»

«Bu sana bir şey hatırlatıyor mu, Malcolm?» diye Pictonadamın sözünü kesti.

«Bir şeyler hatırlar gibiyim, efendim.»

«Genç Anton avukat,» diye Kurtz devam etti. «Paris'te siyasal bilimler, Berlin'de felsefe öğrenimi görmüş. Bir yıl Berkeley'de hukuk ve politik okumuş. Roma'da bir sömestr, Zürih' te de dört yıl. Üstün başarıyla mezun olmuş.»

«Bir entelektüel,» dedi Picton. Bunun yerine «cüzzamlı» da diyebilirdi.

Kurtz bu tanımı da kabul etti. «Politik olarak Bay Mesterbein'ın annesine, parasal bakımdan da babasına çektiği söylenebilir.»

Picton espri yeteneği olmayan bir insan gibi bir kahkaha attı Kurtz espriyi onunla paylaşacak bir süre bekledi.

«Gördüğünüz fotoğraf Paris'te çekilmiş, ancak Bay Mesterbein Cenevre'de avukatlık yapmaktadır. Müşterileri radikal öğrenciler, Üçüncü Dünyadan gelenler ve konuk işçilerdir. Para sıkıntısı çeken bazı ilerici örgütler de müşterileri arasında sayılabilir.» Bir sayfa çevirerek diğerlerinin de aynı yere gelmelerini bekledi. Burnunun ucuna kadar indirdiği gözlüğü kendisine bir banka memuru havası veriyordu.

«Tamam mı, Jack?» diye Picton başmüfettişe sordu.

«Tamam, efendim.»

Yüzbaşı Malcolm, «Yanında içki içen sarışın bayan kim?» diye sordu.

Ama Kurtz kendi çizdiği yoldan yürümeye kararlıydı, bütün kibar tavırlarına karşın Malcolm bunu bozamazdı.

«Bay Mesterbein geçen kasım ayında, Doğu Berlin'de Adalet Avukatları diye anılan bir topluluğun toplantısına katıldı. Bu toplantıda Filistin heyeti epey uzunca bir konuşma yapma fırsatını buldu. Nisan'da, bu toplantıda yapılan bir davet üzerine Bay Mesterbein Beyrut'a bilinen ilk ziyaretini yaptı. Oradaki militan örgütlerden birkaçına saygılarını sundu.»

«İş mi arıyordu?» diye Picton sordu.

Picton konuşurken sağ yumruğunu sıkıp havada sallamıştı. Sonra önündeki not defterine bir şey yazıp kâğıdı yırttı, Malcolm'a geçirdi. Malcolm odadakileri gülümseyerek selamlayıp dışarı çıktı.

«Beyrut'a yaptığı bu ziyaretten dönen Bay Mesterbein İstanbul'a uğradı,» diye Kurtz devam etti. «Burada, çeşitli amaçları arasında Siyonizmi yok etmek de bulunan bazı yeraltı Türk eylemcileriyle görüştü.»

Malcolm şaşırtıcı bir hızla gönderildiği yerden dönmüştü. Kâğıdı Picton'a verip yerine oturdu. Litvak uyuyakalmış gibiydi. Çenesini uzun elleri arasına almış, başını kapalı duran dosyasının üzerine eğmişti. Ellerinin kapatması nedeniyle yüz ifadesi okunamıyordu.

Picton, Malcolm'un kâğıdını bir kenara bırakarak, «İsviçrelilere bundan söz ettiniz mi?» diye sordu.

Kurtz bunun bir sorun olduğunu ima eden bir sesle, «İsviçrelilere hiçbir şey söylemedik,» dedi.

«Ben sizleri İsviçrelilere çok yakın sanıyordum.»

«İsviçrelilere yakınlığımız vardır. Ancak Bay Mesterbein'ın Federal Almanya'da yerleşik pek çok müşterisi olduğundan bu bizi çok sıkıntılı bir duruma soktu.»

«Anlayamadım,» dedi Picton. «Almanlarla çoktandır öpüşüp barıştığınızı sanıyordum.»

Kurtz'un gülümsemesi yüzüne alçıdan kazınmış olabilird? ama yanıtı kaçamaklığın modeliydi. «Olabilir, ama Kudüs —kaynaklarımızın duyarlılığı ve şu anda Alman politik yakınlaşmasının karmaşıklığı göze alındığında— İsviçreli dostlarımıza Alman meslektaşlarına da haber vermeden bir bilgi aktaramayacağımız görüşünde. Bunu yapmak, İsviçrelilere, Wiesbaden' le ilişkilerinde haksız bir suskunluk yükü yüklemek olur.»

Picton suskunluğu yi bilirdi. Zamanında onun inançsız bir bakışı, başlarına geleceği düşünen adamlar üstünde mucizeler yaratmıştı.

Picton suskunluğu iyi bilirdi. Zamanında onun inançsız bir çimsiz bir duruma soktuklarını biliyorsunuz herhalde?» diye sordu. Kurtz'u insan olarak tanımasa bile ne türden biri olduğunu anlar gibi olmuştu.

Kurtz, doğal olarak haberi duyduğunu söyledi. Ama bu kendisini etkilememiş olmalıydı ki, dosyadaki bundan sonraki maddeye geçti.

«Bir dakika,» dedi Picton. Dosyaya bakıyordu. «Bu yakışıklıyı tanıyorum. Bir ay kadar önce Münih otoyolunda kendi kendine gol atan dâhi değil mi bu? Birlikte Hollandalı orospusunu da havaya uçurmuştu.»

Kurtz takındığı alçakgönüllü tavrı bir an bırakıp hemen konuya girdi. «Çok doğru. Aldığımız bilgilere göre bu kazada rol alan araba ve patlayıcılar Bay Mesterbein'ın İstanbul'daki ajanları tarafından sağlanmış ve Yugoslavya yoluyla Avusturya'ya sokulmuş.»

Picton, Malcolm'un kendisine geri verdiği kâğıdı alıp miyopmuş gibi gözü önünde ileri geri salladı. «Aşağıdaki tılsımlı kutumuzda bir tek Mesterbein bile olmadığı bildirildi,» dedi sahte bir ilgisizlikle. «Ne beyaz listede, ne de kara listede.»

Kurtz beklenenin tersine buna sevinmiş gibiydi. «Bu sizin üstün kayıt bölümünüzün bir eksikliği değil. Yarbayım. Birkaç gün öncesine kadar Bay Mesterbein'ın Kudüs için de tanınmayan bir kişi olduğunu söyleyebilirim Aynı şey suçortakları için de geçerlidir.»

«Sarışın da mı?» diye Yüzbaşı Malcolm atıldı.

Ama Kurtz yalnızca gülümsedi ve seyircilerinin dikkatini bir sonraki fotoğrafa çekmek istermiş gibi gözlüğünü hafifçe çekiştirdi. Münih gözetleme ekibinin karşı evden çektiği pek çok fotoğraftan biriydi bu. Yanuka bir gece saatinde sokak kapısından evine giriyordu. Kızılötesi fotoğraflarda olduğu gibi hafif bulanıktı ama yine de adamın teşhisi mümkündü. Yanında yüzünün bir bölümü görünen uzun boylu sarışın bir kadın vardı. Adam anahtarı kilide sokarken kadın geri çekilmişti. Daha önceki fotoğrafta Yüzbaşı Malcolm'un dikkatini çeken kadın olduğu açıkça görülüyordu.

«Şimdi neredeyiz?» diye sordu Picton. «Paris değil burası.»

«Münih.» Kurtz adresi söyledi.

«Ne zaman?» diye sordu Picton. Öylesine sert konuşmuştu ki, insan onun Kurtz'u kendi adamlarından biri sandığını düşünebilirdi.

Kurtz yine soruyu yanlış anlamayı yeğledi. «Kadının adı Astrid Berger'dir.»

Uzun süre konuşmaktan yoksun kalan Galli polis. Bayan Berger'in özelliklerini dosyadan yüksek sesle okumaya başlamıştı. «Berger, Astrid, öteki adıyla Edda ya da Helga vesaire vesaire... 1954 Bremen doğumlu, zengin bir armatörün kızı. Doğrusu çok esaslı çevrelerde dolaşıyorsunuz. Bay Rafael. Bremen ve Frankfurt üniversitelerinde okumuş, 1978'de siyasal bilimler ve felsefeden mezun olmuş. Batı Alman radikal gazetelerine yazılar yazmış. Son bilinen adresi 1979'da Paris' te. Ortadoğuya sık sık gider...»

Picton adamın sözün kesti. «Bir lanet olasıca entelektüel daha. Bul şunu, Malcolm.»

Malcolm odadan çıkarken Kurtz ustaca bir davranışla girişimi yeniden ele aldı.

«Yarbayım, tarihleri karşılaştırılanız Bayan Berger'in bu yıl Beyrut'a en son nisan ayında gittiğini göreceksiniz. Bay Mesterbein'la aynı zamanda yani. Bay Mesterbein İstanbul'dayken o da oradaydı. Ayrı uçaklarla gittiler ama aynı otelde kaldılar. Evet, Mike?»

Picton gümüş kalemini elinde çevirdi bir süre.

Litvak Bay Anton Mesterbein'la Bayan Astrid Berger'e ait, 18 Nisan tarihli iki otel kayıt formu fotokopisi ve Mesterbein tarafından ödenmiş otel faturaları uzatıyordu. Otel İstanbul Hiiton'du. Picton'la başmüfettiş belgeleri incelerken kapı bir kez daha açılıp kapandı.

«Astrid Berger'in de kaydı yok efendim,» dedi Malcolm.

«Pkala. Lütfen daha üst düzeye çıkalım. Bay Raphael.»

Kurtz'un üçüncü fotoğrafı —ya da daha sonra Litvak'ın saygısızca belirttiği gibi üçüncü gizli kozu— öylesine üstün bir fotomontajdı ki, Tel Aviv'in hava keşif uzmanları bile bunu önlerine serilen bir dizinin içinden seçip çıkaramamışlardı. Fotoğrafta Charlie'yle Becker Delphi Otelinden ayrıldıkları sabah, bahçede Mercedes'e doğru yürüyorlardı. Becker'in elinde hem kendi çantası, hem Charlie'nin askılı çantası vardı. Charlie ise Yunan giysilerini giymiş, gitarını eline almıştı. Becker'in üstünde kırmızı ceket, ipekli gömlek ve ayaklarında Gucci ayakkabıları vardı. Eldivenli eli Mercedes'e uzanıyordu. Yalnızca başı yerine Michel'in başı yerleştirilmişti.

«Bu fotoğraf bir talih eseri, Münih'teki patlamadan iki hafta önce çekildi. Öndeki kızıl saçlı kız İngiliz uyrukludur. Yanındaki erkek kendisine 'Joan' diye hitap ediyor, o da erkeğe Michel' diyordu. Ama adamın pasaportundaki adı bu değildi.»

Hava birden soğumuş gibiydi. Başmüfettiş sırıtarak baktı Malcolm'a, Malcolm da gülümser gibiydi. Ancak bu gülümsemenin neşeyle bir ilgisi yoktu. Ama önemli olan Picton'un o müthiş hareketsizliğiydi; önündeki fotoğraf dışında hiçbir yerden bilgi kabul edemeyecekmiş gibi bir hali vardı. Kurtz İngiliz uyruklu birinden söz etmekle sanki bilmeden Picton'un kutsal toprağına girmişti ve bunu yapan bir insan tehlikeyi göze almış demekti.

Fotoğrafa bakmayı sürdürerek, «Bir talih eseri,» dedi. Fotoğraf makinesi hemen yanında hazır duran iyi bir dost... O tür talihli durumlardan yani.»

Kurtz utanmışçasına gülümsedi ama bir şey söylemedi.

«İki resim çekip belki bir iş çıkar diye Kudüs'e göndermiş. Tatilinde rastladığı bir terörist... yardımcı olmak istemiş hemen.»

Kurtz'un gülümsemesi iyice yayılmıştı yüzüne, Picton'm da pek hoş bir biçimde olmasa bile sırıtmakta olduğunu şaşkınlıkla gördü.

«Doğrusu öyle dostları hatırlıyorum ben de. Sizlerin her yerde dostunuz vardır ya. Yükseklerde de, alçaklarda da, zenginler arasında da...» Picton'un Filistin'deki eski günlerinin düş kırıklıkları birden canlanmış gibiydi. Ama adam kendini tutabildi. Yüz hatları yumuşadı, sesi alçaldı. Gülümsemesi de dostça denilebilecek kadar hafifletti.

«Başmüfettiş boğazını temizleyerek zamanında müdahale etti konuşmaya. «Kız İngiliz olsa da, ki bu şimdilik bana bir varsayım gibi geliyor, yine de bu ülkede Filistinlilerle yatmanın yasak olduğunu belirten bir yasa yoktur. Yalnızca bu yüzden hanım için ülke çapında bir araştırma başlatamayız. Hele bir...»

«Daha çok şey var onda,» dedi Picton, Kurtz'a bakarak. «Hem de pek çok.»

Her zaman vardır, der gibiydi.

Kurtz'un adamları fotoğrafın sağ yanındaki Mercedes'i incelemeye devam etti. Kendisi, kusura bakmasınlardı, arabalar hakkında çok bir şey bilmezdi. Ama adamları bunun büyük model, şarap kırmızısı, radyo anteni önde sağda, merkezi kilitleme sistemli, yalnız ön koltuklarında emniyet kemerleri olan, iki yan aynalı bir araba olduğunu söylemişlerdi. Münih'te bir kaza eseri havaya uçan ve her nasılsa pek çok parçası sağlam ele geçen Mercedes'e tıpatıp benzemekteydi.

Malcolm'un aklına birden bir çözüm gelmişti. «Ama kızın İngiliz olduğunu falan söylüyorsunuz... bu aslında o Hollandalı kız değil mi? Kızıl saç, sarışın... bunun bir önemi yok ki. İngiliz sözün gelişi söylenmiş bir sıfat bence.»

«Sus,» dedi Picton. Kimseye ikram etmeden bir sigara yaktı. «Bırak devam etsin.»

Kurtz'un sesi kalınlaşmıştı bu arada. İki yumruğunu önündeki dosyanın iki yanına dayadı.

«Aynı arabanın Yunanistan'dan çıkıp kuzeye doğru yoluna devam ederken İngiliz pasaportlu bir kadın tarafından sürüldüğünü de başka bir kaynaktan öğrenmiş durumdayız. Sevgilisi daha önce Avusturya Havayollarının bir uçağıyla Salzburg'a gitmiş. Aynı havayolu kendisine Osterreicisher Hof Otelinde yer ayırtmış. Adlarının Mösyö ve Madam Laserre olduğunu söyleyen bu çiftin kadını Fransızca değil, İngilizce konuşuyormuş. Hadın güzelliği, kızıl saçları, nişan yüzüğünün olmaması ve gitarı yüzünden iyi hatırlanıyor. Sabah kocasıyla otelden erken bir saatte çıkmış ve o gün yine otele dönmüş. Kapıcı Bayan Laserre'e, kendisi görevi bırakmadan hemen önce öğleden sonra saat ikide Salzburg Havaalanına götürmesi için bir taksi çağırdığını anımsıyor. Kadına havayollarına telefon edip uçağın rötarı olup olmadığını öğrenmeyi önermiş, ancak kadın büyük bir olasılıkla başka bir ad altında yolculuk edeceğinden bunu istememiş. Bu söylenen zamanlamaya uyan üç uçuş var. Biri Avusturya Havayollarının SalzburgLondra seferi. Avusturya Havayolları bilet gişesindeki memur elinde SelanikLondra carter bileti olan kızıl saçlı bir İngiliz kızını hatırlıyor. Kız bileti kullanmak istemiş ama buna olanak yokmuş. O zaman çoğu yirmilik olmak üzere Amerikan dolarlarıyla tek gidiş ücreti ödeyip yeni bir bilet almış.»

«Bu kadar naz yeter,» diye homurdandı Picton. «Adı ne?» Sigarasını şiddetle bastırdı küllüğe.

Litvak soruya yanıt olarak uçağın yolcu listelerini dağıtmaya başladı. Masanın çevresini dolaştıktan sonra, sabahtan beri ağzını pek açmamış olmasına karşın, sürahiden bir bardak su doldurup içti.

Hepsi yolcu listelerini ellerine alınca Kurtz sözüne devam etti. «Listede Joan diye birine rastlamadım. Charmian diye biri vardı. Soyadı önünüzdeki listede yazılıdır. Avusturya Havayolları da teşhisimizi doğruladı. Listede otuz sekizinci ad. Memur gitarı bile hatırlıyor. Bir şans eseri olarak kendisi de büyük gitar ustası Manitas de Plata'nın hayranıymış, o yüzden gitar belleğinde yer etmiş.»

«Bir dost daha,» diye söylendi Picton. Litvak öksürdü.

Kurtz'un son belgesini de Litvak'ın çantasından çıktı. Uzattığı elleri arasına Litvak hâlâ ıslak olan bir dizi fotoğraf bıraktı. Kurtz fotoğrafları dağıttı. Mesterbein'la Helga bir uçak terminalinde, Mesterbein havaya bakıyor, ardında Helga gümrüksüz eşya mağazasından bir şişe viski satın alıyor; Mesterbein kâğıda sarılı bir orkide demeti taşıyor.

«Otuz altı saat önce Paris'te De Gaulle Havaalanı, Berger' le Mesterbein, Gatwick'de aktarma yaparak ParisExeter u şuna hazırlanıyorlar. Mesterbein Exeter Havaalanında Hertz'd bir araba kiralamak için önceden gerekli işlemleri yaptırmış. Aynı yoldan, yalnızca orkideler eksik olarak, dün Paris'e döndüler. Berger, Maria Brinkhausen adı altında yolculuk yapıyordu. İsviçreli. Pasaportu Doğu Almanların Filistinliler için hazırladıklarından.»

Malcolm emir beklemeden kapıya yönelmişti bu kez

«Yazık ki, Exeter'e çıkışlarını da resimleyememişsiniz dedi Picton.

«Bunu yapamayacağımızı çok iyi biliyorsunuz.»

«Öyle mi?»

«Efendilerimizin karşılıklı ticaret anlaşmaları vardır. Yazd lı onay alınmadan birbirlerinin sularında avlanmak yasaktır.»

«Haa,» dedi Picton.

Galli polis diplomatik tatlı dilliliğini bir kez daha uyguladı. «Exeter, yaşadığı yer mi, efendim? Devon'lu mu kız? Kırsal kesimden gelen bir kızın terörizme böylesine yakınlık duyması pek doğal değil herhalde.»

Ama Kurtz'un bilgisi İngiliz kıyılarında tükenmiş gibiydi. Ayaksesleri duyuldu, ardından da Malcolm'un süet ayakkabıların gıcırtısı. Galli bir kez daha denedi.

«Kızıl saçlıları Devon'lu olarak hiç düşünemem doğrusu. Charmian adını da. Bess ya da Rose olabilir... Ama Devon'da Charmian... hiç sanmıyorum. Londra'da belki...»

Malcolm bir kucak dolusu dosyayla girdi içeri. Charlie'nin militan sola açılışının ürünleri. Alttakiler zamanla sararmış, kenarları yırtılmıştı. Dosyaların kenarında fotokopiler ve gazete kupürleri sarkıyordu.

Malcolm yükünü masaya bıraktı. «Eh, kız bizim değilse kimsenin değildir yani!»

«Yemek,» dedi Picton. İki astına bir dizi öfkeli emir yağdırıp konuklarını lahana ve mobilya cilası kokan yemek odasına götürdü.

Nöbetçiler dışında park, tatilin ilk gününde bir okul oyun alanı kadar boştu. Picton malsahibi gibi dolaşıyor, parmaklıkları kontrol ediyor, beğenmediği her şeye bastonunu Savuruyordu

Kurtz ondan yirmi beş santim kısa boyuyla yanında neşeyle •ipliyor gibiydi. Uzaktan gardiyanla tutukluya benzetilebilirlerdi ama hangisinin tutuklu, hangisinin gardiyan olduğu pek kestirilemezdi. Arkalarından iki el çantasıyla Şimon Litvak, onun ardından da Picton'un ünlü dişi köpeği Bayan O'Flaherty gelmekteydiler.

Picton, Litvak'ın da duyabileceği bir sesle, «Bay Levene, konuşmaktan çok dinlemeyi seviyor galiba?» dedi. «İyi dinleyicilerde sağlam bellek olur, öyle değil mi?»

«Mike bana çok yakındır,» dedi Kurtz. «Her yere gelir benimle.»

«Aksi biri gibi geldi bana. Bir sakıncası yoksa baş başa konuşalım.»

Kurtz dönüp Litvak'a Ibranice bir şeyler söyledi. Litvak onların konuştuklarını duyamayacak kadar geride kaldı. Ve aynı anda ne Picton'un, ne de Kurtz'un beklemedikleri bir şey oldu. iki adam yalnız kaldıklarında tanımlanamayan bir arkadaşlık bağı yerleşti oralarına.

«Bu kadar yolu bize kızdan söz etmek için gelmen çok iyi bir şey,» dedi Picton «Amirim Misha'ya bir mektup yazıp teşekkür edecek.»

«Misha sevinecektir.»

«Yine de çok komik doğrusu. Bizim kendi teröristlerimiz konusunda sizler bilgi veriyorsunuz. Benim günümde trafik ters yönde akardı.»

Kurtz tarih tekerleği konusunda yatıştırıcı bir şeyler söyledi, ama Picton'un şiirle başı boş değildi.

«Operasyon sizin kuşkusuz,» dedi Picton. «Kaynaklar sizin. Amirim bu konuda kesin tutmlu. Bizim görevimiz oturmak ve söyleneni yapmak.» Picton yan gözle baktı Kurtz'a.

Kurtz bugünlerde önemli olanın işbirliği olduğunu söyleyince Picton birden parlayacak gibi oldu. Gözleri irileşti, çenesi yukarı fırladı. Ama belki de sakinleşmek için bir sigara yaktı.

Kibriti atarken, «Getirdiğin bilginin doğrulandığını duymak seni şaşırtabilir.» dedi. «Berger'le Mesterbein Paris'ten Exeter'e geldler, havaalanında bir Hertz arabası kendilerini bekliyordu, arabayla dört yüz yirmi mil yaptılar. Mesterbein, American Express kartıyla ödeme yapmış, kart kendi adınaymış. Geceyi nerede geçirdiklerini blmiyorum ama senin bizi bu konuda zamanı gelince aydınlatacağından hiç kuşkum yok.»

Kurtz saygılı bir sessizlikle dinliyordu.

«Kadına gelince, onun Cornwall'in içlerinde tiyatro oyunculuğu yaptığını duyunca sen de şaşıracaksın sanırım. Heretics adlı bir grup. Otelinden Mesterbein'ın tanımına uyan birisinin kendisini oyundan sonra alıp götürdüğünü söylediler. Sabaha kadar da dönmemiş. Anlatılana göre yataktan yatağa konan bir kuş.» Arada Kurtz'un farketmezllkten geldiği bir sessizlik oldu. «Amirim sana her türlü yardımı yapacak. Size minnettar. Minnettar ve etkilenmiş. Yahudilere karşı bir zaafı vardır, senin de zahmete girip durumu anlatmak için buralara kadar gelmen kendisini çok etkiledi.» Kurtz'a kötü kötü baktı. «Şefim gençtir, yeni ülkenizin hayranıdır ve çok gerekli bir durum olmadıkça benim sahip olabileceğim kuşkuları dinlemez bile.»

Büyük yeşil bir barakanın önünde durdular, Picton bastonuyla demir kapıya vurdu. Koşucu ayakkabılı ve eşofmanlı bir çocuk kendilerini boş çimnastik salonuna aldı. Salonun boşluğunu anlatmak için olacak Picton, «Cumartesi,» dedi. Soyunma odalarını falan dolaşmaya başladılar. Picton barfikse elini sürdü tozlu olup olmadığını anlamak için.

Suçlarcasına, «Kampları yine bombalamışsınız diye duydum,» dedi. «Misha'nın fikri bu, değil mi? Misha topla yapacağı bir şey için hiçbir zaman kılıç kullanmamıştır.»

Kurtz, İsrail'in üst düzeyindeki karar sürecinin kendisini için hep bir sır olarak kaldığını söylemeye başladıysa da, Picton'un bu tür yanıta ayıracak zamanı yoktu.

«Eh, paçasını kolay kolay kurtaramayacak,» dedi. «Benden selam söyle ona. O Filistinliler sizi pek rahat bırakmayacaklardır.»

Kurtz yalnızca gülümseyip dünyanın bu gidişine şaşmaktan kendini alamadı.

«Misha Gavron, Irgun çetesindendi, değil mi?» diye Picton merakla sordu.

«Haganah,» dedi Kurtz.

«Sen neydin peki?»

Kurtz esefle salladı başını. «Talih mi talihsizlik mi, bifemem ama biz Raphael'ler İsrail'e İngilizleri rahatsız etmeyecek kadar geç geldik.»

«Palavra sıkma bana. Ben Misha'nın dostlarını nereden seçtiğini iyi bilirim. Onu o işe ben getirdim.»

«O da öyle dedi zaten.» Kurtz sugeçirmez gülümsemelerinden birini daha yerleştirdi yüzüne.

«Pekala, ne istiyorsun?» diye sordu Picton, çocuğun açtığı bir kapıdan temiz havaya çıkarlarken. «Bana eski dostum Kale Misha'dan bir aşk mektubu getirdiğini söyleme boş yere, inanmam çünkü. Zaten sana inanıp inanmayacağımı da bilemiyorum. Sizlerin sözkonusu olduğu yerde ben ikna edilmesi güç bir insanım.»

«Kale Misha bu durumda bir tutuklamanın sözkonusu olamayacağını söylüyor,» dedi Kurtz. «Kaynaklarımızın durumu gözönüne alındığında kuşkusuz.»

«Kaynaklarınızın iyi dostlarınız olduğunu sanıyordum.»

«Misha resmi bir tutuklamaya razı gelse bile, bayana karşı hangi mahkemede ne gibi bir suçlama yapılacağını soruyor kendi kendine. Arabayı o sürerken içinde patlayıcı olduğunu kim kanıtlayacak? Kız patlayıcının sonradan yerleştirilmiş olacağını iddia edecektir. Elle tutulur bir şey olarak Yugoslavya'dan sahte belgelerle geçmek kalacaktır. Bu kâğıtlar nerede şimdi? Böyle bir şeyin varlığını kim nasıl kanıtlayacak?»

«Misha, yaşlılığında avukatlığa başladı desene.»

«Misha, kızın değerinin de gözönünde tutulması kanısında. Bize ve size olan değeri. Bu yarı masumluk diyebileceğimiz halinde. Kız ne biliyor? Neler açıklayabilir? Bayan Larsen'i ele alalım örneğin.»

«Larsen mi?»

«Münih dışındaki o talihsiz kazada ölen Hollandalı hanım.»

«Ne olmuş ona?» Picton olduğu yerde durup Kurtz'a döndü, giderek artan bir kuşkuyla baktı adamın yüzüne.

«Bayan Larsen de Filistinli sevgilisinin verdiği görevleri yapar ve araba sürerdi. Aynı kişiydi sevgilisi. Bomba bile yerleştirmişti. İki, hatta üç kez.» Kurtz başını salladı. «Pek çok suçu vardı ama işe yarar bilgi bakımından boş bir kaptı.» Kurtz, Picton'un ne kadar yakınında olduğuna dikkat etmeden kabın ne kadar boş olduğunu göstermek için ellerini kaldırıp iki ya na açtı. «Olaylardan hoşlanan, tehlikeyi ve erkekleri seven ve onların hoşlarına gitmek isteyen bir çocuk. Onlar da ona hiçbir şey söylemediler. Ne bir adres, ne bir ad, ne de bir plan.»

«Bunu nerden biliyorsun?» diye suçlarcasına sordu Picton.

«Kendisiyle küçük bir görüşmemiz oldu.»

«Ne zaman?»

«Epey zaman önce. Küçük bir alışveriş, sonra geldiği yere bıraktık. Bilirsin bu işleri.»

«Onu havaya uçurmadan beş dakika önce örneğin.» Picton gözlerini Kurtz'un gözlerinden ayırmıyordu.

Ancak Kurtz'un gülümsemesi inanılmaz derecede pürüzsüzdü. «Keşke dediğin gibi kolay olsaydı bu işler.»

«Size ne istediğinizi sordum. Bay Raphael.»

«Kızı harekete geçirmek istiyoruz.»

«Ben de bundan kuşkulanıyordum zaten.»

«Biraz izlensin, ama tutuklanmasın. Onun korkmasını istiyoruz... kendi grubuyla ilişki kurmaya gidecek kadar. Sonuna dek izlemesini istiyoruz. Biz böylelerine bilinçsiz ajan deriz. Hiç kuşkusuz elde ettiklerimizi sizinle paylaşacağız ve operasyon sona erince hem kız, hem de onu yakalama şerefi sizin olacaktır.»

«Bir bağlantı kurdu bile. Cornwail'a gelip kendisiyle konuştular, bir demet de çiçek getirdiler, öyle değil mi?»

«Biz bunun bir araştırma olduğunu sanıyoruz. Kendi başına bırakırsak bu buluşmadan bir şey elde edilmeyecektir.»

«Bunu nasıl söyleyebiliyorsunuz? İsterseniz bu sorunun yanıtını ben vereyim. Kulağınızı anahtar deliğine dayamıştınız da ondan! Siz beni ne sanıyorsunuz. Bay Raphael? O kız size aittir. Ben sizleri iyi tanırım. O Misha cücesini de. Şimdi de sizi tanımaya başladım artık!» Picton'un sesi iyice yükselmişti. Bir iki adım öne çıkarak sakinleşmeyi bekledi. Kurtz adamın yanına geldi. «Şu anda kafamda çok ilginç bir senaryo var. Bay Raphael, bunu sizinle paylaşmak isterim.»

«Bu benim için bir şeref olacaktır.»

«Teşekkür ederim. Bu oyun genellikle ölülerle yapılır. Esaslı bir ceset bulursun, gerekli biçimde giydirip düşmanın bulacağı yere bırakırsın. Düşman, 'Bu da nesi? Bir ceset ve bir der 'Herhalde bir kuryeydi. Haydi mesajı okuyalım T tuzağa düşelim.' Düşerler de. Biz de madalya alırız. Ama için Misha için çok basit şeyler bunlar. Siz fazla okumuş haânazlar olduğunuzdan bir adım daha ileri gidiyorsunuz. 'Biz et istemeyiz, bize canlısı gerek. Arap eti. Hollandalı eti.' Bunu da elde edip Mercedes'le havaya uçuyorsunuz. Onların arabasını. Misha da, siz de ölene kadar inkâr edeceğiniz için bu yanlış bilgiyi nereye sakladığınızı hiçbir zaman bilemeyeceğim. Ama yemi attınız, onlar da zokayı yuttular. Yoksa kıza o güzelim çiçekleri getirmezlerdi, değil mi?»

Picton'un bu eğlenceli hayaline esefle başını sallayan Kurtz adamın yanından uzaklaşacakken. Picton bir polisin kusursuz dokunuşuyla onu yerinde tuttu.

«Bunu Gavron'a söyleyin. Eğer ben haklıysam, bizim onayımızı almadan yurttaşlarımızdan birini kendi amaçlarınız için kullanmaya kalkışmış durumdasınız ve ben kendim o pis ülkesine giderek onun canına okuyacağım. Tamam mı?» Ama Picton'un yüzü bir anının gülümsemesiyle aydınlandı. «Yaşlı şeytan ne derdi? Kaplanlar mı? Siz bilirsiniz, canım...»

Kurtz da söylerdi aynı şeyi. Çok sık hem de. «Aslanı yakalamak istiyorsan önce keçiyi bağlayacaksın.»

Hasımca dostluk anı sona ermişti. Picton'un yüzü yine taş kesildi. «Bay Raphael, resmi düzeyde istediğinizi elde etmiş durumdasınız. Kabul.» Picton, Kurtz'la Bayan O'Flaherty' yi bırakıp eve doğru sert adımlarla yürüdü. «Ona bir şey daha söyle,» diye seslendi. «Bizim pasaportlarımızı kullanmasın. Başkaları onlar olmadan işlerini görüyorlarsa, Kale de görür!»

19

Londra'ya dönüş ve bekleme başlamıştı. Helga korkunç haberi verdikten sonra yağmurlu iki hafta boyunca hayalindeki Charlie kin dolu, hastalıklı bir cehenneme girmiş ve orada tek başına yanıp durmuştu. Şok içindeyim, dayanacak tek dostu olmayan yapayalnız bir yaşlıyım. Generalim elimden alınmış bir asker, ihtilalsiz bir ihtilalciyim. Cathy bile terketmişti onu. Joseph, «Bundan sonrasını dadısız da idare edersin,» demişti. «Öyle ikide bir telefon kulübelerine girmen doğru olmaz artık.» Bu dönemde buluşmaları epey seyrekti. Genellikle uzun uzun planlamalar sonunda başarılan araba buluşmaları. Joseph kimi zaman Charlie'yi Londra'nın kenarda köşede kalmış lokantalarına götürüyordu. Bir kere yürüyüş için Burnham Beeches'e, bir kez de Regents Park’ta hayvanat bahçesine. Ama nerede olurlarsa olsunlar hep Charlie'nin ruhsal durumundan söz ediyor, ne olduğunu söylemeden, onu çeşitli olasılıklara göre hazırlıyordu.

«Bundan sonra ne yapacaklar?» diye soruyordu Charlie.

«Kontrol ediyorlar, seni gözetliyorlar, seni düşünüyorlar»

Charlie zaman zaman Joseph'e karşı senaryoda bulunmayan düşmanlık patlayışları gösteriyordu. Ama o, iyi bir doktor gibi, bu belirtilerin o durum göze alındığında normal olduğunu söylüyordu.

Sonunda Joseph artık geçici bir süre, çok ivedi bir durum olmadıkça, buluşmamaları gerektiğini söyledi. Bir şeylerin olaj cağını biliyor ve bunun ne olduğunu Charlie'ye söylemiyordu. Onun kişiliğine uymayan bir davranış göstereceğinden korkmaktaydı. Ya da hiçbir davranış göstermezdi. Atina'daki evde ettiği sözü yineleyerek çok yakınında olacağını söyledi. Ve böylece belki de kızın güvensizlik duygusunu bilerek kopma noktasına kadar getirdikten sonra onu, kendisi için yarattığı yalnızlık yaşamına geri gönderdi. Bu kez Charlie'nin yaşamının konusu sevgilisinin ölümüydü.

Bir zamanlar o kadar sevdiği evi, şimdi dikkatli bir ihmalcilikle Michel'in anısına adanmış düzensiz bir tapınak olmuştu. Onun kendisine verdiği kitaplarla broşürler yere ve masanın üstüne açık olarak bırakılmıştı. Geceleri uykusu kaçtığı zamanlar kalkıp masası başına oturur ve o kadar kalabalık arasında onun mektuplarından özdeyişleri defterine kopya ederdi. Amacı gizli bir yaşam öyküsü yazıp onu dünyaya Arap Che Guavera'sı olarak tanıtmaktı. Tanıdığı bir yayıncıya yaklaşacaktı bunun için: «Öldürülmüş bir Filistinlinin Gece Mektupları.» Kötü bir kâğıda yazılmış, yazım hatalarıyla dolu bir defter. Charlie bütün bu hazırlıkların çılgınca bir yanı olduğunu biliyordu. Ama öte yandan çılgınlık olmadan akıl sağlığı olamayacağını da bilmekteydi. Rolü vardı ya da hiçbir şey yoktu.

Dış dünyaya pek az çıkıyordu. Ancak bir gece Michel'in bayrağını savaşta da taşıma kararlılığını kanıtlamak için bir St. Pancras meyhanesinin üst odasında düzenlenen bir toplantıya katıldı. Coğu uyuşturucudan kendilerinden geçmiş olan vaşın çılgınlarda birlikte oturdu ve bütün faşist ve soykırımcı görünümleriyle Siyonizme karşı giriştiği saldırıyla hem onion, hem de kendisini iyice korkuttu.

Zaman zaman da gelecekteki rolleri konusunda Quilley'i sürekli olarak rahatsız etme numarası yapıyordu. O film denemesi ne olmuştu? «İşe ihtiyacım var, Ned!» Ama doğrusu şu ki, yapay sahneye olan ilgisi giderek azalmaktaydı. Devam ettiği ve giderek artan tehlikelerine karşın, gerçekler tiyatrosuna bağlanmıştı artık.

Ondan sonra yaklaşan bir fırtınanın yelken donanımdaki ilk çatırtıları gibi uyarılar başladı.

İlk uyarı Ned'den geldi. Adamcağız Charlie'nin bir önceki telefonuna âdeti olduğundan daha erken bir saatte yanıt vermişti. Ama Charlie karısı Marjorie'nin kendisine bunu bürosuna gider gitmez yapmasını söylediğinden emindi. Hayır, bir rol falan bulmuş değildi, ama o öğle yemeği için randevularını iptal etmek istiyordu. Charlie bunun bir sorun olmayacağını söyledi düş kırıklığını gizlemeye çalışarak. Turnesinin sonunu kutlamak ve bundan sonra da ne yapacağını konuşmak için düzenlemişlerdi bu öğle şölenini. Charlie gerçekten iple çekiyordu bugünü.

«Hiç önemi yok,» dedi, erkeğin mazeretini beklerken. Ama Quilley aptalca bir davranışla kaba olmaya çalıştı.

«Bu sırada bunun doğru olacağını sanmıyorum.»

«Ned, neler oluyor kuzum? Bayram değil seyran değil, ne oldu sana böyle?»

Kızın bu sahte neşesi adamı rahatlatacağı yerde daha tantanalı havalara itti.

«Charlie, doğrusu ne işlerle uğraştığını hiç bilmiyorum. Bir zamanlar ben de gençtim ve sandığın kadar da dar görüşlü değildim. Ama eğer şu anda ima edilenlerin yarısı bile doğruysa, sen aklını başına toplayana kadar randevumuzu ertelememiz doğru olur.» Marjory'in senaryosuna göre telefon bu noktada kapatması gerekiyordu. Gerçekten de birkaç yanlış perde inmesi ve Charlie'nin de yardımlarından sonra kapattı telefonu. Charlie hemen yeniden açıp Bayan Ellis'ı buldu.

«Orada neler oluyor, Pheeb? Neden birden istenmeyi kişi ilan edildim?»

«Charlie ,asıl sen neler yapıyorsun?» Bayan Ellis telefonun dinlendiği korkusuyla çok alçak sesle konuşuyordu. «Pheeb geldi bu sabah, senin için hem üç kişi birden. Bizlerin bH dan söz etmesi yasak.»

«Canları cehenneme,» diye mırıldandı Charlie.

Mevsimlik kontrollerinden biri, diye düşündü. Seminerleri gitmeye başladığından beri düzenli olarak yapıyorlardı bunu ama bu seferki sıradan bir şeye benzemiyordu. Sabahın köründe ve üç kişi. Bu ancak çok önemli kişilere gösterdikler bir tutumdu. Ondan sonra da berber olayı. Charlie berbere saat on bir için randevu vermişti ve yemeğin iptal edilmiş olmasına karşın berbere gitmeyi ihmal etmedi. Dükkân sahibi Bibi adında bir İtalyan kadınıydı. Charlie'yi görünce kaşlarını çattı ve o gün Charlie'nin saçlarını kendisinin yapacağını söyledi.

Saçlarını şampuanla yıkarken, «Yine evli bir erkekle mi geziyorsun?» diye sordu. «Çok iyi görünmüyorsun, Charlie, ne oldu, gidip başkasının kocasını mı çaldın yoksa? Neler yapıyorsun, Charlie?»

Charlie üsteleyince, «Üç kişi,» dedi Bibi. «Dün.» Vergi müfettişi olduklarını söylemişlerdi. Bibi'nin randevu defterini ve Katma Değer Vergisi makbuzlarını görmek istemişlerdi.

Ama aslında duymak istedikleri konu, Charlie'ydi. «Kim bu Charlie. diye sordular bana. Onu iyi tanır mısın, Bibi? Tanırım elbette, dedim. Charlie iyi bir kızdır. Sık sık gelir. Ha, sık sık gelir demek dediler. Sana erkek arkadaşlarından söz eder mi? Kiminle çıkıyor? Nerelerde buluşur onlarla? Tatile kiminle çıkmışsın, Yunanistan'dan sonra nereye gitmişsin falan. Ben bir şey söylemedim. Bibi'ye güvenebilirsin.»

Ama Charlie parasını ödeyip çıkarken Bibi ilk kez olarak gerek yüzünü gösterdi. «Bir süre buraya gelme, olmaz mı? Basımın belaya girmesini istemem. Polis falan sevmem ben.»

«Ben de sevmem, Bibi, inan bana. Hele bu üç güzeli.» Yetkililer seni ne kadar çabuk öğrenirlerse karşı tarafın ortaya çıkmasını o denli çabuklaştırırız, demişti Joseph Ama işin böyle olacağını hiç söylememişti.

Bundan sonra da, aradan daha iki saat geçmeden, yakışıklı çocuk beliriverdi.

Charlie bir yerde bir hamburger yemiş, sonra da yağmur yağmasına karşın yürümeye başlamıştı. Hareket etmenin güvenli, heie yağmurda yürümenin çok güvenli olduğunu düşünüyordu. Primrose Tepesine doğru yürürken fikrini değiştirip bir otobüse atlamıştı. Herhalde bir rastlantıydı ama otobüsün arkasından baktığında, durakta bir adamın elli metre berisinde bir taksiye bindiğini gördü. Gözucuyla farkettiği kadarıyla da, adam taksiye seslenmeden taksinin bayrağı meşgulmuş gibi inikti.

Joseph bıkıp usanmadan, hikâyenin mantığı içinde kal, demişti. Zayıflarsan operasyonu berbat edersin. Hikâyenin sınırları arasında kal, iş tamamlanınca hasarı onarırız.

Paniğe kapılmak üzereyken hemen kostümcüye gidip Joseph'le görüşmeyi istemek geçti aklından. Ama ona olan sadakati bunu yapmasını engelledi. Onu herhangi bir utanç duymadan ve umutsuzca seviyordu. Onun altüst ettiği dünyasında yine de değişmeyen nokta, hem gerçekte, hem hikâyede Joseph'ti.

Bu yüzden kostümcü yerine sinemaya gitti. Yakışıklı erkek de kendisini orada tavlamaya çalıştı. Charlie de az daha buna rıza gösterecekti.

Adam uzun boylu, yeni uzun deri paltolu, yuvarlak gözlük'üydü. Film arasında kendisine doğru yaklaşırken Charlie onur, önceden tanıdığı ama şimdi anımsayamadığı biri olduğunu düşünerek gülümsemesine karşılık verdi.

«Nasılsınız?» diye adam yanına oturdu. «Charmian'dı adınız değil mi? Geçen yıl Alpha Beta'da harikaydınız! Biraz patlamış mısır alsanıza.»

Birdenbire hiçbir şey bir diğerine uyum gösterme başladı; o umursamaz gülümseme o iskelet çenesine, yu lak gözler fare bakışlarına, patlamış mışır cilalı kundurala kupkuru deri pardösü yağmurlu havaya uymuyordu. Adam: raya kendisi dışında başka bir nedenle gelmiş değildi.

«İdareciyi çağırayım mı, yoksa sessizce çekip gidecek siniz?» diye sordu Charlie.

Adam ısrar ediyor, itiraz ediyor, mızmızlanıyordu. Charlie birini bulmak için dış salona geçtiğinde, sinema p soneîinin bir anda ortadan yokolmuş olduklarını farketti. Yalnızca gişedeki ufak tefek zenci kız vardı ve o dcı paral saymakla meşguldü.

Eve dönmek sahip olduğundan çok cesareti gerektirmiş Joseph'in kendisinden beklemeye hakkı olduğundan da Yolda giderken ayağının kırılması, bir otobüsün altında kaçmak ya da bayılma nöbetlerinden birini geçirmek için dua ediyordu. Odasına girince ışıkları yakmadan yatağının üstü oturdu. Açık perdelerden karşı kaldırımda iki adamın salına salına dolaştıklarını, birbirleriyle hiç konuşmamalarını ve bir kez olsun penceresinden yana bakmadıklarını seyretti bir süre. Michel'in mektupları, pasaportu ve kalan parası hâlâ döşeme tahtasının altındaydı. Pasaportun artık tehlikeli bir gedir, demişti Joseph. Arabayı sürmen için onu kullarıma izin vermemeliydi Michel. Onu da diğer gizli şeylerinle birlikte saklamalısın.

Cindy, diye düşündü Charlie.

Cindy aşağıda kahvede gece postasında çalışan kızdı. Ko cası hapiste olduğundan, Charlie kıza vakit geçirmek için za man zaman gitar dersleri verirdi.

«Cindy,» diye yazdı bir kâğıda. «İşte sana bir doğum günü armağanı. Bunu eve götür ve ölesiye çalış. Müzik yeteneği var sende, onun için sakın boşvereyim deme. Nota çantasını da al. Kusura bakma ama anahtarını annemde bıraktım Birj daha gittiğimde getiririm. Zaten şimdi notadan çalışmazsın. Sevgiler, Chas.»

Nota çantası babasından kalma kilitli ve sağlamdı. Michel'in mektuplarını, pasaportunu, paralarını ve notalarını içine koyup gitarla birlikte aşağı indirdi.

Aşçıya, «Bunlar Cindy'nin.» dedi. Adam kahkahalarla gülüp çantayı kadınlar helasına Hoover elektrik süpürgesiyle boş şişelerin yanına koydu.

Charlie yukarı döndü, ışıkları yakıp perdeleri kapattı Peckham'a gitme gecesi olduğu için özenle giyindi. Yeryüzünün tüm polisleri ve bütün ölü sevgilileri de gelse çocuklan pandomima provasından geri bırakmazdı. Eve saat on birder az sonra döndü; karşı kaldırım boşalmıştı. Cindy de nota çantasıyla gitarı alıp gitmişti. Bir erkeğe ihtiyaç duyduğu için Al'ı aradı. Ama yanıt yoktu. Bildiği bir iki kişiye daha telefon ettiyse de onları da bulamadı. Sonunda yatmaya karar verdiğinde pencereden bakınca iki gardiyanının karşıda yerlerini almış olduklarını gördü.

Ertesi gün yeni bir şey olmadı. Al'ı bulmak umuduyla Lucy'yi aradığında, kız Al'ın kaybolduğunu, karakolları ve hastaneleri aradığını ama bir sonuç elde edemediğini söyledi.

Charlie eve döndüğünde Al alkolik bir isteri içinde telefon etti.

«Şimdi gel, kadın. Konuşma, bir şey söyleme, yalnızca gel. diyordu.

Charlie eskiden farklı bir şey olmayacağını bile bile gitti Artık yaşamının tehlikesiz hiçbir köşesinin kalmadığını çok iyi biliyordu.

Al, Willy ile Paul'un yanına yerleşmişti. Charlie oraya gittiğinde evin yepyeni bir kadroyla dolu olduğunu gördü. Robert yeni kız arkadaşını getirmişti. Samantha adında mor saçbeyaz dudak boyalı bir budala. Ama ortalarda yine her zaman olduğu gibi Al vardı.

Charlie içeri girerken, «Siz ne isterseniz söyleyin!» diye bağırıyordu Al. «Tamam artık! Bu savaştır. Hem de topyekün savaş!»

Charlie bağırıp da neler olduğunu anlatmasını söyleyene kadar sürdürdü sövgü yağmurunu.

«Ne mi oldu, kız? Ne oldu, ha? Ne olacak, karşı devrim !k salvoyu savurdu, işte olan bu! Hedef de bendim!»

Charlie olanları doğru dürüst anlatmasını sağlayana kadar çıldıracaktı az daha.

Al'ın anlattığına göre, meyhaneden çıkarken üç goril sal dırmıştı üzerine. Birini, hatta ikisini haklayabilirdi ama üçü bil den üstüne çullanınca bir şey yapamamıştı. Yakapaça edilil polis arabasına bindirilene kadar adamların polis olduklarını ahlaka aykırı davrandığı suçlamasında bulunduklarını anlayci mamıştı.

«Ve gerçekte ne hakkında konuşmak istediklerini biliyorı sun, değil mi?» diye kolunu Charlie'den yana uzattı. «Senin hakkında, kız! Sen, ben ve lanet olası politik görüşlerimiz! Acaba tanıdıklarımız arasında Filistinli eylemciler var mıymış? Su arada bir de bana Rising Sun meyhanesinin tuvaletinde yakışıklı bir oğlana donumu indirip müstehcen hareketler yaptığımı da söylemekten geri kalmıyorlardı. Sonra onu bırakıp, Yunan adalarında radikal arkadaşlarımla komplo kurmaktan tırnaklarımı söküp on yıl Sing Sing'e atacaklarını belirtiyorlardı. Bu işi artık tamam, kız! Bugün savaşın ilk günü ve bizler de cephenin en ön hattındayız artık.»

Kulağına öyle bir vurmuşlardı ki, kendi sesini bile duyamıyordu şimdi. Hayaları da devekuşu yumurtası kadar şişmişti. Şu kolundaki izlere bakın hele! Yirmi dört saat içerde tutmuşlar, tam altı saat sorguya çekmişlerdi. Telefon etmesine izin vermişler ama bozukluk para vermemişlerdi. Rehber istediğinde de rehberi kaybettiklerini söylemişler, Al acentasına bile telefon edememişti. Sonra birdenbire ahlaksızlık suçlamasından vazgeçip koyvermişlerdi.

Partide yaşamın çeşitli seçeneklerini arayan tombul çeneli Matthew adında bir muhasebeci de vardı. Gencin bir özelliği de bir evinin bulunmasıydı. Charlie kendisini de şaşırtan bir şey yapıp oraya gitti ve onunla yattı. Ertesi gün prova olmadığından annesini ziyaret etmeyi planlamıştı. Ancak öğle saatinde Matthew'un yatağında uyanınca canı gitmek istemedi, telefon edip gelmeyeceğini söyledi. Polisi heyecanlandıran şey bu olmalıydı ki, o gece evinin altındaki kahvenin önüne geldiğini de kaldırımda park etmiş bir polis arabası gördü Üniformalı bir çavuş yanında aşçı olduğu halde kapıdaydı.

Oldu işte sonunda, diye düşündü Charlie. Zamanı gelmişti artık. Sonunda ortaya çıkabildiler.

Çavuş öfkeli bakışlı, kısa saçlı, dünyanın tümünden, ama en çok Hintlilerden ve güzel kadınlardan nefret eden bir tipti. Belki de bu nefreti dramın en önemli anında Charlie'nin kim olduğunu germesini önlemişti.

«Kahveci geçici olarak kapalı,» dedi. «Git kendine başka yer bul.»

Kayba uğramış bir insanın yanıtları da kendine özgüdür. «Biri mi öldü?» diye korkuyla sordu Charlie.

«Ölen falan varsa bile bana söylemediler. Binada bir hırsız olduğundan kuşkulanılıyor. Memurlar içersini arıyorlar. Haydi yallah bakalım!»

Polis memuru belki de çok uzun zamandır nöbetteydi ve uykusu gelmişti. Belki de içgüdüleriyle hareket eden bir kızın ne kadar çabuk düşünebilip harekete geçebileceğini bilemiyordu. Her ne olursa olsun, Charlie adamın boş anından yararlanıp kahveye girmiş ve ardından kapıları kapatmaya başlamıştı. Kahve boş, makineler kapalıydı. Kendi dairesinin kapısı da kapalıydı, ama içerden mırıltılar geliyordu. Aşağ'da polis bağırıp çağırıyor, kapıyı yumrukluyordu. «Hey! Çabuk çık dışarı diyorum sana!» Ama sesi çok uzaktan geliyordu. Anahtar, diye düşündü Charlie. Çantasını açtı. Anahtarı çıkaracağı yerde gözü beyaz eşarba ilişince onu alıp başına sardı. Sonra kendinden emin bir tavırla iki kez çaldı kapıyı. Ardından mektup kutusunun kapağını itti.

«Chas, evde misin? Benim, Sandy.»

İçerdeki sesler birden kesildi, bir cıyaksesi, sonra da, «Hary, çabuk ol!» diye bir ses duyuldu. Kapıyı kır saçlı, gri elbiseli ufak tefek, vahşi görünüşlü bir adam açtı. Charlie onun arkasında Michel'in anılarının dağıtılmış, yatağının altüst edilmiş, duvardaki posterlerinin indirilmiş, kilimlerinin kaldırılmış, döşeme tahtalarının sökülmüş olduğunu gördü. Bir masa üstünde bir fotoğraf makinesi duruyor, adamın biri gözünü makinenin deliğine yerleştirmiş annesinin mektuplarının fotoğraflarını çekiyordu. Sinemada kendisine sulanan yuvarlak gözlüklü genç de dolabın içinde pahalı yeni giysilerinin üzerine eğilmişti.

«Kız kardeşim Charmian'ı arıyorum,» dedi Charlie «Siz kimsiniz?»

«Burada değil,» dedi kır saçlı adam. Sonra gözlerini kadından ayırmadan sesini yükseltti. «Çavuş Mallis! Çavuş Mallis çabuk bu hanımı buradan al, kimliğini tesbit et.»

Kapı Charlie'nin yüzüne kapandı. Aşağıdan talihsiz çavuşurt sesi geliyordu. Charlie ayaklarının ucuna basarak sahanlığ kadar indi. arka avluya açılan kapının önündeki karton kutuların arasına sokuldu. Kapı sürgülü ama kilitli değildi. Avlu Ba yan Dubber'in oturduğu sokağa açılıyordu. Charlie pencerenin önünden geçerken camı tıklatıp kadını selamladı. Bunu neden yaptığını hiç bilmiyordu. Yola devam ederken ardından koşan ayaksesleri ya da öfkeli bağırışlar, arabaların ani fren gürültüleri gelmiyordu. Anayola gelince eldivenlerinden birini giydi. Joseph polisler kendisinin ardına düştüklerinde öyle yapmasını söylemişti. Boş bir taksi görüp çağırdı. Eh bu iş de bu kadar, diye düşündü. Çok çok sonraları polislerin kendisini bilerek bıraktıklarını öğrenecekti.

Joseph, Charlie'nin kendi Fiat arabasına binmesini yasaklamıştı, Charlie bundan hoşlanmasa da, erkeğin haklı olduğunu biliyordu. Sahne sahne oynuyordu rolünü, hiçbir acelesi yoktu Taksiden sonra otobüs, sonra biraz yürüyüş, sonra da metro, diye düşündü. Düşüncelerini bir düzene sokmak zorundaydı, keskin bir zekâya sahip olmak yeterli değildi. Bundan sonraki harekete geçmeden kendini toparlamalıydı. Çuvallarsa bütün iş yatardı. Joseph böyle demişti.

Kaçıyorum. Beni kovalıyorlar. Helg, ne yapacağım şimdi?

Bu numarayı ancak çok acil durumlarda arayabilirsin. Charlie. Gereksiz yere ararsan çok kızanz, anlıyor musun?

Evet, Helg, anlıyorum.

Charlie bir meyhaneye girip Michel'in votkalarından bir kadeh içti. Mesterbein suratını asmış arabada otururken Helga'nın verdiği diğer öğütleri hatırladı. İzlenmediğinden emin ol. Arkadaşlarının ya da ailenin telefonlarını kullanma. Evinin köşesindeki ya da yakınındaki telefon kulübesini de.

Asla, duyuyor musun? Hepsi tehlikelidir onların. Domuzlar bir saniye içinde dinleme aygıtı takarlar telefona. Aynı telefonu sakın iki kez kullanma. Beni duyuyor musun, Charlie?

Çok iyi hem de, Helg.

Charlie sokağa çıkınca bir adamın karanlık bir vitrine baktığını, bir diğerinin de onun yanından anteni havaya dikilmiş bir arabaya doğru yürüdüğünü gördü. Şimdi iyice korkuya kapılmıştı. Ağlayıp sızlayarak kaldırıma uzanmak, her şeyi itiraf etmek ve dünyadan kendisini kabul etmesi için yalvarmak geçiyordu içinden. Önündekiler arkasındakiler kadar korkunçtu. Helga, diye dua etti, Helga, kurtar beni. Yanlış yöne giden bir otobüse atladı, indi, bir başkasını bekledi, bir süre yürüdü, ama yer altına inmekten ürktüğü için metroya binmedi. Bu ani zayıflığa daha fazla dayanamayıp bir taksiye daha bindi. Arka camdan bakınca kendini kimsenin izlemediğini farketti. Sokak bomboştu. Yürümenin canı cehenneme, otobüs ve metronun da.

«Peckham'a,» dedi sürücüye.

Prova için kullandıkları salon kilisenin arkasında, bahçede samanlık gibi bir yerdi. Kapısına varmak için karanlıkta ağaçların altından yürümek gerekiyordu. Işık yanmıyordu ama gece bekçiliği yapan Lofty içerde olabilirdi. Ancak eski bir boksör olan Lofty de haftada üç gün işe gelmezdi. Charlie zile kimsenin karşılık vermediğini görünce sevindi. Kapıyı açıp içeri girdi. Bir kibrit çaktı. «Lofty!» diye seslendi birkaç kez korkusunu gidermek için. Kibrit söndü. Ancak Charlie kapının iç tarafındaki zinciri görüp yerine takmıştı. İkinci kibriti sonra çaktı. Zincirin sallanırken çıkardığı şaşırtı, sesi ve ayaksesleri saatlerce yankımış gibi geldi kendisine.

Demir trabzanlı bir merdiven üst kata çıkıyordu. Charlie el yordamıyla yukarı çıkıp balkondan karanlığa gözleri alışana kadar aşağıya baktı. Sahneyi, renkli bulutlarla bezenmiş arka perdeyi, tavanı gördü. Tek ışıldaklarının gümüşü parıltısını seçti sonra. Gums adındaki Bahamalı bir çocuk araba mezarlığından aşırdığı bir otomobil farından yapmıştı bunu. Balkonda eski bir koltukla pencereden giren kent ışıklarını yansıtan plastik kaplı bir masa vardı. Masanın üstünde de telefon.

Charlie koltuğa oturdu, midesindeki krampın ve nabız atışlarının hafiflemesini bekledi. Bir zamanlar masanın çekmecesinde, elektrikler söndüğü zaman kullanılmak üzere bir iki mum bulunurdu ama biri onları da yürütmüştü. Charlie eski bir dergiyi iyice büküp kirli bir fincana yerleştirip ucunu yaktı. Sonra numarayı çevirmeye başladı. On beş numara çevirecekti. Birinci kez telefonda gürültülerden başka bir şey duyulmadı. İkin çişinde yanlış bir numara çevirmiş olmalı ki, İtalyanın biri s" vüp saymaya başladı. Üçüncüsünde parmağı kaydı. Dördüncü snde kıta Avrupa'sının çalma sesi geldi. Ardından da Almanca konuşan Helga.

«Jean'um ben.» dedi Charlie. «Hatırladın mı?»

«Neredesin, Joan?»

«Sen karışma nerede olduğuna!»

«Bir sorunun mu var, Joan?»

«Yok canım. Domuzları kapımın önüne getirdiğin için saj na teşekkür etmek istiyordum.»

Neyse ki, o anda eski öfkesine kavuşmuştu. Ağzına geleni düşünmeden söylemeye ana avrat dümdüz geçmeye başladı. Joseph, Michel'i görmesi için kendisini o eve götürdüğünden bu yana bütün içinde birikenleri bir solukta boşalttı.

Helga sessizce dinliyordu. Kızın sözünün bittiğini sandığı bir anda, «Neredesin?» diye sordu. İstemeyerek konuşuyor, kendi kurallarını çiğniyordu sanki.

«Boşver,» dedi Charlie.

«Seni bulabileceğim bir yer yok mu? Kırk sekiz saat içinde nerede olacağını söyle.»

«Söylemem.»

«Bana bir saat sonra yeniden telefon eder misin?»

«Edemem.»

Uzun bir sessizlik, «Mektuplar nerede?»

«Sağlam bir yerde.»

Yine sessizlik. «Bir kâğıt kalem al.»

«İhtiyacım yok.»

«Yine de al sen. Herhangi bir şeyi doğru dürüst hatırlayacak durumda değilsin. Hazır mısın?»

Ne bir adres, ne de bir telefon numarası. Sokak tarifleri, bir zaman ve izleyeceği yol. «Sana dediklerimi tamı tamına yap. Yapamazsan ya da başka sorunlar çıkarsa Anton'un verdiği karttaki numarayı ara ve Petra'yla görüşmek istediğini söyle. Mektupları getir. Duydun mu? Petra ve mektuplar. Mektupları getirmezsen sana çok kızarız.»

Charlie telefonu kapatırken aşağıda bir elden çıkan alkış sesini duydu. Balkonun kenarına gidip aşağı eğilince ön sıranın tam ortasında Joseph'in oturduğunu gördü. Dönüp merdivenden aşağı koştu. Son basamağa geldiğinde erkek kollarını açmış olarak kendisini bekliyordu. Kızın karanlıkta düşeceğinden korkmuştu. Joseph kızı uzun uzun öptü, sonra kolunu beline sararak yeniden yukarı balkona çıkardı, bir elinde de bir sepet vardı.

Tütsülenmiş balık ve bir şişe şarap getirmişti. Paketleri açmadan masanın üstüne koydu. Tabakların musluğun altında olduğunu, elektrik ocağının fişini nereye sokacağını çok iyi biliyordu. Bir termos kahveyle aşağıda Lofty'nin odasından battaniye de getirmişti. Termosu tabakların yanına bırakıp balkona açılan kapıları tek tek yoklayıp kilitledi. Charlie onun senaryo dışında bir şey yaptığının, kendilerininki dışında tüm dünyanın kapılarını kapattığının farkındaydı. Divana kızın yanına oturup üşümemesi için Charlie'yi battaniyeyle örttü. Charlie elinde olmadan tirtir titriyordu. Helga'yla konuşmak, evindeki polisin o cellat bakışı, günlerce süren bekleme ve hiç bilmemekten bin kez daha beter olan yarım yamalak bir şeyler bilme korkudan ödünü patlatmıştı.

Tek ışık elektrik ocağından geliyor ve tiyatroların eski sahne ışıkları gibi yüzünü hafifçe aydınlatıyordu. Chariie erkeğ; Yunanistan'da, eski yerlerin ışıldaklarla aydınlatılmasının vahşet olduğunu söylerken hatırlıyordu. Tapınaklar aşağıdan aydınlatılmış olarak değil, tepelerinde güneş parıldarken görülmeliydi. Battaniyenin altında kızın omzuna kolunu atınca onun ne kadar zayıf olduğunu farketti.

«Zayıfladım,» dedi Charlie, onu uyarmak ister gibi.

Joseph bir şey söylemeden kızı daha sıkı kavradı, titremesini önlemek için, kendi içine almak için. Charlie bütün kaçınmalarına ve kişilik değiştirmelerine karşın, onun gerçekte iyi bir insan, herkese karşı güdüsel olarak sempati besleyen bir adam olduğunu bildiğini düşünüyordu. Elini yüzüne götürünce traş olmadığını anlayarak sevindi. Bu gece onun hiçbir şeyi önceden düşünüp planlamış olmasını istemiyordu. Kuşkusuz ilk geceleri değildi, İngiltere'nin bir sürü motelini ve Yunanistan, Salzburg ve diğer yerlerdeki yaşamlarını geride bırakmış eski âşıklardı. Ama Charlie paylaştıkları hikâyenin tümünün bu eylem gecesi için bir prova olduğundan emindi.

Joseph kızı kendine çekti, kucakladı ve dudaklarından öptü. Charlie de karşılık verdi. O kadar çok konuştukları tutku ların ateşlenmesini erkeğe bırakmıştı. Onun bileklerini, ellerin seviyordu. Hiçbir el bu kadar akıllı olmamıştı. Joseph yüzüne boynuna, göğüslerine dokunuyordu. Chariie hensinin lezzetini ayrı ayrı duymak istediği için öpüşlerine karşılık vermiyordu. Şimdi dokunuyor bana, şimdi soyuyor, kollarımın arasında, çıplağız, kumsaldayız yine, Mikonos'un çakıllı kumları üstünde. Joseph güldü, kızdan uzaklaştı ve elektrik sobasını geri çekti. Charlie onun kızıl ışıkta parıldayan vücudu kadaı güzel bir şey görmemişti o güne dek. Joseph kızın yanına döndü, olayın burasına kadar olan bölümünü unutmuştur diye her şeye yeniden başladı, ama hep yüzüne dönüyordu bir süre sonra. Birbirlerini görmek ve tatmak ihtiyacındaydılar. Söyledikleri kişiler oldukları konusunda birbirlerine güvence verme gereğini du' yuyorlardı. Vücutları birleşmeden çok önce bile hiç $ansı olmadığı erkekti Joseph, yaşamı boyunca izlemekte olduğu uzaklardaki yıldızdı. Charlie'nin gözleri kör olsaydı onun dokunmasıyla bunu anlayacaktı.

Uyandığında erkeği başucunda oturmuş kendisinin uyanmasını beklerken buldu. Her şeyi yerli yerine yerleştirmişti.

«Oğlan,» dedi Joseph gülümseyerek.

«Hayır, ikiz.» Charlie erkeğin başını çekip omzuna yasladı. Joseph konuşmaya kalkınca hemen susturdu. «Tek kelime söylemeni istemiyorum. Ne bir uydurma, ne bir hikâye, ne de özür dileme. Bu eğer hikâyenin bir bölümüyse, tana söyleme. Saat kaç?»

«Gece yarısı.»

«Öyleyse yatağa gel.»

«Marty seninle konuşmak istiyor.»

Ama sesindeki ve davranışındaki bir şey bunun Marty'nln değil de, kendi başının altından çıktığını söylüyordu.

Joseph'in yeriydi burası. Charlie içeri girer girmez anlamıştı bunu; Bloomsbury'nin bir yerinde, sokak düzeyinde dört köşe bir oda. Dantel perdeler ve bir tek kiracılık yer. Duvarda Londra'nın merkezinin haritast, konsolun üstünde iki telefon. Yatılmamış bir portatif yatak, dördüncü duvarda da üzerinde eski bir abajur olan bir yazı masası. Telefonların yanında kahve maşrapası fokurduyor, şöminede ateş yanıyordu. Charlie içeri girerken Marty kalkmadı ama kıza o güne dek gördüğü en sevimli gülümsemesiyle baktı. Kollarını uzattı. Charlie eğilip onun babacan göğsüne yaslandı; yolculuktan dönen kızım. Marty'nin karşısına oturdu, Joseph de, indisini tepeye çıkarıp silah eğitimi yaptığı zaman olduğu gibi yere bağdaş kurdu.

Kurtz yanındaki ses kayıt aygıtını gösterdi. «Kendini dinlemek ister misin?» Charlie başını salladı. «Müthiştin, Charlie. Birinci sınıf. Süper.»

«Seni pohpohluyor,» dedi Joseph. Şaka etmiyordu.

İçeri ufak tefek bir kcıdın girdi, kimin kahvesini şekerli içeceği konusunda tartıştılar bir süre.

Kadın çıkınca Kurtz, «Charlie, çekilmekte serbestsin,» dedi «Joseph sana bunu açıkça belirtmem konusunda çok ısrar etti. Şimdi çekilirsen şerefinle çekilmiş olacaksın. Tamam mı, Joseph? Bol para, şeref, sana vaat ettiğimiz her şey ve hatta daha da fazlası.»

«Ben bunları söyledim,» dedi Joseph.

Kurtz huzursuzluğunu saklamak için gülümsedi. «Elbette söyledin, Joseph, şimdi de ben söylüyorum. Benden istediğin bu değil miydi? Charlie, uzun zamandır aradığımız solucan kutusunun kapağını açtın sen. Aklına gelmeyecek kadar çok ad ve bağlantı ortaya çıkardın. Daha da çıkacak. Sen olsan da, olmasan da. Hâlâ temiz sayılırsın, kirlenmiş yerlerin için de bize birkaç ay süre tanı, tertemiz yaparız seni. Bir yerde bir süre dinlenme... karantina... yanına bir arkadaşını da alabilirsin... bu senin hakkın.»

«Gerçek bu söyledikleri,» dedi Joseph. «Devam edeceğini söyleme hemen. Düşün önce.»

Charlie, Marty'nin sesindeki huzursuzluğu hissetti bir kez daha. «Elbette gerçek. Gerçek olmasaydı şu anda bunu söyler miydim?»

«Pekâlâ, şimdi neredeyiz?» diye sordu Charlie. «İçinde bulunduğumuz şu an nedir?»

Joseph konuşmaya başlarken Marty hemen araya girdi.

«Charlie, bu işin bir üst, bir de alt çizgisi var. Şimdiye dek çizginin üstündeydin ama bize altında ne olduğunu gösterebildin. Bundan sonrası çok değişik olabilir. Biz durumu böyle görüyoruz. Yanılıyor olabiliriz ama işaretlerden anladığımız bu.»

«Yani şimdiye dek dost topraklarda olduğunu söylüyor. Sana yakın olabiliyoruz ve gerektiği anda seni işten çekebiliriz. Ama bundan sonra böyle bir şey yok artık. Onlardan biri olacaksın. Onların yaşamını paylaşacaksın. Onların görüşünü. Ahlaklarını. Bizimle ilişki kuramadan haftalar, hcıtta aylar geçirebilirsin.»

«İlişki kurmazsın belki, ama biz de pek uzak sayılmayız,» dedi Marty. «Ortalıkta olacağız, bize güvenebilirsin.»

«Sonunda ne olacak?» diye sordu Charlie.

Marty bir an şaşırmış göründü. «Ne sonu, yavrum? Bu araçların haklı kılacağı son mu? Pek anlayamadım.»

«Ne arayacağım? Ne zaman tatmin olacaksınız?»

«Charlie, şu anda tatmin olmuş durumdayız.» Ama Charlie onun kaçamak bir yanıt verdiğinin farkındaydı.

«Son, bir adamdır,» dedi Joseph. Marty yüzünü ondan yana çevirdi. Ama Charlie, Marty'inkini değilse de Joseph'in yüzünü görüyordu. Bakışlarında daha önce görmediği bir meydan okuma vardı.

«Evet, Charlie, son, bir adamdır,» dedi Marty kıza dönerek. «Eğer yola devam edeceksen bunları bilmen gerek.»

«Halil,» dedi Charlie.

«Evet, Halil. Avrupa grubunun başında Halil var. Ele geçirmek istediğimiz adam o işte.»

«Tehlikelidir,» dedi Joseph.

Kurtz da aynı teraneye başladı. «Halil'in güvendiği tek insan yoktur. Sürekli bir kadın dostu da. İki gece arka arkaya aynı yatakta yatmaz. İnsanlardan kopmuştur. Temel ihtiyaçlarını sıfır denecek noktaya indirmiştir.» Kurtz en sevimli gülümsemesiyle Charlie'ye bakarken bir püro yaktı. Ama Charlie kibritin titremesinden onun aşırı derecede öfkeli olduğunu anlamıştı.

Neden duraksamıyordu kendisi?

Üzerine olağanüstü bir sakinlik gelmişti. Joseph kendisini göndermek için yatmamıştı onunla, göndermemek için yatmıştı Charlie'nin yerine o korkuyor, duraksıyordu. Ama kendisine sunulan bu mikro dünyada geri dönmenin de bütünüyle terk demek olduğunu biliyordu Charlie. Gelişmeyen bir sevgi kendini yenileyemezdi. Joseph'le yaşantısının başlamasından sonrcı bütün eski aşklarının içine düştüğü sıradan olma çukuruna düşerdi bu da. Joseph'in kendisine engel olmak istemesi Charlie'yi daha çok itiyor, kararını kesinleştiriyordu. Ortaktılar onlar. Sevgiliydiler. Ortak bir yazgıyla evliydiler.

Charlie, Kurtz'a avını nasıl tanıyacağını soruyordu. Michel'e benziyor muydu? Marty başını sallıyor, gülüyordu. «Ne yazık ki, şimdiye dek fotoğrafçılarımıza hiç poz vermedi, yavrum.»

Joseph başını isten kararmış pencereye döndürürken, Kurtz da kalkıp oturduğu koltuğun yanındaki çantadan tükenmez kalem yedeğine benzeyen bir şey çıkardı. Bir ucundan ıstakoz bıyıkları gibi iki ince tel çıkıyordu.

«Buna fünye denir, yavrum. Şu ucunda teller bulunur. Telin bir kısmına ihtiyacı vardır. Fazlasını şöyle sarar.» Marty bir pens çıkarıp telleri yirmi beş santim kadar bırakarak kesti. Sonra usta bir hareketle uzun bıraktığı telleri topladı, yumak gibi yapıp bir ucunu ortasından geçirdi. Sonra Charlie'ye uzattı. «İşte bu küçük bebeğe biz onun imzası diyoruz. Ergeç herkesin bir imzası olur. Bu da onunki.»

Joseph gideceği adresi verdi. Kahverengiler giymiş ufak tefek kadın kızı kapıya kadar geçirdi. Charlie dışarı çıkınca bir taksinin kendisini beklemekte olduğunu gördü. Şafak sökmüş serçeler ötüşmeye başlamıştı.

20

Charlie hem endişeli bir insan olduğundan, hem de plan konusunda epey bir kuşkuya düştüğünden, Helga'nın kendisine söylediğinden daha erken çıktı yola. Burası İngiltere, her $eyin tıkır tıkır işlediği Almanya değil Helga, diye düşünüyordu. Ya telefon bozuksa, ya sen ettiğinde kulübede bir başkası varsa? Ama Helga bu fikirleri düşünmeye bile yanaşmamıştı. «Sen sana emredileni yap, gerisini bana bırak.» Charlie de Glouster

Road durağından otobüse binmiş ve üst katta oturmuştu. Am saat yedi buçuktan sonraki ilk otobüse bineceği yerde, yediyi geçe gelene binmişti. Tottenham Court Road metro istasyonunda daha talihliydi; platforma geldiğinde bir tren gitmek üzereydi. Pazar sabahı olduğundan, birkaç uykusuz insanla kiliseye giden üç beş kişi dışında Londra'da kendisinden başka kimse uyanmamıştı. Kentin merkeziyse bomboştu, Helga'nın söylediği sokağı bulduğunda telefon kulübesini yüz metre ilersinde gördü. Boştu.

«Önce sokağın sonuna kadar yürü, dön ve gen gel,» demişti Helga. Charlie telefon kulübesinin yanından geçerken burasının uluslararası tedhişçilerden telefon beklemek için pek gözönünde bir yer olduğunu düşündü. Dönüp de geri yürürken bir adam kulübeye girdi ve kapıyı kapattı. Charlie saatine bakınca daha on iki dakikası olduğunu gördü. Endişelenmeye gerek yoktu. Telefon kulübesinin birkaç adım ötesinde beklemeye başladı. Adamın başında balıkçılarınkini andıran bir şapka, sırtında kürk yakalı deri bir pilot ceketi vardı. Sırtı kıza dönüktü ve hiç durmadan İtalyanca konuşuyordu. Latin kanı iklimimize pek uyum göstermediği için kürklü giyinmiş böyle bir günde, diye düşündü Charlie. Charlie'nin üzerindeyse Al'ın partisinde Matthew'yle çıktığı zaman olan giysiler vardı; eski blucini ve Tibet ceketi. Saçını taramış ama fırçalamamıştı. Ürkek ve telaşlı görünmeye çalışmıştı ve bunu başarabildiğini umuyordu.

Yedi dakika kalmıştı şimdi, adamsa karşılık görmeyen bir aşk ilanı olduğu kadar Milano borsası raporu da olabilecek o ateşli İtalyanca monologlarından birine başlamıştı. Charlie sinirinden dudaklarını yalayarak sokağın iki ucuna bakındı, ama ortalıkta kimseler yoktu; ne kapı diplerine saklanmış kötü adamlar, ne kara arabalar, ne de kırmızı Mercedes. Ama yine de kendini çırılçıplak hissetmeye başlamıştı. Saatin sekiz olduğu çeşitli kiliselerin çan sesleriyle duyuruldu. Helga sekizi beş geçe demişti. Adam susmuştu. Charlie onun cebinde bozuklu para aradığını gördü. Sonra dikkatini çekmek için cama vurulduğunu duydu. Dönüp bakınca adam kendisine bir elli penilik uzatıyordu.

«Acaba bir telefon etmeme için verir miydiniz, acelem vardı da,» dedi Charlie.

Ama adam İngilizce konuşmuyordu.

Canın cehenneme, diye düşündü Charlie. Helga arasın dursun, ne yapalım. Ben ona söylemiştim böyle bir şey olacağını. Omzundan askılı çantasını çıkarıp bozuklu paralarını saydı. Şu ellerim de nasıl terliyor... Bir avuç dolusu parayı adamın avcuna bırakmak için elini uzattığında, onun pilot ceketinin arasından kendisine bir tabanca doğrultmuş olduğunu gördü. Büyük bir tabanca değil diye düşündü, ama ne de olsa, tabanca insanın üstüne doğrultuldu mu boyu epey büyük görünür. Michel'inki kadar vardı bu. Ancak Michel'in söylediği gibi her tabanca kolay taşınabilirlik, kolay saklanabilme ve etkinlik arasında bir ödün verirdi. Adam diğer eliyle telefonu tuttuğuna göre, öteki tarafta biri kendisini dinliyor olmalıydı. Charlie'yle konuşurken ağzını telefonun ağızlığından ayırmamıştı.

Temiz bir ingilizceyle, «Benimle birlikte arabaya kadar yürüyeceksin, Charlie,» dedi. «Sağ yanımda ve hafifçe önümde yürüyeceksin. Ellerin, görebileceğim şekilde arkanda olacak. İki elini arkanda kavuşturacaksın yani, anladın mı? Kaçmaya ya da herhangi birine işaret vermeye çalışırsan, imdat istersen sol tarafına —şuraya— ateş edip öldüreceğim seni. Ortalıkta polis görürsem ya da yolumuza biri çıkarsa veya herhangi bir şeyden kuşkulanırsam aynı şey olacak. Seni öldüreceğim.»

Kızın anlaması için eliyle kendi vücudunu gösterdi. Telefona İtalyanca bir şeyler daha söyleyip kapattı. Sonra kaldırıma inip yüzünü kızın yüzüne yaklaştırarak gülümsedi. Gevşek hiçbir çizgisi olmayan gerçek bir İtalyan yüzü vardı. Sesi de dolgun ve müzikal kalitesiyle gerçek bir İtalyan sesiydi. Charlie onun eski pazar yerlerinden ve balkonlardan sarkan kadınlarla konuştuğunu görür gibi oldu.

«Gidelim haydi.» Adamın bir eli ceketinin cebindeydi. «Cok hızlı adımlarla değil ama, tamam mı?»

Charlie'nin bir dakika önce çişi vardı, ama yürürken bu isteği kayboldu, yerine ensesinin köküne bir ağrı yerleşti, kulaklarında karanlıktaki sivrisinek vızıltısı gibi bir uğultu vardı.

Adam arkasından yürürken, «Arabaya binince ellerini öne daya,» dedi. «Arkada oturan kızın da tabancası var ve çok hızlı ateş edebilir. Benden çok daha çabuk.»

Charlie sürücü yanındaki kapıyı açıp koltuğa oturdu, masa başında oturan uslu kızlar gibi parmaklarını ön tabloya dayadı.

«Sakin ol, Charlie,» dedi arkadan Helga. «Omuzlarını indir, yavrum, daha şimdiden yaşlı bir kadına benzemeye başladın bile. Gülümse biraz. Devam et gülümsemeye. Herkes mutlu bugün. Mutlu olmayanlar da öldürülmeli.»

«Benimle başla öyleyse,» dedi Charlie.

İtalyan direksiyonun ardına geçip radyoyu açtı.

«Kapat şunu!» dedi Helga. Arka kapıya yaslanmıştı ve tabancayı iki elle tutuyordu. On beş adımdan bir konserve tenekesini ıskalamayacak bir görünüşü vardı. İtalyan omuzlarını silkerek radyoyu kapattı ve kıza döndü.

«Emniyet kemerini tak, sonra ellerini kucağında kavuştur. Dur, ben yapayım daha iyi.» Charlie'nin çantasını alıp Helga'ya attı, emniyet kemerini çekip ellerini Charlie'nin göğüslerine sürterek bağladı. Otuz yaşlarında kadar vardı. Artist kadar yakışıklı. Kahramanlığa özenen kırmızı eşarplı bir Garibaldi bozuntusu. Sanki zaman önemsizmiş gibi cebinden iri bir güneş gözlüğü çıkarıp Charlie'nin burnunun üstüne oturttu. Charlie bir an kör olduğunu sandı, hiçbir şey göremiyordu. Ama sonra camların zamanla renginin açılacağını düşündü. Ama bir süre geçince de hiçbir yeri görmemesinin amaçlandığını anladı.

İtalyan arabayı çalıştırırken, «Gözlüğünü çıkarırsan seni anında beyninden vurur,» dedi.

«Hem de nasıl!» diye Helga söze karıştı.

Önce biraz sarsıntılı, sonra daha düz bir yolda ilerlemeye başladılar. Charlie başka bir araba gürültüsü duyar mıyım diye dışarı kulak verdi ama kendi motorlarından başka bir ses duyamadı. Ne yöne gittiklerini kestirmeye çalıştıysa da onu da başaramadı. Birdenbire durdular. Yavaşladıklarını ya da sürücünün park etmek için manevra yaptığını farketmemişti. Üç yüz nabız atışı saymıştı. İki kez de herhalde kırmızı ışık için durmuşlardı. Ayağının altındaki yeni lastik paspas ve kontak anahtarından sarkan kırmızı bir şeytan amblemini belleğine kaydetti. İtalyan arabadan çıkmasına yardım ediyordu, eline bir baston tutuşturmuşlardı. İkisinin de yardımlarıyla altı adım yürüdükten sonra dört basamak çıktı. Asansörün, okulda Oyuncak Senfonisinde kuş sesi çıkarmak için çaldığı su düdüğünü andıran bir gürültüsü vardı. İyi oyunculardır, demişti Joseph. Figüranlık dönemi yoktur. Tiyatro okulundan doğruca West End sahnelerine çıkarsın. Sırtı olmayan deri bir koltukta oturuyordu. Ellerini yine kucağında kavuşturmasını istemişlerdi. Çantasını cam tablalı bir masaya boşalttıklarını duydu. Bozuklu paraları ve anahtarı camın üstünde şangırdamıştı. Sonra, o sabah Helga'nın emri üzerine gidip aldığı Michel'in mektuplarının masaya bırakılırken çıkardığı ses. Havada Michel'inkiden daha baygın bir parfüm kokusu vardı. Ayağının altındaki halı kaim naylondan ve Michel'in orkideleri gibi koyu kırmızıydı. Gözlüğünün kenarından gördüğü kadarıyla, odada bir elektrik parıltısı olduğundan perdeler örtülü olmalıydı. Birkaç dakikadır odada olmalarına karşın hiçbiri konuşmamıştı.

«Yoldaş Mesterbein'ı istiyorum,» dedi Charlie. «Yasaların güvencesini istiyorum.»

Helga bir kahkaha attı. «Charlie, çılgının tekisin sen! Şahane bir kız değil mi?» Soruyu İtalyana yöneltmiş olmalıydı, Charlie içerde başka birinin olduğunu belirten bir işaret farketmemişti. Yine de soru yanıtsız kaldı. Helga da bir yanıt bekler gibi değildi. Charlie bir deneme daha yaptı.

«Helg, tabanca sana çok yakışıyor doğrusu. Bundan sonra seni hep tabancayla giyinmiş olarak düşüneceğim.»

Bu kez Helga'nın gülüşünde sinirli bir gurur hissediliyordu. Charlie'yle birine gösteriş yapıyor olmalıydı. İtalyandan çok daha fazla saygı duyduğu birine. Charlie az ötesinde bir ayaksesi duydu ve gözlüğünün kenarından halının üstünde çok pahalı bir erkek ayakkabısının cilalı burnunu gördü. Bir soluk sesi, üst dişlere yaslanmış bir dilin çıkardığı emme sesi duyuldu sonra. Ayak gözden kaybolurken, burnuna ılık bir parfümlü vücuttan yükselen havanın kokusu geldi. İçgüdüsel olarak kendini geri çekmeye çalıştıysa da, Helga'nın hiç kıpırdamadan durması konusundaki uyarısını anımsadı. Bir kibrit çakıldı, babasının Noel purolarından birinin kokusu duyuldu. Helga yine kıpırdamamasını söylüyordu. «Hiç kıpırdamayacaksın, yoksa cezalandırılırsın.» Charlie göremediği adamı tanımlamaya çalışırken Helga'nın tehditlerini dinlemiyordu bile. Kendini bir yarasa gibi görüyordu, işaretler yolluyor ve nasıl çarpıp geriye döndüklerini izliyordu. Çocukluğundaki körebe oyunlarını hatırladı. Kokla şunu, şunu hisset, dudaklarından kim öpüyor bil bakalım...

Karanlık başını döndürüyordu. Düşeceğim. İyi ki, oturuyorum. Adam cam masanın başında çantasının içindekileri kontrol ediyordu, Helga'nın Cornwall'da yaptığı gibi. Küçük saatli radyosunu karıştırırken bir müzik sesi duyuldu, adam radyoyu bir kenara bıraktı. Bu kez oyun yok, demişti Joseph. Kendi radyonu alacaksın, bizimkini değil. Adamın purosundan nefesler çekerken günlüğünü karıştırdığını duydu. M'yi gördüm... M ile buluştum... M'yi seviyorum... ATİNA!.. Ama adam hiçbir şey sormadı. Adamın divana otururken mırıldandığını duydu. Pahalı bir parfüm ve ısmarlama ayakkabı giyen Havana purolu şişmanca oir adam bir orospunun divanına oturuyor. Karanlık uyuşturmuştu kendisini. Eileri hâlâ kucağındaydı ama başkasının elleriydi bunlar. Bir lastik bandın çekildiğini duydu. Mektuplar. «Mektupları getirmezsen sana çok kızacağız, Charlie.» Cindy, müzik derslerinin parasını ödemiş oldun böylece. Sana geldiğimde nereye gidiyor olduğumu bir bilseydin. Ya da ben bilseydim.

Karanlık hafifçe çıldırtıyordu kendisini. Beni hapsederlerse deli oiurum... kapalı yerlerden korkarım ben. TS. Eliot'tan bir şiir söylüyordu ezberinden, okuldan atıldığı dönem üstünde çalıştıkları bir şey. Şimdiki ve geçmiş zamanın gelecek zaman içinde bulunduğu konusunda bir şeyler. Zamanın hep varolması. O zaman da anlamamıştı bunu, şimdi de anlamıyordu.

«Bize gerçeği anlatırsan seni öldürmeyiz,» dedi adam yumuşacık bir sesle.

Michel'di bu! Hemen hemen. Michel yaşıyordu sanki! Michel'in aksanı, konuşma tonu, boğazının gerisinden gelen dolgun sesi.

«Onlara anlattığın her şeyi. onlar için şimdiye dek yaptıklarını, kaç para aldığını söyleyeceksin. Durumu anlıyoruz. Seni bırakılırız.»

Helga arkadan, «Başını oynatma!» diye bağırdı.

«Ona ihanet etmiş sayılmayacağını biliyoruz, tamam mı? Korkuyordun, o yüzden şimdi onların hesabına çalışıyorsun. Bu da doğal, bunu da anlarız. Biz insanlıktan uzak kişiler dediliz Seni buradan çıkarır, kentin dışında bırakırız. Onlara burada olan her şeyi anlatabilirsin. Buna da bir diyeceğimiz yok. Sen olup biteni doğru olarak anlat da.»

Adam sanki yaşamak kendisi için bir yükmüş gibi derin bir göğüs geçirdi.

«Belki de yakışıklı bir polise tutulmuşsundur, tamam mı? Ona bir iyilik yapmak istemişsindir. Bunları da anlarız. Biz kendimizi davamıza adamış insanlarız ama psikopat değiliz. Anladın mı?»

Helga sıkılmıştı. «Onun ne dediğini anladın mı, Charlie? Cevap ver yoksa cezalandırılacaksın.»

Charlie susmaya devam etti.

«Onlara ilk ne zaman gittin? Söyle bana. Nottingham'dan sonra mı? York'da mı? Önemi yok aslında. Onlara gittin, gerçek bu. Korktun ve polise koştun. 'Bu kaçık Arap beni terörist yapmak istiyor. Beni kurtarın, istediğiniz her şeyi yaparım,' dedin. Böyle mi oldu? Bak, iyi dinle, buradan onlara dönünce, bizim için bir sorun değil bu. Nasıl bir kahraman olduğunu söyleyebilirsin. Sana onlara götürebileceğin bir iki bilgi de veririz. İyi insanlarız biz. Mantıklı. Haydi, şimdi işimize bakalım Oyunun gereği yok. Sen akıllı bir kadınsın ama konunun çok dışındasın. Haydi.»

Rahattı Charlie. Üzerine derin bir sakinlik çökmüştü. Güvenlik içindeydi, anasının karnındaydı, ya yeniden doğacak ya da sakinlik içinde ölecekti. Doğa nasıl isterse. Bebekliğin ya da yaşlılığın uykusundaydı. Kusursuz özgürlüğün sessizliğiydi bu. Kendisini bekliyorlardı; onların sabırsızlıklarını hissedebiliyordu ama bunu paylaşmak için bir isteği yoktu. Birkaç kez onlara neler söyleyebileceğini düşündüyse de, sesi kendisinden cok uzaktaydı ve gidip onu almanın bir anlamı yoktu. Helga Almanca bir şeyler söyledi, Charlie tek sözcüğünü bile anlamamasına karşın kendi dili gibi dinliyordu. Şişman adam bir yanıt verdi. O da aynı derecede şaşırmış gibiydi. Ama sesi düşmanca değildi. Belki de, diyordu sanki. Belki de değildir. İkisinin kendi sorumluluğunu birbirlerine atmakta olduklarını düşündü Charlie. İtalyan da söze karıştı, ama Helga ona susmasını söyledi. Şişman adamla Helga tartışmalarını sürdürürken Charlie orada «logisch» sözcüğünün geçtiğini duydu. Helga mantıklı davranıyor. Ya da Charlie mantıklı davranmıyor. Ya da şişman adama mantıklı olması gerektiği söyleniyor.

«Helga'ya telefon ettikten sonra geceyi nerede geçirdin?» diye sordu şişman adam.

«Aşığımla.»

«Peki dün gece?»

«Aşığımla.»

«Değişik kimseler miydi bunlar?»

«Evet, ama ikisi de polisti.»

Gözlüğüm olmasaydı Helga tokadı indirmişti bile. diye düşündü. Helga yanına gelip bir dizi emir vermeye başladı. «Ter! biyesizlik etme, yalan söyleme, her şeye hemen yanıt ver, alaycı olma.» Sorgulama yeniden başladı. Charlie yanıtları ağzından zorla, çeke çeke almalarına izin verdi. Nottingham'da otel odasının numarası kaçtı? Selanik'te hangi otelde kalmıştı? Yüzmüş müydüler? Kaçta otele gelmişlerdi, kaçta yemek yemişlerdi, odalarına ne içki istetmişlerdi? Charlie önce kendi sesini, sonra da onları dinleyince, en azından o ana dek kendisinin kazanmış olduğunu anladı. Evden çıkarıp da epey uzak bir yere götürürlerken gözlüğünü çıkarmasına izin vermemelerine karşın.

21

Beyrut'a indiklerinde yağmur yağıyordu. Havaalanı üzerinde tur atarlarken içeri dolan sıcaklıktan Charlie bunun sıcak bir yağmur olduğunu anlamıştı. Helga'nın saçlarına sürdüğü boyadan da kafatası kaşınıyordu. Charlie'nin bütün korkusuna rağmen kusursuz bir iniş yaptılar, kapılar açıldı ve kız ilk kez Ortadoğu havasını kokladı. Akşamın yedisi olduğu gibi sabahın üçü de olabilirdi, Charlie bir bakışta karşısındakinin uyumaya alışkan bir dünya olmadığını anlamıştı. Giriş salonundaki gürültü Derby at yarışlarında start öncesini andırıyordu. Çeşitli üniformalar giymiş silahlı insanlar bir ordu oluşturacak kadar kalabalıktılar. Charlie çantasını göğsüne bastırıp kuyruğun sonuna girdiğinde gülümsediğini farkederek şaşırdı.

Bu Aiman pasaportu, sahte görünüşü —ki bunlar beş saat önce Londra Havaalanında bir ölüm kalım sorunuydu kendisi için- bu huzursuz ve tehlikeli acelelik ortamında önemsiz şeylerdi.

Londra'da havaalanının parkındayken Helga, «Soldaki kuyruğa gir ve pasaportunu gösterirken Bay Mercedes'Ie konuşmak istediğini söyle,» demişti.

«Ya benimle Almanca konuşmaya başlarsa?»

Helga soruyu yanıtlamadı bile. «Yolunu kaybedersen bir taksiyle Commodore Oteline git, salonda otur ve bekle. Bir emirdir bu.»

«Peki sonra?»

«Charlie, hem inatçılık ediyorsun, hem de aptallık. Yeter artık lütfen!»

«Yoksa beni vurursun,» dedi Charlie.

«Bayan Palme! Pasaport. Pass. Lütfen.»

Palme, Charlie'nin pasaportundaki adıydı. Bir günlük traşı uzamış, kıvırcık saçlı ve eski üstübaşı tertemiz ufak tefek bir Arap sesleniyordu kendisine. «Lütfen,» diye tekrarlayıp kolunu tuttu. Açık ceketinin içinde beline sokulmuş iri bir gümüş tabanca görülüyordu. Pasaport polisiyle arasında yirmi kişi vardı. Helga böyle bir şeyden söz etmemişti.

«Adım Bay Danny. Lütfen, Bayan Palme, gelin.»

Charlie adama pasaportunu verdi. Adam yol açmak için iki kolunu iki yana savurarak daldı kalabalığa. Helga da, Mercedes de unutulmuştu şimdi. Danny bir an sonra elinde beyaz bir kâğıt ve yanında siyah deri ceketli resmi görünüşlü bir adam olduğu halde gülümseyerek çıktı ortaya.

«Dost,» dedi yurtsever bir gülümsemeyle. «Herkes Filistin'in dostudur.»

Charlie pek o fikirde değildi ama böylesine hevesli birine bunu söylemeyecek kadar da kibardı. İriyarı adam kendisini dikkatle sözdükten sonra pasaportuna baktı ve pasaportu Danny'ye verdi. Sonra beyaz iniş kartını da kontrol edip kendi cebine yerleştirdi.

«Willkommen,»[3] dedi başını sallayarak. Bir yandan da acele etmelerini işaret etmiş gibiydi.

Kavga başladığında dış kapıya varmışlardı. Resmi bir memur zengin görünüşlü bir yolcuya bir şey söylemiş, küçük bir tartışma çıkmıştı. Birden ikisi birden bağırmaya, ellerini kollarını birbirlerinin yüzlerine doğru sallamaya başladılar. Aradan iki saniye geçmeden her ikisi de bir taraftar grubu bulmuşlardı. Danny. Charlie'yi park yerine götürürken yeşil bereli askeri bir birlik de, makineli tüfeklerini omuzlarından indirerek oiay yerine koşuyorlardı.

«Suriyeliler,» dedi Danny, sanki her ülkenin Suriyelileri olması olağanmış gibi.

Araba içersi bayat sigara dumanıyla dolu eski bir Peugeot' ydu. Danny arka kapıyı açıp koltuğun tozunu eliyle silkeledi. Charlie içeri girerken öteki kapıdan da bir genç girdi yanına. Danny motoru çalıştırırken bir başkası da önden onun yanına oturdu. Hava yüzlerini seçemeyeceği kadar karanlıksa da silahlarını görebiliyordu. Öylesine gençti ki ikisi de, Charlie bîr an makineli tüfeklerin gerçek olup olmadığını düşündü. Yanındaki çocuk bir sigara uzattı, Charlie ikramını reddedince de çok kırılmış göründü.

Başka bir seçenek olarak büyük bir saygıyla, «İspanyolca bilir misiniz?» diye sordu. Charlie onu da bilmiyordu. «Öyleyse îngilizcemin kusuruna bakmayın, İspanyolca bilseydiniz çok rahat konuşabilirdim.»

«Ama İngilizceniz de çok iyi.»

«Hiç de değil,» dedi genç sanki daha şimdiden bir Batılı ihanetiyle karşılaşmış gibi.

Arkalarından bir iki el silah sesi geldi ama hiçbiri ilgilenmedi bununla. Kum torbalarıyla beslenmiş bir yol engeline yaklaşıyorlardı. Danny arabayı durdurdu. Üniformalı bir nöbetçi yanlarına geldi, içeri bakıp geçmeleri için eliyle işaret etti

«O da Suriyeli miydi?» diye sordu Charlie.

«Lübnanlı,» diye Danny içini çekti.

Ancak Charlie, Danny'nin heyecanını hissedebiliyordu. Hepsinde vardı bu. Sokak yarı savaş alanı, yarı inşaat yeriydi. Ara sıra sağlam kalmış olan lambaların ışığında görebiliyordu bunu. Yanmış ağaç gövdeleri buralarının bir zamanlar zarif bir bulvar olduğunu gösteriyordu. Kaldırım kenarlarında kurşun delikleriyle dolu yanmış arabalar vardı. Bombalanmış binaların silüetleri sarp kayalıkları andırıyordu.

«İki yıl Prag'da, üç yıl Havana'da kaidım. Küba'ya gitmiş miydiniz?»

Charlie'nn yanındaki genç içine düştüğü düş kırıklığından kurtulmuş gibiydi.

«Küba'ya hiç gitmedim.»

«Şimdi de resmi çevirmenim, İspanyolca Arapça.»

«Çok güzel,» dedi Charlie. «Kutlarım.»

«Sizin de çevirmenliğinizi yaparım, Bayan Palme.»

«Ne zaman istersen.» Arabada herkes kahkahalarla güldü. Batılı kadın yine eski saygıdeğer yerini almıştı.

Danny arabayı yavaşlatmış camını indiriyordu. Tam karşılarında yolun ortasında bir mangal yanıyordu, çevresinde beyaz cübbeli ve asker ceketli erkekler ve gençler oturmaktaydı. Birkaç köpek de yakınlarına çökmüşlerdi. Charlie, Michel'i doğduğu köyde, gelen yolcuların anlattıklarını dinlerken görür gibi oldu. Şimdi de köyü sokağa taşımışlar, diye düşündü. Danny ışıklarını yakıp söndürünce yakışıklı bir yaşlı adam elinde makineli tüfeği olduğu halde ayaklarını sürüyerek arabaya geldi, camdan içeri uzandı, Danny'ye kucaklaştılar. Konuşmaya başladılar sonra. Charlie söyledikleri her süzü anlarmış gibi dinliyordu. Ama adamın arkasına bakınca huzurunu kaçıran bir manzara gördü. Yaşlı adamın çevresindekilerin dördü makineli tüfeklerini arabaya doğrultmuşlardı ve içlerinden biri bile on beş yaşından fazla değildi.

Yollarına devam ederken Charlie'nin yanındaki, «Bizim halkımız,» dedi saygıyla. «Filistinli komandolar. Kentin bize ait olan kesimi.»

Michel'e de ait, diye gururla düşündü Charlie.

Onların sevmenin kolay olduğunu göreceksin, demişti Joseph.

Charlie oğlanlarla dört gün dört gece geçirmiş ve gerçekten tek tek hepsini çok sevmişti. Bir sürü ailesinin ilkiydi onlar. Kızı bir hazineymiş gibi, her zaman büyük saygı gösterisiy'e, geceleri hep birden başka bir yere naklediyorlardı. Hayıflanarak öyle beklenmedik bir zamanda geldiğini söylüyorlardı ki, yüzbaşılarının bazı hazırlıklar yapması gerekiyordu. Ken sine «Bayan Palme» diyorlar, belki de adını öyie sanıyorlar Onun kendilerini sevdiği gibi, onlar da kızı seviyorlar, onu incitici ya da özel bir şey sormuyorlar, utangaç ve disiplinli bir çekingenlikle davranıyorlardı. Charlie onları yöneten otoriteyi merak etmeye başlamıştı. İlk yatak odası bombalanmış boş bir evin üst kalındaydı. Evde eski malsahibinin, odada her sigara içilişinde, yaşlı bir tiryaki gibi öten papağanından başka varlığı yoktu. Oğlanlar dışarda, merdiven sahanlığında yatıyorlardı! Biri uyurken, diğer ikisi sigara ve çay içip kâğıt oynuyorlardı.

Geceler sonsuzdu, ama yine de bir dakika diğerine benzemiyordu. Sesler bile savaşıyor gibiydi; önce arada bir mesafe oluyordu, sonra ilerleme, gruplaşma ve sonra çatışan gürültüler... ansızın başlayan bir müzik, fren gıcırtısı, sirenler, bunun ardından da bir orman sessizliği çöküyordu. Bu orkestrada silah sesleri küçük bir çalgıydı; bir davul sesi, bir boru gürültüsü, kimi zaman bir merminin uçarken çıkardığı fısıltı. Charlie bir keresinde kahkahalar duymuştu, ama aslında insan sesi çok azdı. Bir sabah erken bir saatte Danny'yle oğlanlar kapısını vurup içeri girmişler, doğruca pencereye koşmuşlardı. Charlie onların arkasından bakınca sokağın yüz metre kadar ilersinde bir araba görmüştü. Arabanın içinden dumanlar fışkırıyordu, sonra birden havalandı ve yatağında dönen bir insan gibi yana devrildi. Odaya sıcak bir hava doldu, raftan bir şev düştü, Charlie başının içinde bir sarsıntı duydu.

Oğlanların en yakışıklısı olan Mahmud gözünü kırptı. «Barış.»

Charlie her şeyi olduğu gibi kabul ediyor ve kendini de tümüyle veriyordu. Çevresindeki mantıksızlık ta kendi mantıksızlığı için bir beşik buluyordu. Böylesine karmaşıklık arasında hiçbir ikilem katlanamayacak gibi olmadığından Joseph'e de bir yer bulmuştu. Bu açıklanamayan bağlılıklar dünyasında ona olan sevgisi gördüğü ve duyduğu her şeydeydi. Çocuklar çay ve sigaralarını içerek ona ailelerinin Siyonistler elinde çektiklerini anlatırken —Michel'in anlatımından farksızdı bu— Joseph'e olan sevgisi canlanıyor, onun yumuşacık sesi ve ender gülümsemesi, Charlie'nin kalbini çocukların dramına açıyordu.

İkinci yatak odası bir apartmanın üst katlarındaydı. Penceresinden yeni bir uluslararası bankanın kara cephesi, onun ardında da durgun deniz görünüyordu. Boş kulübeleriyle ıssız plaj, mevsimi geçmiş bir tatil beldesiydi sanki. Ama orada en aari'p gey perdelerdi. Çocuklar gece perdeleri çektiklerinde garip hiçbir şey yoktu. Ancak şafak söktüğünde pencerede bir dizi kurşun deliği görmüştü. O sabah çocukların omletini Charlie yapmış, iskambil oyunları öğretmişti.

Üçüncü gece bir tür bir askeri karargâhta yattı. Pencerelerde demir parmaklıklar, merdivende mermi delikleri vardı. Duvarlarda makineli tüfek ya da çiçek taşıyan çocukların posterleri asılıydı. Sahanlıklarda karcı gözlü nöbetçiler duruyordu.

«Yüzbaşımız yakında seni götürecek,» diyordu. Danny «Ha' zırlıklarını yapıyor. Büyük bir adamdır.»

Charlie gecikmeyi açıklayan Arap gülümseyişini öğrenmeye başlamıştı. Danny onu avutmak için babasının hikâyesini anlattı. Yirmi yıl kamplarda yaşayan adam bir sabah birden aklını kaçırmıştı. Bir sabah erkenden kalkıp eşyalarını toplamış ve çiftliğini istemek için Siyonist hatlarını geçmişti. Danny'yle kardeşleri ardından koştuklarında adamın uzaklaştıkça küçüldüğünü görmüşler, tam o anda babaları bastığı bir mayınla havaya uçmuştu.

Charlie çocukları giderek daha çok seviyordu. Onların utangaçlıklarını, herhangi bir kadınla yatmamış olmalarını, disiplinlerini, kendi üzerindeki otoritelerini seviyordu. Ama bütün bu sevgiye karşılık pasaportunu vermiyorlardı, ayrıca makineli tüfeklerine biraz fazlaca yaklaşacak olursa tehlikeli ve yılmaz bakışlarla geriliyorlardı.

Bir sabah Danny hafifçe tıklattı kapısını. «Yüzbaşımız hazır, gel artık,» dedi.

Sabahın üçüydü ve ortalık henüz zifiri karanlıktı.

Charlie daha sonraları yirmi araba hatırlıyordu ama beş de olabilirdi. Her şey o kadar çabuk olmuştu ki. Kent içinde hızla sürülen bir dizi araba, önde ve arkada hiç konuşmayan koruyucular. İlk araba binanın kapısı önünde bekliyordu. Charlie' nin ilk kez gördüğü bir avluda. Avludan çıkıp caddede gitmeye başladıklarında çocukların evde kalmış olduklarını farketti. Sokağın başında sürücü kendisinin görmediği bir şey görmüş olmalıydı ki, sert bir Ü dönüşüyle yeniden geldikleri yönde hızla uzaklaşmaya başladılar. Arkalarından bir silah sesi ve bir bağrışma işitildi, ağır bir el kendisini yere eğdi. Charlie silahın kendilerine atıldığını anladı.

Yol kavşağından kırmızı ışıkta geçtiler, bir kamyonun altına girmekten ancak kurtuldular, bir kaldırım üstünden geçip bir park yerine girdiler. Burada büyük bir Fiat arabanın yanında durmuşlardı; koruyucuları kızı yeni arabanın içine attıkları anda Fiat hareket etti. Şimdi iki yeni koruyucunun yanındaydı, karanlık caddede hızla ilerlerken arkalarından bir başka araba daha geliyordu. Önlerindeki dağlar kapkara, ama yanlarındakiler vadiden gelen ışıkla hafifçe aydınlanmış gibiydi. Vadinin ötesinde yine deniz vardı. Gösterge 140 kilometredeydi, ama o anda sürücü de, arkadan gelen araba da ışıklarını söndürdüler.

Sağ yanlarında bir dizi palmiye, soldaysa karşıdan gelen yolu ayıran iki metrelik bir kaldırım vardı. Araba birden kaldırıma çıkıp karşı yola geçti. Diğer arabalar kornalarını çalmaya başladılar. Sürücüleri farlarını yakıp arabayı karşıdan gelenlerin üstüne sürdü, küçük bir köprünün altında sıyrılarak geçip boş bir toprak yolda durdu. Burada camları olmayan bir Landrover'e bindiler. O ana dek yağdığını farketmediğı yağmur sırılsıklam etmişti Charlie'yi.

Dik bir yokuştan yukarı tırmanıyorlardı. Charlie, Landrover'in arkasından giderek küçülen vadiye baktı. Önlerinde bir araba vardı. Onu izleyiş biçimlerinden Charlie onun da kendilerinden olduğunu anlamıştı. Bir araba daha değiştirdiler, belki bir tane daha; sonunda boş bir okulu andıran bir binanın önünde durdular. Ama bu kez sürücü motoru durdurmadı, koruyucuyla birlikte silahlarını alıp arkalarından gelen var mı diye beklediler. Durdukları bazı yerlerde yol kontrolleri vardı, bazı kontrol noktalarında da el sallayarak geçmelerine izin verilmişti. Bir yerde durduklarında, öndeki adam camı indirip birkaç el ateş etti dışarı.

Araba bir kez daha durdu. Şimdi eski bir villanın önündeydiler ve damda bir Rus filmindeki kahramanlar gibi eli silah!» çocuk nöbetçiler vardı. Hava soğuk, temiz ve yağmurun getirdiği kokularla yüklüydü. Vadi altlarında küçük bir ışıktı. Bir ka geçti, bir salona sokuldu ve orada loş bir ışığın altında «vüzbaşımız»ı ilk kez gördü. Esmer, düz siyah saçlı, sakat bacaklarına yardımcı olsun diye İngiliz malı görünüşlü bir baston taşıyangüleç yüzlü bir adam. Yüzbaşı Charlie'nin elini sıkmak için bastonu sol koluna geçirdi.

«Bayan Charlie, ben Yüzbaşı Tayeh'im, ihtilal adına selamlıyorum sizi.»

Sesi Joseph'inki gibi güzeldi.

Korku bir seçim konusudur, demişti Joseph, Ne yazık ki, insan her zaman korkutulamaz. Ancak Yüzbaşı Tayeh'in karşısında çok dikkatli olup elinden gelenin en iyisini yapmalısın, çünkü inanılmayacak kadar kurnaz bir insandır.

Yüzbaşı Tayeh neşeli bir resmiyetle, «Bağışlayın beni,» dedi.

Ev kendisinin değildi, istediği gibi bir yer bulamamıştı. Bir kül tablası için bile yarı karanlıkta kalkıp aranıyor, önüne gelen eşyaya kullanılmayacak kadar pahalı olup olmadıklarını soruyordu. Ama Charlie onun «Tam onlardan beklenen şey, içkilerini burada saklarlar kuşkusuz,» gibi sözler ettiğini gördükçe, evin sevdiği birine ait olduğunu anlıyordu. Işık hâlâ azdı, ama gözleri alışınca bulunduğu yerin bir profesörün, bir politikacının ya da bir avukatın evi olduğuna karar verdi. Duvarlarda okunmuş, işaretlenmiş ve düzensiz bir şekilde yerlerine itilmiş kitaplar vardı. Şöminenin üstündeki tablo Kudüs olabilirdi. Deri koltuklar, yastıklar, Doğu kilimleri çeşitli zevklerin oluşturduğu bir erkek düzensizliğini yansıtıyordu. Karanlık köşelerde bembeyaz Arap gümüşünden parçalar parıldıyordu. İki basamakla inilen bir bölmedeki çalışma yerinden de az önce geldikleri vadi ve deniz kıyısı görünüyordu.

Charlie adamın oturmasını söylediği yerde, deri kanapede oturuyordu. Tayeh ise bastonuna dayanarak odanın içinde do'aşıyor, kıza değişik açılardan bakıyordu. Odanın iki ucunda dizleri üstünde birer makineli olan iki çocuk vardı. Masanın üstünde dağınık duran mektupların Michel'e ait olduğundan hiç kuşkusu yoktu Charlie'nin.

Gözlediğin karışıklığı sakın yeteneksizlik sanma, demişti Joseph. Ve lütfen Arapların aşağı ırktan oldukları konusunda ırkçı bir görüşe kapılayım deme.

Işıklar birden söndü, vadide de sık sık olduğu gibi. Taye sırtını pencereye vererek kıza döndü. Bastonuna dayanan kara bir gölgeydi.

Yurdumuza döndüğümüzde neler hissettiğimizi bilir misin? diye sordu. Bastonuyla büyük pencereyi işaret ediyordu. «Kendi vatanında, kendi yıldızlarının altında, kendi toprağının üstündd elinde silahla zorbayı aramak ne demektir bilir misin? Çocuklara sor bir kez.»

Sesi, Charlie'nin bildiği diğer sesler gibi, karanlıkta daha da hoştu.

«Seni sevdiler,» dedi adam. «Sen de onları sevdin mi?»

«Evet.»

«En çok hangisini sevdin?»

«Hepsini.»

Adam güldü.

«Senin ölü Filistinlini çok sevdiğini söylüyorlar. Doğru mu bu?»

«Evet.»

Tayeh'in bastonu hâlâ pencereyi gösteriyordu. «Eski günlerde olsaydık, cesaretin de varsa, giderken seni yanımıza alırdık. Sınırın ötesine. Saldırı. İntikam. Dönüş. Kutlama. Hep birlikte giderdik. Helga senin çarpışmak istediğini söylüyor. Bunu istiyor musun gerçekten?»

«Evet.»

«Kiminle olursa olsun mu, yoksa yalnız Siyonistlerle mi?» Tayeh yanıt beklemedi. İçkisini yudumluyordu. «Bize gelen beş para etmezlerin bazıları tüm dünyayı havaya uçurmak isterler. Sen de onlardan mısın?»

«Hayır.»

«O insanlar ayaktakımıdır. Helga ve Bay Mesterbein gibiieriyse gerekli ayaktakımıdır. Öyle değil mi?»

«Bunu öğrenecek zamanı bulamadım,» dedi Charlie.

«Sen de onlardan mısın?»

«Hayır.»

Işıklar yandı. Tayeh kızı incelemesini sürdürerek, «Hayır,» dedi. «Öyle olduğunu sanmıyorum. Belki değişirsin ama. Hiç adam öldürdün mü?»

«Hayır.»

«Talihlisin. Polisin var. Vatanın var. Parlamenton, hakların, pasaportun var. Nerede oturuyorsun?»

«Londra'da.»

«Neresinde?»

Charlie adamın yaralarının kendisini sabırsızlığa ittiğini düşünüyordu. Bir sorusuna yanıt beklemeden hemen bir başkasını düşünüyor gibiydi. Tayeh yüksek bir iskemle bulmuş, kendisine doğru çekiyordu. Çocuklardan hiçbiri yardıma kalkmadılar; Charlie onların cesaret edemediklerini düşündü. Tayeh iskemleyi istediği yere yerleştirdikten sonra önüne bir ikincisini çekti; birine oturup diğerine ayağını koydu. Sonra gömleğinin cebinden bir tek sigara çıkarıp yaktı.

«Bizim ilk İngilizimizsin, biliyor muydun? Hollandalı, İtalyan, Fransız, Alman, İsveçli, İrlandalı ve hatta bir iki Amerikalı da gelmişti. Bizimle çarpışmak için. Ama hiç İngiliz gelmemişti. Şimdiye kadar. İngilizler her zaman olduğu gibi geç kaldılar yine.»

Bir anlayış dalgası uyandı Charlie'de. Joseph gibi Tayeh de henüz Charlie'nin yaşamadığı acılardan, sahip olmadığı görüş açısından hareket ederek konuşuyordu. Yaşlı değildi, ancak çok erken edinilmiş bilgeliğe sahipti. Charlie'nin yüzü küçük lambaya çok yakındı. Belki de bilerek oturtmuştu kendisini oraya. Yüzbaşı Tayeh çok kurnaz bir insandır, demişti Joseph.

«Dünyayı değiştirmek istiyorsan, şimdiden söyleyeyim, vazgeç. İngilizler bunu yaptılar zaten. Vatanında kal. Küçük rollerini oyna. Bir boşluk içindeki zihnini geliştir. Daha güvenlidir.»

«Artık değil,» dedi Charlie.

«Geri dönebilirsin.» Tayeh bir yudum viski içti. «İtiraf et. Bir yıl hapiste yat. Herkes bir yıl hapista yatmalıdır aslında. Bizim için çarpışarak ölmenin ne anlamı olabilir?»

«Onun için,» dedi Charlie.

Tayeh sigarasıyla kızın romantikliğini iteledi. «Onun için neymiş, söyle bakalım. Öldü o. Bir iki yıla kalmaz hepimiz öleceğiz. Onun için ne demek?»

«Her şey. Onun öğrettikleri.»

«Sana bizim neler yaptığımızı anlattı mı? Bombalama... öldürme... Boşver.»

Tayeh bir süre yalnızca sigarasıyla ilgilendi. Yanışına baktı, dumanını içine çekti, izmariti söndürüp bir yenisini ya Charlie onun sigara içmekten zevk almadığını düşündü.

«O sana ne öğretebilirdi?» diye itiraz etti Tayeh. «Sen gibi bir kadına? Küçücük bir oğlandı o. Kimseye bir şey öğr temezdi. Bir hiçti çünkü.»

«Her şeydi.» Ama Tayeh sıradan konuşmalarda olduğu birden ilgisini yitirmiş görünüyordu. Charlie ansızın onu herkesten önce bir ses duyduğunu farketti. Tayeh sert bir em verdi. Çocuklardan biri kapıya koştu. Dışardan konuşma ses leri geliyordu.

Sanki hiçbir şey olmamış gibi Tayeh, «Sana nefret etmesini de öğretti mi?» diye sordu.

«Nefretin Siyonistler için olduğunu, sevmek için savaşma mız gerektiğini söyledi. Yahudi aleyhtarlığının bir Hıristiyan icadı olduğunu söyledi.»

Tayeh'in çok önceden duyduğu şeyi duyunca o da sus tu. Tepeden yukarı bir araba geliyordu. Körler kadar iyi duyuyor, diye düşündü. Sakat olduğu için.

«Amerika'yı sever misin?» diye sordu adam.

«Hayır.»

«Hiç gittin mi?»

«Hayır.»

«Peki gitmediysen sevmediğini nasıl söyleyebiliyorsun?»

Ama bu da yanıt beklemediği sorulardan biriydi. Araba şimdi avluya girmek üzereydi. Charlie ayaksesleri ve alçak sesle konuşmalar duydu, arabanın farları sönmeden önce odanın İçini aydınlattı.

«Sen olduğun yerde kal,» dedi Tayeh.

Birinin elinde plastik bir torba, diğerinin elinde bir makineli tüfek olan iki çocuk girdi içeri. Saygıyla durup Tayeh'in kendileriyle konuşmasını beklediler.

Tayeh, Charlie'ye, «İzlenmemişsin ve güneye gidiyorsun,» dedi. «Votkanı bitir ve çocuklarla git. Sana inanıyor da, inanmıyor da olabilirim. Belki de önemi yok bunun. Sana giyecek getirdiler.»

Şimdi bindikleri bir araba değil, iki yanına yeşil hilaller boyalı bir cankurtarandı. Direksiyon başında kıvırcık saçlı bir çocuk oturuyordu. İki çocuk da arkada ranzalar arasında tüfeklerini bırakmışlar, kendileri yatakların üstüne oturmuşlardı. Charlie üzerinde gri bir hastane önlüğü ve başında bir eşarp olduğu halde sürücünün yanına girip oturdu. Artık gece değildi şafak sökmüş, güneş döne döne tepeden aşağı inerlerken kendileriyle saklambaç oynuyor gibiydi. Charlie sürücüyle İngilizce olarak havadan sudan sözetmeye çalıştı ama çocuk buna çok kızdı. Bunun üzerine dönüp arkadakilere, «Selam!» dedi ama onlardan biri de aksi, diğeri vahşi yüzlüydü. Lanet olasıca ihtilaliniz sizin olsun, diye düşünerek manzaraya döndü. Tayeh güneye demişti. Nereye kadar? Ne için? Ancak soru sormamanın da erdemli bir yanı vardı. Gururu ve sağ kalabilme içgüdüsü buna boyun eğmesi gerektiğini söylüyordu.

Kente girerken ilk kontrol noktasından geçtiler. Güney yoluna çıkana kadar daha dört noktadan geçmişlerdi, dördüncüsünde iki erkek, bir çocuk cesedini bir taksiye yüklerlerken birkaç kadın da dövünerek ağlıyorlardı. İlk ölümden sonra başkası yoktur, diye düşündü Charlie, Michel'i hatırlayarak. Sağlarında deniz görünmüş, manzara bir kez daha gülünç bir hal almıştı. İngiltere kıyılarında iç savaş başlamıştı sanki. Yol boyunca parçalanmış arabalar, kurşunlarla delik deşik olmuş villalar uzanıyordu. Bir oyun yerinde iki çocuk mermi çukurları arasında top oynuyorlardı. Yat iskeleleri parçalanmış ve suya yarı gömülmüştü.

Bir kontrol noktasında daha durdular. Suriyeliler. Ama Filistin cankurtaranlarındaki Alman hemşireler kimseyi ilgilendirmiyordu. Charlie bir motosiklet sesi duyunca meraksız bir ifadeyle arkasına döndü. Toz toprak içinde bir Honda geliyordu; arka çantası yeşil muzla dolu, gidondan canlı bir tavuk sarkıyor. Motosikletin üstünde de kulağını motora vermiş sesini dinleyen Dimitri. Üzerinde yarım bir Filistinli asker üniforması, boynunda mendil vardı. Gömleğinin apuleti arasında, sanki sevgilisi vermiş gibi ince bir dal beyaz süpürge otu vardı. Seninleyiz, diyordu. Charlie'nin dört gündür çevresinde arandığı işaretti bu.

Bundan sonra yolu yalnız at bilir, demişti Joseph. Senin görevin eyerde kalabilmek.

Bir kez daha bir aile oluşturup beklemeye başladılar.

Evleri bu kere Sayda yakınlarında, önündeki beton veranda bir İsrail gemisinin mermisiyle ikiye ayrılmış olan küçük yerdi. Betondan çıkan paslı demirler dev bir böceğin paslı tenlerini andırıyordu. Arkası mandalina bahçesiydi, yaşlı kaz düşen meyvaları gagalıyordu. Yan tarafta parçalanmış zırhlı aracı dört yavrulu bir köpekle bir tavuk ailesi paylaşm taydı. Zırhlı aracın ötesinde de Sayda'nın mavi denizi, ku dan yapılmışcasına duran Haçlı kalesi vardı. Tayeh'in sons gibi görünen çocuk stokundan yeni iki kişi gelmişti: Kerim Yaser. Kerim şişmanca ve komik bir çocuktu, makineli tüfeğini gereksiz bir ağırlık gibi görüyor, omzuna alması gere ğinde yüzünü buruşturup yanaklarını havayla dolduruyor Ama Charlie kendisine yakınlık gösterip gülümseyince de yapacağını şaşırıp Yaser'in yanına koşuyordu. Mühendis olm arzusundaydı. On dokuz yaşındaydı ve altı yıldır çarpışıyord Fısıldar gibi bir sesle konuşuyordu İngilizceyi.

«Filistin özgür olunca Kudüs'te okuyacağım,» dedi Keri Sonra hiç hoşlanmadığı bir şeymiş gibi eliyle bir işaret yapt «Bu arada da Leningrad'da, hatta belki Detroit'te.»

Evet, bir kız ve bir erkek kardeşi vardı, ama kız kardeşi Siyonistlerin Nebatiyeh kampına yaptıkları hava saldırısınd ölmüştü. Bu kayıpları alçak gönüllülükle, genel trajedi için çok küçük bir yer tutuyorlarmış gibi sayıyordu.

Bir sabah üzerinde bol beyaz bir entari olduğu halde Cha lie'nin yatak odasındaki pencere önünde nöbet tutarken, «Filis tin bir kedi gibidir,» dedi. «Çok okşanması gerek, yoksa va şileşir.»

Sokakta kötü bakışlı bir adam görmüş ve pencereye ond öldürüp öldürmemeye karar vermek için gelmişti.

Bir boksörün çatık kaşlarına ve öfkeli bakışına sahip Yaser ise hiç konuşmuyordu Charlie'yle. Onun da üzerinde kan kırmızı bir gömlek ve Askeri Haberalmadan olduğunu göstermek için omzunda siyah bir kordon vardı. Bahçede durup de nizden gelecek Siyonist saldırganları bekliyordu. Kerim onun büyük bir komünist olduğunu ve dünyanın her yerindeki emper yalizmi parçalayacağını söyledi. Yaser, Filistin'i sevdiklerini söy leyen Batılılardan bile nefret ederdi. Annesiyle tüm ailesi Tel Zaatar kampında ölmüşlerdi.

«Nasıl?» diye sordu Charlie.

«Susuzluktan,» dedi Kerim. Tel al Zaatar, Beyrut'da bir göçmen kampıydı. Teneke damlı kulübeler, çoğunlukla bir odada on bir kişi. Otuz bin Filistinli ve yoksul Lübnanlı tam on yedi ay sürekli bombardıman altında orada tutulmuştu.

«Kimin tarafından?»

Kerim kızın bu sorusuna şaşırmıştı. Suriyelilerin ve hiç kuşkusuz Siyonistlerin yardım ettikleri Faşist Maruniler tarafından. Binlerce kişi ölmüştü ama kesin rakam belli değildi, çünkü ölenleri arayacak kadar fazla insan kalmamıştı geride. Saldırganlar geldiklerinde sağ kalanlardan pek çoğunu kurşuna dizmişlerdi. Hemşireler ve doktorlar da kurşuna dizilmişlerdi. Bu da mantıklı bir şeydi aslında, çünkü ne ilaçları kalmıştı,ne suları, ne de iyileştirecek hastaları.

«Sen orada mıydın?»

«Hayır,» dedi Kerim. «Ama Yaser oradaydı.»

Ertesi akşam Tayeh, Charlie'yi almak için geldiğinde, «Bundan sonra güneş banyosu yapma,» dedi. «Burası Riviera değildir.»

Charlie çocukları bir daha görmedi. Joseph'in sözünü ettiği duruma derece derece yaklaşıyordu. Trajedi eğitimi görüyordu ve trajedi kendisini açıklama gerekliliğini ortadan kaldırmaktaydı. Gözleri bağlı bir biniciydi, anlayamayacağı olaylar ve duygular arasından geçiriliyordu. İçinde varolmanın bile büyük bir adaletsizliğin bir parçası olduğu bir ülkeye götürülüyordu. Kurbanlarla birleşmiş ve sonunda aldatmacasına alışmıştı. Her bir gün geçtikçe Michel'e olan sözde bağı giderek gerçekleşiyor, Joseph'e olan bağlılığıysa, uydurma değilse bile, ruhunda gizli bir işaret olarak kalabiliyordu.

Kerim, «Yakında hepimiz öleceğiz,» diyordu. «Siyonistler soykırımla hepimizi öldürecekler, görürsün bak.»

Eski cezaevi kentin merkezindeydi. Tayeh burada masum insanların yaşam boyu hapis yattıklarını söylemişti. Oraya varmak için arabayı kentin merkezinde bir cilana bırakmışlar, daracık sokaklardan, Charlie'nin önce kurumak için asılmış çamaşır sandığı plastik kaplı sloganların altından geçmişlerdi. Akşam saati olduğu için sokaklar ve dükkânlar kalabalıktı.

Tayeh aksak ayağıyla kızın yanında yürürken, «Müdüre senin Batılı bir gazeteci olduğunu söyledim,» dedi.

Ay da kendileriyle birlikte yürüyordu, gece çok sıcaktı. Bir başka alana girdiklerinde hoparlörlerden yayılan Arap müziğiyle karşılaştılar. Yüksek kapılar parlak ışıklı bir avluya açılıyor, buradan taş bir merdivenle avluyu saran balkonlara çıkılıyordu. Müzik daha da artmıştı şimdi.

Şaşkınlığını hâlâ üzerinden atamamış olan Charlie, «Kim bunlar? Ne yapmışlar?» diye sordu.

«Hiçbir şey. Suçları da bu. Göçmen kamplarından kaçmış olan göçmenler. Cezaevinin duvarları kalın ve içi boştu, bu yüzden onları korumak için el koyduk buraya. Saygıyla selamla onları. Öyle durup dururken gülümseme, yoksa açılarıyla alay ettiğini sanırlar.»

Bir mutfak iskemlesinde oturan yaşlı bir adam ifadesiz bir yüzle bakmıyordu gelenlere. Tayeh'le müdür adamı selamlamak için öne çıktılar. Charlie çevresine bakındı. Her gün görüyorum bunu. Her şeye sahip olup yine de mutsuz olanlara yoksunluğu anlatan kaşarlanmış bir Batılı gazeteciyim. Eski duvarları kafesli kapılar ve tahta balkonlarla yükselen çok geniş taş bina bir silonun ortasındaydı. Her yanı kaplayan yeni beyaz boya ortalığa bir sağlık titizliği havası veriyordu. Zemin kattaki hücreler kemerliydi. Konukseverce açık duruyordu kapıları, îçerdekiler ilk başta kıpırtısız gibiydiler. Çocuklar bile çok ağır hareket ediyorlardı. Her hücrenin önünde çamaşır ipleri geriliydi. iplerin simetrisi köy yaşamının rekabetçi gururunun bir simgesiydi. Charlie'nin burnuna kahve, açık kanalizasyon ve çamaşır kokusu geldi. Tayeh'le müdür döndüler.

Tayeh, «Önce onlar konuşsun,» diye bir daha uyardı kızı. «Bu insanlara karşı cüretkâr olma, anlamazlar. Sen şu anda yarı yarıya kaybolmuş olan bir insan türünü gözlemlemektesin.»

Mermer merdivenlerden yukarı çıktılar. Bu kattaki hücrelerin kapıları kalındı ve üzerlerinde gözetleme delikleri vardı. Sıcakla birlikte gürültü de yükseliyordu sanki. Köylü giysiler? içinde bir kadın geçti yanlarından. Müdür kendisine bir şey söyleyince kadın ilerde elle çizilmiş oka benzeyen Arapça bir işaret gösterdi. Okun işaret ettiği yönde ilerleyince kendilerinihapishanenin tam ortasında buldular. Burada geldiğim yolu bulmak için bir yumak iplik almalıydım yanıma, diye düşündü Charlie. Tayeh'e baktı, ama adam ona bakmak istemiyordu. Bir daha güneşte yanma. Eski bir yemekhaneye girdiler. Ortada plastik kaplı bir muayene masası, kovalar, ilaçlar ve şırıngalar vardı. Karalar giymiş bir kız bir bebeğin gözlerini pamukla sinyordu. Bekleyen anneler sabırla duvar dibine dizilmişlerdi.

«Burada bekle,» dedi Tayeh. Bu kez Charlie'yi müdürle bırakıp kendisi ilerledi. Ama kız içeri girdiklerini görmüştü. Önce Tayeh'e, sonra Charlie'ye baktı. Çocuğun annesine bir şeyler söyleyip çocuğu verdi. Ellerini yıkarken aynadan Charlie'yi süzmeye devam ediyordu.

«Arkamızdan gel,» dedi Tayeh.

Her hapishanede vardır: Küçük ve aydınlık bir oda, plastik çiçekler, duvarda bir İsviçre manzarası. Müdür gitmişti. Tayeh'le kız Charlie'nin iki yanında oturmuşlardı. Kız bir rahibe gibi dimdik, Tayeh ise bacağını bir yana, bastonu önüne uzatmış durumda. Kaşlarını çatıp sigarasını içerken yüzünden terler boşanıyordu. Hapishane sesleri azalmamış artmıştı, müzik sesine insan sesleri karışıyordu şimdi. Charlie zaman zaman da kahkaha sesleri duyuyordu. Kız güzel ve sertti. Saçj larını kısa kestirmişti. Kapı açıktı. Her zaman olduğu gibi iki çocuk nöbetteydiler.

Tayeh ilk sigarasını bastırarak, «Onun kim olduğunu biliyor musun?» diye sordu Charlie'ye. «Yüzünde tanıdık bir ifade görüyor musun? Dikkatli bak.»

Charlie'nin buna ihtiyacı yoktu. «Fatma,» dedi.

«Kendi insanları arasında olabilmek için Sayda'ya döndü. İngilizce konuşamaz ama senin kim olduğunu biliyor. Michel'e yazdığın mektupları, onun da sana yazdıklarını okudu. Arapçaya çevirisini yani. Doğal olarak sana ilgi duyuyor.»

Tayeh oturduğu yerde yüzünü buruşturarak kıpırdandı, cebinden ucu terden lekelenmiş bir sigara daha çıkardı.

«Acı içinde, ama hepimiz öyleyiz. Onunla konuşurken lütfen duygusallaşma. Üç ağabeyi ve bir kız kardeşi öldü şimdiye dek. Bunun ne demek olduğunu iyi bilir.»

Fatma sakin bir sesle konuşmaya başladı. O susunca Tayeh çeviriyordu.

«Kardeşi Salim'e Siyonistlerle savaşırken destek olduğundan ve aynı zamanda senin de adalet için bu çatışmaya katılmandan dolayı sana teşekkür ediyor,» Fatma'nın devam etmesini bekledi. «Şimdi ikinizin kardeş olduğunuzu söylüyor. İkiniz de Michel'i seviyordunuz, onun kahramanca ölümünden gurur duyuyorsunuz.» Bir süre daha bekledi. «Emperyalizmin kölesi olmak yerine ölümü yeğleyip yeğlemediğini soruyor sana. Politik görüşü her şeyden ağır basar. Evet, de.»

«Evet.»

«Michel'in ailesinden ve Filistin'den nasıl söz ettiğini duymak istiyor. Uydurayım deme. İçgüdüleri güçlüdür.»

Tayeh artık ilgisiz değildi. Ayağa kalkıp odanın içinde dolaşmaya, kâh Fatma'nın sözlerini çevirmeye, kâh kendisi sorular sormaya başladı.

Charlie önüne bakarak konuşuyordu. Kalbinden, yaralı belleğinden. Kimseye karşı sahtekârlık ediyor değildi, kendine bile. Michel'in ilk başta kardeşlerinden söz etmediğini ve yalnızca bir kez sevgili Fatma'sını ağzına aldığını söyledi. Sonra bir gün Yunanistan'da hepsi hakkında konuşmaya başlamış, annelerinin ölümünden sonra ablası Fatma'nın ailenin başı olduğunu anlatmıştı.

Tayeh kızın sözlerini çeviriyor, Fatma gözlerini Charlie'nin yüzünden ayırmadan dinliyordu.

«Kardeşleri hakkında ne söyledi, tekrarla,» dedi Tayeh.

«Çocukluğundan beri ağabeylerinin kendisi için esin kaynağı olduklarını. Ürdün'de ilk kamplarında kendisi çarpışamayacak kadar küçükken ağabeyleri nereye gittiklerini söylemeden giderlermiş evden. Fatma da onun yatağına gelip Siyonistlere karşı yeni bir saldırıda bulunduklarını fısıldarmış...»

Tayeh, Charlie'nin sözünü kesip çevirdi.

Fatma'nın soruları özlem havası kaybetmiş, bir sorgulama sertliğine bürünmüştü. Ağabeyleri ne okumuşlardı? Ne yetenekleri vardı ve nasıl ölmüşlerdi? Charlie bölük pörçük yanıtlar veriyordu. Salim —Michel— kendisine her şeyi anlatmamıştı. Fevzi büyük bir avukattı ya da büyük bir avukat olmak istiyordu. Amman'da bir kız sevmişti. Kız, Filistin'deki köylerinden çocukluk sevgilisiydi. Siyonistler onu bir sabah kızın evinden çıkarken öldürmüşlerdi. Fatma'ya göre...» diye devam etti Charlie.

«Fatma'ya gröe ne?» diye sordu Tayeh.

«Fatma'ya göre, Ürdünlüler Fevzi'nin adresini Siyonistlere verip kendisine ihanet etmişfre.»

Fatma öfkeli bir sesle bir soru soruyordu. Tayeh bunu da çevirdi.

«Michel mektuplarından birinde ağabeyiyle işkenceyi paylaşmaktan duyduğu gururu dile getiriyor. Bu olayı anlatırken de senin dışında yeryüzünde tek sevebileceği kadının ablası Fatma olduğunu söylüyor. Bunu Fatma'ya açıkla lütfen. Hangi ağabeyinden söz ediyor?»

«Halil,» dedi Charlie.

«Olayı başından anlat.»

«Ürdün'deydi.»

«Nerede? Nasıl? Tam olarak anlat.»

«Akşam üzeriydi. Kampa altı Ürdün cipi geldi. Halil'le Salim'i, yani Michel'i, yakaladılar ve Michel'e portakal ağacından dal kesip getirmesini söylediler.» Charlie, Michel'in o gece Delphi'de yaptığı gibi ellerini uzattı. «Altı ince dal, her biri birer metre. Halil'e ayakkabılarını çıkarttırdılar, Salim çömelip ağabeyinin ayaklarını tuttu, onlar da değneklerle Halil'i dövmeye başladılar. Sonra nöbet değiştirdiler. Halil, Salim'i tuttu. Ayakları ayak değildi artık, tanınmaz bir haldeydi. Ama Ürdünlüler buna karşın arkalarından ateş ederek zorla koşturdular onları.»

«Sonra?» diye Tayeh sabırsızlıkla sordu.

«Sonrası ne?»

«Bu konuda Fatma neden bu kadar önemli?»

«Onlara Fatma baktı. Gece gündüz demeden ayaklarına pansuman yaptı. Cesaret verdi onlara. Büyük Arap yazarlarından eserler okudu. Yeni saldırı planları yapmalarına yardımcı oldu. 'Fatma bizim kalbimizdir, Filistin'imizdir, ondan cesaret ve güçlülük almalıyım,' demişti Michel.»

«Sersem herif, bunu yazdı demek!» diye Tayeh bastonunu öfkeyle iskemlenin arkasına astı. Bir sigara daha yaktı sonra.

Tayeh karşısındaki boş duvara sanki ayna varmış gibi bakarken yüzünü kuruluyordu. Fatma kalkıp leğenden bir bardak su getirdi. Tayeh cebinden bir şişe viski çıkarıp bardağa doldurdu. Charlie onların birbirlerini yakın arkadaşlar, hatta sevgililer gibi tanıdıklarını düşündü bir kez daha. İkisi bir süre konuştular, Fatma dönüp kendisine baktı, Tayeh de son sorusunu sordu.

«Mektupta 'Babamın mezarı başında anlaştığımız plan...' diye bir şey var. Ne planı bu?»

Chcırlie Michel'in babasının nasıl öldüğünü anlatmaya başladıysa da, Tayeh sözünü kesti.

«Nasıl öldüğünü biliyoruz. Umutsuzluktan öldü. Bize cenazeden söz et.»

«Hebron'da, El Halil'de, gömülmek istemişti, bu yüzden cenazeyi Allenby Köprüsüne götürdüler. Siyonistler köprüyü aşmalarına izin vermediler. Michel, Fatma ve iki dostları tabutu tepeye taşıdılar ve akşam olunca da yattığı yerden Siyonistlerin kendisinden çaldıkları toprağı görebileceği bir yere gömdüler.»

«Onlar bunu yaparlarken Halil neredeydi?»

«Yoktu. Yıllardır yoktu zaten. İlişki kurulamıyordu. Savaşıyordu. Ama o gece mezara toprak atarlarken ansızın geliverdi yanlarına.»

«Ve?»

«Mezara toprak attı o da. Sonra Michel'e gelip çarpışmasını söyledi.»

«Yalnızca gel ve çarpış mı?» diye sordu Tayeh.

«Yahudi bütünlüğüne saldırı zamanının geldiğini söyledi. Her tarafta. Yahudiyle İsrailli arasında ayrım yapılmayacaktı artık. Tüm Yahudi ırkının Siyonistlerin güç kaynağı olduğunu ve bizim halkımızı toptan yok edene kadar Siyonistlerin rahat durmayacaklarını söyledi. Tek şansımız dünyanın bizi dinlemesini sağlamaktı. Tekrar tekrar. Masum kişiler ölecekse, neden hep Filistinliler olsundu bunlar? Filistinliler Yahudileri taklit edip vatanlarına kavuşmak için iki bin yıl beklemeyeceklerdi.»

Anlatılanlardan etkilenmemiş olan Tayeh, «Peki plan neydi?» diye ısrar etti.

«Michel Avrupa'ya gidecekti. Halil ayarlayacaktı bunu. Öğrenci olacaktı, ama aynı zamanda da savaşçı.»

Fatma bir şey söyledi.

«Kardeşinin ağzının çok gevşek olduğunu ve Tanrı'nın onu almakla akıllılık ettiğini söylüyor.» Tayeh çocuklara işaret ederek topallaya topallaya dışarı çıktı. Charlie onu izleyecekken, Fatma kolunu tuttu ve dostça bir merakla bir daha baktı yüzüne. İki kadın yan yana yürüyerek koridora çıktılar. Fatma kliniğin kapısında Charlie'yi yanağından öptü. Charlie kadını son gördüğünde, Fatma bebeği almış yine gözlerini siliyordu. Tam o anda Tayeh kendisine acele etmesini söylemeseydi, Charlie orada kalıp hayatının sonuna dek Fatma'ya yardım edebilirdi.

Tayeh, Charlie'yi kampa götürürken, «Beklemelisin,» dedi. «Ne de olsa seni beklemiyorduk. Biz çağırmadık seni.»

Charlie ilk bakışta adamın kendisini bir köye getirdiğini sanmıştı. Tepeye yaslanmış olan kulübelerin beyaz balkonları farların ışığında çok güzel görünüyordu. Ama yola devam edip de tepeye vardıklarında, burasının binlerce kişiyi alacak biçimde yapılmış bir kamp olduğunu gördü. Kendilerini cilalı ayakkabılı, ütülü haki üniformalı bir adam karşılamıştı. Charlie adamın Tayeh için en iyi giysilerini giymiş olduğunu düşündü.

«Buradaki muhtarımız,» dedi Tayeh. «Senin İngiliz olduğunu biliyor, hepsi o kadar. Bir şey sormayacaktır.»

Adamın ardından duvarlarında spor kupaları asılı bir odaya girdiler. Ortadaki sehpanın üzerinde çeşitli markalardan bir tepsi sigara vardı. Uzun boylu genç bir kadın çay ve çörek getirdi ama kimse kendisiyle konuşmadı. Başında eşarp, üstünde geniş bir etek, ayağında düz ayakkabılar vardı. Karısı mıydı? Kız kardeşi mi? Gözlerinin altında tuttuğu yastan torbalar oluşmuştu. Kadın çıkınca muhtar öfkeli bakışlarını Charlie'ye dikerek İskoç aksanıydı ciddi bir tavırla konuşmaya başladı. Manda yıllarında Filistin polis örgütünde hizmet gördüğünü ve hâlâ ingiliz hükümetinden emekli aylığı aldığını söyledi. Halkının ruhu, çektikleri acıyla yücelmişti. İstatistikler saydı. Son on iki yılda kamp yedi yüz kez bombalanmıştı. Yaralı ve ölü sayılarını verdi, ölü çocuk ve kadınların kıyaslamasını yaptı. En öldürücü silahlar Amerikan yapısı şarapnel bombalarıydı. Siyonistler oyuncak biçiminde yapılmış bubi tuzakları da atıyorlardı. Adam bir emir verince çocuklardan biri koşup parçalanmış bir oyuncak arabayla döndü. Muhtar araban,n şasisini kaldırıp içindeki teli ve patlayıcıyı gösterdi.

«Hepimizi bombalıyorlar,» dedi Filistinliler arasındaki poli tik görüş ayrılığından söz ederken,

Charlie'ye «Leyla Yoldaş» diyorlardı. Tayeh kızı öyle tanıştırmıştı. Muhtar sözünü bitirince Charlie'ye, «Hoşgeldiniz,» deyip uzun boylu hüzünlü kadına teslim etti.

İyi geceler anlamına, «Adalet için,» dedi.

«Adalet için,» diye yanıtladı Charlie.

Tayeh uzaklaşan kızın arkasından baktı.

Daracık sokaklar mumla aydınlatılmış gibiydi. Sokağın ortasından açık kanalizasyon akıyor, tepelerin üstünde üçte bir ay parıldıyordu. Uzun boylu kadın öndeydi, ardından makineli tüfekli çocuklar Charlie'nin çantasını da yüklenmiş olarak geliyorlardı. Çamurlu bir oyun alanıyla okul olabilecek alçak barakaların önünden geçtiler. Charlie, Michel'in futbol oynadığını hatırlayarak muhtarın odasını süsleyen kupalar arasında onun kazandığı bir kupanın da olup olmadığını düşündü. Sığınakların paslı kapıları üstünde soluk mavi ışıklar yanıyordu. İşitilen sesler sürgünlerin gece sesleriydi. Yaşlı insanların mırıltılı konuşmalarına rock müziği karışıyordu. Bir yerde genç bir çift kavga ediyordu.

«Babam daha iyisini sunamadığımız için özür diliyor,» dedi kadın. «Kampın bir kuralı da, gerçek vatanımızın nerede olduğunu unutmamamız için binaların kalıcı olmamasıdır. Bir hava baskını olursa lütfen sirenleri beklemeden herkesin koştuğu yöne koşun. Baskından sonra da yerden bir şey almamaya dikkat edin. Kalem, radyo, şişe... ne olursa...»

Kadının adı Selma'ydı, muhtarın kızıydı.

Charlie küçük ve bir hastane kovuşu kadar temiz kulübeye girdi. Bir köşede bir leğen, bir tuvalet, arkada da küçücük bir bahçe vcırdı.

«Burada ne yapıyorsun, Selma?»

Kadın soru karşısında şaşırmış gibiydi. Orada olmak bile bir meslek sayılırdı.

«İngilizceyi nerede öğrendin?» diye sordu Charlie.

«Amerika'da,» dedi Selma. Minnesota Üniversitesi biokimya bölümü mezunuydu.

Uzun bir süre dünyanın gerçek kurbanları arasında yaşamanın verdiği korkunç ama yine de kırsa! bir sakinlik vardır. Charlie de kampta, yaşamın o güne dek kendisinden esirgediği sempatiyi tatıyordu. Beklerken, tüm yaşamları boyunca beklemiş olanların arasına katılıyordu. Onların tutsaklıklarını paylaşırken kendi tutsaklığından kurtulmuş olduğunu düşlüyordu. Onları sevmekle, kendisini buraya getiren çeşitli aldatmacalardan dolayı bağışlandığını hissediyordu. Başına nöbetçi dikilmemişti. Daha ilk sabahı uyandığında özgürlüğünün sınırlarını sınamaya başladı. Hiçbir sınır konulmamış gibiydi. Oyun alanlarının kenarlarına kadar giderek erkekliğin fiziğine erişmek için kendilerini zorlayan çocukları seyretti. Kliniği, okulları, portakaldan saç şampuanına kadar her şeyi satan küçük dükkânları keşfetti. Klinikte yaşlı bir İsveçli kadın kendisine Tanrı'nın iradesinden söz etti.

«Zavallı Yahudiler, vicdanlarında bizim yükümüzü taşıdıkları sürece hiç rahat edemeyecekler,» dedi. «Tanrı onlara o kadar sert davranıyor ki. Neden sevmesini öğretemiyor acaba?»

Öğle üzeri Selma peynirli börekle çay getirdi. Yemekten sonra bir portakal bahçesinden gçip Michel'in ağabeyinin silahını kullanmasını öğrettiği tepeyi andıran bir tepeye çıktılar. Batı ve güney yönlerinde bir dizi dağ uzanıyordu.

«Doğu yönündekiler Suriye,» dedi Selma. «Ama bunlar... bunlar bizim. Siyonistler bizi öldürmeye oradan gelecekler.»

Aşağı inerlerken Charlie kamuflaj ağları altında askeri kamyonlar gördü. Az ilerde top namluları güneye doğrultulmuştu. Selma babasının kırk mil ötedeki Hayfa'dan gelmiş olduğunu anlattı. Annesi sığınaktan çıkarken bir İsrail uçağından açılan makineli tüfek ateşiyle ölmüştü. Bir ağabeyi Kuveyt'te başarılı bir bankacıydı. Kaçınılmaz soruya da, «Hayır,» dedi gülümseyerek. Erkekler kendisini çok uzun boylu ve çok akıllı buluyorlardı.

Selma akşam üzeri Charlie'yi çocukların konserine götürdü. Daha sonra bir okula aittiler ve orada yirmi kadınla birlikte büyük gösteri için çocukl.ın tişörtlerine renkli armalar yapıştırdılar. Armalardan kiminde Arap harfleriyle zaferi belirten sloganlar vardı. Bir bölümünde kadınların Abu Ammar dedikleri

Yaser Arafat'ın resimleri. Charlie gecenin geç saatlerine kadar onların yanında kaldı. Leyla Yoldaş'ın sayesinde iki bin tişört hazırlanmıştı.

Kısa bir süre sonra kulübesi sabahtan akşama kadar çocuklarla dolmaya başlamıştı. Kimi İngilizce konuşmaya, kimi kendisine şarkı ve dans öğretmeye geliyordu. Bazıları da onunla birlikte olmanın üstünlüğünü göstermek için elinden tutup sokakta aşağı yukarı dolaşmaya. Anneleriyse o kadar çok şekerli çörek ve peynirli börek getiriyorlardı ki, Charlie sonsuza dek orada kalabilirdi. Zaten istediği de bundan başka bir şey değildi.

Selma'nın insanları arasında kederli ve tek başına dolaşmasına bakarak, kim bu acaba, diye düşünüyordu. Bir açıklama ancak yavaş yavaş ortaya çıkmaya başlamıştı. Selma dünyayr görmüştü. Batılıların Filistin hakkında nasıl konuştuklarını biliyordu. Onların vatanlarından bir dağ uzaklığından çok daha uzakta olduklarını açık seçik görebilmişti.

Büyük gösteri üç gün sonra yer aldı. Oyun alanından başladı, tüm kampı sardı, insanlarla dolu sokaklara taştı. Charlie kulübesinin kapısında durmuş, yürüyemeyecek kadar küçük bir çocuğu kucağına almıştı. Kudüs maketi omuzlar üstünde önünden geçtikten iki dakika sonra hava saldırısı başladı. Selma ardından şehitlerin çocuklarının ellerinde zeytin dalları olduğu halde geçeceklerini söyledi. Onların ardından bayram gününün devamı gibi tepe yönünden top atışları duyuldu. Ama kimse bağırmamış, hatta kaçmamıştı bile. Yanı başında duran Selma başını bile kaldırmamıştı.

Charlie o ana dek uçakları hiç düşünmemişti. Yükseklerde mavi gökyüzünde arkalarında beyaz izler bırakarak uçan iki uçağı görmüştü, ama Filistinlilerin uçaklarının olmayacağı hiç aklına gelmemişti. O daha çok traktörlerin çektiği çiçeklerle süslü platformlar üzerine dans eden üniformalı kızları, alkışlara uygun olarak makineli tüfeklerini havaya atıp tutmalarını, kamyonların arkasında kızılderililer gibi alınlarına kırmızı mendil bağlamış savaşçı çocukları seyrediyordu.

O anda uçakların gürültüsü işitildi, yerden ateş fazlalaştı. İlk bomba bir düş kırıklığıydı sanki. Sesini duymuşsan yaşıyorsun demek. Birkaç yüz metre ilerde tepenin yamacında parıltı gördü, ardından gürültüsü gelirken kapkara bir duman sütunu yükseldi. Selma'ya dönüp bir şey söyledi. Fırtınaya tutulmuşlar gibi bağırmıştı. Oysa o anda her şey sessizleşmişti birden. Selma'nın havaya bakan yüzünde derin bir nefret okunuyordu.

«İsabet ettirmek istediklerinde ettirirler,» dedi. «Bugün oyun oynuyorlar sadece. Bize şans getirdin sen.»

İkinci bomba daha uzağa düşmüş gibi geldi. Bando yeni bir marşa başladı, yürüyüş devam etti, seyirciler alkışlarla tempo tutmaya başladılar. Charlie de küçük kızı yere indirip alkış tutmaya başladı. Elleri yanıyor, omuzları ağrıyordu, ama alkışı sürdürüyordu. Yürüyüşçüler yana çekildiler, bir ciple bir itfaiye arabası geçti önlerinden. Arkalarında sapsarı bir toz bulutu bırakmışlardı. Rüzgâr tozu dağıtınca yürüyüş devam etti. Şimdi balıkçılar sendikası, kamyonda dev bir kâğıttan balık ve Arafat'ın büyük bir resmi olduğu halde geçiyordu. Ardından tahta tüfekli çocuklar marşlar söyleyerek geçtiler. Şimdi bütün herkes şarkıya başlamıştı, Charlie sözlerini bilmese de tüm yüreğiyle katılıyordu onlara.

Uçaklar gözden kayboldular, Filistin bir zafer daha kazanmıştı.

O gece tepede yürüyüş yaparlarken Selma, «Yarın seni başka bir yere götürecekler,» dedi.

«Gitmeyeceğim,» dedi Charlie.

Uçaklar iki saat sonra karanlık çökmeden hemen önce, Charlie kulübesine döndüğünde geldiler. Siren çalmakta geç kalmıştı. İlk dalga geldiğinde Charlie sığınağa koşuyordu. Motorlarının gürültüsüyle halkı sağır eden iki uçak. Bu dalışlarının sonu hiç gelmeyecek miydi? Sonunda uçaklar burunlarını havaya diktiler ve ilk bombalarının şiddetiyle Charlie çelik kapıya çarptı. Gürültü hemen ardından gelen yersarsıntısı kadar kötü değildi. Oyun alanının öteki yanından acı çığlıklar yükseldi. Charlie'nin kapıya çarpması içerde birini uyarmış olmalıydı ki, kapı açıldı, güçlü kadın kollan kendisini içeri çektiler. Tahta bir sıranın üstüne zorla oturtuldu. İlk başta hiçbir şey duymuyordu, ama sonra çocukların korkulu inlemelerini, annelerinin daha güçlü ama dehşetli seslerini duydu. Biri bir yağ kandili yakıp tavandaki çengele astı. Charlie, Selma'nın yanında olduğunu görünce alarm çaldığı anda birlikte olduklarını anımsadı. Bir çift uçak daha geçti üzerlerinden. Belki de yeni bir dalış yapan aynı uçaklar. Yağ kandili sallandı. Charlie ilk iki bombayı vücuduna yemiş gibi oldu. Yeter artık, ne olur yeter... Üçüncüsü en gürültüsüydü. O anda öldü Charlie. Ancak dördüncü ve beşinciyi duyunca yaşamakta olduğunu anladı.

«Amerika!» diye haykırdı bir kadın Charlie'ye bakarak. «Amerika, Amerika, Amerika!» Diğer kadınları da kendisiyle birlikte Charlie'yi suçlamaları için özendirmeye çalıştıysa da, Selma kadına sakinleşmesini söyledi.

Charlie bir saat kadar bekledi, oysa belki yalnızca iki dakika beklemişti. Selma'ya bakıp, «Gidelim,» dedi. Sığınağın her yerden kötü olduğuna karar vermişti. Selma başını salladı.

Belki de annesini düşünerek, «Dışarı çıkmamızı bekliyorlar,» dedi. «Karanlık basmadan önce çıkamayız.»

Karanlık basınca Charlie yalnız başına döndü kulübesine. Elektrik kesildiği için mumunu yaktı. Elini yıkadığı leğenin üstündeki diş fırçasını koyduğu bardağın içinde bir dal beyaz süpürge otu vardı.

Ertesi sabah ayrılırlarken Selma, «Bir aşk hikâyesiyiz biz,» dedi. «Sen gideceksin ve sen gidince biz bir düş olacağız.»

Domuzlar, diye düşündü Charlie. Sizi katil Siyonist orospu çocukları. Ben burada olmasaydım yerle bir edecektiniz burasını.

«Tek bağlılık burada olmaktır,» dedi Selma.

22

Zamanın geçmesini ve yaşamının gözleri önünde açıklığa kavuşmasını seyreden yalnızca Charlie değildi. Onun sınırı geçmesiyle birlikte Litvak, Kurtz ve Becker, kısacası eski ailesinin tümü, şu ya da bu biçimde sabırsızlıklarını düşmanlarının yabancı ve gelişigüzel temposuna uydurmak zorunda kalmışlardı. Kurtz yanındakilere sık sık, «Savaşta insanın kendini tutabilmesi kadar kahramanca bir şey yoktur,» derdi.

Kurtz mesleğinde hiç yapmadığı gibi tutuyordu kendini. Ordusunu İngiliz gölgelerinden çekmek bile, en azından kendi emrine şimdiye kadar kazandıkları ama pek az kutladıkları zaferlerden çok, bir yenilgi gibi gelmişti. Charlie'nin gidişinden sonra Hampstead evi sahibine geri verilmiş, haberleşme kamyonetinin araç gereci sökülmüş, elektronik aygıtlar diplomatik kuryeyle Tel Aviv'e gönderilmişti. Sahte plakaları sökülmüş, motor numarası kazınmış kamyonet de Bodmin bataklığıyla uygarlık arasındaki yolda yanık bir enkaz halinde bırakılmıştı. Kurtz bu cenaze törenlerini beklememişti. Disraeli Sokağına dönmüş, nefret ettiği masa başına bağlanmış, Alexis'e o kadar kötülediği koordinatörlük işine başlamıştı. Kudüs'te kış mevsiminin güneşli günleri yaşanıyordu. Bir gizli binadan diğerine koşup oradan biraz yardım sağlamaya, burada üzerine yağan şimşekleri defetmeye çalışırken bu manzaradan pek bir avuntu duyamıyordu. Savaş aracı, sonradan söylendiğine göre, atlarının her biri başka bir yöne koşmaya çalışan bir savaş arabası olmuştu. İş başındayken Gavron'un bütün çabalarına karşın başına buyruktu; oysa her ikinci sınıf politikacının ve üçüncü sınıf askerin kendine haberalma dalında bir deha olarak gördüğü kendi vatanında eleştirmeni de, düşmanı da sayılmayacak kadar çoktu. İlk savaşı Charlie'nin ve bu arada belki de kendisinin de sağ kalabilmesi için olup Gavron'un odasına ayak bastığında başlamıştı.

Kaie Gavron kavgaya hazır bir halde ayaktaydı. Dağınık: kara saçları her zaman olduğundan daha da kabarıktı.

«İyi eğlendin mi bakalım?» diye söylendi. «İyi yemekler yedin mi? Epey kilo almışsın gördüğüm kadarıyla.»

Sonra hemen kavgaya başlamışlardı. Sesleri koca binada çınlıyor, ölümüne kavga eden evli bir çift gibi yumruklarını masaya indiriyorlardı. Kurtz'un gelişme vaatleri ne oldu, diye soruyordu Kale. Sözünü ettiği o büyük hesaplaşma neredeydi? Kendisine Alexis'e dokunmamasını söylediği halde kulağına gelen bu haberier ne oluyordu?

«Sana güvenmememe neden şaşıyorsun? Bu kadar harcama, bu kadar emre itaatsizlik ve sonunda bu kadar az sonuç!»

Gavron, Kurtz'a ceza olarak yöneltme komitesinin toplantılarına katılma emrini verdi. Komitede şimdi son çareden başka şey konuşulmuyordu. Kurtz planlarının en küçük bir değişikliği için ruhunu satmak zorundaydı.

Arkadaşları koridorlarda alçak seslerle, «Peki ama nele yapıyorsun, Marty?» diye soruyorlardı. «Hiç olmazsa bir ipuc ver de sana neden yardım ettiğimizi bilelim.»

Çarpışacak başka cepheler de vardı. Charlie'nin düşman topraklarındaki ilerleyişini kontroı altında tutabilmek için kuzeydoğu kıyısında dinleme noktaları sağlamakta uzmanlaşmış hü kümet dairesinin kapısını çalmak zorundaydı. Halepli bir Yahudi olan müdürü, başta Kurtz olmak üzere herkesten nefret ederdi. Böyle bir izin ardına düşerse nereye gideceği bilinmez, diyordu. Kendi operasyonları ne olacaktı? Kıza bulunduğu yeni topraklarda bir rahatlama sağlamak üzere Litvak'ın gözetleyiciîerinden üçünü vermek de ne oluyordu? Böylesine şey hiç duyulmuş muydu? Kurtz ihtiyacı olan işbirliğini sağlamak için sayısız ödün vermek zorunda kalmıştı. Misha Gavron ise bu tür anlaşmalardan uzcık duruyor, pazara çıkan güçlerin kendi çözümlerini bulmalarını bekliyordu. Adamlarına gizli gizli, Kurtz bir şeye yeterince inanırsa yolunu bulur nasıl olsa, diyordu.

Bu entrikalar sürdüğü sürece Kudüs'ten bir gecelik için olsa bile ayrdmak istemeyen Kurtz, Avrupa işine Litvak'ı atamıştı. Litvak gözetleme ekibini güçlendirip canlandıracak, son olmasına dua ettikleri aşama için tüm hazırlıkları bitirecekti. Münih'te bir iki kişinin bütün ihtiyaçlarını kaşılayabildiklerî o rahat günler sona ermişti artık. Mesterbein, Helga ve Rossino' yu günün yirmi dört saati göz altında bulundurmak için hepsi Almanca konuşan ve çoğu kızaktan geri alınan bir sürü insana ihtiyaç olmuştu. Litvak'ın İsrailli olmayan Yahudilerden kuşkusu da başağrısını arttırmaktan başka işe yaramıyordu. Ama Litvak bu noktada gerileme kabul etmiyor, bunların eylemde ağır, bağlılıklarında çok gevşek olduklarını söylüyordu. Kurtz'un emri üzerine Litvak da Frankfurt'a, havaalanında Alexis'le buluşmaya gitti. Alexis'in yardımını sağlamak ve adamın cesaretini ölçmek amacındaydılar. Ama iki adam birbirlerinden ilk görüşte nefret ettikleri için bu buluşma da felaket oldu. Daha da kötüsü, Litvak'ın fikri Gavron'un psikiyatrlarının daha önceki tahminlerini doğruluyordu. İnsan Alexis'e kullanılmış otobüs biletini bile emanet edemezdi.

Alexis daha oturmadan Litvak'a, «Karar verilmiştir,» dedi.

Ben verdiğim karardan caymam. Beni tanıyan herkes bilir bunu. Bu toplantı sona erer ermez bakanıma çıkıp her şeyi tek tek anlatacağım. Şerefli bir insan için başka seçenek olamaz.» Anlaşıldığı kadarıyla, Alexis yalnızca fikir değiştirmekle kalmayıp Politik görüşünü de değiştirmişti.

«Yahudilere karşı bir şeyim yok, bir Alman olarak vicdanımız vardır ne de olsa, ama geçmiş deneylerimizden... bir bomma olayından... bazı önlemler adeta şantajla elde edilince... insan Yahudilerin tarih boyunca neden suçlandıklarını anlar gibi oluyor. Bağışlayın lütfen beni.»

Litvak hiçbir şeyi bağışlamazdı.

«Dostunuz Schulmann, etkin, yetenekli ,ikna edici bir adam olan dostunuz Schulmann ılımlılığı olmayan bir insan. Alman topraklarında izinsiz şiddet hareketlerinde bulundu. Uzun süredir biz Almanlara özgü bir şey olarak gösterilen aşırılık derecelerine kaçmaya başladı artık.»

Bu kadarı Litvak'a yeter de artardı bile. Yüzü bembeyaz kesilmiş, gözlerindeki ateşi saklamak için olacak bakışlarını kaçırmıştı. «Neden kendisine telefon edip bunları siz söylemiyorsunuz?» dedi. Alexis de telefon etti bunun üzerine. Havaalanından Kurtz'un verdiği özel numaraya. Litvak da yanında yedek kulaklığı kulağına yapıştırmış dinliyordu.

Alexis sözünü bitirince Kurtz, «Çok iyi yaparsın, Paul,» dedi. «Bari bunu anlatırken bakana İsviçre bankasındaki o gizli hesabından da söz et. Yoksa senin bu dürüstlüğünden etkilenip bu işi ben yaparım.»

Kurtz bundan sonra santrale kırk sekiz saat süreyle Alexis" ten gelen hiçbir telefonun kendisine bağlanmaması emrini verdi. Ama Kurtz kin beslemezdi. Hele ajanlarına. Sakinleşme dönemi sona erince boş bir gününde Frankfurt ta gitti. Ancak Alexis'in bu iyileşmesini sağlamada Almanya'nın en çok satan gazetelerinin birinde kendi fotoğrafını görmüş olmasıydı. Gazetenin kendisini kararlı, görevine adanmış ve kurnaz olarak nitelemesi, Alexis'in bu niteliklere sahip olduğuna inanmasını sağlamıştı. Kurtz onu bu mutlu tabloyla baş başa bırakırken, Alexis'in kendisinden sakladığı bir ipucunu da armağan olarak almayı başarmıştı: Astrid Berger'e, çeşitli adlarından birine gönderilen bir posta kartının fotokopisi.

El yazısı tanımadık birine aitti. Kart Paris'in yedinci bölg sinden postalanmış, Köln'ün emirleri üzerine Alman postahan sinde alıkonulmuştu.

İngilizce olan yazısı şöyleydi: «Zavallı Frei Amcanın ope rasyonu kararlaştırıldığı gibi gelecek ay. Ama V'nin evinden yararlanabileceğin için iyi olacak bu. Orada görüşürüz. Sevgiler K.»

Üç gün sonra bu kez Berger'in başka bir adresine Stockholm'dan gönderilmiş bir kart daha ele geçirildi. Kartta aynı el yazısı vardı. Artık tam bir işbirliğine yanaşmış olan Alexis kartı özel ulakla gönderdi Kurtz'a. Yazı yine kısaydı: «Frei, apandisit, oda 251, ayın 24'ü saat 1800.» İmzanın 'M' olması analizcilere arada bir mesaj daha olduğunu gösteriyordu. Michel de emirlerini bu tür mesajlarla almıştı. Çok çalışmalarına karşın 'L' imzalı kartı bulamadılar. Ancak Litvak'ın kızlarından ikisi Berger'in Cenevre'de Anton Mesterbein'a postaladığı bir mektubu ele geçirdiler. Bunu çok ustalıkla yapmışlardı. Berger o sırada Hamburg'da sevgililerinden birinin yanında kalıyordu. Onu izleyen kızlar kadının bir gün kentte posta kutusuna gizlice bir mektup attığını gördüler. Kadın ortadan çekildiği anda onlar da böyle bir fırsat için önceden hazırladıkları adresi yazılmış, pulu yapıştırılmış kocaman sarı bir zarfı hemen onun mektubunun üstüne kutuya attılar. Sonra kızlardan güzel olanı posta kutusu önünde nöbete başladı. Postacı geldiğinde aşk ve öfke konulu öyle bir hikâye anlattı, adamcağıza öylesine vaatler verdi ki, postacı gülümseyerek kızın mektup yığını arasından kendi zarfını geri almasına izin verdi. Ancak kız yalnız kendisininkini değil, hemen altındaki Astrid Berger'inkini de almıştı. Zarfı buharla açıp mektubun fotokopisini aldılar, sonra yine kapatıp aynı posta kutusuna attılar.

Ödülleri bir liseli kız heyecanıyla yazılmış sekiz sayfaydı. Berger bunu yazdığı zaman epey uyuşturucu almış olmalıydı, ama belki de yalnız kendi vücudunun adrenalini böylesine bir tutku yaratıyordu kendisinde. Çok açıktı mektup, Mesterbein'ın cinsel gücünü övüyordu. El Salvador'la Batı Alman savunma bütçesi ve İspanya'daki seçimlerle Güney Afrika'daki son skandal arasında bağlar bulan ideolojik saptamalar yapıyordu. Siyonistlerin Lübnan'a son saldırıları konusunda ateş püskürüyor, israillerin Filistinliler için «Son Çözürmünden söz erfivordu. Yaşamdan zevk aiıyor ama her yanda kötülük görüordu. Mesterbein'ın mektuplarının polis tarafından açıldığından emin olarak, «her zaman yasal sınırlar içinde kalmak»tan dem vuruyordu. Ancak en sonra sonradan yazılmış ve altı birkaç kez çizilmiş, ardına bir dizi ünlem işareti yapılmış bir satır vardı. İkisi arasında özel bir şeydi bu, belki de bütün mektubun amacı buydu. Yazı Fransızcaydı: Attention! On va epater les «Bourgeois!»

Uzmanlar donup kalmışlardı bunun karşısında. Burjuva sözcüğünü neden büyük B ile yazmış? Neden altı çizilmişti satırın? Helga'nın Fransızca bir sözcüğe Alman dilbilgisi kuralları uygulayacak kadar zayıf mıydı öğrenimi? Gülünç bir şeydi bu. Peki, ama neden sözcüğün iki yanında tırnak işareti vardı? Şifre uzmanları esrarı çözmek için ölesiye uğraşırlarken, bilgisayarlar titreyip homurdanarak bir dizi anlamsız çözümler ortaya koyarlarken sonunda işi başaran Rachel oldu. Rachel boş zamanlarında buimaca çözer ve bedava bir araba kazanmanın hayaliyle yaşardı. Aranan sözcüğünün yarısının «Frei Amca,» diğer yarısının da «Bourgeois» olduğunu söyleyiverdi ansızın. «Bourgeois» burjuva demek değildi. «Freiborgeois» Freiburglular demekti. Freiburg halkı ayın yirmi dördünde saat altıda 251 numaralı odada yer alacak «operasyon»la dehşete düşeceklerdi. «251 numaralı oda mı? Eh onu da bizim bulmamız gerek, değil mi?» dedi bu çözümden pek hoşlanmış olan uzmanlara.

«Evet öyle,» dediler.

Bilgisayarların kapatılmasına karşın birkaç gün devam etti kuşkulu hava. Saçma bir çözümdü bu. Çok basitti. Çocukçaydı.

Ama yine de Helga ve onun gibilerin sistemli bir haberleşme yönetiminden kaçındıklarını biliyorlardı. Yoldaşlar birbirleriyle ihtilalci yüreklerinden gelen sesle, domuzların anlamayacağı imalarla konuşmalıydılar.

«Bir deneyelim öyleyse,» dediler.

En az yarım düzine Freiburg vardı ama ilk akılarına gelen Mesterbein'ın vatanı İsviçre'nin Freiburg'u oldu. Burada Almanca ve Fransızca konuşulurdu ve burjuvazisi İsviçreliler arasında bile vurdumduymaziıklarıyla ün salmıştı. Kurtz, dah fazla oyalanmadan Yahudi aleyhtarı bir saldırıya hedef olabi lecek yerleri saptama amacıyla bir çift uzman gönderdi. Bun lar özellikle İsrail savunma işleri yapan firmaları araştıracaklar resmi yardım görmeden hastanelerde, otellerde ve işyerlerinde 251 numaralı odaları gözden geçireceklerdi. Bir de ayın yirm dördünde apandisit ameliyatı olmak için randevu almış her keşle o gün saat altıda ameliyat olacak bütün hastaları.

Kurtz, Kudüs'teki Yahudi Ajansından kentte oturan kalburüstü Yahudilerin listesini, dernek ve sinagoglarının adreslerini aldı. Bir Yahudi hastanesi var mıydı? Özel bir hastaneleri yoksa, dindar Yahudilerin ihtiyaçlarına cevap veren başka bir kuruluş olabilir miydi?

Kurtz bir yandan kendi inandığı şeylere karşı çıkıyordu. Bu tür hedefler, daha önceki saldırıların sahip olduğu dramatik etkiden yoksundular. Kimse dehşete düşmezdi bunlardan.

Bu karışıklığın ortasında bir öğleden sonra —sanki tek bir noktaya toplanmış enerjileri gerçeğin bir başka noktadan başgöstermesine neden olmuş gibi— Rossino Viyana'dan Basel'e uçakla gidip orada bir motosiklet kiraladı. Almanya sınırını geçip kırk dakikalık bir yolculuktan sonra eski Baden eyaletinin başkenti olan FreiburgimBresgau'ya vardı. Orada önce mükellef bir öğle yemeği yedikten sonra üniversite rektörlüğüne gitti ve halka açık olan humaniter bilimler kursunun yerini sordu. Ardından da üniversitenin 251 sayılı odasının yerini duvarda asılı olan üniversite planından öğrendi.

Sanki bir çatlak belirmiş gibiydi sisin ortasında. Rachel haklıydı, Kurtz haklıydı. Tanrı adildi. Misha Gavron da.

Yalnızca Gadi Becker onların bu sevincini paylaşmıyordu.

Becker neredeydi?

Zaman zaman bunun yanıtını diğerleri kendisinden iyi verebiliyorlardı. Bir gün Disraeli Sokağındaki evde dolaşıp duruyor, gözlerini ajanı Charlie'den haberler ileten şifre çözücü makinelerden ayırmıyordu. Aynı gün, daha doğrusu ertesi günün ilk saatlerinde, Kurtz'un evinin zilini çalıp Ellie'yle köpekleri uyandırıyor, Charlie kurtulana kadar Tayeh'e ya da başka birine saldırı düzenlenmeyeceğinden emin olmak istiyordu. Bazı söylentiler duymuştu. «Misha Gavron sabırlılığıyla ün salmamıştır,»

ded'0 taraftan bir gelen olunca, örneğin Dimitri ya da Raoul, Becker, ajanın sorguya çekilmesinde hazır bulunmakta ısrar ediyor, Charlie'nin durumu konusunda sorular soruyordu.

Böyle geçen birkaç günün sonunda Kurtz artık onu görmekten bıkmıştı. «Kendi kara vicdanım gibi ardımdan ayrılmıyor,» diyordu. Kendisini eve almamak tehdidini savuracağr sırada daha bilge kişiler onu bundan vazgeçirdiler. Kurtz kendi öfkesini bastırmaya çalışırken Ellie'ye, «Ajanı olmayan bir ajan şefi, orkestrasız bir orkestra şefi gibidir,» dedi. «Onun suyuna gitmek, zamanının geçmesine yardımcı olmak çok daha uygun bir yoldur.»

Ellie'den başka kimseye söylemeden Frankie'ye telefon edip eski kocasının kentte olduğunu söylemiş, telefon numarasını vermişti. Kurtz da, Churchill gibi, herkesin kendisi gibi bir evliliği olmasını isterdi.

Frankie, Becker'e telefon etti; Becker bir süre eski karısını dinledi —eğer telefonu açan oysa— sonra hiçbir şey söylemeden telefonu kapattı. Bu da kadını çılgına çevirmişti.

Kurtz'un oyunu pek etkisiz olmuş sayılmazdı; Becker ertesi günü, daha sonraları yaşamının temel gerçeklerinin değerlendirilmesi olarak nitelenecek bir yolculuğa çıktı. Bir araba kiralayıp önce Tel Aviv'e gitti, burada bankasıyla bazı işlerini görüştü, oradan babasının yattığı mezarlığa gitti. Mezarın üstüne çiçek koydu, birinden aldığı bir tırmıkla çevresini biraz temizledi, ne babasının, ne de kendisinin dinle uğraşacak pek zamanları bulunmamış olmasına karşın bir de dua okudu. Tel Aviv' den Hebron'a ya da Michel'in deyimiyle El Halil'e gitti. Burada 1967 savaşından sonra sinagog olarak da kullanılan Hazreti İbrahim camiini ziyaret etti, göbeklerine kadar açık gömlekleri ve avcı şapkalarıyla camiin kapısında ve duvarlarında devriye gezen askerlerle konuştu.

Arkasından, «Becker'in bu Arap cehenneminde ne işi var?» diye sordular birbirlerine. Ancak Becker adını değil de İbrani adını kullanıyorlardı: Efsane kahramanı Gadi... Golan savaşında Suriye hatları gerisinde çarpışan yiğit...

Becker onların hayranlık dolu bakışları altında eski kapalı çarşıyı gezdi. Çevresindeki işgal edilmişlerin ürküntü vere sessizliğini ya da karanlık bakışlarını duyup görmüyor gibiydi Kimi zaman aklında başka şeyler varmış gibi bir ifadeyle durup bir dükkâncıyla Arapça konuşuyor, bir çift ayakkabının fiyatını soruyordu. Arabasına dönünce askerlere başıyla selam verip ara yollardan geçerek doğu yakasındaki Arap köylerine vardı. Yamaçlar karlıydı, vadinin öte yanında dev bir İsrail yerleşme merkezi işgalci bir gezegenin temsilcisi gibi duruyordu.

Becker köylerin birinde arabadan indi. Burası, babası 1967'de kaçana kadar Michel'in ailesinin yaşadığı köydü.

Bunları duyan Kurtz, «Şimdi de kendi mezarını mı ziyarete gitti?» dedi. «Önce babasının, şimdi de kendisinin, ha?»

Becker, Hebron'dan kuzeye, Beit Shean'a uğradı. 1948 savaşında boşalan kasabaya sonradan İsrailliler yerleşmişlerdi. Burada da bir süre Roma anfiteatrını gezdikten sonra kuzeyin yeni modern kaplıca kenti olan Tiberias'a gitti. Ancak yeni dev Amerikan biçimi otellere, pek tutulan bir Çin lokantasına pek ilgi duymuyordu; kentte hiç durmadan, sanki gökdelenleri sayarmış gibi ağır ağır geçti. Bundan sonra Lübnan sınırı olan Metulla'da ortaya çıktı bir daha. Toprağı sürülmüş ve birkaç sıra dikenli tel gerilmiş bölge sınırdı. Bir yanda İsrailliler gözetleme kulesinden şaşkın ifadelerle karşı tarafa bakıyorlardı. Öteki yandaysa Lübnan'ın Hıristiyan milisleri ellerine geçen her türlü şeyle sınıra gelip, Filistinli işgalcileriyle sonu gelmeyen kan davasına devam etmek için İsraillilerden araç gereç alıyorlardı.

Ancak o sıralarda Metulla, Beyrut'a kadar uzanan kurye hatlarının doğal bir terminaliydi. Gavron'un servisinin orada geçiş yapan ajanları için sessiz bir örgütü bulunuyordu. Büyük Becker bir akşam üstü oraya uğradı, bölümün kayıt defterini inceledi, Birleşmiş Milletler güçlerinin nerede olduğu hakkında birbirini tutmayan birkaç soru sordu, sonra çıkıp gitti: Bölüm komutanı,«Canı sıkılmış gibi,» dedi. «Hasta belki de; Gözleri ve teni sağlıksız.»

Bunu duyduğunda Kurtz komutana, «Ne arıyordu?» diye sordu. Ama zaten sıkıcı bir adam olan ve mesleği olan gizlilikle daha da donuklaşan komutanın ileri sürecek bir fikri yoktu. «Başı dertteydi gibi,» dedi. «Uzun bir işten dönen ajanların bazan olduğu gibi.»

Becker hâlâ sürüyordu arabasını. Tank paketlerinden paramparça olmuş bir dağ yolunu aşıp kalbinin bağlı olduğu kibbutza gelmişti sonunda. Üç taraftan Lübnan'la sarılı bir kartal yuvası. Burası ilk kez 1948'de, Litani'nin güneyindeki tek doğu batı yolunu kontrol altında tutan askeri bölge olarak kurulduktan sonra Yahudi yerleşimine açılmıştı. 1952'de ilk genç sabra sakinleri bir zamanlar Siyonist ideali olan güç hayatı yaşamak için gelmişlerdi oraya. O zamandan beri kibbutz zaman zaman bombalanırdı. Yaşayanların sayısı da giderek azalıyordu. Becker geldiğinde çimenler sulanmaktaydı, hava kırmızı ve pembe güllerin kokusuyla doluydu. Ev sahipleri kendisini çekinerek ve çok büyük bir heyecanla karşıladılar.

«Sonunda geldin demek, Gadi? Savaş günlerin sona erdi mi artık? Bak, tam sana göre bir evimiz var. Hemen bu gece taşınabilirsin!»

Becker güldü, ama ne evet dedi, ne de hayır. Bir iki günlük bir iş istedi, ama kibbutzda pek iş yokdu. «Mevsim sonu,» dediîer. Meyva ve pamuk toplanmış, ağaçlar budanmış, tarlalar bahara hazırlanmıştı. Çok ısrar edince ortak yemek salonunda yemeği bölüştürebileceğini söylediler. Ama ondan asıl ülkenin nereye doğru gittiği konusunda fikrini istiyorlardı. Bunu bilse bilse Gadi bilirdi ancak. Kısacası, onun kendi fikirlerini açıklamasını istiyorlardı. Tel Aviv'in politikasının kokuşmuşluğu, bu sallantılı hükümet hakkındaki fikirlerini.

«Biz buraya çalışmaya geldik, kimliğimizi bulmak için çarpışmaya, Yahudileri İsrailliler yapmaya! Bir ülke mi olacağız, yoksa uluslararası Yahudilik için bir vitrin mi? Geleceğimiz nedir, Gadi? Söyle bize!»

Sanki bir peygambermiş gibi, dışarda geçen yaşamlarına taze bir iç anlam vermeye gelmiş gibi konuşuyorlardı onunla. Onun kendi ruhunun boşluğuna konuştuklarını bilemezlerdi. Filistinlilerle anlaşma konusundaki o güzel konuşmalar ne oldu, Gadi? Kendi sorularını kendileri yanıtlayarak, «Büyük hatayı 1967'de işledik,» dediler. «1967'de eliaçık davranacak, onlara adil bir anlaşma sunacaktık. Galipler eliaçık olmazsa, kim olabilir ki? Biz öylesine güçlüyüz ki, Gadi, ve onlar öylesine zayıflar ki!»

Ancak aradan bir süre geçip de, bu çözümsüz sorunlar Becker'e fazla sıradan gelmeye başlayınca, hep o içedönük haliyle tek başına kampta dolaşmaya başladı. En sevdiği yer küçük bir Şii kasabasıyla, o sıralarda hâlâ Filistinlilerin elinde olan Haçlıların Beaufort Kalesini gören yıkık bir gözetleme kulesiydi. Kibbutzda kaldığı son gece onu orada, hiç saklanmaya gerek duymadan, elektronik çitin yakınında gördüler. Batan güneş yüzünden bir yanı aydınlık, diğeri karanlıktı. Dimdik dururken tüm Litani vadisine orada olduğunu haber veriyordu sanki.

Ertesi sabah Kudüs'e döndü, Disraeli Sokağında bir göründükten sonra uğrunda pek çok kez çarpıştığı hatta kanını bile akıttığı kentin sokaklarında dolaşarak geçirdi gününü. Yine her gördüğünü tartışıyor gibiydi. Yeniden inşa edilen Yahudi kesiminin kemerlerine şaşkın şaşkın baktı, Kudüs ufkunu artık, parçalayan kule gibi otellerin lobilerinde oturdu, ata miraslanyla ilişkilerini kaybetmemek için orta yaşlarında uçaklar doldurarak Oskosh'tan, Dallas'tan, Denver'den gelen Amerikalı Yahudilere baktı durdu. Bir öğleden sonrasını Soykırım Müzesinde geçirip, yaşasalardı kendi yaşında olacak çocukların fotoğraflarına baktı.

Bunları duyan Kurtz, Becker'in iznini yarıda kesip hemen işe başlamasını istedi. «Freiburg hakkında bir şeyler öğren,» dedi. «Kitaplıkları, kayıtları karıştır. Orada kimleri tanıdığımızı bul. Ve bütün bunları da dün tamamlamış ol.»

Kurtz kendi kendini avutarak Ellie'ye, «İyi bir savaşçı hiçbir zaman normal değildir,» dedi. «Sırılsıklam aptal değilse, gereğinden fazla düşünür.»

23

Yolun sonuydu burası. Şimdiye kadarki yaşamlarının en kötü yeri, orada yaşarken bile unutulması gereken bir yer, gerçek mermilerle oynanan bir oyun. Parçalanmış Filistin düşü tepelerin ardında, beş saatlik bel kırıcı bir yolculuğun ötesindeydi. Onun yerine şimdi bu sarı taştan mazgallı, taş merdivenli, gönderinde hiçbir bayrağın dalgalanmadığı yarısı yıkılmış bir kale vardı. Kalede Charlie'nin bildiği kadarıyla kimse vatmıyordu. Burası ancak yönetim ve görüşmeler için, günde üç öğün kuzu etiyle pilav yemek için ve gece yarılarından sonraya kadar ateşli grup tartışmaları için kullanılmaktaydı. Tartışmalarda Doğu Almanlar Batı Almanlara, Kübalılar da herkese uzun tiradlar çekip duruyorlardı. Kendine Abdül adını takmış bir Amerikalı da bir an önce dünya barışının sağlanması konusunda yirmi sayfalık bir yazı okuyordu.

Diğer toplantı yerleri, hafif silah eğitimi yaptıkları eski bir barakaydı. Burada pencereler örtülmüş, duvarlara delik deşik kum torbaları yerleştirilmişti, çelik putrellere asılı bir dizi elektrik ampuluyla aydınlanıyordu içerisi. Hedefler de konserve tenekeleri değil, Amerikan deniz piyadelerine benzetilmiş insan boyu kuklalardı. Talim yaptıktan sonra açılan deliklerin tıkanması için ayaklan dibinde top top yapışkan kahverengi kâğıtlar vardı. Neşeli kahkahalar ve rekabetten doğan düş kırıklığı homurtularıyla gece gündüz doluydu burası. Bir gün büyük bir savaşçı, şoförlü bir Volvo'yla çok önemli bir terörist geldiğinde, adamın talim yapması için baraka boşaltılmıştı. Başka bir gün bir grup çılgın karaderili Charlie'nin atış talim ettiği bir sırada gelip komutanlık yapan genç Doğu Almana aldırmadan şarjör üstüne şarjör boşalttılar.

Birisi koyu bir Güney Afrika aksanıyla, omzu üzerinden, «Hoşuna gitti mi, ulan beyaz?» diye bağırdı.

Zencilerin ırk ayrımından dolayı epey tedirgin olan Doğu Alman, «Lütfen... evet... evet... çok iyi...» diye kekeledi.

Zenciler kahkahalarla gülerek uzaklaştılar. Deniz piyadeleri delik deşik olmuştu. Kızlar bir saat boyunca kuklaları tepeden tırnağa yamamak zorunda kaldılar.

Yaşama yeri olarak üç uzun barakaları vardı. Kadınlar için bölmeli, erkekler için bölmesiz; bir de eğitmenler için kitaplık. Ama İsveçli bir kız olan Fatma, «Seni kitaplığa çağıracak olurlarsa pek okuyacak bir şey bulacağını sanma,» demişti. Sabah'arı hoparlörlerden yayılan marslarla uyanıyorlar, ardından kumlar üzerinde beden eğitimi yapıyorlardı. Fatma başka yerlerin daha beter olduklarını söylemişti. Kızın söylediklerine inanılırsa kendisi eğitim delisiydi. Yemen'de Libya'da ve Kiev'de eğitim görmüştü. Birisi onu ne yapacağına karar verene dek pro fesyonei tenis oyuncusu gibi oradan oraya gidiyordu. Üç yaşın daki oğlu Knut çırılçıplak ve yapayalnız dolaşırdı kampta. Char lie oğlanla konuşmaya çalışınca da ağlardı çocuk.

Şimdi nöbetçileri o güne dek rastlamadığı ve bundan sonra da rastlamak istemediği tüm Araplardandi; tek oyunları Batılıları küçük düşürmek olan çalım meraklısı sessiz kovboylar. Kalenin çevresi boyunca poz atıyorlar, altısı birden ciplere doluşup çılgıncasına bir hızla ortalıkta dolaşıyorlardı. Fatma onların Suriye sınırında eğitilmiş özel milis kuvvetleri olduğunu söylüyordu. Kimi öylesine gençti ki, Charlie nasıl olup da ayaklarının pedallara eriştiğini anlayamıyordu. Aynı çocuklar geceleri ikişer üçer gruplar halinde gelip kızları çöle gezmeye götürmek istiyorlardı. Charlie'yle bir Japon kızı buna karşı direnmişler, kıyamet koparmışlardı. Fatma genellikle giderdi ,bir Doğu Alman kızı da. İkisi de etkilenmiş bir halde dönerlerdi sonra. Ama kızların geri kalanları Batılı eğitmenleri yeğliyorlardı kif bu da Arap delikanlıları çileden çıkarmaktaydı.

Bütün eğitmenler erkekti; sabahları dermeçatma bir ordu gibi öğrencilerin önünde toplanırlar, içlerinden biri Siyonizm, Mısırlıların ihaneti, Avrupa'nın kapitalist sömürüsü gibi günün düşmanını suçlayan bir vaaz verirdi. Doğu Almanlar kadınları sıkı cı bulduklarını belirtirlerdi. Kübalılarsa sırasıyla ateşli, sıla özlemiyle dolu ve küstah olurlardı. Çoğu pis kokardı ve dişleri çürüktü. İçlerinde bir tek herkesin sevgilisi olan Fidel vardı. Araplar da en çabuk öfkelenen ve en sert gözükenleriydi. Eğitimde dikkatsiz olaniara bağırıp çağırırlardı, bir keresinde ayakları dibine ateş etmişler, gafil avlanan İrlandalı gençlerden biri parmağını kemiği açılana kadar ısırmıştı. Bu arada Amerikalı Abdüf kendilerini uzaktan seyreder, sanki film çeviriyorlarmış gibi arkalarından gelir, yazacağı büyük ihtilalci roman için notlar alırdı.

Ancak o ilk çılgın günlerin yıldızı Bubi adındaki Çekti. Bubi geldiği ilk sabah yere attığı şapkasına önce Kalaşnikov'la, sonra dev bir 45'lik tabancayla ateş etmiş, ardından da Rus yapısı bir elbombasıyla havaya uçurmuştu.

Politik tartışmalar için konuşma dili İngilizceydi. Charlie hiçbir şeye gülmüyordu. Sevgilisi Münih yolunda havaya uçtuğundan bu yana hiç gülmemişti. Onun halkının çektiği acıları gözüyle görmesi intikam için duyduğu tutkuyu daha da arttırmıştı şimdi.

Her şeye büyük ve yapayalnız bir ciddilikle eğileceksin, demişti Joseph. Bunu söylerken kendisi de kızdan istediği yalnızlık ve ciddiliği gösteriyordu. Herkesten uzak olacaksın, belki biraz da kaçık, buna alışkındırlar. Hiç soru sormayacaksın, gece ve gündüz hep tek başına kalacaksın.

Sayıları da günden güne değişiyordu. Sur kentinden çıktıklarında kamyonda beş erkek, iki kız vardı. Kamyonun arkasında kendileriyle yolculuk eden iki nöbetçi konuşmayı yasaklamıştı. Bask'lı olan kızlardan biri Aden de olduklarını fısıldamıştı. İki Türk genciyse Kıbrıs'ta olduklarını söylüyorlardı. Kampa vardıklarında on öğrenci daha buldular. Ancak ikinci gün iki Türkle Bask'lı kız ortadan yok oldular. Büyük bir olasılıkla geceleri hiçbir ışık yakmadan gelip giden kamyonlardan biriyle başka bir yere götürülmüşlerdi.

İlk iş olarak antiemperyalist ihtilale bağlılık yemini ettirilmişler, Yoldaş Kabul Merkezinin beyaz duvarına On Emir gibi yazılmış olan «Bu Kampın Kurallarınım öğrenmeleri istenmişti. Herkes Arap adlarını kullanacak, uyuşturucu alınmayacaktı. Çıplaklık, Tanrının adı üzerine yemin etmek, özel konuşma, içki, cinsel ilişki, kendi kendini tatmin yasaktı. Charlie bu yasaklardan hangisini ilk önce çiğneyeceğini düşünürken hoparlörden banta alınmış bir hoşgeidin konuşması yayınlandı.

«Yoldaşlar. Biz kimiz? Biz adsızlar ve üniformasızlarız. Biz kapitalist işgalinden kaçan fareleriz. Lübnan'ın ıstırap dolu kamplarından geliyoruz! Soykırımına karşı savaşacağız! Batının beton mezarlarından geliyoruz! Ve burada birbirimizi bulduk şimdi. Birlikte olarak yeryüzünün sekiz yüz milyon aç insanı adına meşalemizi yakacağız!»

Konuşma sona erdiğinde Charlie sırtında bir ürperme, göğsünde de gümbürdeyen bir öfke hissetmişti. Evet, diye düşündü. Evet, evet! Yanındaki Arap kızına bakınca onun da gözlerinde aynı ateşi ve heyecanı gördü.

Gece ve gündüz, demişti Joseph.

Gece ve gündüz çabaladı Charlie; Michel için, kendi çılgın sağduyusu için, Filistin için, Fatma'yla Selma ve Sayda'nın bombardımana tutulan çocukları için. İçindeki karmaşıklıktan kaçmak için zorladı kendini; takındığı kimliğin temellerini daha önce hiç olmadığı gibi biraraya toplayıp tek bir savaşçı kimlik içinde birleştirdi.

Öfkeden için için kaynayan yaslı bir dulum ve buraya ölen sevgilimin kavgasını sürdürmeye geldim.

Yetersiz önlemlerle çok zaman harcamış, bilinçlenmiş bir militanım ve şimdi kılıcımı çekmiş dimdik duruyorum önünüzde.

Elimi Filistin'in yüreğine dayadım; sesimizi işittirmek için dünyayı kulaklarından yakalayıp sarsacağım.

Yanıyorum, ama kurnaz ve becerikliyim. Sokmak için bütün kış bekleyen yabanarısıyım.

Dünya ihtilalinin yurttaşı Leyla Yoldaşım ben.

Gece ve gündüz.

Bu rolü sonuna kadar oynuyordu. Silahsız savaş tekniğini uygulamaktaki öfkeli canlılıktan, kızıl dipleri görünmeye başlayan uzun siyah saçlarını öfkeyle tartarken aynaya bakışına kadar. Bir irade zorlaması olarak başlayan şey zihnin ve vücudun bir alışkanlığı olana, yapayalnız ve sürekli bir öfke kendini, ister eğitmen ister öğrenci olsun, seyircilerine kanıtlayana kadar. Belki de onlar bunu başkalarında kendisinden önce görmüşlerdi! Joseph görmüş olduklarını söylemişti. Silah eğitim çalışmalarında gösterdiği soğukkanlı tutku, coşkun Bubi'yi bile etkilemişti. Charlie herkesten uzaktı,ama kendini adamıştı. Onların giderek kendisine saygı gösterdiklerini farkediyordu. Su, rlyeli milisler artık onu rahatsız etmekten vazgeçmişlerdi; kadınlar güzelliğinden kuşku duymayı bırakmışlardı; daha zayıf olanlar çevresine toplanmaya başlıyorlardı, güçlülerse onu kendilerine eşit olarak kabul ediyorlardı.

Yatakhanede üç yatak olmasına karşın ilk başta yalnızca bir kız vardı yanında; sürekli olarak diz çöküp dua eden ve çevresindekilere yalnız kendi dilinde konuşan ufak tefek bir bir Japon. Geceleri uyurken dişlerini öyle çok gıcırdatıyordu ki, bir gece Charlie kızı uyandırıp yanında oturdu, o sessiz sessiz ağlarken elini tuttu. Tâ ki, sabah müzik sesi kalkma saatinin geldiğini bildirene kadar. Bundan kısa bir süre sonra Japon kızı da birden ortadan yok oldu. Yerine bütün gün kötü kokulu sigaralar içen ve silah ve bombalar konusunda Bubi kadar bitleri olan iki Cezayirli kız kardeş geldi. Charlie'ye göre çirkindi ikisi de, ancak eğitmenler düşmana karşı yaptıkları büyük bjr is nedeniyle onlara saygı gösteriyorlardı. Sabahları kendileri kadcir qözde olmayanlar silahsız savaş teknikleri çalışırlarken, üzerlerinde yünlü eşofmanları olduğu halde onların eğitmenlerin barakasından uykulu gözlerle çıktıkları görülüyordu. Böylece yatakhane bir süre Charlie'ye kalmıştı. Kibar Kübalı Fidel bir gece yıkanmış temizlenmiş, ihtilalci aşkını belirtmek üzere kapısına dayanmıştı. Ama Charlie o kendinden geçmiş rolünü bir an bile bırakmadan gence bir öpücük bile vermeden gerisin geriye gönderdi.

Fidel'den sonra Amerikalı Abdül şansını denemeye karar verdi. Bir gece geldiğinde kapıya öyle hafif vurdu ki, Charlie ilk önce sık sık anahtarlarını unutan Cezayirli kızların geldiğini sandı. Charlie artık Abdül'ün kampın gediklerinden biri olduğunu anlamıştı. Eğitmen kadrosuna çok yakındı ve çok şeye hakkı vardı. O içkapayıcı yazılarını okumaktan başka bir işi de yok gibiydi. Kendisine hayran olan Fidel emperyalizmden nefret eden ve Vietnam'dan kaçan bir asker olduğunu, buraya Havana yoluyla geldiğini söylüyordu.

Charlie daha kapıyı kapatmaya fırsat bulamadan, «Selam!» diyerek Abdül içeri süzülüp yatağın üzerine oturdu.

«Yaylan,» dedi Charlie, «Toz ol!»

«Nasıl istersen.» Abdül bir sigara sarmaya başladı. Uzun boylu, çıplak kafalı ve zayıftı. Üzerinde Küba asker üniforması! vardı. Sakalı çok seyrekti.

«Senin adın ne, Leyla?»

«Smith.»

«Bak bunu sevdim işte. Smith.» Abdül çeşitli ses tonlarında tekrarladı adı. «İrlandalı mısın, Smith?» Sigarasını yakıp bir nefes alması için kıza uzattı. Charlie bu hareketi görmezlikten geldi. «Bay Tayeh'in özel malıymışsın diye duydum. Zevkine hayranım doğrusu. Tayeh çok titiz bir adamdır. Hayatını neyle kazanırsın, Smith?»

Charlie kalkıp kapıyı açtı, ama Abdül oturduğu yerde kıpırdamadı bile. Sigara dumanı arasından bilmiş bilmiş sırıtıyordu.

«Yatmak istemiyor musun? Yazık. Bu Frauieinler sirklendeki yavru fillerden farksız. Standardı biraz yükseltebiliriz diye düşünmüştüm. Özel ilişki göterisi falan gibi.»

Abdül ağır ağır kalktı, sigarasını yatağın yanına atıp topuğu altında ezdi.

«Biraz esrarın var mı, Smith?»

«Dışarı!»

Abdül kızın emrine boyun eğerek kapıya doğru yürüdü, birden durup başını kaldırdı. Charlie onun yorgun gözlerinin yaşla doîu olduğunu görünce utandı.

«Tayeh beni bırakmıyor,» diye söylendi Abdül. «Benim ideolojik pillerimin epey boşalmış olmasından korkuyor. Bunda haklı da. Her ölü çocuğun dünya barışına yaklaşan bir adım olduğunu unutuyorum arada sırada. Hele birkaç tanesii ni öldürmüşsen epey güç bir iş bu. Tayeh bu konuda çok kibar davranıyor. 'Gitmek istiyorsan git,' diyor. Sonra da çok yönünü gösteriyor.»

Erkek şaşkın bir dilenci gibi kızın sağ elini iki eli arasına alıp ovucunun içine baktı. «Adım Halloran,» dedi sanki hatırlamakta güçlük çekiyormuş gibi. «Arthur J. Halloran. Bir yerlerde Amerikan Elçiliğinin yanından geçerken, Boston ve Vietnamlı, ayrıca pek çok ün salmamış ordunun üyesi Arthur Halloran'ın evine dönmek ve o çılgın İsrailliler tepeyi aşıp hepimizi temizlemeden önce, topluma borcunu ödemek istediğini söyle, Smith. Bunu yapar mısın? Sonuçta ne olursa olsun biz Anglosaksonlar hepsinden bir parmak da olsa üstünüz, öyle değil mi, ha?»

Charlie yerinden kımıldayamıyordu. Ağır yaralı bir vücuda çöken ilk üşüme duygusu gibi karşı konulmaz bir uyuşukluk gelmişti üstüne. Yatmak istiyordu Halloran'la. Ona istediği rahatlamayı vermek ve karşılığında ondan rahatlama almak. Sabaha kendisini ihbar etmesi önemli değildi. Ederse ederdi. Charlie'nin bildiği tek şey bu cehennemi boş hücrede bir gece daha geçiremeyeceğiydi.

Erkek hâlâ elini tutuyordu. Charlie onun intihar etmek üzere pencere pervazına çıkmış da, özlemle aşağı bakan bir insan gibi beklemesine ses çıkarmadı. Sonra büyük irade isteyen bir çabayla ve her iki eliyle erkeğin direnmeyen zayıf vücudunu koridora itti.

Yatağının üstüne oturdu sonra. Aynı geceydi. Hiç kuşku vok Sigarasının dumanının kokusu doldurmuştu odayı. İzmariti yerde, ayaklarının dibindeydi.

Gitmek istiyorsan git, demişti Tayeh. Sonra çölü işaret etmişti

Buna benzeyen başka bir korku yoktur, demişti Joseph. Cesaretin para gibi olacaktır. Harcayacaksın harcayacaksın, sonra bir gece bakacaksın ki, ceplerinde hiçbir şey kalmamış, iflas etmişsin, İşte gerçek cesaret o zaman başlayacak.

Bir tek mantık var, demişti Joseph. Senin kendin. Bir tek kişi sağ kalabilir: Sen, Bir kişiye güvenebilirsin. Kendine.

Charlie'nin sorgulaması ertesi sabah başladı ve sonradan hesapladığına göre, bir gün ve iki yarım gece sürdü. Çılgıncasına, mantıkdışı bir şeydi bu. Yüzüne bağırılıp çağırılıyor .ihtilalci tutumu hakkında kuşkular dile getiriliyor, İngiliz, Siyonist ya da Amerikan muhbiri olmakla suçlanıyordu. Sorgu süresince eda hapsinde olduğu söylenmişti, ama kampta dolaşmaya çıktığında da kimse bir şey demiyordu. İki çift halinde çalışan dört Arap genci üstlenmişlerdi sorgusunu. Önceden hazırladıkları soruları ellerindeki kâğıtlardan okuyorlar, Charlie İngilizcelerini anlamadığı zamanlarda da müthiş kızıyorlardı Charlie dayak yemedi, oysa yemiş olsaydı kendisi için daha kolay olacaktı, çünkü o durumda onları ne zaman memnun edip ne zaman etmediğini anlayabilecekti. Ama öfkeleri bile ürkütücüydü, nöbetleşe bağırıyorlar, yüzlerini yüzüne yaklaştırıyorlar, yüzünü gözünü tükürük içinde bırakıyorlardı. Bir başka numaraları da bir bardak su ikram etmek, ama Charlie bardağı almak için elini uzatınca da suyu yüzüne fırlatmaktı. Ancak bir daha geldiklerinde, bunu yapan genç diğer üç arkadaşının önünde yazılı bir özür kâğıdını okuduktan sonra utanç içinde çıkmıştı odadan.

Başka bir sefer Siyonizme ve ingiliz Kraliçesine olan bağcığı yüzünden kendisini kurşuna dizeceklerini söylediler. Ama Charlie bu günahlarını da itirafı reddedince ilgileri iyice azaldı. Hiç görmedikleri köylerinden söz etmeye başladılar; en güzel kadınlar, en iyi zeytin yağı ve dünyanın en iyi şarabı kendi köylerindeydi. İşte Charlie o zaman akıl sağlığına yeniden kavuştuğunu anladı. Ve de Michel'e...

Tavanda elektrikli bir vantilatör dönüyor, duvarlardan haritaları örten gri perdeler sarkıyordu. Charlie açık pencereden Bubi'nin atış alanında attığı bombaların seslerini duyuyordu. Tayeh divana oturmuş, sakat bacağını uzatmıştı. Yaralı yüzü bembeyazdı, hasta görünüyordu. Charlie yaramaz bir kız gibi önünde duruyordu. Bakışları yere dönük, çenesi öfkeyle kasılmıştı. Bir kez konuşmaya çalışmış ama Tayeh cebinden viski gişesini çıkarıp bir yudum içerek rolü elinden kapmıştı. Bıyığı varmış gibi elinin tersiyle ağzının iki yanını silmişti sonra. Charlie'nin tanıdığından daha kontrollü ve daha çok huzursuz gibiydi.

«Amerikalı Abdül,» dedi Charlie.

«Eee?»

Charlie hikâyeyi hazırlamıştı. Zihninde durmadan prova etmişti: Leyla Yoldaşın ihtilalci görev anlayışı, bir yoldaş hakkında ihbarda bulunma tereddüdüne üstün geliyordu. Sözlerini ezberlemişti. Seminerde bunları söyleyen orospuları çok dinlemişti. Başını öte yana çevirerek sert bir sesle, erkekçe bir öfkeyle konuşmaya başladı.

«Gerçek adı Halloran. Arthur J. Halloran. Hain. Buradan gittiğimde Amerikalılara vatanına dönüp yargılanmak istediğini söylememi istedi benden. Karşı devrimci düşünceler beslediğini kabul ediyor. Hepimizi ele verebilir.»

Tayeh'in bakışları kızın yüzünden bir an olsun ayrılmamıştı. İki eli arasında tuttuğu bastonunun ucuyla sakat ayağının ucuna dokunuyordu.

«Bunun için mi benimle görüşmek istedin?»

«Evet.»

Tayeh başını çevirdi. «Abdül sana üç gece önce geldi, Neden daha önce söylemedin? Neden üç gün bekledin?»

«Sen burada değildin.»

«Başkaları vardı. Neden beni aramadın?»

«Onu cezalandıracağından korktum.»

Ama Tayeh yargılanmakta olan Halloran değilmiş gibi davranıyordu. «Korkmak mı? Halloran için korkmana ne gerek var ki? Üç gün hem de? Yoksa gizlice onun gibi mi düşünüyorsun sen de?»

«Öyle olmadığını biliyorsun.»

«Bu yüzden mi seninle bu kadar açık konuştu? Sana güvenmesi için bir neden mi gösterdin ona? Sanırım öyle oldu.»

«Hayır.»

«Onunla yattın mı?»

«Hayır.»

«Öyleyse neden onu korumak istiyorsun? İhtilal için öldürmeyi öğrendiğin bir sırada neden bir hainin yaşamından endişe duyuyorsun? Neden bize bağlı değilsin? Beni düş kırıklığına uğrattın.»

«Deneyimli değilim. Ona acıdım ve bir zarar gelmesini istemedim. Ama sonra görevimi hatırladım.»

Tayeh bu konuşmadan iyice şaşırmış gibiydi. Bir yudum daha viski aldı.

«Otur.»

«Gerek yok.»

«Otur.»

Charlie oturdu. Erkeğin başının ötesine, kendi özel ufkunda nefret ettiği bir noktaya bakıyor gibiydi.

«Michel'e yazdığın bir mektupta bir çocuktan söz ediyorsun. Ondan bir çocuğun mu oldu?»

«Ben tabancadan söz ediyordum. Onunla birlikte yattık.»

«Nasıl bir tabncaydı bu?»

«Walther. Halil vermişti ona.»

Tayeh içini çekti. «Benim yerimde olsaydın... çok şey bilen ve vatanına dönmek isteyen Halloran'a karşı karşıya kalsaydın... ne yapardın?»

«Onu etkisiz haie getirirdim.»

«Öldürür müydün?»

«Bu senin bileceğin şey.»

«Evet, öyle. Peki ama zaten ölmüş olan bir insanı öldürmek niye? Neden bizim hesabımıza çalışmasın?»

«Hain olduğu için.»

Tayeh bir kez daha kızın durumunun mantıklığını anlamazdan geldi.

«Halloran bu kampta pek çok kimseye yaklaşıyor. Hep bir nedenle. Bizim akbabamız o, hastalık ve zayıflık olan yerleri gösteriyor bize. Geleceğin hainlerini işaret ediyor. Böylesine yararlı bir yaratıktan kurtulmak saçma olmaz mı? Fidel' le yattın mı?»

«Hayır.»

«Kübalı olduğu için mi?»

«Onunla yatmak İstemediğim için.»

«Ya Arap gençleriyle?»

«Hayır.»

«Ook müşkülpesentsin.»

«Michel'le değildim.»

Tayeh iyice şaşırmış gibi derin bir göğüs geçirip bir yudum daha viski içti. «Joseph kimdir?» diye sordu. «Joseph.»

Charlie'nin oyunculuğu tükenmiş miydi yoksa? Yoksa gerçek tiyatrosuna o kadar dalmıştı da, yaşamla sanat arasındaki farklılık ortadan mı kaybolmuştu? Repertuarından hiçbir şey gelmiyordu aklına; oyununu seçme duygusu tümüyle kaybolmuştu. Olduğu yere yığılıp taş zemin üstünde hareketsiz yatmayı düşünmüyordu bile. Yaşamı karşılığında bildiği her şeyi itiraf etmek de gelmiyordu içinden. Hem de bunun kabul edilebilir son seçeneği olduğunun söylenmiş bulunmasına karşın. Kızmıştı. Michel'in ihtilaline doğru olan yolun her kilometre taşında dürüstlüğünün ortaya atılıp yeni baştan gözden geçirilmesinden bıkmıştı, Bu yüzden hiç düşünmeden, aklına ilk geleni söyledi. Kabul edersin ya da etmezsin, cehennemin dibine kadar yolun var.

«Joseph diye birini tanımıyorum.»

«Haydi haydi. İyi düşün. Mikonos'ta. Atina'ya gitmeden önce. Bizim bir dostumuzla konuşan arkadaşlarından birinin bir Joseph'ten söz ettiğini öğrendik. Sizin aranıza karışmış. Arkardaşın Charlie'nin ona tutulduğunu söylemiş.»

Artık hiçbir engel kalmamıştı. Dönecek hiçbir yanı yoktu. Tüm engelleri aşmış, son hızla koşuyordu.

«Joseph mi? Ha, şu Joseph!» Yüzünde hatırlamış bir ifade ardından da bir tiksinti belirdi. «Şimdi hatırladım. Bize zorla katılan pis bir Yahudi.»

«Yahudilerden öyle söz etme. Biz Yahudi aleyhtarı değiliz, yalnızca Siyonizme karşıyız.»

«Başka şeyler söyle bana.»

Tayeh'in ilgisi uyanmıştı. «Beni yalancı olarak mı niteliyorsun, Chcırlie?»

«Siyonist olup olmadığını bilmem ama felaket biriydi. Banc babamı hatırlatmıştı.»

«Baban Yahudi miydi?»

«Hayır, hırsızdı.»

Tayeh uzun süre düşündü bunun üzerine. Kafasındaki kuşkuların hedefi olarak önce kızın yüzüne, sonra vücuduna baktı uzun uzun. Uzattığı sigarayı almadı Charlie; içgüdüsü erkeğe yaklaşımda bulunmamasını söylüyordu. Tayeh bir kez daha sakat ayağına bastonuyla dokundu. «Michel'le Selanik'te kaldığınız o eski oteli hatırlıyor musun?»

«Ne olmuş yani?»

«Otelde çalışanlar gece odanızdan tartışma sesleri geldiğini duymuşlar.»

«Ne sormak istiyorsun peki?»

«Lütfen beni zorlama. Kim bağırıyordu o gece?»

«Kimse. Yanlış kapıyı dinliyorlardı herhalde.»

«Kim bağırıyordu?»

«Biz bağırmıyorduk. Michel gitmemi istemiyordu, hepsi bu. Benim için korkuyordu.»

«Ya sen?»

Joseph'le üzerinde çok çalıştığı bir hikayeydi bu. Michel'den güçlü olduğu an.

«Ona bileziğini geri vermek istedim.»

Tayeh başını salladı. «Mektubunda 'Bileziği alıkoyduğum için memnunum' diye yazmanın nedeni bu demek. Haklısın, bağırma falan yoktu. Bu ucuz Arap oyunu için özür dilerim.» Tayeh esrarı çözmek istercesine son bir kez daha baktı kızın yüzüne. Sonra, tıpkı Joseph gibi, bir emir vermek üzere olduğunu belirtircesine dudaklarını birbirine bastırdı.

«Sana bir görev vereceğiz. Eşyalarını al ve hemen buraya gel. Eğitimin bitti artık.»

Oradan ayrılmak, beklenmedik çılgınlıkların en büyüğüydü. Pire limanında arkadaşlarını bırakmaktan beter, okuldan kovulmaktan beter. Fidel ile Bubi, Charlie'yi gözyaşlarıyla bağırlarına bastılar. Cezayirli kızlardan biri boynuna asmak üzere tahtadan bir İsa heykelciği verdi.

***

Profesör Minkel, ibrani Üniversitesinin yakınlarında, Kudüs'ün çevre korumacılarını dehşete düşüren gökdelenlerden birinin sekizinci katında oturuyordu. Her daire Eski Kent'e bakıyordu, ancak bütün iş Eski Kent'in de gökdelenlerin tüm dairelerine bakmasıydı. Bina, komşuları gibi, bir gökdelenin olmasının yanı sıra bir kaleydi. Pencereleri bir saldırı olduğu takdirde en iyi ateş alanı sağlayabilecek biçimde açılmıştı. Kurtz aradığı yeri bulana dek üç kez yanlış yere girdi. Önce iki metre beton altına gömülü bir alışveriş merkezinde kaybetti yolunu. Sonra Birinci Dünya Savaşında ölenlerin gömülü olduğu İngiliz mezarlığında. Çoğu Amerikalı milyonerlerin armağanı olan diğer binaları da gezdikten sonra kesme taştan yapılmış bu kaleye varabildi. Apartmanın zillerinin kenarındaki ad plakaları çoktan parçalandığı için rastgele bir zil çaldı. Karşısına yalnızca Yidiş konuşan Galiçyalı bir Polonyalı çıktı. Evet, hangi binayı aradığını biliyordu, Dr. Minkel'i de tanıyordu, kendisi de ünlü Krakow Üniversitesine devam etmişti. Ama adamın kendisinin de, Kurtz'un elinden geldiğince yanıtlamak zorunda kaldığı bazı soruları vardı: Kurtz nereden gelmişti İsrail'e? Yok canım, peki bilmem kimi tanıyor muydu? Dr. Winkel'in halkımızın gelecekteki filozoflarına ders verdiği sabahın on birinde ne işi vardı burada?

Asansör makinistleri grevde olduklarından Kurtz merdivenleri çıkmak zorundaydı, ama hiçbir şey keyfini kaçıramazdı bugün. Bir kere yeğeni, Kurtz'un kendi servisinden bir gençle nişanlandığını bildirmişti. Ondan sonra, Ellie'nin Tevrat konferansı başarılı geçmiş, konferans sonunda bir çay partisi vermiş ve kocası da partiye katılmıştı. Ama en önemlisi, Freiburg ipucu çok önemli boyutlar kazanmıştı. Şimon Litvak'ın Beyrut'ta yeni, çok yönlü bir alıcı deneyen bir dinleyicisi beş sayfalık bir yayında üç kez Freiburg adına rastlamıştı. Kurtz merdivenleri tırmanırken, insanın talihi kimi zaman böyle yaver gider, diye düşünüyordu. Napolyon ve Kudüs'te herkesin bildiği qibi iyi generaller ancak talihle varolurlardı.

Küçük bir sahanlığa gelince hem soluğunu, hem düşüncelerini toparlamak için durakladı. Merdiven boşluğu sığınak gibi tel kafesli ampullerle aydınlatılmıştı. Ancak boşluktan bugün Kurtz'un çocukluğundan hatırladığı getto sesleri geliyordu. İyi ki, Şimon'u getirmedim, diye düşündü. Şimon kimi zaman her şeyi kötü görür.

18 D numaralı dairenin kapısında çelik kapaklı bir gözetleme deliği ve bir yanında yukardan aşağı kadar uzanan bir kilitler dizisi vardı. Bayan Minkel kilitleri teker teker açarken, «Bir dakika lütfen,» diye sesleniyordu içerden. Kurtz içeri girdikten sonra kadının kilitleri tekrar kapatmasını sabırla bekledi. Mavi gözlü, uzun boylu, kırlaşmış saçlarını ensesinde toplamış bir kadındı Bayan Minkel. Adama elini uzatırken, «İçişleri Bakanlığından Bay Spielberg olmalısınız,» dedi. «Hansi sizi bekliyor. Hoş geldiniz, buyrun.»

Kapıyı açtığında Hansi'si küçücük çalışma odasında oturuyordu. Adamın masası kendisine çok küçüktü, kitapları ve kâğıtları gelişigüzel denmeyecek bir biçimde çevresine yayılıydı. Mazgal gibi ince uzun pencerelerin önünde bir sedir vardı. Minkel oturduğu yerden dikkatle kalkıp dağınıklığının erişmediği bir boşluğa gelerek konuğunu karşıladı, pencere önüne aldı. Onlar sedire otururlarken Bayan Minkel de bir tabure çekip sanki bir haksızlığı önlemek istercesine aralarına yerleşmişti.

Huzursuz bir sessizlik çökmüştü şimdi. Kurtz görevini yapmak zorunda olan bir insanın esefli gülümsemesiyle, «Bayan Minkel, korkarım kocanızla konuşmak istediğim konuda bakanlığım güvenlik açısından baş başa olmamızı istiyor,» dedi. Sonra bir süre bekledi. Profesör karısına kahve yapmasını önerdi; Bay Spielberg kahvesini nasıl isterdi acaba?

Kadın kapıdan kocasına uyarır gibi bakıp istemeye istemeye çıktı odadan. Gerçekte iki adamın yaşları arasında büyük bir fark olamazdı, ancak Kurtz, profesörün alışkın olduğu biçimde, saygılı olarak konuşuyordu Minkel'le.

«Profesör, ortak dostumuz Ruthie Zadir sanırım dün telefon etti size.» Bunu pek sandığı yoktu ya, bal gibi biliyordu. Kadın telefon ederken yanı başındaydı ve görüşeceği adamı tanıyabilmek için her ikisinin de konuşmalarını dinlemişti.

«Ruth en iyi öğrencilerimden biriydi,» diye Profesör kayba uğramış bir insan tavrıyla konuştu.

«Şimdi bizim de öyle. Profesör, Ruthie'nin şu anda uğraştığı işin niteliğini biliyor musunuz?»

Minkel kendi konusu dışındaki soruları yanıtlamaya alışkın değildi, bu yüzden bir an düşünmek zorunda kaldı.

«Bir şeyler söylemem gerek sanırım,» dedi huzursuz bir kararlılıkla.

Kurtz gülümsedi.

«Buraya gelmenizin nedeni, esk, ycı da yeni öğrencilerimin politik eğilimleri hakkındaysa, korkarım sizinle işbirliği yapamam. Bunlar benim yasal olarak kabul ettiğim ölçüler değildir. Bunu daha önce de tartışmıştık. Özür dilerim.» Adam hem düşüncelerinden, hem de İbranicesinden utanmış gibiydi. «Benim savunduğum bir şey var, temsil ettiğim bir şey. Bu durumda da konuşmaktan kaçınmamalıyız, hele daha önemlisi eylemden. İşte benim durumum budur.»

Minkel'in dosyasını okumuş olan Kurtz, onun tutumunun ne olduğunu çok iyi biliyordu. 1967 ve 1973 savaşları arasında Filistinlilerle gerçek barış isteyen, şimdi büyük bir ölçüde unutulmuş idealist bir gruptandı. Sağcılar hain derlerdi kendisine; bu günlerde, eğer hatırlarlarsa, solcular da. Yahudi felsefesi, ilk Hıristiyanlık, anavatanı olan Almanya'daki hümanizma hareketleri ve daha otuz kırk konu üzerinde uzmandı. Siyonizm kuramı ve uygulaması hakkında yazdığı üç ciltlik kitabın indeksi telefon rehberi kadar kalındı.

«Profesör, bu konulardaki tutumunuzu çok iyi biliyorum. Ahlak kavramlarınıza müdahale etmek aklımdan bile geçmez.» Güvencesinin yerleşmesi için bir süre bekledi «Freiburg Üniversitesinde vereceğiniz konferansın da insan haklarının bu noktası üzerinde olup olmadığını sorabilir miyim? Ayın yirmi dürdünde yapacağınız konuşma Araplar ve temel özgürlükleri konusunda, değil mi?»

Profesör bu tür konuşmaya gelemezdi. Dikkatsiz tanımlara hiç taham*l* yoktu.

«O günün Konusu çok değişik. Yahudilik ilkelerinin gerçekleşmesinin fetihle değil, Yahudi kültür ahlaklılığının örnek olarak sunulmasıyla başarılacağının tartışması.»

«Bunu nas'il savunuyorsunuz?»

Michel'in karısı bir tepsi evde yapılmış çörekle içeri girdi. «Senden yine muhbirlik yapmanı mı istiyor? Hayır de. Hayır dedikten sonra bir kez daha söyle, tâ ki anlayana kadar. Neden korkuyorsun, seni coplayacak mı sanıyorsun?»

«Bayan Minkel, emin olun kocanızdan beyle bir şey istediğim yok.»

Bayan Minkel inanmayan bir bakışla çıktı odadan.

Ama Minkel duraklamadı bile. Sözünün kesildiğini farketmişse bile, aldırış eder gibi görünmedi. Kurtz bir soru sormuştu ve bilgiye konulan bütün engelleri kabul edilmez bulan Minkel bunu yanıtlamak niyetindeydi.

«Bu konudaki tartışmaları size anlatacağım, Bay Spielberg. Küçük bir Yahudi devletine sahip olduğumuz sürece Yahudiler olarak kendi varlığımıza doğru demokratik yoldan ilerleyebiliriz. Ancak daha büyük bir devletimiz, Arapları da içeren bir devletimiz olduğu takdirde bir seçim sözkonusudur ortada. Bir yanda Yahudi varlığından yoksun bir demokrasi. Öte yanda demokrasisiz bir Yahudilik varlığı.»

«Peki bunun çözümü nedir, profesör?»

Minkel'in elleri akademik bir sabırsızlıkla iki yana açıldı. Kurtz'un öğrencisi olmadığını unutmuştu.

«Çok basit! Kendi değerlerimizi kaybetmeden Gaza ve Batı Şeria'dan çekilmek. Başka bir çözüm olamaz ki!»

«Peki Filistinlilerin bu öneriye verdikleri yanıt ne, profesör?»

Profesörün daha önceki güveninin yerine bir keder yerleşmişti şimdi yüzüne. «Beni yalnızca kendi çıkarlarımız için çalışmakla suçluyorlar.»

«Öyle mi?»

«Onlara göre ben hem bir Yahudi devleti, hem de dünyanın sempatisini istiyormuşum, bu yüzden de onların davasını baltalamaktaymışım.» Bayan Minkel kahve fincanlarıyla girdi içeri «Ama ben yıkıcı değilim.»

«Yıkıcı mı?» Bayan Minkel fincanları sertçe bırakırken mosmor kesilmişti. «Hansi'ye yıkıcı mı diyorsunuz? Bu ülkede olup bitenler konusunda açık açık konuştuğumuz için mi?»

Kurtz istese de susturamazdı kadını. Ama böyle bir girişimde bulunmadı bile.

«Golan'da dövülme ve işkenceler. Batı Şeria'da Araplara SS'lerden daha kötü davranılıyor. Ya Lübnan'da? Gaza'da? Burada, Kudüs'te bile, Arap çocukları yalnızca Arap oldukları için dövülüyorlar. Ve biz baskıdan söz ettiğimiz için yıkıcı mı oluyoruz? Kimse bize baskı yapmadığı için mi? Almanya'dan gelen Yahudiler, İsrail'de yıkıcı oluyorlar, öyle mi?»

«Ama sevgilim...» dedi şaşkın şaşkın profesör.

Ancak Bayan Minkel sözünü bitirmeye alışkın bir kadındı. «Nazileri durduramadılar, şimdi de biz duramıyoruz. Kendimize bir ülke aldık, ama şimdi ne yapıyoruz? Kırk yıl sonra yeni bir kayıp kabile ilan ediyoruz. Aptallık bu! Bunu biz söylemezsek, dünya söyleyecektir. Şu anda söylüyor da! Gazeteleri okuyun, Bay Spielberg!» Kurtz sanki inecek bir tokattan kaçınmak istercesine kolunu yüzünün önüne kaldırmıştı. Ama kadının sözü bitmemişti. «O Ruthie,» dedi horgörüyle. «Kafalı kız, üç yıl öğrencisi oldu Hansi'nin. Ama şimdi ne yapıyor? Kurulu düzenin bir parçası oldu çıktı.»

Kurtz elini indirerek gülümsedi. Öfkeyle ya da alayla değil de, halkının şaşırtıcı farklılığını gerçekten seven bir insan gibi «Lütfen,» diyerek profesöre yalvarıyordu ama kadının daha söyleyecek çok şeyi vardı.

Sonunda sustu Bayan Minkel. Kurtz kendisine oturup konuşmalarını dinlemesini rica etti. Kadın bir kez daha tabureye oturup yatıştırılmayı bekledi.

Kurtz sözlerini çok dikkatle seçiyordu. Anlatacağı şeyler çok gizliydi. Her gün bir sürü gizli bilginin elinden geçtiği Ruthie Zadir bile bilmiyordu bunu. Bu gerçek değildi ama önemi yoktu. Kendisi profesörü öğrencileri için ya da kendisini devlete karşı yıkıcı olmakla suçlamaya veya güzel ideallerini tartışmaya gelmemişti. O yalnızca profesörün Freiburg'daki konuşması için gelmişti. Konferans bazı negatif unsurların dikkatini çekmiş bulunuyordu. Sonunda da işi açığa vurdu.

Derin bir soluk alarak, «Profesör,» dedi. «Haklarını büyük bir yüreklilikle savunduğunuz o Filistinlilerden bazıları isteklerini elde edebilirlerse, bu ayın yirmi dördünde Freiburg'da konferans falan veremeyeceksiniz. Hatta profesör, bir daha hiç konferans veremeyeceksiniz. Elde ettiğimiz bilgilere göre, pek akademik olmayan bir grupları sizi tehlikeli bir ılımlı olarak nitelemişler. Saf şaraplarına su kattığınızı iddia ediyorlar. Sahte bir ışık olarak, zayıf kafalıları Siyonist çizmesi altında ezilmeye götürüyormuşsunuz.»

«Özür dilerim, ama bu tanım benim Ber Şeva'da yaptığım konuşmadan sonra Filistin basınında çıkan yazılara tam olarak uyuyor.»

«Profesör, zaten biz de bunu oradan aldık.»

24

Charlie akşamın erken saatinde indi Zürih'e. Fırtına ışıklarıyla aydınlatılmış pist kendi amacının yolu gibi parıidıyordu önünde. Zihni eski düş kırıklıklarının toplamından oluşmuş ve bu çürümüş dünya üzerinde olgunlaşmıştı. Şimdi artık bunda hiçbir iyi yan olmadığını biliyordu. Batı zenginliğinin bedeli olan ıstırabı görmüştü artık. Işıklar yanan bir enkaz bile geçip gidiyordu uçağın yanından. Uçak yere kondu. Ancak biletinde Amsterdam yazdığı için yolculuğu henüz sona ermemişti. Tayeh, Beyrut'taki son brifinginde, Ortadoğudan tek başına dönen kızlardan kuşkulanılır, demişti. İlk işimiz sana daha saygın bir çıkış yeri vermektir. Kendisini uğurlamaya gelen Fatma ise daha açık konuşmuştu. Oraya vardığın zaman yeni bir kimlik almamı istiyor Halil.

Boş transit salonuna giren Charlie oraya ayak basan ilk kişi olduğunu düşündü. Hoparlörlerden müzik sesi geliyordu ama dinleyen yoktu. Çikolata ve peynir satan lüks bir dükkân bomboştu. Tuvalete gidip rahat rahat aynadaki görüntüsüne baktı. Saçları boyanmış ve kıvırcık yapılmıştı. Fatma Charlie'nin saçlarını keserken Beyrut'taki apartmanda dolaşıp durmuştu Tayeh. «Makyaj istemez,» demişti. Charlie'nin üzerinde kahverengi bir tayyör, gözünde de hafif astigmat bir gözlük vardı.

Fatma kendisini öperken, Halil'e sevgilerimi ilet, demişti.

Yanındaki musluğun başında Rachel duruyordu. Charlie kızı sevmiyordu, tanımıyordu da. Bir rastlantı eseri açık el çantasını aralarına bırakmıştı. Marlboro paketi, Joseph'in söylediği gibi, üstteydi. Rachel'in sigara paketini kendi Marlboro'suyla değiştiren elini ve aynada güven verici göz kırpmasını da görmedi.

Bundan başka yaşamım yok. Michel'den başkasını sevmiyorum, büyük Halil'den başkasına bağlı değilim.

Tayeh, mümkün olduğu kadar çıkış kapılarına yakın otur, demişti. Charlie de Alp çiçekleri hakkındaki ince uzun kitabını açıp söylenen yere oturdu. Kitabı kapağı görülecek biçimde açmıştı. Bir de «Balinaları Yaşatalım» amblemi vardı ceketinde. Bu da ikinci işaretti. Tayeh, Halil'in her şeyden iki tane istediğini anlatmıştı. İki plan, iki işaret. Birincisinde bir aksilik olması olasılığını düşünerek.

Halil hiçbir şeye birinci keresinde güvenmez, demişti Joseph, Ama Joseph çoktan ölmüş ve gömülmüştü. Erginlik çağının bir peygamberiydi o. Charlie şimdi Michel'in dul eşi, Tayeh'in askeriydi ve ölen sevgilisinin ağabeyinin ordusuna katılmaya gelmişti.

İsviçreli bir asker gözünün ucuyla kendisine bakıyordu Elinde bir Heckler Koch makineli tabanca vardı. Charlie bir sayfa çevirdi. Heckler en sevdiği silahtı. Son silah eğitiminde yüz atıştan seksen dördünü hedefe isabet ettirmişti. Kadınlar arasında olsun, erkekler arasında olsun en yüksek puandı bu. Adamın hâlâ kendisine bakmakta olduğunu farketti birden. Öfkelendi. Sana Bubi'nin bir zamanlar Venezüella'da yaptığını yaparım, diye düşündü. Bubi'ye faşist bir polisi sabah evinden çıkarken öldürme görevi verilmişti. Bubi de bir kapı aralığına saklanıp beklemişti adamı. Polisin kolunun altında bir tabancası vardı, ancak ailesine de çok düşkün olduğundan bütün gün çocuklarıyla oynaşıp duruyordu. Bubi cebinden küçük bir lastik top çıkarıp adama doğru yuvarlamıştı. Kendine doğru gelen bir çocuk topunu hangi aile babası eğilip almaz ki? Adam da topu almak için eğildiğinde Bubi saklandığı yerden çıkıp öldürmüştü adamı. Lastik top almaya çalışan bir adam silahını çekemezdi ki.

Biri kendisine yaklaşmaya çalışıyordu. Pipo içen, domuz derisi ayakkabılı, gri elbiseli biri. Charlie adamın bir an duraksadıktan sonra yaklaştığını farketti.

«Özür dilerim, İngilizce biliyor musunuz acaba?»

Sarışın, elli yaşlarında, sıradan bir İngiliz, orta sınıf ırz düşmanı. Özür dilemesi bile sahte. Hayır bilmem, yalnız resimlere bakıyorum, demek geldi içinden. Bu tiplerden öylesine nefret ederdi ki, az daha olduğu yerde kusacaktı. Öfkeyle baktı adamın yüzüne, ama erkek, bütün o tipler gibi, gidici değildi.

«Burası çok sıkıcı bir yer,» dedi adam. «Acaba benimle bir içki içer miydiniz diye soracaktım. Aklınıza başka bir şey gelmesin. Size de iyi gelir bir kadeh.»

Charlie adama teşekkür etti, az daha, «Babam bana yabancılarla konuşmayı yasakladı,» da diyecekti. İş çıkaramayayacağını anlayan adam başından çekilip gidince Charlie yine çiçeklerine döndü. Bir yandan da odaya dolan ayak seslerini dinliyordu. Peynirci dükkânına. Bara. Kendisine doğru. Önünde durmuştu biri.

«Imogen, beni hatırladın mı? Sabine.»

Başını kaldır bak. Tanımak için bir süre geçsin.

Kısa kesilmiş boyalı saçları saklayan bir İsviçre eşarbı Gözlüğü yok. Ama Sabine de gözlük takarsa, kötü bir fotoğrafçı bizi rahatça ikiz sanabilir. Kızın kolundan Zürih'in Carl Weber mağazasından alınma koca bir çanta sallanıyordu. İkinci işaretti bu.

«Sabine! Gerçekten sensin, ha!»

Ayağa kalk. Yanağından öp. Çok şaşırdım doğrusu. Nereye gidiyorsun?

Ne yazık ki, Sabine'in uçağı hemen kalkıyordu. «Doğrusu şöyle baş başa konuşamadığımıza çok üzüldüm, ama yaşam bu.» Sabine çantasını Charlie'nin ayakları dibine bıraktı. «Bir dakika şuna bakarsın, değil mi şekerim?» Elbette, Sabs, hiç merak etme.» Sabine tuvalete girdi. Kendi çantanmış gibi çekinmeden içeri sok elini. Renkli bir zarf, çevresi kordeleli. İçinde bir pasaport ve uçak bileti kabarıklığı var. Charlie pasaportu alıp kendi İrlanda pasaportunu, biletini ve uçuş kartını çantaya bıraktı. Sabine döndü, çantayı kaptı. «Hemen gitmeliyim şekerim.» Charlie yirmiye kadar sayıp tuvalette girdi. Baastrup

Imogen, Güney Afrikalı, yazıyordu pasaportta. Benden üç yıl bir ay sonra Johannesburg'da doğmuş. Bir saat yirmi dakika sonra Stuttgart'a gidiyor. Güle güle İrlandalı kız, hoşgeldin dünyanın öteki ucundan Hıristiyan ırk ayrımcısı.

Charlie tuvaletten çıktığında askerin hâlâ kendisine bakmakta olduğunu gördü. Gördü her şeyi. Beni tutuklayacak. Ne kadar haklı olduğunu bilmiyor, benim kim olduğumu tahmin edebilse... Adam çekilip gidene kadar gözlerinin içine baktı. Sonra Alp çiçekleri hakkındaki kitabını bir kez daha açarken, adamın canı güzel bir şeye bakmak istiyor, hepsi bu, diye düşündü.

Uçak yolculuğu beş dakika sürmüş gibi geldi Charlie'ye. Stutgart havaalanının geliş salonunda mevsimi geçmiş bir Noel ağacı duruyordu; ortalıkta herkesin evine koşuştuğu bir aile topluluğu canlılığı vardı. Charlie Güney Afrika pasaportu elinde kuyruğa girip duvarlarda aranan kadın teröristlerin resimlerine bakarak yürümeye başladı. Kendi resmini görür gibi oluyordu. Kontroldan ve gümrükten kolaylıkla geçti. Çıkış kapısına geldiğinde Güney Afrikalı hemşehrisi Rose'un yarı uykulu bir halde sırt çantasına uzanmış olduğunu gördü. Ama Rose da Joseph kadar ölü ve Rachel kadar görünmezdi. Elektronik kapılar açıldığı anda yüzüne kar taneleri çarptı. Paltosunun yakalarını kaldırıp karşıdaki otoparka doğru yürüdü. «Dördüncü kat,» demişti Tayeh. «Sol köşenin en ucunda. Antenin ucunda bir tilki kuyruğu hayal etmişti. Oysa karşısındaki naylondan bir kuyruktu ve küçük Volkswagen'in üstünde ölü gibi yatıyordu,

Amerikan aksanlı bir ses, hemen yanı başından, «Adım Saul. Seninki ne, tatlım?» dedi. Charlie bir an Arthur Halloran Abdül'ün kendisini karşılamaya çıktığını düşünerek ürperdi. Ama önünde durduğu sütunun arkasına baktığında normal görünüşlü bir genci görünce rahatladı. Uzun saçlar, çizmeler, tembel bir gülümseme. Göğsünde de «Balinaları Kurtaralım» amblemi.

«Imogen,» dedi Charlie. Tayeh kendisine Saul adında biriyle karşılaşacağını söylemişti.

«Kaputu kaldır, Imogen. Bavulunu koy. Şimdi çevrene bm□akalım. Gözüne ilişen herkese iyi bak. Seni rahatsız eden biri var mı?»

Charlie park yerine şöyle bir baktı. Üzerinde papatya resimleri olan bir kamyonetin önünde Raoul ile pek iyi göremediği bir kız sevişmenin son aşamasına gelmiş gibiydiler.

«Kimse yok,» dedi.

Saul sürücü yerinin yakınındaki kapıyı açtı.

Kendisi de direksiyona geçerken, «Emniyet kemerini bağla,» dedi. «Bu ülkede yasalar vardır, tamam mı? Nereden geliyorsun, Imogen? Hangi güneşte yandın böyle?»

Ama cinayet tasarlayan dullar yabancılarla havadan sudan söz edemezler. Saul de omzunu silkerek radyoyu açtı ve Almanca haberleri dinledi.

Kentin parlak ışıklarının çevresini dolaştılar. Kar taneleri kara küller gibi boşalıyordu. Bir yonca yaprağına çıktıklarında altlarındaki bir oyun alanında kırmızı anoraklı çocukların kartopu oynadıklarını gördü Charlie. On milyon mil geride kalan İngiltere'deki çocuk grubunu anımsadı. Bunu onlar için yapıyorum, diye düşündü. Her nasılsa Michel buna inanıyordu. Hepimiz inanıyoruz ya, Halloran dışında. Neden hep Halloran geliyordu aklına? Erkeğin kuşkulanmış olmasından herhalde. Ve Charlie en çok kuşkudan korkulacağını öğrenmişti. Kuşku ihanet demektir, diye uyarmıştı Tayeh.

Joseph de bundan farksız bir şey söylememişti.

Başka bir ülkeye girmişlerdi şimdi, yolları beyaz tarlalar ve ormanlar arasında kara bir nehre dönüşmüştü. Charlie'nin zaman gibi ölçü duygusu da kaybolmuştu. Düş şatoları ve minyatür demiryolu köyleri görüyordu. Soğan biçimli kubbeleriyle oyuncak kiliseler içinde dua etmek isteği uyandırıyordu. Ama dua için çok büyümüştü artık, üstelik din zayıflar içindi. Yanından geçip giden her güzel şeyde kalbinden bir parça bırakıyor gibiydi. Ama onda hiçbir şey kalmıyor, hiçbir şey zihninde bir etki bırakmıyordu. Parlatılmış cam üzerinde soluk gibiydi hepsi. Zaman zaman bir araba geçiyordu önlerine; bir keresinde hızla geçip giden bir motosikletin üstünde Dimitri'yi görür gibi oldu ama emin olamadan motosiklet farların ışığından çıkmıştı bile.

Bir tepeye varınca Saul hızlarını arttırdı. Sola dönüp bir yolu geçti, sonra bir daha sağa döndü. İki yanlarında kesilmiş ağaçlar, bir Rus haber filmindeki donmuş askerler gibi yatıyorlardı. Charlie ilerde yüksek bacalı bir ev hayali görür gibi oldu, bir an Atina'daki evi anımsadı. Saul arabayı durdurup farları iki kez yakıp söndürdü. Evin ortası olabilecek bir yerden bir elfeneri yakıldı. Saul kol saatine bakıp saniyeleri yüksek sesle sayıyordu. «Dokuz... on... şimdi.» Uzaktaki ışık son bir kez daha yanıp söndü. Saul uzanıp Charlie'nin kapısını açtı

«Buraya kadar, yavrum. Çok iyi vakit geçirdik doğrusu Barış, tamam mı?»

Charlie bavulunu alıp karlar arasından eve doğru yürümeye başladı. Yolunu ancak karların beyazlığıyla ağaçlar arasından sızan ayışığı aydınlatıyordu. Eve yaklaştıkça saati olmayan bir saat kulesi, heykeli olmayan donmuş bir havuz görüyordu. Tahta bir sayvan altında bir motosiklet vardı.

Birden içerden tanıdık bir ses duydu. «Imogen... Charlie... dama dikkat et. Bir parçası kopup düşerse o anda ölürsün. Ah, çok komik bu!» Bir an sonra karanlıklar arasından çıkan güçlü ve yumuşak bir vücut Charlie'ye sarılıyordu.

Charlie, gülünç bir minnet duygusuyla sarıldı Helga'ya. «Helg... sensin ha!»

Helga kızı elfenerinin ışığında taşlarının yarısı sökülmüş mermer bir holden geçirdi, tırabzanları çıkarılmış tahta bir merdivenden çıkardı. Ev ölüme terkedilmişti ama biri de bu ölümü yaklaştırmaya çalışıyordu. Nemli duvarlarda kırmızı boyayla sloganlar yazılmıştı, elektrik düğmeleriyle kapı kolları çıkarılmıştı. Charlie düşmanlığını hatırlayarak elini çekmeye çalıştı, ama Helga sanki tutmak hakkıymış gibi bırakmadı kızı. Her biri bir tören salonu büyüklüğünde bir dizi boş odadan geçtiler. Birinde içi gazete kâğıdıyla dolu kırık bir çini soba, ikincisinde tozlu bir el baskı makinesi ve çevresinde geçmiş ihtilallerin sararmış edebiyatı vardı. Üçüncü odada Helga fenerini bir köşeye atılmış kâğıt ve dosya yığınına tuttu.

«Arkadaşımla burada ne yaptığımızı biliyor musun, Imogen? İnanılmaz biridir arkadaşım. Adı Verona, babası da tam bir Nazi. Toprak sahibi, sanayici... her şey.» Eli bir an gevşeyip sonra sıkıca sarıldı Charlie'nin bileğine. «Adam öldü, biz de onun malını satarak intikam alıyoruz. Ağaçlan ağaç yıkıcılarıno toprağı toprak yokedicilere, heykeller ve mobilyaları bitpazarına. Bir şeyin değeri beş binse biz onu beşe satıyoruz. Babasının yazı masası burada dururdu. Ellerimizle parça parçc edip yaktık. Bir sembol olarak. Faşist kampanyasının merkeziydi burası. Çeklerini burada imzalar, baskıcı eylemlerini bumda planlardı. Verona özgür artık. Yoksul ve özgür. Kitlelere karıştı şimdi. Müthiş bir şey, değil mi? Belki senin de bunu yapman gerekiyordu.»

Bir hizmet merdiveninden uzun bir koridora çıktılar. Helga önden yürüyordu. Charlie yukardan folk müziği sesi ve yanan parafin yağı kokusu duydu. Bir sahanlığa vardılar, bir dizi hizmetçi odasının önünden geçip sonuncu kapı önünde durdular Helga kapıyı vurup Almanca bir şeyler mırıldandı. Kilitte bir anahtar çevrildi, kapı açıldı. Helga önden girip Charlie'ye gelmesi için işaret etti. «Imogen, seni Verona Yoldaşla tanıştırayım.» Sesinde emredici bir ton vardı şimdi. «Vero!»

Şişman ve şaşkın bir kız vardı karşılarında. Siyah pantolonu üzerine bir mutfak önlüğü geçirmişti. Saçları oğlan çocuğu gibi kısacıktı. İri kalçasının üstünde bir Smith Wesson sallanıyordu. Verona elini önlüğe sildi, burjuvaca el sıkıştılar.

«Bir yıl öncesine kadar Vero babası gibi faşistti,» dedi Helga. «Bir köle ve bir faşist. Şimdiyse savaşıyor. Değil mi, Vero?»

Vero kapıyı kilitledikten sonra bir köşede, bir kamp ocağ üstünde pişen yemeğine döndü. Charlie kızın gizli gizli babasının masasının özlemini çekip çekmediğini düşündü.

«Gel. Bak kim var burada.» Helga odanın içine doğru yürümüştü. Charlie çevresine bakındı. Devon'da çocukluğunda sürekli oynadığı bir tavanarası odasındaydı. Odayı aydınlatan hafif ışık tavan kirişine asılı yağ lambasından geliyordu. Pencereler kalın kumaşlarla örtülüydü. Bir kenarda bir tahta at, yanında bir çocuk karatahtası vardı. Karatahtaya bir sokak plan çizilmişti. Renkli tebeşirlerle çizilen oklar tam ortadaki bir binayı işaret ediyordu. Eski bir pingpong masası üstünde kara ekmek, salam ve peynir vardı. Bir şöminede yanan ateşin önünde kadın ve erkek giysileri kuruyordu. Helga şimdi birkaç basamaklık bir merdivenden çıkıyordu. Biraz yüksek olan döşe menin üstünde iki su yatağı yan yana yerleştirilmişti. Birinde pazar günü Charlie'ye silah çeken esmer İtalyan genci uzanmış yatıyordu. Charlie adamın üzerine serdiği bir havlunun üstünde sökülmüş bir Walther tabancanın parçalarını gördü. Transistorlu bir radyodan Brahms müziği geliyordu.

Helga erkeğin hayalarına ayağıyla dokunarak, «İşte çalışkan Morio'muz da burada,» dedi. «Mario, hiç utanma yok mu sende? Çabuk üstüne bir şey giy de konuğumuza hoşgeldin de. Emrediyorum sana!»

Ama Mario yanıt olarak yatağın kenarına kayıp isteyenin yanına oturabileceğini işaret etti.

«Tayeh Yoldaş iyi mi, Charlie?» diye sordu. «Bize aile haberlerini ver bakalım.»

Kilisede bir çığlık gibi bir telefon sesi duyuldu. Charlie telefonları olacağını hiç düşünmediği için çok korkmuştu. Helga ise bu sırada Charlie'nin sağlığına içmeyi önermişti. Kadehlerle şişeyi bir ekmek tahtası üzerine koymuş törensel bir havayla getiriyordu. Telefonun sesini duyar duymaz dondu, elindekileri yanı başındaki pingpong masasına bıraktı. Rossino radyosunu kapattı. Telefon, Helga'yla Verona'nın henüz yakmadıkları bir sehpanın üstünde duruyordu. Eski model olup kulaklığı yanında asılıydı. Helga telefonun başında duruyor ama kulaklığı kaldırmıyordu. Charlie telefonun susmadan önce sekiz kez çaldığını duydu. Helga kıpırdamadan duruyordu olduğu yerde. Rossino çırılçıplak bir halde odanın öteki ucuna gidip gerili ipten bir gömlek aldı.

Gömleği giyerken, «Yarın edeceğini söylemişti,» dedi. «Şimdi neden arıyor acaba?»

«Sus,» dedi Helga.

Telefon iki kez daha çaldı. Helga kulaklığı kaldırdı ve he men yerine bıraktı sonra. Bir daha çaldığında açıp, «Evet,» dedi, iki dakika kadar dinledi, sonra kapattı.

«Minkel'ler planlarını değiştirmişler,» dedi. «Bu geceyi Tübingen'de arkadaşlarının yanında geçiriyorlar. Dört büyük bavulları, ufak tefek eşyaları ve bir de evrak çantaları var.» Helga, Verona'nın leğeninden ıslak bir bez alıp karatahtayı sildi. «Çanta siyah, menteşeleri basit. Konferans yeri de değişmiş. Polis bir şeyden kuşkulanmıyor ama yine de heyecanlı. Mantıklı önlemler alıyorlar kendilerince.»

«Peki durum neymiş?» dive sordu Rossino.

«Polis nöbetçi sayısını arttırmak istiyor ama Minkel buna razı değil. Prensip sahibi bir insanmış. Hukuk ve adaletten söz ederken çevresinin sivil polisler sarılı olmasını kabul edemezmiş. Imogen için değişmiş bir şey yok. Aynı emirleri uygulayacak. Onun ilk eylemi bu. Günün yıldızı olacak. Öyle değil mi, Charlie?»

Charlie kolunu yastık olarak kullanmış, yatıyordu. Yattığı oda, ışıksız ve perdesiz bir tavanarası odası, yatağıysa eski bir at kılından şilteyle naftalin kokan sararmış bir battaniyeydi. Yanında oturan Helga kızın boyalı saçlarını okşuyordu. Yüksek pencereden ayışığı giriyor, kar kendine özgü sessizliğini arttırıyordu. Biri burada bir peri masalı yazmalıydı. Sevgilim bir elektrik sobası yakıp onun kızıl ışığında bana sahip olmalı. Charlie kütüklerden yapılma bir kulübedeydi, yarın dışında her şeyden korunmuştu.

«Ne var, Charlie? Aç gözlerini. Beni sevmiyor musun artık?»

Charlie gözlerini açtı, hiçbir şey görmeden, hiçbir şey düşünmeden dimdik ileri baktı.

«Hâlâ Filistinlini mi düşünüyorsun? Burada yaptıklarımız mı endişelendiriyor seni? Hâlâ zamanın varken hepsini bırakıp kaçmak mı istiyorsun?»

«Yorgunum.»

«Öyleyse neden gelip bizim yanımızda yatmıyorsun? Mario çok esaslı bir erkektir, ikimizle de sevişir, sonra da rahat rahat uyuruz.»

Helga kızın üzerine eğilip boynunu öptü.

«Mario'nun sana yalnız başına gelmesini mi istiyorsun yoksa? Utanıyor musun? Buna da izin veririm, merak etme.» Kızı bir daha öptü. Ama Charlie kaskatı ve buz gibi yatıyordu, vücudu kurşun gibiydi.

«Yarın biraz daha yumuşarsın belki. Halil'e hayır demek olmaz. Seni özel olarak istedi. Bir zamanlar bir dostumuza ne demiş, biliyor musun? 'Kadınlar olmasa insan sıcaklığımı kaybeder ve bir asker olarak başarısız olurum. İyi bir asker olmak için insanlığa sahip olmak gerekir.' Ne büyük bir insan olduğunu düşünebiliyor musun? Sen Michel'i sevmiştin, bu yüzden o da seni sevecektir. Bundan hiç kuşkun olmasın.»

Helga kızı son bir kez daha öpüp odadan çıktı. Charlie yatağında hiç kıpırdamadan, gözleri açık yattı, gecenin gündüze dönüşünü bekledi. Bir kadın çığlığı, ardından bir hıçkırık, sonra da erkek bağırışı duyuldu. Helga'yla Mario kendisinin yardımı olmadan ihtilali sürdürüyorlardı.

Seni nereye götürürlerse git, demişti Joseph. Öldür derlerse, öldür. Bu bizim sorumluluğumuz olacak, senin değil.

Sen nerede olacaksın?

Yakınında.

Dünyanın ucuna yakın bir yerde.

Charlie'nin çantasında küçük bir elfeneri vardı. Yatılı okulda battaniyeler altında oyun oynadığı zamanları hatırlatan bir fener. Şimdi fenerle Rachel'in Marlboro paketini çıkardı. Üç sigarası kalmıştı. Joseph'in öğrettiği gibi selofan kâğıdı çıkardı, karton kutunun kenarlarını açıp iç tarafını yere yaydı. Sonra düz beyaz kartona tükürüklediği parmağını sürmeye başladı. Harfler ince bir uçla çizilmiş gibi kesin hatlarla belirmişti. Mesajı okudu, sonra yırttığı kartonu döşemenin çatlağı arasına sokuşturdu.

Cesaret. Senin yanındayız.

***

Freiburg kentinin ortasındaki operasyon merkezi işlek bir caddedeki bir binanın birinci katında bir büroydu. Gavron'un sürekli olarak açık tuttuğu şirketlerden biri olan Walker Frosch Yatırım Şirketinin merkezi olan büroda haberleşme araçları ticari makineleri andırmaktaydı; ayrıca üç telefonları vardı ve biri Kurtz'la Alexis arasındaki direkt bağlantıyı sağlıyordu. Litvak'la Alman karşıtı arasında sert bir tartışma geçmişti. Litvak artık herkesle tartışmaktaydı. Kurtz'la Alexis, astları arasındaki bu küçük çatışmalardan uzak duruyorlardı. Vardıkları anlaşma yürürlükteydi henüz ve Kurtz'un şimdiden işe karışmaya hiç niyeti yoktu. Alexis'le adamları üne, Litvak'la adamları da tatmine sahip olacaklardı.

Gadi Becker de sonunda savaşa katılmıştı. Eylem tarihi yaklaştıkça onda da kararlı bir acelecilik görülmekteydi. Kudüs'teki içedönüklüğü, beklemenin insanı. ı içini kemiren boşluğu bitmişti artık. Kurtz bir askeri batL.niye altında kestiriyor, heyecanlı ve bitkin Litvak odanın içinde dört dönüp arada sırada telefonlarda birileriyle konuşuyordu. Becker ise geniş pencerenin jaluzisi ardında nöbetteydi. Dreisam nehrinin öte yanındaki karlı tepelere bakıyordu. Salzburg gibi Freiburg da te pelerle çevrili bir kentti.

Litvak, Becker'in arkasından, «Kız paniğe kapıldı,» dedi

Becker dönüp şaşkın şaşkın baktı adamın yüzüne.

«Onların tarafına geçti,» diye ısrar etti Litvak.

Becker yine pencereye döndü. «Kızın bir parçası onlarc geçti, bir parçası bu yanda kaldı. Bunu biz istemiştik zaten.»

«Onların tarafına geçti diyorum!» Litvak kendi kendini kışkırtıyor gibiydi. «Ajanlarda daha önce de görülen bir durumdur bu. Şimdi de aynı şey oldu. Onu havaalanında ben gördüm sen değil. Bir hayalete benziyordu.»

«Hayalete benziyorsa, hayalet gibi görünmek istediği içindir. Bir oyuncu o. Hiç merak etme, işi sonuna kadar götürecektir.»

«Peki ama bunun için ne nedeni var ki? Yahudi değil. Hiçbir şey değil. Onların adamı. Unut artık onu!»

Kurtz'un battaniye altında döndüğünü farkeden Litvak sesini yükselterek onu da konuşmaya çekmeye çalıştı.

«Eğer hâlâ bizden yanaysa, havaalanında Rachel'e neden boş sigara paketi verdi, lütfen bunu söyler misin? Onların arasında haftalarca kalıyor ve çıktığında bize bir not bile yazmıyor. Ne biçim ajan bu? Bize ne kadar bağlı böyle?»

Becker yanıtını uzak dağlarda arar gibiydi. «Belki de söyleyecek bir şeyi yok,» dedi. «Sözle değil, eylemle gösteriyor kendini.»

Kurtz yattığı yerden uykulu bir sesle, «Almanya senin sinirlerini bozuyor, Şimon,» diye söze karıştı. «Sakinleş biraz. Bize yolu gösterdiği sürece hangi taraftan olması önemli mi?»

Ama Kurtz'un sözleri istediği etkinin tam tersini yaratmıştı. Litvak kendisine karşı bir cephe kurulduğu duygusuna kapılınca daha da sinirlenmişti.

«Peki, ya dayanamayıp itiraf ederse? Mikonos'tan buraya kadar olan hikâyeyi anlatırsa? Hâlâ bize yol gösteriyor mu diyeceğiz o zaman?»

Litvak bir çatışma istiyordu, başka hiçbir şeyle tatmin olmayacaktı.

Kurtz dirseği üzerinde doğrularak sesini sertleştirdi. «Öyieyse ne yapalım, Şimon? Bir çözüm göster bize. Diyelim ki, karşı tarafa geçmiş olsun. Operasyonumuzu açıklamış olsun. Misha Gavron'a telefon edip yapacak bir şeyimiz kalmadığını söylememi mi istiyorsun?»

«O, oralarda bîr yerde!» diye bağırdı Litvak. «Bir otel odasında. Bir apartmanda. Kenti kordon altına alalım. Karayollarını, otobüsleri keselim. Alexis ablukaya alsın kenti. Onu bulana kadar bütün evleri tek tek arayalım!»

Kurtz şakacı olmaya çalıştı. «Şimon, Freiburg, Batı Şeria değildir.»

Ama Becker sonunda tartışmayla ilgilenmiş gibiydi. Litvak'ın planını tümüyle kavramamış gibi, «Diyelim ki, onu bulduk,» dedi. «Peki, sonra ne yapacağız, Şimon?»

«Öldüreceğiz. Operasyon da sona ermiş olacak!»

«Peki Charlie'yi kim öldürecek? Onlar mı, biz mi?

Litvak artık katlanamayacak kadar ağır bir yükün altına girmişti. Gecenin ve önündeki günün baskıları birden varlığının üstüne çıkmış gibiydi. Yüzü kızardı, gözlerinden alevler fışkırdı, incecik kolunu Becker'den yana uzatarak bağırdı. «Orospunun biri o! Komünist! Arap aşığı! Öldürün. Kimin umurunda ki?»

Litvak, Becker'in kendisine karşı çıkacağını düşünmüş idiyse düş kırıklığına uğramıştı. Becker sanki Litvak konusunda bir süredir düşündüğü şeyler doğrulanmış gibi ağır ağır başını sallıyordu. Kurtz battaniyenin altından çıkmıştı. Don gömlek yatağın kenarında oturuyordu.

«Git bir banyo yap, Şimon. Bir banyo, bir süre dinlenme, ardından da sıcak bir kahve. Öğleye doğru gelirsin. Daha önce değil.» Bir telefon çalıyordu. «Sen açma sakın!» Litvak kapıdan kendisine bakarken Kurtz telefonu açtı. «İşi var,» dedi Almanca. «Evet, ben Helmuth. Kiminle görüşüyorum?»

«Evet,» dedi sonra. «Aferin ona.» Kapattı telefonu. Sonra o neşesiz gülümsemesiyle baktı diğerlerine. Önce avutmak istermiş gibi Litvak'a, sonra da, o anda farklı görüşleri önemsiz olduğu için, Becker'e. «Charlie, beş dakika önce Minkel'in oteline gelmiş. Rossino da yanında. Birlikte kahvaltı ediyorlar.»

«Peki ya bilezik?» diye sordu Becker.

Kurtz en çok bu yanını seviyordu işin. «Sağ bileğinde,» dedi gururla. «Bize bir mesajı var. Çok esaslı bir kız, Gadi, seni kutlarım.»

Otel 1960'larda otelcilik sanayii henüz geniş lobilere, aydınlatılmış fıskiyelere, cam fanuslar altında altın saatlere inandığı bir dönemde inşa edilmişti. Çift taraflı bir merdivenle balkon katına çıkılıyordu. Charlie'yle Rossino oturdukları yerden otelin giriş kapısıyla resepsiyonu görebiliyorlardı. Rossino'nun, üzerinde mavi bir takım elbise vardı. Charlie ise Güney Afrikalı kız rehber üniformasını giymiş, boynuna kampta verilen İsa heykelciğini takmıştı. Tayeh gözlüğünün camlarının gerçek olmasında ısrar ettiğinden, gözetleme sırası kendisine geldiğinde gözleri çok ağrıyordu. Karınları iyice acıktığı için yumurta ve sucuk yemişler, şimdi de kahvelerini içiyorlardı. Kente erken gelmişlerdi. Charlie motosikletin arkasında donacaktı neredeyse. Tren istasyonunda motosikleti bırakmışlar, otele taksiyle gelmişlerdi. Burada bulundukları bir saat içinde Charlie polis motosikletlilerinin otele bir Katolik piskoposunu getirdiklerini ve kabile giysileri içinde bir Batı Afrika delegasyonunu götürdüklerine tanık olmuştu. Bir otobüs dolusu Amerikalı turist gelmiş, bir otobüs dolusu Japon turist oteli terketmişti.

Rossino gazeteden bir haber okudu. «Papa bütün faşist Güney Amerika devletlerini kapsayacak bir tur yapmayı düşünüyormuş. Belki bu kez işini bitirirler. Nereye gidiyorsun, Imogen?»

«İşemeye.»

«Hayrola? Sinirli misin yoksa?»

Kadınlar tuvaletinde musluklar üzerinde pembe ışıklar yanıyor, vantilatörün hafif mırıltısını örten bir müzik çalınıyordu. Rachel gözlerini boyamaktaydı. İki başka kadın da ellerini yıkııyorlardı. Kapılardan biri kapalıydı. Charlie kızın yanından geçerken elindeki kâğıdı Rachel'in eline tutuşturdu. İşini bitirdikten sonra masaya döndü.

Sanki rahatlamış gibi, «Haydi gidelim buradan,» dedi. «Çok komik bu.»

Rossina kalın bir Hollanda purosu yakıp dumanını kızın yüzüne üfledi.

Resmi bir Mercedes'ten yakalarında adları yazılı koyu renk elbiseli bir grup çıkmıştı. Rossino adamlar hakkında müstehcen bir şaka yapacakken telefondan çağırıldığını duydu. «Resepsiyona adıyla birlikte beş mark bırakan Sinyor Verdi lütfen üç numaralı telefon kulübesine.» Charlie kahvesini yudumladı. Sıcak sıvı midesini yakmıştı. Rachel erkek arkadaşıyla bir saksı yanında oturmuş Cosmopolitan dergisi okuyordu. Almana benzeyen erkek arkadaşı yeni biriydi. Onun da elinde plastik bir dosya vardı. Çevrede oturan yirmi kişi içinde Rachel'den başka tanıdığı yoktu Charlie'nin. Bu arada Rossino da dönmüştü.

«Minkel'ler iki dakika önce istasyona gelip mavi bir Peugeot'ya binmişler. Her an burada olabilirler.»

Rossino garsonu çağırıp parasını ödedi, gazetesini yeniden eline aldı.

Her şeyi bir kez yapacağım, diye kendi kendine söz vermişti Charlie sabahı beklerken. Her şey son olacak. Kendi kendine tekrarladı sonra. Şimdi burada oturuyorsam bir daha burada oturmak zorunda olmayacağım. Aşağı indiğimde bir daha yukarı çıkmak zorunda kalmayacağım. Otelden çıktıktan sonra bir daha buraya dönmeyeceğim.

«Neden herifi vurup kurtulmuyoruz?» diye mırıldandı Charlie. Otelin kapısına bakarken içinde yeni bir nefret ve korku dalgası kabarmıştı.

«Sağ kalıp başkalarını da vurabilmemiz için.» Rossino sakin sakin bir sayfa çevirdi. «Manchester United yine maç kaybetmiş. Zavallı İmparatorluk.»

«Tamam,» dedi Charlie.

Cam kapının ardında mavi bir Peugeot durmuştu. Önce kır saçlı bir kadın, ardından ağır ağır yürüyen gösterişli bir adam çıktı.

Rossino purosunu bir daha yakarken, «Sen küçük parçalara ,oak, ben büyüklerine bakarım,» dedi.

Sürücü bagajı açıyor, otel hamail da arabasıyla yanında duruyordu. Önce ne eski, ne yeni denilemeyecek iki kahverengi bavul çıktı. Sağlamlaştırmak için ortasından deri kuşak geçirilmişti. Daha büyük, kenarında iki tekerleği olan eski bir deri Sbayul. Bir bavul daha.

Rossino İtalyanca bir küfür savurdu. «Bunlar ne kaüar kalacaklar burada?»

Küçük parçalar sürücünün yanındaki koltuğa yerleştirilmişti. Bagajı kilitleyen sürücü onları indirmeye başladı. Ancak Franz'ın el arabası hepsini alamayacaktı. Bir deri el çantası. İki şemsiye. Üzerinde bir karakedi resmi olan bir kâğıt torba. Renkli kâğıtlara sarılı iki büyük kutu. Ve kara evrak çantası. Kenarları sert, çelik çerçeveli, deriden kartvizit yeri. Aferin Helg, diye düşündü Charlie. Minkel taksi parasını ödüyordu. Charlie' nin eski günlerden tanıdığı biri gibi bozukluk paralarını ayrı bir çantada taşıyor, alışık olmadığı yabancı paraları önce avucuna doldurup bir bir bakıyordu. Bayan Minkel evrak çantasını aldı.

«Bok!» dedi Charlie.

«Bekle,» dedi Rossino.

Minkel de paketleri yüklenip karısının ardından otele girdi.

«Onu tanıyıp tanımayacağını söyle bakalım,» dedi Rossino. «Neden aşağı inip yakından bakmıyorsun? Duraksıyorsun, değil mi? Çok çekingensin.» Kızı elbisesinin kolundan tutuyordu. «Kendini zorlama. Böyle olmazsa, başka yolu da vardır. Kaşlarını çat. Gözlüğünü düzelt. Git şimdi.»

Minkel sanki yaşamında ilk kez otele girmiş gibi titrek adımlarla resepsiyona yaklaşıyordu. Evrak çantasını taşıyan karısı yanındaydı. Resepsiyonda bir kız vardı, o da iki müşteriyle uğraşmaktaydı. Minkel şaşkın bir halde bekliyordu. Karısıysa etkilenmemiş bir durumda çevresine bakınmaktaydı. Lobinin öte yanında bir grup iyi giyimli Alman vardı. Kadın adamlara hoşuna gitmemiş gibi bakarak kocasına bir şeyler mırıldandı. Resepsiyon memurunun önü boşalınca Minkel çantayı karısının elinden aldı. Resepsiyondaki kız sarışın ve siyah elbiseliydi. Minkel'e doldurması için bir kart uzattı. Charlie merdivenden inerken terli eli trabzana yapışıyordu, astigmat camlarından Minkel'i soyut bir resim gibi görüyordu. Resepsiyona doğru yürürken yer sallanıyordu sanki. Minkel eğilmiş kartı doldurmaktaydı. İsrail pasaportunu yanına koymuş, numarasını yazıyordu. Çanta yerde, sol ayağının dibindeydi. Charlie adamın sağına geçip omzu üstünden baktı. Bayan Minkel solunda belirip şaşkınlıkla baktı Charlie'ye. Kocasını dirseğiyle dürttü. Minkel çok yakından gözetlendiğini farkedip başını kaldırdı. Charlie boğazını temizledi, artık hiç de güç gelmeyen utangaç rolüne başladı.

«Pofesör Minkel?»

Adamın gri gözleri Charlie'ninkilerden daha şaşkındı. Kötü bir aktöre yardımcı olmak gibi bir şeydi bu.

«Evet, Profesör Minkel benim. Neden sordunuz?»

Charlie derin bir soluk aldı. Adamın oyununun kötülüğü kendisine güç veriyordu.

«Profesör, adım Imogen Baastrup. Johannesburg'da Witwatersrand Üniversitesinde sosyal bilimler okudum. Irkçı toplumlarda azınlık hakları konusundaki geçen yıl verdiğiniz konferansı dinlemiştim. Doğrusunu isterseniz, o konuşmanız tüm yaşamımı değiştirdi. Size yazmak istiyordum ama bir türlü fırsat bulamadım. Elinizi sıkmama izin verir misiniz?»

Charlie adamın elini âdeta zorla yakaladı. Minkel aptal aptal bakıyordu karısına. Ancak kadın kocasından biraz daha yetenekliydi. Charlie'ye gülümsüyordu hiç olmazsa. Minkel de gülümsedi. Charlie terliyorsa Minkel'e ne demeliydi. Kız elini bir yağ fıçısına daldırmış gibi olmuştu.

«Burada çok kalacak mısınız, profesör? Yoksa yine konferans falan mı vereceksiniz?»

Arkada Rossino resepsiyon memuruna Milano'dan Bay Boccacio'nun gelip gelmediğini soruyordu.

Bayan Minkel yardıma geldi yine. «Kocam bir Avrupa turnesine çıktı. Hem tatil yapıyoruz, dostlarımızı ziyaret ediyoruz, ara sıra da konferans veriyor.»

Minkel'e de konuşacak kadar cesaret gelmişti. «Ya sizin Freiburg'da ne işiniz var... Bayan Baastrup?» diye sordu Charlie'nin sahne dışında duyduğu en koyu bir Alman aksanıyla.

«Yerleşip oturmadan önce dünyayı görmek istemiştim de.»

Gideyim artık. Tanrım, kurtar beni buradan. Resepsiyon memuru Bay Boccaccio için yer olmadığını, otelin dolu olduğunu söylüyor, bir yandan da Bay Minkel'e oda anahtarını uzatıyordu. Charlie çok aydınlatıcı ve eğitici konferansı için bir daha teşekkür ediyordu profesöre. Rossino ise resepsiyon memuruna teşekkür etmiş kapıya doğru uzaklaşmaktaydı. Minkel'in çantası kolundaki siyah pardösünün altındaydı. Charlie yeni bir teşekkür ve özür dilemeden sonra, acele etmemeye gayret ederek Minkel'in yanından ayrılıp kapıya doğru yürüdü. Camlı kapıdan arkasına bakınca Minkel'lerin çantayı en son kimin gördüğü ve kimin elinde olduğu konusunda bir tartışmaya girmek üzere olduklarını farketmişti.

Park etmiş taksilerin arasından sıyrılan Charlie, Helga'nın yeşil bir Citroen içinde kendisini beklediği yere gidip arabaya bindi. Helga park çıkışına sürdü arabayı, biletini kutuya attı, yoldaki engel havaya kalktı. Dışarı çıkarlarken Charlie gülmeye başladı. Yutkundu birkaç kez, yumruğunu ağzına bastırdı, başını Helga'nın omzuna dayadı. Kahkahalarla gülüyordu.

«Görecektin beni, Helga!»

Yol kavşağında genç bir polis bu hem gülen, hem gözlerinden yaşlar akan iki yetişkin kadına şaşkın şaşkın baktı, Helga camını indirip polise bir öpücük gönderdi.

***

Operasyon odasında Litvak telsiz başında otuuyor, Kurtz' ia Becker de hemen arkasında ayakta bekliyorlardı. Litvak'ın yüzü solgundu, kendinden korkar gibi bir hali vardı. Başında kulaklık, ağzının önünde de mikrofonu vardı.

«Rossino bir taksiyle istasyona gidiyor,» dedi, «Çanta yanında. Motosikletini alacak.»

«Onun izlenmesini istemiyorum,» dedi Becker, Kurtz'a.

Litvak mikrofonu çekip çıkardı, kulaklarına inanamıyor gibiydi, . «İzlenmesin mi? O motosikletin çevresinde altı adamımız var. Alexis'in de en az elli adamı vardır. Motosiklete bir verici yerleştirdik, kentteki arabalara da birer alıcı. Motosikleti izlersek çantayı gözden kaçırmayız. Çanta da bizi adamımıza götürecektir.» Destek aramak için Kurtz'a döndü sonra.

«Gadi?» dedi Kurtz.

«Rossino her zaman yaptığını yapacaktır. Çantayı bir yere kadar götürüp bir başkasına verecektir. Alan da bir süre dolaştıktan sonra bir başkasına. Öğleye kadar bizi bir süre arka sokakta, boş lokantalarda, kırlık bölgede dolaştıracaklardır. Kendini göstermeden bu izlemeyi sonuna kadar götürebilecek bir ekip yoktur yeryüzünde.»

«Peki kız ne olacak, Gadi?»

«Berger, Charlie'den ayrılmayacaktır. Halil önceden kararlaştırılan sürelerde belirli yerlere telefon edecektir Eğer işin içinde bir oyun olduğundan kuşkulanırsa Berger'e kızı öldürmesini emredecektir. Eğer iki saat, üç saat ya da anlaşmış oldukları süre her neyse, o süre içinde telefon edemezse Berger, Charlie'yi nasıl olsa öldürecektir.»

Kurtz ikisine de sırtını dönüp odanın içinde dolaşmaya başladı. Litvak çıldırmış gibi gözlüyordu onu. Kurtz sonunda Alexis'e telefon açıp «bana bir yardım et» diyen bir ses tonuyla konuşmaya başladı. Bir süre konuştu, dinledi, yine konuştu, sonra telefonu kapattı.

Litvak «İstasyona varmasına dokuz saniye var,» dedi «Altı saniye.»

Kurtz onu duymazlıktan geldi. «Berger'le Charlie'nin lüks bir kuaföre girdiklerini söylediler. Büyük olay için kendilerine çekidüzen veriyorlar sanırım.» Kurtz diğer ikisinin önünde durdu.

«Rossino'nun taksisi istasyonun önünde,» dedi Litvak «Parasını ödüyor.»

Kurtz, Becker'e bakıyordu. Saygılı, hatta müşfik bir bakışla. En sevdiği atleti sonunda formunu bulmuş bir antrenör gibiydi.

Hâlâ Becker'e bakarak, «Şimon, Gadi kazandı,» dedi. «Çocuklarına akşama kadar dinlenmelerini söyle.»

Bir telefon çaldı. Kurtz açtı. Profesör Minkel operasyonun dördüncü sinir krizini geçiriyordu. Kurtz adamı dinledi, sonro uzun uzun karısıyla konuştu.

Telefonu kapatınca, «Gerçekten güzel bir gün,» dedi. «Herkes çok eğleniyor doğrusu. «Sonra mavi beresini başına geçirip konferans salonunu incelemek üzere Alexis'le buluşmaya gitti.

Charlie'nin en ağır, en uzun bekleyişiydi bu. İşin kötüsü tek başına hiçbir şey yapamıyordu. Helga kendisini gözünden

Dlr an bile ayırmıyordu. Berberde Helga'ya günün birinci telefonu edilmişti. Oradan gittikleri mağazadan Charlie'ye bir çift kürklü çizmeyle «parmakizi bırakmaya karşı» bir çift ipekli eldiven alındı. Oradan Katedral'e gidildi. Helga burada Charlie'ye bir tarih dersi verdi. Ardından, «Dünyanın en seksi erkeği... Charlie, onu görünce âşık olacaksın,» dediği Berthold Schwartz'la tanışmaya. Berthold Schwartz çıka çıka bir heykel çıktı.

«Müthiş bir insan, değil mi, Charlie? Şu eteklerini bir kaldırmak istemez miydin? Sevgili Berthold'umuz ne yapmış, biliyor musun? Fransiskan mezhebinden bir kimyacıymış ve barutu bulmuş. Tanrıyı o kadar çok seviyormuş ki, onun yaratıklarına birbirlerini havaya uçurmalarını öğretmiş. Kentin hemşerileri de onun heykelini dikmişler.» Helga, Charlie'nin kolunu sıkıca kavrayıp iyice sokuldu kıza. «Bu geceden sonra ne yapacağız, biliyor musun? Çiçek getirip Berthold'un ayakları dibine bırakırız. Tamam mı, ha tamam mı, Charlie?»

Katedralin çan kulesi Charlie'nin sinirlerine dokunmaya başlamıştı. Hangi köşeyi dönse, hangi yeni sokağa girse karşısında hep o kara kule vardı.

Yemek için lüks bir lokantaya gittiler. Helga burada kıza Baden şarabı ısmarladı. Yemek yerlerken bir daha çağırıldı telefona. Döndüğünde hemen üniversiteye gitmeleri gerektiğini, yoksa işlerini bitiremeyeceklerini söyledi. Bir sürü lüks mağazanın doldurduğu bir yeraltı geçidine girip heybetli bir taş binanın önünde dışarı çıktılar. Sütunlu kapının üzerindeki yazıyı Helga çevirmekte gecikmedi.

«İşte sana güzel bir söz, Charlie. Dinle bak. 'Gerçek insanı özgür yapar.' Karl Marx'tan bir şey yazmışlar, çok düşünceli ve güzel bir hareket değil mi?»

«Ben onu söyleyenin Noel Coward olduğunu sanırdım.» Helga'nın heyecandan kızarmış yüzünde bir öfke bulutu dolaştı.

Binanın çevresindeki taş yolda yaşlı bir polis devriye geziyordu. Oraya buraya bakıp elleriyle birbirlerine şunu bunu işaret eden kızlara ilgisizce baktı. Parmaklarının uçlarına kadar turistler işte. ön kapıya dört basamakla çıkılıyordu. Yandaki girişin önünde Homer ve Aristo'nun birer heykeli vardı. Helga'yla Charlie en çok burada kalıp heykellere ve mimariye hayranlıklarını belirtirken uzaklıkları ve yaklaşım yollarını gizlice ölçüp biçtiler. Sarı bir posterde o gece Minkel'in konferans verileceği bildiriliyordu.

«Korkuyorsun, Charlie. Bak, bu sabahtan sonra başarılı olacaksın, hiç merak etme. Kusursuzsun. Neyin gerçek, neyin yalan olduğunu ve özgürlüğün ne olduğunu göstereceksin onlara. Büyük yalanlar için büyük bir eylem gereklidir. Büyük bir eylem, büyük bir seyirci kitlesi ve büyük bir dava. Yürü haydi.»

Modern bir yaya köprüsünden geçip üniversite kahvesine girdiler. Cam duvarlar ardından öğrencilerin konferans salonuna girip çıkmalarını izlerken kahvelerini içiyorlardı. Helga bir telefon daha bekliyordu. Telefondan dönerken Charlie'nin yüzünde kendisini kızdıran bir ifade gördü.

«Ne var?» diye tıslar gibi bir sesle sordu. «Minkel'in güzelim Siyonist fikirleri için birden için acımayla mı doldu yoksa? Böylesine soylu, böylesine yüce fikirler! Bana bak, o Hitler'den de kötüdür. Kılık değiştirmiş bir zorbadır. Seni cesaretlendirmek için bir şnaps ısmarlayacağım.»

Boş parka vardıkları zaman şnapsın etkisiyle içi yanıyordu Charlie'nin. Hava kararmaya başlamıştı. Birden bir çan çaldı. Ardından daha tiz sesli, küçük bir çan daha. Helga bir sevinç çığlığı kopardı.

«Charlie, o küçük çanı duydun mu? Gümüş bir çandır o. Nedenini biliyor musun? Bir gece bir atlı yolunu kaybetmiş. Hava çok kötüymüş, ortalıkta soyguncular dolaşıyormuş. Adam birden karşısına çıkan Freiburg'u görünce o kadar sevinmiş ki. Katedrale o gümüş çanı armağan etmiş. İşte şimdi her akşam karandık basarken o çan çalar. Ne kadar güzel, değil mi?»

Charlie başını salladı, gülümsemeye çalıştı ama başaramadı. Helga kızın beline kolunu dolayıp pelerininin altına çekti. «Charlie, sana bir vaaz daha vermemi ister misin?»

Charlie başını salladı.

Helga kızı göğsünden ayırmadan saatine, sonra da ağaçlar arasındaki yola baktı.

«Bu park konusunda bir şey daha var, biliyor musun, Charlie?»

Buranın yeryüzünün ikinci en berbat yeri olduğunu biliyorum ve birincilik ödülünü de hiç kimseye vermem.

«Sana bir hikâye daha anlatayım, tamam mı? Savaşta burada bir erkek kaz varmış. Bu kaz hava saldırısı sireniymiş. Uçaklar geldiğinde ilk o duyar ve bağırmaya başlarmış. Kentliler de alarm düdüklerini beklemeden sığınaklara koşarlarmış. Kaz ölmüş, ama kentliler savaştan sonra onun anıtını dikmişler. İşte sana Freiburg. Bir anıt bombacı keşişe, bir tane de bombcı saldırısını haber verene. Bu Freiburglular iyice kaçık insanlar, öyle değil mi?» Helga birden doğrulup saatine baktı. «Tamam,» diyerek veda etmek üzere döndü.

Olamaz, diye düşündü Charlie. Helg, seni seviyorum. Ne istersen yaparım, ama beni Halil'e gönderme.

Helga kızın yanaklarını elleri arasına alıp dudaklarından öptü.

«Michel için bu, tamam mı?» Bir kez daha öptü. «İhtilal için, barış için ve Michel için. Doğruca yürü, bahçe kapısına geleceksin. Yeşil bir Ford bekliyor seni. Arkaya otur, sürücünün hemen arkasına.» Bir öpücük daha. «Charlie, müthiş bir kızsın. Seninle hep dost kalacağız.»

Charlie yürümeye başladı. Durup arkasına baktı sonra. Helga yeşil pelerini ardında dalgalanarak bakıyordu. Helga elini kaldırıp iki yana salladı. Charlie de elini sallarken Katedral kulesine baktı.

Sürücünün başında yüzünün yarısını saklayan kürklü bir şapka vardı, paltosunun kürklü yakasını da kaldırmıştı. Charlie' yi selamlamak için arkasına bakmadığı gibi, Charlie de oturduğu yerden adamın yüzünü göremiyordu. Ama şakağından genç olduğu anlaşılıyordu. Arap olduğu da tahmin edilebilirdi, Akşam trafiğini arkada bıraktıktan sonra araba hâlâ karla kaplı olan yollara scptı. Bir tren istasyonundan geçtikten sonra bir tepe aşıp bir otobüs durağında durdular. Adam Charlie'ye bozukluk para verdi.

«Bundan sonraki ilk otobüsle şu yöne iki marklık bir bilet al.»

Yıllık okul hazine avımız, diye düşündü Charlie; bir sonraki İpucu diğer ipucuna götürür, son ipucu da ödüle.

Hava karanlıktı, ilk yıldızlar belirmeye başlamıştı. Tepelerden insanı ısıran soğuk bir rüzgâr esiyordu. Yolun altında bir benzin istasyonunun ışıkları vardı ama ortalıkta ev falan yoktu. Charlie beş dakika kadar bekledikten sonra bir otobüs durdu yanı başında. Charlie biletini alıp yarıdan fazlası boş olan otobüsün kapısı yanına oturdu. Ondan sonraki iki aurakta kimse binmedi. Üçüncü durakta deri ceketli bir genç binip yanına oturdu. Bir gece önceki Amerikalı sürücüydü bu.

«İki durak sonra yeni kiliseye geleceğiz,» dedi genç. «Orada in, kilisenin yanından geç ve sağ kaldırımda yürümeye devam et. Dikiz aynasında küçük bir şeytan helkelciği asılı kırmızı bir araba göreceksin. Yolcu kapısını aç, otur ve bekle bu kadar.»

Otobüs durunca Charlie inip yürümeye başladı. Yol dümdüz ve zifiri karanlıktı. Beş yüz metre kadar ilersinde bir sokak lambası altında bir kırmızılık görünüyordu. Yeni çizmelerinin altında gıcırdayan karlar vücudu dışında yürüyormuş duygusunu daha da arttırmaktaydı. Hey, ayaklar, ne yapıyorsunuz orada? Yürü kızım, yürü. Arabaya yaklaşınca bunun iki tekerleği kaldırıma çıkmış küçük bir kokakola kamyoneti olduğunu gördü. Ondan elli metre ilerde küçük bir kahve vardı. Kahveden sonraysa hiçbir şey görünmüyordu, yine kar ve nereye gittiği bilinmeyen dümdüz bir yol. Böyle ıssız bir yere bir kahve kondurmak kimin aklıydı acaba?

Charlie arabanın kapısını açıp içeri girdi. Arabanın içi soğan kokuyordu. Arkayı dolduran boş şişe kutuları arasında bir karton kutu da soğan gördü. Dikiz aynasında küçük bir plastik şeytan sallanıyordu. Aynı şeyi Londra'daki arabada da görmüştü. Ayakları dibinde bir dizi pis kaset vardı. Yeryüzünün en sessiz yeriydi burada. Birden karşıda bir tek ışık göründü. Bir bisiklet üstünde bir papaz. Papaz geçip gitti. Charlie yine beklemeye başladı. Kahveden kasketli bir adam çıktı, havayı kokladı, saatin kaç olduğunu bilmiyormuş gibi sokağın iki yanına baktı, yine kahveye girdi. Az sonra da çıkıp arabaya doğru yürümeye başladı. Charlie'nin camına eldivenli eliyle vurdu. Charlie'nin yüzü elfenerinin ışığıyla aydınlandı, gözleri kamaştı. Elini gözlerine kaldırdı, indirirken fenerin ışığı da elini izledi. Işık söndürüldü, kapısı açıldı, bir el kendisini kavrayıp arabanın dışına çekti. Charlie şimdi adamla yüz yüzeydi, ama adam kendisinden en az otuz santim uzundu. Yüzü kasketinin gölgesinde kalmış, yakasını kulaklarına kadar kaldırmıştı.

«Hiç kıpırdama.»

Adam kızın omzuna asılı çantasını aldı, eliyle şöyle bir tarttıktan sonra içini açtı. Charlie'nin küçük radyosu üçüncü kez sıkı bir kontrolden geçti. Adam radyoyu açtı, müzik çalmaya başladı. Düğmesini çevirdi, biraz orası burasıyla oynayıp cebine soktu. Charlie bir an adamın radyoyu çok beğendiğini sandıysa da az sonra radyoyu çantaya, çantayı da arabaya bıraktığını gördü. Sonra eldivenli sağ elini kızın omzuna koyup dik durmasına yardım etti. Gözlerini gözlerinden ayırmadan vücuduğunu yoklamaya başladı. Boynunu, omuzlarını, sırtını, sütyen giymiş olsaydı bağcıklarının geçeceği yerleri, koltukaltlarını, kalçalarını, göğsünü ve karnını...

«Bu sabah otelde bileziği sağ bileğine takmıştın. Bu geceyse sol bileğine takmışsın. Neden?»

İngilizcesi bir yabancının İngilizcesiydi, eğitim görmüş ve saygılı, yumuşak bir ses, ama bir konuşmacı sesi.

«Değiştirmekten hoşlanırım.»

«Neden?»

«Yeniymiş duygusu versin diye.»

Erkek diz çöküp kızın bacakarasını, bacaklarını yokladı, sol eliyle yeni kürklü çizmelerini sıktı.

Ayağa kalkarken, o bileziğin kaç para ettiğini biliyor musun?» diye sordu.

«Hayır.»

«Kıpırdama.»

Arkasına geçmiş sırtını, kalçalarını yeniden bacaklarını ve çizmelerini yokluyordu.

«Sigortalatmadın mı?»

«Hayır.»

«Neden?»

«Michel beni sevdiği için verdi onu. Parası için değil.»

«Arabaya gir.»

Charlie'den sonra adam da direksiyona geçti.

«Pekâlâ, seni Halil'e götüreceğim.» Motoru çalıştırdı. «Kapıdan kapıya teslimat, tamam mı?»

Arabanın vitesi otomatikti ama adam çoğunlukla direksiyonu sol eliyle tutuyor, sağ elini kucağından ayırmıyordu. Boş şişelerin şakırtısı şaşırttı Charlie'yi.

«Soğan sever misin?» diye adam şangırtıyı bastırmak için bağırdı.

«Evet.»

«Yemek yapar mısın? Ne yemeği yaparsın? Makarna mı? Şnitzel mi?»

«O tür şeyler işte.»

«Michel'e ne pişirdin?»

«Biftek.»

«Ne zaman?»

«Londra'da. Benim evimde kaldığı gece.»

«Soğan yok muydu?»

«Salatada vardı.»

Yeniden kente dönüyorlardı. Bir tepeden aşağı inince yarı bitmiş fabrikalar, bomboş kamyon parklarıyla geniş bir vadiye geldiler. Bir yanda çöplerden bir dağ oluşuyordu. Ne bir dükkân, ne bir meyhane, ne de pencerelerde ışıklar vardı. Boton bir avluya girdiler. Adam arabayı durdurdu ama motoru kapatmadı. Charlie kırmızı neon harflerle «HOTEL GARNİ EDEN» diye okudu. «Willkommen! Bienvenu! Wellcome!»

Adam omuz çantasını uzatırken aklına bir şey geldi. Arkadan soğan kutusunu alıp kızın kucağına koydu. «Bunları ver ona... o da sever.» Charlie adamın eldivenli sağ elinin hareketsizliğine dikkat etti yine. «Dördüncü kat, beş numaralı oda Asansörle değil merdivenden çık. Yolun açık olsun.»

Arabanın motoru hâlâ çalışır halde kızın avludan geçip kapıdan içeri girmesine baktı. Kutu Charlie'nin düşündüğünden de ağır olduğundan iki elini kullanmak zorunda kalmıştı. Lobide kimseler yoktu, asansörün kapısı açık bekliyordu. Ama Charlie dar ve dik merdivenden çıktı. Ucuz parfüm ve bayat sigara dumanı kokuyordu içersi. Birinci sahanlıkta, cam bir bölmede oturan bir kadın başını kaldırmadı bile. Beklenmedik kadınların pek sık gelip gittikleri bir yer olsa gerek, diye düşündü Charlie.

İkinci sahanlıkta müzik sesi ve kadın kahkahaları işitildi. Üçüncü sahanlığa geldiğinde asansör yanından geçip yukarı çıktı. Asansörle çıkmasını neden istememişlerdi acaba? Ama Charlie'nin artık dayanacak gücü kalmamıştı, rolü başkaları tarafından yazılmıştı. Dördüncü kata çıktığında kollarının ağrısından başka şeyi düşünemiyordu. Birinci kapı yangın merdiveniydi, onun yanındakiyse 5 numara. Asansör, merdiven ve yangın merdiveni, diye düşündü Charlie. En az iki seçenek.

Kapıyı vurunca hemen açıldı. Charlie ilk anda, işi berbat ettim, diye düşündü. Kapıyı açan adam az önce kendisini kokakola kamyonetiyle kapıya kadar getiren adamdı. Kasketini ve sol eldivenini çıkarmıştı yalnızca. Kutuyu Charlie'nin elinden alıp yere bıraktı. Sonra kızın gözlüğünü çıkardı, katladı, geri verdi. Ardından çantasını aldı, içindekileri kuştüyü yorganın üstüne boşalttı. Tıpkı Londra'da gözüne kara gözlük taktıkları gün olduğu gibi. Odada yatağın dışında tek eşya evrak çantasıydı. Musluğun üstünde atılmıştı, içi boştu. Profesör Minkel'den çalınmasına yardım ettiği çanta...

***

Operasyon odasındaki üç adam konuşmuyorlardı. Telefon da gelmiyordu. Minkel ve Alexis'ten bile. Litvak koltuğa yığılmış oturmaktaydı. Kurtz kendince bir hayale dalmış, yaşlı bir timsah gibi gülümsüyordu. İçlerinde en kıpırtısızı olan Gadi Becker ise geçmişinin bütün vaatlerini hatırlayan bir insan gibi kararan havaya bakıyordu. Hangisini tutmuştu? Hangisini tutmamıştı?

«Ona telsiz sinyal aygıtını verseydik bu kez,» diye Litvak söylendi. «Artık güveniyorlar. Neden vermedik? Neden? Şimdi nerede olduğunu öğrenirdik.»

«Üstünü arayacaktır,» dedi Becker. «Silah arayacak, telsiz arayacak, sinyal verici arayacak.»

Litvak bir tartışmaya girmek için doğruldu. «Öyleyse neden kullanıyorlar onu? Çılgınsın sen. Güvenmediğin bir kızı, hele böyle bir iş için, neden kullanacakmışsın?»

«Şimdiye dek kimseyi öldürmedi de ondan. Kız temiz. Bu yüzden kullanıyorlar ve yine bu yüzden güvenmiyorlar. Aynı nedenle.»

Kurtz'un gülümsemesi neredeyse insan gülümsemesine dönüşmüştü. «İlk cinayetini işlediği zaman, Şimon... artık acemilikten kurtulduğu zaman... ölene dek yasaların ters yanına düştüğü zaman... İşte o zaman güvenecekler ona. O zaman herkes güvenecek. Bu gece saat dokuzda onlardan biri olacak. Hiç kuşkun olmasın, Şimon... hiç kuşkun olmasın »

25

Bir kere daha güzeldi erkek. Tam gelişmiş Michel'di. Bu Joseph ve Tayeh'di. Onu gözünde yüceltmek için düşlediği her şeydi Geniş omuzluydu, yakışıklıydı, sergilenmeyen ender bir eşyanın az bulunurluğuna sahipti. Bir lokantaya girse bütün konuşmalar kesilirdi. Kapalı alanlarda yaşamak zorunda kalan bir açıkhava insanıydı. Yüzünde hücrelerin solukluğu vardı.

Perdeleri kapatmış, yatağın yanındaki lambayı yakmıştı. Charlie'ye oturacak iskemle yoktu. Halil de yatağı çalışma masası olarak kullanıyordu. Yastıkları soğan kutusunun yanına atıp kızı yastıkların olduğu yere oturttu. Çalışırken konuşuyordu.

«Minkel'in iyi bir insan olduğunu söylüyorlar. Belki de öyledir. Onun hakkında yazılanları okuduğumda, bu Minkel bunları söylemek için yürekli bir olmalı dedim kendi kendime. Belki de ona saygı duyardım. Ben düşmanıma saygı duyabilirim. Bu konuda çekinmem yoktur.»

Halil soğanları bir köşeye boşaltmış, kutunun altından sol eliyle bir dizi küçük paket çıkarıyordu. Sonra paketleri sağ eliyle bastırıp yine sol eliyle kâğıtlarını açmaya başladı. Dikkatini bir şey üzerinde toplamak için çırpınan Charlie, paketlerin içinden çıkanları ezberlemeye çalıştı ama başaramayıp pes etti. İki yeni elfeneri, eğitimde kullandığını andıran bir fünye, çakı, pens, tornavida, lehim aygıtı, bir kangal ince kırmızı tel, bakır tel, bantizole ,bir elfeneri lambası, bir parça tahta. Halil lehim aygıtını lavabonun yanındaki prize sokunca odaya yanık toz kokusu yayıldı.

«Siyonistler bizi bombalarken iyi insanları düşünüyorlar mı? Hiç sanmıyorum. Ya köylerimize napalm attıkları, kadınlarımızı öldürdükleri zaman? Hiç, ama hiç sanmıyorum. Uçaktaki İsrailli teröristin, 'Zavallı siviller, zavallı masum insanlar,' dediğini düşünemiyorum doğrusu.» Yalnızken çok konuşuyor olmalı, diye düşündü Charlie. Ve çoğu zaman da yalnız. İnancını ayakta tutmak, vicdanını susturmak için konuşuyor. «Saygı duyabileceğim çok kişiyi öldürdüm,» dedi Halil. «Siyonistler daha çok insan öldürmüşlerdir. Ama ben yalnız sevgi için öldürüyorum. Filistin için, onun evlatları için öldürüyorum. Böyle de düşünmeye çalış. Heyecanlı mısın?»

«Evet.»

«Çok doğal bu. Ben de heyecanlıyım. Tiyatroda da heyecanlanır mısın?»

«Evet.»

«Aynı şeydir. Terör tiyatrodur. Biz de insanları esinlendirir, korkutur, öfke ve sevgi uyandırırız. Aydınlatırız. Tiyatro da öyle. Gerilla dünyanın en büyük oyuncusudur.»

«Michel de böyle yazmıştı.»

«Bunu ona ben söylemiştim. Benim fikrimdi bu.»

Halil yağlı kâğıtla sarılı bir paketi açtı. İçinde üç tane yarım kiloluk Rus plastiği vardı. Bunları gururla kuştüyü yorganın üstüne yerleştirdi.

«Siyonistler korku ve nefret için öldürürler. Filistinliler sevgi ve adalet için. Bu farkı hatırla. Çok önemlidir. Korktuğun zaman bunu hatırlayacaksın, değil mi? Kendi kendine adalet için' diyeceksin. Bunu yaptığın takdirde korkun yok olacak.»

«Ve Michel için,» dedi Charlie.

Halil tatmin olmamıştı. «Doğal olarak onun için de,» dedi. Bir kesekâğıdından iki çamaşır mandalı çıkarıp mekanizmasını incelemek için ışığın altına tuttu. Charlie onun yanağıyla kulağının birleştiği yerde derisinin sanki erimiş ve yeniden birleştirilmiş gibi bembeyaz olduğunu gördü.

Halil mandallardan daha iyisini seçerken, merakından, «Neden hep elini yüzüne götürüyorsun?» diye sordu.

«Bir an çok yorulduğumu hissettim.»

«Uycın öyleyse. Görevin için hazır ol. İhtilal için. Bu bomba türünü tanıyor musun? Tayeh bunu öğretti mi?»

«Bilmiyorum. Belki Bubi öğretmiştir.»

«Öyleyse yaptıklarıma dikkat et.» Halil kızın yanına oturup tahtanın üstüne tükenmez kalemle devreler çizdi. «Her işe yarayacak bir bomba yapıyoruz. Şurası saatli bombadır, şurası da bubi tuzağı. Hiçbir şeye güvenmeyeceksin. Felsefemiz budur bizim.» Charlie'ye bir mandalla iki raptiye uzattı. Charlie raptiyeleri mandalın iki yanına soktu. «Ben Yahudi aleyhtarı değiiim, bunu biliyor muydun?» diye sordu erkek.

«Evet.»

Charlie mandalı geri verdi, Halil musluğun yanına gidip tellerin ucunu raptiyelere lehimlemeye başladı.

«Nereden biliyorsun bunu?»

«Tayeh de aynı şeyi söyledi. Michel de.» Ve en az daha iki yüz kişi, diye düşündü.

«Yahudi aleyhtarlığı bir Hıristiyan icadıdır.» Halil, Minkel'in açık çantasını yatağa taşıdı. «Siz Avrupalılar her şeyin karşısındasınız. Arap aleyhtarı, Yahudi aleyhtarı, karaderili aleyhtarı. Bizim Almanya'da pek çok dostumuz var. Filistin'i sevdiklerinden değil. Yahudilerden nefret ettikleri için. Helga'ya bak... ondan hoşlanıyor musun?»

«Hayır.»

«Ben de. Kokuşmuş artık. Hayvanları sever misin?»

«Evet.»

Halil kızın yanına oturdu. «Michel sever miydi?»

Sakın duraksama, seçimini hemen yap, demişti Joseph. Kararsız olmaktansa tutarsız olmak daha iyidir.

«Hayvanlar hakkında hiç konuşmadık.»

«Atlar hakkında da mı?»

Ve hiçbir zaman söylediğin bir şeyi düzeltmeye kalkışma.

«Hayır.»

Halil cebinden katlı bir mendil çıkarıp açtı. İçinde cam; ve akrebi çıkarılmış ucuz bir cep saati vardı. Saati patlayıcının yanına bırakıp kırmızı tel yumağını aldı. Charlie tahtayı uzattı. Halil kızın elindekini alıp raptiyeleri tutturdu, çekiçle üzerlerine vurup çizdiği planın üstündeki yerlerine çaktı, kırmızı teli de plana göre yerleştirdi. Sonra gidip telleri pile lehimledi. Charlie de gerekli boylarda bantizole kesti.

Halil saati de yerleştirirken gururla, «Gördün mü?» dedi.

Kızın çok yakımndaydı şimdi. Charlie sıcacık gibi hissediyordu onun bu yakınlığını.

Halil bir ampul alıp telin ucunu altına doladı. «Kardeşim sana göre dinine bağlı mıydı?»

«Bir dinsizdi o.»

«Kimi zaman dinsizdi, kimi zaman da çok dindar. Çoğunlukla da kadınlara, fikirlere ve arabalara düşkün bir çocuk. Tayeh kampta çok disiplinli davrandığını söylüyor. Ne Kübalılar, ne de Almanlar, hatta hiç kimseyle ilişki kurmamışsın.»

«Michel'i istiyordum ben. Hepsi bu. Michel.» Charlie erkeğe bakınca kardeş sevgisinin Michel'in dediği kadar sağlam olup olmadığını düşündü. Halil'in yüzü asılmıştı.

«Tayeh büyük bir insandır,» dedi. Belki de Michel'in büyük olmadığını ima ediyordu. Ampul yandı. «Devre tamam.» Halil uzanıp dinamitleri aldı. «Tayeh'le ben... biz birlikte öldük. Tayeh o olaydan söz etti mi sana?» Charlie'nin yardımıyla patlayıcıları bantta birbirlerine sıkıca bağladı.

«Hayır.»

«Suriyeliler yakaladılar bizi... şuradan kes. Önce dövdüler. Bu normaldir. Ayağa kalk, lütfen.» Halil kutudan eski bir battaniye çıkardı. Charlie battaniyeyi gergin tutarken usta hareketlerle uzun parçalar halinde kesti. Battaniyenin iki yanındaki yüzleri birbirlerini çok yakındı. Erkeği Arap vücudunun ılık tatlılığının kokusunu duyabiliyordu .

«Bizi dövdükçe öfkelendiler, dövdükçe öfkelendiler, sonunda bütün kemiklerimizi kırmaya karar verdiler. Önce parmaklarımızı, sonra kol ve bacaklarımızı, en sonunda da dipçiklerle kaburgalarımızı.»

Battaniyeyi kesen çakının keskin ucu yüzünden birkaç santim uzaktaydı. Halil battaniyeyi sanki avlayıp öldürdüğü bir avmış gibi temiz hareketlerle kesiyordu. «İşimizi bitirince bizi çölde bıraktılar. Ben memnundum. Hiç olmazsa çölde ölecektik. Ama ölmedik. Bizim komandolardan bir devriye bizi buldu. Tayeh'le üç ay yan yana yattık hastanede. Alçılar içinde. Çok konuştuk, çok iyi dost olduk, birlikte çok yararlı kitaplar okuduk.»

Halil kestiği battaniye parçalarını Minkel'in çantasına yerleştirdi. Bombayı koymak için yumuşak bir yatak yapıyordu. Çantanın kilidi kapalıydı. Arka menteşeleri sökülmüştü, oradan çalışıyordu.

«Tayeh bir gece bana ne dedi, biliyor musun? 'Halil, daha ne kadar oynayacağız bu iyi insan rolünü? Bize kimse yardım elini uzatmıyor, kimse teşekkür etmiyor. Esaslı konuşmalar yapıyoruz, Birleşmiş Milletlere iyi konuşmacılar gönderiyoruz. Ve bir parça adalet için belki daha elli yıl bekleyeceğiz. Bu arada Arap kardeşlerimiz bizi öldürüyorlar, Siyonistler öldürüyor, Falanjistler öldürüyor, geri kalan bir avuç insanımız da dört bir yana dağılıyor. Ermeniler gibi. Yahudiler gibi. Ama bir iki bomba yapabilsek... birkaç kişi öldürebilsek... ortalığı mezbahaya çevirsek... belki de tarihin bir iki dakikası...'»

Halil sözünü bitirmeden hazırladığı bombayı alıp çantanın içine yerleştirdi.

«Gözlüğe ihtiyacım var,» dedi yaşlı bir adam gibi başını sallayarak. «Ama benim gibi bir adam gidip de nereden gözlük alabilir ki?»

«Tayeh gibi işkence edildiyse neden onun gibi topallamıyorsun?» diye sordu Charlie.

Halil tellerin ucundan ampuü çıkarıp uçları fünyeye bağlamak üzere kıvırdı.

«Benim topallamamamın nedeni bana güç vermesi için Tanrıya yalvarmış olmam. Tanrı da bana Arap kardeşlerim yerine gerçek düşmanlarımla savaşabileyim diye gücümü geri verdi.»

Halil fünyeyi kıza verip onun bağlantıları yapmasına baktı. Charlie'nin işi bitince fünyeyi aldı, artan teli ustaca, hemen hemen bilinçsiz bir hareketle, çalışmayan parmaklarının ucuna sararak bir yumak yaptı, sonra bir iki kez de ucunu çevresine doladı.

«Michel'in ölmeden önce bana ne yazdığın; biliyor musun? Son mektubunda?»

Hayır, Halil bilmiyorum. Halil sardığı yumağs çantanın içine attı.

«Efendim?»

«Hayır, deciim. Bilmiyorum.»

«Ölümünden bir iki saat Önce postalamış. Bu kızı seviyorum. Diğerlerine benzemiyor. Onunla ilk tanıştığımda bir Avrupalının felç olmuş vicdanına sahipti ve orospuydu. Ama şimdi ruhen Arap oldu. Bir gün onu sana ve halkımıza göstereceğim.»

Şimdi iş bubi tuzağını hazırlamaya kalmıştı. Bunun için daha yakından çalışmak zorundaydılar. Charlie çantanın kapağının içinden çelik bir tel geçirecek, sonra küçük ellerini aradan sokup telin ucunu mandala bağlarken Halil de çantayı aralık tutacaktı. Bu iş de bitince Halil çantayı musluğun yanına götürüp menteşelerin uçlarını lehimledi. Dönüşü olmayan noktayı aşmışlardı artık.

«Bir keresinde Tayeh'e ne dedim biliyor musun?»

«Hayır.»

«Tayeh, dostum, biz Filistinliler sürgün yerlerimizde çok tembeliz. Neden Pentagon'da Filistinli yok? Dışişleri Bakanlığında? Neden New York Times'ı, Wall Street'i ve ClA'yi biz yönetmiyoruz? Neden büyük çabamız konusunda Hollywood'da film çevirmiyoruz? Neden New York Belediye Başkanlığına, Yüksek Mahkemeye seçilmiyoruz? Neyimiz var bizim, Tayeh? Neden girişimci değiliz? Halkımızın doktor, bilimadamı, öğretmen olmaları yeterli değil. Neden Amerika'yı da biz yönetmiyoruz? Bomba ve makineli tüfek kullanmak zorunda olduğumuzdan mı?'»

Kızm önünde durmuş, iyi bir işadamı gibi taşıyordu çantayı.

«Ne yapmamız gerektiğini biliyor musun?»

Bilmiyordu Charlie.

«Yürümeliyiz Hepimiz. Bizi bir daha ayağa kalkamaz duruma getirmelerinden önce.» Kıza kolunu uzatıp ayağa kaldırdı. «Birleşik Devletler'den, Avustralya'dan, Paris'ten, Ürdün'den, Suudi Arabistan'dan, Lübnan'dan... yeryüzünde Filistinlilerin olduğu her yerden. Uçaklarla, gemilerle. Milyonlarca Filistinli. Kimsenin durduramayacağı bir sel gibi.» Halil kıza çantayı verip aletlerini kutuya doldurmaya bşladı. «Sonra hep birlikte vatanımıza yürüyüp evlerimizi, topraklarımızı, köylerimizi geri alırız. Ama olmayacak bir şey bu. Neden biliyor musun? Gelmezler de ondan.» Halil yere çömelip halının üzerinde herhangi bir iz kalmaması için düşen parçaları topladı. «Zenginlerimiz yaşam düzeylerindeki sosyal ve ekonomik düşüşe katlanamayacaklardır. Tüccarlarımız bankalarını, mağazalarını, bürolarını terkedemeyeceklerdir. Doktorlarımız lüks kliniklerini, avukatlarımız müşterilerini, profesörlerimiz rahat üniversitelerini bırakamayacaklardır. Böylece zenginler para kazanırken yoksullar çarpışacaktır. Zaten ne zaman başka türlüsü oldu ki?»

Charlie otelden çıkarken önden iniyordu. Elinde çantası bir orospu. Kokakola kamyoneti hâlâ avludaydı. Ama Halil sanki arabayı hayatı boyunca hiç görmemiş gibi yanından geçip üstüne saman balyaları yüklü bir çiftçi Ford'una bindi. Charlie? Evet Halil, anladım. Öyleyse tekrar et. Tekrar etti Charlie. Barış için bu, unutma. Unutmam, Halil. Barış için. Michel için. Filistin için. Joseph ve Halil için. Marty için, ihtilal için ve İsrail için. Gerçek tiyatrosu için.

Halil bir samanlığın yanında durmuş, farlarını sündürmüştü. Saatine bakyordu. Yolun ilersinde bir elfeneri iki kez yakılıp söndürüldü. Halil uzanıp kızın yanındaki kapıyı açtı.

«Adı Franz, sen de Margaret olduğunu söylersin. Talihin açık olsun.»

Charlie kapıdan içeri girmeden önce köprüyü yürüyerek geçmek istediğinden Franz'a kendisini köşede indirmesini söylemişti. Soğuktan gelen birinin soluksuz haliyle girmek istiyordu içeri. Yayaların kaymaması için kum dökülmüş basamaklardan sokağa çıktığında karşısında üniversite kütüphanesinin cam kapılarını gördü. Öğrenci kantininde hâlâ ışıklar yanıyordu. Rachel'le bir genç pencerenin önünde oturmaktaydılar. Charlie taş yolda yürümeye başladı. Konferans salonu karşısındaydı şimdi, ışıldaklarla kızıl renge boyanmıştı taş duvarları. Arabalar kapıya yanaşıyor, davetliler birer ikişer geliyorlardı. Dört basamağı tırmanıp ön kapıya geliyorlar, kapı önünde duraklayıp birbirlerinin ellerini sıkıyorlar, böylesine önemli kişiler olmalarından dolayı birbirlerini kutluyorlardı.

İki güvenlik memuru kadınların çantalarını arıyorlardı. Charlie yürümeye devam etti. Gerçek insanı özgür yapar.

Elindeki çantanın dizlerine sürtündüğünü hissediyordu. Bir polis arabasının sirenini duyunca korkuyla omuzları kasıldı, ama yürümeye devam etti. Yanar döner mavi ışıklarıyla iki polis motosikleti parlak siyah bir Mercedes'in önünde kapıya yanaştı. Genellikle lüks arabalar geçtiğinde, Charlie arabanın içindekilere kendilerine bakılıyormuş tatminini vermemek için başını aksi yöne çevirirdi. Ama bu gece farklıydı. Bu gece dimdik yürüyebilirdi, yanıtı elindeydi. Bu yüzden arabadan inenlere dikkatle baktı. Siyah giysili ve gümüş kravatlı, kırmızı yüzlü şişmanca bir adamla üç çeneli, vizon mantolu, aksi suratlı karısı. Büyük yalanlar rçin büyük bir dinleyici kitlesine ihtiyacımız vardır. Bir flaş patladı, ünlü çift en az üç kişinin hayranlık bakışları altında içeri girdiler. Az kaldı orospu çocukları, diye düşündü Charlie. Az kaldı.

«Merdivenin başında sağa dön. Köşeye kadar devam et yoluna. Scıkın ırmağa düşme,» diye şaka etmişti Helga. «Halil'in bombaları su geçirmez değildir. Sen de, Charlie.» Kız binanın yan tarafındaki dar yolda yürümeye başladı. Kaldırım giderek genişleyip bir avluya dönüştü. Avlunun ortasında bir polis kamyoneti duruyordu. İki polis konuşup gülüşmekteydiler. Charlie yan kapıdan ancak on beş metre kadar uzaktaydı. Beklediği sakinliği hissetmeye başlamıştı şimdi. Bütün diğer kişiliklerini soyunma odasında bırakmış olarak sahneye çıktığında olduğu gibi. Güney Afrikalı Imogen'di, liberal kahramanına yardıma koşuyordu. Yan kapıya varmıştı artık. Kapı kapalıydı. Kolunu tutup çevirdi ama açılmadı. Eliyle itti, yine açılmadı. Bir adım geri çekilip baktı. Sonra çevresinde kendisine yardım edecek birini arandı. İki polis de bu arada birbirlerini bırakmışlar, kuşkuyla kendisinden yana bakıyorlardı. Ama İkisi de yanına gelmek için bir harekette bulunmamışlardı.

Perde açıldı. Haydi.

«Affedersiniz, İngilizce biliyor musunuz?» diye seslendi polislere.

Adamlar yine de kıpırdamadılar. Yürümek gerekiyorsa kadin yürüsündü, ne de olsa hem sıradan bir insandı, hem de kadındı.

«İngilizce biliyor musunuz dedim. Englisch Sprechen Sie? Bu çantanın bir an önce profesöre verilmesi gerek. Hemen. Lütfen buraya gelir misiniz?»

Polisler kaşlarını çattılarsa da, biri şerefine uygun bir ağırlıkla kıza doğru yürüdü.

«Toilette nich hier!» Adam başını kızın geldiği yana çevirdi.

«Ben tuvaleti sormadım. Bu çantayı Profesör Minkel'e verecek birini bulmanızı istiyorum. Minkel!» Çantayı kaldırıp gösterdi.

Polis gençti ve gençliğini umursamıyordu. Çantayı kızın elinden almadan kilitli olup olmadığını anlamak için kulaklarına bastırdı.

Evlat, şu anda intihar ettin ve hâlâ kaşlarını çatmış duruyorsun, diye düşündü Charlie.

«Öffnen!»

«Açamam, kilitli,» dedi Charlie. Sesine bir umutsuzluk havası vermişti. «Profesörün çantası bu, anlamıyor musunuz? Bildiğim kadarıyla konferans notları var içinde. Bu geceki konferansının notları.» Charlie dönüp kapıyı yumruklamaya başladı. «Profesör Minkel? Ben geldim. Wist'den Imogen Baastrap!»

İkinci polis de yanlarına gelmişti bu sırada. O, daha yaşlı ve esmerdi. Charlie onun yetişkinliğine hitap etti. «Siz İngilizce biliyor musunuz?» Tam o anda kapı bir iki parmak açıldı, keçi yüzlü bir adam kuşkuyla kendisine baktı. Adam polise Almanca bir şeyler söyledi, Charlie polisin yanıtındaki «Amerikanerin» sözcüğünü anladı.

Neredeyse ağlayacak bir halde, «Ben Amerikalı değilim,» diye bağırdı. «Adım Imogen Baastrup. Güney Afrikalıyım. Profesör Minkel'in çantasını getirdim. Çantayı kaybetmişti. Bunu lütfen hemen kendisine verir misiniz?»

Kapı iyice açılmıştı şimdi. Altmış yaşlarında, siyah giysili, kısa boylu, şişmanca adam ortaya çıktı. Yüzü bembeyazdı. Charlie onun da korktuğunu düşündü.

«İngilizce biliyor musunuz, efendim?»

Adam hem İngilizce biliyordu, hem de İngilizce yemin etmişti. Öyle bir, «Evet,» dedi ki, hayatının sonuna kadar bir daha sözünden dönmesine olanak yoktu sanki.

«Öyleyse bunu lütfen Profesör Minkel'e verin. Imogen Baastrup verdi deyin. Otel aptalca bir yanlışlık yapıp çantasını benim eşyalarımın arasına karıştırmış. Bu gece konferansını izleyeceğim ve...»

Çantayı uzattığı halde adam almıyordu. Charlie'nin arkasındaki polise bakmaktaydı. Polisten hafif bir güvence alır gibi oldu. Bir daha çantaya, sonra Charlie'ye baktı.

«Böyle gelin,» diye yana çekildi.

Charlie şaşırmıştı. Senaryoda yoktu bu. Ne Halil'in, ne

Helga'nın, ne de başkasının. Ya Minkel çantayı kendi yanında açarsa?

«Bunu yapamam. Salonda yerimi almam gerek, oysa dcıho bilet bile alamadım. Lütfen!»

Ama siyah giysili adam da emir almıştı. O dcı korkuyordu. Charlie çantayı uzatınca sanki alevler saçıyormuş gibi geri sıçradı .

Kapı arkalarından kapandı. Şimdi tavanında borular uzanan bir koridordaydılar. Adam önden yürüyordu. Charlie yanan mazot kokusu duydu, yüzüne bir sıcak dalgası vurdu. Bayılmayı ya da kusmayı düşündü bir an. Çantanın sapı kolundaki kanı emip boşaltıyordu sanki.

Özerinde «Girilmez» yazılı bir kapının önüne gelmişlerdi Adam kapıyı vurup, «Oberhauser! Çabuk!» diye bağırdı. Charlie çevresine bakınınca arkasında deri ceketli iki sarışın genç gördü. Ellerinde makineli tüfekler vardı. Tanrım, neler oluyor burada? Kapı açıldı. Oberhauser bir adımda içeri girip sanki kızla hiçbir ilgisi yokmuş gibi yana çekildi. Sahne arkası ve kenarları kum torbalarıyla örtülmüştü. Tavan da kümes teliyle tutturulmuş balya balya pamukla doluydu. Kapıdan içeri doğru iki tarafı kum torbalarıyla dolu bir yol yapılmıştı. Sahnenin ortasında üzerinde içki bardakları olan alçak bir sehpa vardı. Sehpanın yanında da, alçak bir koltukta balmumu gibi bir yüzle Minkel oturuyordu. Karşısında karısı, yanında da Charlie'nin

Oberhauser'in karısı sandığı şişman bir Alman kadını vardı.

Sahnenin kenarlarında, kum torbaları arasında da iki ayrı grup halinde diğerleri yer almışlardı. Sözcüleri ortada yan yana duruyorlardı. Bir yanda Kurtz, diğer yanda da orta yaşlı, yumuşak yüzlü bir adam. Charlie, Alexis'i böyle görmüştü. Alexis' in yanında düşmanca yüzleri kendisine çevrili kurtlan duruyordu. Onların karşısında Charlie'nin artık tanıdığı aile bireyleri, birkaç yabancı yer almışlardı. Alman meslektaşlarına karşı Yahudi yüzlerinin esmerliği ömrünün sonuna dek unutamayacağı bir tabloydu kız için.

«O nerede?» diye sormak için ağzını açtığında, Joseph'in açılış gecesindeki bir yapımcı kadar yorgun ve yalnız olarak herkesten ayrı bir köşede durduğunu gördü. Joseph kıza doğru gelip Minkel'e giden yolunu açık bırakarak bir yanda durdu.

«Söyleyeceklerini söyle, Charlie. Normal olarak ne söyleyeceksen, masadakilere aldırış etme.»

Charlie erkeğin elinin yaklaştığını, kıllarının derisine dokunuşunu hissediyordu. «Seni seviyorum, nasılsın...» demek istiyordu. Ama söyleyeceği başka şeyler vardı. Derin bir soluk alıp tiradına başladı.

«Profesör, korkunç bir şey oldu. O aptal otel personeli sizin çantanızı benim eşyama karıştırıp odama göndermişler. Sizinle konuştuğumu görmüş olmalılar...» Joseph'e dönüp söyleyecek söz bulamadığını işaret etti.

«Çantayı profesöre ver,» dedi Joseph.

Minkel uzun bir hapis cezası yiyen bîr insan gibi donuk ve dalgın halde ayakta duruyordu. Bayan Minkel gülümsemeye çalışmaktaydı. Charlie'nin dizleri tutmuyordu. Ancak Joseph'in dirseğini tutan eline dayanarak birkaç şey daha söylerken çantayı uzattı.

«Çantayı elbiselerimin arkasına sokuşturdukları için yarım saat öncesine kadar görmemiştim. Ama birden görüp de etiketini okuyunca, az daha...»

Minkel uzanıp çantayı alacaktı. Ancak Charlie uzatmaya yeltendiğinde başka eller çantayı kaptığı gibi yerde ağır kablolar ucunda duran kocaman kara bir kutunun içine soktular. Bir anda herkes kendisinden korkmuş gibi kum torbalarının ardına saklanmışlardı. Joseph'in güçlü kollan da Charlie'yi kavrayıp onların yanına çekti, eliyle başını yere bastırdı. Charlie başını eğerken ağır bomba giysileri içinde, kalın cam miğferli bir adamın kutuya doğru yürüdüğünü gördü. Boğuk bir ses susmalarını emretti Joseph kendisini kavramış, vücudunu vücuduna siper yapmıştı. İkinci bir emirle tutulan soluklar boşaltıldı, başlar yine doğruldu. Ama Joseph hâlâ kızı bırakmamıştı. Uzaklaşan ayaksesleri duyuldu. Joseph başından elini çektiğinde Charlie, Litvak'ın kendi yapısı olduğu belli olan bir bombayla gelmekte olduğunu gördü. Telleri daha bağlanmamıştı. Joseph de bu arada kendisini yine odanın ortasına getirmişti.

Kulağına, «Açıklamana devam et,» dedi. «Etiketi okuduğunu anlatıyordun. Oradan devam et. Ne yaptın sonra?»

Derin bir soluk al.

«Resepsiyona sorduğumda sizin dışarı çıktığınızı, üniversitede konferans vereceğinizi söylediler. Ben de bir taksiye atlayıp... bilmem beni bağışlayabilecek misiniz? Benim uçağım kalkmak üzere. Size iyi şanslar dilerim, profesör.»

Kurtz'un bir işareti üzerine Minkel cebinden anahtarlığını çıkarmış, elinde açacak çantası olmamasına karşın, bir anahtar seçiyordu. Ama Charlie yarı yürüyerek, yarı taşınarak kapıya doğru götürülmeye başlamıştı bile.

Yapmayacağım, Jose. Yapamam. Dediğin gibi tüm cesaretimi harcadım artık. Beni bırakma, Jose. Bırakma beni. Charlie arkadan boğuk emirler yağdığını, herkes kaçışırken çıkan ayakseslerini duydu.

Kurtz arkalarından, «İki dakika!» diye bağırdı.

İki sarışın genç ve makineli tüfekleriyle koridordaydılar yine.

«Onunla nerede buluştun?» diye sordu Joseph.

«Hotel Eden diye bir yer. Kentin dışında bir tür bir genelev. Bir eczanenin yanında. Kırmızı bir kokakola kamyoneti var. FR çizgi BT bir iki harf daha ve 5. Bir de eski bir Ford. Ama onun plakasını alamadım.»

«Çantayı aç.»

Charlie çantasını açtı. Joseph konuştuğu gibi hızlı hareketlerle küçük saatli radyosunu alıp yerine cebinden çıkardığı bir benzerini yerleştirdi.

«Daha önce kullandığımız türden değil. Yalnız bir istasyonu alır. Saati gösterir ama alarmı yok. Senin bulunduğun yeri gösteren sinyal gönderir.»

«Ne zaman?» diye aptalca sordu Charlie.

«Halil'in sana emirleri nedir?»

«Yol boyunca yürümeye devam edeceğim. Jose, sen ne zaman geleceksin?»

Erkeğin yüzündi bitkin ve umutsuz bir ciddilik vardı, amo ödün okunmuyordu.

«Dinle, Charlie. Dinliyor musun?»

«Dinliyorum, Jose.»

«Radyonun ses düğmesini bastırırsan. Çevirirsen demiyorum, bastırırsan. Biz Halil'in uyuduğunu anlayacağız. Tamam mı?»

«O öyle uyumaz.»

«Ne demek istiyorsun? Nasıl uyuyacağını sen nereden biliyorsun?»

«Senin gibi o da, gece gündüz uyanık duran tiplerden. Oraya dönemem, Jose. Beni zorlama buna.»

Yalvaran bakışlarla bakıyordu erkeğin yüzüne, yumuşamasını bekliyordu. Ama taş gibiydi Joseph'in yüzü.

«Onunla yatmamı istiyor! Bir düğün gecesi istiyor, Jose! Hiç aldırmıyor musun buna? Michel'in bıraktığı yerden devir alıyor. Michel'i sevmiyordu. Şimdi öç almış olacak. Hâlâ gidecek miyim?»

Charlie erkeği öylesine sıkı kavramıştı ki, Joseph güçlükle kurtuldu elinden. Charlie başı öne eğik, erkeğin göğsüne yaslanmış duruyor, onun kendisini yeniden koruması altına almasını istiyordu. Ama Joseph ellerini kızın koltukaltlarına sokup başını kaldırınca, Charlie onun yüzünün kapalı ve kilitli olduğunu gördü. Aşk ne kendisinin, ne Charlie'nin, ne de Halil'in uğraşacağı bir şey değildi. Kızı yoluna gönderdi sonra, ama Charlie onun ellerini sıyırıp yalnız başına yürüdü. Joseph kızın arkasından bir adım attı, sonra durdu. Charlie arkasına bakınca nefret etti ondan. Gözlerini kapattı, açtı, derin bir soluk koy verdi.

Ölüyüm artık.

Charlie sokağa çıkıp yürümeye başladı. Anayola çıkınca çevresine bakındı, Katedral kulesini gördü. Sağa döndü ve hayatında yürümediği kadar ağır yürümeye başladı. Sayı sayıyordu. Çocuk şiirleri okuyordu. Konferans salonunda olanları hatırlıyordu. Ama Kurtz da, Joseph de, her iki tarafın katil bakışlı teknisyenleri de yoktu. İlersinde Rossino motosikletini bir kapı aralığından sessizce çıkarmaktaydı. Charlie gencin yanına varınca Rossino bir başlık, bir deri ceket verdi. Charlie ceketi giyerken arkasına bakınca geldiği yönde turuncu bir parıltı gördü. Batan güneşin ışığı gibi. Işık kaybolduktan sonra bile gözleri kamaşıyordu. Sonra da uzun zamandır beklediği gümbürtüyü duydu. İçinde onarılmayan bir şeyin parçalanması gibi. Sevginin kesin ve ebedi sonu. Pekala Joseph, elveda.

Aynı anda Rossino'nun motoru çalıştı, nemli havayı zafer dolu kahkahasıyla paramparça etti. Ben de gülüyorum, diye düşündü Charlie. Hayatımın en komik günü.

Rossino ara sokaklardan geçerek dikkatle hazırlanmış yol planını izliyordu. Hafif yağmur karları eritmişti. Ama Rossino yerin kayganlığını ve yolcusunun önemini gözönüne alarak çok dikkatle sürüyordu motosikleti. Charlie'ye neşeli şeyler söylüyordu. Çok eğleniyor gibiydi. Ama Charlie onun sevincini paylaşacak durumda değildi. Sonunda bir tepeden indiler, bir kapıdan geçip iki yanı ağaçlıklı bir başka yola girdiler. Yeni bir tepeye tırmandıklarında Rossino motoru durdurup ağaçlar arasına çekti. Yanında getirdiği bavuldan bir çantayla bir torba giyecek çıkardı. Charlie üstünü değiştirirken de elfeneriyle kızı aydınlatıp seyretti. Charlie bir an yarı çıplak kalmıştı erkeğin önünde.

Beni istiyorsan alabilirsin, kimseye bağlı değilim.

Charlie'nin kendince değeri kalmamıştı artık, kimseyi de sevemezdi. Başladığı yerdeydi işte.

Çantasındaki eşyaları aktardı. Pudriyer, tamponları, birkaç kuruş bozukluk para, Marlboro paketi. Küçük saatli radyosu... Ses düğmesine bas, duyuyor musun, Charlie? Rossino esk' pasaportunu alıp yenisini verdi. Ama Charlie bu kez hangi milletten olduğunu merak edip bakmadı bile.

Rossino kızın eski giysilerini alıp çantasına yerleştirdi Çantasıyla gözlüğünü de. «Burada bekle ama gözünü yoldan ayırma. İki kez kırmızı bir ışık yakıp söndürecek.» Rossino gideli beş dakika olmamıştı ki, Charlie ağaçlar arasında ışığı gördü. Yaşasın, en sonunda bir dost işte!

26

Halil, Charlie'nin kolunu tutup yepyeni arabaya doğru götürdü. Charlie hem ağladığı, hem de titrediği için yürümekte güçlük çekiyordu, Halil bir kamyonet sürücüsünün alçakgönüllü giysilerinden sonra şimdi bir Alman işadamının kusursuz giyimine bürünmüştü; yumuşacık siyah palto, gömlek, kravat, iyi bir berber elinde kesilmiş ve arkaya taranmış saçlar. Kapıyı açıp paltosunu çıkardı, kızın omuzlarına sıkı sıkı sardı. Charlie erkeğin kendisinden nasıl olmasını beklediğini bilemiyordu. Ama Halil onun bu durumuna şaşkınlıktan çok saygı göstermekteydi. Motor çalışıyordu. Kalorifer düğmesini de sonuna kadar açtı.

«Michel seninle gurur duyardı,» dedi arabanın iç ışığında kıza bakarken. Charlie cevap vermek için ağzını açtı, ama birden ağlamaya başladı. Halil kıza bir mendil uzöttı. Charlie gözlerinden boncuk boncuk yaşlar yuvarlanırken elleri arasında büktü durdu mendili. Ağaçlıklı tepeden aşağı inmeye başladılar.

«Ne oldu?» diye fısıldadı Charlie.

«Bizim için çok büyük bir zafer kazandın. Minkel çantayı açarken öldü. Siyonizmin diğer dostlarının da ağır yaralı oldukları söyleniyor. Yaralıları sayıyorlar hâiâ. Dehşetten söz ediyorlar. Cinayet. Bir kez de gidip Raşidiye'yi görseler. Tüm üniversiteyi davet ediyorum ben. Sığınaklardan çıkarken makineli tüfekle taranmak neymiş görsünler. Kemikleri kırılsın, çocuklarına işkence yapılırken seyretmek zorunda bırakılsınlar. Yarın bütün dünya Filistinlilerin Siyonistlerin zavallı zencileri akmayacaklarım okuyacaktır.»

Arabanın içi sıcaktı ama Charlie'nin titremesi bir türlü geçmiyordu. Erkeğin paltosuna daha sıkı sarındı.

«Ne olduğunu sen anlatacak mısın?» diye sordu Halil.

Charlie başını salladı. Koltuklar yumuşak ve rahat, motor sessizdi. Dışardan başka araba sesi de gelmiyordu. Dikiz ay nasına baktı. Arkada da kimseler yoktu. Önde de. Ne zaman vardı ki? Halil'in kara gözlerinin kendisine çevrili olduğunu gördü.

«Merak etme, sana bakarız. Söz veriyorum. Üzüntülü olduğuna sevindim. Başkaları adam öldürdükleri zaman sevinçten kendilerinden geçerler. Sarhoş olurlar, hayvanlar gibi üstbaşlarını yırtarlar. Hepsini gördüm bunların. Ama sen ağlıyorsun Çok iyi bir şey bu.»

Ev çok dik bir vadideki gölün kıyısındaydı. Halil evin önünden iki kez geçtikten sonra dönüp içeri girdi. Tıpkı Joseph gibi çevresini gözetliyordu araba sürerken. Modern bir kır eviydi burası, zengin birinin ikinci evi. Beyaz duvarlar, Arap tipi pencereler, eğimli bir dam. Garaj eve bitişikti. Halil arabayı garaja sürüp kapıları arkasından kapattı. Motoru kapattıktan sonra ceketinin içinden uzun namlulu bir otomatik tabanca çıkardı. Tek elle atış yapan Halil. Charlie arabada bekledi Halil kapıyı açtı.

«Benim arkamdan yürü. Aramızda üç metre olsun, daha fazla yaklaşma.»

İç koridora çelik bir kapıdan geçiliyordu. Charlie bir an bekledi, sonra erkeğin ardından yürüdü. Salonun ışıkları yanıyordu, şöminede ateş vardı. At derisinden bir divan. Rüstik mobilyalar. Kesme kütükten bir masada iki kişilik servis. Bir buz kabı içinde bir şişe votka.

«Burada dur,» dedi Halil.

Charlie çantasını iki eliyle kavrayarak bekledi odanın or> tasında. Halil odadan odaya dolaşırken öylesine sessiz hareket' ediyordu ki, Charlie yalnızca açılıp kapanan dolapların çatırtısını duymaktaydı. Halil salona döndü, silahını kaldırdı, şöminenin önünde çömelip ateşi canlandırdı. Vahşi hayvanları uzaklaştırmak için, diye düşündü Charlie. Koyunları korumak için. Parlayan ateşin karşısına divana oturdu. Halil televizyonu açtı. Eski bir siyah beyaz film oynuyordu. Sesini açmamıştı. Kızın önünde durdu.

«Bir kadeh votka ister miydin? Ben içmem, ama lütfen sen keyfine bak.»

Charlie istiyordu. Erkek bir kadeh doldurdu.

«Sigara ister misin?»

Meşin kutuyu uzatıp sigarasını yaktı.

Oda birden aydınlanmıştı. Charlie televizyona bakınca daha bir saat önce Marty'nin yanında gördüğü Almanın heyecanlı yüzüyle burun buruna geldi. Polis kamyonetinin yanında poz vermişti adam. Arkasında kaldırım ve konferans salonunun kordon altına alınmış bir bölümü görünüyordu. Polis arabaları, itfaiye arabaları ve cankurtaranlar kordonlu bölgeye girip çıkıyorlardı. Terör tiyatrodur, diye düşündü Charlie. Ekranda, araştırma yaparken içeri yağmur girmemesi için gerilmiş yeşil brandalar göründü. Halil sesi açınca Alexis'in konuşması ardında cankurtaranların sirenleri de duyuldu.

«Ne diyor?» diye sordu Charlie.

«Soruşturmayı o yönetiyor. Bekle, şimdi söylerim.»

Alexis gitmiş, yerine Oberhauser'in yüzü belirmişti.

«Bana kapıyı açan bu sersem işte.»

Halil kızın susması için elini kaldırdı. Charlie dinleyince Oberhauser'in kendisinin tanımını vermekte olduğunu anladı. «Güney Afrika,» diyor, kumral saçtan söz ediyor, gözlüğü olduğunu anlatıyordu. Ekranda Tayeh'in kendisine verdiğinin eşi olan bir gözlük göründü.

Oberhauser'den sonra ressamların, görgü tanıklarının ifadelerine dayanarak çizdikleri portreye geldi sıra. Çizilen resim on yıldır tren istasyonlarının duvarlarını süsleyen müshil ilanlarındaki kadını andırıyordu. Bunun ardından kendisiyle konuşan polis çıktı.

Halil televizyonu kapatıp kızın önüne gelip durdu yine.

Utanırcasına, «İzin verir misin?» diye sordu.

Charlie erkeğin oturması için çantasını alıp öteki yanına geçirdi.

«Az da olsa bir tehlike var,» dedi Halil. «Bay Oberhauser seni hatırlıyor, karısı da. Polisler ve oteldeki birkaç kişi de. Boyun, kilon, İngilizcen, oyunculuğun. Minkel'le konuşmanı duyan bir de İngiliz kadın varmış, senin Güney Afrikalı değil, İngiliz olduğunda ısrar ediyor. Eşkâlin Londra'ya bildirildi. Londra polisinin senin hakkında iyi şeyler düşünmediğini biliyoruz. Buradaysa polis tam alarma geçmiş, kuş uçurtmuyorlar. Ama sen merak etme.» Halil kızın elini alıp sıktı. «Seni kendi hayatımla koruyacağım. Bu gece güvenlik içindeyiz. Yarın seni Berlin'e, oradanda memlekete göndereceğiz.»

«Memleket mi?»

«Bizden birisin artık. Kız kardeşimizsin. Fatma öyle diyor. Belki evin yok, ama büyük bir ailenin bir bireyisin şimdi. Sana yeni bir kimlik verebiliriz ya da Fatma'nın yanına gider, orada istediğin kadar oturursun. Bir daha savaşmasan bile sana bakarız. Michel için. Bize yaptıkların için.»

Bağlılığı şaşırtıcıydı. Gözleri sahip olmanın gururuyla parlıyordu. Charlie kalktı, çantasını alıp odadan çıktı.

İki kişilik bir yatak, bir kenarda yanan bir elektrik sobası. Yatağın örtüsü açık. Ötede bir banyo, yanında çam tahtalarla kaplı bir sauna. Charlie radyosunu çıkarıp baktı. Üstünün çiziklerine kadar eskisinin aynısı, biraz daha ağır yalnızca. Uyuyana kadar bekle. Aynada kendine baktı. O polis ressamı o kadar kötü çizmiş sayılmazdı. Vatansız insanlar için insansız bir vatan. Önce ellerini yıkadı, sonra birden karar verip duşun altına girdi. Erkeğin güveninin sıcaklığından biraz daha uzak kalmak için. Musluğun üzerindeki dolaptan aldığı losyonu iyice sürdü vücuduna. Döndüğünde Halil masaya yiyecekleri yerleştiriyordu. Soğuk etler, peynir, bir şişe şarap. Mumlar yakılmıştı. Oturması için bir Avrupalı gibi iskemlesini çekti. Charlie oturdu. Halil de karşısına geçti, yemeye başladı. Öldürmüştü ve şimdi de yemek yiyordu. Bundan daha doğru ne olabilirdi? En çılgınca yemeğim, diye düşündü Charlie. En çılgınca ve en kötü. Masamıza bir kemancı gelecek olursa kendisinden «Moon River»ı çalmasını isteyeceğim,

Halil «başının ağrısı geçti mi» dercesine, «Yaptığından hâlâ pişmanlık duyuyor musun?» diye sordu.

«Domuz hepsi! Acımasız...» Charlie tam ağlamaya başlayacakken kendini tuttu. Çatalıyla bıçağı öylesine titriyordu kî, masaya bırakmak zorunda kaldı. Bir araba geçti. Yoksa bir uçak mıydı? Çantamı nerede bıraktım? Banyoda, onun meraklı parmaklarından uzakta. Çatalını alırken Halil'in yakışıklı ve vahşi yüzünün mumun ötesinde kendisine dönük olduğunu gördü.

«Belki de onlardan nefret etmek için çok zorluyorsun kendini.»

Oynadığı en kötü oyundu bu, yediği en büyük yemek. Charlie ayağa kalkarken çatalı ve bıçağı yere düştü. Umutsuzluk gözyaşları arasından görüyordu erkeği. Elbisesinin düğmelerini çözmeye başladı. Ama parmakları birbirlerine dolanıyordu. Masanın öte yanına, erkeğin önüne gitti. Halil de kalkıyordu. Kızı kucakladı, öptü, kolları arasına alıp yaralı bir silah arkadaşını taşırmış gibi yatak odasına götürdü. Yatağın üstüne bıraktı. Ve o anda Charlie'nin vücudunda ve kafasında nasıl bir şey olduysa birden erkeği arzulamaya başladı. Üzerine atlayıp soyuyordu, yeryüzünün en son erkeğiymiş, en son günün en son erkeğiymiş gibi üzerine çekiyordu. Onu yiyor, bitiriyor, kendi suçluluğunun ve yalnızlığının bomboş yerlerine çekiyordu. Ağlıyordu, bağırıyordu, kendi aldatıcı ağzını onunla dolduruyor, altına yatıp vücudunun ağırlıyla hem kendini, hem Joseph'in anısını ezdiriyordu. Erkeğin boşaldığını hissetmesine karşın sıkı sıkı sarıldı ona, sanki yaklaşmakta olan fırtınadan saklanmak istermiş gibi kollarını sırtından gevşetmedi.

Halil uyumuyordu ama uyuklar gibiydi. Dağınık saçlı başını Charlie'nin omzuna dayamış sağlam kolunu göğsüne dolamıştı.

«Salim talihliymiş.» diye mırıldandı. «Senin gibi bir kız için ölmeye değer.»

«Benim için öldüğünü kim söyledi?»

«Tayeh böyle bir şeyin olasılığından söz etti.»

«Salim ihtilal için öldü. Siyonistler arabasını havaya uçurdular.»

«O kendi kendini havaya uçurdu. Olay hakkındaki Alman polis raporlarını okuduk. Ona bomba yapmamasını söylemiştim ama sözümü dinlemedi. Bu iş için yeteneği yoktu. Doğuştan savaşçı değildi.»

Kâğıt hışırtısı gibi bir ses. Sonra sessizlik. Bir arabanın, motoru kapalı olduğu halde taşların üzerinde gitmesi gibiydi.

«Biri gölde balık avlıyor,» dedi Halil.

«Gecenin bu saatinde mi?»

«Sen hiç gece balık avlamadın mı?» Halil uykulu uykulu güldü. «Denize kayıkla açılıp lambanı yakıp balık avlamadın mı?»

«Uyan. Konuş benimle.»

«Uyumak daha iyi.»

«Uyuyamıyorum ben. Korkuyorum.»

Halil uzun zaman önce Galilee'de yaptığı bir gece baskınını anlattı. İki kişiyle birlikte. Bir kayıkla denize açılmışlardı. Ortalık öylesine güzeldi ki, birden oraya ne için geldiklerini unutmuşlar, balık tutmaya başlamışlardı. Charlie adamın sözünü kesti.

«Bir kayık değil, arabaydı. Şimdi yine duydum. Dinle.»

«Kayıktı.»

Ay, perdeler arasından bir delik bulmuş, içersini aydınlatıyordu. Charlie kalkıp pencereye gitti, perdelere dokunmadan dışarı baktı. Çevreleri çam ormanıyla sarılıydı, gölün üzerindeki ayışığı dünyanın merkezine uzanan beyaz bir merdivendi. Ortalıkta ne bir kayık, ne de balıkları çekmek için yakılmış bir ışık vardı. Charlie yatağa döndü. Erkeğin sağ kolu vücuduna sarılıp kendisini çekti. Ama Charlie direnince Halil yavaşça kolunu çekip sırtüstü yattı.

«Konuş benimle,» dedi Charlie. «Halil. Uyan.» Erkeği şiddetle sallayıp dudaklarından öptü. «Uyan.»

Halil iyi bir insan olduğu ve kızı kız kardeşi olarak kabul ettiği için uyandı.

«Michel'e yazdığın mektuplarda garip olan neydi, biliyor musun?» dedi. «Tabanca. 'Bundan böyle başını yastığımın üstünde, tabancanı da altında hayal edeceğim.' Sevgililerin birbirlerine söyleyeceği güzel sözler.»

«Peki bunun neresi garip?»

«Bir zamanlar buna benzer bir konuşma geçmişti aramızda. Aynı konuda. 'Salim, yalnız kovboylar başlarının altında silahlarıyla uyurlar,' demiştim. 'Sana öğrettiğim hiçbir şeyi hatırlamazsan bile bir tek bunu hatırla. Yattığın zaman tabancanı yanında, daha iyi saklayabileceğin bir yerde tut. Elinin olduğu yerde Öyle uyumayı öğren. Bir kadınla birlikte olduğun zaman bile.' Bunu unutmayacağını söyledi. Hep söz verirdi bana. Sonra da unuturdu. Ya da yeni bir kadın bulurdu. Veya yeni bir araba.»

«Kuralları çiğnerdi, öyle mi?» Charlie erkeğin sakat elini aldı, eldivenin parmaklarına bastırdı. Başparmağıyla serçe parmağı dışında diğerlerinin içi pamuk doluydu.

«Peki bu neden oldu, Halil? Fareler mi yedi? Uyan!»

Halil'in yanıtı uzun sürdü. «Beyrut'ta bir gün Salim gibi aptallık ettim. Postanedeyim. Posta geldi. Acelem vardı, bir paket bekliyordum. Açtım paketi! Açmayacaktım.»

«Ne oldu peki? Paketi açtın, bir patlama oldu, öyle mi? Yüzün de mi öyle oldu?»

«Gözlerimi açtığımda hastanedeydim. Salim karşımdaydı. Biliyor musun, böyle bir aptallık ettiğime sevinmişti. 'Bir daha adına gelen paketleri açmadan ya bana göster ya da adresine bak. Tel Aviv'den geliyorsa, geldiği yere gönder,' dedi.»

«Peki bombalarını neden sen kendin yapıyorsun? Hele bir elin varken?»

Bunun yanıtı erkeğin sessizliğiydi. Kendisine dönük yüzünün hareketsizliğinde. Gerçek tiyatrosunda çalışmayı kabul ettiği o geceden beri gördüğü her şeyde. Filistin için. İsrail için. Tanrı için. Kendi kutsal kaderim için. Onların bana yaptıklarını benim onlara yapmam için. Adaletsizliğe adaletsizlikle karşılık vermek için. Bütün haklılar havaya uçup ortalıkta hiçbir şey kalmayana kadar.

Halil birden kadını istiyordu ve karşı konulamazdı.

«Sevgilim,» diye mırıldandı Charlie. «Halil. Tanrım. Sevgilim, lütfen.»

Ve orospular daha başka neler söylerlerse.

Şafak sökmek üzereydi ama Charlie erkeğin uyumasına hâlâ izin vermiyordu. Soluk ışıklarla birlikte kendi içinde de bir hafifleme olmuş gibiydi. Öpücüklerle, okşamalarla, bildiği her şeyle erkeği uyumaktan alıkoyuyor, ihtirasını bir an bile eksiltmiyordu. En iyisisin, diye mırıldanıyordu. En akıllı aşığımsın. Halil, Halil, lütfen. «Salim'den daha iyi mi?» diye soruyordu erkek. Salim'den daha sabırlı, daha minnettar, daha koruyucu. Seni bana bir tabak içinde sunan Joseph'ten de iyi.

Erkek birden üzerinden kaydığında, «Ne oldu?» diye sordu. «Bir yerini mi acıttım?»

Halil yanıt olarak sağlam elini uzatıp emredercesine bir hareketle kızın dudaklarını kapattı. Sonra sessizce doğruldu. Charlie de onunla birlikte kulak verdi dışarı. Gölden kalkan bir kuşun kanat sesleri. Yaban ördeklerinin çığlıkları. Bir çan sesi.

«İnek yok,» dedi Halil pencere yanından.

Çıplak bir halde camın kenarındaydı. Tabancasının kemerini omzuna asmıştı. Gerilime dayanamayan Charlie. «Ne görüyorsun?» diye sordu.

«İnekler yok. Balıkçılar yok. Bisikletliler yok. Çok az şey görüyorum.»

Halil koyu renk pantolonuyla beyaz gömleğini giydi, tabancasını koltuk altına yerleştirdi.

«Geçen arabalar yok. İşine giden bir tek işçi bile yok. Ve inekler yok.»

«Sağılmaya götürülmüşlerdir.»

Halil başını salladı. «İki saat sonra giderler.»

«Kardan belki, dışarı bırakmamışlardır.»

Kızım sesindeki bir şey erkeğin dikkatini çekmişti. «Neden onlar adına mazeret buluyorsun?»

«Ben yalnızca...»

«Neden bu evin çevresinde hiçbir yaşam belirtisi olmamasının mazeretlerini sıralıyorsun bana.»

«Korkularını gidermek için. Seni rahatlatmak için.»

Halil'in içinde korkunç bir fikir başgöstermeye başlamıştı. Erkek bunu kendi yüzünde ve çıplaklığında okuyabiliyordu. Charlie de kuşkularının oluştuğunu görüyordu. «Neden korkularımı gidermek istiyorsun? Neden kendinden çok benim için korkuyorsun?»

«Öyle bir şey demedim.»

«Erkeklerce istenen bir kadınsın. Neden beni böyle sevebildin? Neden kendi güvenliğin yerine benim rahatlamamdan söz ediyorsun? Kafanda nasıl bir suçluluk var?»

«Hiç. Minkel'i öldürmekten hoşlanmadım. Bu işten tümüyle sıyrılmak istiyordum. Halil?»

«Tayeh nakli mı? Kardeşim senin için mi öldü? Lütfen cevap ver bana.»

Charlie'nin tüm vücudu erkeğin bağışlamasını istiyordu. Yüzündeki sıcaklık korkunçtu.

«Halil... yatağa dön. Seviş benimle. Gel.»

Evin çevresi sarılmışsa neden bu kadar rahattı? Halka giderek daraldığı halde nasıl oluyor da sakin sakin bakabiliyordu kendisine?

«Saat kaç?» diye sordu Halil.

«Beş. Beş buçuk. Ne farkeder ki?»

«Senin saatin nerede? Küçük saatin. Saatin kaç olduğunu bilmek istiyorum.»

«Bilmem. Banyoda belki.»

«Olduğun yerde kal lütfen. Yoksa seni öldürebilirim Göreceğiz bakalım.»

Halil saati alıp yataktaki kıza uzattı.

«Lütfen aç.» Charlie'nin saatin kilidini açmakta güçlük çeken parmaklarına bakıyordu.

«Saat kaçmış, Charlie? Lütfen saatine bakıp bana saatin kaç olduğunu söyler misin?»

«Altıya on var. Düşündüğümden de geçmiş.»

Halil kızın elinden saati alıp baktı. Dört rakkamlık, dijital. Radyoyu açtı, müzik sesi gelince kapattı. Kulağına tuttu bir süre, sonra elinde şöyle bir tarttı.

«Dün gece yanımdan ayrıldıktan sonra kendi başına dolaşacak zamanın olmadı sanırım, öyle değil mi? Hiç yoktu hatta.»

«Hiç yoktu.»

«Öyleyse bu saate yeni pili ne zaman aldın?»

«Almadım.»

«Neden çalışıyor öyleyse?»

«Pil almam gerekmiyor ki... pili bitmemişti... yıllarca gider... özel pil...»

Uyduracak başka bir şey bulamıyordu artık. Bundan sonra da bulamayacaktı. Kokakola kamyonetinin yanında üstünü aradığı anı hatırlıyordu. Saati çantasına koyup çantayı da arabanın arkasına atmadan pillerini kendi cebine indirmişti.

Artık kıza ilgi duymuyordu Halil. Tüm dikkatini saate vermişti. «Bana o yatağın yanındaki radyoyu getir, Charlie. Küçük bir deney yapacağız. Yüksek frekansla ilgili ilginç bir teknolojik deney.»

«Üzerime bir şey giyebilir miyim?» diye fısıldadı Charlie. Elbisesini giydikten sonra yatağın başucundaki modern radyoyu alıp getirdi. Halli radyoyla saati yan yana koydu, radyoyu açtı, düğmeyi çevirmeye başladı. Birden hava saldırısı sireni gibi bir ses kapladı. Odayı. Halil saati aldı, arkasını açıp parmağıyla pilleri itti. Bir gece önce yapmış olduğu gibi. Siren sesi durdu. Başarılı bir deneyi tamamlamış bir çocuk gibi başını kaldırdı Halil, gülmeye çalıştı. Charlie erkeğe bakmamaya çalışıyordu ama elinde değildi bu.

«Kimin hesabına çalışıyorsun, Charlie? Almanların mı?»

Charlie başını salladı.

«Siyonistlerin mi?»

Kızın sessizliğini evet olarak kabul etti.

«Yahudi misin?»

«Hayır.»

«İsrail'e inanıyor musun? Nesin sen?»

«Hiçbir şey.»

«Hıristiyan mısın? Onları büyük dininin kuruucları olarak mı görüyorsun?»

Charlie yine başını salladı.

«Para için mi yaptın bunu? Rüşvet mi verdiler sana? Şantaj mı yaptılar?»

Çığlık atmak istiyordu Charlie. Yumruklarını sıktı, ciğerlerini havayla doldurdu ama içinde bulunduğu karmaşa kendisini boğuyordu. Hıçkırmaya başladı. «İnsanların ölmesini önlemek içindi. Bir rol almak içindi. Bir şey olmak. Onu seviyordum.»

«Kardeşime ihanet ettin mi?»

«Onu tanımadım bile. Onunla bir kez bile konuşmadım. Öldürmeden önce bir kere gösterdiler, hepsi o kadar. Gerisi hep uydurmadır. Aşkımız, davasına beni çekmesi... hepsi. Mektupları bile ben yazmadım, onlar yazdılar. Sana olan mektubunu da.

Benim hakkımda olanı. Ben, beni yöneten adama âşık oldum Hepsi bu.»

Halil elini uzatıp kızın yanağına dokundu. Gerçek olup olmadığını anlamak ister gibiydi. Sonra parmaklarının ucuna, bir kez daha kıza baktı. Karşılaştırır gibi.

«Ve sen benim ülkemi peşkeş çeken aynı İngilizsin,» dedi gözlerinin önündeki kanıta inanamıyormuş gibi.

Halil başını kaldırırken Charlie onun yüzündeki hoşnutsuzluk ifadesini, ardından da Joseph'in attığı mermi her neyse, etinin alev aldığını gördü. Charlie'ye tetiği çekerken hareketsiz durması öğretilmişti. Ama Joseph öyle yapmıyordu. Kurşunlarına güvenmiyormuş gibi, onlardan önce hedefe varmak istercesine koşuyordu. Ateş ederek daldı içeri. Aradaki uzaklığı daha da aza indirmek için kolunu uzatmış öyle ateş ediyordu. Charlie, Halil'in yüzünün parçalandığını, erkeğin kollarının iki yana açılıp duvara savrulduğunu gördü. Kurşunlar sırtına saplanıp güzelim beyaz gömleğini berbat ettiler. Biri deri, diğeri gerçek iki eli duvara yaslandı, parçalanmış vücudu olduğu yere yığıldı. Joseph o anda yanına varmış ve ayaklarına indirdiği bir tekmeyle yere doğru son yolculuğunu biraz daha çabuklaştırmıştı. Joseph'in ardından Charlie'nin Mike olarak tanıdığı Litvak geliyordu. Charlie adamın hastalıklı bir kişiliği olduğundan zaten hep kuşkulanmıştı. Joseph gerilerken Mike çömeldi ve Halil'in ensesine bir kurşun sıktı. Mike'ın ardından dünyanın bütün cellatları kara elbiseler içinde geldiler. Onların ardından Marty'le Alman tilkisi ve binlerce sedyeci, doktor ve cankurtaran sürücüsü göründü. Yüzleri gülmeyen kadınlar kendisini tutuyor, yerdeki kusmukları siliyorlar, koridordan geçirip temiz havaya çıkarıyorlardı. Kanın ıslak ve yapışkan kokusu bir türlü boğazından ve burnundan çıkmıyordu Charlie' nin.

Ön kapıya bir cankurtaran yanaşıyordu. İçinde kan şişelen vardı, battaniyeler de kırmızıydı Charlie arabaya girmek istemedi. Çok sert bir şekilde direndi, hatta çırpınmaları arasında tokat falan da atmaya kalkışmış olmalıydı ki, kendisini tutan kadınlardan birden kolunu bıraktı ve yüzüne bir şamar indirdi

Charlie birden sağırlaşmış gibiydi, kendi sesini bile duyamıyordu. Ama en çok istediği şey elbisesini çıkarmaktı. Hem bir orospu olduğundan, hem de elbisesinde Halil'in kanı bulunduğundan. Ama elbise yabancı geliyordu kendisine, düğmeli mi, yoksa fermuarlı mı olduğunu anımsayamıyordu. O yüzden ne olursa olsun diyerek onu da bıraktı. O sırada Rachel'le Rose geldiler ve Atina'da olduğu gibi iki kolundan yakaladılar. Charlie'nin geçmiş deneyimi artık direnmesinin boşuna olacağını söylüyordu. Kızlar Charlie'yi cankurtarana sokup yatakların biri üzerine yatırarak iki yanına oturdular. Charlie oturduğu yerden bakınca bütün aptal yüzlerin kendisine çevrilmiş olduğunu gördü; kahramanca kaş çatışlarıyla oğlanlar, Marty'le Mike, Dimitri'yle Raoul, henüz tanışmadığı birkaç dost. Kalabalık birden yarıldı, Joseph göründü. Joseph düşünceli davranıp Halil'i öldürdüğü tabancayı bırakmıştı. Ancak ne yazık ki, blucini ve sporcu ayakkabıları kan içindeydi. Cankurtaranın merdiveninin başına gelip kıza baktı. Charlie bir an kendi yüzüne bakarmış gibi oldu. Kendisinde nefret ettiği her şeyi onda da görüyordu sanki. Böylece bir tür karakter değişimi oldu aralarında! Charlie onun katil ve pezevenk rolünü üstlendi, Joseph de onun yem, orospu ve hain rolünü.

Ancak Charlie erkeğin yüzüne bakmayı sürdürdükçe, içinde kalmış bir kıvılcımın öfkeye dönüşmesiyle onun kendisinden çaldığı kimliğine yeniden sahip oldu. Ayağa kalktığında ne Rose, ne de Rachel kendisini tutamadılar. Charlie derin bir soluk aldı. «Git!» diye bağırdı. «Git!»

27

Operasyonun kısa ve uzun vadeli sonuçları konusunda dünya kamuoyu sanıldığından da çok şey biliyordu. Hiç kuşkusuz Charlie'den çok. Örneğin. Anglosakson basınının yabancı haberler sayfalarında çıkan küçük bir haberi okumuş olabilirlerdi: Filistinli bir terörist Batı Alman antiterörist ekibiyle girdiği çatışmada öldürülmüş, adı verilmeyen rehinesi yara da fazla yankı uyandırmadı. Kudüs kaynakları burasının yabancı teröristler için bir Filistin kampı olduğunda ısrar ediyorlardı. Beyrut'un dışında bir villada patlayan dört yüz kiloluk bomba olayıysa —ki ölüler arasında Tayeh ve Fatma da vardı— bu trajik bölgedeki bütün terör olayları gibi, bilinmeyenlerle doluydu.

Deniz kenarında olan Charlie bunların hiçbirini bilmiyordu. Ya da daha doğrusu, genel olarak biliyordu ama ayrıntıları istemeyecek kadar sıkıntılı ve korku içindeydi. İlk önceleri ya biraz yüzüyor ya da koruyucuları ardında olduğu halde, kumsalda aşağı yukarı yürüyordu. Yürürken bornozunu boğazına kadar kapatmaktaydı. Denizdeyse sığ sularda oturuyor, önce yüzünü, sonra elleriyle kollarını yıkıyordu. Diğer kızlara suya çıplak girmeleri emredilmişti. Ancak Charlie bu örneğe uymayı istemeyince, kızlar da psikiyatrın isteği üzerine mayolarını giydiler.

Kurtz haftada bir, bazen iki kez geliyordu Charlie'yi görmeye. Kıza karşı çok sabırlı ve iyilikle davranıyordu. Charlie bağırdığı zamanlar bile. Getirdiği bilgiler hep kızın yarannaydı.

Kendisine bir vaftiz babası bulunduğunu söylüyordu. Babasının zengin olan ve yakınlarda İsviçre'de ölen bir dostu Charlie'ye epey yüklü bir miras bırakmıştı. Para yabancı bir ülkeden geldiği için İngiltere'de veraset vergisine tabi olmayacaktı.

İngiliz yetkilileriyle, Charlie'nin belirli Filistin ve Avrupalı aşırı uçlarıyla olan ilişkilerinin araştırılmayacağı konusunda bir anlaşmaya varılmıştı. Kurtz, Quilley'in de kendisine kötü duygular beslemediği konusunda kıza güvence veriyordu. Polis, Quilley'i aramış ve Charlie konusundaki kuşkularında yanılmış olduklarını adama bildirmişti.

Kurtz, Charlie'yle İngiltere'den ansızın yok olmasının açıklanması yöntemlerini de tartışmıştı. Polisin kendisini rahatsız etmesinden doğan korkuları, hafif bir sinir bunalımı geçirmesi, Mikonos'da ilişki kurduğu evli bir erkeğin kendisini bir süre sonra terketmiş olması konularında da anlaşmışlardı. Bu noktayı konuşurlarken kız birden sararmış ve titremeye başlamıştı. Kurtz pek akıllıca olmayan bir tutumla, «en üst düzey»in, Charmadan, ancak şok halinde hastaneye kaldırılmıştı. Alman gazetelerinde olay daha renkliydi: «KARAORMAN'DA VAHŞİ BATI». Hikâyeler öylesine çelişkiliydi ki, bir anlam çıkarmak kolay olmuyordu. Profesör Minkel'e karşı Freiburg'da düzenlenen başarısız bir bombalı saldırıyla bu olayın bağlantılı olduğu Dr. Alexis tarafından öylesine kesin bir dille inkâr edilmişti ki, Alexis'in sözüne herkes inanmıştı. Ama daha akıllı büyük yazarlar, «Her şeyin bize söylenmemesi daha doğru olur,» diyorlardı.

Batı yarıküresi boyunca yer alan bir dizi küçük olay Arap terörist örgütlerinin eylemleri konusunda yeni bir spekülasyona yol açmıştı, ancak ortada o kadar çok rakip grup vardı ki, bunlardan herhangi birini suçlamak olanaksızdı. Örneğin, İsviçreli hümanist avukatın, azınlık haklarının savunucusu ve ünlü maliyecinin oğlu Dr. Anton Mesterbeirı'ın güpegündüz öldürülmesi, Lübnan'ın Filistinliler tarafından «işgaline» sempati duyan Avrupalılara karşı «savaş ilan» etmiş olan bir Falanjist gruba maledilmişti. Olay kurbanın sabah evinden işine gitmek üzere çıktığı anda —kuşkusuz, her zaman olduğu gibi korumasız olarak— vurulması, dünyayı en azından yarım gün dehşete düşürmüştü. Bir Zürih gazetesine olayı üstlenen «Özgür Lübnan» imzalı bir mektup gelip de mektubun gerçekliği saptanınca, önemsiz bir Lübnanlı diplomattan ülkeyi terk etmesi istenmiş ve bu istek yerine getirilmişti.

Bir Arap diplomatının St. Johns Wood'da yeni inşa edilen bir cami önünde arabasına bomba konularak öldürülmesiyse pek bir yankı uyandırmamıştı. O ay dördüncü olaydı bu.

Öte yandan İtalyan müzisyeni ve gazete yazarı Albert Rossino'yla Alman hanım dostunun bıçaklanarak öldürülmeleri ve çıplak cesetlerin haftalar sonra Tiroller'de bir göl kıyısında bulunması olayı, her iki kurbanın radikal ilişkileri olduğunun bilinmesine karşın, Avusturya yetkililerince siyasal açıdan önemli olarak kabul edilmemişti. Eldeki kanıtlara dayanarak bunun bir aşk cinayeti olduğu söyleniyordu. Astrid Berger adındaki kadının çok garip zevkleri olduğu biliniyordu. Bunların dışında bir dizi cinayet de daha az ilginç bulunup üzerinde durulmamıştı. İsraillilerin Suriye sınırında eski bir kaleyi bombalamaları da fazla yankı uyandırmadı. Kudüs kaynakları burasının yabancı teröristler için bir Filistin kampı olduğunda ısrar ediyorlardı. Beyrut'un dışında bir villada patlayan dört yüz kiloluk bomba olayıysa —ki ölüler arasında Tayeh ve Fatma da vardı— bu trajik bölgedeki bütün terör olayları gibi, bilinmeyenlerle doluydu.

Deniz kenarında olan Charlie bunların hiçbirini bilmiyordu. Ya da daha doğrusu, genel olarak biliyordu ama ayrıntıları istemeyecek kadar sıkıntılı ve korku içindeydi. İlk önceleri ya biraz yüzüyor ya da koruyucuları ardında olduğu halde, kumsalda aşağı yukarı yürüyordu. Yürürken bornozunu boğazına kadar kapatmaktaydı. Denizdeyse sığ sularda oturuyor, önce yüzünü, sonra elleriyle kollarını yıkıyordu. Diğer kızlara suya çıplak girmeleri emredilmişti. Ancak Charlie bu örneğe uymayı istemeyince, kızlar da psikiyatrın isteği üzerine mayolarını giydiler.

Kurtz haftada bir, bazen iki kez geliyordu Charlie'yi görmeye. Kıza karşı çok sabırlı ve iyilikle davranıyordu. Charlie bağırdığı zamanlar bile. Getirdiği bilgiler hep kızın yararınaydı.

Kendisine bir vaftiz babası bulunduğunu söylüyordu. Babasının zengin olan ve yakınlarda İsviçre'de ölen bir dostu Charlie'ye epey yüklü bir miras bırakmıştı. Para yabancı bir ülkeden geldiği için İngiltere'de veraset vergisine tabi olmayacaktı.

İngiliz yetkilileriyle, Charlie'nin belirli Filistin ve Avrupalı aşırı uçlarıyla olan ilişkilerinin araştırılmayacağı konusunda bir anlaşmaya varılmıştı. Kurtz, Quilley'in de kendisine kötü duygular beslemediği konusunda kıza güvence veriyordu. Polis, Quilley'i aramış ve Charlie konusundaki kuşkularında yanılmış olduklarını adama bildirmişti.

Kurtz, Charlie'yle İngiltere'den ansızın yok olmasının açıklanması yöntemlerini de tartışmıştı. Polisin kendisini rahatsız etmesinden doğan korkuları, hafif bir sinir bunalımı geçirmesi, Mikonos'da ilişki kurduğu evli bir erkeğin kendisini bir süre sonra terketmiş olması konularında da anlaşmışlardı. Bu noktayı konuşurlarken kız birden sararmış ve titremeye başlamıştı. Kurtz pek akıllıca olmayan bir tutumla, «en üst düzeysin, Charlie istediği takdirde yaşamının sonuna dek İsrail yurttaşlığına geçip kalabileceğine izin verdiğini söyleyince de kız aynı belirtileri gösterdi.

«Fatma'ya ver onu,» dedi. O sırada yeni birkaç işle uğraşmakta olan Kurtz, Fatma'nın kim olduğunu öğrenmek için eski dosyalara bakmak zorunda kalmıştı.

Yine Kurtz, Charlie'nin mesleği konusunda kıza, kendisini çok heyecanlı şeylerin beklediğini müjdelemişti. Hollandalı iki yapımcı Charlie'nin yokluğunda kendisine içten bir ilgi duymuşlardı ve gelip birkaç film denemesi yapmasını istiyorlardı. Hatta birisi Charlie için çok uygun olacağına inandığı bir rol bile bulmuştu. Kurtz ayrıntıları bilmiyordu. Londra tiyatro çevrelerinde de hoş şeyler olmaktaydı.

«Ben yalnızca geldiğim yere gitmek istiyorum,» dedi Charlie,

Kurtz bunun ayarlanabileceğini, önemli bir sorun olmadığını söyledi.

Psikiyatr askeri bir geçmişe sahip neşeli bir adamdı. Kendi kendini analiz ya da diğer sıkıcı içedönüklük tedavilerini pek benimsemiyordu. Gerçekten de bütün uğraşı kızı konuşturmak değil, konuşmaması gerektiğine inandırmaktı. Charlie'yi önce kıyı yollarında, sonra Tel Aviv'de gezmeye çıkardı. Kızı gözden uzak lokantalara götürüyor, birlikte yüzüyor, hatta kumsalda yanına uzanıp konuşuyordu da. Sonunda Charlie adama kendisiyle muayenehanesinde konuşmayı yeğlediğini söyledi. Adam Charlie'nin ata binmesini sevdiğini duyunca bir, çift at ısmarladı ve o gün Charlie kendini unutana kadar dolaştılar. Ama ertesi gün kızı çok sessiz görünce Kurtz'a en az bir hafta daha beklemeleri gerektiğini söyledi. Gerçekten de hemen o gece Charlie bilinmeyen bir nedenle uzun uzun kustu. Pek az yemek yediği düşünülürse bu çok garipti doğrusu.

Üniversitedeki derslerini izlemeye başlamış olan Rachel geldi sonra. Charlie'nin ilk kez Atina'da karşılaştığı sert insandan çok değişik, sakin, açıksözlü ve tatlı bir kızdı şimdi. Dimitri' nin de okula döndüğünü söyledi. Raoul ise tıp fakültesine girmeyi düşünüyordu. Ama arkeolog da olabilirdi. Charlie bu aile haberlerine kibarca gülümsemekle yetindi. Rachel daha sonra

Kurtz'a, kendini büyükannesiyle konuşuyormuş gibi hissettiğini söyleyecekti. Ancak sonuçta, kızın ne Norht County'den gelmiş olması, ne de orta sınıf İngiliz tavırları Charlie üzerinde istenen etkiyi yaratmadı. Bir süre sonra Charlie yalnız kalmak istediğini söyledi.

Bu arada Kurtz'un, operasyonlarının çoğunun kaynağını oluşturan teknik ve insan bilgisi toplamına yeni yeni dersler eklenmiş oldu. Yahudi olmayanlar, kendilerine karşı duyulan önyargıya karşın, hem operasyonlarda kullanılabiliyorlardı, hem de bazı yerlerde bu gerekliydi de. Bir Yahudi kızı bu kadar kararlı ve soğukkanlı biçimde idare edemeyebilirdi işi. Teknisyenler saatli radyonun pilleri konusunda çok şaşırmışlardı; öğrenmenin yaşı yoktu. Eğitim çalışmaları için olay tüm ayrıntılarıyla kayıtlara geçirilmişti. Kusursuz bir dünyada, operasyonun başındaki kişinin ajanın radyosundan pillerin alındığını farketmesi gerekir deniyordu. Ama hiç olmazsa sinyaller kesilince durumu anlamış ve doğruca eyleme geçebilmişti. Kuşkusuz, bunların hiçbirinde Becker'in adı geçmiyordu. Güvenlik düşünceleri bir yana, Kurtz son günlerde onun hakkında pek iyi söyler duymadığı için bir kahraman olmasına taraftar değildi.

İlkbaharın sonlarına doğru, Litani vadisi tankların geçişini mümkün kılacak kadar kuruduğunda, Kurtz'un en büyük korkusu ve Gavron'un en büyük tehdidi gerçekleşti. İsrail'in çoktandır beklenen Lübnan saldırısı başladı. Charlie'ye evsahipliği eden kamplar temizlendiler; yani tankların ve bombardımanların başlattığını tamamlamak ve cesetleri gömecek çukurlar açmak üzere buldozerler getirildiler. Yüzlerce, daha sonraları da binlerce ölüsünü geride bırakan bir avuç insan kuzeye doğru göçe başladı. Charlie'nin Beyrut'ta kaldığı gizli yerler özel ekiplerce yerle bir edildi. Sayda'daki evden geriye yalnızca tavuklarla portakal bahçeleri kaldı. Evi dümdüz eden Sayaret ekibi Kasım ve Yaser'i de öldürdüler. Haberalma subaylığını yapan Yaser'in oldum olası dediği gibi, bir gece deniz tarafından gelmişler ve hâlâ gizli cephane listesinde olan patlayıcı Amerikan mermileri kullanmışlardı. Bütün bunlar konusunda Charlie'ye hiçbir şey söylenmedi. Psikiyatrı, «Bu bilgi kızın tümüyle aklını kaçırmasına neden olur,» demişti. Düş gücü ve içedönüklüğüyle tüm işgalden kendini sorumlu tutabilirdi. O yüzden durumu kendisinden saklayıp öğrenmesini zamana bırakmak daha iyi olacaktı. Kurtz'a gelince, bir ay kadar bir süreyle ortalıkta hiç görünmedi, göründüyse de, tanınmadı. Vücudu küçülmüş, Slav gözleri parıltısını kaybetmişti. Sonunda, yaşı her neyse, o kadar gösteriyordu artık. Sonra bir gün, uzun ve yıpratıcı bir hastalıktan kurtulan bir insan gibi döndü ve birkaç saat içinde Misha Gavron'la bitip tükenmek bilmeyen o garip çatışmasına yeniden büyük bir gayretle sarıldı.

Gadi Becker, Berlin'de, ilk günlerinde Charlie'ninkini andıran bir boşluk içindeydi. Ancak çoğu kez bu duruma düşdüğünden bunun nedenlerine ve etkisine karşı o kadar duyarlı davranmıyordu. Evine, kötü giden işlerine döndüğünde iflasın çok yaklaşmakta olduğunu görmüştü. Gününü telefonda toptancılarla tartışarak geçiriyor, deposundaki malları oradan oraya aktarıyordu. Ancak dünya giyim sanayiindeki duraklama, özellikle Berlin'i daha çok etkilemiş gibiydi. Zaman zaman yattığı bir kız vardı, otuz yaşını geçmiş, hasta denilecek kadar iyi yürekli, hatta erkeğin atadan miras kalan standartlarını tatmin edecek kadar da Yahudi. Becker günlerce süren duraksamadan sonra kıza telefon edip birkaç günlüğüne kentte olduğunu söyledi. Hatta belki de yalnızca bir gün. Kızın sevincini duydu telefonda, birdenbire ortadan yokoluşuna karşı sitemlerini dinledi. Ama bir yandan da kendi bulanık zihninin seslerini dinliyordu.

Kız azarlaması sona erince, «Gelsene,» dedi.

Ama Becker gitmedi. Kızın kendisine vereceği zevkten hoşnut kalmayı kendine yediremiyordu.

Kendisinden korkarak doğruca pek tutulan bir Yunan gece kulübüne gitti, sarhoş olmayı başardı, müşterilerin en üstün AlmanYunan geleneğince tabaklarını biraz aşırı bir istekle parçalamalarını seyretti. Ertesi gün üzerinde pek fazla düşünmeden, İsrail'e kaçan ama Siyonizm adına yapılanları bir türlü hazmedemediği için yeniden yola düşen bir Berlin'li Yahudi ailesinin romanını yazmaya başladı. Ama yazdıklarını bir kez okuyunca, hepsini önce çöp sepetine, ardından da güvenlik düşünceleriyle şömineye attı. Bonn Büyükelçiliğinden gelen yeni biri, kendisinin son gelenin yerine geçtiğini, Kudüs'le bağlantı kurmak isterse ya da herhangi bir isteği için kendisine başvurmasını söyledi. Becker kendini tutamayarak adamla İsrail Devleti konusunda kışkırtıcı bir tartışmaya girdi.

Yeni adam sert bakışlı, düş gücü olmayan bir insandı. Becker'e biraz parayla kartını bıraktı: Ticaret Ataşe Yardımcısı. Adamın arkasında bıraktığı kuşku bulutunu ertesi sabah Kurtz bir telefonla dağıtmaya çalışıyordu.

Becker telefonu açar açmaz yaşlı adam İngilizce olarak, «Ne yapmaya çalışıyorsun sen?» diye bağırdı. «Yuvayı çamura bulayacaksın, hiç olmazsa kimsenin sana aldırış etmediği vatanına dön.»

«O nasıl?» diye sordu Becker.

Kurtz'un yanıtı belki de isteyerek acımasızdı. «Frankie çok iyi. Kafası yerinde, gösterişi yerinde ve benim anlayamadığım bir nedenle hâlâ seviyor seni. Ellie geçen gün konuşmuş onunla, edindiği izlenime göre boşanmış olmayı pek önemsemiyormuş.»

«Boşanmalar önemsenmek için değildir.» dedi Becker.

Ama Kurtz'un yanıtı hazırdı. «Boşanmak doğru değildir, nokta.»

«Peki o nasıl şimdi?» diye Becker vurgulayarak sordu.

Kurtz soruyu yanıtlamadan önce sinirlerine hâkim olmaya çalıştı. «Ortak bir dostumuzdan söz ediyorsak, sağlığı yerinde ve seni bir daha görmek istemiyor.» Sonra da telefonu kapattı.

Aynı akşam Frankie telefon etti. Numarasını Kurtz vermiş olmalıydı. Frankie'nin çalgısıydı telefon. Başkaları piyano, arp, keman çalarlardı... Frankie ise telefon ederdi.

Becker uzun bir süre dinledi eski karısını. Üstüne kimsenin olmadığı ağlamasını, yalvarmalarını, vaatlerini dinledi. «Ne olmamı istersen, olacağım,» dedi Frankie. «Sen söyle yeter.»

Ama yeni bir insan yaratmak Becker'in istediği en son şeydi.

Bu olaydan kısa bir süre sonra Kurtz'la psikiyatr Charlie'yi yeniden denize atmak zamanının geldiğine karar verdiler

Turnenin adı Komedi Buketi'ydi ve tiyatro da, Charlie'nin bildiği bütün diğerleri gibi, hem bir tiyatro okulu, hem Kız Enstitüsüydü. Seçim zamanlarında da oy sandıklarına evsahipliği ettiği kuşkusuzdu. Sahnenin zemini tahta, tavanı tenekeydi, ayaklarını yere sertçe bastığında tahtalar arasından toz bulutlan yükseliyordu. Charlie yalnız trajik roller almaya başlamıştı. Ned Quilley, Charlie'yi ilk gördjiğünde kızın bu tür roller istediğini tahmin etmişti. Kendine göre nedenleriyle Charlie de. Ama kısa bir süre sonra ciddi rollerin kendisine çok ağır geldiğini farketti. Hiç beklenmedik bir yerde ağlamaya başlıyordu. Birkaç kez rolünün dışına çıkarak kendini sahneden dışarı atmıştı bu yüzden.

Ancak daha da önemlisi bu rollerin gereksizliğini görmesiydi; Batının orta sınıf toplumunun ıstırap olarak kabul ettiği şeyleri artık hazmedemiyor, hatta daha da kötüsü, bunlara anlayış gösteremiyordu. Böylece komedi kendisi için daha uygun bir maske oluvermişti. York'ta oynamışlar, ancak büyük bir talih eseri,Nottingham'ı pas geçmişlerdi. Ardından Leeds'de, Bradford'da, Huddersfield ve Derby'de oynadılar. Charlie prova yapmadığı günler bir doktorun bekleme odasındaki hasta gibi boş boş oturup sigara içiyor, dergileri okuyordu. Ama bu gece perde açılırken sinirli halinin yerini büyük bir gevşeklik almış bulunuyordu, olduğu yerde uyumaktan başka bir düşündüğü yoktu. Sesinin akortsuz çıktığını duyuyor, kolu bir yana giderken ayağı öbür yana gidiyordu. Seyircilerin gülmeleri için bir an durakladığında, anlayışsız bir sessizlikle karşılaştı. Aynı anda kafasının içine yasaklanmış albümden resimler dolmaya başlamıştı: Sayda'daki hapishanede, duvarın dibinde bekleyen analar, Fatma, kamptaki derslik, yürüyüş için tişörtleri hazırlama, sığınak, kabahat kendisindeymiş gibi sessizce yüzüne bakan insanlar. Ve kendi kanıyla duvarda iz bırakan Halil'in eli.

Perde arasında ortak olan soyunma odasına gitmedi Charlie; açık havada, sahne kapısı önünde sigarasını yakıp ıslak iMidland Sokağında dolaşmaya başladı. Yürümeyi, düşene kadar ya da kendisine bir araba çarpana kadar yürümeyi düşünüyordu. Kendisini çağırıyorlardı. Çarpılan kapıları, ayakseslerini duydu, ama sorun kendisinin değil, onlarındı. Ancak son anda gelen bir sorumluluk duygusuyla kapıyı açıp içeri girdi.

«Charlie, Tanrı aşkına! Charlie, ne demek oluyor bu!»

Perde açıldığında yine sahnedeydi. Yapayalnız. Uzun bir monolog. Hilda kocasının masası başında oturmuş sevgilisine bir mektup yazıyor: Michei'e, Joseph'e. Dirseği dibinde bir mum yanıyordu. Az sonra yeni bir sayfa kâğıt aramak üzere çekmeceyi açacaktı... ve «Hayır! Olamaz...» kocasının sevgilisine yazıp henüz postalamadığı mektubu bulacaktı. Yazmaya başladı. Nottingham'daki moteldeydi şimdi. Mumun alevine bakınca karşısında Delfi'deki tavernada Joseph'i görüyordu. Bir daha baktığında Kara Orman'da Halil'le yemek yiyordu. Tiradını söylüyordu ve nasıl bir mucizeyse Joseph'in öğrettiği sözler değildi bunlar. Tayeh'in de değil, Halil'in de. Hilda'nın ama. Çekmeceyi açtı, elini soktu, şaşkınlıkla kâğıdı çıkarıp seyircilere doğru çevirdi. Ayağa kalkıp yüzünde giderek artan bir inanamazlık ifadesiyle sahnenin önüne yürüdü ve mektubu yüksek sesle okumaya başladı. Bir dakika kadar sonra kocası John yandan içeri girecek ve onun yazdığı bitmemiş mektubu okuyacaktı. İki mektup birden okununca seyirciler kahkahaları koyverecekler ve iki aldatılmış sevgili, karşılıklı ihanetleriyle coşkuya kapılarak birbirlerinin kollarına atılacaklardı. Kocasının sahneye girdiğini duydu. Sesini yükseltmesi gerekti burada. Mektubu okudukça Hilda'nın merakı öfkeye dönüşüyordu. Mektubu iki eliyle tutup iki adım sola yürüdü, John'un önünü kapatmamak için.

Ve o anda gördü onu: John'u değil, Joseph'i. Michel'in oturduğu yerde oturuyor ve aynı ciddi ilgiyle kendisine bakıyordu.

İlk anda hiç şaşırmadı. İç ve dış dünyası arasındaki perde oldum olası çok inceydi; bu son günlerdeyse hiç yok gibiydi.

Geldi demek, diye düşündü. Tam zamanıydı artık. Orkide getirdin mi, Jose? Getirmedin mi? Hani kırmızı ceketin? Altın madalyonun? Gucci ayakkabıların peki? Soyunma odasına gitşeydim daha doğru olurdu belki de. Notunu okurdum. Geleceğini bilirdim o zaman, değil mi? Belki de bir pasta yapardım sana.

Artık rol yapmaya gerek kalmadığı için yüksek sesle okumuyordu mektubu. Suflör olanca sesiyle sözcüklerini tekrarlıyor, yönetmen Joseph'in aîkasında arı kovalarmış gibi elini kolunu sallıyordu. Charlie yalnii. Joseph'e baktığı halde, ikisi de görüş alanındaydılar. Joseph sonunda öylesine gerçek olmuştu ki, belki de ötekileri yalnızca hayal ediyordu. Arkasında kocası John onun yerini doldurmak için elindeki kâğıtta olmayan şeyler okuyordu. Bir Joseph'e ihtiyacın var senin, demek isterdi Charlie; bizim Jose her duruma uygun bir şey yazmakta ustadır. Aralarında ışıktan bir perde vardı, hatta perde de değil, optik bir bölme. Gözyaşları da akmaya başlayınca erkeğin bir serap olmasından kuşkulanıyordu şimdi. Sahne kenarından kendine gelmesi için sesleniyorlardı. Kocası John tok ayaksesleriyle yanına gelmiş herhalde akıl hastanesine götürmek için olacak sıkıca tutmuştu dirseğinden. Her an perdeyi indirip dublörü olan o pis orospuya —adı da neydi— hayatının fırsatını verirlerdi şimdi. Ancak Charlie yalnızca Joseph'i düşünüyor, ona dokunmak, onun gerçek olduğundan emin olmak istiyordu. Perde kapandı. Ama Charlie merdivenleri inmiş erkeğe doğru yürüyordu bile. Işıklar yandı. Evet, Joseph'ti. Ama onu böylesine açık seçik görünce içine bir sıkıntı çöktü. Seyircilerden biriydi o da. Charlie yürümeye başladı. Koluna bir el dokununca ürperdi. Kocası John'du herhalde. Bırak beni artık. Ancak fuayede yöneticiler oldukları kuşkusuz iki yaşlı kadından başka kimse yoktu.

«Bir doktora görünsen, yavrum,» dedi biri.

«Ya da iyi bir uyku çek, ayılırsın.»

Nottingham yağmuru yoktu dışarda. Kırmızı Mercedes de beklemiyordu kendisini. Charlie otobüs durağına gitti. Amerikalı gencin kırmızı bir kamyoneti beklemesi gerektiğini söylemesini duyar gibiydi.

Joseph bomboş sokakta kendisine doğru yürüyordu. Kendi tabancasından çıkan kurşunlardan önce kıza varmak için koştuğunu görür gibi oldu. Ama koşmadı Joseph. Hafifçe soluksuz olarak önüne dikildi. Biri onunla mesaj göndermiş olmalıydı. Marty, kimbilir belki de Tayeh. Joseph mesajı söylemek için ağzını açtı ama Charlie ona engel oldu.

«Ben ölüyüm, Jose. Beni vurdun, hatırlamıyor musun?»

Gerçek tiyatrosu hakkında bir şey söylemek isterdi, cesetlerin kalkıp yürümedikleri falan. Ama bir şey bulamadı.

Joseph geçen bir taksiyi serbest eliyle durdurmak istedi. Ama araba durmadı. Ne bekliyordun sanki? Taksiler başlarına öuyruk oldular bugünlerde. Charlie erkeğe dayanıyordu. Joseph kendisini tutmasaydı düşecekti. Gözyaşları gözlerini köreltmişti, erkeğin sesini suların altından duyar gibiydi. «Ölüyüm ben,» diyordu durmadan. «Ölüyüm, ölüyüm.» Ama erkek kendisini ölü de olsa istiyordu sanki. Birbirlerine yaslanarak yabancı oldukîarı bu kentin sokaklarında kayboldular.

SON

[1] Anlamı : İngilizcesi neydi?

[2] Israil’de dogup buyuyen kimse.

[3] Hosgeldiniz.