1. Hüküm

Mirasla ilgili bir fetva

...? 4550 Cevâb ne vechiledir ki zeyd fevt olup zevi’l-erhâmdan [dayı]sı oğlu Amr ve dayısı oğlu Bekir’i ve dayısı kızları [Hind]’i ve Zeyneb’i terk eylese kısmet ne vechiledir. [Beyâ]n buyurulup müsâb oluna. El-Cevâb [dayı]sı oğluna sülüsân-ı sülüs, dayısı oğlu ile dayısı kızlarına li’z-zekeri mislü hazzi’l-ünseyeyn verilir. Ketebehü’l-hakīr Hâmid ufiye anhu.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 47 - Hüküm no: 1 - Orijinal metin no: [1a-1])﻿

﻿

﻿

2. Hüküm

Mehmed Çelebi’nin kölesini azat ettiği

Mehmed Çelebi b. el-Hâc Maksud, Manol’ü âzâd etti.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 47 - Hüküm no: 2 - Orijinal metin no: [1a-2])﻿

﻿

﻿

3. Hüküm

Hacı Hamza’nın vefat ettiği (Noksan hüccet)

Mahallât-ı Kasımpaşa’da vefât eden el-Hâc Hamza ...? mahalle-i el-Hâc ...? ( )

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 47 - Hüküm no: 3 - Orijinal metin no: [1a-3])﻿

﻿

﻿

4. Hüküm

Askerî olanların vergilerini kassâm-ı askerînin topladığı dışarıdan kimsenin karışmaması

Emîrü’l-ümerâ’i’l-kirâm, kebîrü’l-küberâ’i’l-fihâm, zü’l-kadri ve’l-ihtirâm, zü’l-[mecdi] ve’l-ihtişâm, el-mahfûf bi mezîdi inâyeti’l-meliki’l-allâm. Vilâyet-i Rumeli tarafında vâki‘ olan beylerbeyiler -dâme ikbâlühum-ve mefâhirü’l-ümerâ’i’l-kirâm, merâci‘ü’l-küberâ’i’l-fihâm, zü’l-kadri ve’l-ihtirâm, el-muhtassûn bi mezîdi inâyeti’l-meliki’l-allâm. Vilâyet-i mezbûrede vâki‘ olan sancakbeyleri -dâme izzuhüm-ve mefâhirü’l-kuzât ve’l-hükkâm, me‘âdinü’l-fezâili ve’l-kelâm livâ-i mezbûrede vâki‘ olan kadılar -zîde fazluhûm-tevkī‘-i refî‘-i hümâyûn vâsıl olucak ma‘lûm ola ki hâliyâ, a‘lemü’l-ulemâ’i’l-mütebahhirîn, efdalü’l-fuzalâ’i’l-müteverri‘în, keşşâfü’l-müşkilâti’d-dîniyye, hallâlü’l-mu‘dilâti’l-yakīniyye, miftâhu rumûzi’d-dekāyık, misbâhu künûzi’l-hakāyık el-müeyyed bi inâyeti’l-meliki’l-mennân Rumeli kazaskeri Abdurrahman -zîdet fezâilühû- cânibinden bâb-ı sa‘âdet-me’âbıma arz olundu ki taht-ı hükûmetinizde müşârün-ileyhe râci‘ rüsûm-ı i‘tâk ve nikâh ve hücec sizler ki kadılarsız dahl eylemeyip mûmâ-ileyh cânibinden ta‘yîn olunan kassâm-ı askerîye zabt ve tasarruf ettirmeyip nizâ‘ eder imişsiz imdi sefer-i hümâyûnuma eşer sipâhi eşer iken tekā‘üd edip sonradan ra‘iyyet yazılmış olmaya askerîdir ve hâssa kullarım ve câriyelerim mâdâmki askerînin taht-ı nikâhındadır ba‘de’l-i‘tâk onlar dahi askerîdir ve kuzât ve müderrisîn ve meşîhat ve tevliyyet ve nezâret ve hitâbet ve cüzhânân ve cibâyet ve cihet-i yevmiyeleri bir akçe ve iki akçe ve üç akçe olsun ehl-i berât oldukları ecilden onlar dahi askerîdir ve nîm akçe cüz‘ ve tesbih ve müezzinlik ve gayrı vilâyet kadılarınındır ve evlâdından bir derece kimesneye ra‘iyyet kayd olunmuş olmaya askerîdir ve şol ra‘iyyet kızı ki sipâhiye nikâh olunmuş ola, mâdâmki sipâhinin taht-ı nikâhında ola askerîdir ve sipâhi kızı şehirliye varırsa resm-i nikâhı askerîdir ve hîn-i kısmetde vâki‘ olan hüccet ve sicil ve i‘tâknâme kazasker kassâmınındır eğer kassâmlar mevcûd olmaz ise vilâyet kadıları rüsûmların alıp kassâma teslîm edeler elân ma‘mûlün bih olan kānûn-ı mukarrer budur ve doğancı ki berât-ı hümâyûn ile ola askerîdir ve şehir kethüdâları ellerinde berât olmak ile askerîdir ve yaya ve müsellem gibi kalîl ve kesîr ki resm hâsıl ola askerîdir ve canbaz ve mu‘âf olan yörük askerîdir ve umûmen voynuk ve celeb ve akıncı ve zevâ’id-i voynuk ve mutlaka eşkinci ve çeltikçi ki berât ile olalar veyâhud defterdâr tezkiresiyle olalar ve avârızdan mu‘âf olanlar külliyyen askerîdir ve tuzcular ve küreciler ve haymanalar ki kimesneye ra‘iyyet yazılmış olmaya askerîdir ve bilâ ta‘yîn cihet tasarruf edenler ellerinde berât olmağla askerîdir ve sipâhizâde olan ellerinde berât yoktur deyû vilâyet kadıları nizâ‘ ederler imiş imdi kimesneye ra‘iyyet kayd olunmamış ise onlar dahi askerîdir ve sipâhi kul âzâd edip sipâhi hizmetinden ferâgat edip, huzûr ihtiyâr edip kâsibler silkine münselik ola askerîdir ve câriyeleri dahi [2a] kezâlik ra‘iyyet kızı ki sipâhiye nikâh olunup sipâhinin taht-ı nikâhında ola askerîdir ve fevt olucak, avratı dul kalıp eğer şehirli bu kızı (…) resm-i kısmeti ve nikâhı askerîdir eğer sipâhi kızı ise dahi askerîdir bu ecilden buyurdum ki hükm-i şerîfim varıcak min ba‘d taht-ı hükûmetinizdir vâki‘ olan rüsûm-ı kıymeti kānûn-ı mukarrer üzre mûmâ-ileyhe râci‘dir kat‘iyyen sizin cânibinizden dahl olunmaya mûmâ-ileyhin kassâmı alıp zabt eyliye, kassâmı yâhud âdemi anda hâzır iken kimesne dahl eylemeye kassâma göre vechen mine’l-vücûh dahl olunmaya müşârün-ileyh olan mahsûlü zabt ve kabz ede şöyle ki şimdi mûmâ-ileyhe râci‘ olan rüsûmdan sizin nâibleriniz tarafından dahl olunup nesne almış ise, her ne mikdâr almışlar ise siz ki beylerbeyiler ve sancakbeylerisiz kat‘â te’hîr etmeyip ba‘de’s-sübût alıveresiz bu hükm-i şerîfimle varan âdeme zabt ettiresiz öyle ki min ba‘d müşârün-ileyhe âid rüsûm-ı askerîye dahl olunduğu istimâ‘ oluna, özrü ise makbûl olmak ihtimâli yoktur mûcib-i itâb olursuz şöyle bilesiz, alâmet-i şerîfe i‘timâd kılasız. Tahrîren fî evâsıtı şehri Saferi’l-muzaffer min şühûri li sene ihdâ ve semânîn ve tis‘a mi’e. Be makām-ı Kostantıniyye el-mahrûse Hâzihî sûretü emrü’ş-şerîfi sultânî ketebehü’l-abdü’l-fakīr ilâ avni’llâhi’l-meliki’l-müste‘ân Abdurrahman b. Seyyid Ali el-Kadı bi asâkiri’l-mansûre fî vilâyeti Rumeli.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 47 - Hüküm no: 4 - Orijinal metin no: [1b-1])﻿

﻿

﻿

5. Hüküm

Noksan hüccet

Mehmed Çelebi b. Sadi’nin ... Osman ve zevce Fâtıma ( ) 981.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 49 - Hüküm no: 5 - Orijinal metin no: [2a-1])﻿

﻿

﻿

6. Hüküm

Mustafa Reis’in Hind asıllı kölesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Ali b. Ramazan ve Murad b. Bayram nâm kimesneler, Mustafa Çelebi b. Yusuf kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti sâbit olan Galata ve havâss-ı mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâssın emîni Fâik b. Abdullah ve kâtibi Ali Bey b. Abdullah mahzarlarında, esmer, açık kaşlı, elâ gözlü, Hindiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Kābil b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i Galata mahallâtından Bereketzâde mahallesinde bundan akdem fevt olan Mustafa Reis b. Hasan hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde, müdde‘î-i mezbûru mevtimden kırk gün mukaddem hürsün diyerek mukayyed tedbîr ile tedbîr eyledi. Eceli gelip rabbine kavuştuğunda sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince ıtkına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilka‘de sene 982.

Şuhûdü’l-hâl: Cafer b. Abdullah, Rıdvan b. Abdullah, Sadri Çelebi b. el-Hâc Bayezid.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 49 - Hüküm no: 6 - Orijinal metin no: [2b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

7. Hüküm

Ahmed’in Rus asıllı kölesini azat ettiği

Ahmed Bey b. Abdullah ve Abdurrahman b. el-Hâc Bekir nâm kimesneler, Âişe ve Zamâne bintey Ahmed nâm kız karındaşları tarafından husûs-ı âti’z-zikre vekâleti sâbit olan Hasan b. Ahmed mahzarında, emred, elâ gözlü, açık kaşlı, buğday tenli, Rûsiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Ali b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i Galata mahallâtından Okçu Musa mahallesinde bundan akdem fevt olan müteveffâ-yı mezbûr, hâl-i hayât ve kemâl-i sıhhatinde müdde‘î-i merkūmu âzâd ve tahrîr etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince ıtkına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Yusuf, el-Hâc Emrullah b. Süleyman, Mehmed b. Ali, Süleyman b. Abdullah, Nebi Bey b. Ali, İbrahim b. İsmail.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 49 - Hüküm no: 7 - Orijinal metin no: [2b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

8. Hüküm

Murad b. Abdullah’ın Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Murad b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbit olan Mustafa Odabaşı b. İbrahim meclisi şer‘a hâzır olup, müvekkili mezbûrunun, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli, Efrenciyyü’l-asl, sağ elinde ve sol eli parmaklarında eser-i cerh olan Cuvan v. Maykıl nâm abd-i mezbûrunu hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâtihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i merkūm bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür oldu.

Şuhûdü’l-hâl: (…), Mehmed Çelebi b. Ali, el-Hâc Mansur b. Ali, Mehmed b. Nasuh, Mehmed b. Mustafa.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 50 - Hüküm no: 8 - Orijinal metin no: [2b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

9. Hüküm

Hüseyin Çelebi’nin Frenk asıllı cariyesini azat ettiği

Hüseyin Çelebi b. Abdullah el-Cündî, buğday tenli, koyun gözlü orta boylu, açık kaşlı, Efrenciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Berdanse bt. Viko Taburline nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât gibi hürre oldu.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Mehmed, Ali b. Ahmed, el-Hâc Memi b. İskender ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 50 - Hüküm no: 9 - Orijinal metin no: [3a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

10. Hüküm

Mustafa Reis’in Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Mustafa Reis b. Mahmud, uzun boylu, sarışın, gök gözlü, açık kaşlı, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Anton v. Fanpeter nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâtihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür oldu.

Şuhûdü’l-hâl: Zeyneddin b. Hasan, Ramazan b. Abdullah, Ali Reis eş-şehîr bi Durak, İskender b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 50 - Hüküm no: 10 - Orijinal metin no: [3a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

11. Hüküm

Zâhide bt. Hüseyin’in boşandığı kocasından mehrini ve iddet nafakasını aldığı

Zâhide bt. Hüseyin meclisi şer‘-i şerîfe hâzıra olup, Şehâbeddin b. Yusuf nâm zevc-i mutallıkı yedinden sekiz yüz elli akçe mehr-i müeccelini ve doksan akçe mikdârındaki nafaka-i iddetini ahz ü kabz ettiğini ikrâr etti. Sonra cemî‘ de‘âvî ve mütâlebâttan zimmetini ibrâ-i kātı‘ ile ibrâ etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Yakub b. Abdullah, İlyas Reis b. Abdullah, Mustafa b. Ahmed, Eynehan b. Cafer, Mehmed b. Yakub.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 50 - Hüküm no: 11 - Orijinal metin no: [3a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

12. Hüküm

Cârullah b. Resul’ün Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Cârullah b. Resul meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, açık kaşlı, sarışın, elâ gözlü, çok uzun boylu, sol kaşında eser-i cerh bulunan, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Cuvan Anton v. Divenber nâm abd-i memlûkünü yüz on tâmmü’l-vezn, sahîhü’l-ayâr altına âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilhicceti’ş-şerîfe sene 983.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Hüseyin el-İmâm, Mustafa b. Ahmed, Mustafa b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 51 - Hüküm no: 12 - Orijinal metin no: [3a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

13. Hüküm

Mehmed Çelebi’nin Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Mehmed Çelebi b. Hüsam meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, uzun boylu, gök gözlü, açık kaşlı, sarışın, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Demenko v. Cuvan nâm abd-i memlûkünü yetmiş tâmmü’l-vezn, sahîhü’l-ayâr altına âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Mehmed, Hasan b. Abdullah, Mehmed b. Bâli.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 51 - Hüküm no: 13 - Orijinal metin no: [3a-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

14. Hüküm

Kurd Çelebi’nin Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Kurd Çelebi b. Abdülcebbâr kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Mehmed b. Abdullah ve Mustafa b. Yusuf’un şehâdetleri ile sâbit olan Hüseyin Reis b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, müvekkili mezbûrunun, açık kaşlı, gök gözlü, buğday tenli, orta boylu, Rûsiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Marola bt. Nikola nâm câriye-i memlûkesini yetmiş tâmmü’l-vezn, sahîhü’l-ayâr altına âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Yusuf, Kasım b. Bahşî, Ahmed Bey b. Abdullah, Memi b. Mustafa.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 51 - Hüküm no: 14 - Orijinal metin no: [3a-6, Arapça])﻿

﻿

﻿

15. Hüküm

Memi Reis’in el-Hâc Memi’ye borcu olduğu

Memi Reis b. İsa, üzerinde ve zimmetinde hâmil-i hâze’l-kitâb el-Hâc Memi b. İskender’e bin akçe deyni olduğunu ve mukābilinde altın bileziğinin dâyin nezdinde rehn-i makbûz olduğunu ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Yusuf, Memi b. Mustafa

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 51 - Hüküm no: 15 - Orijinal metin no: [3b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

16. Hüküm

Ahmed Reis’in Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Ahmed Reis b. Abdullah, esmer, orta boylu, açık kaşlı, iri gözlü, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Zamatşe v. Françesko nâm abd-i memlûkünü doksan beş tâmmü’l-vezn sahîhü’l-ayâr altına âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti.

Şuhûdü’l-hâl: Cafer b. Abdullah, Yahya b. Cafer, Mehmed b. Mustafa ve Ali b. ( ).

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 52 - Hüküm no: 16 - Orijinal metin no: [3b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

17. Hüküm

Cuvan v. Harson’un kefâletten dolayı Umur Reis’e borcu olduğu

Cuvan v. Harson, üzerinde ve zimmetinde Zamatşe v. Françesko’ya olan kefâleti cihetinden Umur Reis b. Abdullah’a kırk beş tâmmü’l-vezn sahîhü’l-ayâr altın deyni olduğunu ikrâr etti.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 52 - Hüküm no: 17 - Orijinal metin no: [3b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

18. Hüküm

Hüsrev Bey’in Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Hüsrev Bey b. Abdullah, orta boylu, gök gözlü, Efrenciyyü’l-asl, hâmil-i hâze’l-kitâb İren v. Mefyo nâm abd-i memlûkünü yetmiş tâmmü’l-vezn sahîhü’l-ayâr altın mukābili âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti.

Şuhûdü’l-hâl: Hürrem b. Abdullah, Derviş Reis b. Abdullah, Memi Reis b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 52 - Hüküm no: 18 - Orijinal metin no: [3b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

19. Hüküm

Topçu Hasan’ın Habeş asıllı kölesini azat ettiği

Topçu Hasan b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, esved, açık kaşlı, yüzünde eser-i cerh bulunan, orta boylu, kara gözlü, Habeşiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Yakut b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâtihi âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi.

Şuhûdü’l-hâl: Süleyman b. Abdullah, Nasuh b. Ramazan, Hasan b. Abdullah, Hüseyin b. İbrahim.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 52 - Hüküm no: 19 - Orijinal metin no: [3b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

20. Hüküm

Ferhad Reis’in Receb Reis’e borcu olduğu

Süleyman b. Pîrî ve Ramazan b. Ali nâm kimesneler, Sâime bt. Ferhad Reis nâm yetîmeye kıbel-i şer‘-i şerîfden mansûb vasî olan Hürrem Reis b. Abdullah mahzarında ve mezbûr Ferhad Reis’in vârisi Derviş Reis b. Abdullah mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Receb Reis b. Ramazan’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûrun, müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde yedek akçesinden râyicü’l-vakt bin akçe hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Süleyman b. Abdullah, Nasuh b. Ramazan, Hasan b. Abdullah, Hüseyin b. İbrahim.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 52 - Hüküm no: 20 - Orijinal metin no: [3b-6, Arapça])﻿

﻿

﻿

21. Hüküm

Süleyman b. Abdullah’ın vasiyeti

Ali b. İskender ve Cafer b. Abdullah nâm kimesneler, Galata ve havâss-ı mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ beytülmâlin emîni Mustafa Çelebi b. Yusuf kıbelinden âti’z-zikr da‘vâyı istimâ‘a vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbit olan Fâik Bey b. Abdullah ve kâtibi Ali Bey b. Abdullah mahzarlarında hâzır olup hâmiletü hâze’l-kitâb Ümmî bt. Mahmud’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Piyâle Paşa mahallesinde bundan akdem fevt olan Süleyman b. Abdullah, hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde öldüğünde techîz ve tekfînine sarf edilmek üzre beş yüz akçe vasiyyet etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince sülüs-i malından edâsına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilhicceti’ş-şerîfe sene 983.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Bâli, Mustafa b. Yusuf, Hüseyin b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 53 - Hüküm no: 21 - Orijinal metin no: [3b-7, Arapça])﻿

﻿

﻿

22. Hüküm

Ali Reis’in Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Ali Reis b. Mustafa meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, buğday tenli, koyun gözlü, orta boylu, açık kaşlı, burnunda eser-i cerh bulunan, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Yakamo v. İstefano nâm abd-i memlûkünü yüz tâmmü’l-vezn sahîhü’l-ayâr altına âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür oldu.

Şuhûdü’l-hâl: Murad Reis b. Abdullah, Ali Reis b. Mehmed, Memi Reis b. Mehmed ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 53 - Hüküm no: 22 - Orijinal metin no: [4a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

23. Hüküm

Selimşah bt. Hamza’nın Kıbrıs asıllı kölesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Selimşah bt. Hamza meclisi şer‘-i şerîfe hâzıra olup, kısa boylu, esmer, açık kaşlı, kara gözlü, Kıbrısiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Süleyman b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü mevtimden kırk gün mukaddem hürsün diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eylediğini ikrâr etti. Eceli gelip rabbine kavuştuğunda, abd-i mezbûr sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilhicceti’ş-şerîfe sene 983.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Ahmed, Haydar b. Abdullah, İbrahim b. Mehmed, Mehmed b. Ahmed, Mustafa b. Aydın, Mehmed b. Edhem, Hızır b. Mehmed, Ali b. Ahmed, Ahmed b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 53 - Hüküm no: 23 - Orijinal metin no: [4a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

24. Hüküm

Selimşah bt. Hamza’nın Kıbrıs asıllı cariyesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Selimşah bt. Hamza meclisi şer‘-i şerîfe hâzıra olup, esmer, elâ gözlü, açık kaşlı, orta boylu, Kıbrısiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Yasemin bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini mevtimden kırk gün mukaddem hürsün diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eylediğini ikrâr etti. Eceli gelip rabbine kavuştuğunda, câriye-i mezbûre sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre olacakdır. Ba‘de’l-yevm, efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 54 - Hüküm no: 24 - Orijinal metin no: [4a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

25. Hüküm

Süleyman b. Abdullah’ın ev bedelinden Âişe Sultan Vakfı’na borcu olduğu

Sinan b. Hasan el-Müezzin ve İbrahim b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, Galata ve havâss-ı mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ beytülmâlin emîni Mustafa Çelebi b. Yusuf kıbelinden âti’z-zikr da‘vâyı istimâ‘a vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbit olan Fâik Bey b. Abdullah ve kâtib-i emîn Ali Bey b. Abdullah mahzarlarında, Âişe Sultan vakfı’na mütevellî olan hâmil-i hâze’l-kitâb el-Hâc Ferhad b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Piyâle Paşa mahallesinde bundan akdem fevt olan Süleyman b. Abdullah hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde vakf-ı mezbûra, mahalle-i merkūmede kâin, tahtânî iki beyti, avluyu ve helâyı müştemil olup bir tarafdan Mustafa b. Yusuf mülkü ile ve etrâf-ı selâsesi tarîk-i âm ile mahdûd bulunan menzil bahâsından iki bin akçe deyni olduğunu bizim yanımızda ikrâr ve bizim katımızda i‘tirâf etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Bâli, Mustafa b. Yusuf, Hüseyin b. Abdullah, Ramazan b. Dursun.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 54 - Hüküm no: 25 - Orijinal metin no: [4a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

26. Hüküm

Fâtıma Hâtun’un Rus asıllı kölesini azat ettiği

Fâtıma Hâtun bt. Yusuf meclisi şer‘a hâzıra olup, çok uzun boylu, açık kaşlı, esmer, buğday tenli, Rûsiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb İskender b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Muharremi’l-harâm sene 983.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim b. Abdullah, İshak b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah, Memi b. Mustafa.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 55 - Hüküm no: 26 - Orijinal metin no: [4a-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

27. Hüküm

Keyvan b. Abdullah’ın Rus asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Keyvan b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın, orta boylu, Rûsiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Mustafa b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü târih-i kitâbdan i‘tibâren her ay yüz on akçe ödemek üzre râyicü’l-vakt sekiz bin akçeye kitâbete kesdiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Abdullah, Memi b. Mustafa, Mustafa b. Yusuf.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 55 - Hüküm no: 27 - Orijinal metin no: [4b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

28. Hüküm

Süleyman b. Abdullah’ın vasiyeti

Ali b. İskender ve Cafer b. Abdullah, Galata ve havâss-ı mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ beytülmâlin emîni Mustafa Çelebi b. Yusuf kıbelinden âti’z-zikr da‘vâyı istimâ‘a vekâleti sâbit olan Fâik Bey b. Abdullah ve kâtibi Ali Bey b. Abdullah mahzarlarında hâzır olup hâmiletü hâze’l-kitâb Ümmî bt. Mahmud’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Piyâle Paşa mahallesinde bundan akdem fevt olan Süleyman b. Abdullah, hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde öldüğünde techîz ve tekfînine sarf edilmek üzre beş yüz akçe vasiyyet etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince sülüs-i malından edâsına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Bâli, Mustafa b. Yusuf, Hüseyin b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 55 - Hüküm no: 28 - Orijinal metin no: [4b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

29. Hüküm

Cafer Ağa b. Abdülmennân’ın Frenk asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim Cafer Ağa b. Abdülmennân kıbelinden âti’z-zikr kitâbet ikrârına vekâleti Bekir b. Mehmed ve Hasan [b.] Yusuf’un şehâdetleri ile sâbit olan Ali b. Mahmud meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun esmer, kara gözlü, açık kaşlı, orta boylu, Efrenciyyü’l-asl, sol eli parmaklarında eser-i cerh bulunan Françesko v. Merko nâm abd-i memlûkünü beş bin beş yüz akçe mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr etti.

Şuhûdü’l-hâl: Bekir b. Mehmed, Sinan b. Yusuf.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 56 - Hüküm no: 29 - Orijinal metin no: [4b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

30. Hüküm

Mustafa b. Sinan’ın evini Süleyman Reis’e sattığı

Mustafa b. Sinan meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup sâhibi ve mâliki olduğu, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Çatma Mescid mahallesinde kâin bulunan, fevkānî altı beyti, iki selâmlığı, helâyı, eşcâr-ı müsmire ve gayrı müsmireli bahçeyi ve avluyu hâvî olup bir tarafdan reis-i sultânî Kulaksız Ahmed mülkü, diğer tarafdan Ferhad b. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Süleyman b. Abdullah mülkü ve diğer tarafdan da Hayreddin b. Abdullah mülkü ile mahdûd bulunan cemî‘ menzilini cümle hudûdu ve hukūku ile râyicü’l-vakt on beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile hâmil-i hâze’l-kitâb Süleyman Reis b. Abdullah’a bey‘ ettiğini ikrâr etti. Mezbûr Süleyman Reis de ondan iştirâ etti.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Ahmed, Hasan b. Abdullah, Kasım b. İskender, üstâd Hasan b. Abdullah el-Hayyât, üstâd Hüseyin b. Abdullah, el-Hâc Memi b. İskender.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 56 - Hüküm no: 30 - Orijinal metin no: [4b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

31. Hüküm

Mehmed Bey b. Abdullah’ın kölesini azat ettiği

Mehmed Bey b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Mehmed b. Mustafa ve Hüseyin b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Mustafa Bey b. Abdullah, müvekkili mezbûrunun orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli hâmil-i hâze’l-kitâb Ceraro v. Yakamo nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi.

Şuhûdü’l-hâl: Cafer b. Abdullah, Memi Bey b. Abdullah, Receb b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 56 - Hüküm no: 31 - Orijinal metin no: [4b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

32. Hüküm

Kasım Bey b. Abdullah’ın muhallefâtı

Hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Büyükdere karyesinde fevt olan ve geride Emine bt. Ali nâm zevcesini ve beytülmâli bırakan merhûm Kasım Bey b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Muhallefâtını emîn Mustafa Çelebi b. Yusuf ve kâtibi Ali Bey b. Abdullah zabt etmişdir. Tahrîren fî evâhiri Rebî‘ilâhir sene 983. Kazgan, 1 204 Tencere, 1 98 Kaliçe, 1 109 Keçe, 1 25 Kutnî kaplama iç kaftan, 1 78 Köhne atlas mâî sürmâî 60 Yeşil çuka ferâce ma‘a kürk 1 603 Köhne gömlek 1 4 Saraç köhne sepet çift 1 60 Hırdavât 14 Sahan, 2 68 Tepsi, 1 23 Tas, 1 20 Kaliçe, 1 100 Keçe-i köhne 6 Acem kuşak 65 Mücevveze köhne, 2 15 Köhne tülbent, 1 7 Makrama, 1 6 Köhne bohça, 1 14 Köhne çul, 1 14 Sahan, 1 40 Matara, 1 29 Kaliçe, 1 225 Keçe-i Selânik, 1 90 Bozdoğan, 1 26 Kemha-i mor 242 Çuka şalvar 75 Mor kürk kaplı çuka, 1 220 Don, 3 28 Çakşır, 1 206 İbrik hayme-i helâ, 1 22 Tas-ı arpa, 1 …? Tepsi küçük, 1 8 İber ma‘a cemî‘r-raht, 1 98 Kilim-i köhne, 1 15 Tepsi, 2 39 Sofra, 1 7 Kavuk, 1 1 Sepir, 1 60 Abâyî, 1 60 Edik çift, 1 14 Tülbent-i börkî, 1 10 Tülbent köhne, 1 16 Tencere, 1 36 Kırba 25 Kilim, 1 31 Kilim, 1 51 Yağmurluk, 1 410 Eski kemha, 1 370 Tülbent 40 Tülbent, 2 20 Gömlek, 2 50 Tirkeş, 1 105 Kubur ve yayı 17 Kılıç 1270 Hayme-i kebîr 400 Keçe-i köhne 15 Kırmızı çuka ferâce, 1 470 Tülbent, 1 12 Don, 2 çift 24 Garâre, 2 13 Yekûn 6305 Minhâ el-muharreriyye Dellâliyye ve kirâ-i dükkân ve berâ-yı pereme ve dîdebân ve müjdegâne ve sâir harc-ı meblağ 635 Ed-Deynü’s-sâbit li mehri zevceti’l-mezbûre bi şehâdeti Mehmed b. Bâli el-Hatîb ve Yusuf b. Abdullah meblağ 3000 Ed-Deynü’s-sâbit li Süleyman Bey b. Abdullah bi şehâdeti Yusuf b. Abdullah ve Halil b. Abdullah meblağ 205 Bâkiye 2465 Bâkiye 1644 Minhâ sülüs es-sâbit bi şehâdeti Hamza b. Abdullah ve Ali b. Abdullah 831 Rub‘ hisse-i zevce 411 Hisse-i beytülmâl 1233 Bâkī 1644

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 56 - Hüküm no: 32 - Orijinal metin no: [5a-1])﻿

﻿

﻿

33. Hüküm

Evliliğin ve nesebin sübût olduğu

Tamâmı hâric-i kal‘a-i mahmiye-i mahrûse-i Galata’da vâki‘ merhûm Kasımpaşa câmi‘i kurbundaki Yegânzâde mahallesinde sâkin olan Mustafa Bey b. Abdullah el-Cündî, sâhib-i timar Ali Bey b. Hüseyin, kazzâz Mehmed b. Hüseyin, tâcir Mehmed b. Bâli, Pervâne b. Abdullah, Mehmed b. Ali, müezzin Mehmed b. Ahmed meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, merhûm Ferhad b. Abdullah Reis’in vasiyy-i muhtârı Hürrem b. Abdullah ve müteveffâ-yı mezbûrun kendisinin mu‘takı olduğunu iddi‘â eden Derviş b. Abdullah Reis ve müteveffâ-yı mezbûrun diğer vasiyy-i muhtârı Haydar b. Abdullah mahzarlarında, Şaban nâm sagīrin himâyesi altında bulunduğu Fâtıma bt. Ahmed nâm hâtundan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müddeiyye-i mezbûre Fâtıma, müteveffâ-yı merkūmun zevcesidir. Hâl-i hayâtında, 980 senesi Rebî‘ulâhir ayının yedinci günü üç bin akçe mehir ile onunla evlenmişdi. Sonra taht-ı nikâhında olduğu hâlde vefât etti. Sagīr-i mezbûr Şaban, müteveffâ-yı merkūmun oğludur; zevcesi mezbûre Fâtıma’dan doğmuşdur. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâbi‘ min şehri Rebî‘ilâhir sene selâse ve semânîn ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Haydar, Ahmed b. Abdullah, Hasan Bey b. Abdullah. El-emru kemâ zükire fîhi ketebehû el-fakīr Ahmed b. Mahmud el-Kadı bi’l-askeri’l-muzaffer fî vilâyeti Rumeli

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 58 - Hüküm no: 33 - Orijinal metin no: [5b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

34. Hüküm

Ferhad Reis b. Abdullah’ın muhallefâtı

Hâl-i hayâtında hâric-i kal‘a-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ merhûm Kasımpaşa câmi‘i kurbundaki Yegânzâde mahallesinde sâkin iken Halkulvâdi’nin fethinde fevt olan ve geride Fâtıma bt. Ahmed nâm zevcesini, Şaban nâm oğlunu ve Safiye nâm kızını bırakan merhûm Ferhad Reis b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. El-Vâki‘ tahrîruhû fî evâili şehri Rebî‘ilâhir sene 983. Asl-ı mal 213.439 Minhâ Resm-i çavuş 3000 Ve nikâh es-sâbit li zevceti’l-mezbûr 3000 Ve ihzâriyye ve hücec ve sicil ve sâir harc ve resm-i kısmet 8704 El-Bâkī 204.735 Sülüs vasiyyet 68.245 Hisse-i zevce 17.061 Hisse-i ibn 79.616 Hisse-i bint 39.808 Vasiyy-i muhtâr olan merhûm Reis b. Abdullah zimmetinde olan merhûm Ferhad Reis’in muhallefâtından elli üç bin üç yüz otuz üç akçeyi bi’t-tamâm meclisi şer‘de vasiyy-i muhtâr-ı âhar mahzarında getirip mezbûr Haydar zimmetinde olan merkūm Haydar b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 59 - Hüküm no: 34 - Orijinal metin no: [5b-2])﻿

﻿

﻿

35. Hüküm

Ferruh b. Abdullah Reis’in kölesini azat ettiği

Ali Bey b. Abdullah ve Ahmed b. Abdullah nâm kimesneler, Halkulvâdi muhârebesinde fevt olan Ferhad Reis b. Abdullah’ın Şaban ve Safiye nâm sagīreynine vasiyyeyn-i muhtâreyn olan Hürrem b. Abdullah Reis ve Haydar b. Abdullah mahzarlarında ve müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi Fâtıma bt. Ahmed’in mahzarında, sarışın, açık kaşlı, Mağribiyyü’l-asl Hasan b. Abdullah nâm sagīre kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan hâmil-i hâze’l-kitâb Ferruh b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mezbûr Ferhad Reis hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde sagīr-i mezbûru maraz-ı mevtimden sonra hürsün diyerek mutlak tedbîr ile tedbîr eyledi. Şâhidân-ı mezbûrân, müteveffâ-yı merkūmun, sagīr-i mezkûra sülüs-i mâlından râyicü’l-vakt bin sekiz yüz akçe vasiyyet ettiğine dahi şehâdet ettiler. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince ıtkına ve meblağ-ı merkūmun edâsına hükm edildi. Vasiyyeyn-i mezbûreyn, meblağ-ı merkūmu teslîm etti. Vasiyy-i merkūm da sagīr-i mezkûr için meblağı onlardan ahz ü kabz etti. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ilâhir sene 983.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Haydar, İskender b. Abdullah, Ferhad b. Abdullah, Ahmed Bey b. Abdullah, Muslihiddin b. Yusuf, Hasan b. Abdullah, Hamza b. Abdullah, Memi b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-müslimîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 59 - Hüküm no: 35 - Orijinal metin no: [6a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

36. Hüküm

Sipahi Mehmed’in Rus asıllı kölesini azat ettiği

Sipâhi Mehmed b. Abdullah, açık kaşlı, Rûsiyyü’l-asl, sarışın, çok uzun boylu hâmil-i hâze’l-kitâb Yuvan v. Aleksi Andre nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene 983.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Mustafa, el-Hâc Mehmed b. el-Hâc Mehmed, Hüsrev b. Abdullah, Muslihiddin b. Yusuf.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 60 - Hüküm no: 36 - Orijinal metin no: [6a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

37. Hüküm

Pîrî b. Küçük Reis’in Mehmed b. Cihan’da alacağı olduğu

Receb b. Veli ve Mustafa b. Yusuf nâm kimesneler, mahmiye-i Galata mahallâtından Okçu Musa mahallesinde bundan akdem fevt olan Mehmed b. Cihan’ın Hüseyin ve İsmihân nâm sagīreynine kıbel-i şer‘den mansûbe vasî olan Ruveyde bt. Emir Ali kıbelinden vekîl edilen Mehmed b. Hüseyin mahzarında, Pîrî b. Küçük Reis’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûrun, müteveffâ-yı merkūm Mehmed’in zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt bin akçe hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince meblağ-ı merkūmun edâsına hükm edildi. Vekîl-i mezbûr, meblağ-ı merkūmu müdde‘î-i mersûma teslîm etti. Mezbûr Mehmed de ahz ü kabz etti. Fî târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Mehmed b. el-Hâc İskender, el-Hâc Memi, Muslihiddin Reis, el-Hâc Mehmed b. Yusuf.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 60 - Hüküm no: 37 - Orijinal metin no: [6a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

38. Hüküm

Ferhad b. Abdullah Reis’in vasiyeti

Ali Bey b. Abdullah ve Ahmed b. Abdullah nâm kimesneler, Halkulvâdi muhârebesinde fevt olan Ferhad b. Abdullah Reis’in sagīreynine vasiyy-i muhtâr olan Hürrem b. Abdullah Reis ve Haydar b. Abdullah mahzarlarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Hasan b. Abdullah nâm mu‘takdan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûrun efendisi müteveffâ-yı mezbûr, müdde‘î-i mûmâ-ileyhe râyicü’l-vakt bin sekiz yüz akçe vasiyyet etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Mezbûrân, müteveffâ-yı mesfûrun malından meblağ-ı merkūmu ona teslîm etti. Mu‘tak-ı mezkûr da meblağ-ı merkūmu ikisinden ahz ü kabz etti.

Şuhûdü’l-hâl: Hamza b. Abdullah, Hamza b. Haydar, Memi b. Abdullah, Muslihiddin b. Yusuf, Hasan b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 60 - Hüküm no: 38 - Orijinal metin no: [6b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

39. Hüküm

Ferhad b. Abdullah Reis’in vasiyeti

Ali Bey b. Abdullah ve Ahmed b. Abdullah nâm kimesneler, Halkulvâdi muhârebesinde fevt olan Ferhad b. Abdullah Reis’in sagīreynine vasiyy-i muhtâr olan Hürrem b. Abdullah Reis ve Haydar b. Abdullah mahzarlarında, hâmiletü hâze’l-kitâb Hatice b. Abdullah nâm mu‘takadan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müddeiyye-i mezbûrenin efendisi müteveffâ-yı mezbûr, müddeiyye-i mezkûreye râyicü’l-vakt bin sekiz yüz akçe vasiyyet etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Mezbûrân, müteveffâ-yı mesfûrun sülüs-i malından meblağ-ı merkūmu ona teslîm etti. Mu‘taka-i mezkûre de meblağ-ı merkūmu ikisinden ahz ü kabz etti.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Haydar, İskender b. Abdullah, Ferhad Bey b. Abdullah, Ahmed Bey b. Abdullah, Hasan b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 61 - Hüküm no: 39 - Orijinal metin no: [6b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

40. Hüküm

Mehmed b. Abdullah’ın Nasuh Ağa’da alacağı olduğu

Mehmed b. Hasan ve Mahmud b. Kurd nâm kimesneler, müteveffâ Nasuh Ağa’nın eytâmına vasî olan Yunus b. Yusuf mahzarında, bölükbaşı Mehmed b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mezbûr Mehmed’in, müteveffâ-yı merkūm Nasuh’un zimmetinde râyicü’l-vakt bin beş yüz elli altı akçe hakkı vardır. Meblağ-ı merkūm hâlen müteveffânın zimmetinde lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ deyndir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince meblağ-ı merkūmun müteveffâ-yı mezkûrun terekesinden edâsına hükm edildi.

Şuhûdü’l-hâl: Muslihiddin b. Abdullah Reis, Hasan b. Abdullah, Ali Bey b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 61 - Hüküm no: 40 - Orijinal metin no: [6b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

41. Hüküm

Ölen Ferhad b. Abdullah Reis’in oğullarına 1800’er akçe vasiyet ettiği

Ali Bey b. Abdullah ve Ahmed b. Abdullah nâm kimesneler, Halkulvâdi muhârebesinde fevt olan Ferhad b. Abdullah Reis’in sagīreynine vasiyy-i muhtâr olan Hürrem b. Abdullah Reis ve Haydar b. Abdullah mahzarlarında, Memi b. Abdullah ve Hasan b. Abdullah nâm sagīreyn-i mu‘takayne kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan hâmil-i hâze’l-kitâb Ferruh b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, efendileri müteveffâ-yı mezbûr Ferhad, hâl-i hayâtında sagīreynin her birine râyicü’l-vakt bin sekiz yüz akçe vasiyyet etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince meblağ-ı merkūmun müteveffâ-yı mezkûrun terekesinden edâsına hükm edildi.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Haydar, İskender b. Abdullah, Ferhad Bey b. Abdullah, Hasan b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 62 - Hüküm no: 41 - Orijinal metin no: [6b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

42. Hüküm

Mustafa Çelebi’nin Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Fahrü’l-akrân Mustafa Çelebi b. Mahmud, uzun boylu, beyaz tenli, açık kaşlı, elâ gözlü, Rûsiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Âfitâb bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ilâhir sene 987.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Seyyid Abdülmâlik b. Seyyid Ahmed, Ali b. el-Hâc Hasan, Cafer b. Mustafa el-Müezzin, türbedâr Mehmed Çelebi b. Hüsam, Hüseyin Bey b. Abdullah Bevvâb-ı sultânî, Berber Osman b. Abdullah, Ali b. Abdullah Tabbâh, Mustafa b. Ali, Mehmed b. Mustafa, Cerrâh Osman Çelebi b. Hüsam, Hasan b. Cafer ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 62 - Hüküm no: 42 - Orijinal metin no: [7a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

43. Hüküm

Türbedâr Mehmed Çelebi’nin Bosna asıllı cariyesini azat ettiği

Türbedâr Mehmed Çelebi b. Hüsam, orta boylu, sarışın, açık kaşlı, koyun gözlü, alnının sağ yanında eser-i cerh bulunan, Bosneviyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Gülahmer bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’r-rahîm ve hereben min ikābihi’l-elîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Rebî‘ilâhir min şühûri sene 987.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Seyyid Abdülmâlik b. Seyyid Ahmed, Mustafa Çelebi b. Mahmud Bey, Hüsam Halîfe b. Ali el-Hatîb, fahrü’l-akrân Ali Çavuş b. Hüseyin, Çavuş Kasım mescidi imâmı Hasan Halîfe b. Hüsam, mahalle-i mezbûre müezzini Cafer b. Mustafa, Hasan b. Cafer el-mezbûr, türbedâr Hızır Çelebi b. İlyas, Hasan Çelebi b. Menteş eş-şehîr bi Kurd Bâli, Mehmed Çelebi b. Kurd Çelebi, Ahmed b. Kurd Çelebi, Yunus Bey b. Abdullah, Mustafa Çelebi b. Yunus Bey, Cerrâh Osman Çelebi b. Hüsam, Hüseyin Bey b. Abdullah Bevvâb-ı sultânî, Seyyid Mahmud Çelebi b. Seyyid Ahmed ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 62 - Hüküm no: 43 - Orijinal metin no: [7a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

44. Hüküm

Türbedâr Mehmed Çelebi’nin Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Türbedâr Mehmed Çelebi b. Hüsam, orta boylu, sarışın, gök gözlü, çatık kaşlı, Rûsiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Nazenin bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti’r-rabbi’r-rahîm ve hereben min ikābihi’l-elîm, “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Rebî‘ilâhir min şühûri sene 987.

Şuhûdü’l-hâl: El-Mezbûrîn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 63 - Hüküm no: 44 - Orijinal metin no: [7b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

45. Hüküm

Selimşah Hâtun’un Gürcü asıllı cariyesini azat ettiği

Fahrü’l-muhadderât zahrü’l-muvakkarât Selimşah Hâtun bt. Sinan Çelebi, orta boylu, beyaz tenli, açık kaşlı, sürmeli, Gürciyyetü’asl hâmiletü hâze’l-kitâb Sâkine bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti’r-rabbi’r-rahîm ve hereben min ikābihi’l-elîm, “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Rebî‘ilâhir min şühûri sene seb‘a ve semânîn ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Bey b. Abdullah er-Râcil, Mahmud Bey b. Abdullah er-Râcil, Hamza b. Abdullah, Mesih Bey b. Abdullah, Osman Çelebi b. Pîr Mehmed, Hasan Halîfe Kassâm-ı sâbık ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 63 - Hüküm no: 45 - Orijinal metin no: [7b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

46. Hüküm

Mustafa Ağa’nın Hind asıllı kölesini azat ettiği

Fahrü’l-ekâbir ve’l-efâhir Mustafa Ağa b. Abdülhay kıbelinden âti’z-zikr ikrâra vekâleti el-Hâc Pîrî ve el-Hâc Mehmed’in şehâdetleri ile sâbit olan Sâlih Çelebi b. Ali meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup, orta boylu, esved, çatık kaşlı, elâ gözlü, yüzünde eser-i cerh bulunan Hindiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Haydar b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâtihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 64 - Hüküm no: 46 - Orijinal metin no: [7b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

47. Hüküm

Mehmed bey b. Ali’nin terekesinin mirasçılar arasında sulh yolu ile paylaşılması

Kasaba-i Ebî Eyyûb el-Ensârî aleyhi rahmetü’l-Meliki’l-Bârî mahallâtından Kasım Çavuş mahallesinde vefât eden Mehmed Bey b. Ali nâm solağın asabe-i nesebiyyesi olan Ali b. Turhan cânibinden bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an husûs-ı âti’z-zikre vekîl olup ve vekâleti sebt-i sicil olan Mehmed b. Hasan müteveffâ-yı mezbûrun li eb ve üm kız karındaşı Huri Hâtun bt. Ali cânibinden kezâlik vekîl olan Mustafa b. Abdullah mahzarında takrîr-i kelâm ve ta‘bîr-i merâm kılıp bundan akdem müteveffâ-yı mezbûr vefât ettikde mezbûre Huri muhallefâtın kabz edip bi’l-vekâle da‘vâ ettikde münâza‘ât-ı kesîre vâki‘ olmuş idi el-hâletü hâzihî tavassut-ı muslihîn ile zikr olunan husûsu mezbûr vekîl ile bin nakd-i fıddî râyic fi’l-vakt akçeye ıslâh edip bedel-i sulhu mezbûr vekîl yedinden alıp kabz edip tarafeynden ibrâ ve iskāt olduk dedikde mukırr-ı merkūmun vech-i meşrûh üzre olan kelâmın mezbûr Mustafa vicâhen ve şifâhen tasdîk edip mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâsıtı Muharremi’l-harâm sene seb‘a ve semânîn ve tis‘a mi’e sene 987.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud Sofu b. Aslan el-İmâm bi Mescidi Bâli Hoca, Hasan Halîfe b. Hüseyin el-İmâm bi Mescidi Çavuş Kasım, Sünbül b. Abdi el-Müezzin li Câmi‘-i Kebîr Eyyûb, Ömer Bey b. Abdullah er-Râcil, Ali Çelebi b. Mehmed el-Okçu, Hüseyin b. Bâli el-Hayyât, Cafer b. Abdullah el-Hayyât-ı mîrî, Mehmed Çelebi b. Abdülkādir Çelebi, Ebûbekir Çelebi b. Abdülkādir Çelebi, Ahmed Çelebi b. Hasan Bey, Mahmud Çelebi b. Muhyiddin Halîfe ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 64 - Hüküm no: 47 - Orijinal metin no: [8a-1])﻿

﻿

﻿

48. Hüküm

Ölen Tayyib Halîfe’nin mükâteb kölesi Bilâl b. Abdullah’ı, vârislerin satamayacağı (hüküm mahkemece iptal edilmiş)

<

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 64 - Hüküm no: 48 - Orijinal metin no: [8a-2])﻿

﻿

﻿

49. Hüküm

Abdi Bey’in İbrahim Çelebi’yi vasî tayin ettiği

Mustafa Çelebi b. Hasan Bey, Cafer b. Mustafa ve Muharrem b. İlyas nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırûn olup, âti’z-zikr müteveffânın husûs-ı âti’l-beyânı münkire olan Âfitâb Hâtun bt. Abdullah nâm zevcesi mahzarında, hâmil-i kitâb fahrü’l-a‘yân İbrahim Çelebi b. Hasan Kethüdâ’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Ebâ Eyyûb-i Ensârî kasabası mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde fevt olan mezbûre hâtunun zevci Abdi Bey b. Abdullah, cemî‘ umûruna ve vasiyyetlerinin tenfîzine müdde‘î-i mezbûru vasiyy-i muhtâr ta‘yîn etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Muharremi’l-harâm sene 987.

Şuhûdü’l-hâl: Derviş Ali b. Kābil, Mehmed b. Ahmed el-Müezzin, Mehmed b. Mahmud el-Üsküdârî el-Müezzin, Sünbül b. Gazanfer el-Müezzin, Mehmed b. Hamza eş-şehîr bi Şeyh ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 65 - Hüküm no: 49 - Orijinal metin no: [8b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

50. Hüküm

Ölen Ali Bey b. Abdullah’ın, eşi Fâtıma bt. Abdullah’a zimmetinde kalan mehr-i müeccelin tamamının ödenmesi

<

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 65 - Hüküm no: 50 - Orijinal metin no: [8b-2])﻿

﻿

﻿

51. Hüküm

Âişe bt. İskender adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘ a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâmiletü hâze’l-kitâb Âişe bt. İskender’i, annesi bundan akdem fevt olan Mehmed b. Osman nâm sagīre, hıfz-ı emvâli ve zabt-ı ahvâli için ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Saferi’l-muzaffer min şühûri sene 987.

Şuhûdü’l-hâl: Abdurrahman Halîfe b. Ahmed el-İmâm, Cafer b. Mustafa el-Müezzin, Yusuf b. Sefer Sarrâc, Yahya b. Abdullah Sarrâc ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 66 - Hüküm no: 51 - Orijinal metin no: [8b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

52. Hüküm

Sahipsiz tereke kaydı (Noksan hüccet)

Zincir 10 Fânus 43 Kepçe 24 Kayık köhne 300 Habb-i lezîz 2250 Kantar 250 Kitâblar 22.110 Pirinç 540 Mercimek 400 Temr 170 Hasır-ı Mısrî 174 İplik 626 Fâtıma nâm siyah câriye ber vech-i tahmîn 3000 Hâne der mahalle-i Emekyemez 20.000 Cuvan efrencî 10.000 Efrencî 10.000 Yarimiyo efrencî 10.000 Diğer civân-ı efrencî 10.000 Nakid sikke-i hasene aded 110 aded Buber 3600 Nâzır Mehmed Reis yediyle Mağrib’den gelen meblağ 20.000 Yekûn 149.942 Minhâ ihrâcât Techîz-Tekfîn 3000 Resm-i kısmet 2282 Harc-ı ma‘kūl 1309 İhzâriyye 772 Dellâliyye 1168 Resm-i hüccet-i vesâyet 20 Resm-i hüccet-i Nezâret-i Mehmed Çelebi 20 Resm-i hüccet-i nezâret-i Muslihiddin 20 Resm-i sûret-i sicil 40 Irgādiyye 28 Hüccet ve İhzâriyye 10 Resm-i kısmet 300 Navlun-ı keten 050 Navlun-ı ades ve erz 180 Kirâ-i hasır 8 Kirâ-i gazel? 21 Gümrük 992 Kantarî 224 Kirâ-i pereme 66 Muhtesib âdemlerine 200 Hammâliyye 160 Kirâ-i dükkân 60 Yekûn 13.386 Minhâ beyne’l-verese 136.556 Minhâ hisse-i zevce mehri 16.797 Hisse-i ibn Mehmed 73.190 Hisse-i bint Halime 36.595 Aslu’l-mes’ele min semâniy ve’l-madrûb selâse ve’l-meblağ ba‘de’t-tashîh erba‘a ve ışrûn selâse minhâ li’z-zevceti ve erba‘a aşere li’l-ibni ve seb‘a li’l-binti

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 66 - Hüküm no: 52 - Orijinal metin no: [9a-1])﻿

﻿

﻿

53. Hüküm

Ümmî bt. Sinan’ın terekesi

Muhallefâtü’l-merhûme Ümmî bt. Sinan mâtet ve tereket ümmen Fahri Hâtun ve ibnen sadriyyen sagīren Mustafa b. Memi Reis ve binten sadriyyeten Âişe bt. Osman Çelebi ve zevcen Memi Reis lâ-gayr. Tahrîren fî Rebî‘ilâhir sene 998.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 67 - Hüküm no: 53 - Orijinal metin no: [9b-1])﻿

﻿

﻿

54. Hüküm

Mahmud Bey b. Perviz’in vasiyetnâmesini değiştirdiği

Mahmud b. Abdullah el-Cündî, Şaban b. Abdullah, Haydar b. Abdullah ve Nasuh Bey b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzırûn olup, bundan akdem bir deryâ seferinde fevt olan karındaşı Mahmud Bey b. Perviz nâm müteveffânın Mehmed ve Ahmed nâm sagīreynine vasî olan Midilli livâsı beyi fahrü’l-ümerâ’i’l-kirâm zahrü’l-küberâ’i’l-fihâm Mustafa Bey b. Perviz mahzarında, âti’z-zikr ihrâc-ı sülüse ve isbâtına vasiyy-i mansûb olan hâmil-i hâze’l-kitâb Mustafa Efendi b. Hasan el-Müderris’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ-yı mezbûr bundan dört veya beş sene evvel sülüs-i malını vücûh-ı hayrâta vasiyyet etmişdi. Hasta olup başını yastığa koyduğunda ölümüyle tasarrufun elinden çıkacağından korkarak ve bazı borçlarının sagīreyne kalacağını nazara alarak ilk vasiyyetinden rücû‘ edip sülüs-i malının sülüsünü vasiyyet etti ve dedi ki, öldüğümde, hâkimin ve karındaşım mezbûr Mustafa Bey’in re’yleriyle, cemî‘ malımın sülüsünün sülüsü vücûh-i hayrâta ve fukarâya sarf edilsin. Yine karındaşımın re’yi ile fukarâ-i ecânibden arta kalan mikdâr benden sonra sağ kalan ümm-i veledime ve hizmetçilerimden sâlih olanlarına verilsin. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mû‘teber ve makbûl olmağın mûcebince hükm edildi. Tahrîren fî evâili Rebî‘ilevvel sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Fazlullah Efendi b. Mehmed el-Kadı, Hüseyin Bey b. Abdullah, Mustafa b. Abdülkerim ve gayruhüm

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 70 - Hüküm no: 54 - Orijinal metin no: [11a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

55. Hüküm

Fâtıma bt. Ahmed’in, oturduğu evi Mustafa b. Hamza’dan satın aldığı

Oldur ki Hâric-i Galata mahallâtından Bedreddin mahallesinde sâkin olan Fâtıma bt. Ahmed nâm hâtun Hümâ bt. Abdullah nâm hâtunu meclisi şer‘a ihzâr edip üzerine şöyle takrîr-i da‘vâ eyledi ki müteveffâ zevcim Mustafa b. Hamza mahalle-i mezbûrede süknâsını bana şart eyleyip hasbeten lillâh vakf eylediği ma‘lûmetü’l-hudûd menzilin tasarrufunda merkūme Hümâ bana mâni‘ olur şer‘le suâl olunmasın taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl mezbûre Hümâ müteveffâ-yı merkūm Mustafa’dan menzili mezbûru altı bin akçeye iştirâ eyledim deyû cevâb vericek vâki‘ hâl müddeiye-i merkūme Fâtıma talebiyle ketb olundu. Fî Ramazâni’l-mübârek sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Mehmed el-İmâm, Ali b. Yusuf el-Müezzin, Abdullah b. Hamza, Hüseyin b. Abdullah, Derviş b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 70 - Hüküm no: 55 - Orijinal metin no: [11a-2])﻿

﻿

﻿

56. Hüküm

Fâtıma bt. Durmuş’un, ölen kardeşi Mahmud Bey’e verdiği köleleri terekesinden geri istediği

Oldur ki Mahrûse-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş’da sâkin iken vefât eden merhûm Mahmud Bey’in vâlidesi Fâtıma bt. Durmuş Reis nâm hâtun kıbelinden husûs-ı âti’z-zikr için bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan oğlu Mustafa Bey b. Perviz Bey nâm kimesne mahfili şer‘-i şerîfde müteveffâ-yı mezbûrun Ahmed ve Mehmed nâm sıgārlarının emvâl ve etvârına nâzır olan fahrü’l-müderrisîn Mevlânâ Muslihiddin Efendi b. Hasan muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip müvekkilem olan vâlidemin müteveffâ karındaşım hâl-i hayâtında iken bedel tarîkiyle on re’s forsa kâfiri vermiş zikr olunan forsaları metrûkâtından taleb ederim suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Nâzır Muslihiddin Efendi inkâr ile cevâb verdikde vekîl-i merkūm Mustafa Bey’den da‘vâsına mutâbık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Hüseyin Bey b. Abdullah ve Mahmud Ağa b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırûn, da‘vâsına muvâfık şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde ba‘de’t-ta‘dîl hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra zikr olunan kâfirlerin birisi mürd olup bâkīsi mevcûd olmağın mezbûr Mustafa Bey’e hükm olunup bu vesîka ber sebîl-i temessük ketb olundu.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Bey b. Abdülcebbâr?, Kurd Bey b. Mehmed, Hüsrev b. Abdullah, Haydar b. Abdullah, …? Musli b. Abdullah, Murad b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 71 - Hüküm no: 56 - Orijinal metin no: [11a-3])﻿

﻿

﻿

57. Hüküm

Keyvan Ağa b. Abdülmennân’ın Kıbrıs asıllı kölesini azat ettiği

el-Hâc Ali b. el-Hâc Ömer ve Hüseyin b. Abdullah’ın şehâdetleri ile fahrü’l-a‘yân Keyvan Ağa b. Abdülmennân kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâletinin sâbit olmasından sonra Piyâle Paşa câmi‘i müezzini Ahmed Çelebi b. Mehmed, müvekkili mezbûrunun, orta boylu, çatık kaşlı, koyun gözlü, sağ kaşı üzerinde siğil ve ensesinde eser-i cerh bulunan Kıbrısî Memi b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr eylediğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Çelebi b. İsa el-İmâm, Hemdem Reis b. Abdullah, Gazanfer b. Abdullah el-Cündî, el-Hâc Yusuf b. Abdullah el-Kâtib, Ömer b. Abdullah

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 71 - Hüküm no: 57 - Orijinal metin no: [11b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

58. Hüküm

Keyvan Ağa b. Abdülmennân’ın Bosna asıllı kölesini azat ettiği

Piyâle Paşa vakfı’na mütevellî olan za‘îm Keyvan Ağa b. Abdülmennân kıbelinden vekîl edilen müezzin Ahmed Çelebi b. Mehmed, müvekkili mezbûrunun, orta boylu, açık kaşlı, kaş ucunda? eser-i cerh bulunan, saçı topuzlu, koyun gözlü, Bosnevî Ferruh b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü âzâd ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezbûr tarafından tasdîk edildi.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 71 - Hüküm no: 58 - Orijinal metin no: [11b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

59. Hüküm

Keyvan Ağa b. Abdülmennân’ın Rus asıllı kölesini azat ettiği

Piyâle Paşa vakfı’na mütevellî olan fahrü’l-a‘yân Keyvan Ağa b. Abdülmennân kıbelinden vekîl edilen müezzin Ahmed Çelebi b. Mehmed, müvekkili mezbûrunun, Rûsiyyü’l-asl, gök gözlü, açık kaşlı, çolak, sağ eli cânibinde eser-i cerh bulunan Pervâne b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü âzâd eylediğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezbûr tarafından tasdîk edildi.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 72 - Hüküm no: 59 - Orijinal metin no: [11b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

60. Hüküm

Keyvan Ağa b. Abdülmennân’ın Çerkez asıllı cariyesini azat ettiği

Keyvan Ağa b. Abdülmennân kıbelinden vekîl edilen müezzin Ahmed Çelebi, müvekkili mezbûrunun, orta boylu, açık kaşlı, Çerkeziyyetü’l-asl, sağ kaşı üzerinde ve şakağında et beni bulunan Lâleruh nâm câriye-i memlûkesini âzâd ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, câriye-i mezkûre tarafından tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelâhire sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 72 - Hüküm no: 60 - Orijinal metin no: [11b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

61. Hüküm

Ölen Mehmed Bey’in, Andriye v. Köni ve Yorgi v. Petro ile koyun ticaretinde ortak oldukları, terekesinden ortakların paylarının verilmesi

Oldur ki Mahmiye-i Galata ve havâss-ı Kostantıniyye’de Cebeciler beytülmâl emîni olup Kiremitlik’de fevt olan Mehmed Bey’in muhallefâtını kabz eden fahrü’l-ümenâ Mehmed Bey b. Hamza ve kâtibi Mehmed Bey b. Ahmedî işbu bâ‘iseyi’l-kitâb Andriye v. Köni ve Yorgi v. Petro nâm zimmîler meclisi şer‘-i şerîfde müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi Rahime bt. ( ) tarafından vekîl-i şer‘î olan Ali b. Ömer ve tenfîz-i sülüs vesâyâsına vasiyy-i şer‘î olan Ahmed b. ( ) nâm kimesneleri ihzâr ve takrîr-i kelâm edip müteveffâ-yı mezbûrun hâl-i hayâtında şerîki olup şirket üzre koyun alıp satmak üzre alıp bey‘ ettiğimiz koyunun akçesin der kîse eyleyip ve vedî‘a komuş iken emîn-i mezbûr kabz eyleyip zabt etmişdir bi hasebi’ş-şer‘ hakkımız taleb ederiz dediklerinde gıbbe’s-suâl mezbûrdan emîn ve vekîl ve vasî inkârıyla [12a] cevâb verdiklerinde müdde‘iyân-ı mezbûrân şirket ve keyfiyyet-i şirketlerine istişhâd olundukda udûl-i müslimînden Kiremitlik mahallesinde Siyâmi b. Mustafa el-Müezzin ve Ali b. Ömer ve Hüseyin b. Abdullah li ecli’ş-şehâde hâzırûn olup mezbûrûn müteveffâ-yı merkūmun şerîkleridir ve keyfiyyet-i şirketleri münâsafa üzredir müteveffâ-yı mezbûr maraz-ı mevtinde dahi huzûrumuzda mezbûrân Andriye ve Yorgi şerîklerimdir ribh-i mâlın dâhilinde nısf-ı mâl mezbûrânın hakkıdır henüz taksîm olunmayıp der kîse olup müveddâ‘dır deyû i‘tirâf edip bizi işhâd etmişdir şâhidleriz şehâdet dahi ederiz dediklerinde gıbbe’t-tezkiyye ve’t-ta‘dîl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra mezbûrân müdde‘îler mâl-ı şirketi küllen ve ba‘zen kabz ve istîfâ ve ibrâ etmediklerine tahlîf-i billâh olundukdan sonra mûceb-i şehâdetleriyle mâl-ı şirket hesâb olundukda yirmi bin üç yüz iki nısf zuhûr etmeğin edâsıyla hükm olunduğu bi’t-taleb ketb ve imlâ olunup yed-i tâlibine vaz‘ ve def‘ olundu. Hurrire fî evâhiri şehri Cumâdelâhire sene semânîn ve seb‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Musli el-Muhzır, Hüsrev el-Muhzır, Mustafa el-Muhzır.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 72 - Hüküm no: 61 - Orijinal metin no: [11b-5])﻿

﻿

﻿

62. Hüküm

Ölen Mehmed Bey’in, Apostol ile koyun ticaretinde ortak olduğu, terekesinden ortağın payının verilmesi

Mahmiye-i Galata ve havâss-ı Kostantıniyye’de Cebeciler beytülmâl emîni olup Kiremitlik’de fevt olan Mehmed Bey’in muhallefâtın kabz eden fahrü’l-akrân Mehmed Bey b. Hamza ve kâtibi Mehmed Bey b. Hamdi işbu râfi‘ü’l-kitâb Apostol v. ( ) nâm zimmî meclisi şer‘de müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi Rahime bt. Mehmed tarafından vekîl-i şer‘î olan Ali b. Ömer ve tenfîz-i sülüs vesâyâsına ve vasiyy-i şer‘î olan Ahmed b. Mehmed nâm kimesneleri ihzâr ve takrîr-i kelâm edip müteveffâ-yı mezbûrun hâl-i hayâtında şerîki olur şirket üzre koyun alıp satmak üzre alıp bey‘ ettiğimiz koyunun akçesin der kîse eyleyip ve vedî‘a komuş iken emîn-i mezbûrun kabz eyleyip zabt etmişdir bi hasebi’ş-şer‘ hakkımdır taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl mezbûre emîn ve vekîl ve vasî inkâr ile cevâb verdiklerinde müdde‘î-i mezbûr şirket ve keyfiyyet-i şirkete istişhâd olundukda udûl-i müslimînden Kiremitlik mahallesinden Siyâmi b. Mustafa el-Müezzin ve Ali b. Ömer ve Hüseyin b. Abdullah li ecli’ş-şehâde hâzırân olup mezbûr müteveffâ-yı merkūmun şerîkidir ve keyfiyyet-i şirketi tüs‘ üzredir müteveffâ-yı mezbûr maraz-ı mevtinde dahi huzûrumuzda mezbûr Apostol şerîkimdir [12b] ribh-i mâlından tüs‘-i mezbûrun hakkıdır henüz taksîm olunmayıp der kîse olup müveddâ‘dır deyû i‘tirâf edip bizi işhâd etmişdir şâhidleriz şehâdet dahi ederiz dediklerinde gıbbe’t-tezkiyye ve’t-ta‘dîl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra mezbûr müdde‘î mâl-ı şirketi küllen ve ba‘zen kabz ve istîfâ ve ibrâ etmediklerine tahlîf billâh olundukdan sonra mûceb-i şehâdetleriyle mâl-ı şirket hesâb olundukda beş bin iki yüz kırk beş akçe tüs‘ zuhûr etmeğin meblağ-ı mezbûrun edâsıyla hükm olunduğu bi’t-taleb ketb ve imlâ olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu. Hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûdü’ [l-hâl] : es-Sâbikūn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 73 - Hüküm no: 62 - Orijinal metin no: [12a-1])﻿

﻿

﻿

63. Hüküm

Ölen Mehmed Bey’in terekesinden, karısı Rahime bt. Mehmed’in payının verilmesi

Oldur ki Mahmiye-i Galata ve havâss-ı Kostantıniyye’de Cebeciler beytülmâl emîni olup Kiremitlik’de fevt olan Mehmed Bey nâm kimesnenin muhallefâtını kabz eden fahrü’l-ümenâ Mehmed Bey b. Hamza ve kâtibi Mehmed Bey b. Ahmed nâm kimesneleri Rahime bt. Mehmed nâm hâtun kıbelinden bimâ hüve nehcü’s-sübût vekîl-i mutlak olan işbu râfi‘ü’l-kitâb Ali b. Mehmed nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde ihzâr ve mahzarlarında takrîr-i kelâm edip müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi müvekkilem mezbûre Rahime’ye bi hasebi’ş-şer‘ âid olan hissesinden beş bin akçe ve nikâhından iki bin akçe ve nafakasından dört yüz akçe hakkını taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr da‘vâsına muvâfık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Mehmed b. Ali ve Eyüb b. Mustafa nâm kimesneler şehâdet edip şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra meblağ-ı mezbûr müdde‘î-i mesfûra hükm olundu. Hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 74 - Hüküm no: 63 - Orijinal metin no: [12b-1])﻿

﻿

﻿

64. Hüküm

Âişe bt. Mahmud Bey adlı kadının miras payını dava etmesi için vekâlet verildiği

Reis-i sultânî fahrü’l-akrân Şaban Bey b. Abdullah, hâmil-i hâze’l-kitâb fahrü’l-kuzât Mehmed Efendi b. Mahmud ile birlikte meclisi şer‘a hâzır olup mezbûr Mehmed Efendi’yi Âişe bt. Mahmud Bey nâm zevcesine babasından intikāl eden mîrâs hissesini da‘vâ etmeye, kabza, isbâta ve ikāme-i hüccet ve beyyinâta, mûrisin diğer evlâdı Ali Bey, Ramazan Bey ve Rukiye Hâtun nâm sâir vereseye karşı vekîl edip nefsine nâib kıldı. O da vekâlet-i mezbûreyi kabûl etti. Cerâ fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Abdülkerim, Yusuf b. Abdullah, el-Hâc Rüstem b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 74 - Hüküm no: 64 - Orijinal metin no: [12b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

65. Hüküm

Hatice bt. Mustafa’nın Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Fahrü’l-muhadderât Hatice bt. Mustafa kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti el-Hâc Murad b. Abdullah el-İmâm ve el-Hâc Hasan b. Abdullah nâm kimesnelerin şehâdetleriyle sâbit olan Sultan Bayezid Han -aleyhi’r-rahmetü ve’l-gufrân-câmi‘i imâmı el-Hâc Mehmed b. el-Hâc Mehmed meclisi şer‘a hâzır olup müvekkile-i mezbûresinin, Rûsiyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, hâmile-i hâze’l-kitâb …? bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, câriye-i mezbûre tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Cumâdelâhire sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Hasan b. Mustafa el-Cündî, Fazlullah b. Ahmed el-Müezzin, Hüdâverdi b. Abdullah el-İmâm, Veli b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mustafa b. Bâli, Memi b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 75 - Hüküm no: 65 - Orijinal metin no: [13a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

66. Hüküm

Hatice bt. Mustafa’nın Kıbrıs asıllı cariyesini azat ettiği

Mefharü’l-muhadderât Hatice bt. Mustafa kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti el-Hâc Murad b. Abdullah el-İmâm ve el-Hâc Hasan b. Abdullah nâm kimesnelerin şehâdetleriyle sâbit olan Sultan Bayezid Han -aleyhi’r-rahmetü ve’l-gufrân-câmi‘i imâmı el-Hâc Mehmed b. el-Hâc Mehmed meclisi şer‘a hâzır olup müvekkile-i mezbûresinin, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, Kıbrısiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Perviz bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, câriye-i mezbûre tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Cerâ fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 75 - Hüküm no: 66 - Orijinal metin no: [13a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

67. Hüküm

Hatice bt. Mustafa’nın Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Fahrü’l-muhadderât Hatice bt. Mustafa kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti el-Hâc Murad b. Abdullah el-İmâm ve el-Hâc Hasan b. Abdullah nâm kimesnelerin şehâdetleriyle sâbit olan câmi‘-i mezbûr imâmı el-Hâc Mehmed b. el-Hâc Mehmed meclisi şer‘a hâzır olup müvekkile-i mezbûresinin, Rûsiyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, sol kulağında eser-i cerh bulunan hâmiletü hâze’l-kitâb Üftâde bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâh âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 75 - Hüküm no: 67 - Orijinal metin no: [13a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

68. Hüküm

Ölen Osman Bey’in, evini karısı ve azatlı kölesine vakf ettiği

Kasaba-i Ebî Eyyûb el-Ensârî’de Çavuş Kasım mahallesinde merhûm Osman Bey nâm yeniçerinin vakfı olan menzilde hâlen sâkin olan Mehmed Halîfe b. Abdülkādir el-İmâm nâm kimesneyi merhûm-ı merkūmun utekāsından olan işbu râfi‘ü’l-kitâb Hüsrev b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe vâkıf-ı merkūmun zevcesi Ümmühâni bt. Mehmed nâm hâtun ile ihzâr eyledikde muvâcehelerinde takrîr-i kelâm edip mevlâm olan vâkıf-ı mezbûr menzili merkūmu müddet-i hayâtında kendi nefsine ba‘dehû zevcesine ve evlâdına ve evlâd-ı evlâdına ve ba‘de’l-inkırâz utekāsına ve evlâd-ı utekāsına vakf eyleyip ben utekādan olup seyyidem mezbûre Ümmühâni’den sonra süknâsı hakk-ı şer‘îm iken imâm-ı mezbûr Mehmed Halîfe süknâsına müstehıkın deyû sâkin olur suâl olunmasın taleb ederim deyicek gıbbe’s-suâl vâkıf-ı mezbûr şurût-ı vakfda tebdîl ve tağyîr ve idhâl ve ihrâcı kendi elinde ve ba‘dehû zevcesi mezbûre Ümmühâni elinde koyup vefâtından sonra mezbûre Ümmühâni eimmeden bir kimesneye meşrût olmağı re’y etmeğin şart-ı mezbûr mûcebince kendiden sonra utekāya meşrûta olmasın giderip bana şart eyleyip ba‘dehû mescidi mahalleye kim imâm olursa ona şart eyleyip Ebî Eyyûb el-Ensârî kadısı huzûrunda vakfiyesin ibrâz edip şart-ı mezbûr münderic olmağın mezbûru ihrâc edip süknâsın bana şart eylediğine elime hüccet-i şer‘iyye vermişdir deyû takrîrine muvâfık hüccet ibrâz eyleyip şart-ı mezbûr mastûr olmağla müdde‘î-i merkūm Hüsrev’den suâl olundukda ibrâz eylediği vakfiye müzevvirdir asıl vakfiyeyi paralayıp murâdlarınca kuyûd yazdırmışlardır vakfiye-i sahîha benim yedimde mücelled olup takrîrim üzre şurûtu müseccel ve muhtevî olan vakfiyedir deyû dokuz yüz seksen beş senesi Rebî‘ülûlâ târihiyle müverrah bir sûret-i vakfiye ibrâz eyledikde nazar olunup metâvîsinde ancak ve şartü’t-tebdîl ve’t-tağyîr ve’z-ziyâde ve’n-noksân ve’l-idhâl ve’l-ihrâc alâ vechi’ş-şer‘ li nefsihî dûne gayrihî tağyîri olup mezbûre Ümmühâni’nin istediği tağyîre münâfî ve mübâyin olmağın mezbûre Ümmühâni’nin vakfiyesine dahi nazar olundukda anın vakfiyesinin dahi târihi sene-i mezbûre Rebî‘ülûlâ evâsıtı olup şurûtunda şart-ı mezbûr mahallinde ve şartü’t-tevliyye ve’t-tebdîl ve’t-tağyîr ve’z-ziyâde ve’n-noksân ve’l-idhâl ve’l-ihrâc merreten ba‘de uhrâ vesâirü’t-tasarrufâti’ş-şer‘iyye li nefsihî müddete hayâtihî sümme li zevcetihî Ümmühâni el-mezbûre mâl-ı mâdâmet hayyeten tağyîri olup alâ ru’ûsi’l-işhâd vakfiyyetân-ı mezbûretân kırâat olunup ehl-i mahalleden suâl olundukda mezbûr Hüsrev yedinde olan vakfiyenin mazmûnuna muvâfık Mevlânâ Mehmed b. İlyas ve Mehmed b. Hüseyin ve Mehmed b. İdris ve Ahmed b. İsa el-İmâm edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eyleyip vâkıf-ı mezbûrun vakf ettiği meclisde hâzır idik vech-i meşrûh üzre evvelâ nefsine ba‘dehû zevcesi Ümmühâni’ye ve evlâdına ve evlâd-ı evlâdına ve ba‘de’l-inkırâz utekāsına ve evlâd-ı utekāsına olmak üzre istimâ‘ eyledik bu minvâl üzre vakf edip bizi işhâd etmişdir tebdîl ve tağyîr [14a] zevcesi yedinde olduğun bilmeziz vakfiye-i sahîha mezbûrun yedinde olandır deyû şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde mezbûre Ümmühâni’den şart-ı mezbûr münâzi‘ün fîhi vâkıfdan istimâ‘ etmiş kimesne var mıdır istimâ‘ etmiş var ise ihzâr eyle denildikde ityâna mütesaddiye olup iki haftadan ziyâde imhâl ve ihmâl olunup şuhûd ihzârından âciz olduğundan mâ‘adâ yedinde olan vakfiye sicill-i mahfûza mahallinde kayd olunmuş bulunmayıp üç dört ay târihinden mukaddem yazılan kazâya târihinden mukayyed bulunup ve kayd eden kâtibin hattı sibâk ve siyâkında yazılan kazâyanın kâtibi hattıyla olmayıp üç dört yıldan sonra olan sicilin kâtibi hattıyla olduğu müşâhede olunucak emârât-ı telbîs ve tedrîs zuhûr eylemeğin şuhûd-ı mezbûr tezkiyye ve ta‘dîl olunup vakfiye-i ûlânın mûcebiyle hükm olunup mesfûre Ümmühâni müddet-i hayâtında sâkine olup ba‘dehû ber mûceb-i şart-ı vâkıf utekāya âid olmak üzre tenbîh olunup min ba‘d tebdîl ve tağyîr etmekden men‘ ve tahzîr olundukda bu vesîka-i şâriha talebiyle ketb olunup müdde‘î-i mezbûr yedine def‘ olundu ki lede’l-hâce ihticâc edine. Tahrîren fî selhi Cumâdelâhire li sene semânîn ve seb‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: eş-Şeyh Ahmed b. ( ) el-İmâm fî câmi‘-i Ebî Eyyûb el-Ensârî, Mevlânâ Abdülkādir el-İmâm bi Câmi‘i’l-mezbûr, Turhan b. Abdullah, Mustafa b. Abdülkerim, Hüseyin b. Arslan, Mehmed b. Ali, Mehmed b. Abdullah el-Bursevî, Hasan b. Abdullah er-Râcil, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 76 - Hüküm no: 68 - Orijinal metin no: [13b-1])﻿

﻿

﻿

69. Hüküm

Ölen Safiye Hâtun’un, malının üçte birini vakf ettiği

Hâric-i Galata’da Müeyyedzâde mahallesinde imâm olup fahrü’l-eimme Mehmed b. Murad el-İmâm mahalle-i mezbûre cemâ‘atinden ba‘zı udûl ile meclisi şer‘a hâzırûn olup mahallemizde fevt olan merhûme Safiye Hâtun sülüs mâlın huzûrumuzda re’y-i hâkim ile vakf-ı hayr ile vasiyyet edip hâlen müsâferet eden İbrahim Çavuş’u vasî nasb edip mezbûr sefer ederse işbu râfi‘ü’l-kitâb el-Hâc Hasan Bey b. Ahmedî tenfîz vesâyâsına ihtiyâr etmişdir hâlen veresesi inkâr etmek üzrelerdir kıbel-i şer‘den da‘vâ etmek için mezbûra izin ve temessük verilmesin taleb ederiz ve ehl-i mahallenin dahi muhtârıdır dediklerinde sülüs-i mâl-ı merkūmeyi taleb ve tenfîz vesâyâsiyçin bu vesîka yedine def‘ olundu ki lede’l-ihtiyâc ihticâc edine.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Abdülkerim, Mustafa b. Ali, eş-Şeyh Abdülkādir b. Osman Et-Tûrî(?).

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 77 - Hüküm no: 69 - Orijinal metin no: [14a-1])﻿

﻿

﻿

70. Hüküm

Vefat eden Hatice Hanım’ın terekesinden, eşi Cafer Paşa ile kardeşi Ahmed Bey’in kendilerine düşen miras hissesinden üç yüz bin kuruş vakfettikleri

Ahmedu’llâhe vâkıfe’l-ahvâl vâkı‘an dûne mevkıfi’l-iclâl. Hamd-i û tâc-ı nâzik-i suhan est. Sadr-ı her nâme-i nev ü kühen est. Hâme çûn tâc-ı nâme ârâyed. Dürretü’t-tâc-ı nâm-ı û sâyed. Hamd ü sipâs-ı bedî‘ü’l-esâs ki kesret-i efrâd-ı mevârid ve ve i‘dâd-ı müte‘alliki verâ-i hadd ü hem ve kıyâs-ı bîrûn-ı dâire-i idrâk ve ihsâs olup her lebîb-i edîb-i nükte-şinâs-ı hidâyet-istînâsa ahsen-i mesârif-i ecnâs-ı nukūd a‘mâr ve enfâsdır. Ol vehhâb-ı bî-illet ve feyyâz-ı bî-minnet -cellet na‘mâüh ve ammet-cenâbına olsun ki kāmet-i bâlâ-yı hilkat-i insânı hil‘at-ı dîbâ-yı zîbâ “ Le-kad halakne’l-insâne fî ahseni takvîm” birle teşrîf ve terkīm kıldıkdan sonra zümre-i mü’minîn ve fırka-i muvahhidîni vâkıfân-ı esrâr-ı ehadiyyet ve ârifân-ı gülzâr-ı samediyyet edip gülşen-i müşâhede-i âsâr-ı kudret-âsârında eczâ-i mesâhif-i ekvân ve berk-i dırahtân-ı sebz-gülistân ve sî pâre evrâk-ı perîşân-ı bostandan în tevhîd-i bârî müte‘âlî ber fehvâ-yı “ Fa‘tebirû yâ üli’l-ebsâr” tilâvet ve iz‘ân ve defteri ma‘rifet-i kirdigâr-ı bî-misâli ber …? “fe’nfirû ile’l-âsâr” kırâat ve îkān etmeleriyle mesâcid-ârâ-yı na‘mâ-yı nâ-mahsûrunda zuhûr-ı acz ve kusûra şu‘ûr ve vukūfa mühtedî ve mevâkıf-ı şükr ve rızâ-yı cenâb-ı kibriyâsında ulûf ve vukūfa sâ‘î kılıp kimin tarîk-i gazv ü cihâd ve sedd-i sügūr-ı bilâd ve bast-ı emn ü emân ve hıfz-ı bilâd ve kıla‘-ı metîne ve def‘-i fesâdda sıyâneten li’l-ibâd pûyân ve revân ve kimin sülûk-i mesâlik-i birr u ihsân ve azîmet-i vücûh-i hayrât-ı hisân ...? dermiyân edip tertîb-i evkāf-ı huceste evsâf ve ihyâ-i me‘âbide irşâd ve vakf-ı emvâl ve sadakāta mu‘tâd kıldı. Ve ulûf-ı nukūd-ı bî-nukūd …? ve senâ-i dâimü’l-vürûd ve sunûf-ı aded ? ve cevâhir-i necîb ve dürûd-ı vasılât-ı salavâtı nâ ma‘dûd ol vâkıf-ı esrâr-ı “Sübhânellezi esrâ” ve nâzır-ı gülzâr-ı “ Mâ zâga’l-basaru ve mâ tagā ” şehnâz-ı pür-ihtizâz-ı evc-i “Ene seyyidü veledi âdem” ve simurg-ı hümâ-pervâz-ı “Allemeke mâ lem ya‘lem” [15a] sultân-ı âlîşân-ı kişver-i “Lî ma‘allâh” hazreti sa‘âdet-destgâh risâlet-penâh Muhammedü’l-Mustafa’nın sallallâhu aleyhi ve alâ âlihi’l-asfiyâ-nisâr merkad-i pâk ve ravza-i ıtır-nâklerine olsun ki bâ‘is-i îcâd-ı merkez-i hâk ve kutb-ı dâire-i eflâk ve …? hestî ve levh u vücûd-ı nokta-i vücûd-ı pür-cûd-ı sa‘âdet-nümûdlarıdır. Ve dahi âl-i kirâm ve sahâbe-i izâm-ı zevi’l-ihtirâmları meşâhid-i mukaddeselerine olsun ki nücûm-ı hedy ü mesâbih dahi olmuşlardır. El-izzü men ehbeta Ahmed ve hüm bi’l-kuvveti tâyi‘îne lede’ş-şeceri aleyhim selâmün mâ lâha …? hümü’t-tahiyyâ ve mâ lâha li’s-sâirîne fi’z-zalemi’l-kamer. Ammâ ba‘d işbu kitâb-ı anberîn-nikāb ve âfitâb-ı müşgîn-sîmanın tastîr ve imlâsına bâdî ve tahrîr ve inşâsına bâ‘is ve dâ‘î oldur ki zümre-i erbâb-ı ikbâlin server-i ser-bülendi ve fırka-i ashâb-ı câh u celâlin mihter ve ercümendi sipihr-i eyâletin mihr-i enveri ve pîşe-zâr-ı sancağının gazanferi tiz-tedbîr-i reviş-i zamîr âsaf-re’y-i saf-ârâ-yı hurşîd-nazar şimşîr-zen-i hasm-ı emken-i leşker-keş-i a‘dâ-küş el-ma‘iyyü’t-tab‘ […]-şân fâris-i meydan-ı dâniş […] safâ-yı zamîrinden mihr-i münîr-i hacil ve safâ-yı tab‘-ı müstenîrinden mir’ât-ı İskender-münfa‘il mâlik-i firâset-ünâs muttali‘-i ahvâl ü etvâr-ı nâs ân ki der zabt-ı memâlik-i mîrî ebed-resân ûst […] kân-ı vefâ ebr-i sehâ bahr-ı cûd Hazreti Cafer Paşa b. Abdülvedûd veffakahullâhü tahtehû ve tarzî fi’l-âhireti ve’l-ûlânın halîle-i celîleleri olan aliyyetü’z-zât safiyyetü’s-sıfât Âişetü’l-ân Fâtımatü’d-devrân merhûme Hatice Hâtun bt. Hüseyin Paşa ber fehvâ-yı nass-ı şerîf-i sâtı‘u’l-burhân “Küllü men aleyhâ fân” da‘vet-i rahîm-i rahmâna icâbet edip “İrci‘î ilâ Rabbiki râdıyeten marziyye” nidâsın cânib-i riyâz-ı rıdvândan gûş ve ke’s-i câmı dest-i hûr-ı înden nûş edip nakd-i cânı hâzin-i cinâna teslîm ettiklerinde kendiler i‘lâ-yı dîn-i mübîn-i seyyidü’l-mürselîn için serâpâ-yı zafer-encâm ile sefer-i bahrden vilâyet-i Trablusgarb’da tugāt-ı arap ve tu‘ân-ı bî-edeb yer ki [15b] cenk ü cihâd ve sa‘y ü ictihâdda bulunup feth ve nusret-i sıhhat-i ganîmetle iyâb u avdet ettiklerinde merhûme-i merkūmeyi dâr-ı gurûr-ı fânîden firâr ve saray-ı sürûr-ı câvidânîde karâr etmiş bulup belki akabince merhûme-i merkūmenin Mehmed Bey b. Davud Paşa nâm ma‘sûm-ı pâk ve ferzend-i dilbend-derrâki ve ibn-i sulbiyeleri bir ma‘sûmesi elem-i iftirâk-ı mâdere tahammül ve istıbâra tâkat görmemekle der-akab intikāl ve irtihâl etmiş bulunmak “İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râci‘ûn” âyet-i hidâyet-nümûnuyla lâkin nâire-i derûn edip “el-hükmü lillâhi vâhidü’l-kahhâr” mev‘iza-i ibret-disârı ile def‘-i hüzn ve inkisâr ettiklerinde huddâm ve cevârî içre bazı kīl ü kāl olup merhûme sülüs-i mâlı vücûh-i hayrâta vasiyyet etmesi ihtimâl olmak paşa-yı mûmâ-ileyh -esbağallâhü ni‘me hayâtühû aleyh- şer‘-i şerîf-i nebevî ve dîn-i münîf-i Mustafavî üzre vasiyyeti mezbûre sâbit olmayıp medd-i medîd ve ahd-i ba‘îd mürûr edicek verese-i merhûmeden sagīre olup mücerred güft ü gû ve kīl ü kāl birle ihrâc-ı selâse hasâreti vebâl-i mühim edip şer‘-i kavîm dahi müsâ‘id olmadığı muhakkak olmağın sagīr-i sâlifü’z-zikr müteveffânın li eb karındaşı olmağla merhûme muhallefâtından sehm-i şer‘îye müstehık olup vâris olan fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim câmi‘ü’l-mehâmid ve’l-mekârim Ahmed Bey b. Davud Paşa ile merhûme-i merkūme rûhu için kendi hisselerinden ecri cezîl ve sevâb-ı cemîl etmeğe ittifâk ve ber fehvâ-yı “Mâ indeküm ve mâ indellâhi bâkin” irtiyâden li vechillâhi te‘âlâ yedi sekiz nefer câriyelerin i‘tâk ettiklerinden sonra meclisi şer‘-i kavîme hâzırân olup vakf-ı âti’z-zikri li ecli’t-tescîl ve li külli mâ yetevakkafü aleyhi’t-tescîl (…) mütevellî nasb ettikleri fahrü’l-müderrisîn Mevlânâ Abdürrahim b. Abdullah’ın mahzarında her biri takrîr-i kelâm ve ta‘bîr-i merâm edip mahz-ı mâl ve etyab-ı emvâlimizden üç yüz bin fıddî râyic akçe ifrâz edip vakf ve haps eyleyip müşârün-ileyh mütevellîye teslîm edip şöyle şart eyledik ki : Meblağ-ı mezbûr her sâl-i huceste fâlde on’u on bir akçe olmak üzre şer‘iyyü’l-mübâh istiğlâl ve istirbâh olunup rehn-i kavî ve kefîl-i melîsiz akçe verilmeyip haydud ve eşrâr ve ehl-i fesâd ve zevi’l-füccâr ile mu‘âmele olunmakdan ihtirâz oluna [16a] ve âid olan erbâh mütevellî-i emîn-i sadâkatkâr yedinde ihrâz ve iddihâr olunup her rûz yirmi aded eczâ-i şerîfe tilâvet oluna. Kur’ân-ı azîm ve Furkān-ı kerîm’den bir cüz’ tilâvet edene yevmî ikişer akçe verilip eczâ-i şerîfenin beşi huzûr cüz’ü olup aslah-ı sulehâ olanlara tevcîh oluna. Ve on adedi merhûm Hüsnü Paşa’nın mahmiye-i İstanbul’da Soğan Ağa mahallesinde vezîr-i efham Mehmed Paşa sarayı kurbunda binâ ettiği Havuzlu Mescid demekle meşhûr mescidi şerîfde ba‘de salâti’z-zuhr müctemi‘an tilâvet olunup eczâ-i şerîfenin biri mescidi mezbûrda imâm olan ehl-i sâlih ve biri müezzin olana meşrût olup ve bir akçe dahi noktacı olana verilip yevmî bir akçe cihet-i nokta mescidi mezbûrda müezzin-i müdâvime meşrût ola. Ve bâkī kalan beş aded cüz’-i şerîf merhûme-i merkūmenin mezârı üzerinde okuna. Cihet-i tevliyyet yevmî sekiz akçe, cihet-i kitâbet beş akçe, cibâyet dahi yevmî beş akçe olup müstakīm ve mahal kimesneler olup nâ-ehil ve tama‘ kâra tevcîh olunmaya. Ve cihet-i nezâret yevmî üç akçe olup müddet-i hayâtlarında paşa-yı mûmâ-ileyh hazretlerine meşrûta olup ba‘dehû her kim eski saray ağası olursa onlara meşrûta olup her sene muhâsebe-i vakıfda dikkat ve ihtimâm buyuralar. Ve yevmî bir akçe dahi bir merd câmi‘-i (….) ta‘yîn oluna ki leyâlî-i Ramazânda havz-ı mescidde vaz‘ olunan câbiyeye a‘zeb-i miyâhdan su koyup savâm-ı atâşı irvâ ede. Ve rihân-ı makbûzayı mütevellî ve kâtib ma‘iyyetle bezzâzistanda vaz‘ edip ma‘iyyet ile kabz ve tesellüm edeler. Ve fürû‘-ı vakıfda tebdîl ve tağyîr ve tevfîr ve teksîr paşa-yı mûmâ-ileyh yedinde olup ehl-i cihâdın azl ve nasbı onlara müfevvaz olup ba‘dehû hâkimü’l-vakte müfevvaz ola. Mesârif-i muharrere ve şurût-ı mukarrereyi tafsîl üzre takrîr edip vâkıfeyn-i ekremeyn teslîm-i mütevellî ettik deyû vakf ve teslîme i‘tirâf ettiklerinde bi’l-muvâcehe mütevellî-i mezbûr dahi vicâhen tasdîk eyleyip meblağ-ı mevkūf-ı mezbûru ke-sâiri’l-evkāf kabz ve tasarruf ettiğine i‘tirâf eyleyip cânibinden ikrâr ve tasdîk mütehakkik oldukdan sonra [16b] vâkıfeyn-i mezbûreyn sıhhat-i vakf-ı nukūd inde’l-eimmeti’s-selâse merdûddur deyû mütevellîden istirdâd edicek mütevellî-i mezbûr cevâb verip vakf-ı nukūd eğerçi inde’l-eimmeti’s-selâse merdûddur, lâkin alâ mâ revâhü’l-Ensârî İmâm Züfer katında câiz idiği mukarrerdir deyû sıhhat-i vakfa hüküm taleb edip hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ-yı kitâbdan irtiyâden li’s-sevâb hükmü tevakku‘ edip hükm-i şer‘î tevkī‘ eyledikde vâkıfeyn i‘âde-i kelâm edip imâm-ı mezbûr katında sıhhat lüzûmu müstelzim değildir deyû yine silk-i mülklerine çekmeğe tâlib olucak mütevellî-i merkūm takrîr-i kelâm eyleyip bir mes’elede hükm-i hâkim mülâkī fasl-ı müctehedün fîh olsa inde’l-kül nâfiz olup inde’l-imâmeyni’l-hümâmeyn sıhhat-i vakf lüzûmdan müfârık olmayıp akāra mahsûs olmadığı dahi ma‘lûmdur deyû re’yü’l-imâmeyn lüzûmuna dahi hükm-i mütekāsî ve mütehâzî olucak hâkim-i hâsım dahi imâmeyn-i hümâmeyn mezhebi reşîdleri üzre sâniyen lüzûmuna hükmü dahi evlâ ve ahrâ görüp hükm-i hâkim fasl-ı müctehedün fîhe mülâkī olucak inde’l-kül nâfiz olduğu muhakkak ve mukarrer olmağın lüzûm-ı vakfa dahi hükm-i muhkem ve kazâ-i mübrem ile hükm edip fasl-ı nizâ‘ edicek vakf-ı mezbûr vakf-ı müseccel-i müttefekun aleyh oldu. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû inna’llâhe semî‘un alîm.” Ve ecrü’l-vâkıfı ale’r-rabbi’r-rahîm. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ilâhir li seneti semân ve tis‘îne ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-ümerâ’i’l-kirâm Mehmed Bey b. Hüseyin Paşa mir-livâ-i İzvornik, Kasım Bey b. Mehmed el-müteferrika, Yitilmiş b. Seyyid Ali, İdris b. el-Hâc Abdullah, Hüseyin Kethüdâ b. Mehmed, Pîr Ahmed b. Hüseyin, el-Hâc Hasan b. Abdullah, el-Hâc Osman b. Abdullah, Kasım b. Bayezid, Hüseyin Kethüdâ b. Abdullah, Ömer Halîfe b. … el-İmâm, Hüseyin Bey b. Abdullah gulâm-ı pâdişâhî, el-Hâc İskender b. Abdullah, Ali b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 78 - Hüküm no: 70 - Orijinal metin no: [14b-1])﻿

﻿

﻿

71. Hüküm

Meleksimâ bt. Abdullah’ın Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Meleksimâ bt. Abdullah nâm zevcesi kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Usta Hasan b. Abdullah ve Mehmed b. Abdullah nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Abdülkādir b. Şerefeddin, müvekkile-i mezbûresinin, kendisine rıkkını mu‘terife olan, Rûsiyyetü’l-asl, uzun boylu, gök gözlü, açık kaşlı, boğazının sol yanında beyaz beni bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Yasemin bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi te‘âlâ âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, câriye-i merkūme tarafından tasdîk edildi. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî âhiri şehri Ramazâni’l-mübârek sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Şaban b. Abdullah, Mehmed b. Berekât, Ahmed b. Abdullah, Rıdvan b. Abdullah, Cafer Bey b. Abdullah

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 81 - Hüküm no: 71 - Orijinal metin no: [17a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

72. Hüküm

Şaban b. Abdullah’ın Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Reis-i sultânî Şaban b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Memi b. Abdullah er-Reis ve Behram b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Ali b. Abdullah, müvekkili mezbûrunun Efrenciyyü’l-asl, sarışın gök gözlü, orta boylu, sol eli şehâdet parmağında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Murad b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi te‘âlâ âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezbûr tarafından tasdîk edildi. Abd-i memlûk-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Ba‘de’l-yevm, efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî âhiri şehri Ramazâni’l-mübârek sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdullah Reis -i sultânî, Mustafa b. Abdullah, Memi Reis b. Abdullah, Süleyman b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 81 - Hüküm no: 72 - Orijinal metin no: [17a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

73. Hüküm

Osman b. Ali’nin, ölen Sabur Hâtun bt. Ahmed’in vârisi olduğu (Noksan hüccet)

Hâric-i Galata’da Hacı Mimi mahallesinde vefât eden Sabur Hâtun bt. Ahmed’in ceddinin oğlu olup usûbet-i nesebiyye cihetinden vârisi olup nakl-i şehâdet ile isbât-ı verâset eden Osman b. Ali meclisi şer‘-i şerîfe işbu hâmilü’l-kitâb Halil Reis b. Hızır ile hâzırân olup takrîr-i kelâm edip ( ). Şuhûdü’ [l-hâl]: Ahmed b. Mustafa, Mahmud b. Ali.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 82 - Hüküm no: 73 - Orijinal metin no: [17a-3])﻿

﻿

﻿

74. Hüküm

Mahmud Çavuş’un ödünçten dolayı Mahmud Bey’in mirasçılarında alacağı olduğu

Şaban b. Abdullah ve Murad b. Abdullah nâm kimesneler, Ahmed ve Mehmed ibney Mahmud Bey nâm sagīreyne kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan ve husûs-ı âti’z-zikri inkâr eden Mustafa Bey b. Musa nâm hasm-ı câhid mahzarında, Ebî Eyyûb-i Ensârî’de fevt olan Mahmud Çavuş’un Mehmed nâm oğlundan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î şöyle şehâdet ettiler ki, mezbûr Mahmud Çavuş’un, müteveffâ-yı mezbûr Mahmud Bey üzerinde ve zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden yirmi dört bin akçe hakkı vardır. Muhallefâtından bazı eşyâlar dâyin-i mezbûr yedinde rehindir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tahlîf inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Bey b. Abdullah, Mesud b. Mehmed, Haydar Beşe b. Abdullah, Murad b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 82 - Hüküm no: 74 - Orijinal metin no: [17a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

75. Hüküm

Murad b. Abdullah’ın azat edilmiş olduğunun tespiti

Beşiktaş kasabası mahallâtından Sinan Paşa mahallesi imâmı Nebi b. Abdullah ve Mehmed b. Abdullah nâm kimesneler, reis-i sultânî merhûm Pîrî Hâce b. Yunus’un zevcesi merhûme Fâtıma Hâtun bt. Abdullah’ın muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan ve âti’z-zikr âzâd ikrârını münkir bulunan hasm-ı câhid fahrü’l-cüyûş Musa b. Kaya nâm emîn mahzarında, açık kaşlı, koyun gözlü, Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, kaşının üzerinde eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Murad b. Abdullah nâm kimesneden sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr vaktiyle merhûm Pîrî Hâce’nin abd-i memlûkü idi; merhûm-ı mezbûr yirmi sene evvel onu âzâd etmişdi. Müdde‘î-i merkūm, merhûm-ı mezkûrun mu‘takıdır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Recebi’l-ferd sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Abdullah, diğer Mustafa b. Abdullah, el-Hâc Mustafa b. Abdullah ve el-Hâc Memi b. Abdullah ve Rıdvan b. Abdullah, Süleyman b. Abdullah ve Sefer Kethüdâ b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 82 - Hüküm no: 75 - Orijinal metin no: [17b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

76. Hüküm

Safiye Hâtun bt. Mustafa’nın evini vakfettiği

Derviş b. Ali, Ömer Bey b. Osman, Abdülbâkī b. Derviş ve Ebûbekir b. Yusuf nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Müeyyedzâde mahallesinde sâkine iken fevt olan Safiye Hâtun bt. Mustafa nâm hâtunun karındaşı ve vârisi olan Ümmühâni Hâtun bt. Mustafa nâm hasm-ı câhid mahzarında, mârrü’z-zikr merhûmenin vasiyy-i muhtârı ve yine merhûme-i mezbûrenin vakfına mütevellî olan İbrahim Çavuş b. Mustafa nâm kimesneden sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mezbûrenin kız karındaşı ve mûrisi olan müteveffât-ı merkūme Safiye hâtun hâl-i sıhhatinde tasarruf ehliyyetine sâhib olarak, mahalle-i mezbûrede vâki‘ olan, üç fevkānî ve tahtânî beyti, fevka’l-bâb odayı, tahtânî bir odayı, fırını, helâyı, su kuyusunu hâvî bulunan, bir tarafdan Mustafa Reis vakfı, diğer tarafdan Mustafa el-Hayyât mülkü, diğer tarafdan Mustafa Reis el-Cündî mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan cemî‘ mülk menzilini cümle hukūku ve merâfıkı ve kâffe-i hudûdu ve menâfi‘i ile vakf etti. Vâkıfe-i merkūme, menzili mezbûrda süknâyı müddet-i hayâtınca evvelâ kendi nefsine şart etti. Vefâtından sonra tahtânî odayı âzâdlı kölesi Ferruh b. Abdullah’a şart etti. Menzili mezbûr-ı mahdûddan geri kalanını müddet-i hayâtınca kız karındaşı mezbûre Ümmühâni’ye, sonra neslen ba‘de neslin fer‘an gıbbe aslin ale’l-vechi’l-mastûr onun evlâdına, evlâd-ı evlâdına, evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Nesilleri inkırâza uğradığında menzili mezbûrun tamâmını Medîne-i münevvere fukarâsına vakf etti ve vakfını da haremeyni şerîfeyn evkāfına ilhâk etti. Böylece menzili mezbûru, tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği vasiyy-i muhtârına teslîm etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince vakf-ı mezbûrun umûmen ve husûsen sıhhatine ve lüzûmuna hükm edildi. Menzili mezbûr bu sûretle, tebdîl, tağyîr ve tahvîli asla câiz olmamak üzre lâzım, muhalled ve müebbed bir vakıf oldu. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû inna’llâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfı ale’r-rabbi’r-rahîm.” Ve alâ hâzâ vaka‘a’l-işhâd ve’t-tahrîr fî evâsıtı Rebî‘ilâhir min şühûri sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Murad el-İmâm, el-Hâc Mustafa b. Abdullah, el-Hâc Hasan b. Abdullah, Hayreddin er-Reis ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 83 - Hüküm no: 76 - Orijinal metin no: [17b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

77. Hüküm

Mustafa Ağa’nın Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Mustafa Ağa b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Ali b. Abdullah el-Cündî ve Mahmud b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Yusuf b. Abdullah nâm genç meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, müvekkili mûmâ-ileyhinin orta boylu, açık kaşlı, esmer, kara gözlü, başında eser-i cerh bulunan, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Eftoli v. Andriye nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Abd-i merkūm bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Murad b. Abdullah, Ahmed Çelebi b. Murad el-Hâc, Memi b. Abdullah er-Reis, Hüseyin b. Abdullah, İbrahim b. Abdullah er-Reis ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 84 - Hüküm no: 77 - Orijinal metin no: [18a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

78. Hüküm

Tersâne-i âmire mimarı Mustafa’nın Rus asıllı kölesini azat ettiği

Tersâne-i âmire mi‘mârı fahrü’l-emâsil Mustafa b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Mehmed b. Abdullah ve Yusuf b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Hüseyin b. Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup, müvekkili mezbûrunun Eğne vilâyetinden Rûsiyyü’l-asl, orta boylu, esmer, açık kaşlı, kara gözlü, başında ve burnunda eser-i cerh olan hâmil-i hâze’l-kitâb Frankoli v. Mihal nâm abd-i mezbûrunu hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Abd-i merkūm bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 84 - Hüküm no: 78 - Orijinal metin no: [18a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

79. Hüküm

Reis-i sultânî Ali’nin cariyesini azat ettiği

Reis-i sultânî Ali b. Hüseyin meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup kendisini rıkkını mu‘terife olan, zenci, açık kaşlı, uzun boylu, sağ kaşında eser-i cerh bulunan Hürrem bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm” âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Hızır b. Mehmed el-İmâm, Ahmed b. Şaban, Ali Reis b. Abdullah, Mustafa b. Murad, Hüseyin b. Mehmed, Murad b. Abdullah, Receb b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 84 - Hüküm no: 79 - Orijinal metin no: [18a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

80. Hüküm

Mahmud Bey b. Perviz Bey’in muhallefâtı

Biga livâsı beyi iken bir deryâ seferinde fevt olan ve geride Mehmed ve Ahmed nâm sagīr iki oğlunu ve annesini bırakan merhûm Mahmud Bey b. Perviz Bey’in muhallefâtıdır. El-Vâki‘ tahrîruhâ fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene 998. Hâne, der Beşiktaş 600.000 Dolap, der Bezzâzistan 120.000 Kemha, 4 zirâ‘ 280 Yastık yüzü, cedîd 320 Kavuk, 1 [aded] 30 Tafta, 4 zirâ‘ 40 Destmâl, dikme, 1 600 Bohça münakkaş 12 Destmâl köhne, 3 180 Post-ı zerdava, köhne 1 1040 Câme-i serâser-i sürh ma‘a astın, 1 3665 Post-ı samur, 1 2500 Bornus sürh çuka, 1 1605 Bornus ihrâm, 1 601 Astın-ı kadife, 1 500 Kaliçe büzürg, 2 5000 Keçe-i Selânik, 2 1400 Serâser yastık, 1 600 Yastık yüzü, 3 1200 Atlas zer ve câme, 1 800 Şimşir-i sîmîn, 1 3015 Çarşaf-ı münakkaş-ı cedîd 1181 Makrama-i tıraş münakkaş, 1 250 Toma makrama, 2 40 Câme-i serâser sürmâî, 1 2010 Çarşaf, 1 200 Sirenk Yen, 1 çift 300 Tas ma‘a kapak ve testi, mutalla 510 Keçe-i Selânik, müsta‘mel 395 Yastık yüzü kadife, 3 1200 Tahra sîmîn, 1 1700 Câme-i dârâyî beyaz 310 Câme-i dârâyî şenbet rûzi, 1 480 Yastık-ı Bursa mavi, 1 308 Yastık-ı sürh, 1 415 Sırmalı kavuk, 1 25 Çizme, 1 50 Hoşâb kaşığı, 13 36 Kuşak münakkaş, 1 550 Makrama-i tıraş 305 Keçe-i Selânik, 2 280 İhrâm, 1 670 Yapuk, 1 2105 Ayna büzürg, 1 20 Tencere, 1 153 Rikâb-ı sîm, 1 4782 Çarşaf, 1 250 Sepet köhne, 1 81 İki sofralık sahan ve tepsi 2440 Tabak münakkaş, 8 144 Mak‘ad-ı sürh, 1 1200 Ferâce-i sürh-i atlas, 1 1715 Yüz yastığı münakkaş, 1 80 İhrâm, 1 400 Yastık köhne, 1 220 Seccâde beyaz, 1 435 Debbûs-ı sîm, 1 900 Keçe-i Selânik, 1 420 Münakkaş Peşkir 800

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 85 - Hüküm no: 80 - Orijinal metin no: [18b-1])﻿

﻿

﻿

81. Hüküm

Aynî bt. Abdullah’ın azat edilmiş olduğu

Beşiktaş’daki Yeni mahalle mescidi imâmı mefharü’l-eimme Abdülkādir Halîfe ve yine mahalle-i mezbûre müezzini Mahmud b. İskender nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, merhûm Mustafa Bey b. Abdullah’ın Kurd ve Âişe nâm sagīreynine vasî olan fahrü’l-cüyûş Mustafa Bey b. Abdullah mahzarında, orta boylu, kara gözlü, beyaz tenli, açık kaşlı hâmiletü hâze’l-kitâb Aynî bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müddeiyye-i mezbûre müteveffâ-yı merkūmun ümm-i veledidir. Mezbûr efendisi hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde onu âzâd etmişdir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince ıtkına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Rebî‘ilâhir sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdullah, Ahmed b. Mehmed, Yahya b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 86 - Hüküm no: 81 - Orijinal metin no: [19a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

82. Hüküm

Ölen Hatice Hâtun’dan kalan çiftliğin satışı

Kasaba-i Beşiktaş’da sâkin olan işbu râfi‘ü’l-kitâb, sâhibü’l-izzi ve’l-ikbâl Cafer Paşa b. Abdülmennân’ın taht-ı nikâhında fevt olan merhûme ve mağfûrun-lehâ Hatice Hâtun’un akabince vefât eden Mehmed Bey b. Davud Paşa ve Âişe bt. Davud Paşa nâm sadrî veledlerinin li eb karındaşı ve vârisi olan fahrü’l-emâcid Ahmed Bey b. Davud Paşa meclisi şer‘-i kavîm ve mahfili dîn-i müstakīmde takrîr-i kelâm edip mûrisemiz merhûme-i merhûmeden intikāl eden esbâb-ı emlâkden ba‘zısını bey‘ etmeyip hissemizden mahsûb olmak üzre uhdemize almışdık cümleden Yenişehir müzâfâtından karye-i Umran’da olan çiftliği cemî‘ tevâbi‘ ve levâhıkı ve müştemilâtı ve kâffe-i hukūk ve lühûkuyla mûmâ-ileyh paşa hazreti yüz altmış bin akçeye ki nısfı seksen bin akçe eder alıp kabûl ve kabz etmişlerdi ben dahi hüsn-i rızâyla verip da‘vâ ve nizâ‘ım kalmamışdı hîn-i kısmetde meblağ-ı mezbûr hesaplaşıp merkūm çiftlik hakk-ı sarf ve mâl-ı mahzları olmuşdur [19b] deyicek bi’l-muvâcehe Cafer Paşa dahi tasdîk eyledikden sonra i‘tirâfı bi’t-taleb kayd-ı sicil olunup bu vesîka-i enîka yed-i tâlibe def‘ olundu ki lede’l-ihtiyâc ihticâc edineler. Tahrîren fî evâili Rebî‘ilevvel min şühûri sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin Kethüdâ b. Abdullah et-Tımışvarî, Hüseyin Bey b. Abdülmennân, Kasım Bey b. Abdullah, el-Hâc Osman b. Abdullah, Hasan Halîfe b. Abdullah el-Kâtib, fahrü’l-akrân Sefer Kethüdâ b. Abdülmennân, el-Hâc Hamza b. Abdullah, el-Hâc İskender b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 86 - Hüküm no: 82 - Orijinal metin no: [19a-2])﻿

﻿

﻿

83. Hüküm

Satılan evin Kamer Hâtun’un vakfı olduğu

Sebeb-i tahrîr-i sicil ve hüccet nisâb oldur ki Fahrü’l-muhadderât zahrü’l-muvakkarât merhûme Hatice Hâtun bt. Hüseyin Paşa’nın veresesinden zevci olan sâhibü’l-izzi ve’l-ikbâl, sâhib-i zeyli’l-câh ve’l-celâl Cafer Paşa b. Abdülmennân ile merhûme-i merkūmeden sonra intikāl eden ibn-i sadrîsi Mehmed Bey b. Davud Paşa’nın li eb karındaşı ve vârisi olan fahrü’l-emâcid Ahmed Bey b. Davud Paşa meclisi şer‘-i şâmihü’l-erkâna hâzırân olup fahrü’l-emâcidi’l-kirâm Mahmud Bey b. Hüseyin Paşa’yı ihzâr eylediklerinde takrîr-i da‘vâ edip merhûme-i merkūmenin vâlidesi Kamer Hâtun’dan vârislerine intikāl edip Nevbethâne mahallesinde vâki‘ olup ma‘lûmü’l-hudûd olan saray merkūme Hatice Hâtun ve karındaşı mezbûr Mahmud Bey’den ve karındaşı Mustafa Bey’den hisselerin dört yük akçeye iştirâ eyleyip cem‘an mülkü olmuşken hâlâ saray-ı mezbûru bey‘a tesaddî etmişdik merkūme Kamer Hâtun’un evlâd-ı evlâd olan vakfıdır deyû mezbûr Mahmud Bey mülkiyyet üzre bey‘ ve tasarrufumuza mâni‘ olur suâl olunmasın taleb ederiz dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Mahmud Bey takrîr-i kelâm edip [20a] fi’l-hakīka menzili mezbûr vâlidem merkūme Kamer Hâtun’un vakf-ı evlâdiyyet nehc-i şer‘î üzre vakf edip ve tescîl-i şer‘î ve sakk-ı mer‘î dahi ihrâc olmuşdur bir tarîkle sehv ve hatâ edip verese ittifâkla bey‘ etmişidi deyip sene sitte ve semânîn ve tis‘a mi’e Şevvâli’yle müverrah ve târih-i mezbûrda kassâm-ı askerî olan fahrü’l-ulemâ’i’l-kirâm Abdülvehhâb Efendi b. İbrahim Efendi’nin imzâsıyla mümzâ takrîr-i meşrûhuna muvâfık vakfiye ibrâz edicek mezbûrân Cafer Paşa ve Ahmed Bey vakfiyyet ve mazmûnun inkâr eylediklerinde gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î udûl-i müslimînden Ömer Halîfe b. Yunus el-İmâm ve el-Hâc Kasım b. Abdullah ve el-Hâc Ali b. Abdullah ve İskender b. Abdullah ve el-Hâc Hasan b. Abdullah el-Kâtib li ecli’ş-şehâde hâzırûn olup saray-ı mezbûr merkūme Kamer Hâtun’un vech-i meşrûh üzre evlâdına ve evlâdından sonra evlâd-ı evlâdına neslen ba‘de neslin vakfıdır sıhhat-i vakfa ve lüzûm-ı vakfa hükm-i hâkim lâhık olup huzûrumuzda tescîl-i şer‘î olmuşdur deyû mazmûn-ı vakfiyeye mutâbık edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde bey‘-i mezbûrun butlânını ve menzili merkūmun vakfiyyetine hükm olundukdan sonra müşârün-ileyhâ talebleriyle mezbûr Mahmud Bey’den kendi hissesîçin kaziyyesin i‘tirâf eylediği iki yüz bin akçenin edâsıyla ilzâm olunduğu bi’t-taleb kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilevvel min şühûri semân ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Sefer Kethüdâ b. Abdülmennân, Hüseyin Çelebi b. Mustafa b. Abdullah et-Tımışvarî, Mustafa b. Abdülkerim, el-Hâc Osman b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 87 - Hüküm no: 83 - Orijinal metin no: [19b-1])﻿

﻿

﻿

84. Hüküm

El-Hâc Nebi b. Hayreddin’in kölesini azat ettiği

El-Hâc Nebi b. Hayreddin meclisi şer‘a hâzır olup, uzun boylu, esmer, elâ gözlü, açık kaşlı, sağ ve sol eli parmaklarında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb İvan v. Mihal nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezkûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî âhiri şehri Cumâdelûlâ sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Süleyman b. Abdullah ve Derviş b. Abdurrahman ve Hüseyin b. Abdullah ve Mahmud b. İbrahim ve Hüseyin b. Abdullah ve Ali b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 88 - Hüküm no: 84 - Orijinal metin no: [20a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

85. Hüküm

Mahmud Bey b. Hüseyin Paşa’nın evini Mehmed Ağa b. Abdurrahman’a sattığı

İzvornik livâsı beyi fahrü’l-ümerâ’i’l-kirâm Mahmud Bey b. Hüseyin Paşa kıbelinden âti’z-zikr bey‘a ve kabz-ı semene vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbit olan Rumeli beylerbeyi kethüdâsı umdetü’l-a‘yân ve zübdetü’l-akrân Ali Ağa b. Abdülmennân, müvekkili mezbûrunun işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve maliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Soğan Ağa mahallesinde kâin bulunan, fevkānî iki beyti, iki selâmlığı, diğer bir selâmlığı, helâyı, tahtânî iki beyti, iki selâmlığı, ahırı, su kuyusunu, bahçeyi hâvî bulunan ve bir tarafdan Süleyman Ağa vakfı, diğer tarafdan Nişancı Mahmud Çelebi mülkü, öteki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan menzilini râyicü’l-vakt yüz yirmi beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile îcâb ve kabûlü, teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bâtt-ı sahîh ile fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim câmi‘ü’l-mehâmid ve’l-mekârim hâdimü’s-süddeti’s-sultâniyye Mehmed Ağa b. Abdurrahman kıbelinden iştirâya vekâleti Ferhad Voyvoda b. Abdullah ve Hüseyin Kethüdâ b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan bevvâb-ı sultânî fahrü’l-akrân Hüseyin Bey b. Abdullah’a bi’l-vekâle bey‘ eylediğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr vekîl-i mezbûr tarafından tasdîk edildi. Tahrîren fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Abdürrahim b. Abdülhalim el-Müderris, fahrü’l-cüyûş Sadi Çavuş, mefharü’l-akrân Sefer Kethüdâ, Ali Çelebi b. Hüseyin, el-Hâc İskender b. Abdullah, Mehmed Bey b. Abdullah, Ali Bey b. Abdullah, Hüdâverdi b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 88 - Hüküm no: 85 - Orijinal metin no: [20b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

86. Hüküm

Ölen Mehmed Reis b. Mehmed’in, Mehmed Efendi b. Şaban’daki alacağının yetimlerinin vasîsi ve nâzırı tarafından tahsil edildiği

Mahmiye-i Galata sâkinlerinden Mehmed Reis b. Mehmed nâm müteveffânın eytâm-ı sıgārına bundan akdem kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Ömer b. Ali nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde işbu bâ‘iseyi’l-kitâb vasiyy-i mezbûr üzerine nâzır nasb olunan Mehmed b. Cafer ve Hacı Mehmed b. Ömer nâm kimesneler muvâcehelerinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr-i merâm edip merhûm-ı mezbûr hâl-i hayâtında hâlen Mağrib-i Trablus kadısı olan mefharü’l-emâsil ve’l-ekârim Mehmed Efendi b. Şaban karz-ı hasen iki yüz haçlı korina vermişidi meblağ-ı mezbûrun kabzına mezbûr nâzır ile merkūm Hacı Mehmed irsâl olunmuşidi her guruş seksen akçeye sarf olunmak üzerine onar bin akçelik guruş ki cümle yirmi bin akçe olur alıp kabz eyledim müteveffâ-yı merkūmun kadı-i mesfûr zimmetinden bir akçe ve bir habbe bâkī kalmadı deyû bi’l-muvâcehe tahkīk ve tasdîk olundukda mukırr-ı mezbûrun vech-i meşrûh üzre mukarrun lehüme’l-mesfûrân talebleriyle ketb ve imlâ olunup yed-i tâlibine vaz‘ ve def‘ olundu. Hurrire fî Cumâdelâhire sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdullah el-Hatîb-i bi câmi‘-i Rüstem Paşa, Hasan b. Abdullah, el-Hâc Osman b. Cafer, Abdülkerim b. Mustafa, Ahmed b. Abdullah, Elvan b. Mehmed …?, Hasan b. Abdullah, el-Hâc ( ).

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 89 - Hüküm no: 86 - Orijinal metin no: [20b-2])﻿

﻿

﻿

87. Hüküm

Kaptan Mehmed b. Cafer’in Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Fahrü’l-akrân kapudân Mehmed b. Cafer meclisi şer‘a hâzır olup orta boylu, esmer, açık kaşlı, iri kara gözlü, Efrenciyyü’l-asl, hâmil-i hâze’l-kitâb Hüseyin b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Cerâ fî evveli şehri Cumâdelûlâ sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Halîfe el-İmâm, Hüseyin b. Abdullah ve Muslihiddin b. Abdullah ve Mustafa b. Abdullah, Ali b. Mehmed.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 89 - Hüküm no: 87 - Orijinal metin no: [21a-1 Arapça])﻿

﻿

﻿

88. Hüküm

Kaptan Mehmed b. Cafer’in Kıbrıs asıllı cariyesini azat ettiği

Fahrü’l-akrân kapudân Mehmed b. Cafer meclisi şer‘a hâzır olup orta boylu, esmer, iri kara gözlü, Kıbrısiyyetü’l-asl, hâmiletü hâze’l-kitâb Mihrimâh bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr câriye-i merkūme tarafından tasdîk edildi. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 90 - Hüküm no: 88 - Orijinal metin no: [21a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

89. Hüküm

Kaptan Mehmed b. Cafer’in Kıbrıs asıllı cariyesini azat ettiği

Mehmed b. Cafer meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, esmer, iri kara gözlü, açık kaşlı, Kıbrısiyyetü’l-asl, hâmiletü hâze’l-kitâb Şâkire bt. Abdullah nâm sagīre câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr câriye-i merkūme tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelâhire sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 90 - Hüküm no: 89 - Orijinal metin no: [21a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

90. Hüküm

El-Hâc Murad b. Abdullah’ın Rum asıllı kölesini azat ettiği

Reis-i sultânî el-Hâc Murad b. Abdullah, uzun boylu, sarışın, gök gözlü, çatık kaşlı İstefani v. Yani nâm abd-i memlûkünü âzâd ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezkûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Bey b. Murad, Mevlânâ Mehmed b. Abdullah el-İmâm, Derviş Reis b. Abdullah Reis-i sultânî

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 90 - Hüküm no: 90 - Orijinal metin no: [21a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

91. Hüküm

El-Hâc Mehmed Bey b. Ahmed’in, ölen Bayezid Voyvoda’dan alacaklı olduğu

Sâbıkan Budin’den yeniçeriler kâtibi olan işbu râfi‘ü’l-kitâb el-Hâc Mehmed Bey b. Ahmed meclisi şer‘-i kavîm mahmiye-i Galata ve tevâbi‘i beytülmâl-i hâs emîni fahrü’l-ümenâ Musa Bey b. Kaya’yı ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm edip kasaba-i Çekmece’de Budin’den gelirken fevt olan Bayezid Voyvoda’da altmış sikke guruşum olup cihet-i karz vermişdim emîn-i mezbûr muhallefâtın kabz etmişdir taleb ederim deyicek gıbbe’s-suâl fi’l-hakīka mezbûr Bayezid Voyvoda’nın muhallefâtın kabz ettim lâkin altmış guruş deyni olduğu ma‘lûmum değildir deyû cevâb vericek müdde‘î-i mezbûr istişhâd olundukda udûl-i müslimînden Memi b. Tatar nâm kimesne asâleten ve Hasan Bey b. Abdullah nâm sipâhi lisânından el-Hâc Mustafa b. Mehmed ez-Za‘îm ve Ali b. Mustafa nâm kimesneler varıp bizi mezbûr Hasan Bey müdde‘î-i mezbûrun müteveffâ Bayezid Voyvoda zimmetinde altmış guruş olduğuna şehâdet ettikden sonra işhâd ve tahmîl-i şehâdet etmişdir şâhidiz [21b] deyû edâ-i şehâdet edip ve mezbûr Memi dahi şâhiden şehâdet ederim ki müdde‘î-i mezbûr müteveffâ-yı merkūme altmış guruş karz vermiş deyû edâ-i şehâdet edicek şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup tahlîf-i şer‘î olundukdan sonra meblağ-ı mezbûrun edâsıyla hükm olundu. Tahrîren fî evâili şehri Cumâdelâhire sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Abdülkerim, Mustafa b. Ali, Hasan b. Abdullah, Lütfi b. Yusuf ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 90 - Hüküm no: 91 - Orijinal metin no: [21a-5])﻿

﻿

﻿

92. Hüküm

Safiye Hâtun’un İbrahim Çavuş’u vasiyy-i muhtâr ve vakfına mütevellî atadığı

Derviş b. Ali, Ömer Bey b. Osman, Abdülbâkī b. Derviş ve Ebûbekir b. Yusuf nâm kimesneler, hâl-i hayâtında Müeyyedzâde mahallesinde sâkine iken fevt olan Safiye Hâtun bt. Mustafa nâm merhûmenin kız karındaşı ve vârisi Ümmühâni bt. Mustafa nâm hasm-ı câhid mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb İbrahim Çavuş b. Mustafa’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîhada gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffât-ı mezbûre, müdde‘î-i mezbûru vasiyyetlerinin tenfîzine vasî kılıp vakfına mütevellî nasb etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ilâhir sene semânîn ve tis‘în ve tis‘â mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Abdülkerim, Mustafa b. Ali, Abdüsselâm b. Ahmed el-Mülâzım ve gayruhüm

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 91 - Hüküm no: 92 - Orijinal metin no: [21b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

93. Hüküm

Mehmed Reis b. Mehmed’in terekesi

Muhallefâtü’l-merhûm Mehmed Reis b. Mehmed mâte ve tereke zevceten Mihri bt. Abdullah ve ibnen Mehmed ve binten Halime. Tahrîren fî Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene 998. Kisâî sürh 165 Dolama-i sürh 650 Mor ferâce 145 Flandre 570 Mor dolama 435 Uçkur aded 35 Sercâme aded 81 İç edik 75 Zerkârî makrama 200 Makrama ve destmâl 66 Köhne sofra 50 Sahan ma‘a tepsi 121 Diğer sahan ma‘a tepsi 154 Keman 220 Hereni 125 Gönder ma‘a kürk 105 Terâzi vakıyyesiyle 20 Sîm Levha 10 Çuval 47 Tülbent ma‘a kavuk 114 Ferâce ve sebz 1150 Postîn köhne 461 Kuşak-ı sürh 425 Bayrak 121 Seccâde 405 Pirâhen ma‘a ser câme 103 Sîm Silsile 224 Cedîd sancak 2000 Pirâhen ma‘a ser câme 120 Bayrak 110 Ferâce-i sürh 400 Tencere 67

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 91 - Hüküm no: 93 - Orijinal metin no: [21b-2])﻿

﻿

﻿

94. Hüküm

Ümmî bt. Abdullah’ın terekesi (Noksan hüccet)

Muhallefâtü’l-merhûme Ümmî bt. Abdullah el-müteveffât fî tarîki’l-hacci’ş-şerîf. Vaka‘a’t-tahrîr fî 2 Recebi’l-mürecceb sene 998. Kebe-i İbrâil 140 Yastık-ı beyaz 40 Yorgan yemeni köhne 100 Kazgan-ı kebîr köhne müzevvece 162 Çarşaf köhne 43 Döşek aded 2 320 Yastık-ı beyaz 40 Güğüm-i kebîr 60 Güğüm-i sagīr 30 Hamam leğeni 76 Evânî 190 Döşek yüzü beledî 75 Sandık-ı seyyâr? 70 Sandık-ı diğer 80 Yastık beyaz 2 90 Kaliçe-i sagīr köhne 50 Tâbe 20 Tepsi-i sagīr 3 62 Çuval 15 Sandık-ı köhne sagīr 8 Yastık kılıfı köhne 5 30 Döşek yüzü beledî 62 Döşek 90 Kebe-i İbrâil sagīr 102 Yorgan kadife sâde ma‘a çarşaf 321 Tencere-i kebîr 131 Çarşaf-ı beyaz 60 Kebe köhne 30 Döşek 102 Sahan aded 5 360 Tepsi 1 40 Şamdan 20 Kemha-i Yemeni mâî ma‘a postîn-i sincab 840 Kebe-i Yanbolu mâî köhne 150 Döşek 100 Kaliçe-i kebîr köhne 340 Tencere-i sagīr 43 …? münakkaş köhne 15 Yastık çatma çift 1 312 Yastık yüzü 45 Döşek 80 Diğer döşek 101 Alaca kilim 133 Kevgir sahan 21 Leğen ve ibrik 102 Tepsi aded 2 75 Sandık köhne 19 Yastık yüzü münakkaş 140 …? yemeni köhne 91 Yastık 2 120 Minder 30 Kebe köhne 22 Kaliçe-i kebîr köhne 426 Dil? Tası 28 Sofra köhne aded 2 68 Kaftan sâde kutnî 280 Yastık 60 Döşek 100 Keçe-i Nihâlî 200 Kaliçe-i sagīr 60 Kazgan-ı sagīr 75 Kazgan-ı kebîr 165 Keçe-i Nihâlî-i sagīr köhne 41 Döşek beledî yüzü 61 Yemeni Peşkir köhne 75 İskemle aded 3 62 …? ve çülâb 52 Cem‘an 7566 [22b] Minhâ’l-masraf Be cihet-i …? kalemiyye hüccet ve sicil ve kalemiyye 195 Be cihet-i ihzâriyye 30 Be cihet-i hammâliyye ve kirâ-i dükkân 62 Be cihet-i dellâliyye 152 Be cihet-i deyn-i sâbite 300 Be cihet-i kalemiyye-i kâtib 225 Be cihet-i kirâ-i [d]ükkân 30 Cem‘an 892 El-Bâkīye 6672 Minhâ müjdegâne 1800 Sahhe’l-bâkī 2872

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 92 - Hüküm no: 94 - Orijinal metin no: [22a-1])﻿

﻿

﻿

95. Hüküm

Hüsrev Bey’in köle satımından doğan alacağını tahsil ettiği

Fahrü’l-cüyûş Rıdvan Çavuş b. Abdullah ve Cafer b. Abdullah’ın tezkiyyeleri ile tezkiyye edilmiş bulunan el-Hâc Mustafa b. Abdullah el-Müezzin ve Veli b. Bâli nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, bundan akdem Tophâne’de fevt olan reis-i sultânî merhûm Murad b. Abdullah’ın muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan fahrü’l-ümenâ Musa Bey b. Kaya nâm emîn ve kâtibi Ali Bey b. Abdullah mahzarında, Hüsrev Bey b. ( ) kıbelinden da‘vâ ve isbâta vekâleti Ali b. Abdullah ve el-Hâc Piyâle b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-akrân Perviz Bey b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkili mezbûrun müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde gulâm semeninden râyicü’l-vakt on iki bin akçe hakkı vardır. Bizim yanımızda ve katımızda böyle ikrâr etmişdi. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince on iki bin akçenin edâsına hükm edildi. Sonra vekîl-i mezbûr meclisi şer‘a hâzır olup meblağ-ı merkūmu emîn-i mersûm yedinden tâm ve kâmilen ahz ü kabz ettiğini ikrâr etti. Bu sûretle müvekkili mezkûrun müteveffâ-yı mesfûrda bir akçe ve bir habbe hakkı kalmadı. Vâki‘ ikrâr emîn-i mezkûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike fî evâili Rebî‘ilevvel sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Abdülkerim, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Mahmud b. İslâm, el-Hâc Hasan el-Kayyım ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 94 - Hüküm no: 95 - Orijinal metin no: [22b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

96. Hüküm

Müteveffâ Osman’ın, sağlığında Rus asıllı cariyesini azat ettiğinin sabit olduğu

Tersâne-i âmire kâtibi fahrü’l-akrân Nebi Halîfe ve Ferruh b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırân olup, merhûm Osman’ın, Osman Çelebi, Hümâ, Durmuş ve Fâtıma nâm evlâdına vasî olan fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Hüseyin b. Abdullah mahzarında, Rûsiyyetü’l-asl, orta boylu, gök gözlü, açık kaşlı, hâmil-i hâze’l-kitâb Servinaz bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd, müteveffâ-yı merkūmun hâl-i hayâtında müdde‘iyye-i mezbûreyi âzâd ve tahrîr ettiğine şehâdet ettiler. Hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Rıdvan b. Abdullah er-Reis, Kurd Çelebi b. Mehmed, Mehmed Bey b. Abdullah el-Cündî, Ali b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 94 - Hüküm no: 96 - Orijinal metin no: [23a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

97. Hüküm

Mehmed ve Hüseyin’in, Ümmî Hâtun bt. Abdullah’ın mirasçısı oldukları

Hüdâverdi b. Abdullah el-Hakkâk, Hasan b. Abdullah, Ahmed b. Ali et-Tâcir, Sinan Bey b. Abdullah el-Hakkâk ve el-Hâc Mustafa b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, hâlen merhûme Ümmî Hâtun bt. Abdullah’ın muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed bulunan mahmiye-i Galata’da vâki‘ Beytülmâl-i hâssın emîni fahrü’l-ümenâ’i’l-mu‘temedîn Musa Bey b. Kaya ve kâtibi Ali Bey b. Abdülmu‘în mahzarında, merhûm Cafer b. Bektaş Efendi’nin Mehmed ve Hüseyin nâm oğullarından sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyeyn-i mezkûreyn, önce Âfitâb ismiyle müsemmâ olup sonra Ümmî adını alan, emîn-i mezkûrun muhallefâtını zabt ettiği müteveffât-ı mersûmenin usûbet-i nesebiyye cihetiyle vârisleridir. Şu cihetle ki, müteveffâ-yı mezkûre, müdde‘iyeyn-i merkūmeynin imâm-ı sultan olan Bektaş Efendi nâm dedelerinin mu‘takasıdır. Dedeleri o zamânki adıyla Âfitâb olan mezkûre câriyesini âzâd etmişdi. Mezbûre evlendiğinde, ismini harâir-i asliyyâta verilen Ümmî ismiyle değiştirdi. Müdde‘iyeynin merhûme-i mezbûre üzerinde velâ hakkı vardır. Bu cihetle verâseti ikisine münhasırdır ve ikisi hak sâhibidir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Tahrîren fî evâili Receb sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Abdurrahman b. Ali, Ahmed Çelebi b. Mehmed, Abdi Bey b. ( ), Mehmed b. Abdi, el-Hâc Piyâle b. Abdullah, el-Hâc Abdi b. el-Hâc Abdurrahman.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 95 - Hüküm no: 97 - Orijinal metin no: [23a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

98. Hüküm

Mehmed b. Resul’ün menzilini vakfettiği

Sûret-i Vakfiye Elhamdü li’llâhi el-vâkıfı [alâ] ibâdihî er-râfi‘i li derecâti’l-mü’minîn min abbâdihî. Ve ba‘d, işbu mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden, şek ve şüpheden ârî bir vesîkadır. Sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât Mehmed [b.] Resul [b.] Abdullah beraberinde âti’z-zikr vakfına tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği fahrü’l-eimme Abdünnebi Halîfe b. Mustafa ile meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfili tarîkat-ı zehrâya hâzır olup işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, Beşiktaş mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde vâki‘, altlarında mahzen, aralarında duvar bulunan tahtânî iki beyti, tûlü otuz beş zirâ‘, arzı yirmi beş zirâ‘ olan bahçeyi hâvî olan, bir tarafdan kendi mülkü olan bahçe, diğer tarafdan merhûm kapudân Ali Paşa’nın âzâdlı kölelerinin sâkin oldukları menzil, öteki tarafdan tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘ menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile vakf ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâkıf-ı mezkûr, menzili merkūmda süknâyı evvelâ müddet-i hayâtınca kendisine, sonra Kıbrıslı Fâtıma bt. Abdullah nâm zevcesine, sonra batnen ba‘de batnin ve karnen isra karnin onun evlâdına, evlâd-ı evlâdına, sonra âzâdlı kölelerine, sonra batnen ba‘de batnin onların evlâdına, evlâd-ı evlâdına şart etti. Nesilleri kesildiğinde, menzilin meremmete ihtiyâcı hâlinde ta‘mîr etmesi ve her gün sabah namazından sonra Kur’ân-ı azîmden bir cüz’ tilâvet etmesi şartıyla menzili mezkûru, içinde sâkin olması veya icâreye vermesi için fakīr olan mahalle-i mezbûre imâmlarına vakf etti. Vâkıf-ı mezbûr, menzili mezkûrdan elini çekip mütevellî-i merkūma teslîm etti. Mütevellî de, menzili tesellüm edip mütevellîlerin sâir evkāfda tasarruf ettikleri gibi menzilde tasarruf eyledi. Mütevellî-i mezkûr, vâkıf-ı mezbûrun ikrârını tasdîk etti. Hâl bu minvâl üzre iken vâkıf-ı mezbûr vakf-ı mersûmdan rücû‘ etti ve mütevellî üzerine da‘vâ edip takrîr-i da‘vâsında dedi ki, vakf-ı akār İmâm-ı A‘zam ve hümâm-ı efham sirâc-ı ümmet-i da‘îfe muhyî-i şerî‘at-i şerîfe İmâm Ebû Hanîfe -rahimehullâh-indinde gayr-ı lâzımdır; li ecli zâlik menzili senden geri istiyorum. Mütevellî buna, vakf-ı akār Ebû Hanîfe katında lâzım değilse de imâmeyn-i hümâmeyn katlarında lâzımdır diyerek cevâb verdi. Münâza‘a ve muhâsama edip hâkim huzûrunda mürâfa‘a olunduklarında hâkim-i mûmâ-ileyh, vakıf cânibinin delîllerini evlâ ve ercah görüp imâmeyn-i fâzıleyn-i kâmileyn kavliyle amel edip vakfın sıhhat ve lüzûmuna hükm etti. Menzili mezbûr bu sûretle, kıyâmet gününe kadar temlîki, tevârüsü ve hibesi câiz olmayacak şekilde sahîh ve lâzım bir vakıf oldu. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû inna’llâhe semî‘un alîm.” Ve alâ hâzâ vaka‘a’l-işhâd ve’t-tahrîr fî evâili Recebi’l-mürecceb sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Abdullah, Süleyman b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Ahmed b. Abdullah el-Hâc Memi b. Abdullah, Rıdvan b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah el-Hayyât, Ferruh b. Abdullah, Abdurrahman [b.] Abdullah, Mustafa b. Abdullah Kethüdâ ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 95 - Hüküm no: 98 - Orijinal metin no: [23b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

99. Hüküm

Abdülkadir ve Abdülkerim’in mirasçı oldukları

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Nevbethâne mahallesinden fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Nasuh Bey b. Yakub el-Cündî el-Mütekā‘id ve Hâfız Mehmed b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şerî‘at-i garrâ ve mahfili tarîkat-ı zehrâda hâzırân olup, merhûm ulûfeci Sinan Bey’in mu‘takı olan merhûm Hasan b. Abdullah el-Minşârî’nin muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan mahmiye-i Galata’da vâki‘ Beytülmâl-i hâssın emîni fahrü’l-ümenâ’i’l-mu‘temedîn Musa Bey b. Kaya ve kâtibi Ali Bey b. Abdullah mahzarında, Bostancı Mustafa Ağa’nın oğlu Lütfi nâm kimesnenin Abdülkādir ve Abdülkerim nâm oğulları kıbelinden da‘vâ ve isbâta vekâleti Ali Bey b. Mahmud ve Mustafa Bey b. Ahmed’in şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Hasan Bey b. Abdülmennân’dan vekâleten sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkileyn-i mezbûreyn, merhûm Hasan el-Minşârî’nin usûbe-i sebebiyye cihetiyle vârisleridir. Zira, merhûm Hasan el-Minşârî, merhûm ulûfeci Sinan’ın mu‘takıdır. ulûfeci Sinan da müdde‘iyeyn-i mezbûreynin Topal Mustafa deyû meşhûr dedeleri Bostancı Mustafa Ağa’nın mu‘takıdır. Mezbûreyn, Merkūm Mustafa Ağa’nın oğlunun oğullarıdır. Babaları Lütfi’dir. Lütfi’nin babası Mustafa Ağa’dır. Müdde‘iyân-ı mezbûrân, müteveffâ-yı merkūmun âzâdlı kölesinin âzâdlı kölesinin oğullarıdır. Müteveffâ da dedelerinin âzâdlı kölesinin âzâdlı kölesidir. İkisinden başka vârisi ve terekeye müstehık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Tahrîren fî evâili Receb sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Hürrem b. Abdullah, Mahmud b. Ahmed, Rıdvan b. Abdullah, Halil b. Kasım, Mehmed b. Hasan.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 96 - Hüküm no: 99 - Orijinal metin no: [24a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

100. Hüküm

Meryem bt. el-Hâc Mehmed’in, ölen kocası el-Hâc Mehmed’in evini, vârislerden satın aldığı

Mahmiye-i Galata’da Câmi‘-i Kebîr mahallesinde harîkan fevt olan el-Hâc Mehmed’in veresesinden oğlu oğlu Hüseyin b. Mehmed b. el-Hâc Mehmed meclisi şer‘-i şerîfe cedde Rukiye Hâtun bt. Hüseyin ve ammesi Fâtıma bt. el-Hâc Mehmed’in da‘vâ-yı âti’z-zikre vekîli olan zevci Mustafa Bey b. Abdullah ile râfi‘ü’l-kitâb İbrahim Bey b. Abdullah nâm cerrâh-ı sultânîyi ihzâr ve takrîr-i da‘vâ eylediklerinde mezbûr Hüseyin ceddim ve mûrisim merhûm el-Hâc Mehmed’in akārından mezbûrun sâkin olduğu menzil ma‘lûmü’l-hudûd ben sagīre iken bey‘ olunmadan ben iştirâ ettim deyû tasarruf eder suâl olunmasın taleb ederim deyicek gıbbe’s-suâl ben menzili mezbûru mezbûrun vasîsinden ve mezbûrân vârislerden ve sâbık vereseden elli bin akçe [ye] iştirâ ettim deyû cevâb vericek mezbûrân Rukiye ve Mustafa mukaddemâ bey‘ etmedik dediklerinden sonra mezbûrun zevcesi olup müteveffânın kızı olan müteveffât Meryem’e bey‘ ettik mezbûreye bey‘ etmedik hücceti kendi ismine ihrâc etmiş deyû zevce-i müteveffâyı Meryem bt. el-Hâc Mehmed’e bey‘ ettiklerine i‘tirâf ettiklerinde kaziyye cerrâh-ı mezbûr talebiyle kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâili Receb li sene semân ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. İslâm el-Müezzin, Memi b. Ferhad, Receb b. Abdullah, Yusuf b. Mehmed, Mustafa b. Abdülkerim, İsa b. Abdurrahman, Derviş b. Abdi ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 97 - Hüküm no: 100 - Orijinal metin no: [24a-2])﻿

﻿

﻿

101. Hüküm

El-Hâc Hüseyin b. Abdullah’ın evini ve parasını vakfettiği

Elhamdü li’llâhi rabbi’l-âlemîn ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ seyyidinâ ve senedinâ Muhammedin ve âlihî ve sahbihî ecma‘în. Ammâ ba‘d. İşbu, sahîh ve şer‘î bir hüccet ve mazmûnunda vakıf te’sîsi irâdesini hâvî bir vakfiyedir. Sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât er-râgıb fi’s-sadakāt ve’l-meberrât hâccü’l-haremeyni’ş-şerîfeyn el-Hâc Hüseyin b. Abdullah nâm kimesne, âhiret azığı biriktirmeyi murâd ettiğinde meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup, Ebî Eyyûb-i Ensârî -aleyhi rıdvânü’l-Bârî- kasabasında vâki‘ Süleyman Subaşı mahallesinde kâin bulunan, kasaba-i mezbûrede’de vâki‘ Beytülmâl-i hâssın emîni Mehmed Çelebi b. Sinan mülküne muttasıl tahtânî iki beyti hâvî ve vâkıf-ı merkūma intimâ’ı cihetiyle şöhretinden dolayı tahdîdden müstağnî olan cemî‘ menzilini niyet-i hâlise ve taviyye-i sâfiye ile haps edip vakf ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâkıf-ı mezkûr, menzili mezbûrda, isterse kendi oturması, isterse icâreye verip ücret-i kirâyı havâic-i zarûriyyesine sarf etmesi şeklindeki tasarrufu evvelâ müddet-i hayâtınca, evlenmemesi şartıyla Âişe bt. Halil nâm zevcesine, her gün yüz def‘a kelime-i tevhîdi zikr etmesi ve Nebî’ye salât getirmesi ve tehlîl ve tesbihin sevâbını Peygamberimiz sallallâhu aleyhi ve selleme hediye etmesi kaydıyla şart etti. Menzili mezbûrda tasarrufu mesfûre Âişe’den sonra müddet-i hayâtınca Kerime bt. el-Hâc Ahmed’e her gün yüz kere tehlîl ve tesbihâtta bulunması ve Nebî’ye salât getirmesi ve tehlîl ve tesbihin sevâbını Peygamberimiz sallallâhu aleyhi ve selleme hediye etmesi kaydıyla şart etti. Menzilde tasarrufu mezbûre Kerime’den sonra mezkûre Kerime’nin evlâdına ve evlâd-ı evlâdına ile’l-inkırâz her gün yüz kere tehlîl ve tesbihâtta bulunmaları ve Nebî’ye salât getirmeleri ve tehlîl ve tesbihin sevâbını Muhammed Resûlullah sallallâhu aleyhi ve selleme hediye etmeleri kaydıyla şart etti. Mezkûre Kerime’nin evlâdının nesilleri kesildiğinde beyteyn-i mezkûreynin icâre-i mu‘tâde ile icâreye verilmesini ve ücret-i kirânın menzilin meremmetine sarf edilmesini şart etti. Vâkıf-ı mezbûr, beyteyn-i mezbûreyn hâricindeki odaları evlenmediği müddetçe Meleksimâ bt. Abdullah nâm zevcesine, sonra evlâd-ı evlâdına sonra nesilleri kesilinceye kadar evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Sonra oturmaya ihtiyâcı varsa, beyteyn-i mezkûreyn hâricindeki menzili mahalle-i mezkûre imâmına Kur’ân-ı azîm ve Furkān-ı kerîm’den bir cüz’ tilâvet etmesi ve sevâbını Muhammed Resûlullah sallallâhu aleyhi ve selleme hediye etmesi kaydıyla şart etti. İmâm-ı mezkûrun oturmaya ihtiyâcı yoksa menzili mezbûrda süknâyı ehl-i Kur’ân’dan sâlih bir kimesneye her gün Kur’ân-ı azîm ve Furkān-ı kerîm’den bir cüz’ tilâvet etmesi ve sevâbını Peygamberimiz sallallâhu aleyhi ve selleme hediye etmesi kaydıyla şart etti. [25a] Vâkıf-ı mezbûr yüz yirmi bin akçesini dahi vakf etti ve meblağ-ı merkūmun noksansız ziyâdesiz senede ona on bir ribh ile istirbâh ve istiğlâl edilmesini şart etti. Mu‘âmelenin rehn-i kavî ve kefîl-i melî bi’l-mâl ile yapılmasını şart etti. Allah’ın rızık olarak verdiği meblağ ve nemâsını vâkıf-ı mezkûrun kimesnenin müdâhalesi olmadan keyfe mâ yeşâ’ tasarruf etmesini şart etti. Vâkıf-ı mezkûr, vefâtından sonra Hasan Dede b. Celâleddin nâm kimesnenin yevmî beş akçe vazîfe ile mütevellî olmasını, ammâ tebdîl, tağyîr, nasb ve azlin onun yedinde olmamasını şart etti. Vakıf kâtibine yevmî iki akçe, câbiye yevmî üç akçe ta‘yîn etti. Câbinin ve kâtibin ecânibden olmayıp, vâkıfın ve mezkûre Kerime’nin evlâdından ve nesilleri kesilinceye kadar evlâd-ı evlâdından olmasını şart etti. Mahalle-i mezbûre ahâlîsinden sâlih ve tevliyyeye ehil ve müstehık kimesnelerin mütevellî olmasını şart etti. Mahalle-i mezkûre hâricinde sâkin olanların mütevellî olmamasını şart etti. Vâkıf-ı mezbûrun ve evlâd-ı evlâdının da mütevellî olmamasını şart etti. Sâdâtın, zenginlerin ve askerlerin, imâm ve müezzinin de mütevellî olmamasını şart etti. İmâm-ı mezkûrun her gün sabah namazından sonra bir def‘a sûre-i Yâsin-i şerîfi, üç def‘a sûre-i İhlâs’ı, birer kere mu‘avvizeteyni, Fâtiha sûresini, Bakara sûresini “müflihûn”a kadar tilâvet etmesini ve sevâbını Muhammed Resûlullah’ın rûhuna hediye etmesini şart etti. İmâm-ı mezkûra yevmî bir akçe ta‘yîn etti. Âişe bt. Halil nâm zevcesine müddet-i hayâtınca yevmî beş akçe ta‘yîn etti. Onun vefâtından sonra meblağ-ı mezkûru, mezbûre Kerime’ye, sonra evlâdına, sonra evlâd-ı evlâdına ta‘yîn etti. Sonra meblağ-ı mezbûrun zevcesi Meleksimâ’nın vazîfesine katılmasını şart etti. Mezbûre Meleksimâ’nın günde yüz def‘a Nebî aleyhi’s-selâm salâtü selâm getirmesi ve yüz def‘a tehlîl ve tesbihâtta bulunması ve bunların sevâbını Muhammed Resûlullah’a ve âline hediye etmesi kaydıyla yevmî on yedi akçeye tasarruf etmesini şart etti. Sonra meblağ-ı mezkûrun Meleksimâ’nın evlâdınca ale’s-seviyye tasarruf edilmesini şart etti. Âişe, Kerime, vâkıf-ı mezbûrun evlâdı, Meleksimâ ve Meleksimâ’nın vâkıf-ı mezbûrdan olma evlâdından sonra onlara ta‘yîn edilen meblağ olan yirmi iki bin akçenin mütevellî yedinde muhâfaza edilmesini şart etti. Mescidi mezbûra yevmî üç akçe vazîfe ile kayyım nasb edilmesini şart etti. Her sene iki yüz akçe ile mescidi mezbûrun kandilleri için bal mumu iştirâ edilmesini ve bunun kayyım-ı mezkûra teslîm edilmesini şart etti. Her sene yedi yüz akçe ile menzili mezkûr kurbunda vâki‘ Süleyman Ağa mektebinde ders gören eytâm-ı fukarâya ve fukarâ-i eytâma libâs iştirâ edilip bayram günü giydirilmesini şart etti. İksâ ve iştirânın mahalle-i mezkûre ahâlîsi ma‘rifetiyle yapılmasını şart etti. Kış günlerinde mektebin ısıtılması için her sene üç yüz akçe ile odun iştirâ edilmesini şart etti. [25b] Kayyım-ı mezkûrun akşam namazından sonra mescidi açmasını, imâm, müezzin ve sulehâ-i ahâlî-i mahalleden dört kişi ile birlikte mescide girmesini ve her birinin Nebî sallallâhu aleyhi veselleme cehren yüz def‘a salavât getirmesini, yüz def‘a da tehlîl ve tesbihâtta bulunmasını ve sevâbını Resûlullah sallallâhu aleyhi vesellemin rûhuna hediye etmelerini şart etti. Bunun mukābilinde imâm ve müezzine yevmî iki akçe ta‘yîn etti. Sulehâ-i mezbûrînin her birine de yevmî bir buçuk akçe ta‘yîn etti. Atebe-i aliyyedeki otakçılardan birinin vakf-ı mezbûra nâzır olmasını şart etti. Mesârif-i mezkûreden ve ihrâcâtdan artan kısmın mütevellî indinde muhâfaza edilmesini ve her ay mürtezikanın vezâifine sarf edilmesini şart etti. Vâkıf-ı mezkûr, meblağ-ı mezbûru ve tahliyye-i şer‘iyyeden sonra menzili merkūmu tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Hasan Halîfe b. Celâleddin’e teslîm etti. O da tesellüm edip sâir mütevellîler evkāfda nasıl tasarruf ettiler ise öylece tasarruf etti. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i mesfûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Hâl bu minvâl üzre iken vâkıf-ı merkūm, vakfından rücû‘ edip mütevellîye teslîm ettiklerinin ve mütevellînin ecr-i misilden ziyâde aldıklarının i‘âdesini taleb etti. Mütevellî-i mezkûr, vakf-ı nukūd Ensârî’nin rivâyetine göre İmâm Züfer katında sahîhdir diyerek redden imtinâ‘ etti. Muhâsama ve münâza‘a edip hâkim huzûrunda mürâfa‘a olunduklarında hâkim-i mûmâ-ileyh menzili mezbûrun vakfiyyetinin sıhhatine ve lüzûmuna ve meblağ-ı merkūmun vakfiyyetinin sıhhatine ve mütevellînin ecr-i misilden ziyâde aldıklarından berâat-i zimmetine hükm etti. Meblağ-ı mersûm işbu hükm-i mezbûr ile cemî‘ mezâhib ve ekāvîle göre sahîh bir vakıf oldu. Vâkıf-ı mezbûr, vakf-ı nukūd İmâm Züfer katında sahîh olsa da sıhhat lüzûmu istilzâm etmez diyerek rücû‘ iddi‘âsını tekrârladı. Mütevellî bunun üzerine imâm-ı merkūm indinde sıhhat lüzûmu istilzâm etmezse de imâmeyn-i hümâmeyn imâm-ı sânî Ebû Yusuf ve imâm-ı sâlis İmâm Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî katlarında sıhhat lüzûmu da îcâb ettirir deyû cevâb verdi. Bu husûsda yine muhâsama ve münâza‘a ettiklerinde hâkim-i mezkûrun huzûrunda bir kere daha mürâfa‘a olunduklarında hâkim, meblağ-ı merkūmun vakfiyyetinin sıhhatine [ve lüzûmuna] hükm etti. Bu sûretle cemî‘ mâ zükire, evdâ‘-i şer‘iyye ve kavânîn-i mer‘iyyeye tevfîkan, tağyîr ve tebdîli, nakz ve ta‘tîli asla câiz olmayacak şekilde sahîh, lâzım ve müseccel bir vakıf oldu. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû inna’llâhe semî‘un alîm “ve” ecrü’l-vâkıfı ale’l-hayyi’l-cevâdi’l-kerîm”. Cerâ zâlike [26a] ve hurrire fî gurreti şehri âhiri Cumâdeyn min şühûri sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: El-Abd Ramazan b. Seyyid Hüseyin el-İmâm, Hasan Dede b. Celâleddin el-Müezzin, İsa Bey b. Mustafa el-Cündî, el-Hâc Hasan b. Kasım kurşuncu, Ramazan b. Hüseyin, Hasan b. Hüseyin, Ferhad b. Abdullah, Derviş b. Mehmed, Ömer b. Osman, Sefer b. İsmail, Mehmed b. Haydar, Mehmed b. Hasan, Mehmed Çelebi b. Sinan emîn-i Beytülmâl, Hüseyin Çelebi b. Mehmed Hacı, Timur Bey b. Abdullah, Mehmed b. Hamza, Sefer b. Oruc, Receb b. Oruc, Mustafa b. Oruc, Ahmed Dede b. Hasan, Mustafa b. Hasan Dede, Mehmed b. Hasan Dede, Hasan b. Abdullah, Ferhad b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 98 - Hüküm no: 101 - Orijinal metin no: [24b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

102. Hüküm

Şaban Reis’in, miras davasında Mehmed Efendi’yi vekil ettiği

Fahrü’r-rüesâ Şaban Reis b. Abdullah, hâmil-i hâze’l-kitâb Yetîm-zâde Mehmed Efendi b. ( ) nâm kimesne ile meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup mezbûr Mehmed Efendi’yi, Âişe nâm merhûme zevcesi’ne, Akkirman livâsı beyi iken vefât eden merhûm Mahmud Bey nâm babasından intikāl eden mîrâs husûsunda merhûme zevcesinin Ali Bey ve Ramazan Bey b. Mahmud Bey nâm karındaşları ile ve Hümâ Hâtun nâm müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi ile olan da‘vâsı ve husûmetine, sulh ve ibrâya ve az ya da çok ellerinden alabildiğini kabza ve mîrâs-ı mezbûra müte‘allik sâir husûsâta vekîl edip nefsine nâib kıldı. Merkūm Mehmed Efendi de vekâlet-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelâhire sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Çavuş, Veli Çavuş, Keyvan Bey b. Abdullah, Hüseyin Bey b. Mehmed, Mustafa Reis b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 101 - Hüküm no: 102 - Orijinal metin no: [26a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

103. Hüküm

El-Hâc Mehmed’in, evini ölmeden önce İbrahim Bey b. Abdullah’a sattığı

Mahmiye-i Galata’da Câmi‘-i Kebîr mahallesinde harîkan fevt olan el-Hâc Mehmed’in veresesinden oğlu oğlu Hüseyin b. Mehmed b. el-Hâc Mehmed meclisi şer‘-i şerîfe sâbıkan merhûm-ı merkūmun Meryem nâm kızını tezevvüc edip taht-ı nikâhında iken vefât eyleyen İbrahim Bey b. Abdullah nâm cerrâh-ı sultânîyi ihzâr eyleyip taht-ı tasarrufunda olan menzili ma‘lûmü’l-hudûd mûrisim el-Hâc Mehmed’indir henüz taksîm olunmayıp beyne’l-verese kalmışdır mezbûr bi gayr-ı vech-i şer‘î tasarruf eder deyû da‘vâ eyledikde mezbûr İbrahim Bey menzili mezbûrun yerini merkūm Hüseyin’in vasîsinden ve sâir verese kendi nefsim için iştirâ ettim mülk-i mahzımdır deyû cevâb verip hüccet-i mübâye‘a ibrâz eyledikden sonra verese-i kibâr mezbûra bey‘ eylediklerin inkâr edip zevcesi Meryem’e bey‘ olunmuşdu dediklerinde mezbûr dahi bi’t-tav‘ ve’r-rızâ fi’l-hakīka zevcem Meryem’e altı bin akçeye iştirâ etmişidim yeri zevcemin mülk-i muhallefidir deyû ikrâr edicek merkūm Hüseyin talebiyle i‘tirâfı kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâhiri Cumâzidelâhire li sene semân ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. İslâm, Receb b. Abdullah, Yusuf b. ( ), İsa b. Abdurrahman el-İmâm ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 101 - Hüküm no: 103 - Orijinal metin no: [26a-2])﻿

﻿

﻿

104. Hüküm

Ali Reis b. Abdullah’ın Rus asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Fahrü’l-emâsil reis-i sultânî Ali Reis b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, uzun boylu, elâ gözlü, açık kaşlı, burnunda et beni ve alnında hafif bir eser-i cerh bulunan ve omuzunda eser-i cerh bulunan Rus asıllı Matyo v. Pavlo nâm abd-i memlûkünü iki bin akçe peşîn alarak cem‘an beş bin akçeye kitâbete kesdiğini ikrâr etti. Bâkī üç bin akçeyi edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezkûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi.

Şuhûdü’l-hâl: Hızır Reis b. Mahmud, Cafer b. Abdullah, Sevindik b. Mehmed, Mehmed b. Nuh, Hasan b. Abdullah, İsa Halîfe b. Abdürrahim el-İmâm .

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 102 - Hüküm no: 104 - Orijinal metin no: [26b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

105. Hüküm

Zabitü’l-avâbık Hasan b. Abdullah’ın, Peymâne Hâtun bt. Mahmud’un kaçak cariyesi Yasemin’i müddet-i örfiyesi dolmadan sattığı

Mahmiye-i İstanbul’da Hoca Üveys mahallesi sâkinelerinden fahrü’l-muhadderât Peymâne Hâtun bt. Mahmud tarafından hasm-ı şer‘î mahzarında vekâleti sâbite olan işbu bâ‘isü’s-sicil el-Hâc Cafer b. Abdülmennân Kasımpaşa’da zâbitü’l-avâbık olan Hasan b. Abdullah nâm kimesneyi ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm edip mezbûr Hasan müvekkilemin Yasemin nâm câriye-i âbıkasın tutup haps edip müddet-i örfiyyesi tamâm olmadan on dört bin akçeye bey‘ etmişdir tamâm olmadan bey‘ olunması şer‘î olmayıp aynı ile câriyeyi buldurup yâhud kıymet-i mislini tazmîne kādir olur deyû yedimde fetvâ-yı şerîfem vardır taleb ederim tefahhus olunup müddet-i örfiyyesi münkaziye olmadan bey‘ ettiği zâhir olur zâhir oldukda mûceb-i şer‘îsi icrâ olunsun dedikde gıbbe’s-suâl emr-i mezbûr takrîr-i kelâm edip fi’l-hakīka on dört bin akçeye Yasemin nâm bir câriye bey‘ ettirdim lâkin müddet-i örfiyyesi tamâm oldukdan sonra bey‘ etmişdir deyû cevâb verip ve yedinde Kasımpaşa nâibinden bir temessükü olup ibrâz eyledikde müdde‘î-i mezbûr temessük-i merkūm muvâza‘adır hakīkat-i hâl müslümanlardan ve zindancı olup bunun emsâlinde emîn ve mu‘temedün aleyh olandan bi’l-muvâcehe suâl olunsun Dîvân-ı hümâyûn’da tefahhus olunması fermân olunmuşdur deyû ilhâh ettikde emîn-i mezbûr tefahhus olunmağa mutâva‘at etmeyip meclisi şer‘den firâr eyledikde mahmiye-i Galata zindancısı olan Hasan b. Abdullah hâzır olup tefahhus olundukda hakīkat-i hâl budur ki emîn-i mezbûr câriye-i merkūmeyi bir tarîkle ahz ve haps edip müddet-i örfiyyesi tamâm olmadan bey‘ etmişdir bi’l-muvâcehe dahi ihbâr ederim deyû haber vericek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâili Recebi’l-mürecceb li sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Abdülkerim, Receb Çelebi b. Mehmed, İbrahim Bey b. Mehmed, Mehmed b. Musa, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 102 - Hüküm no: 105 - Orijinal metin no: [26b-2])﻿

﻿

﻿

106. Hüküm

Derviş’in, kardeşi Yusuf Ağa’nın mirasçısı olduğunun sabit olması

Udûlden Bâli b. Sefer ve Ali b. Sefer nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, Trablusgarb eyâletinden münfasıl ve eyâlet-i mezkûrede vâki‘ Beytülmâle vâzı‘ü’l-yed olan fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim câmi‘ü’l-mehâmid ve’l-mekârim Mehmed Paşa b. ( ) kıbelinden husûs-ı âti’z-zikre vekâleti sâbit olan Rıdvan Bey b. Abdülmennân mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Derviş b. Çalış es-Samsunî nâm kimesneden sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr Trablusgarb’da yeniçeri ağası iken vefât eden merhûm Yusuf Ağa b. Çalış’ın ana baba bir karındaşıdır. Babaları Çalış, anneleri Aynîşah’dır. Aslen Samsun müzâfâtından olan Ermen köyü ahâlîsindendirler. Sonra Cezâyir’e göçüp orada reis olmuşdur. Ve sonra orada vefât etmişdir. Verâseti mezbûr karındaşına münhasırdır. Ondan başka vâris ve terekesine müstehık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Tahrîren fî evâsıtı Receb sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Osman b. Abdullah, Hasan Halîfe b. Abdullah, Seyyid Abdülhalim b. Şeyh Ahmed, Mehmed b. Ebûbekir, Hızır Reis b. Mahmud ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 103 - Hüküm no: 106 - Orijinal metin no: [27a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

107. Hüküm

Cafer Bey b. Abdullah’ın Kıbrıs asıllı cariyesini azat ettiği

Reis-i sultânî fahrü’r-rüesâ Cafer Bey b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekîl olan Cafer b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup vekâleti sâbit oldukdan sonra, müvekkili mezbûrunun Kıbrısiyyetü’l-asl, uzun boylu, iri gözlü, buğday tenli, şakağında eser-i cerh bulunan hâmiletü hâze’l-kitâb Hurşid bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, câriye-i merkūme tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Câriye-i mesfûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Recebi’l-mürecceb sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Abdullah, Ali b. Abdullah Reis-i sultânî ve Ali Kethüdâ b. Mehmed.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 103 - Hüküm no: 107 - Orijinal metin no: [27a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

108. Hüküm

Mehmed b. Yunus’un bâliğ ve reşîd olduğu

Babası bundan akdem fevt olan Mehmed b. Yunus Reis-i sultânî nâm bâliğ kimesne, kazaskerin kendisine müteveffâ-yı mezbûr babasından intikāl eden emvâlin zabtı için vasî nasb ettiği Midillili Reis lakablı Ali Reis b. Abdullah ile meclisi şer‘a hâzır olup sinnini mütehammil olduğu hâlde bülûğunu ikrâr edip vasiyy-i mezkûrdan malını taleb etti. Hâkim de sinnini mütehammil olup bâliğ olduğunu gördüğünde ve yaşının on dört olduğunu haber verdiklerinde, leh ve aleyhindeki husûslardan mes’ûl olduğuna, ahvâl ve umûrunu görecek şekilde reşîd ve bâliğ olduğuna hükm etti ve vasiyy-i merkūma, müdde‘î-i mezkûra babasından intikāl eden malları teslîm etmesini emr etti. Tahrîren fî gurreti Şa‘bân.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Abdülkerim, Abdullah b. Abdürrahim, Hüsrev b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 103 - Hüküm no: 108 - Orijinal metin no: [27a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

109. Hüküm

Ölen Ahmed’in yetimlerine zâbit olan Abdi b. Mustafa’nın muhasebesinin teftîş edilip yetimlerin haklarının alınıp anneleri Kamer Hâtun bt. Abdullah ile büyük kardeş Mustafa b. Ahmed Reis’e verilmesi

Mahmiye-i Galata’da fevt olup evlâd-ı zükûr ve inâsı terk eden Ahmed nâm reis-i sultânînin zevcât-ı metrûkesinden Kamer Hâtun bt. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe mürâhık olup sinn-i bülûğa müsâ‘id olan Mustafa b. Ahmed Reis nâm sadrî oğlu ile hâzırân olup sagīre-i mezbûre ve sâir sagāyiri Mehmed ve Kerime’ye vasî olup hisse-i şer‘iyyelerin zâbit olan Abdi b. Mustafa nâm kimesneyi ihzâr ve takrîr-i kelâm edip mezbûr sagīrlerimin malın telef edip muhâsebesin vermediğinden gayrı hâlen mâl-ı sıgārı müşevveş ve muhayyel koyup sefere gitmek üzredir ber mûceb-i defteri kassâm-ı askerî muhâsebesi görülüp uhdesine lâzım olan mâl tahsîl olunup mezbûre muhâsebesine şürû‘ olundukda kendi i‘tirâf üzre on sekiz bin akçe zimmetinde zuhûr edip müsâferet edip mevtim? olmadığı ecilden tahsîl taleb ettiklerinde edâsıyla ilzâm olunduğu bi’t-taleb kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâhiri Receb li sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Murad el-İmâm, Seyyid Abdülhakim b. Şeyh Berat, Hasan b. Kasım, Ahmed b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 104 - Hüküm no: 109 - Orijinal metin no: [27b-1])﻿

﻿

﻿

110. Hüküm

Ölen Ümmî Hâtun bt. Sinan Bey’in yetimlerine kalan mal ve evden, kocası Memi Reis’e olan borcu için vasî tarafından evinin satılıp borcun ödendiği

Mahmiye-i Galata’da el-Hâc A‘mâ mahallesinde vefât eden Ümmî Hâtun bt. Sinan Bey veresesiyle zevci Memi Reis nâm kimesne mahfili kazâda mezbûrenin sıgārına vasî olup ceddeleri olan Fahri Hâtun bt. Musa mahzarında takrîr-i kelâm edip zevcem müteveffât-ı mezbûre Ümmî Hâtun’dan iki yüz yirmi altı bin altmış iki akçe mal kalıp meblağ-ı mezbûrdan hakkım elli altı bin beş yüz kırk akçe olup şer‘le taleb eylediğimde vasiyy-i mezbûre merkūmenin metrûkâtından Emekyemez mahallesinde inde’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd olan dârını altmış bin akçeye bana verip elli altı bin beş yüz kırk akçesin rub‘ hisse-i şer‘iyyem için kabûl edip bâkī üç bin dört yüz altmış akçesin vasiyy-i mezbûreye teslîme müte‘ahhid oldum ve müteveffât-ı mezbûreden intikāl eden dâr-ı müşterekin ve esbâb ve emti‘anın sıgāra ve mezbûreye kalmak münâsib olmağın onlarda hisse-i şer‘iyyem kalmışdır tahmîn-i sahîh ile bahâ takdîr olunup cümlesi meblağ-ı mezbûrda karâr ettikden sonra cemî‘ mâldan hisse-i â‘ideme tuta menzili mezbûru vech-i meşrûh üzre kabûl ettim min ba‘d sâir muhallefâtda hakkım kalmayıp ve mîrâs husûsunda nizâ‘ım kalmamışdır dedikde vasiyy-i mezbûre dahi tasdîk ettikden sonra kaziyye bi’t-taleb kayd-ı sicil olunup bu vesîka yed-i tâlibe def‘ olundu ki müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâili şehri Rebî‘ilâhir sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Hürrem Reis b. Abdullah er-Reis ü’s-sultânî, el-Hâc Memi b. Abdullah, Ahmed Hoca b. Abdullah, Sefer Çelebi b. Pervâne er-Reis ü’s-sultânî.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 104 - Hüküm no: 110 - Orijinal metin no: [27b-2])﻿

﻿

﻿

111. Hüküm

Ahmed Reis’in kölesini azat ettiği

Fahrü’l-a‘yân kapudân Ahmed Reis b. Abdülmennân kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti Mustafa b. Abdullah ve el-Hâc Şaban b. Murad’ın şehâdetleri ile sâbit olan Reis-i sultânî Sinan Reis b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, müvekkili mezbûrunun orta boylu, kara gözlü, yanağında ve alnında kılıç yarası izi bulunan bâ‘is-i hâze’l-kitâb Yakut b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i merkūm tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Tahrîren fî evâhiri Recebi’l-mürecceb sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Şeyh Abdülkādir b. Osman et-Tûrî?, Memi Reis b. Abdullah, el-Hâc Mustafa b. ( ), el-Hâc Hasan b. Abdullah el-Hammâmî, Ahmed Hâce b. Abdullah, Hasan Reis b. Abdullah, el-Hâc Nurullah b. Hüseyin, Mehmed b. Derviş.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 105 - Hüküm no: 111 - Orijinal metin no: [28a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

112. Hüküm

Ahmed Reis’in kölesini azat ettiği

Fahrü’l-a‘yân kapudân Ahmed Reis b. Abdülmennân kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti Mustafa b. Abdullah ve el-Hâc Şaban b. Murad’ın şehâdetleri ile sâbit olan Reis-i sultânî Sinan Reis b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, müvekkili mezbûrunun Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, koyun gözlü, sağ omzunun arkasında eser-i cerh bulunan, dişleri çekilmiş bâ‘is-i hâze’l-kitâb Pertolomira v. Yavamerto nâm abd-i memlûkünü âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i merkūm tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Abd-i mezkûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Tahrîren fî evâhiri Receb sene semâne ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 105 - Hüküm no: 112 - Orijinal metin no: [28a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

113. Hüküm

Memi b. Mehmed Reis’in Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Hasan b. Kalender ve Hüseyin b. Lütfi nâm kimesneler meclisi şer‘de hâzır olup, merhûm Memi b. Mehmed Reis’in Fâtıma nâm sagīresine vasî olan fahrü’l-karîn Şeyh Mehmed b. Ali mahzarında, Rûsiyyetü’l-asl, hâmiletü hâze’l-kitâb Hasnâ bt. Abdullah nâm kimesneden sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde, müdde‘iyye-i mezbûreyi âzâd ve tahrîr etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Süleyman b. Pîrî, Halil b. Pîrî el-Müezzin, Mehmed b. Abdullah el-Cündî, İskender b. Abdullah el-Cündî.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 106 - Hüküm no: 113 - Orijinal metin no: [28a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

114. Hüküm

Şeyh Mehmed’in, Fâtıma adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim, hâmil-i hâzihi’l-vesîka Şeyh Mehmed b. Ali’yi babası bundan akdem fevt olan Fâtıma bt. Ali nâm sagīreye, zabt-ı ahvâli ve müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlin hıfzı için ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. O da vesâyet-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı üzerine aldı. Fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 106 - Hüküm no: 114 - Orijinal metin no: [28a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

115. Hüküm

Ahmed Ağa b. Abdülmennân’ın vasiyeti

Elhamdü lillâhi’l-aliyyi’l-a‘lâ ellezî halaka fe-sevvâ ve emâte ve ahyâ ve kaddera li’llezîne ahsenü’l-hüsnâ ve ziyâde mine’l-cenneti’l-ulyâ …? ve dâ‘efe sevâbe’l-muüfikīne emvâlehüm min vakfın ve evsa‘ “ke-meseli habbetin vallâhu enbetet seb‘a senâbile fî küllî sünbületin mi’etü habbetin vallâhu yudâ‘ifu li men yeşâ’u” ve’s-salâtü alâ ammâ ba‘d. İşbu, şek ve şüpheden ârî bulunan bir vesîka ve mazmûnunda vakıf te’sîsi irâdesinden bahseden bir vakfiyedir. Mahmiye-i hâric-i Galata’da vâki‘ Tophâne mahallâtından İlyas Çelebi mahallesinde sâkin olan el-merhûm el-vâsıl ilâ rahmetillâhi’l-hayyi’l-kayyûm Ahmed Ağa b. Abdülmennân vefât ettiğinde geriye Bâdısabâ bt. Abdullah nâm zevcesini, Mehmed ve Hüsrev ibney Abdülmennân nâm karındaşlarına bırakdı. Hâl-i hayâtında tafsîlâtı aşağıda zikr edileceği üzre bazı husûslar ve kırâat-i Kur’ân için sülüs-i malını vasiyyet edip mezbûre Bâdısabâ nâm zevcesini de vasiyyetlerinin tenfîzine vasiyy-i muhtâr nasb etti. Mustafa Bey b. Abdullah nâm kimesneyi de vasiyyetlerinin tenfîzine nâzır nasb etti. Fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Keyvan Ağa b. Abdürreyyân’ı da hâkim huzûrunda mütevellî nasb etti. Kıdvetü’l-a‘yân mütevellî Keyvan Bey b. Abdürreyyân ve nâzır fahrü’l-akrân Mustafa Bey b. Abdullah ile meclisi şer‘-i şerîf-i şâmihü’l-erkân ve mahfili dîn-i münîf-i râsihü’l-bünyâna hâzırân olup, vârisîn-i mezbûrîn ile uzun süren muhâsama ve münâza‘adan sonra kendilerinin râyicü’l-vakt yetmiş bin akçeyi ihrâc, ifrâz ve temyîz ve kabz [29a] ettiklerini ikrâr ve i‘tirâf ettiler. Vasiyyette mansûs ve mu‘ayyen olan husûslara sarf ettiler. Bu cümleden olarak, Gülahmer bt. Abdullah nâm mu‘takaya beş bin akçe, Mülâyim bt. Abdullah nâm mu‘takaya üç bin akçe, Mâhbülend nâm mu‘takaya üç bin akçe teslîm ettiler. Vefâtının sene-i devriyyesinde ta‘âma iki bin yedi yüz akçe sarf ettiler. Resm-i hüccet ve sicillât ve sülüsünü bey‘ etmek istedikleri menzilin taksîmi için kāid-i sultânîye, nüvvâb-ı şerîfeye, mi‘mâra, ve gayrısına mesârif-i ma‘kūle-i mühimme olarak altı bin üç yüz akçe sarf ettiler. Bu sûretle senede ona on bir ribh ile istiğlâl edilerek kırâat-i eczâ-i şerîfeye sarf edilecek elli iki bin akçe kaldı. Ribhden hâsıl olan mikdârdan tevliyyet cihetine yevmî iki akçe, nezâret cihetine yevmî iki akçe ta‘yîn etti. Kalan meblağın hâkimin ve mütevellînin takdîriyle mahalle-i mezbûre mescidinde beş veya altı cüz’ kırâat edilmesine sarf edilmesini şart etti. Cüz’ün birisinin imâm, diğerinin müezzin tarafından tilâvetini şart etti. Verese-i mezbûre, asl-ı mâl ve vesâyâ-yı mu‘ayyene husûslarında mütevellî ve nâzırı vicâhen ve şifâhen tasdîk ettiler… Hâkim meblağ-ı mezbûrun vakfiyyetine hükm etti. Bu sûretle meblağ-ı merkūm, sahîh, lâzım, müseccel, muhalled, müebbed bir vakıf oldu. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû inna’llâhe semî‘un alîm.” Cerâ zâlike ve ve vaka‘a’l-işhâd fî evâili Rebî‘ilâhir sene semâne ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Şaban Halîfe b. Mahmud, el-İmâm ve Mehmed Çelebi b. Abdullah, Mehmed Bey b. Abdullah el-Cündî ve Arslan Bey b. Mehmed, Ferhad b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 106 - Hüküm no: 115 - Orijinal metin no: [28b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

116. Hüküm

Ölen Mahmud Bey’in, karısı Hümâ bt. Ahmed ile oğulları Ali Çavuş ve Ramazan Bey arasındaki miras davası

Kasaba-i Beşiktaş sâkinlerinden olup Akkirman sancağıbeyi iken vefât eden merhûm Mahmud Bey’in zevce-i metrûkesi ve vârisesi Hümâ bt. Ahmed tarafından husûs-ı âti’z-zikre vekîli olup bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan Veli Çavuş b. ( ) merhûm-ı merkūm kulun sulbî oğulları Ali Çavuş ve Ramazan Bey mahzarlarında takrîr-i kelâm edip işbu râfi‘ayi’l-kitâb mezbûrân Ali Çavuş ve Ramazan Bey’in babaları merhûm Mahmud Bey timarları mahsûlün kabz edip da‘vâ eylediklerinde yedi yüz elli bin akçenin üzerinde kaldığın isbât edip yedlerinde olan hüccet-i şer‘iyye mûcebince cümle maldan verilmek lâzım gelecek rızâ ve ittifâkımız ile meblağ-ı mezbûre tuta merkūmun terekesinden Beşiktaş’da vâki‘ hâlen sâkin olup tasarruf ettikleri menzili ma‘lûmü’l-hudûdu beş yüz bin akçeye ve altı bâb ma‘lûmü’l-hudûd dükkânları elli bin akçe ve İstinye nâhiyesinde vâki‘ olup merhûm-ı merkūma intimâ ile ma‘lûmü’l-hudûd olan çiftliği içinde kul ve karavaşları ile ve su sığırlarıyla ve cemî‘ tevâbi‘ ve levâhıkıyla yüz bin akçeye ve nakid dahi yüz bin akçeye verip deyn-i mezbûru bu minvâl üzre edâ etmişizdir müvekkilemin zikr olunan akār ve akçeye müte‘allik oğullarıyla da‘vâ ve nizâ‘ı yoktur deyû i‘tirâf eyledikde gıbbe’t-tasdîk kaziyye bi’t-taleb kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî gurreti Şa‘bâni’l-mu‘azzam li sene semâne ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Ali, Mustafa b. Abdülkerim, Mehmed b. Mustafa, Hidâyet b. Abdullah, Mustafa b. Hasan, Ali b. Abdullah, Murad b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 107 - Hüküm no: 116 - Orijinal metin no: [29b-1])﻿

﻿

﻿

117. Hüküm

Ölen Mahmud Bey b. Abdülmennân’ın terekesinin eşi, oğulları ve kızı arasında paylaşıldığı

Kasaba-i Beşiktaş sâkinlerinden olup mir-livâ-i Akkirman iken fevt olan merhûm ve mağfûrun-leh Mahmud Bey b. Abdülmennân fevt oldukda zevcesi Hümâ Hâtun bt. Ahmed’i ve iki sulbî oğulları Ali Çavuş ve Ramazan Bey’i ve Âişe nâm kızını terk eyledikde muhallefâtı beyne’l-verese kemâ yenbağī tevzî‘ ve taksîm olunmağın mesfûre Âişe fevt olup zevci Şaban Bey b. Abdullah’la mezbûrûn verese beyninde küllî nizâ‘ ve hısâm cârî oldukdan sonra mefharü’l-akrân mezbûrân Ali Çavuş ve Ramazan Bey ve vâlidelerin tarafından Murad b. Abdullah ve Sünbül Ağa b. Abdullah şehâdetleriyle hasm-ı şer‘î-i câhid mahzarında husûs-ı âti’z-zikre müte‘allik olan da‘vâ ve sulh ve ibrâda vekâleti sâbite olan fahrü’l-a‘yân Veli Çavuş b. ( ) ile ve mezbûr Şaban Reis’in husûsu mezbûrda vâki‘ olan cemî‘ da‘vâsına ve lâzım gelirse sulh ve ibrâya alâ ru’ûsi’l-işhâd meclisi şer‘-i şâmihü’l-imâdda tevkîl etmesiyle vekâleti sâbite olan kıdvetü’l-kuzât Mehmed Çelebi b. Mahmud ile mahfili dîn-i metîn-i râsihü’l-evtâdda hâzırûn [30a] olduklarında mezbûr Mehmed Çelebi takrîr-i kelâm ve bast-ı merâm edip bundan akdem mezbûr Şaban Reis’in taht-ı nikâhında iken fevt olan zevcesi Âişe Hâtun’un vâlidi mîrâsından ve kendinin cihâz ve esbâbından ve mezbûr Şaban Reis mezbûre ile cem‘ olmadan müteveffât olmağın mezbûrenin vâlidesine ve birâderlerine verdiği emti‘a ve esbâbdır mezbûrûn Ali Çavuş ve Ramazan Bey ve Hümâ Hâtun’da hukūk-ı şer‘iyyesi olup onların dahi mezbûr ile nikâh husûsunda ve ba‘zı umûrda da‘vâları olup tarafeynden da‘vâ ve taleb olup küllî nizâ‘ ve cidâl sebk edip nice def‘a muhâsamât-ı şedîde ve münâza‘ât-ı adîdeleri geçmiş idi bi’l-âhare müslimûn-ı muslihûn mutavassitûn olmağın mezbûr Şaban Bey rızâsıyla mezbûr ile sulh olup mezbûr Şaban Reis kayınatası Mahmud Bey’den zevcesi Âişe Hâtun’a âid olan mîrâs husûsunda ve zevcesinin mâl-ı mahzından ve hayâtında kendiye âid olan nısf hisse-i şer‘iyyesi husûsunda da‘vâdan ve tevâbi‘ine irsâl ettim deyû da‘vâ ettiği esbâb ve emti‘a ve akmişeden ve bi’l-cümle husûs-ı mezbûra müte‘allik cemî‘ da‘vâ ve talebden iki yüz yirmi beş bin akçeye sulh eyleyip elli bin akçe nikâhdan zimmetinde bâkī olan mahsûb olup ve seksen bin akçe dahi ale’l-hesâb meclisi sâbıkda kendi yediyle makbûz olup kendi meclisi şer‘de sulh ve kabzına i‘tirâf eyleyip doksan beş bin akçe bâkī kalmışdı onu dahi hâlen mezbûrân Ali Çavuş ve Ramazan Bey ve vekîl-i mezbûr Veli Bey yedlerinden alıp kabûl ve kabz eyledim min ba‘d mezbûrûn ile müvekkilim merkūm Şaban Reis’in da‘vâsı ve nizâ‘ı kalmayıp bedel-i sulh-ı merkūm iki yüz yirmi beş bin akçe bî-kusûr vâsıl olmuşdur husûs-ı mezbûra müte‘allik da‘vâ sâdıra olursa lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a olmaya deyû i‘tirâf-ı tav‘î kıldıkda fi’l-hakīka meclisi ma‘kūd’da vekîl-i mezbûr ile asîl-i merkūm Şaban Bey cem‘an hâzır olup sulh ve ibrâya ikrâr eyleyip meblağ-ı mezbûrun seksen bin akçesin hesaplaşıp bâkī kalan doksan beş bin akçenin kabz ve îsâline vekîl-i müşârün-ileyhi mükerreren tevkîl etmiş olmağın vekîl-i mezbûru mezbûrân Ali Çavuş ve Ramazan Bey asâleten ve mezbûr Veli Çavuş vekâleten tasdîk edip bizim dahi min ba‘d merkūm Şaban Bey ile mîrâs husûsuna müte‘allik ve nikâha müte‘allik da‘vâ ve talebimiz yoktur kıbelimizden da‘vâ sâdıra olursa lede’l-vülâtü’l-kuzât istimâ‘ ve iltifât olunmasın dediklerinde tarafeynin ikrâr ve tasdîki bi’t-taleb kayd-ı sicil olunup vesîka-i şâriha yed-i tâlibe def‘ olundu ki lede’l-ihtiyâc ihticâc edineler. Tahrîren fî evâili Şa‘bâni’l-mu‘azzam li sene semâne ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Halil b. Pîrî el-İmâm, Mustafa b. Hasan, Ali b. Mustafa, Mahmud b. Veli ve Ömer b. Hasan el-İmâm, Ömer b. Ahmed, Mustafa b. Abdülkerim, Mustafa Çavuş b. Abdullah el-Mübâşir, Mehmed Çavuş b. Sinan, Hidâyet b. Abdullah, Musa b. Sâlih, Keyvan Bey b. Abdullah, Süleyman b. Mehmed, Sâlih b. İsmail, Halil b. Ali, Mustafa b. Hasan, fahrü’l-a‘yân Cafer Bey b. Abdülmennân el-Mütevellî bi Bolayır, Ömer b. Abdullah Kâtib-i Bolayır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 108 - Hüküm no: 117 - Orijinal metin no: [29b-2])﻿

﻿

﻿

118. Hüküm

Mehmed Reis b. İbrahim’in cariyesini azat ettiği

Reis-i sultânî Mehmed Reis b. İbrahim meclisi şer‘-i şerîfe -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup orta boylu, esmer, açık kaşlı, iri gözlü, hâfıza-i hâze’l-kitâb Çeşmisiyah bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li merzâti rabbihi’l-a‘lâ âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, câriye-i mezkûre tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Câriye-i mesfûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Şa‘bân sene semâne ve tis‘în ve tis‘â mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsam Reis b. Abdi Reis-i sultânî, Abdi b. Mustafa, Mehmed b. Mustafa, Mehmed b. Hüseyin, Mustafa b. Abdülkerim.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 109 - Hüküm no: 118 - Orijinal metin no: [30b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

119. Hüküm

Fâtıma Hâtun’un evini vakfettiği

Kasımpaşa mahallâtından Kulaksız mahallesinde sâkine olan merhûme Fâtıma Hâtun bt. el-Hâc Ali vefât ettiğinde geriye vâris olarak Hasan b. Abdullah er-Râcil nâm zevcini, Ümmî Hâtun bt. el-Hâc Ali nâm ana baba bir kız karındaşını bırakdı. Hasan b. Abdullah ve mezbûre Ümmî Hâtun kıbelinden husûs-ı âti’z-zikri ikrâra vekâleti Cafer b. Abdullah ve Kurd b. Hamza ve Mesih Bey b. Abdullah nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Mahmud b. Mustafa nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzırân olup asâleten ve vekâleten şöyle ikrâr ve i‘tirâf ettiler ki, mûrise-i mezbûreleri maraz-ı mevte yakalanıp başını yastığa koyduğunda, mahalle-i mezbûrede vâki‘, fevkānî ve tahtânî iki beyti, su kuyusunu, bahçeyi hâvî olan ve hudûdu iki tarafdan Kamer Hâtun bt. Haydar mülküne, diğer tarafdan Fâtıma bt. Ahmed mülküne, diğer tarafdan da Emine Hâtun bt. ( ) el-Cündî mülküne muttasıl bulunan menzilinin yarısını Yasemin bt. Abdullah ve Selim bt. Abdullah nâm âzâdlı câriyelerine, diğer yarısını da Mehmed b. Hasan er-Râcil ve Yusuf b. Hasan er-Râcil nâm kimesnelerin ve onların evlâdının, batnen ba‘de batnin ve karnen isra karnin evlâd-ı evlâdının, evlâd-ı evlâd-ı evlâdının istifâdesi için haps edip vakf etti. Nesilleri kesildiğinde menzili mezbûrda süknâyı, her gün sûre-i Yâsin’i ve Kur’ân-ı kerîm’i tilâveti şartıyla mahalle-i mezbûre imâmına şart etti. Vâkıfe-i mezbûre vakıf irâdesi üzerine vefât etti. Lâkin vakfı tescîl ve mütevellîye teslîm edilmedi. Sülüs-i malının tesbîtinde evin kıymeti hakkında nizâ‘ vâki‘ oldu. Bu def‘a vârisân-ı mezbûrân bu husûsda tefekkür ettiler ve âhiret azığı tedârük etmek istediler. Vâki‘ ikrâr, tescîl maksadıyla mütevellî nasb edilen Ali Reis b. Abdullah tarafından tasdîk edildi. Hâkim, menzili mezbûrun vakfiyyetine hükm etti. Bu sûretle menzili merkūm tebdîl, tağyîr ve tahvîli asla câiz olmayacak şekilde sahîh bir vakıf oldu. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû inna’llâhe semî‘un alîm.” Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Himmet el-İmâm ve Mehmed b. Ahmed el-Müezzin, Bâli Sofu b. Ramazan, Kurd b. Hamza, Davud b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah, Mehmed b. Nuh, Ramazan b. Abdullah, Ali Reis b. Abdullah, Osman b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 110 - Hüküm no: 119 - Orijinal metin no: [30b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

120. Hüküm

Mahmud Bey’in terekesi

Muhallefâtü’lm-erhûm Mahmud Bey el-müteveffâ bi kasabati Beşiktaş tereke zevceten ve binten ve ibneyn el-vâki‘. Tahrîren fî gurreti şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene 998. Hâne der Beşiktaş ber vech-i tahmîn 500.000 Diğer hâne der İstanbul ber vech-i tahmîn 500.000 Dükkân der zimmeti Yahûdi ber vech-i tahmîn 50.000 Diğer dükkân der Beşiktaş ber vech-i tahmîn 6 100.000 Çiftlik der Rumeli ber vech-i tahmîn 1 100.000 Abd-i gayr ez utekā be hesâb-ı yedişer bin aded 58 46.400 Nakid akçe der kîse 1 72.000 Câriye be hesâb-ı yedişer bin aded 8 48.000 Acem kaliçesi cedîd 1 7.000 Bahâ-i muhallefât Cem‘an 125.000 Yekûn 1.600.400 Minhâ’l-ihrâcât 31.620 Hüccet-i resm 120 Resm-i dellâliyye 3300 Kassâmiyye 6000 Kalemiyye 3050 İhzâriyye 1105 Resm-i kısmet 18.000 Kirâ-i dükkân 1500 El-Bâkī 1.568.160 Hisse-i zevce 261.343 Hisse-i bint 313.632 Hisse-i ibn 627.266 Hisse-i ibn 627.266

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 111 - Hüküm no: 120 - Orijinal metin no: [31a-1])﻿

﻿

﻿

121. Hüküm

Kamer Hâtun’un el-Hâc Ahmed Reis’e borcu olduğu

Kamer Hâtun bt. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzıra olup, merhûm Reis-i sultânî el-Hâc Ahmed Reis’in Mehmed, Mustafa ve Kerime nâm evlâd-ı sıgārına vasî olan hâmil-i hâze’l-kitâb Abdi Hâce b. Mustafa mahzarında, üzerinde ve zimmetinde müteveffâ-yı mezbûrun râyicü’l-vakt otuz dört bin akçe lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ hakkı olduğunu ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, vasiyy-i mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam min şühûri sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Mehmed Reis-i sultânî, el-Hâc Hasan b. İbrahim, el-Hâc Nasuh b. Abdullah, el-Hâc Sefer, Mustafa b. Abdülkerim, Mustafa b. Ali ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 111 - Hüküm no: 121 - Orijinal metin no: [31a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

122. Hüküm

Mustafa Reis’in, ölen Mahmud Bey’deki buğday bahasından olan alacağını talep ettiği

Mustafa Reis nâm kimesne bundan akdem Beşiktaş sâkinlerinden olup fevt olan Mahmud Bey’in Mehmed ve Ahmed nâm sıgārlarına vasiyy-i muhtâr olan Mustafa Bey nâm kimesneyi meclisi şer‘-i şerîfe ihzâr edip muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip müteveffâ-yı mezbûrun zimmetinde buğday bahâsından on iki bin akçe hakkım vardır taleb ederim suâl olunsun dedikde vasiyy-i mezbûr inkâr ile cevâb vericek müdde‘î-i mezkûrun da‘vâsına mutâbık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Mahmud Bey b. Abdullah ve Ahmed b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup edâ-i şehâdet-i şer‘iyye kıldıklarında şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukda mezbûr Mustafa Reis istîfâ etmediğine tahlîf olundukda yemîn eylemeğin mûcebiyle hükm olundu mâ hüve’l-vâki‘ kayd olundu.

Şuhûdü’l-hâl: Kurd Bey b. Mahmud, Murad Bey b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Hüsrev b. Abdullah, Hüseyin Bey b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 112 - Hüküm no: 122 - Orijinal metin no: [31a-3])﻿

﻿

﻿

123. Hüküm

Kubad Bey’in terekesi

İcmâl Defteri muhallefât-ı merhûm Kubad Bey el-müteveffâ bi Beşiktaş ellezî tereke ibneyn Mustafa ve Ali es-sagīreyn ve ibnetey Râbia ve Hatice ehadühümâ sagīre ve’l-uhrâ kebîre. Asl-ı mâl 332.547 An bahâ-i hâne 120.000 An bahâ-i muhallefât 212.547 Minhâ’l-masraf 52.168 Kesr-i guruş bâ fermân-ı âlîşân-ı sultânî an muhallefât ve guruş-ı nakdiye 17.340 Resm-i dellâliyye 3000 Ber mûceb-i vasiyyet ümm-i veledeyn Râziye ve İsa nakdiye 24.000 Ücret-i hammâliyye ve pereme 100 Resm-i kısmet ve ihzâriyye ve kassâmiyye 7748 El-Bâkī 280.379 Hisse-i Mustafa 92.458 Hisse-i Ali 92.458 Hisse-i Râbia 46.729 Hisse-i Hatice 46.729

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 112 - Hüküm no: 123 - Orijinal metin no: [31b-1])﻿

﻿

﻿

124. Hüküm

Mehmed Bey b. Hasan’ın evini ve bir miktar parasını vakfettiği

Elhamdü lillâhi ve’s-salâtü alâ nebiyyihî ve âlihî ve sahbihî. Ammâ ba‘d. İşbu şek ve şüpheden ârî bir hüccet ve mazmûnunda vakıf te’sîsi irâdesinden bahseden bir vakfiyedir. Hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Tophâne mahallâtından Firûz Ağa mahallesinde sâkin olan sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât ve’r-râgıb fi’l-meberrât fahrü’r-râcilîn Topçu Mehmed Bey b. Hasan dünyânın fânî, âhiretin bâkī olduğunu idrâk ettiğinde meclisi şerî‘at-i garrâ ve mahfili tarîkat-ı zehrâya, âti’z-zikr vakfına tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği kimesne ile hâzır oldu ve hâlis-i malından ve etyab-ı menâlinden ihrâc, ifrâz ve temyîz ettiği, işbu vakıf irâdesinin kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘ tahtânî iki beyti, su kuyusunu, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli avluyu hâvî olan ve bir tarafdan el-Hâc Mehmed et-Tabbâh mülkü, diğer tarafdan Ömer b. Davud ve Hüseyin b. Mahmud mülkü, öteki tarafdan Medîne-i münevvere vakfı ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘ menzilini cümle hukūku ve tevâbi‘i ve kâffe-i levâhıkı ve menâfi‘i ile haps edip vakf etti. [32a] Menzili mezbûrda süknâyı evvelâ müddet-i hayâtınca kendisine, sonra Yasemin bt. Abdullah nâm zevcesine sonra evlâdına, evlâd-ı evlâdına, evlâd-ı evlâd-ı evlâdına, sonra zevcesinin evlâdına, evlâd-ı evlâdına, evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Sonra Hümâ, Hasnâ ve (…) nâm âzâdlı câriyelerine, sonra batnen ba‘de batnin bunların evlâdına, evlâd-ı evlâdına şart etti. Sonra Aynî bt. ( )’ye, sonra evlâdına, evlâd-ı evlâdına, evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Bunların nesilleri kesildiğinde menzili mezbûrun satılıp Medîne-i münevvere fukarâsına sarf edilmesini şart etti. Vâkıf-ı mezbûr mütevellî ma‘rifetiyle istirbâh edilmesi için iki bin beş yüz akçesini dahi vakf etti. Bin akçenin ribhinden hâsıl olan mikdârın mahalle-i mezbûrede vâki‘ mescidin kandilleri için sarf edilmesini şart etti. Diğer bin akçenin ribhinden hâsıl olan mikdârın mahalle-i mezbûre avârızına verilmesini şart etti. Beş yüz akçeden hâsıl olan ribhin tevliyye ciheti için mütevellîye verilmesini şart etti. Vâkıf-ı mezbûr menzili mezkûru ve meblağ-ı merkūmu mütevellî-i merkūma teslîm etti. O da tesellüm edip sâir mütevellîler evkāfda nasıl tasarruf ettilerse öyle tasarruf etti. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i mesfûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Emr-i vakıf tamâma erdiğinde vâkıf-ı mezkûr, vakf-ı nukūd eimme-i selâsemiz indinde bâtıldır diyerek vakıfdan rücû‘ etti ve meblağ-ı merkūmu mütevellîden taleb etti. Mütevellî-i mezbûr, Ensârî’nin rivâyetine göre İmâm Züfer katında vakf-ı nukūd sahîhdir deyû cevâb verdi. Vâkıf-ı mezbûr, vakf-ı nukūd İmâm Züfer katında sahîh olsa da sıhhat lüzûmu istilzâm etmez diyerek rücû‘ iddi‘âsını tekrârladı. Mütevellî bunun üzerine imâm-ı merkūm indinde sıhhat lüzûmu istilzâm etmezse de imâmeyn-i hümâmeyn imâm-ı sânî Ebû Yusuf ve imâm-ı sâlis İmâm Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî katlarında sıhhat lüzûmu da îcâb ettirir deyû cevâb verdi ve hâkimden imâmeynin re’ylerine göre hükm etmesini taleb etti. Bu husûsda yine muhâsama ve münâza‘a ettiklerinde hâkim-i mezkûrun huzûrunda bir kere daha mürâfa‘a olunduklarında hâkim, vakıf cihetini evlâ ve ercah görüp meblağ-ı merkūmun vakfiyyetinin sıhhatine ve lüzûmuna hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî sâbi‘ min Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdullah, Mehmed Bey b. Mustafa, İbrahim b. Piyâle, Ahmed b. Abdullah, Mehmed b. Murad, Mahmud b. Muharrem el-İmâm, İsa Bey b. Abdullah Topçu, Ömer b. Davud ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 113 - Hüküm no: 124 - Orijinal metin no: [31b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

125. Hüküm

Veli b. Abdullah’ın Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Mefharü’r-rüesâ Veli b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti şer‘an sâbit olan Ali b. Yusuf meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, orta boylu, gök gözlü, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Yuvan v. Petro nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Abd-i mezkûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Hurrire fî evâsıtı şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene [9]98.

Şuhûdü’l-hâl: Mefharü’l-kuzât Mehmed Efendi, fahrü’r-rüesâ Şaban b. Abdullah, Mehmed Reis b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 114 - Hüküm no: 125 - Orijinal metin no: [32b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

126. Hüküm

Hasan Reis b. Abdullah’ın, İbrahim Reis’deki alacağından vazgeçtiği

Oldur ki Mahmiye-i Galata mahallâtından mahalle-i Yolcuoğlu sâkinlerinden Hasan Reis b. Abdullah nâm kimesne mahfili şer‘-i şerîfde işbu bâ‘isü’l-kitâb İbrahim b. ( ) Reis nâm kimesneye mudârebeye üç bin akçe verdim idi merkūm reis deryâ seferinde iken sefînesi helâk olup içinde olan metâ‘ı deryâya gidip zâyi‘ olduğu mukarrer ve muhakkak olmağın mesfûr İbrahim Reis zimmetinde olan meblağdan iskātı hak edip ibrâ eyledim min ba‘d meblağ-ı mezbûra müte‘allik da‘vâdan ve nizâ‘dan ferâgat eyledim eğer yine da‘vâ edersem inde’l-hükkâm mesmû‘ olmayıp tezvîre ve telbîse haml oluna dedikde bi’l-muvâcehe mezbûr İbrahim Reis kabûl ve mûcebine rızâ göstermeğin talebiyle kayd olundu. Hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Hacı Hasan b. Abdullah, Receb Reis b. Mahmud, …? Reis [b.] Abdullah, Zünnûn b. Hüseyin ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 114 - Hüküm no: 126 - Orijinal metin no: [32b-2])﻿

﻿

﻿

127. Hüküm

Mustafa b. Ahmed Reis’in, babası Ahmed Reis’den annesi Kamer Hâtun bt. Abdullah’a kalan paranın üçte birini ticaret için aldığı

Mahmiye-i Galata’da mahalle-i Câmi‘-i Kebîr sâkinlerinden Mustafa b. Ahmed Reis meclisi şer‘-i mutahharda vâlidesi Kamer Hâtun bt. Abdullah mahzarında bi tav‘ ikrâr ve i‘tirâf edip müteveffâ babam merkūm Ahmed Reis’den karındaşlarıma ve bana irs-i şer‘le intikāl eden nukūddan vâlidem mezbûre Kamer Hâtun zimmetinde otuz dört bin akçe olup meblağ-ı merkūm otuz dört bin akçenin on bin akçesini ben alıp ba‘zı emti‘a alıp ticârete giderim meblağ-ı merkūm on bin akçe benim zimmetimdedir vâlidem mezbûre Kamer Hâtun zimmetinde yirmi dört bin akçe kaldı ziyâde taleb olunmaya deyicek mukırr-ı merkūm Mustafa Bey ikrâr-ı meşrûhunda mukarrun lehâ’l-mezbûre Kamer Hâtun tasdîka ve tahkīka edip sıhhat-i ikrâra ve tasdîka hükm olunup gıbbe’t-taleb tescîl olundu. Fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Derviş b. Abdullah el-Müezzin, Hasan b. Mehmed, Receb b. Hasan, diğer Receb b. Abdullah, Mahmud b. Kasım ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 115 - Hüküm no: 127 - Orijinal metin no: [32b-3])﻿

﻿

﻿

128. Hüküm

Kamer Hâtun’un vasî Abdi üzerine nâzır atandığı

Hâkim-i askerî, hâmiletü hâze’l-kitâb Kamer Hâtun bt. Abdullah’ı, dâhil-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Câmi‘-i Kebîr mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Ahmed Reis b. Abdullah’ın evlâd-ı sıgārına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Abdi b. Mustafa nâm kimesne üzerine, vasiyy-i mezbûrun nâzıra-i mezbûrenin ma‘rifeti olmadan emvâl-i sıgār hakkında tasarrufda bulunmaması için nâzır ta‘yîn ve nasb etti. Mezbûre Kamer Hâtun da nezâret-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı üzerine aldı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mefharü’l-kuzât Mehmed Efendi, Hacı Memi b. Abdullah, Ahmed b. Ali Reis, Hacı Musli b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 115 - Hüküm no: 128 - Orijinal metin no: [33a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

129. Hüküm

Kurd Ali Çelebi Bey’in terekesi

Defter oldur ki, Mahalle-i Kiremitlik’de merhûm Kurd Ali Çelebi Bey, Ahmed nâm yetîme kıbel-i şer‘de vasî olan Şaban Halîfe b. Receb’in hizmeti vesâyetde tekâsül ve ihmâl vardır deyû yetîm-i mezbûr Ahmed’in vâlidesi Ümmü Gülsüm bt. Receb nâm hâtun inhâ edip muhâsebesi görülsün yerine ben vasiyye olurum oğlumdur merkūm Şaban Halîfe ecnebîdir dedikde ahâlî-i mahalleden istifsâr olundukda mezbûr yetîm vâlidesi mezbûre Ümmü Gülsüm olmak evlâdır dediklerinde merkūm Şaban azl olunup yerine işbu mezbûre hâtun vasiyye nasb olunup merkūm Şaban Halîfe’nin yediyle dokuz yüz doksan beş târihinden doksan sekiz târihine gelince zimem-i nâsda ondan olup akçe hesâbı dahi üzre olan meblağın muhâsebesin görülüp müfredâtıyla beyân olundu. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr. Asl-ı mâl 58.225 Der zimmeti yahûdî Baroh asl-ı mâl 25.000 ribh beher sene 2500 Der zimmeti şekerci Ali asl-ı mâl 15.000 ribh beher sene 1500 Der zimmeti Rıdvan Bey asl-ı mâl 2000 ribh beher sene 200 Der zimmeti Turhan Bey Bostancı Asıl 1000 ribh beher sene 100 Der zimmet Şahhuban Hâtun asl-ı mâl 1500 ribh beher sene 150 Der zimmeti Mustafa Efendi el-Mülâzım asl-ı mâl 1000 ribh beher sene 100 Der zimmeti zevce el-müteveffâ el-mezbûr el-müsemmât Ümmü Gülsüm bt. Receb el-vasiyyetü’l-mezbûre asl-ı mâl 3400 Der zimmeti Mehmed Efendi el-Mülâzım asl-ı mâl 600 ribh beher sene 60 Minhâ der zimmeti mütevellî Şaban Halîfe b. Receb asl-ı mâl 8225 Yekûn 61.095 [33b] Be cihet-i dükkân-ı fırın der mahalle-i Kiremitlik meblağ 31.000 Cem‘an 92.095 Minhâ defteri ferâgat yedi vasî es-sâbık el-med‘uv Şaban Halîfe Üç senede nafaka yetîm-i mezbûr meblağ 7920 An kesr-i hırdavât 305 El-Bâkī sah 83.870 Minhâ hücec ve sicillât ve sûret-i defter ve muhâsebe ve kâtibiyye ve kassâmiyye ve ihzâriyye an yedi vasiyye el-mezbûre Yekûn 978 El-Bâkī sah 82.892

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 115 - Hüküm no: 129 - Orijinal metin no: [33a-2])﻿

﻿

﻿

130. Hüküm

Önceki vasînin azledilip yerine Ümmügülsüm’ün atandığı

Hâkim-i askerî, kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Şaban Halîfe b. Receb’i azl ettikden sonra hâmiletü hâze’l-kitâb Ümmügülsüm bt. Receb’i, Kiremitlik mahallesinde bundan akdem fevt olan Kurd Ali Çelebi’nin Ahmed nâm sagīrine hıfz-ı ahvâli ve zabt-ı ahvâli için vasî ta‘yîn ve nasb etti. Mezbûre Ümmügülsüm de vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı üzerine aldı. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Bey b. Hamza, Mehmed Bey b. Abdullah, Rüstem Bey b. Abdullah el-Cündî ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 116 - Hüküm no: 130 - Orijinal metin no: [33b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

131. Hüküm

Ahmed Reis b. Mustafa’nın yetimlerine vasî olan Abdi Hoca b. Mustafa’nın azledilip yerine Kamer Hâtun bt. Abdullah’ın vasî tayin edildiği

Oldur ki Mahmiye-i Galata mahallâtında Câmi‘-i Kebîr’de fevt olan merhûm Ahmed Reis b. Mustafa nâm kimesnenin eytâm-ı sıgārından Mustafa ve Mehmed ve Kerime nâm yetîmlere bundan akdem kıbel-i şer‘de vasî nasb olunan Abdi Hoca b. Mustafa nâm kimesnenin umûr-ı vesâyetden küllî gadr ve tekâsül olmağın mesfûr Abdi Hoca azl olunup yerine işbu bâ‘isetü’l-kitâb Kamer Hâtun bt. Abdullah eytâm-ı sıgāra ve sadriye Kerime bt. Ahmed nâm sagīreye vasiyye nasb olundu ve mezbûre hâtun vesâyet-i mezbûreyi kabûl ve mûcebine rızâ göstermeğin mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb ve imlâ olundu yed-i tâlibeye vaz‘ ve def‘ olundu. Tahrîren fî evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene [998].

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Muharrem, Ramazan b. Mehmed, Mehmed Reis b. Sinan, Hacı Nurullah b. Hüseyin, Mehmed b. Sefer Bey, İsmail [b.] Hamza ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 117 - Hüküm no: 131 - Orijinal metin no: [33b-2])﻿

﻿

﻿

132. Hüküm

Vasiyye Kerime Hatun üzerine nâzır atandığı

Vasiyy-i mezbûrun, nâzıra-i mezbûrenin ma‘rifeti olmadan sagīrin emvâlinde tasarruf edemeyeceği şekilde [hâkim] mezbûreyi vasiyy-i merkūm üzerine nâzır nasb etti. O da nezâret-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı üzerine aldı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Ahmed b. Abdullah, Hüsrev el-Muhzır, Musli el-Muhzır, Mehmed Reis b. Yunus ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 117 - Hüküm no: 132 - Orijinal metin no: [34a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

133. Hüküm

Ahmed Reis b. Ali’nin yetimlerine vasî tayin edilen Kamer Hâtun bt. Abdullah’ın eski vasî zimmetindeki yetimlerin paralarını tahsil ettiği

Oldur ki Mahmiye-i Galata’da Câmi‘-i Kebîr mahallesi sâkinelerinden olup hâlen müteveffâ Ahmed Reis b. Ali nâm kimesnenin eytâmından Mustafa ve Kerime nâm sagīrlere kıbel-i şer‘den vasiyye nasb olunan Kamer Hâtun bt. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe işbu bâ‘isü’l-kitâb bundan akdem müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtından vasî olduğum mezbûrân Mustafa ve Kerime nâm yetîmlere irs-i şer‘le intikāl eden hisseleri ki merkūm Mustafa’nın otuz dokuz bin otuz iki akçeyi alıp ve mesfûre Kerime’nin on dokuz bin beş yüz on altı akçeyi cem‘an elli sekiz bin beş yüz kırk sekiz akçe merkūm Abdi Hoca yedinden vesâyetim hasebiyle alıp kabz ve kabûl eyledim min ba‘d zikr olunan akçeye müte‘allik da‘vâm ve nizâ‘ım yoktur deyû bi tav‘ihâ ikrâr ve i‘tirâf ettikden sonra merkūm Abdi Hoca tahkīk edip müteveffâ-yı merkūm Ahmed Reis’in muhallefâtından merkūm Mustafa ve Kerime nâm yetîmlere değen hisse-i şer‘iyyelerini vasiyyeleri olan Kamer Hâtun’a verip teslîm eyledim dedikde tarafeynin katında sâdır ve bâdir olan ikrâr ve tasdîk inde’ş-şer‘ mu‘tâd görülüp sıhhat-i ikrâra ve tasdîk hükm olunup bu vesîka-i enîka alâ mâ hüve’l-hakīka ketb ve imlâ olundu yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu. Tahrîren fî gurreti şehri Ramazâni’l-mübarek sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Rüstem Bey b. Abdullah el-Cündî, Halil b. Ali el-İmâm, İsmail b. Mehmed, Siyâmi b. Mustafa el-Müezzin ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 118 - Hüküm no: 133 - Orijinal metin no: [34a-2])﻿

﻿

﻿

134. Hüküm

Ölen Ahmed Reis b. Ali’nin, el-Hâc Nasuh b. Abdullah’a verdiği borcun eski vasî Abdi Hoca b. Mustafa tarafından tahsil edildiği

Mahmiye-i Galata’da merhûm Ahmed Reis b. Ali nâm kimesnenin eytâmına sâbıkan vasî olan Abdi Hoca b. Mustafa meclisi şer‘-i şerîfde işbu hâmilü’l-kitâb el-Hâc Nasuh b. Abdullah mahzarında bi’t-tav‘ ve’l-ihtiyâr i‘tirâf ve ikrâr edip merhûm Ahmed Reis zikr olunan yüz elli guruş merkūm el-Hâc Nasuh’a karz vermiş idi eyle olsa meblağ-ı mezbûru merkūm el-Hâc Nasuh’dan ben alıp kabz edip bî-kusûr ve lâ-küsûr bana teslîm etmişdir benim zimmetimdedir Ahmed Reis’in merkūm el-Hâc Nasuh’da bir akçe ve bir habbesi kalmadı benim zimmetimdedir dedikde bi’l-muvâcehe mukırr-ı mezbûr Abdi Hoca’nın vech-i meşrûh üzre olan ikrârı mukarrun lehü’l-merkūm el-Hâc Nasuh tasdîk ve tahkīk edip mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb ve imlâ olundu yed-i tâlibe def‘ olundu. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Hacı Nurullah b. Hüseyin, İsmail b. Nurullah, Hacı Memi b. Abdullah, Hüsrev el-Muhzır, Fazlı el-Muhzır.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 118 - Hüküm no: 134 - Orijinal metin no: [34a-3])﻿

﻿

﻿

135. Hüküm

Güher bt. Ali’nin, ölen Veli b. Ali’nin kız kardeşi olduğu ve mirasın Güher’e verilmesi

Dâ‘î-i tahrîr-i kitâb nakli ve bâ‘is-i tastîr-i hitâb hükmü budur ki, Nefs-i Petric’de Câmi‘ mahallesinde Güher bt. Ali nâm hâtun husûs-ı âti’z-zikre da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyye ve istişhâd-ı sarîh-i mer‘î sâdırîn? oldukdan sonra udûl-i müslimînden ve sikāt-ı muvahhidînden Sefer Çelebi b. Ömer ve Mehmed b. Ferhad nâm kimesneler dahl ve tahvîl için mahalli cerh ve ta‘dîlde el-masûn ani’t-ta‘dîl ve’t-tebdîl şöyle edâ-i şehâdet-i sahîha-i şer‘iyye ettiler ki tahkīk biz şâhidiz şehâdet dahi ederiz ki hâmile-i hâze’l-kitâb müdde‘iyye-i mezbûre bundan esbâk Petric sâkinlerinden olup İstanbul’a gidip Galata’ya tâbi‘ Kasımpaşa semtinde Tersâne-i âmire kurbunda tavattun edip vefât eden merhûm Veli b. Ali nâm kimesnenin li ebeveyn uhtudur mezbûr babaları Macar Ali demekle ma‘rûfdur Asitâne-i sa‘âdet kullarından Petric’de temekkün eden merhûm İskender Bey nâm kimesnenin mu‘takıdır Abdullah oğludur merhûm-ı mezbûr Veli’nin mahalli mezkûrdan bint-i sagīre-i sulbiyesi vasîsi yedinde mazbûta olan muhallefâtının nısfı “ic‘âlû’l-ahavât ma‘a’l-benât” asabe mûcebince mezkûreye âid iken sagīre-i mezbûrenin dahi vefâtı haberi gelmeğin vâris-i mesfûre Güher’e münhasıradır bundan gayrı vâris bilmeziz dediklerinde ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olucak hakīkatü’l-hâl hufye makāl taleb ve suâlden sonra sadr-ı serîr-i şerî‘at-i şer‘iyye ve mesned-i ilm u fazîlet-i mer‘iyyeye tasaddur ve cülûs eden hallâl-i müşkilât-ı dîniyye ve keşşâf-ı mu‘dilât-ı yakīniyye misbâh-ı zîver-i dekāyık miftâh-ı künûz-ı hakāyık el-âmilü’l-a‘mil el-fâsılı beyne’l-hak ve’l-bâtıl a‘ni bihi’l-hâkime’l-adl el-kâmil el-Kadı-i bi’l-asâkiri’l-mansûre bi vilâyet-i Rumeli el-ma‘mûre lâ-zâle bi eydi[hi]’ş-şerîf mücmi‘an li’n-nâsi ale’d-devâm bi hürmeti seyyidi’l-enâm aleyhi’s-selâm ve ashâbihi’l-kirâm ve ilâ küllî men yusallî ileyhi’l-kitâb mine’l-usûl ve’s-sevâb? me’mûlen mine himü’l-in‘âm bi’l-kabûl ve’l-amel bi’l-medlûl (…) mine’l-meliki’l-vehhâb. Cerâ zâlike fi’l-yevmi’s-sâmin aşer min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene semâne ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Efendi el-Kadı bi’l-işfad?, Ali Efendi, Cârullah Efendi, Bekir Efendi el-Mülâzım ve gayruhüm. …? fakīr ilâ mahfili’l-hatîr Ahmed eş-şehîr bi ilmi’l-hakīr el-Kadı-i Petric.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 119 - Hüküm no: 135 - Orijinal metin no: [34b-1])﻿

﻿

﻿

136. Hüküm

Mehmed Reis b. Abdullah’ın mal varlığını oğlu, kızı ve karısına hibe olarak paylaştırdığı

Mahmiye-i İstanbul hâricinde Ayakapısı mahallâtından Gül Câmi‘i mahallesinden Mehmed Reis b. Abdullah meclisi şer‘de işbu hâmilü’l-kitâb sulbî oğlu Mustafa ve kızı Sâliha ve zevcesi Âişe bt. Abdullah mahzarlarında bi’t-tav‘ ikrâr ve i‘tirâf edip hâlen silk-i mülkümde münselik ve taht-ı yedimde mutasarrıf olduğum mülk menzilimin nısfını ki hudûdunun bir tarafı Mi‘mâr Davud Ağa mülküne ve bir cânibi Reis oğlu menziline bir tarafı tarîk-i âma ve bir cânibi deryâya muttasıldır, hudûdu ve hukūku tevâbi‘ ve levâhıkıyla oğlum merkūm Mustafa’ya hibe ve temlîk eyledim deyip ve yine mahalle-i mezbûrede vâki‘ üç bâb dükkânımı ki beş hücreyi müştemil ve muhtevî olup hudûdlarının bir tarafı hisar duvarı ve bir cânibi tarîk-i âm ve iki tarafı Kara Kâfir ve Köse Kâfir menzilleri ile mahdûddur zikr olunan dükkânların nısfını ve bundan mâ‘adâ Keyvan nâm Megriliyyü’l-asl kulumu ve tecemmülât hânemden sünnet eylediğim zamânda verdiğim bir kadife yorgan ve bir kadife döşek ve bir kadife yastık ve iki münakkaş çarşafdan gayrı hâlen yine bir kadife yorgan ve üç beledî döşek ve sekiz aded Çerkezî suhûn verdim sini ve bir ibrik ve bir leğen ve bir büyük kaliçe ve bir küçük halı ve bir kırmızı velense ve bir mâî velense ve üç tâne tencere ve iki kazgan ve iki şamdan ve bir güğüm ve iki kilim bu zikr olunan emlâk ve esbâb ve nühâs ve evânî ferden ferdâ oğlum mezbûr Mustafa’ya hibe ve temlîk edip müslümanları işhâd eyledikden sonra yine ben mezbûr için velâyeten kabz ve zabt ve tasarruf eyledim deyip ve kızım mezbûre Sâliha yine zikr olunan menzilin rub‘ hissesiyle zikr olunan dükkânların rub‘ hissesini ve bundan mâ‘adâ Müyesser nâm ( ) asl câriyemi ve iki döşek ve iki yorgan ve sekiz aded tepsi ve bir leğence ve iki halı ve iki velense ve üç tencere ve bir kazgan ve bir büyük leğence ve iki şamdan ve bir güğüm mezbûre Sâliha’ya hibe ve temlîk edip ahâlî-i mahalleyi işhâd eyledikden sonra yine mezbûr için velâyeten kabz ve zabt ettim deyip ve zevcem mezbûre Âişe’ye zikr olunan menzilin rub‘ hissesiyle ve zikr olan dükkânların rub‘ hissesini hibe ve temlîk eyledim ol dahi kabz ve zabt eyledi dedikde mezbûre Âişe tasdîk ve kabz edip ve bundan gayrı etyab-ı mâlımdan beş bin dokuz yüz nakd-i râyic fi’l-vakt akçeyi ifrâz edip şart eyledim ki li emri’llâh ecelim yetişip fevt olduğumdan sonra meblağ-ı mezbûrdan dört bin akçe techîz ve tekfînime ve sâir levâzım-ı mühimmeme sarf olunup ve bin akçe dahi her gün iki akçeye bir sûre-i Yâsin-i şerîf tilâvet oluna akçe tükenince dört yüz akçe dahi iskāt-ı salât oluna ve beş yüz akçe dahi ol hînde …? kassâm olursa ona verile dedikde mukırr-ı mezbûr vech-i meşrûh üzre ikrârı ve hibesi mevhûbun lehümü’l-mezbûrûn için kabz ve teslîm ile şerâit-i hibe tamâm olup ebûd ve benûd mâni‘-i rücû‘ dahi olup “el-âyid fî hibetihî ke’l-âidi fî fietihî” hadîs-i şerîfi fehvâsınca rücû‘da kerâhatden dahi hâlî olmağın zikr olunan akār ve menkūlât mevhûbun lehümü’l-mezbûrûn Mustafa ve Sâliha ve Âişe’nin mülk-i mahzların ve hakk-ı sırfların olup bu vesîka-i enîka ber sebîl-i temessük ketb olunup yedlerine vaz‘ ve def‘ olundu ki vakt-i hâcetde temessük edineler. Hurrire fî evâili Ramazâni’l-mübârek li sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Abdullah, Halil b. Hızır, Ahmed b. Mustafa, Pervâne b. Abdullah, Mustafa b. Mehmed, Mustafa b. İlyas, Mustafa b. Murad el-Müezzin, İlyas Bey b. Abdullah, Piyâle Bey b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 120 - Hüküm no: 136 - Orijinal metin no: [35a-1])﻿

﻿

﻿

137. Hüküm

Hüseyin Abdullah ve karısı Âişe’nin Rus asıllı cariyelerini azat ettikleri

Ekmekçiler kethüdâsı Hüseyin Abdullah ve zevcesi Âişe bt. Hayreddin, açık kaşlı, gök gözlü, orta boylu, sarışın, Rûsiyyetü’l-asl, sol ayağında eser-i cerh bulunan hâmiletü hâze’l-kitâb Mülâyim bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkelerini âzâd ve tahrîr eylediklerini ikrâr ve i‘tirâf ettiler. Cerâ zâlike ve hurrire fî ( )

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Mehmed b. Mehmed, Ahmed b. Mehmed el-İmâm, İsa b. Abdurrahman, Abdurrahman b. el-Hâc Ali, Mehmed Çelebi b. Abdullah, Ahmed Bey b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 121 - Hüküm no: 137 - Orijinal metin no: [35b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

138. Hüküm

Sâliha Hâtun bt. Hızır’ın, babasından intikal eden yarım ev hissesini kız kardeşi Sâliha bt. Hızır’a sattığı

Bundan akdem mahmiye-i Galata dâhilinde merhûm ve mağfûr Sultan Bâyezid mahallesi sâkinelerinden fahrü’l-muvakkarât Sâliha Hâtun bt. Hızır tarafından bey‘-i âti’z-zikre ikrâra Yusuf b. Mehmed ve Hüsrev b. Abdullah şehâdetleriyle vekâleti sâbite olan Mehmed Bey b. Ali meclisi şer‘-i şerîfde işbu hâmiletü’l-kitâb fahrü’l-muhadderât bâyi‘a-i mezbûrenin şakīkası Sâliha bt. Hızır cânibinden husûs-ı âti’z-zikri iştirâya Mehmed b. Abdullah ve Hızır b. Abdullah şehâdetleriyle vekâleti sâbite olan mezbûre Sâliha’nın zevci Mustafa Bey b. Mehmed mahzarında bi’t-tav‘ ve’l-ihtiyâr min gayri ikrâh ve icbâr i‘tirâf edip dedi ki müvekkilem mezbûre Sâliha’ya müteveffâ babası Hızır’dan intikāl eden edip altmış bin akçe kıymet ile mukavvem olan mülk menzil ki nısfı müvekkilem mezbûre Sâliha’ya ve nısfı dahi merkūm Sâliha’ya değip hâlen müvekkilem mezbûre Sâliha’ya değen nısf hisse menzili şakīkası merkūme Sâliha’ya otuz bin akçeye bey‘-i bât ile bey‘ eyleyip teslîm-i mebî‘ ve kabz-ı semen eyledi dedikde mûmâ-ileyh Mustafa Bey tasdîk edip müvekkilem ve zevcem mezbûre Sâliha şakīkası merkūme Sâliha’nın nısf hisse menzilini otuz bin akçeye iştirâ eyledi dedikde sıhhat-i bey‘a ve şirâya ve ikrârımı tasdîka hükm olunup yed-i tâlibeye vaz‘ ve def‘ olundu ki lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâhiri Ramazâni’l-mübârek li sene semâne ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Mehmed b. Mehmed el-İmâm, Ali b. Mehmed el-Müezzin, el-Hâc Ahmed b. Mehmed, Cafer b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Sinan b. Mehmed, Mustafa el-Muhzır.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 121 - Hüküm no: 138 - Orijinal metin no: [35b-2])﻿

﻿

﻿

139. Hüküm

Ölen Ahmed Reis’in kalan yetimlerinin nafakalarının temini

Mahmiye-i Galata’da Câmi‘-i Kebîr mahallesi dâhilinde müteveffâ Ahmed Reis’in, Mustafa ve Kerime nâm yetîmlerine kıbel-i şer‘den vasiyye nasb olunan Kamer Hâtun bt. Abdullah ve müteveffâ-yı mezbûrun diğer yetîmi Mehmed’e cânib-i şer‘den vasiyye nasb olunan Mihri Hâtun bt. Abdullah meclisi şer‘de hâzırân olup mezbûre Mihri Hâtun takrîr-i kelimât edip dedi ki kıbel-i şer‘den vasî olduğum yetîmlere nafaka ve kisve lâzım olup müteveffâ-yı mezbûrun Kürkçükapısı’nda vâki‘ olan dükkânın icâresini ben vasî olduğum yetîmin nafakası için kabz ve zabt edecek ve müteveffâ-yı mezbûrun yetîmleri için zabt ve kabz edip nafakalarına sarf edecek oldu bu vech üzre terâzi ve tesâdukumuz vâki‘ oldu dedikde mezbûre Kamer Hâtun vech-i meşrûh üzre olan terâzi ve tasdîk ve kabûl edip mâ hüve’l-vâki‘ ketb ve imlâ olunup yedlerine vaz‘ olundu.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Nasuh b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Musli el-Muhzır, el-Hâc Ahmed el-Kayyım.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 122 - Hüküm no: 139 - Orijinal metin no: [35b-3])﻿

﻿

﻿

140. Hüküm

Ölen Ahmed Reis b. Ali’nin ruhuna Yâsin-i şerîf tilâveti için para vakfettiği

Sebeb-i tahrîr-i sicill-i şer‘î oldur ki Mahmiye-i Galata’da sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât müteveffâ Ahmed Reis b. Ali rûhu için Sûre-i Yâsin kırâat oluna deyû şart edip vakf eylediği meblağı teslîme mütevellî nasb eylediği işbu el-Hâc Nasuh b. Abdullah müteveffâ-yı merkūmun yetîmlerine kıbel-i şer‘den vasiyye nasb olunan Kamer Hâtun bt. Abdullah’ı meclisi şer‘-i şerîfe ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ kılıp müteveffâ-yı merkūm Ahmed Reis hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde etyab-ı malından ve ecyed-i menâlinden dört bin râyic akçe ifrâz edip vakf ve şart eyledi ki meblağ-ı merkūm onu on bir hesâbı üzre mu‘âmele-i şer‘iyye olunup ribhinden hâsıl olan meblağa ehl-i Kur’ân’dan bir kimesne mutasarrıf olup Câmi‘-i Kebîr’de salât-ı işâ‘dan sonra sûre-i Yâsin-i şerîf tilâvet edip sevâbını rûhuma hibe eyleye deyû şart edip hâlen meblağ-ı mezbûru müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtından vasiyye-i mezbûreden taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd udûlden Ahmed Reis eş-şehîr bi Karakaş ve Hacı Hüseyin b. Kılağuz şehâdet edip şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl makbûle olup meblağ-ı mezbûr dört bin akçe müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtından vasiyye-i merkūme yedinden hükm olunup mütevellî-i merkūm el-Hâc Nasuh kabz ve tesellüm ettikden sonra mezbûre Kamer Hâtun, İmâm-ı A‘zam Hazretleri katında vakf-ı nukūd bâtıl olmağın meblağ-ı mezbûru mütevellî-i merkūmdan taleb ederim dedikde mütevellî-i mezbûr İmâm Züfer’den Ensârî rivâyet ettiği üzre vakf-ı nukūd sahîhdir deyû imâm-ı mezbûr re’yi üzre vakfına hükm taleb ettikde hâkim-i nâfizü’l-ahkâm imâm-ı merkūm mezhebi üzre sıhhat-i vakfına hükm edip ve İmâm Züfer kavlinde vakf lâzım olmağın meblağ-ı merkūmu yine taleb ederim dedikde mütevellî-i merkūm imâmeyn re’yleri üzre mütevellîye teslîminden sonra vakf lâzım olur deyû cevâb vermeğin hâkim-i müterâfi‘u-ileyh imâmeyn-i hümâmeyn re’y-i sedîdleri üzre lüzûma dahi hükm edip meblağ-ı mezbûr vakf-ı sahîh ve lâzım olup hükmen sahîhan şer‘iyyen. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Musli el-Muhzır, Halil b. Ali, İsmail b. Mehmed, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa el-Müezzin.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 122 - Hüküm no: 140 - Orijinal metin no: [36a-1])﻿

﻿

﻿

141. Hüküm

Mehmed b. Abdullah’ın Megril asıllı kölesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Reis-i sultânî Mehmed b. Abdullah nâm kimesne, Megriliyyü’l-asl, uzun boylu, kara gözlü, açık kaşlı, buğday tenli, sol pazusunda eser-i cerh bulunan hâmil-i kitâb Mahmud b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü mevtimden kırk gün mukaddem hürsün diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eylediğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mezhebi muhtâra göre, efendisi ne zamân vefât ederse onun cemî‘ malından âzâd olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Ramazâni’l-mübârek.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Abdullah eş-şehîr bi Hobyar, Mustafa b. Murad el-Müezzin, Ramazan b. Abdullah, İlyas Bey b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 123 - Hüküm no: 141 - Orijinal metin no: [36a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

142. Hüküm

Fâtıma bt. Abdullah’ın el-Hâc Mustafa b. İbrahim’i vekil ettiği

El-Hâc Ahmed b. Abdullah ve Hacı Murad b. Abdullah nâm kimesneler, müteveffâ Veli b. Ali’nin Fâtıma bt. Abdullah nâm zevcesinin, hâmil-i kitâb el-Hâc Mustafa b. İbrahim’i da‘vâ ve husûmete ve vakt-i hâcetde hükkâm-ı kirâm huzûrunda mürâfa‘a ve muhâsamaya tevkîl-i mutlak ile vekîl edip nefsine nâib kıldığına şehâdet ettiler. Mezbûr el-Hâc Mustafa da vekâlet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı üzerine aldı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Efendi b. Emrullah, Mehmed b. Abdullah, el-Hâc Hasan b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 123 - Hüküm no: 142 - Orijinal metin no: [36b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

143. Hüküm

Ahmed Bey’in yetimi Ahmed’e vasî olan Ümmügülsüm bt. el-Hâc Receb’in eski vasî zimmetindeki yetimin mallarını teslim aldığı

Mahmiye-i hâric-i Galata’da Hasköy sâkinelerinden müteveffâ Ahmed Bey’in yetîmi Ahmed’e kıbel-i şer‘den vasiyye nasb olunan vâlidesi Ümmügülsüm bt. el-Hâc Receb nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîfde işbu hâmilü’l-kitâb bundan akdem yetîm-i mezbûra vasî olan Şaban Halîfe b. Receb mahzarında bi tav‘ihâ ikrâr ve i‘tirâf eyleyip dedi ki yetîm-i merkūma babası müteveffâ-yı mezbûrdan irs-i şer‘îyle intikāl eden emvâlini merkūm Şaban Halîfe vesâyeti hasebiyle zabt ve kabz eylemiş idi hâlen yerine ben vasî olup merkūm Şaban Halîfe muhallefât defteri mûcebince kabz eylediği mâlın muhâsebesi görülüp ba‘de külli’l-hesâb hâsıl olan ribh ile havza-i tasarrufundan gayrı seksen iki bin sekiz yüz doksan iki akçe gösterdiği zimemden kabûl edip yetîm-i mezbûrun emvâl ve erzâkına müte‘allik vasiyy-i merkūm Şaban Halîfe’nin zimmetinden bir akçe ve bir habbe bâkī kalmadı dedikde mukırra-i mezbûrenin ikrâr-ı meşrûhunda mukarrun lehü’l-merkūm Şaban Halîfe tasdîk edip bu vesîka-i enîka ber sebîl-i temessük kayd şüd. Tahrîren fî şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Rüstem b. Abdullah el-Cündî, Halil b. Ali el-İmâm, İsmail [b.] Mehmed, Hüseyin b. Abdullah, Keyvan b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 124 - Hüküm no: 143 - Orijinal metin no: [36b-2])﻿

﻿

﻿

144. Hüküm

Derviş Çelebi b. Hasan’ın Rus asıllı kölesini azat ettiği

Reis-i sultânî Derviş Çelebi b. Hasan meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, açık kaşlı, gök gözlü, sarışın, orta boylu, Rûsiyyü’l-asl, başında eser-i cerh bulunan hâmil-i kitâb Rıdvan b. Abdullah’ı hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm yevme lâ yenfe‘u mâlün ve lâ-benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Ramazâni’l-mübârek sene semâne ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: İshak Bey b. Abdullah el-Kāid, Mehmed Çelebi b. Seydi Ali el-kāid, Bâkī Çelebi b. el-İmâm, Hasan b. Mehmed, Musli el-Muhzır.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 124 - Hüküm no: 144 - Orijinal metin no: [36b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

145. Hüküm

Ölen Hasan b. Abdullah el-Münşârî’nin evinin yarısının, karısı Yasemin bt. Abdullah’a ait olduğu, diğer yarısının ise vârislere kaldığı

Mahmiye-i Galata’da Abdülkerim b. Mustafa ve karındaşları Abdülkādir ve Ahmed nâm kimesneler câniblerinden da‘vâlarından ez-zikrü bimâ hüve nehcü’s-sübût ve kıbel-i şer‘îleri olan işbu bâ‘isü’l-kitâb mefhar-i emîrü’l-ümerâ’i’l-kirâm Hasan Bey b. Abdülhay nâm kimesne mahfili şer‘de merhûm Hasan b. Abdullah el-Münşârî nâm müteveffânın zevcesi Yasemin bt. Abdullah ve vekîl-i şer‘îsi olan Şem‘i b. Abdullah nâm kimesneleri ihzâr ve mahzarlarında takrîr-i kelâm ve ta‘bîr-i merâm edip müvekkillerimin cedd-i a‘lâlarının mu‘takının mu‘takı olan mezbûr Hasan el-Münşârî nâm müteveffânın hâric-i Galata’da vâki‘ Tophâne mahallâtından Tomtom mahallesinde olan menzilini velâyet tarîkiyle bi hasebi’ş-şer‘ menzili mezbûr hisse-i zevcden mâ‘adâsını bana intikāl eder deyû menzili mezbûru taleb eyledikde bi’l-vekâle ve’l-asâle Şem‘i b. Abdullah zikr olunan menzilin nısfı müteveffâ-yı mezbûrundur ve nısf-ı âharı müvekkiletem olan [37a] mezbûre Yasemin’in mülkü olup müteveffâ-yı mezbûr dahi nısfı kendinin ve nısf-ı âharı müvekkilemin mülkü olduğuna i‘tirâf etmişdir deyû da‘vâ ettiklerinde da‘vâlarına muvâfık beyyine [taleb] olundukda udûl-i müslimînden ve sikāt-ı muvahhidînden Seyyid Muhsin b. Seyyid Ataşim? ve Mahmud b. Mustafa el-Müezzin ve Hacı Ahmed b. Ali nâm kimesneler meclisi şer‘de şehâdet edip merkūm Hasan el-Münşârî hâl-i hayâtında ve maraz-ı mevtinde mahalle-i mezbûrede sâkin olduğum menzilin nısfı zevcem olan Yasemin nâm hâtunumundur deyû kendi bizi işhâd etmeğin vech-i meşrûh üzre şâhidleriz lâkin ne vechile mülkü olduğuna vukūfumuz yoktur dediklerinde vech-i meşrûh üzre şehâdetleri bi’t-taleb ketb ve imlâ olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu ki lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî şehri Ramazâni’l-mübârek li sene semâne ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Abdülaziz el-İmâm, Nasuh b. Abdullah, Ali b. Abdullah, diğer Ali b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Hasan Ağa b. Abdullah, Ali Çelebi b. Mahmud ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 125 - Hüküm no: 145 - Orijinal metin no: [36b-4])﻿

﻿

﻿

146. Hüküm

Güher bt. Ali’nin, ölen kardeşi Veli ve kızı Âişe’den kendisine intikal eden hisseyi Veli’nin karısı Fâtıma bt. el-Hâc Mustafa’dan aldığı

Kazâ-i Petric’de Câmi‘ mahallesinde olup kazâ-i mezbûr kadısı olan Mevlânâ Ahmed Efendi imzâsıyla ve mührü ile mümzâ ve memhûr nakl-i şer‘î îrâd eden Güher bt. Ali nâm hâtun mahmiye-i Galata’da mahalle-i Şehsuvar’da fevt olan mezbûre Güher’in karındaşı Veli’nin muhallefâtına vâzı‘atü’l-yed olan müteveffâ-yı merkūmun zevcesi Fâtıma bt. el-Hâc Mustafa tarafından vech-i âtî üzre da‘vâya ve sulh ve ibrâya bimâ hüve tarikü’s-sübût vekâleti şer‘an sâbite olan babası merkūm el-Hâc Mustafa mahzarında meclisi şer‘-i şerîf-i şâmihü’l-beyân ve mahfili dîn-i münîf-i râsihü’l-erkânda merkūm Güher Hâtun takrîr-i da‘vâ ve tebyîn-i müdde‘â kılıp dedi ki karındaşım mezbûr Veli fevt olup hâlen verâseti mezbûre Fâtıma ile bana münhasıra olup bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf “ic‘âlû’l-ahavât ma‘a’l-benât” asabe mûcebince karındaşım merkūm Veli’den ve kızı Âişe’den bana âid olan hisse-i şer‘iyyemi taleb eylerim dedikde mezbûre Güher’den sıdk-ı da‘vâsına mutâbık beyyine taleb olundukda zeyl-i nakilde şuhûd-ı tarîk olan Mevlânâ Ahmed Efendi el-Kādî ve Ali Efendi ve Bekir Efendi ve Cârullah Bey nâm kimesneler şehâdet edip şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl makbûle olup kabûl ve kabz edip meclisi şer‘de bi’t-tav‘ ve’l-ihtiyâr min gayri ikrâh ve icbâr ikrâr ve i‘tirâf edip dedi ki müteveffâ-yı mezbûr karındaşım Veli’den ve kızı Âişe’den bana irs-i şer‘îyle intikāl eden hisse-i şer‘iyyem ve hakkım mukābelesinde meblağ-ı mezbûr yirmi bin akçeyi alıp kabûl ve kabz edip mezbûre Fâtıma’nın zimmetini ibrâ-i âmm-ı şer‘î ve kātı‘ ile ibrâ ve iskāt ettim min-ba‘d mezbûre Fâtıma’dan karındaşım merkūm Veli’nin ve kızı Âişe’nin muhallefâtına müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ edersem lede’l-hükkâm mesmû‘a ve makbûle olmayıp tezvîre ve telbîse mahmûle ola dedikde mukırra-i mezbûrenin ikrâr-ı meşrûhunda mukarrun lehâ’l-merkūm Fâtıma asâleten ve vekîli el-Hâc Mustafa vekâleten tasdîk ve tahkīk edip sıhhat-i ikrâra ve sulh ve ibrâya ve tasdîka hükm olunup bu vesîka-i enîka ber sebîl-i temessük ketb ve imlâ olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâsıtı Ramazâni’l-mübârek li sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Halîfe el-Müezzin, el-Hâc Hasan b. Abdullah, Sefer Halîfe b. Ferhad, Hacı Mehmed b. Ali, el-Hâc Ahmed b. Abdullah, Mehmed b. Selâmsız, el-Hâc Murad b. Abdullah, Mehmed b. İlyas, Hüseyin b. Mehmed ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 125 - Hüküm no: 146 - Orijinal metin no: [37a-1])﻿

﻿

﻿

147. Hüküm

Zâhide bt. Cafer’in Cafer b. Muhtar’ı vekil ettiği

Zâhide bt. Cafer meclisi şer‘a hâzıra olup hâmil-i hâze’l-kitâb Cafer b. Muhtar’ı dâhil-i Galata’da vâki‘ Yolcuoğlu mahallesinde bundan akdem fevt olan zevcinin zimmetinde kalan mehri ile alâkalı da‘vâsına ve gayrısına vekâlet-i mutlaka ile vekîl edip nefsine nâib kıldı. O da vekâlet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı üzerine aldı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Ramazâni’l-mübârek fî sene semâne ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Resul, İbrahim b. Mustafa, Himmet Reis b. Veli ve gayruhüm

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 126 - Hüküm no: 147 - Orijinal metin no: [37b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

148. Hüküm

Mustafa Çelebi b. Yusuf’un Gürcü asıllı kölesini azat ettiği

Kâtib Mustafa Çelebi b. Yusuf, buğday tenli, kara gözlü, orta boylu, sol eli baş parmağı kesik ve başında eser-i cerh olan Gürciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Müstedâm b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Ramazâni’l-mübârek sene semâne ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Derviş b. Abdullah, Hüseyin Bey b. el-Cündî, Mustafa b. Ali el-Muhzır, Mustafa b. Abdülkerim.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 127 - Hüküm no: 148 - Orijinal metin no: [37b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

149. Hüküm

Ali b. Hasan’ın evini bey‘ bi’l-istiğlâl ile Ahmed b. Ali adlı çocuğa sattığı

Kasımpaşa mahallâtından el-Hâc Şaban mahallesinde sâkin olan Ali b. Hasan nâm kimesne, işbu bey‘in kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘, hudûdu bir tarafdan Hüdâverdi mülküne, diğer tarafdan Ahmed b. Abdullah mülküne, öteki tarafdan Kasımpaşa vakfı’na ve diğer tarafdan da tarîk-i âma muttasıl olan cemî‘ menzilini cümle hukūku ile râyicü’l-vakt on beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile Ahmed b. Ali nâm sagīrin vasîsi Ümmügülsüm bt. ( )’a bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vasiyy-i merkūm da sagīr-i mezkûrun malıyla ve istiğlâl maksadıyla menzili mesfûru ondan iştirâ etti. Bâyi‘-i merkūmun menzili icâreye almak istemesi üzerine, müşterî-i mezkûr ba‘de’t-tahliyye ve’t-tekābuz, zeyl-i kitâbda mezkûr senenin Ramazân-ı mübâreki gurresinden bir sene tamâmına iki bin beş yüz akçe ücret-i kirâ ile icâreye verdi. Vâki‘ ikrâr, müşterî-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti Ramazâni’l-mübârek [sene] 998.

Şuhûdü’l-hâl: Memi Reis b. Ahmed, Ahmed b. Abdullah, Rüstem b. Abdullah, şekerci Ahmed, Hüsrev b. Abdullah, Seydi b. Ali, Baba Davud el-Kayyım, Musli el-Muhzır.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 127 - Hüküm no: 149 - Orijinal metin no: [37b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

150. Hüküm

Baroh v. Yakob adlı Yahudi’nin evini bey‘ bi’l-istiğlâl yoluyla Ahmed b. Ali adlı çocuğa sattığı

Baroh v. Hamon? nâm Yahudi kıbelinden vekîl edilen Yakob v. Yasef, Ahmed b. Ali nâm sagīre vasî olan Ümmügülsüm bt. Receb mahzarında, işbu akdin sudûruna kadar sagīr-i mezbûrun sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Yıldız hamamı kurbunda kâin, bir tarafdan tarîk-i âm, diğer tarafdan kilise, öteki tarafdan Yahudi Avraham mülkü ve diğer tarafdan da bâyi‘-i mezbûr mülkü ile mahdûd olan cemî‘ mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt yirmi bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla vasiyye-i mezbûreye bey‘ eylediğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mezbûre Ümmügülsüm de sagīr-i mezkûrun malı ile ve istiğlâl maksadı ile menzili ondan iştirâ etti. ( )

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 127 - Hüküm no: 150 - Orijinal metin no: [37b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

151. Hüküm

Hızır er-Reis’in terekesi

Muhallefât Hızır er-Reis el-müteveffâ sâkin dâver-i Galata der mahalle-i Yolcuzâde el-vâki‘ fî 17 Ramazâni’l-mübârek ( ) Der zimmeti Perviz el-vasîyyü’l-muhtâr nakdiye 10.000 Diğer nakdiye der zimmeti Cafer birâder-i hâtun elletî min zevcihi’l-müteveffâ Yastık 2 204 Kebe-i Yanbolu 165 Sahan, tepsi 140 …? 85 Mukaddem kuşak Barencî 300 Kaliçe köhne 205 Kebe …? 72 Bürde? 300 Kırmızı kemha 120 Ferâce lâciverdî 1000 Gazâl 10 Kebe Yanbolu 111 İhrâm 200 Tâbe 17 Sofra 60 Tepsi 27 Mor bornos 620 Kekonî kemha 180 Ferâce ser ( ) Dolama sürh 405 Keçe-i nihâlî 150 İhrâm 88 Tencere sagīr 41 Yay-ı münakkaş 150 Destâr-ı köhne 120 Sâde 100 Harcî 52 Velense beyaz 100 Hançere kebîr 740 Pîş tahta 42 Kantar 42 Ferâce sebz 930 Mor benevrek 176 Kaftan kemha 600 Velense sürh 70 Yemeni yastık 50 Kaliçe kebîr 86 Maşraba 35 Kandil 16 Ferâce mor ma‘a ...? 2050 Velense sürh 150 Döşek kılıfı 40 Dil? Tas 35 Kavuk ma‘a destâr 31 Ferâce mor 910 Sâde köhne 140 Mor atlas 65 Velense beyaz 200 Sâde 70 Sahan 60 Kürdî 160 Mor atlas 90 Ferâce beyaz 371 Keçe-i nihâlî 250 Tencere sagīr 43 Mor atlas 43 Çakşır 93 Kaftan sebz 360 Sâde 211 Sandık 31 Cem‘an 14.000

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 128 - Hüküm no: 151 - Orijinal metin no: [38a-1])﻿

﻿

﻿

152. Hüküm

Aynî Hâtun bt. Ali’nin Kıbrıs asıllı cariyesini azat ettiği

Aynî Hâtun bt. Ali kıbelinden vekâleti Hasan b. Hayreddin ve Cafer b. Hayreddin’in şehâdetleri ile sâbit olan Mustafa Bey b. Abdullah, müvekkile-i mezbûresinin açık kaşlı, orta boylu, sol kulağında beyaz et beni bulunan Kıbrısiyyetü’l-asl, hâmiletü hâze’l-kitâb Şemsi bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Cerâ zâlike ve hurrire [38b] fî evâhiri Ramazâni’l-mübârek sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin Bey b. Mehmed, Ramazan b. Abdullah, Mehmed b. Ferhad, Ahmed b. Ali.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 129 - Hüküm no: 152 - Orijinal metin no: [38a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

153. Hüküm

Abdülkerim adlı çocuğa takdir edilen nafakanın artırıldığı

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde bundan akdem fevt olan Cafer’in Abdülkerim nâm sagīr oğlunun nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i şer‘iyyesi için kıbel-i şer‘den takdîr edilen yevmî sekiz akçelik nafakanın kâfî gelmediği cemm-i gafîr-i müslimînin ihbârıyla zâhir olup tahakkuk ettiğinde hâkim, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Ümmî Hâtun bt. Mehmed nâm annesinin talebiyle, babasından intikāl eden mâl-ı mevrûsu ziyâdeye elverişli olmağın, zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren iki akçe ziyâdesiyle nafakayı on akçeye çıkardı. Hâkim, meblağ-ı mefrûzu, sagīr-i mezbûrun havâicine sarf etmeye ve vakt-i hâcetde istidâne edip lede’z-zafer rücû‘ etmeye mezbûre Ümmî Hâtun’a izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evveli şehri Şevvâli’l-mükerrem sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Hasan b. Kılavuz, Ahmed b. Abdullah, Mehmed b. Mehmed, Hüsrev b. Abdullah, Hasan b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 129 - Hüküm no: 153 - Orijinal metin no: [38b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

154. Hüküm

Hasan Bey’in yetimi Ahmed’e vasî olan el-Hâc Hasan b. Abdullah’ın, eski vasî el-Hâc Behram b. Abdullah zimmetindeki malları teslim aldığı

Oldur ki Câmi‘-i Kasımpaşa mahallesinde müteveffâ Hasan Bey’in yetîmi Ahmed’e kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan el-Hâc Hasan b. Abdullah meclisi şer‘de işbu hâmilü’l-kitâb bundan akdem yetîm-i merkūmun mâlını hasbî kabz ve zabt eyleyen el-Hâc Behram b. Abdullah mahzarında bi tav‘ihî ikrâr eyleyip dedi ki yetîm-i merkūmun babasından irs-i şer‘îyle intikāl eyleyen malını ve müteveffâ-yı merkūm eczâ-i şerîfe için sülüs-i mâlından vakf eylediği akçe ki merkūm el-Hâc Behram hasbî kabz ve zabt eylemiş idi hâlen yetîm-i mezbûra ben vasî olup merkūm el-Hâc Behram’ın elinde olan muhallefât defteri mûcebince zimemden tahsîl eylediği nukūd ile cem‘an yüz kırk beş bin üç yüz seksen sekiz akçe alıp muhâsebesi görülüp elli beş bin beş yüz akçe ihrâcât zuhûr edip bâkī ba‘de külli’l-hesâb zimem-i nâsda doksan iki bin beş yüz akçe nakid ve bir Mushaf-ı şerîf müteveffânın ve diğer Mushaf-ı şerîf beş bin akçeye rehin olup ve Kasımpaşa’da bir ev yeri ve üç bin beş yüz akçe dahi yetîm-i merkūmun dâyesi Zibâ bt. Abdullah’dan intikāl edip zikr olunan meblağ yerli yerinden yoklanıp alıp kabûl edip iki Mushaf-ı şerîf alıp kabz edip min-ba‘d merkūm el-Hâc Behram Bey’in zimmetinde i‘tirâf edip zimem gösterdiği akçeden zimmetinde bir akçe ve bir habbe kalmadı alıp kabûl eyledim dedikde mukırr-ı merkūm el-Hâc Hasan’ın vech-i meşrûh üzre ikrârın mukarrun lehü’l-merkūm el-Hâc Behram Bey tasdîk ve kabûl edip sıhhat ve ikrâra [39a] ve tasdîka hükm olunup kayd şüd. Tahrîren fî şehri Ramazâni’l-mübârek li sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Keyvan b. Abdullah el-Cündî, Kâtib Mahmud b. Cafer, Mehmed b. Hüseyin, İlyas b. Abdullah, el-Hâc Hasan b. Abdullah el-Kayyım, Mehmed Çelebi b. Aliyyüddin Fakīh el-İmâm ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 130 - Hüküm no: 154 - Orijinal metin no: [38b-2])﻿

﻿

﻿

155. Hüküm

İbrahim b. Abdullah’ın, evini karısı Sâliha Hâtun bt. İskender’e sattığı

Mahmiye-i Galata tevâbi‘inden mahalle-i Câmi‘-i Kebîr sâkinlerinden vech-i âtî üzre bey‘ ve tescîle İbrahim b. Abdullah tarafından bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an vekâlet-i mutlakası sâbite olan eş-Şeyh Ahmed b. Mehmed meclisi şer‘de merkūm İbrahim’in zevcesi Sâliha Hâtun bt. İskender tarafından iştirâya ve tasdîka bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan merkūme Sâliha’nın babası mezbûr İskender mahzarında merkūm eş-Şeyh Ahmed bi’t-tav‘ ve’l-ihtiyâr i‘tirâf ve ikrâr edip müvekkilim merkūm İbrahim hâlen sâkin olduğu mülk menzilinin ki hudûdunun bir tarafı Kamer Hâtun mülküne ve bir cânibi merkūm İbrahim’in kızı Fâtıma mülküne ve bir tarafı tarîk-i hâssa ve bir tarafı hisar duvarına muttasıl ve mülâsık olup beyt-i süflî ve fevkānî ve gurfe ve sofa ve muhavvata ve bi’r-i mâ’ ve fırını müştemil ve muhtevîdir menzili mezbûr-ı mahdûdu Sâliha’ya târih-i kitâbdan iki ay mukaddem on beş bin akçeye bey‘ edip kabz-ı semen ve teslîm-i mebî‘ eyledi dedikde tarafeynden sâdır olan ikrâr ve îcâb ve kabûl ve tasdîk inde’ş-şer‘ makbûl olup sıhhat-i ikrâra ve tasdîka hükm olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fî Şevvâli’l-mu‘azzam sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Zünnûn b. Hüseyin, Mehmed b. Ali el-Hatîb, Derviş b. Abdullah, Abdülkādir b. Hacı el-Müezzin.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 130 - Hüküm no: 155 - Orijinal metin no: [39a-1])﻿

﻿

﻿

156. Hüküm

Ölen Fâtıma Hâtun’un su sığırının, Ferhad Bey b. Abdullah’a satıldığı

Oldur ki Mahmiye-i Galata’da beytülmâl emîni olan Musa Çavuş ve kâtibi Ali Bey mahfili kazâda Ferhad Bey b. Abdullah mahzarında ikrâr ve i‘tirâf eyleyip müteveffât-ı mezbûre Fâtıma Hâtun’un muhallefâtı içinden bir su sığırı bin iki yüz nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘ eyleyip meblağ-ı merkūm bin iki yüz akçeyi merkūmûn yedlerinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabûl ve kabz eyledik dedikleri bi’t-taleb kayd ve tahrîr olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Şaban, Mustafa b. Abdülmennân, Ömer b. Mahmud, Ali Çelebi b. Keyvan, Mehmed Bey b. Veli. Ve müteveffât Fâtıma’nın vârisi Pîr Mehmed Çelebi tarafından vekîl olan müderris Sinan Efendi b. Muharrem.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 131 - Hüküm no: 156 - Orijinal metin no: [39a-2])﻿

﻿

﻿

157. Hüküm

İsmail b. Abdullah’ın Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Kasımpaşa mahallâtından Sürûrî mahallesinde sâkin olan İsmail b. Abdullah nâm yeniçeri, Rûsiyyetü’l-asl, esmer, orta boylu, açık kaşlı, yanağında siyah ben, omuzunda eser-i cerh bulunan Kamer bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Şevvâli’l-mükerrem sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Ramazan Halîfe el-İmâm, Haydar b. Abdullah, Ahmed Halîfe el-İmâm, Hasan b. Kasım, Mehmed b. Abdullah, İsa b. Abdullah, Mahmud b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 131 - Hüküm no: 157 - Orijinal metin no: [39b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

158. Hüküm

İbrahim b. Abdullah’ın, kızı Fâtıma için Mehmed b. Mehmed’i vasî tayin eylediği

Mahmiye-i Galata’da Câmi‘-i Kebîr mahallesinden İbrahim b. Abdullah tarafından Zünnûn b. Hüseyin ve Mehmed Çelebi b. Hüseyin şehâdetleriyle vekâleti sâbite olan eş-Şeyh Ahmed b. Mehmed meclisi şer‘de Mehmed b. Mehmed mahzarında bi’t-tav‘ ikrâr edip dedi ki müvekkilim merkūm İbrahim işbu hâmilü’l-kitâb mezbûr Mehmed’i sagīre kızı Fâtıma’ya tenfîz-i vesâyâ ve sâir umûr-ı lâzımesine vasiyy-i muhtâr nasb eyledi dedikde merkūm Mehmed vesâyet-i merkūmeyi kabûl ve vech-i meşrûh üzre ta‘ahhüd edip mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fî Ramazâni’l-mübârek fî âhir.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Ali, Derviş b. Abdullah, Mehmed b. Derviş, Mustafa b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 132 - Hüküm no: 158 - Orijinal metin no: [39b-2])﻿

﻿

﻿

159. Hüküm

Ölen Hızır b. Abdülkadir’in, ölmeden kırk gün önce cariyesi Çeşmisiyah’ı azat ettiği

Mahmiye-i Galata hâricinden Firûz Ağa mahallesinde fevt olan Hızır b. Abdülkādir? işbu hâmilü’l-kitâb orta boylu, kara gözlü, sağ gözü mecrûh, Kıbrısiyyü’l-asl Çeşmisiyah nâm câriye mahfili kazâda müteveffâ-yı mezbûru vasiyy-i muhtâr olan Mehmed Bey b. Karagöz Hasan muvâcehesinde takrîr-i merâm eyleyip müteveffâ-yı mezbûr efendim ölmezden kırk gün evvel beni âzâd eylemişdir hâlen fevt olmağla i‘tâknâmem taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl ve akībe’l-istişhâd udûl-i müslimînden Mehmed Halîfe b. Bereket ve Mustafa b. İsmail nâm kimesne meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı merkūm kırk gün evvel câriye-i merkūmeyi âzâd eylemişdir biz dahi şehâdet eyleriz deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinden sonra mezbûre Çeşmisiyah’ın ıtkına hükm olunup mâ vaka‘a kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâhiri Ramazâni’l-mübârek li sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Muharrem Çelebi b. Hayreddin, Yusuf b. Abdullah, Yakub b. Abdullah, Ahmed b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 132 - Hüküm no: 159 - Orijinal metin no: [39b-3])﻿

﻿

﻿

160. Hüküm

Noksan hüccet

Budur ki Mahmiye-i Galata tevâbi‘inden mahalle-i Câmi‘-i Kebîr sâkinlerinden <

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 132 - Hüküm no: 160 - Orijinal metin no: [39b-4])﻿

﻿

﻿

161. Hüküm

Fâtıma bt. Pîr Mehmed’in, kızı Râbia bt. Hasan’a muvâzaa yoluyla sattığı evin parasını alamaması sebebiyle evi geri aldığı

Oldur ki Kasımpaşa mahallâtından Memi Kethüdâ mahallesi sâkinelerinden Fâtıma bt. Pîr Mehmed nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîf-i şâmihü’l-bünyân ve mahfili dîn-i münîf-i râsihü’l-erkânda sulbiye kızı Râbia bt. Hasan tarafından vech-i âtî üzerine da‘vâya Ali b. Mustafa ve Hasan b. Ahmed şehâdetleriyle vekâleti sâbite olan mezbûre Râbia zevci Seyyid İlyas b. Musa mahzarında takrîr-i da‘vâ ve tebyîn-i müdde‘â kılıp mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı tarîk-i âm ve bir cânibi Ali Reis b. Abdullah ve bir tarafı sîmkeş Abdi mülkü ve bir tarafı Fancandem(?) Reis mülkü ile mahdûd olan menzilimi merkūm Seyyid İlyas’ın müvekkilesi kızım mezbûre Râbia’ya muvâza‘a tarîkiyle ve ölünceye beni besleyip içinde bile sâkine olmak şartıyla sekiz bin akçeye bey‘ edip eline hüccet almış idi lâkin semen-i merkūmdan ben bir akçe ve bir habbe kabz eylemedim idi hâlen mezbûre Râbia beni red eyleyip satın aldım deyû kendi sâkine olur semenini kabz eylemeyip muvâza‘a tarîkiyle bey‘ olunmağla yine evimi taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl merkūm Seyyid İlyas cevâb verip mezbûre Fâtıma bu husûsuyla bundan akdem Kasımpaşa nâibi Mevlânâ Mehmed b. Yusuf huzûrunda da‘vâ edip ben bir akçe kabz eylemedim ikrârında kâzibe idim akçe kabz eylediğime şâhid getirsin dedikde müvekkilem mezbûre Râbia şâhide âciz oldukda mezbûre Fâtıma redd-i yemîn edip müvekkilem mezbûre Râbia yemîn eyleyip menzili merkūm yine müvekkileme hükm olundu deyû mevlânâ-yı merkūm ünvânı ile mu‘anven bir hüccet ibrâz edip fi’l-vâki‘ mazmûn-ı hüccetde mezbûre Râbia’ya yemîn verilip merkūme Fâtıma men‘ olundu deyû mastûr ve mübeyyen olup el-beyyinetü li’l-müdde‘î ve’l-yemîn alâ men enkere hadîs-i şerîfi mûcebince mezbûre Râbia’nın hüccetinin adem-i sıhhati vâzıh olup ve İmâm-ı A‘zam Hazretleri katında redd-i yemîn gayr-ı câiz olmağın mezbûre Râbia’nın vekîl-i merkūm Seyyid İlyas’dan mezbûre Râbia’ya teslîm-i semen eylediğine beyyine taleb olunup ityân-ı beyyineden âcize olup mezbûre Fâtıma’ya kabz-ı semen eylemediğine yemîn teklîf olunup yemîn billâh ettikden sonra zikr olunan menzili merkūm Fâtıma’ya hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî kayd olundu. Tahrîren fî evâsıtı Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Mehmed, Mustafa b. Ali er-Reis, Yusuf b. Musa, Mustafa b. Hasan, Murad b. Abdullah, Hasan b. Musa ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 133 - Hüküm no: 161 - Orijinal metin no: [40a-1])﻿

﻿

﻿

162. Hüküm

Ölen Mehmed Bey b. Ferhad’ın, Kâtib Receb b. Şükrullah’taki alacağının beytülmal emini ve kâtibi tarafından tahsil edildiği

Mahmiye-i Galata’da beytülmâl-i hâs emîni olan fahrü’l-a‘yân Mehmed Bey b. Abdülmennân ve Hasan Bey b. Abdullah ve kâtibi Ali Çelebi b. Mustafa nâm kimesneler meclisi şer‘de işbu hâmilü’l-kitâb Kâtib Receb b. Şükrullah nâm kimesne mahzarında ikrâr ve i‘tirâf eyleyip bundan akdem vilâyet-i Rumeli’nde Narda sâkinlerinden olup mahmiye-i Kostantıniyye’de fevt olan Mehmed Bey b. Ferhad eş-şehîr bi zâhir bâtın nâm müteveffânın yirmi akçesi merkūm Kâtib Receb zimmetinde zuhûr eyleyip meblağ-ı merkūm yirmi bin akçeyi mezbûr Kâtib Receb’den bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabûl ve kabz ve ahz eyledik dediklerinde merkūm Kâtib Receb mukırrûn-ı merkūmûnun vech-i meşrûh üzre olan ikrârlarını vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edip vâki‘ hâl gıbbe’t-taleb ve’s-suâl ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâili Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud Çelebi b. Muharrem, Mustafa b. Ali, Bayram b. Ramazan, el-Hâc Şaban.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 134 - Hüküm no: 162 - Orijinal metin no: [40a-2])﻿

﻿

﻿

163. Hüküm

Ölen Mehmed b. Ferhad’ın, Receb b. Abdullah’taki alacağının beytülmal emini ve kâtibi tarafından tahsil edildiği

Mahmiye-i Galata’da beytülmâl emîni olan fahrü’l-akrân Mehmed Bey b. Abdullah ve Hasan Bey b. Abdurrahman ve Ali Çelebi b. Mustafa nâm kimesneler meclisi şer‘de işbu hâmilü’l-kitâb Receb b. Abdullah nâm kimesne mahzarında ikrâr ve i‘tirâf eyleyip bundan akdem vilâyet-i Rumeli’nde Narda sâkinlerinden olup mahmiye-i Kostantıniyye’de fevt olan Mehmed b. Ferhad eş-şehîr bi zâhir bâtın nâm müteveffânın on iki bin nakid akçe merkūm Receb zimmetinde zuhûr eyleyip meblağ-ı merkūm on bin akçe merkūm Receb’den bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp ve ahz u kabz eyledik dediklerinde merkūm Receb mukırrûn-ı merkūmûnun vech-i meşrûh üzre olan ikrârlarını vicâhen tasdîk ve tahkīk edip vâki‘ hâl gıbbe’t-taleb ve’s-suâl ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâili Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: eş-Şuhûdü’s-sâbikūn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 134 - Hüküm no: 163 - Orijinal metin no: [40b-1])﻿

﻿

﻿

164. Hüküm

Ömer Ağa b. Abdülmennân’ın Kıbrıs asıllı kölesini azat ettiği

Fahrü’l-a‘yân zahrü’l-akrân Ömer Ağa b. Abdülmennân kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Mustafa Çavuş b. Abdullah ve Sinan Bey b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Süleyman Bey b. Abdullah, müvekkili mezbûrunun açık kaşlı, gök gözlü, çatık kaşlı, sarışın, yüzünün sağ ve sol yanında birer et beni bulunan, Kıbrısiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Sinomez v. Zarkomniz nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Ali, Mustafa b. Abdülkerim, Musa Çavuş b. Hüseyin.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 134 - Hüküm no: 164 - Orijinal metin no: [40b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

165. Hüküm

El-Hâc Süleyman b. Musa’nın İbrahim’de kumaş bedelinden alacağı olduğu

Rıdvan b. Abdullah ve Derviş b. Sinan nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde sâkin iken bundan akdem fevt olan İbrahim nâm kimesnenin Fâtıma nâm sagīre kızına vasiyy-i muhtâr olan Mehmed Çelebi b. Mehmed mahzarında, el-Hâc Süleyman b. Musa’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i merkūmun müteveffâ-yı mezkûrun zimmetinde muhtelif kumaş bahâsından râyicü’l-vakt üç bin akçe hakkı vardır. Müdde‘î-i mezbûra meblağ-ı merkūmu bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb kısmen veya tamâmen ahz ü kabz etmediğine ve zimmetini ibrâ etmediğine dâir yemîn verilmesinden ve şâhidlerinin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmasından sonra hâkim-i muvakki‘ şehâdetleri mûcebince hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah, Rıdvan b. Abdullah, Ahmed b. Mehmed.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 135 - Hüküm no: 165 - Orijinal metin no: [40b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

166. Hüküm

El-Hâc Bayram b. Ahmed’in kilim bedelinden İbrahim’de alacağı olduğu

Mehmed b. Abdullah ve Ahmed b. İbrahim nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde sâkin iken bundan akdem fevt olan İbrahim nâm kimesnenin Fâtıma nâm sagīre kızına vasiyy-i muhtâr olan Mehmed Çelebi b. Mehmed mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb el-Hâc Bayram b. Ahmed’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i merkūmun müteveffâ-yı mezkûrun zimmetinde kilim bahâsından râyicü’l-vakt iki bin dört yüz akçe hakkı vardır. Müdde‘î-i mezbûra meblağ-ı merkūmu bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb kısmen veya tamâmen ahz ü kabz etmediğine ve zimmetini ibrâ etmediğine yemîn verilmesinden ve şâhidlerinin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmasından sonra hâkim-i muvakki‘ şehâdetleri mûcebince hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî [evâili] Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Mustafa, Mustafa b. Ali, Ali b. Ahmed.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 135 - Hüküm no: 166 - Orijinal metin no: [41a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

167. Hüküm

Derviş b. Ahmed’in Hüseyin b. Abdullah adlı vasî üzerine nâzır atandığı

Derviş b. Ahmed, Kasımpaşa mahallâtından Sürûrî mahallesinde bundan akdem fevt olan Süleyman Bey’in Ömer nâm sagīr oğluna vasiyy-i mansûb olan Hüseyin b. Abdullah nâm vasî üzerine, vasiyy-i mûmâ-ileyhin kendisinin ma‘rifeti olmadan sagīr-i merkūmun malları hakkında tasarruf yapmaması üzerine meclisi şer‘-i şerîfde nâzır nasb edildi. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Ali, Abdi b. İlyas, Hüseyin Bey b. Abdullah, Hüseyin Reis b. Mustafa.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 136 - Hüküm no: 167 - Orijinal metin no: [41a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

168. Hüküm

Hatice b. Cafer’in Hüseyin b. Abdullah adlı vasî üzerine nâzır atandığı

Hatice b. Cafer, Kasımpaşa mahallâtından Sürûrî mahallesinde bundan akdem fevt olan Süleyman Bey’in Ömer nâm sagīr oğluna vasiyy-i mansûb olan Hüseyin b. Abdullah nâm vasî üzerine, vasiyy-i mûmâ-ileyhin kendisinin ma‘rifeti olmadan yetîm-i merkūmun malları hakkında tasarruf yapmaması üzerine meclisi şer‘-i şerîfde nâzır nasb edildi. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike [ve hurrire fî evâili Zilka‘de] sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: eş-Şuhûd es-sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 136 - Hüküm no: 168 - Orijinal metin no: [41a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

169. Hüküm

Ölen Süleyman Bey b. Abdülmennân’ın yetimi Ömer’e, Hüseyin b. Abdullah’ın vasî tayin edildiği

Mahmiye-i Galata hâricinde Kasımpaşa mahallâtından mahalle-i Sürûrî’de fevt olan Süleyman Bey b. Abdülmennân’ın yetîmi Ömer nâm sagīre kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Mustafa b. Yusuf hizmeti vesâyetde acz izhâr edip hüsn-i ihtiyârıyla ferâgat edip yerine işbu hâmilü’l-kitâb Hüseyin b. Abdullah nâm kimesne mahalli vasî vechile vesâyet-i merkūme uhdesinden gelir sâlih ve mütedeyyin kimesne olmağın kıbel-i şer‘den vasî nasb olunup merkūm Hüseyin vesâyeti merkūmeyi kabûl edip ve meclisi şer‘de merkūm Mustafa mahzarında bi tav‘ihî ikrâr edip yetîm-i merkūmun babasından irs-i şer‘le intikāl eden nukūdu ve muhallefâtı bi’t-tamâm merkūm Mustafa yedinden alıp kabz ve kabûl eyledim dedikde merkūm Mustafa tasdîk edip ikrârı ketb ve tahrîr olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu ki lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâili Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Ali, Rıdvan b. Ali, Hüseyin Bey b. Abdullah, Hüseyin Reis b. Mustafa.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 136 - Hüküm no: 169 - Orijinal metin no: [41b-1])﻿

﻿

﻿

170. Hüküm

Kamer bt. Abdullah’ın, Hüsrev Ağa b. Abdülmennân’ın kendisine vakf eylediği ev hususunda Nasuh b. Hayreddin’i vekil tayin ettiği

Mahmiye-i hâric-i Galata mahallâtından el-Hâc Memi mahallesi sâkinelerinden Kamer bt. Abdullah nâm hâtunun mevlâsı Hüsrev Ağa b. Abdülmennân mahalle-i mezbûrede vâki‘ menzilinin süknâsı mezbûre Kamer Hâtun’a şart eyleyip vakıf menzil husûsunda Nefîse Hâtun bt. Abdullah ile olan da‘vâsına Nasuh b. Hayreddin nâm kimesneyi vekîl eyledi deyû Veli b. Ali ve Cafer b. Mehmed nâm kimesneler şehâdetleriyle mezbûr Nasuh vekâlet-i merkūmeyi kabûl edip bu vesîka ber sebîl-i temessük ketb olundu. Fî şehri Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: ( ).

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 137 - Hüküm no: 170 - Orijinal metin no: [41b-2])﻿

﻿

﻿

171. Hüküm

Nikola v. Petroscan adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim, hâmil-i hâze’l-kitâb İsmail b. Abdullah’ı, babası bundan akdem fevt olan Nikola v. Petroscan nâm sagīre, zabt-ı ahvâli için ve müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden malların zabtı için ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah, Mehmed Bey b. Abdullah, Mustafa b. Ali.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 137 - Hüküm no: 171 - Orijinal metin no: [41b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

172. Hüküm

Memi b. Abdullah’ın Rus asıllı kölesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Reis-i sultânî Memi b. Abdullah, kendisine rıkkını mu‘terif olan, genç, Rûsiyyü’l-asl, açık kaşlı, orta boylu, elâ gözlü hâmil-i hâze’l-kitâb Mustafa b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü mevtimden kırk gün mukaddem hür ol diyerek hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm, “yevme lâ yenfe‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eylediğini ikrâr etti. Abd-i mezkûr, efendisinin vefâtı ile mezhebi muhtâra tevfîkan hür olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Abdullah er-Reis, Ali Reis b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah, Ali Reis b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 138 - Hüküm no: 172 - Orijinal metin no: [42a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

173. Hüküm

Memi b. Abdullah’ın Boğdan asıllı kölesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Reis-i sultânî Memi b. Abdullah, kendisine rıkkını mu‘terif olan, Boğdaniyyü’l-asl, uzun boylu, elâ gözlü, açık kaşlı hâmil-i hâze’l-kitâb Perviz b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü mevtimden kırk gün mukaddem hür ol diyerek hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm, “yevme lâ yenfe‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eylediğini ikrâr etti. Abd-i mezkûr, efendisinin vefâtı ile mezhebi muhtâra tevfîkan sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür olacakdır. Cerâ zâlike [ve hurrire fî evâsıtı Zilka‘de sene 998.]

Şuhûdü’l-hâl: ( ).

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 138 - Hüküm no: 173 - Orijinal metin no: [42a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

174. Hüküm

Memi b. Abdullah’ın Boğdan asıllı kölesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Reis-i sultânî Memi b. Abdullah, kendisine rıkkını mu‘terif olan, Boğdaniyyü’l-asl, uzun boylu, elâ gözlü, açık kaşlı hâmil-i hâze’l-kitâb Perviz b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü mevtimden kırk gün mukaddem hür ol diyerek hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm, “yevme lâ yenfe‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eylediğini ikrâr etti. Cerâ zâlike fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: eş-Şuhûd es-sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 138 - Hüküm no: 174 - Orijinal metin no: [42a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

175. Hüküm

Ölen İbrahim b. Abdullah’ın mallarını kızları Âişe ve Fâtıma’ya hibe ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesi sâkinlerinden olup fevt olan hekîm İbrahim b. Abdullah’ın sulbiye kızı Âişe tarafından vekîl olup vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbite olan zevci el-Hâc Ahmed b. Mehmed ve müteveffâ-yı merkūmun zevcesi Sâliha bt. İskender meclisi şer‘-i şerîfde işbu hâmilü’l-kitâb müteveffâ-yı mezbûrun diğer sulbiye kızı Fâtıma’ya vasiyy-i muhtâr olan Mehmed b. Mehmed mahzarında takrîr-i merâm eyleyip sagīr-i merkūm için zabt ve kabz eylediğin üç aded güğüm ve bir kazgan ve bir demir sini ve iki sahan ve bir bakraç ve bir küçük tas ve bir tencere ve bir demir kepçe ve bir nihâlî keçe müteveffâ-yı mesfûrun muhallefâtından bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf Kamer’e ta‘alluk edip taleb eyleriz dedikde gıbbe’s-suâl vasiyy-i merkūm cevâb verip müteveffâ-yı merkūm İbrahim zikr olunan esbâbı yetîme-i merkūmeye müzdâden hibe ve temlîk edip ben dahi yetîme-i merkūme için kabz ve zabt eyledim deyicek gıbbe’l-inkâr ve’l-istişhâd udûl-i müslimînden el-Hâc Ali el-Attâr ve Hacı İbrahim b. Abdullah [42b] nâm kimesneler şehâdet edip bizim huzûrumuzda zikr olunan esbâb-ı mezbûreyi hibe ve temlîk edip vasiyy-i merkūm Mehmed yetîme-i mezbûre için kabz ve zabt eyledi dediklerinde şehâdetleri ba‘de vekâleti şerâiti’l-kabûl makbûle olup bu vesîka-i enîka ber sebîl-i temessük ketb ve tahrîr olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Tahrîren fî Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Baba Zünnûn b. Hüseyin, Abdülkādir b. Hacı, Yusuf b. Abdullah, Mehmed b. Ali.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 139 - Hüküm no: 175 - Orijinal metin no: [42a-4])﻿

﻿

﻿

176. Hüküm

Ölen Mehmed b. Ferhad’ın vasîsi Mehmed Çavuş b. Hasan’ın, beytülmal emini ve kâtibi zimmetindeki paraları vesayeti sebebiyle teslim aldığı

Bundan akdem vilâyet-i Rumeli’nden Narda sâkinlerinden olup mahmiye-i Kostantıniyye’de fevt olan Mehmed b. Ferhad eş-şehîr bi zâhir bâtın nâm müteveffânın vasiyy-i muhtârı olup vesâyetin bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbite olan fahrü’l-cüyûş Mehmed Çavuş b. Hasan meclisi şer‘de işbu hâmilü’l-kitâb mahmiye-i Galata’da beytülmâl emîni olan Mehmed Bey b. Abdullah ve Hasan Bey b. Abdullah ve kâtibi Ali Çelebi b. Mustafa nâm kimesneler mahzarlarından merkūm Mehmed Çavuş ikrâr ve i‘tirâf eyleyip müteveffâ-yı mesfûrdan gemici tâifesinden Kâtib Receb b. Şükrullah nâm kimesne zimmetinde yirmi bin akçe ve diğer Receb b. Abdullah nâm kimesne zimmetinde dahi on iki bin akçe cem‘an otuz iki bin akçe olup vâzı‘ü’l-yed olan merkūmûn Mehmed Bey ve Hasan Bey ve kâtibi Ali Çelebi yedlerinde meblağ-ı merkūmu bi’t-tamâm ve’l-kemâl vesâyetim hasebiyle alıp kabz ve ahz eyledim eğer min-ba‘d dahi meblağ-ı merkūma müte‘allik mezbûrdan öyle da‘vâ ve nizâ‘ sâdır olursa inde’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dedikde mukırr-ı merkūm Mehmed Çavuş’un vech-i meşrûh üzre olan ikrârını mukarrun lehümü’l-mezbûrûn vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk eyleyip mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fî evâsıtı Zilka‘de min şühûri sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Mustafa, Mustafa b. Ali, Ali b. Murad.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 139 - Hüküm no: 176 - Orijinal metin no: [42b-1])﻿

﻿

﻿

177. Hüküm

İbrahim Ağa b. Abdullah’ın, kölesi Agnatona’yı dokuz senelik hizmeti sonrasında azat edeceği

Oldur ki Dergâh-ı âlî müteferrikalarından İbrahim Ağa b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfde Rûsiyyü’l-asl, uzun boylu, sarışın, sol elinden yaralı ve sol omuzunda kabarcık yaralı ve sol gözüne ak düşmüş, Agnatona nâm abd-i memlûküne târih-i kitâbdan dokuz sene tamâm olunca hizmet edip ba‘dehû mâlımdan âzâd olup ahrâr-ı sâire gibi hür olsun dedikde abd-i mezbûr dahi merkūm Ağa’nın vech-i meşrûh üzre kelâmını tasdîk ve kabûlden sonra mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Ağa b. el-Mütekā‘id, İbrahim Ağa b. Abdullah, el-müteferrik, Derviş Bey Reîsü’s-sultânî, Rıdvan Bey b. Abdullah, Hamza Bey Mehter-i sultânî, Süleyman Bey b. Abdullah an çavuşân-ı Dergâh-ı âlî, Ali b. Abdullah el-Muhzır, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayr.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 140 - Hüküm no: 177 - Orijinal metin no: [42b-2])﻿

﻿

﻿

178. Hüküm

Fâtıma bt. İbrahim adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim, Fâtıma bt. İbrahim nâm sagīrenin nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, vasiyy-i muhtârı Mehmed b. Mehmed’in talebiyle, kendisine babasından kalan mâl-ı mevrûsundan alınmak üzre, yevmî râyicü’l-vakt iki [43a] buçuk akçe farz ve takdîr etti. Hâkim-i mûmâ-ileyh, meblağ-ı mefrûzun sarfına vasiyy-i merkūma izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah ve Mustafa b. Ali el-Muhzır, Sefer b. Ahmed.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 140 - Hüküm no: 178 - Orijinal metin no: [42b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

179. Hüküm

Mehmed Reis b. Hasan’ın, cariyesi Hümâ bt. Abdullah’ı azat ettiği

Oldur ki Mahmiye-i Galata sâkinânından Mehmed Reis b. Hasan meclisi şer‘-i şerîfde hâzır olup şöyle takrîr-i kelâm eyledi ki hâmiletü hâze’l-kitâb orta boylu ve gök gözlü ve açık kaşlı ve ak benizli ve Bosneviyyü’l-asl Hümâ bt. Abdullah nâm câriyemi ıtk ettim târih-i kitâbdan mâlımdan âzâd olup ahrâr-ı sâire gibi hür olsun deyû bi’t-tav‘ ve’r-rızâ ikrâr ve i‘tirâf eyleyicek ba‘de’l-hükm bi ıtkihâ mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâhiri şehri Zilka‘de min şühûri sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Muslihiddin b. Abdullah, diğer Muslihiddin b. Abdullah er-Râcil, Ali b. Abdullah er-Râcil, Haydar b. Abdullah Kalafatçıbaşı, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 141 - Hüküm no: 179 - Orijinal metin no: [43a-1])﻿

﻿

﻿

180. Hüküm

Hüsrev b. Abdullah’ın, kölesi Cafer’i azat ettiği

Oldur ki Mahmiye-i Galata sükkânından Dergâh-ı âlî solaklarından Hüsrev b. Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup şöyle takrîr-i kelâm eyledi ki işbu hâmiletü hâze’l-kitâb Rûsiyyü’l-asl uzun boylu ve açık kaşlı, buğday enlü, değirmi sûretli ve batnının sağ yanında yaralı ve eğninde yara yerli Cafer nâm abd-i memlûkümü hasbeten lillâhi te‘âlâ ıtk ettim ba‘de tahrîr-i hâze’l-kitâb mâlımdan âzâd olup ahrâr-ı sâire gibi hür olsun deyû bi’t-tav‘ ve’r-rızâ lâ-bi’l-kerh ve’l-cezâ ikrâr ve i‘tirâf eyleyicek abd-i merkūmun ıtkına hükümden sonra mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup kayd olundu. Fî Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Terzi, el-Hâc Murad b. Abdullah, Ali b. Abdullah, Şahkulu b. Süleyman, Keyvan b. Abdullah, el-Hâc Ferhad b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 141 - Hüküm no: 180 - Orijinal metin no: [43a-2])﻿

﻿

﻿

181. Hüküm

Mehmed Bey b. Hasan’ın Mahmud Çelebi’yi vekil ettiği

Mehmed Bey b. Hasan nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, hâmil-i hâze’l-kitâb Mahmud Çelebi b. Muhyiddin mahzarında, Ebâ Eyyûb-i Ensârî mahallâtından ( ) mahallesinde bundan akdem fevt olan Sâliha bt. Abdullah nâm zevcesinden intikāl eden muhallefâtla alâkalı husûsâta ve cemî‘ umûruna, kendi re’yi ile istediği gibi tasarruf etmesi üzerine mezbûr Mahmud Çelebi’yi vekâlet-i mutlaka ile kendisine vekîl edip nefsine nâib kıldığını ikrâr ve i‘tirâf etti. O da vekâlet-i mezbûreyi kabûl etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Mehmed, Ali Bey b. Abdullah, Muslihiddin b. Mustafa el-İmâm, Ahmed Çelebi b. İsa, Hüseyin ed-Dellâl, Hüseyin b. Nebi ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 141 - Hüküm no: 181 - Orijinal metin no: [43a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

182. Hüküm

Sâliha bt. Abdullah’ın Boğdan asıllı cariyesini azat ettiği

Abdülkādir b. Mehmed el-İmâm ve Mehmed Çelebi b. Abdülkādir el-İmâm ve Mehmed b. Abdurrahman el-Hâfız ve Mehmed Çelebi b. Muhyiddin Halîfe nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırûn olup, mahmiye-i Hazreti Ebî Eyyûb-i Ensârî’de vâki‘ Beytülmâl-i âm ve hâssın emîni Mehmed Bey b. Sinan ve kâtibi Şehsuvar Bey b. Mehmed mahzarlarında ve ayrıca mahmiye-i mezbûre mahallâtından ( ) mahallesinde bundan akdem fevt olan Sâliha bt. Abdullah nâm zevcesinin vasiyyetlerinin tenfîzine vasiyy-i muhtâr olan Kurd Mehmed Bey b. Hüsrev nâm kimesne mahzarında, Boğdaniyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü hâmiletü hâze’l-kitâb Âfitâb bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i mezbûre mahallâtından mahalle-i merkūmede fevt olan mezbûre efendisi Sâliha bt. Abdullah, maraz-ı mevtimden üç sene mukaddem hürsün diyerek tedbîr-i mukayyed ile müdde‘iyye-i mezkûreyi tedbîr eyledi. Lâkin müddet-i mezkûreden fazla yaşadı ve sıhhat buldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince mezhebi muhtâra tevfîkan mezbûrenin ıtkına hükm edildi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: El-Mezbûrîn bi zeyli sûreti’l-ûlâ.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 142 - Hüküm no: 182 - Orijinal metin no: [43b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

183. Hüküm

Sâliha bt. Abdullah’ın vasiyeti

Abdülkādir Halîfe b. Mehmed el-İmâm ve Mehmed Çelebi b. Abdülkādir Halîfe el-İmâm ve Mehmed b. Abdurrahman el-Hâfız ve Ali Bey b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırûn olup, mahmiye-i Hazreti Ebâ Eyyûb-i Ensârî’de vâki‘ Beytülmâl-i âm ve hâssın emîni Mehmed Bey b. Sinan ve kâtibi Şehsuvar Bey b. Mehmed mahzarlarında, mahmiye-i mezbûre mahallâtından ( ) mahallesinde bundan akdem fevt olan Sâliha bt. Abdullah nâm hâtunun zevci Kurd Mehmed Bey b. Hüsrev’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffât-ı mezbûre, cemî‘ malının sülüsünü techîz ve tekfînine ve sâir vücûh-i hayrâta ve maslahat îcâb ederse ve hukūken lâzım olursa kassâm-ı askerî ve sûre-i Yâsin-i şerîfi ve sûre-i Mülk’ü tilâvete vasiyyet etti ve müdde‘î-i mezbûru vasiyyetlerinin tenfîzine vasiyy-i muhtâr kıldı. Müdde‘î-i mezkûr, vesâyet-i mesfûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: El-Mezbûrîn fi’s-sûreti’l-ûlâ.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 142 - Hüküm no: 183 - Orijinal metin no: [43b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

184. Hüküm

Lâlezar Hâtun’un Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Lâlezâr Hâtun bt. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti sâbit olan Cafer b. Abdullah, müvekkile-i mezbûresinin, kendisine rıkkını mu‘terif olan Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, elâ gözlü, çatık kaşlı, yüzünde beyaz et beni ve sağ pazusunda siyah beni bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Andon v. Matri nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi te‘âlâ âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti Muharremi’l-harâm sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Piyâle b. Abdullah, Ali b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 143 - Hüküm no: 184 - Orijinal metin no: [43b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

185. Hüküm

İbrahim Bey b. Abdullah’ın kızı Fâtıma’ya vasî olan Mehmed b. Mehmed’in, Fâtıma’nın borç ve nafakası için Hasan adlı köleyi sattığı

Mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesi sâkinlerinden olup fevt olan hekîm İbrahim Bey b. Abdullah’ın sulbiye kızı Fâtıma’ya vasiyy-i muhtâr olan Mehmed b. Mehmed nâm kimesne mahfili kazâya işbu hâmilü’l-kitâb Sefer Kethüdâ b. Abdullah nâm kimesne muvâcehesinde ikrâr ve i‘tirâf eyleyip müteveffâ-yı mesfûrun orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, kara yağız, Megriliyyül-asl Hasan nâm kulu sûk-ı sultânîde bey‘-i men yezîd olup sekiz bin akçeye merkūm Sefer Kethüdâ üzerinde karâr edip ziyâde eden âhar tâlib ve râgıb olmayıp zarûret-i deyn ve zarûret-i nafaka için meblağ-ı merkūm sekiz bin akçeye bey‘ olup kabz-ı semen ve teslîm-i mebî‘ eyledim dedikde mukırr-ı merkūm vasînin vech-i meşrûh üzre olan ikrârın mukarrun lehü’l-merkūm Sefer Kethüdâ tasdîk ve kabûl edip zikr olunan kulu meblağ-ı merkūma iştirâ eyledim dedikde vâki‘ hâl gıbbe’t-taleb ve’s-suâl ketb ve imlâ olunup yedi tâlibe vaz‘ olundu lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâhiri Zilka‘de sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Musli b. Ali, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Mustafa ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 143 - Hüküm no: 185 - Orijinal metin no: [44a-1])﻿

﻿

﻿

186. Hüküm

Fâtıma bt. Abdullah’ın terekesi

Defter Der beyân-ı muhallefât-ı Fâtıma bt. Abdullah el-müteveffât der kurb-ı Cihangir. Fî 8 Zilka‘de sene 998. Döşek aded 10 2100 Yastık aded 7 350 Yorgan aded 2 160 Kaliçe aded 2 250 Kaftan dü renk kemha mavi ve beyaz aded 1 1200 Kaftan-ı kutnî sebz aded 1 500 Kaftan-ı kemha mor aded 1 900 Kaftan-ı mavi kemha aded 1 1400 Ferâce-i sürh köhne aded 1 600 Kuşak muhattem aded 1 350 Zıbın sürh bogasi aded 1 110 Zıbın sâde bogasi aded 1 25 Zıbın-ı velâ-i zerd aded 1 200 Yüz yastığı münakkaş aded 1 60 Arakiyye-i serâser köhne aded 2 80 Esbâb-ı hamam 40 Beyaz sâde aded 1 100 Himâr ma‘a peçe 30 İç edik köhne aded 2 30 Bohça köhne aded 2 40 Siyah sandık aded 1 80 Leğen-i hamam ma‘a tas ve kutu 120 Tencere aded 2 120 Sahan ve tepsi aded 2 200 Çadırşeb aded 2 200 Yekûn 9255

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 144 - Hüküm no: 186 - Orijinal metin no: [44a-2])﻿

﻿

﻿

187. Hüküm

Zâhide bt. Abdullah’ın ölen kocası üzerindeki mehir alacağı

Şaban b. Mehmed ve Mehmed b. Ali meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, mahmiye-i Galata’da vâki‘ Beytülmâl-i hâssın emîni Musa Çavuş b. Kaya mahzarında ve mahmiye-i mezbûre mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Hayreddin b. Abdullah’ın vasiyyetlerinin tenfîzine vasiyy-i muhtâr olan Perviz Bey b. Abdülmennân mahzarında, müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi Zâhide bt. Abdullah nâm hâtunun vekîl-i şer‘îsi olan hâmil-i hâze’l-kitâb Cafer b. Hayreddin’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i mezbûrenin, müteveffâ-yı mezbûrun zimmetinde mehr-i müeccelinden râyicü’l-vakt on iki bin akçe hakkı vardır. Müdde‘iyye-i merkūmeye meblağ-ı merkūmu bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb almadığına, zimmetini ibrâ etmediğine ve borcu iskāt etmediğine dâir yemîn verilmesinden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmasından sonra mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Şevvâli’l-mu‘azzam sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Resul, İbrahim b. Mustafa, Zeytun? b. Hüseyin, Ali b. Memi.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 144 - Hüküm no: 187 - Orijinal metin no: [44b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

188. Hüküm

Himmet Reis’in, kardeşi Şükrullah Reis’i vasiyetinin uygulanmasına vasî seçtiği

Mefharü’l-kuzât mevlânâ Hüseyin Efendi b. Receb ve Mahmud b. Ahmed meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, mahmiye-i hâric-i Galata mahallâtından Canfedâ Tekkesi mahallesinde bundan akdem fevt olan Himmet Reis b. Üveys’in zevcesi Kamer Hâtun bt. Abdullah nâm hâtun mahzarında, müteveffâ-yı merkūmun karındaşı hâmil-i hâze’l-kitâb Şükrullah Reis b. Üveys’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ-yı merkūm hâl-i hayâtı ve kemâl-i aklında müdde‘î-i mezbûru, sülüs-i malından vücûh-i hayrâta ve eyyâm-ı mu‘tâdede it‘âm-ı fukarâya yaptığı vasiyyetlerinin tenfîzine vasiyy-i muhtâr seçdi. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilhicce sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Mustafa, Mehmed Efendi b. Ahmed, Mustafa b. Ali, Cafer Bey b. Abdullah, İbrahim b. Hüdâverdi.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 145 - Hüküm no: 188 - Orijinal metin no: [44b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

189. Hüküm

Sahipsiz tereke kaydı (Noksan hüccet)

Sofra-i telâtîn 203 Köhne mesned-i simât 1 40 Vezne ma‘a dirhem 20 Beyaz aba kıt‘a 2 208 Diğer aba 500 Kırmızı çuka kese-i kılıç 100 Hâre-i Dımaşkī 12 40 Sandık köhne 1 10 Post-ı ayı 1 30 Bıçak ma‘a kırbaç 4 Çûb-ı abanoz 12 Vezne ma‘a kılıf 7 Mikrâs 1 27 Kîse-i nukūd 1 4 Hırdavât 4 Bileği 2 11 Haslıyân? 206 Tepsi tahta sandığı köhne 21 Yekûn an muhallefât 65.403 Zimem-i nâs ki ber mûceb-i defter hod ve ahbâr-ı ahyâr Der zimmeti Mihne Voyvoda hıml 8 800.000 Der zimmeti patrik haml 12 120.000 Der zimmeti Kalosi zimmî hıml 8 200.000 Der zimmeti kethüdâyân hıml 2 200.000 Der zimmeti Mîr ulak hıml 1 100.000 Der zimmeti yahudiyân 130.000 Der zimmeti Toma b. Şeytan 30.000 Der zimmeti Mahmud Bey b. Perviz Bey 24.000 Der zimmeti sarrâf el-yahudi 25. 000 Der zimmeti Rıdvan 2182 Der zimmeti kadı-i Şam 66.000 Der zimmeti Uncuzâde 10.000 Der zimmeti hekîm el-yahudi 5000 Der zimmeti kalcı-i darbhâne 67.000 Der zimmeti Hazreti İbrahim Paşa hıml 1,5 1.500.000 [45b] Yekûn 4.045.287 Minhâ’l-ihrâcât 268.747 Be cihet-i techîz ve tekfîn ve iskāt ve it‘âm 9482 Be cihet-i edâ-i deyn-i Baroh? 4800 Be cihet-i edâ-i deyn-i …? 6000 Be cihet-i edâ-i deyn-i Yahya Çelebi 2000 Be cihet-i Ahmed b. Süleyman Çavuş 2000 Be cihet-i ihrâc-ı havâlât-ı mevâcib fî şehr 17 3465 Be cihet-i resm-i kısmet 55.000 Be cihet-i ihzâriyye ve hücec ve sicillât 3000 Be cihet-i kalemiyye ve kâtibiyye 3000 Be cihet-i dellâliyye 2000 Be cihet-i deyn-i cânib-i mîrî 1500 El-Bâkī beyne’l-verese Hisse-i an zevceteyn 472.067 Hisse-i ibn 1.652.236 Hisse-i ibn 1.652.236

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 145 - Hüküm no: 189 - Orijinal metin no: [45a-1])﻿

﻿

﻿

190. Hüküm

Osman b. Ali’nin, ölen Sabur Hâtun bt. Ahmed’in usûbet-i nesebiye cihetinden vârisi olduğu

Vech-i tahrîr-i sicil budur ki Hâric-i Galata’da Hacı Memi mahallesinde vefât eden Sabur Hâtun bt. Ahmed’in ceddinin oğlunun oğlu olup usûbet-i nesebiyye cihetinden vârisi olup nakl-i şehâdet ile isbât-ı verâset eden Osman b. Ali meclisi şer‘-i şerîfe işbu bâ‘isü’s-sicil Halil Reis b. Hızır ile hâzırân olduklarında takrîr-i kelâm edip bundan akdem mûrisem müteveffât-ı mezbûre fevt oldukda muhallefâtın emîn-i beytülmâl kabz edip mezbûr Halil Reis zevi’l-erhâm tarafından vâris olmağla isbât-ı verâset eyleyip muhallefâtından bir mikdâr mâl kabz eylemişidi hâlen ben mezbûrdan mukaddem vâris olduğum isbât eyleyip muhallefâtı cemî‘an buna hükm olundukda mâbeynimize muslihûn tavassut eyleyip cemî‘ muhallefât-ı makbûzasın kalîl ve kesîr bin beş yüz akçeye sulh eylediklerinde ben dahi meblağ-ı mezbûr bedel-i sulhu alıp kabz edip zimmeti mûrisemin mîrâsına müte‘allik da‘vâdan umûmen ibrâ ettim min ba‘d benden veyâhud vekîlimden husûs-ı mezbûra müte‘allik mezbûr Halil Reis ile da‘vâ sâdıra olursa lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a olmaya deyicek gıbbe’t-tasdîk kaziyye bi’t-taleb kayd-ı sicil olundu.

Şuhûdü’l-hâl: Hacı Nasuh b. Ramazan, Pîrî b. Hasan, Hacı Mehmed b. Hüseyin, Hacı Mustafa b. Hasan, Mehmed b. Murad el-İmâm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 146 - Hüküm no: 190 - Orijinal metin no: [45b-1])﻿

﻿

﻿

191. Hüküm

Tereke kaydı (Noksan hüccet)

Sırma meblağ 100 fî 18 1800 Yekûn 23.595 Minhâ Müjdegân 1400 Harc-ı pereme (…) Resm-i kısmet (…) Ümmî …? 2000 Kâtibiyye-i emîn 400 Kassâm kâtibine 600 Dîdebâniyye İhzâriyye Dellâliyye Hammâliyye Kirâ-i dükkân harc-ı ma‘kūle yekûn 6860 Cem‘an 16.735

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 147 - Hüküm no: 191 - Orijinal metin no: [46a-1])﻿

﻿

﻿

192. Hüküm

Ölen Odabaşı Hasan’ın evinin, karısı Aynî Hâtun bt. Abdullah’a olan borcuna karşılık karısına verildiği

Mahmiye-i beytülmâl emîni olan Musa Çavuş b. Kaya mahfili kazâda mahmiye-i mezbûre mahallâtından Bereketzâde mahallesi sâkinlerinden olup Kuruçeşme nâm mevzi‘de fevt olan odabaşı Hasan nâm müteveffânın zevcesi Aynî Hâtun bt. Abdullah’ın husûs-ı âti’z-zikri tasdîka vekîl olup vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbite olan işbu hâmilü’l-kitâb fahrü’l-akrân Yusuf b. Mahmud mahzarında takrîr-i kelâm ve tebyîn-i merâm kılıp dedi ki müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi mezbûre Aynî Hâtun’un mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir cânibi Bayram Reis mülküne ve bir cânibi Ahmed Yeniçeri mülküne ve bir cânibi Âişe Hâtun mülküne ve bir tarafı tarîk-i âma müntehî olan mülk menziline müteveffâ-yı mezbûr ba‘zı binâ ihdâs eylediği sâbit olucak Mustafa b. İbrahim ve Ali Çavuş b. Abdullah ve İsa b. Abdurrahman ve cemm-i gafîr ve cemâ‘at-i kesîre ile menzili mezbûr üzerine varılıp zikr olunan binâya nazar olundukda yirmi bir bin akçe takvîm olunup mezbûre Aynî’nin zevci müteveffâ-yı mezbûr zimmetinde on bin akçe mehr-i müeccel ve on bir bin akçe dahi karz-ı hasenden cem‘an yirmi bir bin akçe hakk-ı şer‘îsi olduğu bi hasebi’ş-şer‘ sâbit ve zâhir oldukda müteveffâ-yı mezbûrun zikr olunan binâsını zevcesi merkūme Aynî’nin yirmi bin akçe deynine tuta verip teslîm eyledim ol dahi zikr olunan deyne tuta kabûl eyledikde vekîl-i mezbûr Yusuf Bey emîn-i merkūm Musa Çavuş’un kelâmını vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk eyledikde mâ vaka‘a kayd olundu. Tahrîren fî evâhiri Zilhicce sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Abdülkādir b. Hacı, Musli b. Abdullah, Mehmed b. Hasan el-İmâm, Mehmed b. Mustafa, Ali b. Abdullah, İsa b. Abdurrahman ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 147 - Hüküm no: 192 - Orijinal metin no: [46a-2])﻿

﻿

﻿

193. Hüküm

Emine bt. Mehmed’in kocasında mehir alacağı olduğu

Mustafa b. Vildan el-İmâm ve Mustafa b. Hüseyin el-Müezzin nâm kimesneler, emîn-i Beytülmâl Musa Çavuş b. Kaya ve kâtibi Ali Çelebi b. Mustafa mahzarında, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Cihangir mahallesinde bundan akdem fevt olan Memi Reis b. Abdullah’ın zevcesi Emine bt. Mehmed’in vekîl-i şer‘îsi olan hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed b. Espiye?’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i mezbûrenin müteveffâ-yı merkūm zevcinin zimmetinde mehr-i müeccelinden dört bin akçe hakkı vardır. Müdde‘iyye-i merkūmeye meblağ-ı merkūmu bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb almadığına, zimmetini ibrâ etmediğine ve borcu iskāt etmediğine dâir yemîn verilmesinden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmasından sonra mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilhicce sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Sefer Efendi b. Mustafa, Mustafa b. Ali, Mehmed b. Mustafa, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 148 - Hüküm no: 193 - Orijinal metin no: [46b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

194. Hüküm

Hasan Odabaşı’nın terekesi

Muhallefâtü’l-merhûm Hasan Odabaşı el-müteveffâ der kazâ-i Gelibolu es-sâkin fî min mahallâtı Galata el-mahmiyye el-vâki‘. Tahrîren fî evâsıtı Zilhicce ( ). Tac ma‘a destâr-ı köhne 290 Yastık 52 Dolama sürh 840 Çuka mor pâre zirâ‘ 1.5 305 Çuka siyah zirâ‘ 3.5 610 Sahan-ı çini 10 290 Kürde 90 Def‘a sahan-ı çini sofra 1 161 Döşek 190 Yastık aded 2 116 Ferâce lâciverdî 1 106 Velense beyaz 245 Destâr köhne 242 Miyânbend 300 Çuka-i sebze …? zirâ‘ 2 380 Kemha-i sebz pâre 126 Çuka-i sürh zirâ‘ 6.5 2185 Çuka-i mor pâre 320 Tülbent örtü 100 Makrama-i Bağdâdî fî 200 30 Kapaklı tas 200 Kürk köhne 100 Yorgan-ı yemeni 180 Badincî çakşır 75 Çakşır-ı mor çuka 256 Kaliçe-i kebîr 115 Yorgan-ı diğer 115 Çakşır-ı diz 75 Çuka-i sebz zirâ‘ 2 ve rub‘ 360 Çuka-i sebze zirâ‘ 4.5 900 Serpûş sahan aded 4 108 Sahan aded 5 80 [47a] Kotas? bâ kemer 2180 Kemer 1600 Hindî kirpas 200 Tafta-i Şam pâre 368 Pây-ı pûş-ı Arab 32 Tülbent köhne aded 3 219 Kavuk aded 2 40 Mücevveze 52 Nacak aded 2 60 Rikâb-ı zer 820 Def‘a rikâb-ı zer 320 Rikâb-ı küft 474 Köhne ferâce sürh bâ post-ı köhne 600 Tirkeş bâ kemer aded 3 685 Kavs aded 1 132 Şiş sîmîn 2460 Kılıç bâ kemer aded 2 10.500 Kılıç sâde 4415 Kılıç-ı Rûmî aded 1 3500 Gaddâre aded 2 7216 Kemer raht aded 3 13.354 Raht-ı Sinan Paşa sîmîn dirhem fî 9, 274 2475 Bâzûbend an zer 890 Serc-i sîmîn 1800 Serc-i telâtîn 411 Lihâf-ı Çağa 1031 İhrâm beyaz aded 3 1197 Çultar sürh 164 Velense sürh aded 2 962 Sumak aded 1 200 Sahan ve tepsi-i kebîr ve sagīr aded 15 770 Güğüm aded 2 556 Leğen bâ ibrik 152 Leğen-i berber 43 Fincan aded 3 80 Yastık-ı serâser aded 3 beher dâne 640 1200 Kebe-i sürmâî dîvân 330 Keçe-i Selânik 2 900 Peşkir 102 Sofra-i telâtîn 102 Eğin kürkü beyaz 330 Safa 32 Şamdan 52 Sandık-ı mefraş 130 Sandık sepet 1 çift 455 Nukūd meblağ 3600 [47b] Yekûn El-Bâkī Edâ-i düyûn 33.184 Be cihet-i deyn-i müsbet Müstedâm Bey 3500 Be cihet-i deyn-i Mehmed b. Abdullah 5000 Be cihet-i deyn-i müsbet La‘lî Reis 900 Be cihet-i Abdi Reis 1000 Be cihet-i deyn be servardiyân 8000 Be cihet-i edâ-i düyûn-ı müteferrika ki an yedi Hüsrev Bey en-Nâzır be ulûfeciyân-ı Hazreti Siyavuş Paşa dâde an mevâcib-i îşân der uhde-i mütevellî mânde bûd cem‘an deyn 14.784 El-ihrâcât 8000 Be cihet-i techîz ve tekfîn 3000 Be cihet-i resm-i kısmet 1500 Be cihet-i harc-ı ma‘kūl ve hüccet ve sicillât ve ihzâriyye 1500 El-Bâkī 83.722 Hisse-i zevce sümün 10.465 Hisse-i bint 73.457 An câriye berâ-yı hizmeti sagīre 8000

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 148 - Hüküm no: 194 - Orijinal metin no: [46b-2])﻿

﻿

﻿

195. Hüküm

Ölen Memi Ağa’nın terekesini alıp Hazine-i âmire’ye teslim eden beytülmal emini Musa Bey b. Kaya’nın, vârisi olduğunu ispat eden Murad Bey b. Abdullah’a terekeyi teslim ettiği

Oldur ki Mahmiye-i Galata’da bi’l-fi‘l emîn-i beytülmâl-i hâssa olan fahrü’l-ümenâ’i’l-mu‘temedîn Musa Bey b. Kaya ile kasaba-i Beşiktaş’da müteveffâ olan merhûm Memi Ağa’nın karındaşı olan Murad Bey b. Abdullah ile meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup ve takrîr-i merâm edip mukaddemâ müteveffâ-yı mezbûrun dokuz yüz yirmi dört sikke filorisi ki yüz on bin sekiz yüz seksen akçe eder kabz olunup hızâne-i âmire’ye teslîm eylemişdim ba‘dehû verâsetin isbât edip geri edâsı lâzım gelmeğin makbûzum olan beytülmâl-i müslimînden verilmek fermân olunmuşidi binâen alâ zâlik Beşiktaş’da müteveffâ olan Mehmed b. Hasan muhallefâtından kırk sekiz bin yedi yüz yetmiş üç akçe ve Kasımpaşa’da fevt olan Sinan b. Abdullah muhallefâtından sekiz bin beş yüz yirmi yedi akçe ve dâhil-i Galata’da vefât eden Murad Ağa muhallefâtından otuz üç bin beş yüz seksen akçe ki cem‘an yüz on bin sekiz yüz seksen akçe olur teslîm eyledim deyicek bi’l-muvâcehe mesfûr Murad Bey dahi meblağ-ı mezbûru [48a] bî-kusûr alıp kabz eyledim deyicek emîn-i mezbûr zimmetinde bir akçe ve bir habbe hakkım kalmadı deyû i‘tirâf edip emîn-i mezbûru kelimât-ı meşrûhasında tasdîk edicek kaziyye bi’t-taleb kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâili Saferi’l-hayr li sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-cüyûş Rıdvan Çavuş, Mustafa Çavuş b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 150 - Hüküm no: 195 - Orijinal metin no: [47b-1])﻿

﻿

﻿

196. Hüküm

Kurd adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim, Hüdâverdi b. Mahmud’u, Kasımpaşa kasabasında bundan akdem babası fevt olan Kurd nâm sagīre, babasından intikāl eden malların muhâfazası ve zabt-ı ahvâli için ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî şehri Şa‘bân sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Ali, Ramazan b. Şehsuvar, Mustafa b. Abdülkerim.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 151 - Hüküm no: 196 - Orijinal metin no: [48a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

197. Hüküm

Cafer Paşa’nın İspanyol asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim câmi‘ü’l-mehâmid ve’l-mekârim Hazreti Cafer Paşa b. Abdülmennân kıbelinden ikrâra vekîl edilen Yusuf b. Abdullah meclisi şer‘-i kavîme hâzır olup vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbit oldukdan sonra, müvekkili mûmâ-ileyhin mukaddemâ mal mukābili kitâbete kesdiği İspanyol asıllı, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sağ eli baş parmağı kesik Efrencî Bastiyan v. Loz nâm abd-i memlûkünden kitâbet bedelini aldığını bi’l-vekâle ikrâr etti. Kitâbet bedelinden abd-i mezbûrun zimmetinde bir akçe ve bir habbe bâkī kalmadı. Onu âzâd edip serbest bırakdı. Abd-i mezkûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür oldu. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilevvel sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin Bey b. Abdullah, Murad b. Abdullah, Hızır Reis b. Mahmud.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 151 - Hüküm no: 197 - Orijinal metin no: [48a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

198. Hüküm

Sabire bt. Abdullah Hâtun’un terekesi

Defter oldur ki Mahmiye-i Galata hâricinde Hacı Memi mahallesinde sâkinelerinden Sâbire bt. Abdullah Hâtun fevt olup ve beytülmâl emîni yedinden füruht olduğunu beyân eder. El-Vâki‘ fî 18 Saferi’l-muzaffer sene 998. Hediye-i Kelâm-ı Şerîf 90 Bahâ-i hâne der mahalletü’l-mezbûr 27.500 Döşek-i beledî 240 Çuka-i kürk köhne 31 Kaliçe-i köhne 21 Döşek-i Filibe? 71 Yorgan-ı köhne 51 Çarşaf köhne 22 [48b] Kebelik 37 Döşek-i beledî 180 Kilim-i alaca 150 Çarşaf köhne 32 Kuşak köhne 3 arakiyye 3 Kevgir sahan 20 Havan 47 Tas ma‘a ibrik-i köhne 22 Mor çuka köhne 193 Sandık köhne 42 Yastık köhne 46 Yastık köhne 32 Minder yüzü köhne 22 Tencere 40 Bakraç köhne 28 Sahan 41 Sahan ve tâbe köhne 20 Yastık köhne 42 Yastık 59 Yastık köhne 8 Tepsi-i börek 2 52 Safa 40 Yastık köhne 35 Yorgan köhne 131 Zıbın-ı sürh köhne 62 Tezgâh-ı cüllâh 80 Mehr-i zevce 500 Cem‘an 30.065 Minhâ ihrâcât ve mesârif 4447 Be cihet-i ihzâriyye 40 Be cihet-i müjdegâne 1000 Be cihet-i dellâliyye 590 Be cihet-i hüccet ve sicil 80 Be cihet-i hammâliyye 22 Be cihet-i deyn-i sâbit 500 Be cihet-i kalemiyye-i kâtib 810 Be cihet-i kirâ-i dükkân 16 Be cihet-i resm-i kassâm 405 Be cihet-i tekfîn 1000 El-Bâkīye 12.801 Hisse-i zevc nısf-ı mâl 12.809 Hisse-i sânî makbûz-ı beytülmâl 12.809

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 151 - Hüküm no: 198 - Orijinal metin no: [48a-3])﻿

﻿

﻿

199. Hüküm

Sâkine bt. Murad Reis’in Frenk asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Fahrü’l-muhadderât Sâkine bt. Murad Reis kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Ahmed b. Abdullah ve Sefer b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Memi b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkile-i mezbûresinin, Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, elâ gözlü, köse, başında eser-i cerh, iki kaşı arasında ben bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Homerne v. İston nâm abd-i memlûkünü, kendisinden râyicü’l-vakt dokuz bin akçe bedel-i kitâbet alarak âzâd edip kitâbete kesdiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezkûr tarafından tasdîk edildi. Abd-i merkūm bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ilevvel sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 152 - Hüküm no: 199 - Orijinal metin no: [48b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

200. Hüküm

Mustafa Çavuş b. Abdülmennân’ın teyzesine mirasçı olduğu

Za‘îm Mustafa Bey b. Abdullah ve sipâhi oğlanları tâifesinden Hüseyin Bey b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, Beşiktaş kasabasında bundan akdem fevt olan merhûme Fâtıma bt. Abdullah’ın muhallefâtına vâzı‘ayn-i yed olan Galata beytülmâl-i hâssa emîni fahrü’l-emâsil Musa Bey b. Kaya ve kâtibi Ali Bey b. Abdullah mahzarlarında, fahrü’l-akrân Mustafa Çavuş b. Abdülmennân kıbelinden isbât-ı verâsete vekîl-i şer‘î edilen hâmil-i hâze’l-kitâb mefharü’l-küttâb Derviş Çelebi b. Abdülvehhâb’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffât-ı mezbûre Fâtıma Hâtun, zevi’l-erhâm cihetinden müvekkili mezbûrun mûrisidir. Zira müvekkili merkūmun annesinin müslüman olmasından sonraki adı da Fâtıma idi. Mezbûre Fâtıma muhallefâtı zabt edilen Fâtıma’nın ana baba bir karındaşıdır. Babalarının adı Noabuk el-Çerkesî, annelerinin ismi İcencu’dur. Muhallefâtı zabt edilen Fâtıma’nın önceki ismi Loli, müvekkili merkūmun annesinin önceki ismi Lesuk’tur. Verâseti, kız karındaşının oğluna münhasırdır. Ondan başka vâris veya terekeye müstehık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Tahrîren fî evâili Rebî‘ilevvel sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-cüyûş Rıdvan Çavuş, Mustafa b. Abdullah er-Reis, Ahmed Bey b. Mirza ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 153 - Hüküm no: 200 - Orijinal metin no: [49a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

201. Hüküm

Murad b. Abdullah’ın hür olduğu

Sinan Paşa câmi‘i imâmı mefharü’l-eimme Nebi Halîfe ve Memi Reis b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup babası bundan akdem fevt olan Mustafa b. Kubaz nâm kimesne mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Murad b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ-yı mezbûr, hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde müdde‘î-i merkūmu âzâd ve tahrîr etmişdi. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilevvel sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Abdullah, Şaban b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah, Mehmed Reis b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 153 - Hüküm no: 201 - Orijinal metin no: [49a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

202. Hüküm

Reyhan b. Abdullah’ın hür olduğu

Fahrü’l-muhadderât Hatice Hâtun bt. Mahmud kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Mehmed b. Mustafa ve Hamza b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan İhsan b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup müvekkile-i mezbûresinin, babası Mahmud’un hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde, kendisini rıkkını mu‘terif olan Habeşiyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, yanağında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Reyhan b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü kendi yanında âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf ettiğini ikrâr etti. Elân abd-i mezkûr sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hürdür. Vâki‘ ikrâr abd-i merkūm tarafından tasdîk edildi. İkrârı mûcebince ıtkına hükm edildi. Cerâ zâlike fî evâili Rebî‘ilevvel sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Derviş b. Abdullah, Mehmed b. Ali, Mehmed b. İslâm, Mahmud Ali b. Ali.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 153 - Hüküm no: 202 - Orijinal metin no: [49b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

203. Hüküm

Françesko v. Françesko’nun hür olduğu

Fahrü’l-muhadderât Hatice Hâtun bt. Mahmud kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti sâbit olan fahrü’l-muharrirîn İhsan Çelebi b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkile-i mezbûresinin babasının hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde kendi yanında orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, başında eser-i cerh bulunan Françesko v. Françesko nâm zimmî abd-i memlûkünü âzâd ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezkûr sâir ahrâr-ı asliyyîn-i zimmiyyîn gibi hürdür. Vâki‘ ikrâr abd-i merkūm tarafından tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ilevvel sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 154 - Hüküm no: 203 - Orijinal metin no: [49b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

204. Hüküm

Perviz b. Abdullah’ın hür olduğu

Fahrü’l-muhadderât Hatice Hâtun bt. Mahmud kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekîl edilen fahrü’l-küttâb İhsan b. Abdülvehhâb, müvekkile-i mezbûresinin [babasının] kendisine rıkkını mu‘terif olan, Macariyyü’l-asl, uzun boylu, çatık kaşlı, boynunda eser-i cerh bulunan sol elinin şehâdet parmağında alâmet bulunan hâfız-ı hâze’l-kitâb Perviz b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü kendi yanında âzâd ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezkûr sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hürdür. Vâki‘ ikrâr abd-i merkūm tarafından ikrâr edildi. İkrârı mûcebince ıtkına hükm edildi. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 154 - Hüküm no: 204 - Orijinal metin no: [49b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

205. Hüküm

Sünbül Ağa’nın hür olduğu

Fahrü’l-muhadderât Hatice Hâtun bt. Mahmud kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Mehmed b. Mustafa ve Hamza b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan İhsan Bey b. Abdullah, müvekkile-i mezbûresinin babası Mahmud’un orta boylu, zenci, tavâşî ve yüzünde âsâr-ı cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Sünbül Ağa b. Abdullah’ı âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr abd-i merkūm tarafından tasdîk edildi. İkrârı mûcebince ıtkına hükm edildi. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 154 - Hüküm no: 205 - Orijinal metin no: [49b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

206. Hüküm

Cafer Ağa’nın kölesini azat ettiği

Fahrü’l-ekârim kapudân Cafer Ağa b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti reis-i sultânî Murad b. Abdullah ve Memi Reis b. Abdullah ve Mustafa b. Mehmed’in şehâdetleri ile sâbit olan reis-i sultânî Ahmed b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun emred, beyaz tenli, elâ gözlü, açık kaşlı, başında ve sol dirseğinde eser-i cerh bulunan Yusuf b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür oldu. Vâki‘ ikrâr abd-i merkūm tarafından tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilevvel sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Bey b. Abdullah, Bâli b. Mehmed, Kurd Çelebi b. Abdülcebbâr, Cafer Ağa b. Abdullah et-Tavâşî, Cafer Ağa b. Abdullah Reis-i sultânî ve Memi Reis b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 155 - Hüküm no: 206 - Orijinal metin no: [50a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

207. Hüküm

Mustafa Bey’in Macar asıllı cariyesini azat ettiği

Zevvâk-ı sultânî fahrü’l-akrân Mustafa Bey b. Abdülmennân, uzun boylu, elâ gözlü, açık kaşlı, boynunda eser-i cerh bulunan Macariyyetü’l-asl Servinaz bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr, câriye-i merkūme tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilevvel sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Receb b. Abdullah, Mustafa b. Hızır, Musa Reis b. Abdullah, Bâli b. Memi, Yusuf b. Abdullah, Hızır b. Mahmud er-Reis.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 155 - Hüküm no: 207 - Orijinal metin no: [50a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

208. Hüküm

Mirza b. Abdullah’ın Osman Subaşı’da ödünçten alacağı olduğu

Mustafa b. Tur Ali ve Hızır b. Mahmud Reis ve Çâker b. Abdullah Reis ve Ahmed b. Abdullah er-Râcil nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, merhûm Osman Subaşı b. Nasuh’un muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan mahmiye-i Galata’da vâki‘ Beytülmâl-i hâssın emîni Musa Bey b. Kaya mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Mirza b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûrun, müteveffâ-yı merkūm Osman Subaşı’nın zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden râyicü’l-vakt dört bin akçe hakkı vardır. Müdde‘î-i mezbûra meblağ-ı merkūmu kısmen veya tamâmen almadığına, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb zimmetini kısmen veya tamâmen ibrâ etmediğine dâir yemîn verilmesinden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmasından sonra şehâdetleri mûcebince hükm edildi. Tahrîren fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Perviz Bey b. Abdullah, …? b. Abdülkerim.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 155 - Hüküm no: 208 - Orijinal metin no: [50a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

209. Hüküm

Memi b. Abdullah’ın Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Fahrü’l-muhadderât Sâkine bt. İdris kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Ahmed b. Abdullah ve Sefer b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Memi b. Abdullah, müvekkili mezkûrunun Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, elâ gözlü, köse, başında eser-i cerh, kaşları arasında ben bulunan Homerne v. İston nâm abd-i memlûkünü râyicü’l-vakt yedi bin akçe bedel-i kitâbet alarak kitâbete kesip âzâd ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr abd-i merkūm tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ilevvel sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Mehmed, Hüseyin b. Abdullah, Memi Reis b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 156 - Hüküm no: 209 - Orijinal metin no: [50b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

210. Hüküm

Ali Çelebi’nin Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Reis-i sultânî Ali Çelebi b. Yusuf meclisi şer‘a hâzır olup çatık kaşlı, kara gözlü, alnında eser-i cerh bulunan Efrenciyyü’l-asl Mori v. Pekuli nâm zimmî abd-i memlûkünü âzâd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilevvel sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Abdülkādir Hacı, Bayram b. Abdullah, Veli b. Abdullah er-Reis, Mehmed b. Derviş, Mahmud b. İslâm, Mahmud b. Receb el-İmâm, Piyâle b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 156 - Hüküm no: 210 - Orijinal metin no: [50b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

211. Hüküm

Mahmud b. Abdullah’tan, karısı Letâfet bt. Abdullah ile oğullarına kalan miras hisselerine, Mehmed b. Mahmud’un müdahalesinin engellenmesi (Noksan hüccet)

Oldur ki Kasımpaşa mahallâtından Kulaksız mahallesi sâkinlerinden işbu râfi‘atü’l-kitâb Letâfet bt. Abdullah nâm kimesneyi Mehmed b. Mahmud nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe ihzâr eyledikde takrîr-i kelâm edip bundan akdem mezbûre Letâfet’in zevci olup fevt olan Mahmud b. Abdullah fevt oldukda Mehmed ve Mustafa nâm oğulların ve zevcesi mezbûreyi terk eyleyip ba‘dehû mezbûrân Mehmed ve Mustafa vefât edip vâlideleri mezbûre Letâfet’e sülüs hisse değip bir rub‘u asabenin olup ben mezbûrların ibn-i âmları iken merkūme Letâfet farz ve redle cümle malların kabz edip bana hissemi vermede ta‘allül eder taleb ederim deyicek gıbbe’s-suâl mezbûre Letâfet mezbûr Mehmed’in vâlidi Mahmud merkūm Mahmud müteveffâ ile iken karındaşı oğulları olduğun inkâr edip oğullarım intikāl edeli on beş yıla karîbdir nice def‘a hükkâma mürâfa‘a olduğumuzda ikāmet-i şuhûddan âciz olup şuhûdu meclisi şer‘de tarh olunmuşdur deyicek müdde‘î-i mezbûr istişhâd olundukda dârü’l-harbden çıkıp müslüman olmuş kimesnelerden Şaban b. Abdullah ve Cafer b. Abdullah li ecli’ş-şehâde hâzırân olup biz dârü’l-harbden mezbûrân Mahmudların şeylerin biliriz deyicek şehâdete tesaddî edip vâlidleri ( ).

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 156 - Hüküm no: 211 - Orijinal metin no: [50b-3])﻿

﻿

﻿

212. Hüküm

Ölen Gülahmer bt. Abdullah’tan, mu‘takası Hatice Hâtun’a kalan ev hissesinin sulh yoluyla Osman b. Abdullah’a satıldığı

<

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 157 - Hüküm no: 212 - Orijinal metin no: [51a-1])﻿

﻿

﻿

213. Hüküm

Sâre Hâtun bt. Mustafa’nın, kocası Mehmed Çelebi b. İlyas’tan kalan hisse için Muslihiddin b. Abdullah’ı vekil tayin ettiği

Kasımpaşa mahallâtından ( ) Mescid mahallesinde müteveffâ olan Mehmed Çelebi b. İlyas’ın zevcesi Sâre Hâtun bt. Mustafa mahfili kazâda müteveffâ-yı mezbûrdan intikāl eden hisse-i şer‘iyyesini da‘vâ ve kabzına Muslihiddin b. Abdullah nâm kimesneyi vekîl nasb eyleyip vekâlet-i mezbûreyi merkūm Muslihiddin kabûl ve vech-i meşrûh üzre hizmetine, müte‘ahhid olup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî kayd şüd. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr. Fî Saferi’l-muzaffer ( )

Şuhûdü’l-hâl: Ömer b. Abdullah, Mustafa b. Durali, Ali Bey b. Süleyman.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 158 - Hüküm no: 213 - Orijinal metin no: [51a-2])﻿

﻿

﻿

214. Hüküm

Mehmed b. Ali ile Âişe Hâtun bt. Ömer’in nikahlandığı

Ayasofya mahallesinde sâkin olan Mehmed b. Ali ve Âişe Hâtun bt. Ömer ile hâzırân olup mezbûre Âişe akd olundukda on beş bin akçe mehr-i müeccel akd olunup ve elli bin akçe ağırlık dedikleri mehr-i mu‘accel yedine teslîm olundukda ikrârı bi’t-taleb kayd-şüd.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Mustafa, Hüsrev b. Abdullah, Musli b. Ali, Mehmed b. Ahmed, Şükrü b. Veli.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 158 - Hüküm no: 214 - Orijinal metin no: [51b-1])﻿

﻿

﻿

215. Hüküm

Osman Yeniçeri b. Abdullah’ın, ölen Nikola v. Deçkar’daki alacağını beytülmal emininden talep ettiği

Hâric-i Galata’da karye-i Litroz’da fevt olan Nikola v. Deçkar [nâm] zimmînin dâyinlerinden Osman Yeniçeri b. Abdullah mahfili kazâda müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan beytülmâl emîni Musa Çavuş b. Kaya’nın muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ eyleyip müteveffâ-yı mezbûr zimmînin zimmetinde on bir bin beş yüz akçe hakkım vardır hâlen muhallefâtından taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd udûlden Hüseyin b. Abdullah er-Râcil ve Mustafa b. Abdullah er-Râcil nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffânın mezbûr Osman Yeniçeri’ye on bir bin beş yüz akçe deynim vardır deyû ağzı ikrârına şâhidleriz şehâdet dahi eyleriz deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eyleyip ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra kayd-şüd. Fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Ahmed, Ali b. Kasım, Mustafa b. Mehmed, Hasan Reis b. Yusuf, Hayreddin b. Hızır.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 158 - Hüküm no: 215 - Orijinal metin no: [51b-2])﻿

﻿

﻿

216. Hüküm

Hüsam Reis b. Abdullah’ın terekesi

Kaziyye oldur ki Mahmiye-i Galata hâricinden Kasımpaşa mahallesinden fevt olan Hüsam Reis b. Abdullah’ın sulbî oğlu Mehmed ve Mustafa ve Ahmed ve kızı Sâliha ve zevcesi Fâtıma bt. Abdullah nâm kimesnelere terk edip tevzî‘ olunan defterdir. Sene 999 min Saferi’l-muzaffer. Hasene sikke aded 800 ale’l-hesâb 96.120 Ferâce sebz 700 Ferâce lâciverdî 1200 Ferâce sebz 800 Kürklü ferâce 2500 Pereme-i köhne 300 Forsa esirler 115.500 Yekûn 216.920 Tatavla’da bağlar ve ber vech-i tahmîn 3000 Hacı Memi mahallesinde bahçe ber vech-i iştirâk 40.000 Dükkânlar ber vech-i tahmîn 20.000

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 159 - Hüküm no: 216 - Orijinal metin no: [51b-3])﻿

﻿

﻿

217. Hüküm

Hüsam Reis’in kölesinin sözleşmeli olarak azat edildiği

( ) beş yıl hizmet eylemek üzre kitâbete kesmişdir efendim fevt olmağla temessük taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd Ali b. Ahmed ve Perviz b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî şehri Zilhicce sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: eş-Şuhûdü’s-sâbikūn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 159 - Hüküm no: 217 - Orijinal metin no: [52a-1])﻿

﻿

﻿

218. Hüküm

Ölen Hüsam Reis b. Abdullah’ın, kölesi Keyvan b. Abdullah’ı beş yıl oğullarına hizmet edip azat olması için anlaştığı (mükâtebe)

Mahmiye-i Galata hâricinde Kasımpaşa mahallâtından Tahtakadı mahallesinde fevt olan merkūm Hüsam Reis b. Abdullah nâm müteveffânın işbu orta boylu, sarışın, sağ elinin baş parmağı mecrûh olan Rûsiyyü’l-asl Keyvan b. Abdullah nâm gulâm mahfili kazâda müteveffâ-yı merkūmun tenfîz-i vesâyâ-yı mu‘ayyenesine vasiyy-i muhtâr olan zevcesi Fâtıma bt. Abdullah muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ eyleyip müteveffâ-yı merkūm hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde oğullarına beş yıl hizmet etmek üzre beni kitâbete kesmişdir hâlen kıbel-i şer‘den temessük taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd es-Seyyid Ali b. Ahmed ve Perviz b. Abdullah nâm kimesneleri ecli’ş-şehâde meclisi şer‘a hâzırân olup meclisi şer‘a hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtında oğullarına beş yıl hizmet edip âzâd olsun dedi biz şâhidiz şehâdet dahi eyleriz deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup ketb ve imlâ olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Tahrîren fî şehri Zilhicce min şühûri sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: eş-Şuhûdü’s-sâbikūn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 160 - Hüküm no: 218 - Orijinal metin no: [52a-2])﻿

﻿

﻿

219. Hüküm

Ölen Hüsam Reis b. Abdullah’ın, kölesi Yusuf’u beş yıl oğullarına hizmet edip azat olması için anlaştığı (mükâtebe)

Mahmiye-i Galata hâricinde Kasımpaşa mahallâtında Tahtakadı mahallesinde fevt olan merhûm Hüsam Reis b. Abdullah’ın işbu orta boylu, açık kaşlı, gök elâ gözlü, Rûsiyyü’l-asl Yusuf nâm gulâm meclisi şer‘de müteveffâ-yı mezbûrun tenfîz-i vesâyâ-yı mu‘ayyenesine vasiyy-i muhtâr olan zevcesi Fâtıma bt. Abdullah mahzarında takrîr-i da‘vâ eyleyip müteveffâ-yı mezbûr efendim hâl-i hayâtında oğullarına beş yıl hizmet eylemek üzre beni kitâbetine kesmişdir hâlen kıbel-i şer‘den temessük taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd es-Seyyid Ali b. es-Seyyid Ahmed ve Perviz b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûr oğullarına beş yıl hizmet edip âzâd olsun dedi biz şâhidiz şehâdet dahi eyleriz dediklerinde şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup bu vesîka-i enîka ketb ve imlâ olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî Zilhicce sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: eş-Şuhûdü’s-sâbikūn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 160 - Hüküm no: 219 - Orijinal metin no: [52a-3])﻿

﻿

﻿

220. Hüküm

Fâtıma bt. Abdullah’ın kocasına vasî olduğu

Seyyid Ali b. Ahmed ve Perviz b. Abdullah nâm kimesneler, hâric-i Galata mahallâtından Tahta Kadı mahallesinde bundan akdem fevt olan Hüsam Reis b. Abdullah’ın Mehmed ve Mustafa nâm şâbbeyni mahzarında, müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi hâmiletü hâze’l-kitâb Fâtıma bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ-yı mezbûr, kendi nefsine ve cemî‘ sülüs-i mâlından yaptığı vasiyyetlerinin tenfîzine zevce-i merkūmesini vasiyy-i muhtâr seçdi. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Mezbûre Fâtıma vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilhicce min şühûri sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: eş-Şuhûd es-sâbikūn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 161 - Hüküm no: 220 - Orijinal metin no: [52b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

221. Hüküm

Fâtıma bt. Abdullah’tan, kız kardeşi Âişe’ye düşen ev hissesinin Âişe’nin ölümüyle beytülmal emini tarafından Behram Ağa b. Abdülmennân’a satıldığı

Oldur ki Mahmiye-i Galata’da ve tevâbi‘inde hâlâ beytülmâlü’l-hâssa emîni olan fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Musa Çavuş b. Kaya ve şerîki Hasan Bey b. Abdullah ve kâtibi Ali Çelebi b. Mustafa meclisi şer‘-i şerîfde işbu hâmilü’l-kitâb kıdvetü’l-emâsil ve’l-akrân Behram Ağa b. Abdülmennân mahzarında bi tav‘ihim ikrâr ve i‘tirâf eyleyip dediler ki hâric-i Galata’da Beşiktaş mahallâtında Câmi‘ mahallesinde müteveffât olup muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olduğumuz Fâtıma bt. Abdullah nâm müteveffânın zevci müteveffâ olan Rıdvan Bey b. Abdullah’dan olan kız karındaşı Âişe’ye müteveffât-ı merkūmun mahalle-i mezbûrede vâki‘ olup hudûdunun bir tarafı tarîk-i ammâ ve iki cânibi merkūm Hayreddin Paşa Evkāfı’na ve bir tarafı Yahşi Çelebi mülüküne müntehî olan bir selâmlığı ve iki karşı odaları ve bir sofa ve iki yer evlerin ve dehlizi ile ve hamamı ve matbahı ve bahçeyi ve eşcâr-ı müsmire ve gayrı müsmiresiyle ve muhavvatayı ve kenîf ve fırını müştemil olan menzilden değen hisseden mezbûre Fâtıma’ya südüs hisse değip mezbûre Fâtıma dahi fevt olup gayrı vârisi olmamağla muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olup mîrîye âid olmakile zikr olunan menzil sûk-ı sultânîde bey‘-i men yezîd olup cümle iki yüz bin akçeye karâr edip merkūme Behram Ağa’dan gayrı âhar ziyâde eder tâlib ve râgıb bulunmayıp mezbûre Fâtıma’ya değen südüs hisse iki yüz bin akçe hesâbından merkūm Behram Ağa’ya otuz üç bin akçeye bey‘ eyleyip meblağ-ı merkūm otuz üç bin akçe mezbûreye âid olup kabz eyleyip südüs hisse mezbûr Behram Ağa’ya teslîm eyledi dediklerinde mukırrûn-ı mezbûrûn Musa Çavuş ve Hüseyin Bey ve Ali Çelebi’nin vech-i meşrûh üzre ikrârlarına mukarrun lehü’l-merhûm Behram Ağa tasdîk edip zikr olunan menzilden südüs hisseden ki otuz üç bin akçe olur iştirâ eyledim dedikde ve sıhhat ve bey‘ u şirâya ve ikrâra ve tasdîka hükm olunup bu vesîka ber sebîl-i temessük ketb olunup [53a] yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu ki lede’l-hâce ihticâc oluna. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilhicce min şühûri sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 161 - Hüküm no: 221 - Orijinal metin no: [52b-2])﻿

﻿

﻿

222. Hüküm

Mehmed b. İskender’in evini vakfettiği

Elhamdü li veliyyihî ve’s-salâtü alâ nebiyyihî Muhammedin seyyidi rusulihî ve alâ âlihî ve sahbih. Ammâ ba‘d, işbu sahîh ve şer‘î bir hüccet ve mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden sarîh ve mer‘î bir vesîkadır. Sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât er-râgıb fi’s-sadakāt ve’l-meberrât er-râcî afve rabbihi’s-samed ulûfeci Mehmed b. İskender nâm kimesne, âti’z-zikr vakfına tescîl maksadıyla ve sâir umûr-ı vakf için mütevellî nasb ettiği Memi Reis b. Abdullah ile meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Bedreddin mahallesinde vâki‘, fevkānî iki beyti hâvî olup bir tarafdan dellâl Memi mülkü, diğer tarafdan vâkıf-ı mezbûr mülkü, öteki tarafdan tarîk-i âm ve diğer tarafdan da mekābir-i müslimîn ile mahdûd olan cemî‘ menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile, niyet-i sâfiye ve taviyye-i vâfiye ile haps edip vakf ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Menzili mezbûrda süknâyı evvelâ müddet-i hayâtınca nefsine, sonra Emine bt. Abdullah nâm zevcesine, sonra onun evlâdına, evlâd-ı evlâdına şart etti. Nesilleri inkırâza uğradığında cemî‘ vakfı mahalle-i mezbûre mescidi imâm ve müezzinine şart etti. Fevka’l-bâb olan menzili müezzine, diğerini imâma ta‘yîn etti. Her ikisinin de her gün üç def‘a sûre-i İhlâs’ı tilâvet edip sevâbını vâkıf-ı mezbûrun rûhuna hediye etmelerini şart etti. İnkırâzlarından sonra -ne‘ûzü billâhi min kahri’l-Kahhâr-menzil-i mezbûru Haremeyni şerîfeyn mütevellîsinin tasarrufunda olmak üzre Medîne-i münevvere el-mutahhara fukarâsına şart etti. Vâkıf-ı mezbûr, menzili mezkûru mütevellî-i mesfûra teslîm etti. O da tesellüm edip sâir mütevellîler evkāfda tasarruf ettikleri gibi tasarruf etti. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i mezkûr tarafından tasdîk edildi. Hâl bu minvâl üzre iken vâkıf-ı mezbûr, İmâm-ı A‘zam Ebû Hanîfe Nu‘mân b. Sâbit el-Kûfî katında vakf-ı akār gayrı lâzımdır diyerek vakfından rücû‘ etti ve menzili geri istedi. Mütevellî-i mezbûr, vakf-ı akār imâm-ı mezbûr indinde gayr-ı lâzım olsa da imâmeyn-i hümâmeyn Ebû Yusuf Yakub b. İbrahim el-İmâm es-sânî ve Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî katlarında lâzımdır deyû cevâb verdi ve hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ kitâb-ı müstetâbdan lüzûma hükm etmesini taleb etti. Hâkim-i mûmâ-ileyh de imâmeynin re’ylerine uyarak ve vakıf cânibini evlâ ve ercah görerek umûmen ve husûsen vakfın sıhhatine ve lüzûmuna hükm etti. Vakf-ı mezbûr bu sûretle tebdîl ve tağyîri asla câiz olmayacak şekilde lâzım ve müseccel oldu. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû [53b] inna’llâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfı ale’l-kerîm.” Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilka‘de min şühûri sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Halîfe b. Bâli el-İmâm, Ali b. İbrahim el-Müezzin, Memi Reis b. Abdullah, Ahmed b. Ali er-Reis, Hasan b. Hüseyin, Bayram b. Mirza, Seyyid Mehmed b. Abdurrahman, Mahmud b. Mehmed, Ahmed b. Abdullah el-Bevvâb, Hüseyin b. Abdullah, Üveys b. Ali ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 162 - Hüküm no: 222 - Orijinal metin no: [53a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

223. Hüküm

Hüsam Reis’in evini vakfettiği

Elhamdü li’llâhi’l-vâkıf ale’s-serâir ve’d-damâir … Ammâ ba‘d, işbu sahîh ve şer‘î bir hüccet ve mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden sarîh ve mer‘î bir vesîkadır. Seyyid Ali Çelebi b. Seyyid Ahmed ve Seyyid Yusuf b. Mehmed ve Perviz Bey b. Abdullah ve Mahmud b. Ferhad ve Hasan Halîfe b. Kasım el-İmâm nâm kimesneler, hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Kasımpaşa mahallâtından Tahta Kadı mahallesinde bundan akdem fevt olan reis-i sultânî Hüsam Reis’in Mustafa ve Mehmed nâm sagīreynine kıbel-i şer‘-i şerîfden mansûb vasî olan Hüdâverdi b. Mahmud mahzarında ve müteveffâ-yı merkūmun Mehmed nâm oğlu mahzarında, müteveffâ-yı merkūmun zevcesi hâmiletü hâze’l-kitâb Fâtıma bt. Abdullah nâm hâtundan ve âti’z-zikr vakfa tescîl maksadıyla mütevellî olan Veli Bey b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ-yı merhûm ve mağfûrun-leh, maraz-ı mevtinde dünyânın fânî ve âhiretin bâkī olduğunu idrâk ettiğinde hâlis-i malından ve etyab-ı menâlinden ihrâc ve ifrâz edip niyet-i sâfiye ve taviyye-i vâfiye ile, işbu vakfın kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘, altlarında mahzen bulunan tahtânî iki beyti, fevkānî bir beyti, selâmlığı, üç odayı, hamamı [54a] eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli bahçeyi, su kuyusunu, fırını, helâyı ve avluyu hâvî olup bir tarafdan tarîk-i âm, diğer tarafdan Muhsine Hâtun bt. Ahmed mülkü, öteki tarafdan Ahmed b. ( ) mülkü, diğer tarafdan da Mahmud b. ( ) mülkü ile mahdûd bulunan cemî‘ menzilini cümle hudûdu ve tevâbi‘ ve kâffe-i hukūku ve menâfi‘i ile haps edip vakf etti. Vâkıf-ı mezbûr menzilde süknâyı evvelâ Fâtıma nâm zevcesine, sonra batnen ba‘de batnin onun evlâdına ve evlâd-ı evlâdına, sonra vâkıf-ı merkūmun âzâdlı câriyesine, sonra batnen ba‘de batnin onun evlâdına, evlâd-ı evlâdına, sonra âzâdlı kölelerine şart etti. Bunların inkırâzından sonra -ne‘ûzü billâhi min kahri’l-Kahhâr-menzil-i mezbûru Haremeyni şerîfeyn mütevellîsinin tasarrufunda olmak üzre Medîne-i münevvere el-mutahhara fukarâsına şart etti. Vâkıf-ı mezbûr, menzili mezkûru mütevellî-i mesfûra teslîm etti. O da tesellüm edip sâir mütevellîler evkāfda tasarruf ettikleri gibi tasarruf etti. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i mezkûr tarafından tasdîk edildi. Hâl bu minvâl üzre iken vasiyy-i mezbûr, İmâm-ı A‘zam Ebû Hanîfe Nu‘mân b. Sâbit el-Kûfî katında vakf-ı akār gayrı lâzımdır diyerek vakfından rücû‘ etti ve menzili geri istedi. Mütevellî-i mezbûr, vakf-ı akār imâm-ı mezbûr indinde gayrı lâzım olsa da imâmeyn-i hümâmeyn Ebû Yusuf Yakub b. İbrahim el-İmâm es-sânî ve Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî katlarında lâzımdır deyû cevâb verdi ve hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ kitâb-ı müstetâbdan lüzûma hükm etmesini taleb etti. Hâkim-i mûmâ-ileyh de imâmeynin re’ylerine uyarak ve vakıf cânibini evlâ ve ercah görerek umûmen ve husûsen vakfın sıhhatine ve lüzûmuna hükm etti. Vakf-ı mezbûr bu sûretle tebdîl ve tağyîri asla câiz olmayacak şekilde lâzım ve müseccel oldu. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû inna’llâhe semî‘un alîm” ve ecrü’l-vâkıfı ale’l-hayyi’l-cevâdi’l-kerîm. Cerâ zâlike ve hurrire fî evveli Zilhicce sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. İbrahim el-Müezzin, Mehmed b. Kurd el-Müezzin, Ali b. Abdullah, Siyavuş Bey b. Abdullah, Hüseyin Bey b. Abdullah, Ebûbekir b. Ali, Mustafa b. Tur Ali, Sefer b. Ali, Ali b. Abdullah, el-Hâc Mehmed b. Abdullah, Durmuş b. Mehmed ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 163 - Hüküm no: 223 - Orijinal metin no: [53b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

224. Hüküm

Hüsam’ın vakfiyyet hususunda Mehmed b. İsmail’i vekil tayini

Oldur ki Vakfiyet husûsunda müteveffâ-yı vâkıf-ı mezbûr Hüsam’ın bint-i sulbiyesi tarafından ebnâ-i sipâhiyândan Murad b. Abdullah ve Ali b. Mehmed Reis şehâdetleri ile Mehmed b. İsmail’in vekâleti sâbit olup kayd olundu. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mustafa b. Ali ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 164 - Hüküm no: 224 - Orijinal metin no: [54a-1])﻿

﻿

﻿

225. Hüküm

Sâkine bt. Ferhad’ın Frenk asıllı cariyesini azat ettiği

Fahrü’l-muhadderât Sâkine bt. Ferhad kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekîl edilen silahdâr Mustafa Bey b. Ahmed, müvekkile-i mezbûresinin açık kaşlı, gök gözlü, orta boylu, sol elinde eser-i cerh bulunan Efrenciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Mâhranâ bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm âzâd ettiğini ikrâr etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Zilhicce min şühûri sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: İsa b. Abdurrahman el-İmâm, Mustafa b. Murad, Ömer b. Ahmed, Mustafa b. Ali, Rıdvan b. Abdullah, Abdülkādir b. Hacı, Dede b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 164 - Hüküm no: 225 - Orijinal metin no: [54b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

226. Hüküm

Hüseyin b. Abdullah b. Kasım’ın terekesi

Muhallefâtü’l-merhûm Hüseyin b. Abdullah b. Kasım ve cemâ‘at-i azebistân mâtet ve tereke zevceten el-med‘uvve Sâkine bt. Mehmed el-müteveffâ bi mahalleti Câmi‘-i Kebîr min mahallâtı Kasımpaşa vaka‘at el-kısmetü ve’t-tahrîr fî evâsıtı Zilhicce sene semânîn ve tis‘în ve tis‘a mi’e. El-muhallefât

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 165 - Hüküm no: 226 - Orijinal metin no: [54b-2])﻿

﻿

﻿

227. Hüküm

Yorgila v. Dimitri’nin, Ahyolu memlehası iltizamından Hazine-i âmire’ye borçlu olduğu

Oldur ki Kasaba-i Eyyûb-i Ensârî’de müteveffâ Mahmud Çavuş b. Murad’ın sagīr oğlu Mehmed Çavuş’a kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan işbu hâmilü hâze’l-kitâb Dergâh-ı âlî çavuşlarından fahrü’l-akrân Mehmed Çelebi b. Emir Çelebi Fenerkapısı kurbunda Tahta Minâre mahallesi sâkinlerinden Yorgila v. Dimitri nâm zimmînin mahfili kazâya ihzârına memûr olan Dergâh-ı âlî çavuşlarından fahrü’l-akrân diğer Mehmed Çavuş b. Mahmud ihzâr edip vasiyy-i merkūm Mehmed Çavuş mezbûr Yorgila’nın mahzarında takrîr-i da‘vâ kılıp vasî olduğum Mehmed Çavuş’un babası müteveffâ-yı merkūm Mahmud Çavuş’un merkūm Yorgila’nın zimmetinde karz verilmiş on bir kere yüz bin ve on bin akçe hakkı ve alımı vardır altı kere yüz bin akçesi sene dokuz yüz doksan dört Cumâdelûlâsı gurresinde ve altmış bin akçe dahi çuka bahâsından ve bundan mâ‘adâ dört yüz elli bin akçe dahi dokuz yüz seksen sekiz senesinde vâkı‘an Ağustos evvelinde alıp Andrenikoz v. Mihal nâm zimmî Ayoli memlehasını iltizâm ettikde ber vech-i peşîn Hızâne-i âmire için akçe taleb ettiklerinde alıp merkūm Andrenikoz’a verip mezbûr Andrenikoz dahi alıp Hızâne-i âmire’ye ber vech-i peşîn vermiş idi hâlen müteveffâ-yı merkūm Mahmud Çavuş’un mezbûr Yorgila zimmetinde cem‘an on bir kere yüz bin ve on bin akçe hakkı ve alımı vardır vesâyetim hasebiyle taleb ederim ve on bir kere yüz bin ve on bin akçeye mahalle-i merkūmeden Dimitraşko v. Mihal ve Yani v. Dimitri ve Mihal v. Manol ve Kalender v. Mihal mezbûr Yorgila’nın emri ile altı kere yüz bin akçelik beş kere yüz bin ve elli bin akçesine her biri ferden ferdâ meclisi şer‘de merkūm Yorgila’nın kefîl bi’l-mâlı olup ve dört yüz elli bin akçe ve altı kere yüz bin akçeden bâkī kalan akçeye cem‘an beş kere yüz bin ve altmış bin akçe olur medyûn-ı mezbûr Yorgila’nın emri ile mahalle-i mezbûre sâkinlerinden Muslihiddin b. Abdullah nâm müslim ve Nikola v. Yorgi ve Kostantin v. Yani ve Manol v. Dimitri ve Yorgi v. Yani ve Sevastos v. Yorgi ve Siyonikato v. Apostol ve Mordi v. Yorgi nâm zimmîler meclisi şer‘de kefîl bi’l-mâl olmuşlardır dedikde merkūm Yorgila’ya suâl olundukda cevâb verip fi’l-vâki‘ zikr olunan on bir kere yüz bin ve on bin akçe Mahmud Çavuş’dan ben aldım deyû ikrâr ettim yedine hüccet-i şer‘iyye verildi lâkin muvâza‘a ile ikrâr eyledim bu husûsda elimde hüccetim vardır zikr olunan akçeyi alıp kabz eylemedim deyicek vasiyy-i merkūm Mehmed Çavuş’dan asl-ı mâlına on bir kere yüz bin ve on bin akçedir kabz edip alıp gittiğine beyyine taleb olundukda udûlden Muslihiddin Efendi el-Kadı ve İbrahim b. Abdullah ve Mustafa b. Muharrem ve Bâli b. Mahmud ve Mehmed b. Hüsam nâm kimesneler şehâdet edip merkūm Yorgila bizim huzûrumuzda târih-i merkūmda zikr olunan altı kere yüz bin akçeyi nakid alıp kabz edip ve altmış bin akçe dahi çuka bahâsından deyn ikrâr edip ve dört kere yüz bin ve elli bin akçe dahi bir def‘a alıp kabz edip iki meclis cem‘an on bir kere yüz bin ve on bin akçeyi merkūm Yorgila esâmîsi mastûre olan küfelâsıyla alıp kabz ve tesellüm etti şâhidiz şehâdet ederiz dediklerinde ba‘de ri‘âyet-i şerâiti’l-kabûl hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup zikr olunan on bir kere yüz bin ve on bin akçe merkūm Yorgila’dan vasiyy-i merkūm hükm olunup bu vesîka-i enîka [55b] ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde ihticâc edine. Tahrîren fî evâili Zilhicce min şühûri sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Bahşî Efendi b. Hamza el-Kadı, Seyyid Ahmed b. Seyyid Ali el-Mütevellî, Ali Çelebi b. Alemşah, Mustafa b. Ali, Baba Muslihiddin el-İmâm ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 166 - Hüküm no: 227 - Orijinal metin no: [55a-1])﻿

﻿

﻿

228. Hüküm

Fâtıma bt. Abdullah’ın terekesi

Muhallefâtü’l-merhûme Fâtıma bt. Abdullah an mahalle-i Türk Ali mâtet ve tereket binten Emine ve zevcen Ahmed vaka‘atü’l-kısmetü ve’t-tahrîr fi’t-târihi’l-mezbûr. El-muhallefât Döşek 1 136 Yastık kılıfı 1 44 Döşek 185 Yorgan-ı yemeni 182 Yastık kılıfı 43 Minder kılıfı 61 Yastık 21 Alaca yemeni Yorgan 310 Minder kılıfı 55 Leğen ma‘a ibrik 76 Yastık 44 Sini 165 Kılıç 75 Kaftan-ı alaca 410 Bakraç 44 Sahan ma‘a tepsi 75 Yastık-ı çatma 74 Perde 41 Tas-ı hamam 10 Yastık-ı Bursa 51 Tencere 83 Ferâce-i mor 435 Çatma yastık 414 Zıbın sebz 188 Döşek yüzü 31 Peşkir-i yemeni 136 Hamam döşeme 88 Minder yüzü 44 Rûy-ı minder …? Arakiyye ma‘a kalıp 57 Döşek yüzü 114 Çarşaf 60 Beyaz çarşaf 40 Kevgir ma‘a kepçe 27 Sandık 205 Kuşak-ı yemeni 150 Beyaz kaftan 136 Çarşaf 60 Perde 46 Kilim 255 Sandık 103 Yastık 14 Yekûn 4636 Minhâ techîz ve tekfîn 1000 Resm-i kısmet 60 Hammâliyye 7 Kirâ-i dükkân 5 Dellâliyye 92 İhzâriyye 40 Kassâmiyye 30 Hüccet 40 Yekûn 1274 El-Bâkī 3362 Hisse-i bt. Hisse-i zevc Hisse-i Mevlâ asabe

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 167 - Hüküm no: 228 - Orijinal metin no: [55b-1])﻿

﻿

﻿

229. Hüküm

Memi Reis b. Abdullah’ın terekesi

Defter oldur ki Mahmiye-i Galata hâricinde Cihangir mahallesinde fevt olan Memi Reis b. Abdullah nâm müteveffânın vârislerinden hâmile olan zevcesi Emine bt. Abdullah’a terk edip sûk-ı sultânîde bey‘ olunan esbâblarını beyân eyler el-vâki‘. Tahrîren fî evâsıtı Zilhicce sene 998. Kaliçe 680 Kılıf-ı yastık 60 Ferâce-i sebz 756 İhrâm 40 Ferâce sebz 300 Tülbent 104 Çakşır 40 Çarşaf 55 Makrama 20 Tencere 34 Sepet sandık 120 Gömlek 36 Tülbent 18 Tüfenk 601 Kebe-i Yanbolu 76 Dolama 163 Destâr 104 Muhattem kuşak 288 Yastık 43 Dimi bohça 10 Peşkir 30 Kubur 40 Tas ma‘a kapak 47 Çakşır 25 Börk 80 Makrama işleme 80 Kubur 278 Kırmızı ferâce 134 Diğer velense 130 Kirpas 100 Makrama 40 Yemeni bohça 40 Torba 10 Bal mumu 13 Dizge 23 Altınlı makrama 138 Yorgan-ı çatma 200 Buğday keyl 490 Kürde 185 Velense 150 Zili 150 Velense 20 Nihâlî Keçe 360 Dolama 1130 Kirpas 120 Peşkir 120 Siyah ipek 42 Papuç 49 Leğen ma‘a ibrik 180 Kaşık 36 Çuka pâre 30 Hırdavât 40 Alaca kilim 150 Diğer alaca kilim 150 Kilim alaca 230 Alaca kaftan 230 Kuşak-ı muhattem 280 Don dimi 54 Alaca bohça 20 Yanbolu makrama 26 Makrama 16 Güğüm 130 Sahan ma‘a tepsi 130 Çarşaf 18 Tahta 330 Odun 240 Serîr 120 Hırdavât 150 Yekûn 12.075 Minhâ et-techîz ve’t-tekfîn 2700 Vasiyyet 300 Mehr-i müeccel 4000 Müjde 700 [56b] Dellâliyye 264 Dîdebân için 150 Kâtibiyye 150 Resm-i kısmet 300 Kassâmiyye 150 İhzâriyye 40 Emîniyye 500 Harc-ı müteferrika 150 Yekûn 9624 El-Bâkī 2600 Hisse-i zevce 325 Hisse-i ibn 2275

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 168 - Hüküm no: 229 - Orijinal metin no: [56a-1])﻿

﻿

﻿

230. Hüküm

Trabzonlu birisinin terekesi

Defter oldur ki Trabzon sâkinlerinden Kavaklı nâm karyede sılaya giderken dokuz yüz doksan sekiz Zilka‘desi’nin dokuzuncu günü Trabzon gemisinde iki sepet sandık ile esbâbını beytülmâl emîni ile tahrîr edip <

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 170 - Hüküm no: 230 - Orijinal metin no: [56b-1])﻿

﻿

﻿

231. Hüküm

Hâni Hâtun bt. Kurd’un, cariyesi Zamâne bt. Abdullah’ı azat ettiği

İşbu âti’z-zikre hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Şahkulu mahallesinde sâkine Hânî Hâtun bt. Kurd tarafından Hüseyin b. Abdullah ve Ali b. İbrahim nâm kimesneler şehâdeti ile vekâleti sâbite olan Memi b. Abdullah er-Reisü’s-sultânî meclisi şer‘a hâzır olup şöyle takrîr-i kelâm eyledi ki işbu hâmiletü hâze’l-kitâb bi’t-tevkī‘i’l-müstetâb Bosneviyyü’l-asl orta boylu ve açık kaşlı ve sarışın ve gözleri gök elân mülkünde ve taht-ı tasarrufunda olan Zamâne bt. Abdullah nâm câriyeyi hasbeten lillâhi’l-azîm müvekkilem mezbûre Hânî Hâtun âzâd eyledi ben dahi vekâleten onun tarafından âzâd ettim ba‘de’l-yevm ahrâr-ı sâire gibi hür olsun deyû bi’t-tav‘ ve’r-rızâ ikrâr ve i‘tirâf edicek ba‘de’l-hükm bu vesîkatü’l-mezbûre mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ber sebîl-i temessük ketb olunup yedi tâlibe vaz‘ olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Zilhicce sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. İbrahim, el-Hâc Hüseyin b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Nasuh b. Murad.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 171 - Hüküm no: 231 - Orijinal metin no: [57a-1])﻿

﻿

﻿

232. Hüküm

Beytülmalce zabt edilen muhallefâtın üçte birinin vasiyet gereği iade edildiği

Hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Beşiktaş mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûme Fâtıma bt. Abdullah’ın vasiyyetlerinin tenfîzine vasiyy-i muhtâr olan Memi Reis b. Abdullah, müteveffât-ı merkūmenin sülüs-i malından on üç bin altı yüz otuz akçeyi, sâbit olan vasiyyeti îcâbı vücûh-i hayrâta sarf etmek üzre mahmiye-i mezbûre Galata’da vâki‘ Beytülmâl-i hâssın emîni hâmil-i hâze’l-kitâb Musa Çavuş b. Kaya yedinden ahz ü kabz edip tesellüm ettiğini ikrâr etti. Emîn-i mezbûrun zimmetinde sülüs-i mâldan bir akçe ve bir habbe bâkī kalmadı. Vâki‘ ikrâr, emîn-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilhicce sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Çelebi b. İsa, Mustafa b. Mehmed, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Ramazan b. Abdurrahman ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 171 - Hüküm no: 232 - Orijinal metin no: [57b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

233. Hüküm

Mehmed Efendi’nin yetimine, Yusuf Çelebi’nin vasî tayin edildiği

Kaziyye budur ki Müteveffâ merhûm ve mağfûrun-leh Mehmed Efendi’nin yetîmi olan Yusuf Çelebi’ye kıbel-i şer‘den vasî lâzım olmağın işbu lalası Mustafa b. Abdullah vasî nasb olunup merkūm Mustafa vesâyeti kabûl edip sicil olundu. Hurrire fî âhiri Zilhicce sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah, Cafer b. Abdullah, Veli b. Bâli, Mustafa b. Cafer ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 172 - Hüküm no: 233 - Orijinal metin no: [57b-2])﻿

﻿

﻿

234. Hüküm

Ölen Mülâyim’in, Mehmed Efendi’nin azatlısı olduğundan terekesinin dörtte birinin Mehmed Efendi’nin oğlu Yusuf Çelebi’ye ait olduğu

Kaziyye budur ki Sicill-i bâlâda vasiyy-i merkūm Mustafa meclisi şer‘de Ahmed b. Şaban mahzarında takrîr-i da‘vâ kılıp merkūm Ahmed’in zevcesi Mülâyim kıbel-i şer‘den vasî olduğum Yusuf Çelebi’nin babası merhûm Mehmed Efendi’nin mu‘takası olup hâlen fevt olup bir kızı ve zevci merkūm Ahmed’i terk edip muhallefâtından nısfı kızına değip ve rub‘u zevci merkūm Ahmed’e değip ve rub‘u dahi merkūm Yusuf Çelebi’ye velâyet hasebiyle değip taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl merkūm Ahmed zevcesi merkūme Mülâyim mezbûr Mehmed Efendi’nin mu‘takası olduğun inkâr edip gıbbe’l-inkâr ve’l-istişhâd udûlden Ali b. Abdullah, Mehmed b. Abdurrahman şehâdet edip mezbûre Mülâyim mûmâ-ileyh Mehmed Efendi’nin mu‘takasıdır dediklerinde şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl makbûle olup hisse-i velâyet ıtk-ı mezbûr Yusuf Çelebi’ye hükm olunup sicil olundu. Fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mâ-sebak.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 172 - Hüküm no: 234 - Orijinal metin no: [57b-3])﻿

﻿

﻿

235. Hüküm

Lâlezar bt. Abdullah’ın, kölesi Andone v. Peter’i azat etmek için Cafer b. Abdullah’ı vekil tayin ettiği

Vech-i tahrîr-i sicil budur ki Mahalle-i Cihangir’den Lâlezar bt. Abdullah nâm hâtun Andone v. Peter nâm zimmî kulunu âzâd eylemeğin işbu Cafer b. Abdullah nâm kimesne vekîl eyledi deyû Mustafa b. Cafer ve Veli b. Bâli nâm kimesneler şehâdet edip merkūm Cafer vekâleti kabûl edip sicil olundu. Hurrire fî gurreti Muharremi’l-harâm sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Hacı Piyâle b. Abdullah, Ali b. Abdullah, Mahmud Reis b. Pîrî, Pîrî b. ( ) ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 173 - Hüküm no: 235 - Orijinal metin no: [57b-4])﻿

﻿

﻿

236. Hüküm

Ölen İbrahim b. Abdullah’ın malının üçte birini hayır işleri için vasiyet ettiği

Mahmiye-i Galata sâkinlerinden Mehmed b. Alâaddin el-Hatîb ve Ahmed Halîfe b. eş-Şeyh Mehmed sâir müslümanlar ve Derviş Çelebi b. Ali el-Müezzin ve Mehmed b. Derviş el-Müezzin ve Câmi‘-i Kebîr huddâmından mahmiye-i mezbûre mahallesinde fevt olan hekîm İbrahim b. Abdullah’ın vasiyy-i muhtârı olan Mehmed b. Mehmed nâm kimesne mahzarında takrîr-i kelâm edip dediler ki müteveffâ-yı mezbûr İbrahim Bey hâl-i hayâtında malının sülüsünü techîz ve tekfîne ve ulemâ ve fukarâya ve vücûh-i hayrâta vasiyyet ve şart eyleyip merkūm Mehmed müteveffâ-yı mezbûrun sülüsünün bir mikdârın harc edip ve bir mikdârı bâkī kalmışdır ulemâ ve fukarâdan olmağile taleb eyleriz dediklerinde vasiyy-i merkūm Mehmed’e suâl olundukda cevâb verip müteveffâ-yı mezbûr İbrahim’in muhallefâtı sûk-ı sultânîde bey‘ olunup sekiz bin dört yüz yetmiş dokuz akçe sülüsü zuhûr edip techîz ve tekfîne ve mezârına ve üstünde kırâat eden ulemâ ve fukarâya ve yedisine ve kırkına harc edip elimde olan defter mûcebince bende dört yüz doksan akçe bâkī kalmış idi deyû mezbûrlara meclisi şer‘de teslîm edip ve sekiz yüz akçe dahi yılında ta‘âm harc için bâkī kalmışdır zikr olunan meblağdan mâ‘adâ benim zimmetimde bir akçe ve bir habbe kalmamışdır müteveffâ-yı mezbûrun vasiyyet mûcebince sarf eyledim dedikde zikr olunan sülüsden vasiyy-i merkūm Mehmed kendi ekl ve bel‘ ve ketm eylemediğine mezbûrların talebleriyle kıbel-i şer‘de yemîn müteveccih, merkūm Mehmed yemîn billâh eyleyicek berât-ı zimmetine hükm olunup bu vesîka-i enîka ketb ve imlâ olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu ki lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâsıtı Zilhicce sene 998.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah, Abdülkādir b. Hacı, Mehmed b. Mustafa, Mehmed b. Ali, Ali b. Mustafa.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 173 - Hüküm no: 236 - Orijinal metin no: [58a-1])﻿

﻿

﻿

237. Hüküm

Ölen Odabaşı Hasan Reis b. Abdullah’ın, Mevlânâ Mehmed Efendi b. Mahmud’a borçlu olduğu

Kazâ-i Livadya sâkinlerinden fahrü’l-müderrisîn Mevlânâ Mehmed Efendi b. Mahmud nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde mahmiye-i Galata’dan olup Livadya’dan gelirken fevt olan odabaşı Hasan Reis b. Abdullah’ın, Abdülkādir b. Hasan nâm sagīrine kıbel-i şer‘den nâzır ta‘yîn olunan Hasan Efendi b. Hüseyin ve müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi Aynî Hâtun bt. uncu Sinan Bey tarafından husûs-ı mezbûrda tesviye emriyçin Ali b. Abdullah ve Hüsrev b. Abdullah nâm kimesne şehâdetleriyle vekâleti sâbite olan Yusuf Bey b. Mahmud mahzarında takrîr-i da‘vâ eyleyip müteveffâ-yı mezbûr benden bir def‘a bin râyic fi’l-vakt akçe ve bir def‘a beş aded guruş karz-ı hasen alıp bir Londra yağmurluk rehin vermişdi hâlâ rehni getirip meblağ-ı merkūmu muhallefâtından taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd Muharrem b. Hasan ve Mustafa b. Ahmed nâm kimesneler şehâdet edip müteveffâ Hasan Reis mûmâ-ileyh Mehmed Efendi’den bir def‘a bin akçe ve bir def‘a beş guruş bizim huzûrumuzda vasî Hasan alıp zimmetinde bâkī kalmışdır deyû şehâdet-i şer‘iyye eyleyip şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti [58b] şerâiti’l-kabûl makbûle olup bu vesîka ketb ve imlâ olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu ki lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâili şehri Muharremi’l-harâm sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah, Ali b. Abdullah, Musli b. Ali, Mehmed b. Mustafa ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 174 - Hüküm no: 237 - Orijinal metin no: [58a-2])﻿

﻿

﻿

238. Hüküm

Mevlânâ Ahmed Çelebi b. Abdullah’ın, kölesi Mahmud ile azatlık sözleşmesi yaptığı

Fahrü’l-eimme Mevlânâ Ahmed Çelebi b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfde işbu orta boylu, çatık kaşlı, sol bazusunda eser-i cerâhati olan Megriliyyü’l-asl Mahmud nâm kulum bana on beş bin akçeye ve bir gün evime bir varil su getirip ve Kuruçeşme nâm mevzi‘de olan bahçeme gidip geldikçe beni pereme ile alıp götürüp zikr olan meblağ bana edâ edip ve dahi evime bir varil su getirip ve bahçeye dahi alıp getirdikden sonra sâir ahrâr-ı müslimîn gibi hür olsun deyû ikrâr edicek merkūm Mahmud Efendi merkūm Ahmed Çelebi’nin vech-i meşrûh üzre olan ikrârını tasdîk ve kabûl edicek mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fî evâili Muharremi’l-harâm sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud Çelebi b. İslâm, el-Hâc Hüseyin b. Abdullah, Receb b. Mustafa, Ali b. Abdullah ve gayruhüm. [Derkenâr:] Üzre kitâbete kesdim.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 174 - Hüküm no: 238 - Orijinal metin no: [58b-1])﻿

﻿

﻿

239. Hüküm

Sitti ve Raziye Hâtunların, ölen Emine bt. Rum Ali’nin vârisleri olduğu

Oldur ki Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Sağır Yahya mahallesi sâkinelerinden olup Sitti Hâtun ve Râziye Hâtun ibnetey Rum Ali b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘de mahmiye-i Galata’da beytülmâl emîni olan Musa Çavuş ve Hasan Bey mahzarında takrîr-i da‘vâ ve tebyîn-i müdde‘â kılıp bundan akdem kazâ-i Rodoscuk’da fevt olan kız karındaşım olan Emine bt. Rum Ali nâm müteveffânın mahmiye-i Galata hâricinde Kasımpaşa mahallâtından Sürûrî Efendi mahallesinde vâki‘ mülk menzilini vârisi yoktur deyû beytülmâl emîni Musa Çavuş vâzı‘ü’l-yed olup kabz eylemişdir müteveffât-ı merkūmenin hâlen merkūme Sitti Hâtun li eb ve üm kız karındaşı mezbûre Râziye Hâtun dahi li üm kız karındaşıyım deyû da‘vâ eyleyip gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd udûl-i müslimînden Fethullah b. Abdülkerim ve Halil b. Receb nâm kimesne meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffât-ı mezbûrenin mezbûrân Sitti ve Râziye kız karındaşlarıdır deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinden sonra mâ vaka‘a kayd olundu. Tahrîren fî evâili Muharremi’l-harâm sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Ferruh b. Abdullah, Mehmed b. Abdurrahman, Mehmed b. Mahmud, Mustafa b. Seydi.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 175 - Hüküm no: 239 - Orijinal metin no: [58b-2])﻿

﻿

﻿

240. Hüküm

Tarih beyanı

Bu sicil ve bu sahîfede bundan sonra yer alan tahrîr, tastîr, tasvîr ve tescîl, 999 senesi Muharremü’l-harâmı’nın on birinci gününde vâki‘ olmuşdur.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 175 - Hüküm no: 240 - Orijinal metin no: [59a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

241. Hüküm

Mehmed b. Sinan’ın Arnavut asıllı cariyesini azat ettiği

Mehmed b. Sinan, açık kaşlı, gök gözlü, orta boylu, sarışın, Arnavudiyyetü’l-asl, sol göğsünde eser-i cerh bulunan hâmiletü hâze’l-kitâb Gülendâm bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr câriye-i mezkûre tarafından tasdîk edildi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâbit olan velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Muharremi’l-harâm sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Musa Çavuş b. Kaya, fahrü’l-müderrisîn Mevlânâ Mehmed b. Ahmed, Hasan Bey b. İbrahim, Nasuh b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Ahmed b. Eyüb, Perviz b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 175 - Hüküm no: 241 - Orijinal metin no: [59a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

242. Hüküm

Mehmed Çelebi b. Ali’nin, karısından kalan mirasa Ömer Çelebi b. Mehmed’i vekil tayin ettiği

Bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinden Fındıklı nâm mahallede fevt olan Kamer bt. kāid Hasan’ın zevci olan fahrü’l-a‘yân Mehmed Çelebi b. Ali nâm kimesne meclisi şer‘de işbu hâmilü’l-kitâb fahrü’l-a‘yân Ömer Çelebi b. Mehmed nâm kimesne zevcesi müteveffât-ı merkūme Kamer Hâtun’dan intikāl eden hisse-i şer‘iyyesin kendiye müteveccih olan da‘vâ ve kabza vekîl eyleyip vekâlet-i merkūmeyi dahi merkūm Ömer Çelebi kabûl ve vech-i meşrûh üzre hizmetine müte‘ahhid oldukdan sonra mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fî evâsıtı Muharremi’l-harâm sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Yusuf, Ali b. Ahmed, Mehmed b. Mustafa, Mahmud b. Seydi.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 176 - Hüküm no: 242 - Orijinal metin no: [59a-3])﻿

﻿

﻿

243. Hüküm

Kamer bt. Kâid Hasan’dan, kızı Âişe’ye intikal eden miras hissesi için Ömer Efendi’nin vekil tayin edildiği

Bundan akdem mahmiye-i Galata mahallâtının hâricinde Fındıklı nâm mahalde müteveffât olan Kamer bt. kāid Hasan nâm müteveffâtın mutallıkı olan el-Hâc Memi b. Abdullah nâm kimesnenin müteveffât-ı merkūmeden vücûda gelen sulbiye kızı Âişe’nin hisse-i şer‘iyyesin da‘vâya kādir olmamağın sagīre-i merkūme Âişe’nin hissesin da‘vâ ve kabza vekîl eyleyip vekâlet-i merkūme alâ vukū‘ihî mûmâ-ileyh Ömer Efendi kabûl ve vech-i meşrûh üzre hizmeti edâya müte‘ahhid olduklarından sonra mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Şükrü Reis b. Üveys, Ahmed Efendi b. Ahmed, Ali Çelebi b. Mustafa, Mehmed b. Mustafa, Mehmed b. Sinan.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 176 - Hüküm no: 243 - Orijinal metin no: [59a-4])﻿

﻿

﻿

244. Hüküm

Kâmile bt. Abdullah’ın terekesi

Muhallefât-ı Kâmile bt. Abdullah el-müteveffâ fi’l-karyeti Kağıdhâne ve tereket binten sagīreten Âişe bt. Durak ve zevcen Durak b. Mehmed ve asabeten sebebiyyeten med‘uvve Fâtıma bt. Mehmed. Tahrîren fî evâsıtı Muharremi’l-harâm sene 998. Cümle esbâb bahâsı 16.991 Zimem-i nâsda 1000 Mehr-i müeccel 500 Hâne, dükkân ve bağ alâ vechi’t-tahmîn 10.000 Yekûn 28.491 Techîz ve tekfîn ve resm-i kısmet ve dellâliyye ve kassâmiyye ve kâtibiyye ve ihzâriyye ve kırkına ve yedisine ve harc-ı lâzımiyye ve sâir mühimmât-ı lâzıme ale’l-meyyit cem‘an 3491 Cem‘an el-bâkī 25.000 Hisse-i mu‘takahâ Fâtıma 6250 Hisse-i zevc 6250 Hisse-i Âişe 12.500

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 176 - Hüküm no: 244 - Orijinal metin no: [59b-1])﻿

﻿

﻿

245. Hüküm

Ölen Hasan Odabaşı b. Abdullah’ın, cariyesi Mülâyim’i karısı Aynî Hâtun bt. Abdülmennân’a hibe ettiği

Oldur ki Bundan akdem mahmiye-i Galata mahallâtından Bereketzâde mahallesi sâkinlerinden olup Talende’den gelirken Kuruçeşme nâm mevzi‘de fevt olan Hasan Odabaşı b. Abdullah’ın zevcesi fahrü’l-muhadderât Aynî Hâtun bt. Abdülmennân’ın husûs-ı âti’z-zikri da‘vâya vekîl olup vekâleti Ali b. Abdurrahman ve Hüsrev b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetiyle sâbite olan işbu hâmilü’l-hurûf fahrü’l-a‘yân Sinan Bey b. Mahmud nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde mahmiye-i merkūmede beytülmâl emîni olan Musa Çavuş b. Kaya ve ortağı Hasan Bey b. Abdullah ve kâtibi Ali Çelebi b. Mustafa nâm kimesneler mahzarında takrîr-i da‘vâ eyleyip müteveffâ-yı mezbûr Hasan Odabaşı hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde orta boylu, buğday tenli, Kıbrısiyyü’l-asl, Mülâyim nâm câriyeyi sagīreliği hâlinde zevcesi merkūme Aynî Hâtun’a hibe-i sahîha ile hibe ve temlîk edip ol dahi merkūme câriyeyi kabûl ve kabz ve zabt ve tasarruf edip iki bin akçe hibeye ivaz vermişdir vekâletim hasebiyle câriye-i merkūmeyi taleb eylerim dediklerinde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd udûl-i müslimînden fahrü’s-sâdât es-Seyyid Receb b. Hüseyin ve Baba Zünnûn b. Hüseyin nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezkûr hâl-i hayâtında zevcesi merkūme Aynî Hâtun’a câriye-i mezbûre[yi] sagīreliği hâline hibe ve temlîk edip ol dahi merkūme câriye kabûl ve kabz ve tasarruf edip iki bin akçe hibeye ivaz verip teslîm etmişdir zikr olunan câriye mezbûre Aynî Hâtun’un mâl-ı mevhûbesidir deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eyleyip ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl makbûle olup bu vesîka-i enîka ber sebîl-i temessük ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Muharremi’l-harâm sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Çavuş b. Hüseyin, Ahmed b. Hüseyin, Müstedâm Çavuş b. Abdullah, Ali Çavuş b. Abdullah, Abdülkādir b. el-Hâc ( ), Hüseyin b. Mustafa, İsa Halîfe b. Abdurrahman, Hüsrev b. Abdülhakir ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 177 - Hüküm no: 245 - Orijinal metin no: [59b-2])﻿

﻿

﻿

246. Hüküm

Mustafa Ağa’nın Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Fahrü’l-a‘yân Mustafa Ağa b. Abdülmennân kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Mehmed Çelebi b. Mahmud el-İmâm ve Hüsrev b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Mehmed b. İbrahim, müvekkili mezbûrunun açık kaşlı, gök gözlü, orta boylu, Efrenciyyü’l-asl, alnının sağ yanında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Luka v. Batista nâm abd-i memlûkünü âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Muharremi’l-harâm sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Bey b. Murad, Said b. Mehmed, Sefer Halîfe b. Murad, Mustafa b. Mehmed, Mustafa b. Murad.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 178 - Hüküm no: 246 - Orijinal metin no: [59b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

247. Hüküm

Şaban Çelebi’nin, vasiyetlerinin tenfîzine el-Hâc Mehmed’i vasî seçtiği

Udûlden Hasan Efendi b. Mehmed el-Müderris ve Ahmed Halîfe b. Veli el-Müezzin nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzırân olup, Kasımpaşa mahallâtından el-Hâc Ferhad mahallesinde fevt olan Şaban Çelebi’nin zevcesi Havva Hâtun bt. Muhyiddin mahzarında, müteveffâ-yı merhûmun oğlu Mehmed nâm sagīrin vasiyy-i muhtârı olan hâmil-i hâze’l-kitâb el-Hâc Mehmed b. Mehmed’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i aklında sülüs-i cemî‘ malından yaptığı vücûh-i hayrât ve’l-hasenât ve eyyâm-ı mu‘tâdede it‘âm-ı fukarâya yaptığı vasiyyetlerinin tenfîzine kendisini vasiyy-i muhtâr seçdi. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Muharremi’l-harâm sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Yahya Çelebi b. Mehmed, Mehmed Çelebi b. Mustafa el-İmâm, Mehmed b. Mustafa, Memi b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Mehmed Reis, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Ali b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 178 - Hüküm no: 247 - Orijinal metin no: [60a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

248. Hüküm

Kamer Hâtun bt. Abdülmennân’ın Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Kamer Hâtun bt. Abdülmennân, açık kaşlı, orta boylu, gök elâ gözlü, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Kalistora v. Peristero nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Muharremi’l-harâm sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: İsa b. Abdurrahman, Memi Reis b. Abdullah, Murad b. Abdullah, Mehmed b. Mustafa, Memi Reis b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 178 - Hüküm no: 248 - Orijinal metin no: [60a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

249. Hüküm

Tütüncü Ahmed Bey Vakfı’ndan borç alıp ölen Kara Ahmed Çelebi b. Hasan’ın vârislerinden borcun tahsil edildiği

Merhûm ve mağfûrun-leh Tütüncü Ahmed Bey’in evkāfına bi’l-fi‘l mütevellî olan el-Hâc Hürrem b. Abdullah nâm kimesne bundan akdem Fındıklı mahallesinde fevt olan Kara Ahmed Çelebi b. Hasan’ın sülüs malına mütevellî olan Memi Reis b. Abdullah mahzarında ikrâr ve i‘tirâf eyleyip mütevellîsi olduğum evkāf-ı merkūmeden merkūm Kara Ahmed hâl-i hayâtında altı bin sekiz yüz doksan dört akçe alıp merkūm Kara Ahmed fevt oldukda muhallefâtından meblağ-ı merkūmu şuhûd-ı udûl ile isbât eyleyip yedime hüccet-i şer‘iyye aldıkdan sonra muhallefâtından meblağ-ı merkūm kaleme alınıp ve dört bin beş yüz akçesin aldım bâkī iki bin üç yüz akçe kalmışidi anı dahi müteveffânın oğlu Mehmed Bey yedinden alıp kabz eyledim dedikde ikrârı tahrîr şüd. Tahrîren fî evâili Muharremi’l-harâm ( ).

Şuhûdü’l-hâl: Hamza Efendi, Haydar b. Abdullah, Abdullah b. Mürsel, Mustafa b. Ali, Mehmed b. Mustafa.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 179 - Hüküm no: 249 - Orijinal metin no: [60a-3])﻿

﻿

﻿

250. Hüküm

Ölen Odabaşı Hasan Reis b. Abdullah’ın oğlu Abdülkadir’e, Abdülkadir Halîfe’nin vasî tayin olduğu

Bundan akdem mahmiye-i Galata mahallâtından Bereketzâde mahallesi sâkinlerinden olup fevt olan odabaşı Hasan Reis b. Abdullah’ın sulbî oğlu Abdülkādir nâm sagīr kıbel-i şer‘den zabt-ı mâlı ve intizâm-ı hâliyçin vasî nasb olunmak lâzım ve mühim olmağın işbu hâmilü’l-kitâb mahmiye-i mezbûre sâkinlerinden Abdülkādir Halîfe nâm kimesne vasî nasb olunup vesâyet-i merkūmeyi kabûl ve vech-i meşrûh üzre hizmetine dahi müte‘ahhid oldukdan sonra mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fî evâhiri Muharremi’l-harâm sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah, Şükür Reis b. Üveys, Mehmed b. Mustafa, Mustafa b. Ali ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 179 - Hüküm no: 250 - Orijinal metin no: [60b-1])﻿

﻿

﻿

251. Hüküm

Ölen Fâtıma bt. Abdullah’ın, kız kardeşinin kızı Âişe’ye intikal eden miras hissesi için Ahmed Reis b. Mehmed’in vekil tayin edildiği

Bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinde Beşiktaş mahallesinde müteveffâ olan Fâtıma bt. Abdullah’ın li eb ve üm kız karındaşı Sitti Hâtun’un kızı Âişe’nin müteveffât-ı mezbûreden intikāl eden hisse-i şer‘iyyesi[ni] da‘vâya Mustafa b. Mehmed ve Mahmud b. Ali şehâdetleriyle zevci Ahmed Reis b. Mehmed nâm kimesneyi vekîl nasb eyleyip vekâlet-i merkūmeyi mezbûr Ahmed Reis kabûl ve vech-i meşrûh üzre hizmetine müte‘ahhid olup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb ve imlâ olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâhiri Muharremi’l-harâm sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Veli b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah, Musli b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 179 - Hüküm no: 251 - Orijinal metin no: [60b-2])﻿

﻿

﻿

252. Hüküm

Bâli b. Abdullah’ın evini evlatlarına vakf ettiği satılamayacağı

Mehmed b. Mehmed nâm kimesne mahfili kazâda Mustafa b. Ali nâm kimesne mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip mahmiye-i Galata’da Yolcuoğlu mahallesinde vâki‘ olup inde’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd olan menzili cedd-i a‘lâm olan Bâli b. Abdullah evlâdına ve evlâd u evlâdına neslen ba‘de neslin batnen ba‘de batnin vakf eylemişdir ben dahi mezbûrun evlâdından Mehmed b. Mehmed’in sulbî oğluyum hâlen mezbûr Mustafa menzili mezbûru mülkiyyet üzre tasarruf eder âhara bey‘ etmek ister suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Mustafa vakfiyyeti mezkûre inkâr ile cevâb vericek mezbûr Mehmed’den da‘vâsına mutâbık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden el-Hâc Mehmed b. el-Hâc Hüseyin ve eş-Şeyh Ahmed b. eş-Şeyh Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ menzili mezbûru merkūm Bâli evlâdına ve evlâd u evlâdına ba‘dehû fukarâ-i Medîne-i münevvere’ye vakf eylemişdir ve mezbûr Mehmed dahi vakf-ı mezbûrun evlâdından Mehmed’in sulbî oğludur bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyû her birisi ale’t-tafsîl edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîl hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup mâ hüve’l-vâki‘ ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘. Tahrîren fî evâili Muharrem sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Hüseyin, Abdülkādir b. Hacı, Sinan Bey b. Mahmud, Mahmud b. İsmail, Ömer Efendi b. Yusuf el-Müderris, Mehmed b. Bayezid.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 180 - Hüküm no: 252 - Orijinal metin no: [60b-3])﻿

﻿

﻿

253. Hüküm

Şaban b. Ahmed’in terekesi

Muhallefâtü’l-merhûm Şaban b. Ahmed eş-şehîr bi Dayı el-müteveffâ bi mahalleti Yahya Kethüdâ min mahallâtı Kasımpaşa bi hârici Galata el-mahmiyye mâte ve tereke ibnen ve hüve Mehmed ve zevceten Havva bt. ( ) el-vâki‘ tahrîr mâ fî evâsıtı Muharremi’l-harâm sene 999. Mushaf-ı Şerîf 240 Kâşifü’l-esrâr 50 Güzîdenâme 110 Sübha-i Câmi? 40 Türkî Kitâb 40 Kudûrî 40 Metn-i Ferâiz 52 Esrârnâme 62 Hikâyât 62 Eczâ-i Kādıhan 70 Türkî Şerh-i Akāid 50 Züleyhâ? 81 Şerh-i Marâh 77 Kitâb-ı Lâmiî 35 Kitâb-ı Kenz 25 Yük perdesi 90 Kapama köhne 57 Mor ferâce 830 Kavuk 2 Gümüşlü devât 53 Mukavvâ devât 160 Kalem ve kalemdân 4 Mor Bağdâdî 231 Yektâ muhayyer 106 Zıbın 41 Kapama 78 Alaca kaftan 152 Kavuk 42 Cam tas 30 Kürk ma‘a postîn 600 Zıbın 42 Çakşır beyaz 70 Çakşır 32 Tülbent 250 Diğer tülbent 120 Bogasi çakşır 17 Ferâce lâciverdî 660 Sandık köhne 200 Muhattem kuşak 150 Diğer kuşak 185 Börk 51 Beyaz velense 200 Siyah kebe 150 Asfar kebe 160 Kaliçe 160 Sarı velense 40 Yahni tepsi 92 Çini bardak 13 Beyaz velense 82 Kuzu tepsisi 170 Sahan 120 Sahan 90 Maşraba 60 Şamdan 12 Çini bardak 13 Beyaz velense 82 Beyaz kebe 60 Kilim köhne 103 Sahan 75 Keçe köhne 75 Keçe köhne 40 Tas 61 Kilim köhne 40 Velense 30 Nihâlî keçe 86 Tas 90 Tencere 38 Beyaz kebe 82 Yahni tepsi 53 Maşraba 100 Bakraç 26 Kapaklı tas 80 Kâse 5 Mâî kebe 200 İbrik 50 Yorgan 54 Velense 121 Güğüm 82 Tepsi 55 Diğer tepsi 43 Harâr 25 Sepet sandık 900 Kebe Selânik 34 Köhne kilim 34 Mâî velense 50 Yahni tepsi 72 Tepsi 35 Fânus 25 Kapaklı 30 Tencere 120 Maşraba 48 [61b] Tâbe 39 Hasene sikke aded 25 ale’l-hesâb 15.000 Yekûn 24.324 Hâne fî mahalleti’l-mezbûre ma‘a’t-tevâbi‘ ve’l-levâhıke’t-tahmîn 30.000 Cem‘an 54.324 Minhâ es-sülüs 18.300 Minhâ’t-techîz ve’t-tekfîn Fukarâ için sülüs hâtununa deyn-i müsbete Yekûn zikr olunan sülüs vasiyy-i muhtâr olan el-Hâc Mehmed yedine teslîm şüd El-Bâkī 36.024 Minhâ Nikâh, Harc-ı ma‘kūl, ihzâriyye 60 Resm-i kısmet 740 Kâtibiyye 35 Hammâliyye 15 Dellâliyye esbâb 80 Hüccet 3 100 El-Bâkī Hisse-i sümün 4250 Hisse-i ibn 30.200

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 180 - Hüküm no: 253 - Orijinal metin no: [61a-1])﻿

﻿

﻿

254. Hüküm

Ölen Odabaşı Hasan’ın emanetteki paralarının vârislerine teslim olunduğu

Odabaşı Hasan nâm müteveffânın mühürlü akçesi Abdülkādir Halîfe’ye emânet vaz‘ olundu idi hâlâ zikr olunan akçe cem‘an mezbûr Abdülkādir Hoca vârislerine kızına ve hâtunu Fâtıma’[ya] ve vâlidesi Âlime’ye teslîm olundukda ketb ve tahrîr olundu. Tahrîren fi’t-târihi şehri Rebî‘ilâhir sene [999].

Şuhûdü’l-hâl: Derviş Çelebi b. Abdi, İsa b. Abdurrahman, el-Hâc Hasan b. el-Kayyım, Mahmud b. Aslan, Mehmed b. Derviş, Musli b. Abdullah er-Reisü’s-sultânî, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 182 - Hüküm no: 254 - Orijinal metin no: [61b-1])﻿

﻿

﻿

255. Hüküm

Havva Hâtun bt. Mehmed’in kocasından intikal eden mehrine Mehmed b. Mustafa’nın vekil tayin edildiği

Ahmed b. Hüseyin ve Bâli b. Karlı nâm kimesneler şehâdetleriyle Havva Hâtun bt. Mehmed nâm kimesneler tarafından işbu hâmilü’l-kitâb Mehmed b. Mustafa nâm kimesne zevcinden intikāl eden hisse-i şer‘iyye mehrine müte‘allik da‘vâya vekîl nasb eyledi.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Çelebi b. Mehmed, Hüsrev b. Abdullah, Ali b. Musli, Hasan b. Abdurrahman.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 183 - Hüküm no: 255 - Orijinal metin no: [61b-2])﻿

﻿

﻿

256. Hüküm

İshak Bey b. Abdülmennân’ın Ceneviz asıllı kölesini azat ettiği

Fahrü’l-a‘yân İshak Bey b. Abdülmennân kıbelinden vekîl edilen Sefer Reis b. Abdullah nâm vekîl, müvekkili mezbûrunun, orta boylu, sarışın, gök gözlü, açık kaşlı, Ceneviziyyü’l-asl, hâmil-i hâze’l-kitâb Yakamo v. Ceval nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Saferi’l-muzaffer sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Şükrullah b. Üveys, Hasan Çelebi b. Mehmed, Mehmed b. Ahmed, Veli b. Hamid, Mustafa b. Mehmed.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 183 - Hüküm no: 256 - Orijinal metin no: [62a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

257. Hüküm

Reis-i sultânî Mehmed’in Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Reis-i sultânî Kāid Mehmed kıbelinden vekîl edilen vekîl el-Hâc Mehmed b. Abdullah, müvekkili mezbûrunun orta boylu, sarışın, gök gözlü, şaşı gözlü, Rûsiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Nâzenin bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Saferi’l-muzaffer sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: eş-Şuhûd es-sâbikūn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 183 - Hüküm no: 257 - Orijinal metin no: [62a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

258. Hüküm

Ölen Şaban b. Ahmed’in, karısı Havva Hâtun b. el-Hâc Mehmed’e olan mehir ve borcunun vasiyy-i muhtardan vekil tarafından istenildiği

Galata hâricinde Kasımpaşa mahallâtından Yahya Kethüdâ mahallesinde fevt olan Şaban b. Ahmed’in zevcesi olan Havva Hâtun bt. el-Hâc Mehmed husûs-ı âti’z-zikrin da‘vâ ve kabzına vekîl olup vekâleti Hamza b. Ali ve Mehmed b. Hasan nâm kimesneler şehâdetleriyle sâbite olan Mehmed b. Mustafa meclisi şer‘-i şerîfde müteveffâ-yı mezbûrun sülüs malının tenfîzi için vasiyy-i muhtâr olan el-Hâc Mehmed b. Şaban mahzarında takrîr-i da‘vâ eyleyip müvekkilem mezbûre Havva’nın zevci müteveffâ-yı mezbûr zimmetinde mehr-i müeccel altı yüz akçe ve karz-ı hasen iki bin dört yüz akçe cem‘an üç bin akçe olup müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından meblağ-ı merkūmu vekâletim hasebiyle taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd udûlden Hasan b. Mehmed ve Ahmed b. Veli nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde bizim huzûrumuzda zevcesi mezbûre Havva’ya iki bin dört yüz akçe ve mehr-i müeccel altı yüz akçe cem‘an üç bin akçe deynim vardır deyû ikrâr ve i‘tirâfına şâhidleriz şehâdet dahi eyleriz deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eyleyip ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup mâ vaka‘a kayd şüd. Fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin Bey b. Abdullah, Mehmed Reis b. Veli, Mehmed b. Mustafa, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Bâli.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 184 - Hüküm no: 258 - Orijinal metin no: [62a-3])﻿

﻿

﻿

259. Hüküm

Ölen Hüsam Reis b. Abdullah’ın, karısı Fâtıma bt. Abdullah’a bıraktığı köle ve eşyalar

Bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinde Kasımpaşa mahallâtından Tahtakadı mahallesi sâkinlerinden olup fevt olan Hüsam Reis b. Abdullah’ın oğulları Mehmed ve Mustafa ve kızı Âişe Hâtun tarafından husûs-ı âti’z-zikr ikrâr ve i‘tirâfa vekîl olup vekâleti Hüseyin b. Abdullah ve Ali b. Mehmed nâm kimesneler şehâdetleriyle sâbite olan Hüseyin Bey b. Abdülmennân nâm kimesneler meclisi şer‘de işbu hâmilü’l-kitâb müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi olan Fâtıma bt. Abdullah muvâcehesinde şöyle ikrâr ve i‘tirâf eylediler ki müteveffâ-yı mezbûr vâlidemiz hâl-i hayâtında vâlidemiz Fâtıma Hâtun’a yirmi iki aded kâfir kulları içinden iken beğendiği kulum ve ev içinde olan esbâblar ki halı ve kilim ve yanbolu ve velense ve sâir esbâb ki suhûn ve tepsi cemî‘an vâlidenizindir benim zikr olunan esbâblarda kat‘â alâkam yoktur demişdir fi’l-vâki‘ zikr olunan esbâblar cümle vâlidemizin hakkıdır deyû asâleten ve vekâleten ikrâr eylediklerinden sonra mezbûre Fâtıma oğulları mezbûre Mehmed ve Mustafa’nın vekîli mezbûr Hüseyin Bey’in vech-i meşrûh üzre olan ikrârların vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk eyledikden sonra mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr Saferi’l-muzaffer sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Ali, Mehmed b. İskender, Mustafa b. Hüseyin, Hacı Ahmed b. Hüseyin, Hacı Ahmed b. Hasan, Hüsrev b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 184 - Hüküm no: 259 - Orijinal metin no: [62b-1])﻿

﻿

﻿

260. Hüküm

Bağdad Hâtun bt. Süleyman’ın terekesi

Mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesi sâkinelerinden olup müteveffât olan Bağdad Hâtun bt. Süleyman’ın li eb ve üm karındaşı olan Davud’un sulbiye kızı Cemile Hâtun meclisi şer‘de müteveffât-ı mezbûrenin muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan Musa Çavuş b. Kaya ve kâtibi Ali Çelebi b. Mustafa mahzarlarında takrîr-i da‘vâ eyleyip müteveffât-ı mezbûrenin verâseti bana münhasıradır bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf muhallefâtını taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd udûlden Bilâl b. Abdullah ve Süleyman b. Abdullah ve Hüseyin Bey b. Abdullah ve İskender b. Abdullah ve Receb b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırûn olup fi’l-vâki‘ müteveffât-ı mezbûrenin karındaşı Davud’un kızıdır kırk yıldan beri bizim mahallemizde olup ma‘lûmumuzdur deyû şehâdet-i şer‘iyye eyledikden sonra mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb ve imlâ olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu ki lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâili Saferi’l-muzaffer sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf b. Mahmud, Baba Zünnûn b. Hüseyin, Ali Çelebi b. Kasım, Ali b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 185 - Hüküm no: 260 - Orijinal metin no: [62b-2])﻿

﻿

﻿

261. Hüküm

Noksan tereke

Minhâ nikâh bi ikrâr vârisler 4000 Et-Techîz ve’t-tekfîn 15.000 Kâtibiyye ve ihzâriyye ve hüccet 1000 Kassâmiyye-i mu‘tâd 2120 Harc-ı müteferrika an yedi Hüdâverdi 600 Deyn, resm-i vakfiye teslîm kassâm-ı sâbık 3000 Yekûn El-Bâkī Minha’s-sülüs El-Bâkī beyne’l-verese Hisse 17.688 Hisse 17.688 Hisse 17.688 Hisse 8.844 Hisse 8.844

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 185 - Hüküm no: 261 - Orijinal metin no: [63a-1])﻿

﻿

﻿

262. Hüküm

Ölen Zâhide bt. Mustafa’nın, evini yeğeni Mahmud b. Mehmed’e, azatlısı Müşerrefe ve beslemesi Hüseyin b. Mehmed’e vakf ettiği

Bâ’is-i sicil oldur ki Galata mahallâtından Şehsuvar mahallesi sâkinlerinden fevt olan Zâhide bt. Mustafa’nın zevci Ali b. Hamza mahfili kazâda müteveffât-ı mezbûrenin kız karındaşı oğlu Mahmud b. Mehmed ve mu‘takası Müşerref nâm câriye ve beslemesi Hüseyin b. Mehmed nâm kimesne ile hâzırân olup bi’l-muvâcehe takrîr-i kelâm eyleyip müteveffât-ı mezbûrenin mahalle-i mezbûrede inde’l-ahâlî ma‘lûmetü’l-hudûd mülk menzilini maraz-ı mevtinde mezbûrân Mahmud ve Hüseyin ve mu‘takası Müşerref nâm câriyenin süknâsıyçin vakf eylemişdir maraz-ı mevtinde olan vakf-ı sülüsden mu‘teberdir sülüs dahi vefâ eylemediği ecilden menzili mezbûrun vakfiyyeti tutmazım bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf menzili merkūmdan bana âid hisse-i şer‘iyyemi taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Mahmud cevâb verip dedi ki fi’l-vâki‘ müteveffât-ı mezbûre zikr olunan evini bana ve mezbûre Müşerref [63b] ve Hüseyin’e maraz-ı mevtinde vakf eylemişdir deyû ikrâr eylediklerinde müdde‘î-i mezbûr Ali mukırrûn-ı mezbûrûnun vech-i meşrûh ikrârlarını vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk eylediklerinde mâ vaka‘a kayd şüd. Saferü’l-muzaffer sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Mehmed el-Kadı, Abdurrahman Çavuş [b.] Hüsrev, Mahmud b. Sadi, Cafer b. Abdullah, Musa b. İshak, Cafer b. Hızır.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 186 - Hüküm no: 262 - Orijinal metin no: [63a-2])﻿

﻿

﻿

263. Hüküm

Mahmud b. Mehmed’in Zâhide bt. Mustafa’nın mirasçısı olduğu

Udûlden Şeyh Ahmed Çelebi b. merhûm Mehmed ve Hasan b. Hüsam ve Derviş b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırûn olup, merhûme Zâhide bt. Mustafa’nın zevci Ali Bey b. Hamza mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Mahmud b. Mehmed’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr, merkūm Mehmed’in oğludur. Mehmed de müteveffât-ı mezbûre Zâhide bt. Mustafa’nın karındaşıdır. Zevi’l-erhâm cihetinden vârisidir. İşbu cihetle verâseti ona münhasırdır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike fî Saferi’l-muzaffer sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Derviş b. Abdullah er-Reis, Mustafa b. Ali er-Reis, Mehmed Reis b. Abdullah er-Reis, Ali b. Abdullah er-Reis .

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 186 - Hüküm no: 263 - Orijinal metin no: [63b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

264. Hüküm

Ölen Kamer bt. Hasan’ın evini tamir eden, kocası Mehmed Çelebi’nin, harcadığı paraları kaynanası Selime’den istediği

Fındıklı’da fevt olan Kamer bt. Hasan’ın zevci Mehmed Çelebi b. (…) mahfili kazâda müteveffât-ı mezbûrenin Selime nâm vâlidesi mahzarında takrîr-i da‘vâ eyleyip müteveffât-ı mezbûrenin evinin derimisine? ve kiremidine ve sâir meremmâtına cem‘an sekiz bin beş yüz altmış akçe harcım vardır taleb eylerim dedikde hâssa mi‘mârlarından Mehmed Bey ve Hasan Bey tahmîniyle meblağ-ı merkūm hükm olundu. Fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Halil b. Veli, Hasan b. Yusuf, Ahmed b. Mehmed, İsa b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 187 - Hüküm no: 264 - Orijinal metin no: [63b-2])﻿

﻿

﻿

265. Hüküm

Kasım Bey Vakfı’nın, ölen Hasan Odabaşı b. Abdullah’a ödünç verdiği

Mahmiye-i Galata sâkinlerinden olup fevt olan Hasan Odabaşı b. Abdülmennân’ın dâyinlerinden işbu hâmilü’l-kitâb mahmiye-i Kostantıniyye’de Kasım Bey Evkāfı’na bi’l-fi‘l mütevellî olan el-Hâc Ahmed b. Hasan mahfili kazâda müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi Aynî bt. Abdullah’ın husûs-ı âtîye ve cemî‘ ahvâline vekîl-i şer‘î olan fahrü’l-a‘yân Sinan Bey b. Mahmud mahzarında takrîr-i da‘vâ eyleyip müteveffâ-yı mezbûra hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde vakf-ı mezbûre malından doksan sekiz Muharremi’nin evâilinde on bin akçe nakid akçe verdim idi meblağ-ı mezbûru hâlen muhallefâtından tevliyyetim hasebiyle taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd udûl-i müslimînden ve sikāt-ı muvahhidînden Şaban b. Osman ve Hasan b. Hızır nâm kimesneler [64a] meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ meblağ-ı merkūm on bin akçe müteveffâ-yı mezbûrun zimmetinde idiğine şâhidleriz şehâdet dahi eyleriz deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinden sonra mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fî evâsıtı Saferi’l-muzaffer li sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Ali b. Abdullah, Mehmed b. Mustafa.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 187 - Hüküm no: 265 - Orijinal metin no: [63b-3])﻿

﻿

﻿

266. Hüküm

Kamer Hâtun bt. Abdullah’ın, ölen kocası Samet Reis b. Üveys’in kardeşi Şükür Reis’e açtığı alacak davasından vazgeçtiği

Himmet Reis b. Üveys nâm müteveffânın vâriselerinden zevcesi Kamer Hâtun bt. Abdullah mahfili kazâda müteveffâ-yı mezbûrun li eb ve üm karındaşı Şükür Reis mahzarında takrîr-i da‘vâ eyleyip müteveffâ-yı mezbûr[a] hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde karz-ı hasen altı bin akçe verdim idi meblağ-ı merkūmu hâlen muhallefâtından taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Şükür Reis cevâb verip dedi ki müteveffâ-yı mezbûrda senin meblağ-ı merkūmdan bir akçe ve bir habbe hakkın yoktur lâkin müteveffâ-yı mezbûrun sende olan Gürciyyü’l-asl Mülâyim nâm câriye müteveffânın muhallefâtındandır taleb ederin dahi câriye-i merkūmeyi bey‘ olunup beyne’l-verese tevzî‘ ve taksîm olunmasın taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl husûs-ı merkūma müte‘allik münâza‘ât-ı kesîre ve muhâsamât-ı şedîde vâki‘ olup mâbeynlerine muslihûn tavassut eyleyip es-sulhu seyyidü’l-ahkâm fehvâsıyla amel olunmuşdur zikr olunan altı bin akçe da‘vâsından merkūme Kamer Hâtun ferâgat eyleyip ve merkūme câriye talebiyle dahi merkūm Şükür Reis ferâgat eylemek üzre ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tamâm ile iskāt olundukdan sonra ba‘de’l-yevm tarafeynden husûs-ı mezbûra müte‘allik asâleten ve vekâleten muhallefât-ı merkūmeye müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ sâdır olur ise inde’l-hükkâm mesmû‘a olmaya dediklerinde gıbbe’t-taleb ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Saferü’l-muzaffer sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Mustafa, İsa b. Abdurrahman, Abdülkādir b. Hacı, Hüsrev b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 187 - Hüküm no: 266 - Orijinal metin no: [64a-1])﻿

﻿

﻿

267. Hüküm

Emine ve Âsiye adlı çocuklara vasî tayin edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Piyâle Paşa mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Mehmed Bey b. İskender’in zevcesi hâmiletü hâze’l-kitâb Mü’mine Hâtun bt. Hayreddin’i, Emine ve Âsiye nâm sagīreyne zabt-ı ahvâlleri ve müteveffâ-yı mezbûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden malların muhâfazası için ihtiyâclarına binâen rüşd ve bülûğlarına kadar vasî nasb etti. Mezbûre Mü’mine Hâtun da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî Saferi’l-muzaffer sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Mehmed el-İmâm, Halil b. Yusuf el-Müezzin, Yunus b. Halil, Ali Bey b. Abdullah er-Râcil .

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 188 - Hüküm no: 267 - Orijinal metin no: [64b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

268. Hüküm

Ölen Hüseyin b. Hasan’ın oğlu Hüseyin’in, akil bâliğ olması üzerine vasîsi Mahmud zimmetindeki para ve malları kendi uhdesine aldığı

Bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinden Kasımpaşa mahallesinde fevt olan Hüseyin b. Hasan sulbî oğlu Hüseyin mahfili kazâda vasîsi olan Mahmud mahzarında ikrâr ve i‘tirâf eyleyip babam müteveffâ-yı mezbûrdan bana intikāl eden hisse-i şer‘iyyem ile sekiz bin sekiz yüz akçe ve mahalle-i mezbûrede vâki‘ menzilinin icâresinden hâsıl olan üç bin iki yüz akçe cem‘an on iki bin akçe âkil ve bâliğ olduğum hasebiyle merkūm Mahmud’dan meblağ-ı merkūmu bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledim ba‘de’l-yevm meblağ-ı merkūma müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ sâdır olursa inde’l-hükkâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dedikde ikrârı bi’t-taleb kayd şüd. Fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Ferhad, Musa b. İshak, Ahmed b. Ali, Ramazan b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 188 - Hüküm no: 268 - Orijinal metin no: [64b-2])﻿

﻿

﻿

269. Hüküm

Şaban Efendi’nin, ölen Himmet Reis b. Abdullah’a verdiği borcu muhallefâtından istediği

Merhûm Himmet Reis b. Abdullah’ın dâyinlerinden Şaban Efendi mahfili kazâda müteveffâ-yı mezbûrun karındaşı Şükür Reis mahzarında takrîr-i da‘vâ eyleyip müteveffâ-yı mezbûra on üç bin akçe emânet tarîkiyle koyup hâlen hayâtından on iki bin iki yüz seksen akçesin alıp yedi yüz akçesi bâkī kaldı idi el-hâletü hâzihî fevt olmağla muhallefâtından taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl Mustafa b. Mehmed ve Abdürrahim? b. Mustafa nâm kimesneler meclisi şer‘a vech-i meşrûh üzre şehâdet eylediklerinden sonra mâ vaka‘a kayd şüd.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Mehmed, Ömer Çelebi b. Mustafa, Ali Reis b. Pîr Nefes, fahrü’l-kuzât Nizâmî Efendi b. Hayrullah, Veli Reis b. Hamid.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 189 - Hüküm no: 269 - Orijinal metin no: [64b-3])﻿

﻿

﻿

270. Hüküm

Alacağa kefil olma

Efrenciyyü’l-asl Yunus v. Asina, hâmil-i hâze’l-kitâb reis-i sultânî Murad b. Abdullah’ın mükâteb Todorife v. Todorife’ye râyicü’l-vakt dokuz bin akçe hakkı için îcâb ve kabûlü hâvî kefâlet ile kefîl oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilevvel sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah, Memi b. Abdullah, Mustafa b. Murad.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 189 - Hüküm no: 270 - Orijinal metin no: [65a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

271. Hüküm

Hatice bt. İlyas’ın el-Hâc Hüdâverdi’yi vekil ettiği

Mustafa b. Hayreddin ve Mehmed b. İbrahim nâm kimesneler, hasm-ı şer‘-i câhid mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb el-Hâc Hüdâverdi b. Hasan’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Hatice bt. İlyas nâm hâtun kendisine irs-i şer‘le babasından intikāl eden, hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Kasımpaşa mahallâtından Şerbetçi mahallesinde kâin bulunan menzil da‘vâsına ve kabz ve îsâle ve vakt-i hâcetde hükkâm-ı kirâm indinde muhâsama ve mürâfa‘aya müdde‘î-i mezbûru vekîl edip nefsine nâib kıldı. O da vekâlet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ilâhir sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Mehmed b. Şükür, Kerim b. Ahmed, Hüseyin b. Oruc, Ali b. Durmuş.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 189 - Hüküm no: 271 - Orijinal metin no: [65a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

272. Hüküm

Âişe bt. Mustafa Çavuş’un, cariyesi Lâleruh bt. Abdullah’ı vasiyet yoluyla azat ettiği

Eyyûb-i Ensârî mahallâtından Nişancı Paşa mahallesinden fahrü’l-kuzât Mevlânâ el-Hâc İbrahim Efendi b. Ali nâm kimesne câriyesi olan işbu hâmiletü’l-kitâb uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday enlü, sağ elinin üstünde eser-i cerâhati olan Çerkeziyyü’l-asl Lâleruh bt. Abdullah nâm câriye merkūm İbrahim Efendi mahfili kazâda ihzâr ve mahzarında takrîr-i merâm edip bundan esbâk seyyidem Âişe bt. Mustafa Çavuş beni beş yıl mukaddem hasbeten lillâhi’l-azîm müdebbere edip sonra bilâ sebeb bey‘ eyledi el-hâletü hâzihî mezbûre Âişe müteveffiye olup [âzâd] olmağile sâir harâir-i asliyyât gibi ben dahi hürre oldum deyû da‘vâ eyledikde merkūme Lâleruh’un takrîrine muvâfık da‘vâsına mutâbık beyyine taleb olundukda udûlden Mevlânâ Ahmed b. İlyas ve Bekir b. Mehmed ve Sâliha Hâtun bt. Haydar ve Fâtıma Hâtun bt. Abdülhay nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırûn olup mezkûr İbrahim Efendi muvâcehesinde merkūme Lâleruh’un takrîrine mutâbık edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinden sonra şâhidûn-ı mezbûrûn şehâdetleri ile ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup bu vesîka-i enîka ketb ve imlâ olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu ki lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ ola.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Abdurrahman Efendi b. Tâceddin, Mustafa b. Abdüllatif, Mehmed b. Arslan, Osman b. Mustafa, Ahmed b. Veli, Osman Dede b. Bünyad, Ahmed b. Yusuf, Ömer Çelebi b. Mustafa, Şehsuvar b. Mehmed el-Kâtib, Mehmed Bey b. Hamza Bâli, Mehmed Çelebi b. el-Hâc Sinan, Mehmed b. Ahmed, Murad Bey b. Abdullah, Mehmed b. Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 190 - Hüküm no: 272 - Orijinal metin no: [65a-3])﻿

﻿

﻿

273. Hüküm

Esmâ bt. Mehmed’in, ölen kocası Ali b. Mehmed’in annesi Raziye’den kendisine intikal eden hissesini aldığı

Merhûm Ali b. Mehmed nâm kimesnenin zevcesi Esmâ bt. Mehmed nâm hâtun mezbûr Ali’nin vâlidesi Râziye bt. Şuca‘ nâm hâtunu ihzâr edip mezbûr Ali’den intikāl eden hisse-i şer‘iyyemi bi’t-tamâm aldım dediği kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdullah Çavuş, Mehmed b. Muslihiddin, Ali b. Mahmud, İbrahim Çelebi b. Hasan.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 190 - Hüküm no: 273 - Orijinal metin no: [65b-1])﻿

﻿

﻿

274. Hüküm

Kasım’ın oğullarının, babalarının azatlısı Cafer hakkında açtıkları davadan vazgeçtikleri

Oldur ki Kasım nâm kimesnenin sulbî oğulları olan Ahmed Bey ve Mehmed Bey ve Mustafa Bey nâm kimesneler mahfili şer‘-i kavîmde bundan akdem mahmiye-i Galata’da vefât eden Kara Süleyman nâm kimesnenin sulbî oğlu Cafer nâm kimesnenin sulbiye kızı Râziye nâm sagīresi fevt oldukda mezbûre Râziye’nin kız karındaşı olan Kerime’nin vasiyy-i muhtâr olan işbu hâmilü’l-kitâb fahrü’l-emâsil ve’l-akrân kapıcı Mustafa b. Abdullah nâm kimesne mahzarında ikrâr ve i‘tirâf eyleyip sagīre-i mezbûrenin dedesi olan mezkûr Cafer babamız mezbûr Kasım’ın mu‘takıdır deyû da‘vâ etmiş idik el-hâletü hâzihî sagīre-i mezbûrenin metrûkâtından akçe ve esbâb ve emlâk her ne ise zikr olunan meblağa müte‘allik olan da‘vâdan fâriğ olduk eğer bir dahi da‘vâ ve nizâ‘ sâdır olursa inde’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dedikde mukırrûn-ı mezbûr Ahmed ve Mehmed ve Mustafa’nın vech-i meşrûh üzre olan ikrârlarını mezbûr Mustafa Bey vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk eyledikde mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Sinan, Mustafa Çelebi b. Mehmed, Behram b. Mehmed, Piyâle Bey b. Abdullah, ve Abdullah b. el-Hâc Abdülkādir Halîfe, Musa b. İshak, kürkçü Hasan [b.] Bâli, Mahmud b. Ahmed Dîdebân, es-Seyyid İlyas b. es-Seyyid Ali, İbrahim b. Hüseyin, Mehmed b. Mustafa, Ali b. Bâli, Mahmud b. Abdullah, Yusuf Reis b. Abdullah, Mehmed Bey b. Ahmed ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 191 - Hüküm no: 274 - Orijinal metin no: [65b-2])﻿

﻿

﻿

275. Hüküm

Ramazan’ın, incir ve üzüm bahasından Hüseyin Bey’den alacaklı olduğu

Maksud b. el-Hâc Veys nâm kimesnenin sulbî oğlu Ramazan meclisi şer‘-i şerîfde fahrü’l-akrân Ali Çavuş el-merkūm Hüseyin Bey mahzarında takrîr-i kelâm edip merhûm Hüseyin Bey zimmetinde incir ve üzüm bahâsından beş yüz akçem var dedikde mezbûr Ali Bey ve zevcesinin ve Ali Mehmed Efendi ikrârı kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Sinan Halîfe b. Osman, Mehmed Çelebi b. Muslihiddin, Ali b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Hüsrev b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 191 - Hüküm no: 275 - Orijinal metin no: [65b-3])﻿

﻿

﻿

276. Hüküm

Muharrem b. Şeyhi’nin sefine bahasından Şükür Reis b. Veys’deki alacağını tahsil ettiği

Muharrem b. Şeyhi nâm kimesnenin sefîne bahâsından Şükür Reis b. Veys nâm kimesne zimmetinde olan yedi bin beş yüzü da‘vâ ve kabza ve ibrâ ve sulha vekîl olup vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbit olan el-Hâc Abdi b. Halil mahfili kazâda mezbûr Şükür Reis’den zikr olunan meblağ bi’l-vekâle taleb eyledikde mezbûr Şükür Reis cevâb verip dedi ki benim zimmetimde merkūm Şeyhi’nin yedi bin akçesi vardır lâkin meblağ-ı mezbûru Mehmed Çelebi nâm kimesneye veresin dediği ecilden verip dururun dedikde merkūm Mehmed Çelebi’yi meclisi şer‘a ihzâr eyleyip vâki‘ hâl suâl olundukda ikrâr eyleyip aldım lâkin dükkânımdan sirkat olundu dedikde mezbûr Mehmed Çelebi’den meblağ-ı mezbûru hıyânet eylemediğine nice müslümanlar şehâdet eyledikde meblağ-ı mezbûru dört bin akçeye sulh edip meblağ-ı mezbûru bi’t-tamâm alındıkda mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilâhir (…).

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah, Ali b. Bâli, Mehmed b. Mustafa, Mehmed b. Mustafa, Ali b. Mustafa, Mehmed b. Bâli, Musli b. Ali el-Muhzır.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 192 - Hüküm no: 276 - Orijinal metin no: [66a-1])﻿

﻿

﻿

277. Hüküm

Hüseyin b. Hasan’ın evini Mustafa b. İbrahim’e sattığı

Hüseyin b. Hasan nâm kimesne sâhibi ve mâliki olduğu, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından el-Hâc Memi mahallesinde kâin, tahtânî bir beyti, odayı, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli bahçeyi ve helâyı müştemil olan, bir tarafdan Sultan Hâtun mülkü, diğer tarafdan Süleyman mülkü, öteki tarafdan müşterî-i mezbûr mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i hâs ile mahdûd bulunan ve Sultan Bayezid Hân -aleyhi’r-rahmetü ve’l-gufrân-vakfı’na senevî mukāta‘ası dört akçe olan cemî‘ menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku, tevâbi‘ ve levâhıkı ile râyicü’l-vakt yedi bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla hâmil-i hâze’l-kitâb Mustafa b. İbrahim’e bey‘-i sahîh ile bey‘ eylediğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, müşterî-i merkūm tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Nasuh b. Hayreddin, İshak b. Veli, Murad b. Ramazan, Eşref b. Şehsuvar, Durak b. Mehmed er-Reis, Rıdvan b. Abdullah, Mehmed b. Nebi, Ahmed b. Mirza.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 192 - Hüküm no: 277 - Orijinal metin no: [66a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

278. Hüküm

Mehmed b. Mustafa adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Mehmed b. Mustafa nâm sagīre, nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, Ümmî Hâtun bt. Mehmed nâm annesinin talebiyle, müteveffâ-yı mezbûr babasından intikāl eden mallardan alınmak üzre zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt altı akçe farz ve takdîr edildi. Tahrîren fî evâili Cumâdelûlâ sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Perviz Bey b. ( ), Ahmed b. Mehmed, Hüsrev b. Abdullah, Musli b. Ali.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 192 - Hüküm no: 278 - Orijinal metin no: [66a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

279. Hüküm

Hüseyin Çavuş b. Maksud’un terekesi

Defter oldur ki Mahmiye-i Galata hâricinde Beşiktaş mahallesinde Cafer Paşa evinde fevt olan Arapkirli Hüseyin Çavuş b. Maksud’un muhallefâtını beytülmâl emîni olan Mehmed Çavuş kassâm-ı askerî ile bey‘ olunan muhallefâtı beyânındadır. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene 999. El-Mübâye‘ât Gaddâre sîm 1500 Topuz sîm 700 Kaftan atlas 1400 Topuz 140 Muhattem kuşak 50 Beyaz kaftan 280 Gaddâre sîm 2600 Hamam esbâbı 240 Şalvar Mor 220 Serâser 120 Eyer sîm 2250 Yastık 273 Yapuk 500 Şalvar 240 Abâyî köhne 76 Sofra 45 İhrâm vasat 300 Hâre sebz 900 Minder kuşak 300 Berber makrama 65 Beyaz kaftan 305 Seccâde 240 Kilim …? 140 Mihmaz 110 Bileği 18 İyn çuka 660 Eşfor? 2 130 Gümüş licâm 685 Yağmurluk 2000 Zincirli oyan sîm 1450 Altın küft rikâb 1600 Sepet sandık çift 1 130 Peşkir 38 Teğelti 23 Kavuk 6 Hâre kaftan 260 Köhne oyan 350 Kaftan sürh 210 Raht beyaz 2600 Abâyî Bursa 395 Burunsalık 160 Def‘a burunsalık 150 İhrâm 240 Ferâce mor ma‘a kürk 1070 Uzun yenli kaftan 2255 Mor atlas 380 Çakşır 220 Diz çakşırı İhrâm 600 Hamam gömleği 115 Döşeme? 950 Hatâr 700 Ferâce 720 Hançer 630 Telli hâre 1800 Yapuk 700 Hâre 20 Bâzûbend 240 Kemer-i raht 4600 Samur müsta‘mel kürk kemha meblağ 2800 Raht-ı mükemmel 3000 Yekûn 45.000 Minhâ techîz ve tekfîn Dellâliyye 860 Resm-i kısmet 860 Kassâmiyye 300 Kâtibiyye 100 Emîniyye 2000 Harc-ı müteferrika 200 İhzâriyye 130 Kirâ-i dükkân 100

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 193 - Hüküm no: 279 - Orijinal metin no: [66b-1])﻿

﻿

﻿

280. Hüküm

Mehmed’in borcu olduğunu kabul ettiği

( ) bin beş yüz akçe zimmetinde lâzımü’l-edâ deyni kalmışdır meblağ-ı merkūmu vesâyetim hasebiyle taleb eylerim dedikde mezbûr Mehmed cevâb verip fi’l-vâki‘ zikr olunan on üç bin beş yüz akçe benim zimmetimde lâzımü’l-edâ deynim vardır dedikde bi’l-muvâcehe ikrârı tahrîr olundu. ( ) Sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Bey b. Abdullah, el-Hâc Hasan b. Abdullah, Kurd b. Ahmed, Yusuf b. Ahmed, Ahmed b. Mehmed, Yusuf b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 194 - Hüküm no: 280 - Orijinal metin no: [67a-1])﻿

﻿

﻿

281. Hüküm

Fâtıma bt. es-Seyyid Mehmed’in terekesi

Muhallefâtü’l-merhûme Fâtıma bt. es-Seyyid Mehmed el-müteveffâ bi mahalleti Bostanbaşı min mahallâtı Tophâne bi hârici Galata el-mahmiyye mâte ve tereket. Cümle muhallefâtından hâsıl olan hırdavât akçesidir beyân olunur. Asl-ı mâl 7000 Resm 100 Kassâmiyye 40 Kâtibiyye 20 İhzâriyye 15 Yekûn 175 El-Bâkī 6825 Hisse-i bint 3400 Hisse-i ümm 1136 Hisse-i zevc 1700 Hisse-i uht 292 Hisse-i uht 291

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 194 - Hüküm no: 281 - Orijinal metin no: [67a-2])﻿

﻿

﻿

282. Hüküm

Mustafa b. Abdullah’ın evini Ümmî Hâtun’a sattığı

Mustafa b. Abdullah, meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, sâhibi ve mâliki olduğu, Bedreddin Paşa mahallesinde vâki‘, tahtânî ve fevkānî birer beyti, odayı, su kuyusunu, helâyı, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli avluyu hâvî olup bir tarafdan mekābir-i müslimîn, diğer tarafdan bevvâb-ı sultânî Sinan Bey b. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Gül Hâtun vakfı ile mahdûd bulunan cemî‘ menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt on iki bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile hâfızatü hâze’l-kitâb Ümmî Hâtun bt. Sinan Bey’e bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Müşteriye-i mezbûre kıbelinden vekâleti Seyyid Abdurrahman b. Seyyid Sefer ve Seyyid Mehmed b. Seyyid Abdurrahman’ın şehâdetleri ile sâbit olan reis-i sultânî el-Hâc Derviş b. Abdullah vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. İbrahim el-Müezzin, Seyyid Cafer b. Seyyid Sefer, Sinan b. Abdullah, Muslihiddin b. el-Kavvâs, Ali b. Abdullah, Ali Bey b. Abdullah, Hüseyin Bey b. Abdullah ez-Za‘îm, Musa el-Haffâf, Perviz Bey b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 195 - Hüküm no: 282 - Orijinal metin no: [67a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

283. Hüküm

Mustafa b. Hamza’nın terekesi

Muhallefâtü’l-merhûm Mustafa b. Hamza el-müteveffâ bi mahalleti el-Hâc Hasan min mahallâtı Kasımpaşa bi Galata el-mahmiyye mâte ve tereke ibnen med‘uvven Mehmed ve ümmen Emine bt. Sinan ve zevceten Ümmî Hâtun bt. Mehmed ve’l-verâsetü münhasıran minhum. El-Vâki‘ Tahrîren fî evâili Cumâdelûlâ sene 999. Muhattem kuşak 84 Mâî kuşak 371 Lâciverdî dolama 900 Kırmızı dolama 1021 Zıbın 425 Ferâce-i lâciverdî 1750 Çakşır 380 Ferâce 400 Yağmurluk 230 Lâciverdî çakşır 120 Seyf 1300 Kürde 550 Bıçak gümüşlü 2100 Sâde 28 Yay ma‘a tel 100 Sodak 70 Tüfenk 166 Kırmızı kavuk 11 Nacak 70 Çuka-i beylik 1203 Kıbrısî yorgan 114 Gömlek 130 Diğer gömlek 140 Don 126 Tülbent 202 Tülbent 15 Tülbent 16 Tülbent 15 Dikme makrama 140 Makrama ( ) Kantar 20 Terâzi 105 Kapaklı tas 120 Tennûr 70 Tülbent ma‘a çenber 51 Mâî bogasi 30 Kapak 40 Tülbent ağacı 17 Tülbent örtüsü 50 Terâzi 120 Nâriye 200 Tas 100 Pastırma 200 Şem‘ 150 Yekûn 11.360 İstavroz’da nısf bağ 30.000 Nısf bağ Kadıköyü’nde 12.500 Gulâm Keyvan 5000 Nakid 10.000 Mahalle-i mezbûrede hâne 6000 Bahâ-i esb 745 Yekûn 64.245 Minhâ 2876 Bu zikr olunan meblağın nısfı müteveffâ-yı mezbûrun karındaşı Kerim Bey’e ve nısfı dahi müteveffâ-yı mezbûra intikāl eyledi lâkin zikr olunan meblağ müteveffâ-yı mezbûrun babası el-Hâc Hamza fevt oldukdan sonra taksîm olunmamağın müteveffânın vâlidesine sümün ihrâc eylediklerinden sonra nısfı müteveffâ-yı mezbûra değip zikr olunan vârisler mâbeyninde taksîm olundu. El-Bâkī 65.058 Minhâ mehr-i müeccel 3000 El-Bâkī 62.058 Hisse-i üm 10.343 Hisse-i zevc 7759 Hisse-i ( ) 43.956

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 195 - Hüküm no: 283 - Orijinal metin no: [67b-1])﻿

﻿

﻿

284. Hüküm

Mustafa b. el-Hâc Hamza’nın mülk bağının vârisler arasında paylaştırıldığı

Bundan akdem mahmiye-i Galata mahallâtından el-Hâc Hüsrev mahallesinde müteveffâ olan Mustafa b. el-Hâc Hamza’nın vârislerinden vâlidesi Emine Hâtun ve müteveffâ-yı mezbûrun oğluna vasî olan karındaşı Kerim Bey meclisi şer‘de takrîr-i kelâm ve tebyîn-i merâm edip dedi ki müteveffâ-yı mezbûrun bundan akdem mahmiye-i Üsküdar kazâsına tâbi‘ İstavroz nâm mevzi‘de vâki‘ olan Terzibaşı ve el-Hâc Nasuh ve Behram nâm …? Vasil nâm kimesne mülkleriyle ve tarîk-i âm ile mahdûd bir bâb fevkānî ev önünde sofa ve hücre ve bi’r-i mâ’ ve kenîf ve eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmire[yi] müştemil ve muhtevîdir zikr olunan mülk bağ müteveffâ-yı mezbûr el-Hâc Hamza fevt oldukdan sonra oğlu müteveffâ-yı merkūm fevt olunca mâbeynimizde tevzî‘ ve taksîm olunmayıp kalmışdır el-hâletü hâzihî zikr olunan mülk içinde olan hisse-i şer‘iyyemizin zâhir olunmasını taleb eylerim dedikde hâssa mi‘mârlarından üstâd Cafer ve üstâ[d] Sinan ve cemm-i gafîr ve cemâ‘at-i kesîre ile varılıp bennâ zirâ‘ıyla yirmi altı bin zirâ‘ olup zikr olunan bağı tahmîn-i sahîh ile takvîm edip altmış bin akçeye mahdûd-ı mezbûrun nısf-ı şâyi‘i ki bennâ zirâ‘ıyla tûlen karârı on dört bin zirâ‘ olur içinde eşcâr-ı müsmire ve gayrı müsmiresiyle ve fevkānî ve tahtânî ev önünde sofa ve bi’r-i mâ’ ve kenîf zikr olunan bağın mâbeyninde olan üç tûl zirâ‘ı mukābelesinde sınır çekip kur‘a ile müteveffâ-yı mezbûrun oğlu Mustafa’ya düşüp ve nısf-ı âharı dahi on iki bin zirâ‘ bahçe eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmiresiyle müteveffâ-yı mezbûra intikāl edip müteveffâ-yı mezbûrun oğlu Mustafa dahi fevt olmağla oğlu Mehmed nâm sagīreye intikāl edip meblağ-ı merkūmdan müteveffâ el-Hâc Hamza’nın zevcesi merkūme Emine’ye sümün hisse-i şer‘iyye yedi bin altı yüz yetmiş bir akçe ihrâc olundukdan sonra mâ vaka‘a kayd olundu. Tahrîren fî evâili şehri Cumâdelûlâ sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Hamza Bey b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, Şaban b. Mustafa, Yusuf b. Hasan, Mustafa b. Murad, Ömer b. Abdullah, Nurullah b. Murad?, Ali b. Bâli ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 196 - Hüküm no: 284 - Orijinal metin no: [68a-1])﻿

﻿

﻿

285. Hüküm

Hasan Bey’in Rus asıllı kölesini azat ettiği

Hasan Bey b. Abdullah kıbelinden vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbit olan Kurd Bey b. Hamza, müvekkili mezbûrunun açık kaşlı, uzun boylu, gök gözlü, kaşları arasında eser-i cerh bulunan Rûsiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Hüseyin b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâtihi’r-rab âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud Çelebi b. Mustafa es-Silahî, Mehmed Bey b. Nuh er-Reis, Osman b. Abdullah, Pîrî b. Abdullah er-Râcil, Hüseyin Bey b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 197 - Hüküm no: 285 - Orijinal metin no: [68a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

286. Hüküm

Hasan Bey’in Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Hasan Bey b. İbrahim, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, sarışın, sağ gözünde eser-i cerh bulunan Rûsiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Kadem bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâtihi’r-rab âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Mehmed Çelebi b. Ali, Mustafa b. Hocacihan el-İmâm, Ömer Çelebi b. Mehmed, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Hasan b. Şaban, Musli b. Ali el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 198 - Hüküm no: 286 - Orijinal metin no: [68a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

287. Hüküm

Kapıcı Hüseyin Bey b. Abdullah’ın, evini kızı Âişe’ye hibe ettiği

Oldur ki Bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinde merhûm Kasımpaşa mahallesinde fevt olan kapıcı Hüseyin Bey b. Abdullah’ın vârislerinden sulbiye kızı Âişe tarafından husûs-ı âti’z-zikri da‘vâ ve kabza vekîl olup vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbite olan işbu hâmilü’l-hurûf zevci fahrü’l-akrân Ali Bey b. Abdülmennân nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde müteveffâ-yı mezbûrun diğer sulbiye kızı Sâkine tarafından vekîl-i şer‘îsi olan Maksud b. Ahmed mahzarında takrîr-i kelâm ve tebyîn-i merâm kılıp dedi ki müteveffâ-yı mezbûrun mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı Şuayb Çelebi b. İbrahim ve bir tarafı Mesih Bey b. Abdullah’ın mülkü ve bir tarafı Fâtıma bt. Abdullah ve bir tarafı tarîk-i hâssa müntehî olan iki bâb mülk menzili içinde bir bâb fevkānî ev önünde sofasıyla müvekkilem mezbûre Âişe’ye babası müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde hibe-i sahîha ile hibe ve temlîk edip ol dahi ba‘de’t-tahliyye kabz ve zabt ve tesellüm eylemiş idi el-hâletü hâzihî menzili mezbûru müvekkilem Âişe’nin tasarrufuna vekîl-i mezbûr Maksud mâni‘ olup şer‘le men‘ ve def‘ olunmasın taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd udûl-i müslimînden Mevlânâ Abdülkerim Halîfe b. Mehmed el-İmâm ve Mahmud b. Abdullah ve Mustafa b. Abdullah ve Ferruh b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırûn olup fi’l-hakīka müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtında menzili mezbûru kızı merkūmeye hibe ve temlîk edip ol dahi kabz ve tesellüm eyledi deyû müteveffâ-yı mezbûrun vech-i meşrûh üzre olan ikrâr ve i‘tirâfı şâhidleri şehâdet dahi eyleriz deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eyleyip ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb olunup yedine def‘ olundu. Tahrîren fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Sofu b. İsmail, Turgut b. Ahmed, Hasan Bey b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve Musli b. Ali ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 198 - Hüküm no: 287 - Orijinal metin no: [68b-1])﻿

﻿

﻿

288. Hüküm

Nurcihan bt. Abdullah’ın, kocası Ali Bey b. Musa’dan intikal eden hissesini Ali Bey’in babası Musa Bey’den aldığı

Bereketzâde mahallesinde fevt olan Ali Bey b. Musa nâm müteveffânın vârislerinden zevcesi Nurcihan bt. Abdullah nâm hâtun tarafından vekîl-i şer‘îsi olan el-Hâc Mustafa Bey b. Abdullah nâm kimesne mahfili kazâda işbu hâmilü’l-kitâb müteveffâ-yı mezbûrun babası Musa Bey mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip müteveffâ-yı mezbûrdan müvekkilem merkūme Nurcihan’a intikāl eden üç bin akçe mehr-i müeccel ve rub‘ hisse-i şer‘iyye bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledim eğer ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müstakil da‘vâ ve nizâ‘ sâdır olursa inde’l-hükkâm mesmû‘a olmaya dedikde mukırr-ı merkūmun mukarrun lehü’l-mezbûr ikrârını bi’l-muvâcehe tasdîk ve tahkīk edip mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fî evâili Cumâdelûlâ sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Sinan b. Abdullah, Ramazan b. Ali, el-Hâc Cafer b. ( ), Cafer b. Abdüsselâm ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 199 - Hüküm no: 288 - Orijinal metin no: [68b-2])﻿

﻿

﻿

289. Hüküm

Ölen Hüseyin Çavuş b. Maksud’un, Bezzâzetçi Hasan b. Abdullah’a emanet ettiği paraların beytülmal emini Musa Çavuş’a teslim edildiği

Beşiktaş mahallesinde fevt olan Hüseyin Çavuş b. Maksud’un sikke bin yüz otuz dokuz aded sikke-i hasenesin bezzâzetçi Hasan b. Abdullah nâm kimesneye emânet vaz‘ olundu idi hâlen beytülmâl emîni olan Musa Çavuş taleb eyledikde müslümanlar huzûrunda teslîm eylediği (…) vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâili Cumâdelûlâ ( ).

Şuhûdü’l-hâl: Muslihiddin b. el-Hâc İbrahim el-Müderris, Mustafa Çelebi b. Şeyh Süleyman el-Müderris, el-Hâc Muhyiddin Efendi b. Mehmed el-Kadı, Murad b. Abdullah, Ömer Çelebi b. İbrahim, Hasan b. Abdullah el-Kâtib, Hızır b. Abdullah Bezzâzetçi, Mehmed b. Hasan, Muslihiddin b. Ömer Bezzâzetçi, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Şaban Halîfe b. Mehmed el-İmâm ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 199 - Hüküm no: 289 - Orijinal metin no: [68b-3])﻿

﻿

﻿

290. Hüküm

El-Hâc Ahmed Bey b. Mehmed’in vakfiyesi

Vâkıf-ı mezbûrun tebdîl u tağyîri elinde olmağla bunu tağyîr edip battâla çekildi. <

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 199 - Hüküm no: 290 - Orijinal metin no: [69a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

291. Hüküm

Arapkirli Hüseyin Ağa’nın verâseti

Sebeb-i tahrîr-i hurûf budur ki Udûlden Pîr Buyurdu b. Ömer ve İsmail b. Kulu nâm kimesneler, cerh ve ta‘dîl mahallinde nakil ve tahvîl maksadıyla hâzırân olup gıbbe’d-da‘vâ ve’l-istişhâdi’s-sahîh şöyle şehâdet ettiler ki, Mehmed isminde sagīr tek bir oğlu olan, Maksud Ağa nâm babası ve Fâtıma nâm zevcesi bulunan ve bundan akdem cezîre-i Kıbrıs’da sâkin iken medîne-i mahmiye-i Kostantıniyye’de fevt olduğu işitilen Arapkir kasabası ahâlîsinden Dergâh-ı âlî çavuşu Hüseyin Ağa’nın verâseti onlara münhasırdır. Müteveffâ-yı mezbûrun ana bir karındaşı hâmil-i hâze’l-kitâb Durak Bey, mezbûr oğluna kıbel-i şer‘-i şerîfden vasî nasb edildi. Mezbûr babası ve mezbûre zevcesi de hâmil-i merkūm Durak Bey’i hisselerinin kabz ve îsâline ve vakt-i hâcetde hükkâm-ı kirâm indinde muhâsama ve mürâfa‘aya vekîl eylediler. Hâkīkat-i hâl ve masdûkat-ı makāl gıbbe’t-taleb ve’s-suâl a‘lemü’l-ulemâ’i’l-mütebahhirîn yenbû‘ü’l-fazli ve’l-yakīn el-muhtas bi mezîdi inâyeti’l-meliki’l-mu‘în vârisü’l-ulûmi’l-enbiyâ ve’l-mürselîn mahmiye-i Kostantıniyye kadısı cenâb-ı fazîlet me‘âbına vâsıl ve nüvvâbdan kitâb-ı mezbûr vâsıl olan hükkâm-ı zevi’l-ihtirâm kıbellerine inhâ olundu ki kabûl ile in‘âm ve medlûlü ile amel-i tâm edeler. Tahrîren fî evâhiri Muharrem sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Emir Ahmed Ağa ve Hüseyin b. Karaca, Uğurlu Ağa, el-Hâc Abdülkerim ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 203 - Hüküm no: 291 - Orijinal metin no: [71a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

292. Hüküm

Eyne Hâtun bt. Abdi’nin evini ölmeden Perviz b. Abdullah’a sattığı, Receb b. Abdi’ye miras bırakmadığı

Bundan akdem Mahmiye-i Galata mahallâtından hâricinde Kasımpaşa mahallesinde fevt olan Eyne Hâtun bt. Abdi nâm müteveffâtın vârislerinden Receb b. Âbid nâm kimesne mahfili kazâda işbu hâmilü’l-kitâb Perviz b. Abdullah nâm kimesne mahzarında takrîr-i kelâm ve tebyîn-i merâm kılıp mahalle-i mezbûrede inde’l-ahâlî ma‘lûmetü’l-hudûd olup merkūm Perviz Bey’in yedinde olan menzil müteveffât-ı merkūme mülkü idi. Hâlâ bi hasebi’l-irs bana intikāl etmiş taleb eylerim, suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Perviz Bey cevâb verip fi’l-vâki‘ menzili mezbûr, müteveffât-ı mezkûrenin mülkü idi. Lâkin müteveffât-ı mezbûre menzili mezbûru hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde târih-i kitâbdan bir yıl mukaddem bana on yedi bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i bât ile bey‘ eyleyip teslîm-i semen ve kabz-ı mebî‘ eyledim. Elimde hüccet-i şer‘iyyem vardır deyû Kasımpaşa’da hilâfetine müvellâ olan Mevlânâ Mehmed b. Yusuf ünvânıyla mu‘anven ve hatmiyle mahtûm ve sene semânîn ve tis‘îne ve tis‘a mi’e Cumâdelûlâsı evâiliyle müverrah ve da‘vâ-yı meşrûhasını müştemil hüccet-i şer‘iyye ibrâz edip mezbûr Receb mazmûn-ı hücceti inkâr ettikde mazmûn-ı hüccete merkūm Perviz Bey’den beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Abdülkerim Hoca b. Mehmed ve Hacı Nasuh b. İbrahim ve Receb b. İsmail ve Hasan b. Ali ve İlyas b. Ali ve Abdurrahman b. Seydi ve İlyas b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırûn olup fi’l-vâki‘ zikr olunan hüccet bizim huzûrumuzda oldu. Mazmûn-ı hüccete şâhidleriz ve şehâdet dahi eyleriz deyû vech-i meşrûh üzre edâ-i şehâdet eyleyip ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb [ve] imlâ olunup yed-i tâlibe def‘ olundu. Tahrîren fî evâili Cumâdelâhire sene 989.

Şuhûdü’l-hâl: Şeyh Mehmed b. Abdi, Ömer Halîfe b. Mehmed, Derviş Halîfe b. Abdi, Perviz Bey b. Abdullah, Şaban b. Abdullah ve Hasan b. Abdullah, Musli b. Ali, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Bâli b. Ali, Ali b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 203 - Hüküm no: 292 - Orijinal metin no: [71a-2])﻿

﻿

﻿

293. Hüküm

Ali adlı çocuğa annesinin vasî atandığı

Hâkim, hâmile-i hâze’l-kitâb Emine bt. Üveys’i babası bundan akdem fevt olan sagīr oğlu Ali b. Mustafa’ya zabt-ı ahvâli ve hıfz-ı emvâli için vasî nasb etti. Mezbûre de vesâyet-i merkūmeyi kabûl etti. Hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Alâaddin el-İmâm, Mahmud Çelebi b. Muharrem el-İmâm, Ahmed Çavuş b. Sefer el-Mübâşir, Ömer Çelebi b. Süleyman Ser-bölük, Mahmud [b.] Şehsuvar el-Müezzin, el-Hâc Hüseyin [b.] Ali el-Müezzin.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 204 - Hüküm no: 293 - Orijinal metin no: [71a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

294. Hüküm

Hızır b. Pîrî’nin Muslihiddin b. Hasan Reis’in vârisi olduğu

Muslihiddin b. Ali ve reis-i sultânî Hasan b. Abdullah nâm kimesneler, hâl-i hayâtında Kasımpaşa mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde sâkin iken Cezâyir’den gemi ile gelirken bundan akdem garîken fevt olan Muslihiddin b. Hasan Reis’in muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan mahmiye-i Galata’da vâki‘ beytülmâl-i hâssın emîni fahrü’l-akrân Musa Çavuş b. Kaya mahzarında, yeniçeriyân-ı Dergâh-ı âlî tâifesinden hâmil-i hâze’l-kitâb Hızır b. Pîrî’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr, müteveffâ-yı merhûmun zevi’l-erhâm cihetinden vârisidir. Zira müteveffâ-yı mezbûr, merkūm Hasan’ın oğludur; Hasan da Yusuf b. Abdullah nâm kimesnenin oğludur. Müdde‘î-i mezbûr, merkūm Pîrî’nin oğludur. Pîrî de Havva nâm hâtunun oğludur. Havva da mezbûr Yusuf’un kızıdır. Ondan başka vâris ve terekesine müstehık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Cumâdelûlâ sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah, Ali b. Bâli, Abdülkādir b. Hacı, Derviş b. Abdi, Musli b. Ali el-Muhzır, İbrahim [b.] Hasan er-Râcil, Mehmed b. Hasan ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 204 - Hüküm no: 294 - Orijinal metin no: [71b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

295. Hüküm

Eyne Hâtun bt. Abdi’nin evini ölmeden Perviz b. Abdullah’a sattığı, Receb b. Abdi’ye miras bırakmadığı

Mahmiye-i Galata hâricinde Kasımpaşa mahallesinde bundan akdem vefât eden Eyne Hâtun bt. Abdi nâm hâtunun vârislerinden olan Receb b. Âbid nâm kimesne işbu hâmil-i hâze’l-kitâb Perviz b. Abdülvehhâb nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe ihzâr ve mahzarında üzerine takrîr-i kelâm [ve] ta‘bîr-i merâm kılıp mahalle-i mezbûrede vâki‘ inde’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmetü’l-hudûd olup merkūm Perviz Bey’in yedinde olan menzil mûrisem olan müteveffât-ı mezbûrenin mülkü idi. Hâlâ vefât edip menzili mezkûr bi hasebi’l-irsi’ş-şer‘î bana intikāl eyledi. Hakkımdır taleb ederin. Suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl merkūm Perviz Bey cevâb verip fi’l-vâki‘ menzili mezbûr, müteveffât-ı mezkûrenin mülkü idi. Lâkin müteveffât-ı merkūme menzili mezbûru hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde târih-i kitâbdan bir yıl mukaddem bana on yedi bin fıddî râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i bâtt-ı sahîh-i şer‘î ile bey‘ edip semen-i merkūmum sekiz bin akçesini merkūm Eyne Hâtun zimmetinde olan sekiz bin akçe hakkım ile mukāssa edip bâkī dokuz bin akçesini addedip müteveffât-ı mezbûreye bî-kusûr ve lâ-küsûr îfâ ve teslîm eyledim. Müteveffât-ı mezkûre dahi istîfâ ve kabz eyledi deyicek gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr merkūm Perviz Bey’den da‘vâsına mutâbık beyyine taleb olundukda merkūm Kasımpaşa’da hilâfeten müvellâ olan Mehmed b. Yusuf ünvânıyla mu‘anven ve hatmiyle mahtûm ve sene semânîn ve tis‘îne ve tis‘a mi’e Cumâdelûlâsı evâiliyle müverrah ve da‘vâ-yı meşrûhasını müştemil hüccet-i şer‘iyye ibrâz edip mazmûn-ı hüccet-i mezbûr merkūm Receb’den suâl olundukda hüccet-i mezkûre müştemil olduğu akid bi tarîki’l-muvâza‘adır. Nakd-i semen olmamışdır deyicek merkūm Perviz Bey’den semen-i merkūmu bi’t-tamâm îfâ ve teslîm eylediğine beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden ve sikāt-ı muvahhidînden el-Hâc Nasuh b. İbrahim ve Abdurrahman b. Seydi ve Şaban b. Abdullah ve Ali b. Mustafa ve Veli b. Mustafa nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffât-ı mezkûre hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde târih-i kitâbdan bir yıl mukaddem merkūm Perviz Bey’e on yedi bin fıddî râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i bâtt-ı sahîh-i şer‘î ile bey‘ edip semen-i merkūmun sekiz bin akçesini merkūm Perviz Bey’in müteveffât-ı mezkûre zimmetinde mukarrer olan sekiz bin akçe hakkından mukāssa, bâkī dokuz bin akçesini merkūm Perviz Bey meclisi akidde addedip müteveffât-ı merkūmeye teslîm eyledi. Müteveffât-ı mezkûre dahi bi’t-tamâm istîfâ ve kabz eyledi. Biz meclisi akidde hâzır idik. Şâhidleriz, şehâdet dahi ederiz dediklerinde şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup mâ hüve’l-vâki‘ ketb olunup yed-i tâlibine def‘ olundu. Tahrîren fî evâili Cemâziyelevvel sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Şeyh Mehmed b. Abdi, Ömer Halîfe b. Mehmed, Derviş Halîfe b. Abdi, Perviz Bey b. Abdullah, Şaban b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Ömer Çelebi b. Mehmed, Musli b. Ali el-Muhzır, Ali b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 205 - Hüküm no: 295 - Orijinal metin no: [71b-2])﻿

﻿

﻿

296. Hüküm

Mehmed b. Ahmed’in, ölen Hüseyin b. Yakub’taki alacağını terekesinden istediği

Mehmed b. Ahmed mahfili kazâda hâric-i Galata’da Çekmece’de fevt olan Hüseyin b. Yakub nâm kimesnenin zevcesi Râbia bt. Hamza ve oğlu Mehmed mahzarında takrîr-i kelâm edip dedi ki: Müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtında karz-ı şer‘îden dört bin akçe verdim hâlâ muhallefâtından taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd udûl-i müslimînden ve sikāt-ı muvahhidînden Mehmed b. Hüseyin ve Yusuf b. Hamza nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûre hâl-i hayâtında meblağ-ı mezbûru mezbûr Mehmed’e deynim vardır deyû ikrâr ve i‘tirâfına şâhidleriz, şehâdet dahi eyleriz deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinden sonra mâ vaka‘a kayd ve tescîl olundu.

Şuhûdü’l-hâl: Perviz Bey b. Abdullah, Abdülkādir Halîfe b. Hacı, Derviş b. Abdi ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 206 - Hüküm no: 296 - Orijinal metin no: [72a-1])﻿

﻿

﻿

297. Hüküm

Ölen Hüseyin Çavuş b. Maksud’un terekesinden, hizmetkarı Veli b. Bayezid’e vasiyet üzere para verilmesi

Veli b. Bayezid nâm kimesne mahfili kazâda bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinde Beşiktaş mahallesinde fevt olan Arapkirli Hüseyin Çavuş b. Maksud nâm müteveffânın muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan beytülmâl emîni olan Musa Çavuş b. Kaya mahzarında takrîr-i kelâm ve tebyîn-i merâm kılıp dedi ki: Müteveffâ-yı mezbûr bana dört bin akçe nakid bir dolama bahâsı vasiyyet eyledi dedikde gıbbe’l-inkâr mezbûr Veli’de[n] da‘vâsına mutâbık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden fahrü’l-müderrisîn Mevlânâ Mehmed Efendi b. Hasan ve fahrü’l-mülâzımîn Ramazan Efendi b. Abdi nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtında hizmetkârı olan mezbûr Veli’ye dört bin akçe ve bin akçe dahi dolama bahâsı veresin deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinden sonra mâ vaka‘a kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâili Cumâdelâhire li sene tis‘a ve tis‘îne ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Yahya Çelebi b. Mehmed, Ahmed b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Ali Çavuş b. Abdullah, Ali b. Bâli, Mezid b. Abdullah, Musli b. Ali el-Muhzır.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 206 - Hüküm no: 297 - Orijinal metin no: [72a-2])﻿

﻿

﻿

298. Hüküm

Hüseyin b. Cemal’in, ölen Hüseyin Çavuş b. Maksud’daki alacağını ve vasiyet parasını, beytülmal emininden istediği

Hüseyin b. Cemal nâm kimesne mahfili kazâda bundan akdem Beşiktaş mahallesinde fevt olan Hüseyin Çavuş b. Maksud’un muhallefâtından bin yüz kırk altına vâzı‘ü’l-yed olan beytülmâl emîni olan Musa Çavuş b. Kaya mahzarında takrîr-i kelâm ve tebyîn-i merâm kılıp dedi ki: Müteveffâ-yı mezbûre karz bin beş yüz akçe verdim. Ve müteveffâ-yı mezbûre hizmetim mukābelesinde bana bin akçe vasiyyet eyledi. Meblağayn-i merkūmeyn muhallefâtından taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Hüseyin’den da‘vâsına mutâbık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden fahrü’l-müderrisîn Mevlânâ Mehmed Efendi b. Hasan ve fahrü’l-mülâzımîn Ramazan b. Abdi nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ meblağayn-i merkūmeyn bizim huzûrumuzda bin beş yüz akçe deynim vardır deyû ikrârına ve bin akçe dahi hizmetim mukābelesinde vasiyyet eyledim dediğine şâhidleriz, şehâdet dahi eyleriz deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinden sonra mâ vaka‘a kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâili Cemâziyelâhir li sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: eş-Şuhûdü’s-sâbikūn. [72b] …? 2 fî şehri Cemâziyelâhir sene 999

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 207 - Hüküm no: 298 - Orijinal metin no: [72a-3])﻿

﻿

﻿

299. Hüküm

Ahmed Efendi’nin kölesini azat ettiği

Fahrü’l-eimme mevlânâ Ahmed Efendi b. Abdülmennân, açık kaşlı, gök gözlü, sarışın, orta boylu, başının arkasında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Kasım b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti’r-rabbi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelâhire sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah, Abdülkādir b. Hacı, Ali b. Bâli, Mehmed b. Mustafa, Musli b. Ali ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 207 - Hüküm no: 299 - Orijinal metin no: [72b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

300. Hüküm

Âişe bt. Ali’nin, ölen İbrahim b. Abdullah’a borç karşılığı rehin verdiği kaftanı borcun ödenmesiyle, vârisinden geri istediği

Âişe bt. Ali nâm hâtun tarafından husûs-ı âti’z-zikre Mustafa b. İsa ve İslâm b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleriyle vekâleti sâbite olan Mehmed b. Ali nâm kimesne mahfili kazâda bundan akdem vefât eden İbrahim b. Abdullah nâm kimesnenin sagīre kızı Fâtıma’nın vasîsi olan Mehmed b. Mehmed nâm kimesne muvâcehesinde üzerine takrîr-i da‘vâ edip işbu meclisde hâzır müşârün-ileyh olup vasiyy-i mezbûrun yedinde olan siyah tavşan kürkü kaplı mâî atlas kaftan müvekkilem mezbûre Âişe’nin mülk-i mahzı ve hakk-ı sırfıdır. Mezkûre Âişe müteveffâ-yı mezbûrdan hâl-i hayâtında bin akçe istikrâz edip meblağ-ı merkūm mukābelesinde zikr olunan kaftanı müteveffâ mezbûrda rehin vaz‘ eyleyip meblağ-ı mezbûrdan beş yüz akçesin merkūme Âişe hâl-i hayâtında teslîm edip bâkī beş yüz akçesin zimmetinde hâlâ meblağ-ı mezbûr beş yüz akçe vasiyy-i mezbûre teslîm edip zikr olunan kaftanı vekâletim hasebiyle taleb ederiz suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl vasiyy-i mezbûr inkâr ile cevâb vericek müdde‘î-i mezkûrdan da‘vâsına mutâbık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Mustafa b. İsa ve Mansur b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ mezbûre Âişe müteveffâ-yı mezbûrdan bin akçe istikrâz edip mukābelesinde zikr olunan kaftanı rehin vaz‘ eyleyip meblağ-ı merkūmdan beş yüz akçesin müteveffâ-yı mezbûra teslîm eylemişdir. Hâlâ zikr olunan kaftan mezkûre Âişe’nin mülküdür deyû ale’t-tafsîl şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîl hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup mâ hüve’l-vâki‘ kayd olundu. Tahrîren fî evâili Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Yunus b. Abdullah, Musli Reis b. Abdullah, Cafer b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Sinan Efendi b. Mahmud ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 208 - Hüküm no: 300 - Orijinal metin no: [72b-2])﻿

﻿

﻿

301. Hüküm

Miras hissesinin satış yoluyla paylaşılması

Mahmiye-i Galata mahallâtından Muhyiddin Çelebi mahallesinde sâkine olan Emine bt. Veys nâm kimesne kendi cânibinden asâleten ve sagīr oğlu Ali b. Mustafa tarafından vesâyeten mahfili kazâda Emine ve Rahime nâm hâtunlar tarafından Mahmud b. Şehsuvar ve Hüseyin b. Ali nâm kimesneler[in] şehâdetleriyle vekâletleri sâbite olan işbu hâmilü’l-kitâb Yusuf b. Abdülvehhâb nâm kimesne mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip bundan akdem sadrî oğlum Mehmed ve sadriye kızım Safiye vefât edip li eb karındaşı mezbûr Ali ve li eb karındaşları mezbûre Emine ve Rahime’yi terk edip [73a] muhallefâtından mahalle-i mezbûrda vâki‘ bir tarafı Muslihiddin mülküne ve bir tarafı Ömer Bölükbaşı mülküne ve iki tarafı tarîk-i âma müntehî olup dokuz bin akçe kıymetli menzilin terk eylemiş idi. Hâlâ zikr olunan menzili mezbûrdan benim südüs hissem ve sagīr-i merkūmun südüs hisse-i şer‘iyyesin zarûreten nafaka için merkūmeyn Rahime ve Emine’ye asâleten ve vesâyeten üç bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ edip teslîm-i mebî‘ ve kabz-ı semen eyledim dedikde mezbûre Emine Hâtun’un vech-i meşrûh üzre olan ikrârın mezbûrân Emine ve Rahime’ye vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edip mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fî evâili şehri Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Çavuş b. Sefer, Hızır b. Pîrî er-Râcil, Mehmed Çelebi b. Alâaddin, el-Hâc Hüseyin b. Ali el-Müezzin, Şaban b. Ser-bölük, Pervâne b. Abdullah, Muslihiddin b. Ali Ser-bölük ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 208 - Hüküm no: 301 - Orijinal metin no: [72b-3])﻿

﻿

﻿

302. Hüküm

Ali b. Mustafa adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim, Emine bt. Veli nâm hâtunu, babası bundan akdem mahmiye-i Galata mahallâtından Muhyiddin Çelebi mahallesinde fevt olan Ali b. Mustafa nâm sagīre, zabt-ı ahvâli ve hıfz-ı emvâli için ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. Mezbûre de vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı üzerine aldı. Cerâ zâlike ( )

Şuhûdü’l-hâl: eş-Şuhûd es-sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 209 - Hüküm no: 302 - Orijinal metin no: [73a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

303. Hüküm

Aynî Hâtun’un Ömer Çelebi’yi vekil ettiği

Sinan Çelebi b. Mehmed ve Hasan b. Mustafa nâm kimesneler, Ebâ Eyyûb-i Ensârî mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde bundan akdem fevt olan Denizlizâde deyû meşhûr merhûm Mehmed Çelebi b. Mehmed’in annesi fahrü’l-muhadderât Muhsine Hâtun bt. Osman kıbelinden vekâleti sâbit olan Himmet b. ( ) nâm vekîl mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Ömer Çelebi b. Mehmed’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi Aynî Hâtun bt. Hasan nâm hâtun, mehrini ve müteveffâ-yı mezbûrdan irs-i şer‘le kendisine intikāl eden hissesini talebe ve husûs-ı mezbûrla alâkalı sâir da‘vâlara müdde‘î-i merkūmu vekîl edip nefsine nâib kıldı. Mezbûr Ömer Çelebi de vekâlet-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis ( ) sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Piyâle b. Abdullah, Gülâbi Çavuş b. Mehmed, Ebri Çavuş b. Abdullah

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 209 - Hüküm no: 303 - Orijinal metin no: [73a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

304. Hüküm

El-Hâc Hasan’ın Rus asıllı cariyesini azat ettiği

El-Hâc Hasan b. Abdullah, açık kaşlı, orta boylu, sarışın, gök gözlü, yüzünün sağ yanında eser-i cerh bulunan, Rûsiyyetü’l-asl, hâmiletü hâze’l-kitâb Zamâne bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefâtdan hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelâhire sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: İlyas b. Halil, Sinan b. Şaban, Mustafa b. Müyesser, Hüseyin b. Abdullah, Keyvan b. Abdullah, Mehmed b. Murad el-İmâm, Hüseyin b. Ali ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 210 - Hüküm no: 304 - Orijinal metin no: [73a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

305. Hüküm

Hasan Odabaşı’nın Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Mehmed b. Yusuf ve Muslihiddin b. Abdullah nâm kimesneler, bundan akdem Livadya yolunda fevt olan merhûm Hasan Odabaşı b. Abdullah’ın zevcesi Aynî Hâtun bt. Sinan mahzarında, açık kaşlı, gök gözlü, orta boylu, sarışın, sol ayağında siyah beni olan, Rûsiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Gülahmer bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ-yı mezbûr efendisi hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde müdde‘iyye-i mezkûreyi hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti’r-rabbi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefâtdan hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelâhire sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Musa Bey b. İshak, Abdi b. Hüseyin, Mehmed Ağa b. Yusuf, Yunus b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 210 - Hüküm no: 305 - Orijinal metin no: [73b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

306. Hüküm

Pîr Ahmed adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim, Şâkire bt. Abdullah’ı, babası bundan akdem mahmiye-i Galata mahallâtından Kasımpaşa mahallesinde fevt olan Pîr Ahmed b. Hasan nâm sagīre, zabt-ı ahvâli ve hıfz-ı emvâli için ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. Mezbûre de vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı üzerine aldı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelâhire sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: eş-Şuhûd es-sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 210 - Hüküm no: 306 - Orijinal metin no: [73b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

307. Hüküm

Râbia bt. Abdullah’ın muhallefâtı

Ali Çelebi mahallesinde vefât eden ve geride Meryem nâm kızını, Kasım nâm zevcini ve Hümâ nâm annesini bırakan merhûme Râbia bt. Abdullah’ın muhallefâtıdır. El-Vâki‘ tahrîruhâ fî evâili Cumâdelûlâ sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e. Minder köhne 21 Minder küçük 9 Tâbe 34 Tas 21 Çarşaf 24 Sofra 10 Bohça 19 Kebe 68 İskemle 8 Kebe 2 Kuşak 188 Futa siyah 101 Bohça 40 Sandık 140 Yastık 26 Kuşak 40 Yaşmak 50 Alaca kilim 73 Leğen 86 Sahan 45 Kaftan 33 Alaca çarşaf 36 Gömlek 38 …? makrama 18 Kutu 13 Makrama 10 Tas 6 Tencere 79 Perde yemeni 60 Arakiyye 108 Tencere 56 Torba Yastık Makrama Bilezik …? 300 Mehr-i müeccel 600 Yekûn 7820 Et-techîz ve’t-tekfîn 2000 Resm 90 Kassâmiyye 50 Kâtibiyye 15 İhzâriyye 15 Yekûn [74a] El-bâkī 5400 Hisse-i bint 2700 Hisse-i zevc 1300 Hisse-i asabe …? 1400

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 211 - Hüküm no: 307 - Orijinal metin no: [73b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

308. Hüküm

Hatice Hâtun bt. Himmet’in, ölen Hakem İbrahim’e verdiği borcu vârislerden istediği

Oldur ki Hatice Hâtun bt. Himmet nâm hâtun mahfili kazâda Hakem İbrahim nâm müteveffânın zevcesi Sâliha ve kızı sagīre Fâtıma’ya vasî olan Mehmed b. Mehmed mahzarında takrîr-i kelâm edip müteveffâ-yı mezbûr zimmetinde karz-ı şer‘îden yedi yüz akçe hakkım vardır dedikde mezbûrân dahi ikrâr ve i‘tirâf edip zikr olunan yedi yüz akçeyi mezbûre karz vermişdir. [Hâlen de] edâ olunmamışdır dediklerinde bi’t-taleb kayd şüd. Tahrîren fî evâili Cumâdelâhire li sene tis‘a ve tis‘îne ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Abdülkādir Halîfe b. Hacı, İsa b. Abdurrahman, Hasan b. Abdullah, Ali b. Bâli, Musa b. İshak ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 211 - Hüküm no: 308 - Orijinal metin no: [74a-1])﻿

﻿

﻿

309. Hüküm

Piyâle Bey b. Abdülmennân’ın, kölesi Çol v. Biyan ile hizmet karşılığı azat anlaşması yaptığı

Sâhib-i sa‘âdet kapudân paşa cânibinden husûs-ı âtîye vekîl olup vekâleti Haydar b. Abdullah ve Ahmed b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleriyle sâbite olan fahrü’l-akrân Piyâle Bey b. Abdülmennân nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde işbu hâmilü’l-kitâb uzun boylu, çatık kaşlı, gök elâ gözlü, sarışın, başının sağ tarafında eser-i cerâhati olan Efrenciyyü’l-asl Çol v. Biyan nâm gulâm mahzarında bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf edip abd-i mezbûra târih-i kitâbdan altı yıl hizmet ta‘yîn edip bu kitâb-ı sıhhat nisâbı verdim. Müddet-i merkūmede ibâk ve sirkat ve hıyânet ederse kemâ kân rık ve (…) edip sedâd ve istikāmet üzre hizmet ederse sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olsun deyû ikrârını vekîl-i mezbûr Piyâle vech-i meşrûh üzre olan ikrârını gulâm-ı mezbûr tasdîk edip bi’t-taleb kayd şüd. Tahrîren fî evâili Cumâdelûlâ sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Bayram Ağa b. Abdülmennân, el-Hâc Selim b. Mehmed, Hüseyin b. Hasan ez-Za‘îm, Hasan Ağa b. Abdullah ez-Za‘îm ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 212 - Hüküm no: 309 - Orijinal metin no: [74a-2])﻿

﻿

﻿

310. Hüküm

Hasan b. Abdullah’ın yetimi Pîrî’ye, annesi Sâkine bt. Abdullah’ın vasî tayini olmasıyla eski vasî el-Hâc Hasan b. Abdullah’taki muhallefâtı aldığı

Bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinde Kasımpaşa mahallesinde fevt olan Hasan b. Abdullah nâm müteveffânın sulbî [oğlu] Pîrî nâm sagīre kıbel-i şer‘den vasî olan vâlidesi Sâkine bt. Abdullah meclisi şer‘de bundan akdem sagīr-i mezbûrun vasîsi olan el-Hâc Hasan b. Abdullah el-Câbi nâm kimesne mahzarında takrîr-i merâm edip sagīr-i mezbûr Ahmed’e babasından intikāl eden emvâlini merkūm el-Hâc Hasan vesâyeti hasebiyle zabt ve kabz eylemiş idi. Hâlâ vasiyy-i mezbûr vesâyet-i merkūme[den] fâriğ olup yerine vasî olup el-Hâc Hasan’ın zimmetinden muhallefât defteri mûcebince kabz eylediği malın muhâsebesi görülüp ba‘de’l-hesâb hâsıl olan ribh ile sarf eylediği akçeden gayrı altmış dokuz bin akçe gösterdiği zimemden kabûl edip yetîm-i merkūmun emvâline müte‘allik vasiyy-i mezbûr Hasan’ın zimmetini ibrâ eyledim dedikde mukırr-ı merkūmenin vech-i meşrûh üzre olan ikrârını merkūm Hasan kabûl edip bi’t-taleb kayd şüd.

Şuhûdü’l-hâl: Muslihiddin b. Hasan, Mustafa b. Murad, Ahmed b. Hasan en-Na‘âl, Abdülkādir b. Hüsam, Mehmed b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 212 - Hüküm no: 310 - Orijinal metin no: [74a-3])﻿

﻿

﻿

311. Hüküm

Hasan Odabaşı b. Abdullah’ın terekesinin vârisler arasında sulh yolu ile paylaşıldığı

Bundan akdem mahmiye-i Galata mahallâtından Bereketzâde mahallesinde sâkin olup Talende nâm mevzi‘den gelir iken fevt olan Hasan Odabaşı b. Abdullah nâm müteveffânın sulbî oğlu Abdülkādir nâm sagīre kıbel-i şer‘den vasî olan Müderris Mevlânâ Mehmed Efendi b. Mahmud ve müteveffâ-yı mezbûrun sulbiye kızı Âlime ve zevcesi olan Aynî Hâtun bt. Sinan mahzarında takrîr-i kelâm verip dediler ki müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından hâsıl olan nukūd mâbeynimizde tevzî‘ ve taksîm olunup lâkin mezbûre Aynî Hâtun mahalle-i mezbûrede inde’l-ahâlî ma‘lûmetü’l-hudûd mülk menziline zevci müteveffâ-yı mezbûru bazı binâ ihdâs eylemişdi. Zikr olunan binâdan ve müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtı içinden dahi evinde halı ve kilim ve velense ve sahan ve tencere ve sâir esbâb her ne ise kalîl ve kesîr mâbeynimizde tevzî‘ ve taksîm olunmasını taleb eyleriz dedikde mezbûre Aynî Hâtun ile husûs-ı mezbûra müte‘allik münâza‘ât-ı kesîre ve muhâsamât-ı şedîde vâkı‘a oldukdan sonra muslihûn mütevassıtûn olup es-sulhu seyyidü’l-ahkâm ve senedü’l-hükkâm fehvâsıyla amel olunup zikr olunan binâ ve esbâb mukābelesinde mezbûr Aynî bedel-i sulh bize beş bin akçe verdikden sonra mezbûre Aynî Hâtun’un husûs-ı mezbûra müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ olursa lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘ ve makbûl olmaya dedikde mukırrûn-ı mezbûrûnun vech-i meşrûh üzre olan ikrârlarını mukarrun-lehâ’l-mezbûr Aynî Hâtun vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edip mâ vaka‘a kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâili Cumâdelûlâ sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’s-sâlihîn Mevlânâ Hüsameddinzâde b. Hasan eş-şehîr bi Gulâm, Abdi b. Hüseyin, Ali Çavuş b. Toyran, Bayram b. Hüseyin, Bayram b. Abdullah, Mehmed Ağa b. Yusuf, Mahmud Çelebi b. Mehmed, Mehmed b. Mustafa ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 213 - Hüküm no: 311 - Orijinal metin no: [74b-1])﻿

﻿

﻿

312. Hüküm

Meryem adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim, Râbia bt. Abdullah nâm annesi bundan akdem vefât eden Meryem bt. Kasım nâm sagīrenin nafakası için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Hümâ Hâtun bt. Abdullah nâm ninesinin talebiyle mezbûr babası Kasım üzerine, zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt üç akçe farz ve takdîr etti. Tahrîren fî evâsıtı Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Şaban Halîfe b. Mehmed el-İmâm, Mehmed b. Abdullah er-Reis, Ali b. Abdullah, Musli b. Ali, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 213 - Hüküm no: 312 - Orijinal metin no: [74b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

313. Hüküm

Kamer bt. Abdullah’ın kefil olduğu

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Sarı Bayezid mahallesinde sâkine olan Kamer bt. Abdullah, Meryem bt. Kasım nâm sagīreye müteveffât Râbia bt. Abdullah nâm annesinden intikāl eden râyicü’l-vakt bin altı yüz akçe mikdârındaki meblağa ve mezbûr Kasım b. Abdullah’ın nefsine kefîl oldu. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: El-Mezbûrûn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 214 - Hüküm no: 313 - Orijinal metin no: [74b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

314. Hüküm

Rıdvan Ağa b. Abdullah’ın kefil olduğu

Rıdvan Ağa b. Abdullah da Meryem bt. Kasım nâm sagīreye müteveffât Râbia bt. Abdullah nâm annesinden intikāl eden râyicü’l-vakt bin altı yüz akçe mikdârındaki meblağa ve iki küpe ve iki bileziğe kefîl oldu. Fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Hasan b. Mehmed, el-Hâc Hasan b. Abdullah, Mehmed b. es-Sabbâğ, el-mezbûr ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 214 - Hüküm no: 314 - Orijinal metin no: [74b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

315. Hüküm

Kasım b. Hasan Ağa’nın yetimi Ahmed’e Şakire bt. Abdullah’ın vasî tayin edildiği

Kaziyye oldur ki Kasım [b.] Hasan Ağa’nın yetîmi Ahmed ( ) nâm yetîme irs-i şer‘ ile intikāl eden malını zabta vasîsi olan el-Hâc Hüseyin b. Abdullah nâm kimesneler fâriğ olup yerine işbu hâfızü’d-defter Şâkire bt. Abdullah nâm hâtunu vasî ta‘yîn edip bu defterde olan nesne teslîm olundu. Tahrîren fî evâsıtı Cumâdelâhire sene 999. Mushaf-ı şerîf 5000 Diğer Mushaf-ı şerîf ( ) Ve bir ev yeri, mahalle-i mezbûrede ( ) Der zimmeti Mehmed Çelebi, meblağ 20.000 Der zimmeti Ali Bey 10.000 Der zimmeti Mehmed Çelebi 13.000 Der zimmeti el-Hâc Hasan 13.500 Der zimmeti Şâkire 11.000 Cevherî küpe 2 aded Sâde küpe 1 aded Yekûn 67.500 Bu zikr olunan meblağ ve esbâb vâlidesi olan Şâkire Hâtun’a teslîm olundu.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 214 - Hüküm no: 315 - Orijinal metin no: [75a-1])﻿

﻿

﻿

316. Hüküm

Mehmed b. Mustafa’nın vasiyetinin tenfîzine vasî seçtiği

Mehmed b. Mustafa, hâmil-i hâze’l-kitâb Ramazan b. Ahmed’i sülüs-i cemî‘ malından yaptığı vasiyyetinin tenfîzine vasî seçdiğini ikrâr etti. Mezbûr Ramazan da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Vâki‘ ikrâr, mezbûr Ramazan tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelâhire.

Şuhûdü’l-hâl: Abdülkādir Halîfe b. Hacı, Mehmed b. Alâaddin el-İmâm, Derviş Halîfe b. Abdi, Hüdâverdi b. Abdi, Ali b. Bâli ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 215 - Hüküm no: 316 - Orijinal metin no: [75a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

317. Hüküm

Şahin Bey b. Süvar’ın, ölen Hüseyin Çavuş b. Maksud’a sattığı malın parasını beytülmal emininden istediği

Arapkirli Hüseyin Çavuş b. Maksud nâm müteveffânın dâyinlerinden Şâhin Bey b. Süvar meclisi şer‘a mahmiye-i Galata’da beytülmâl emîni Musa Çavuş b. Kaya nâm kimesneyi ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm edip dedi müteveffâ-yı mezbûra bu mahallede yirmi kantar penbe verdim. Her kantarı bin sekiz yüz akçeden cem‘an otuz altı bin akçe olur meblağ-ı merkūmu taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd udûl-i müslimînden Kasım b. Mehmed ve Mustafa b. el-Hâc Mahmud nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûra yirmi kantar penbe bizim huzûrumuzda bin sekiz yüz akçeye verdi. Müteveffâ-yı mezbûr dahi alıp kabz eyledi dedikde mezbûr Şâhin Bey’e meblağ-ı merkūmları kabz eylemediğine kıbel-i şer‘den yemîn müteveccih oldukda yemîn billâh eyleyicek mûcebiyle hükm olundu. Tahrîren fî evâili Cumâdelâhire sene tis‘a ve tis‘îne ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Abdülkādir Halîfe b. el-Hâc, Emînüddin b. Mehmed, Mehmed Halîfe b. Ahmed, Mustafa b. Halil, Şaban b. Mustafa, Ali b. Kasım, Abdülkerim b. Hamza, Hüseyin b. Mustafa, Süleyman b. Musa ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 215 - Hüküm no: 317 - Orijinal metin no: [75a-3])﻿

﻿

﻿

318. Hüküm

Meryem bt. Davud Bey’in bıraktığı miras ev üzerinde, kocası Mehmed Reis b. Şaban’ın yarım hisse hak talebi

Mahmiye-i Galata hâricinde Kasımpaşa mahallâtından Kulaksız Ahmed mahallesinde bundan akdem vefât eden ve verâseti eşhâs-ı âti’z-zikre münhasıra olan Meryem bt. Davud Bey nâm hâtunun zevci olan işbu hâmiletü hâze’l-kitâb Mehmed Reis b. Şaban nâm kimesne müteveffât-ı mezkûrenin li eb ve üm karındaşları Ahmed ve Mustafa nâm kimesneleri ve vâlideleri Âişe bt. ( ) nâm hâtunu meclisi şer‘a ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm edip mahalle-i mezbûrede vâki‘ olan bir tarafı tarîk-i hâs ve bir tarafı papucî Bayram ve [bir tarafı] Ahmed mülkü ile ve bir tarafı mezbûr Davud Bey mülkü ile ve bir tarafı Mustafa b. Ahmed mülkü ile mahdûd olup bir fevkānî ve bir tahtânî evi ve bir mikdâr bahçeyi müştemil olup mezbûrların yedinde olan menzili mezbûru Davud Bey hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde zevcim müteveffât-ı mezbûre için cihâzlık hibe-i sahîha-i şer‘iyye ile hibe edip müteveffât-ı mezbûre dahi alıp kabz edip yedi yıl mikdârı menzili mezbûrda sâkine olup müstakillen mutasarrıfa olmuş idi. Hâlâ vefât edip menzili mezbûrun nısfı bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf bana intikāl eylemişdir. Hisse-i şer‘iyyemi taleb eylerim. Suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl menzili mezkûru merkūm Davud Bey müteveffât-ı mezbûreye hibe edip müteveffât-ı mezbûre tasarruf ettiğin inkâr ile cevâb vericek müdde‘î-i mezbûrdan da‘vâsına mutâbık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Hüsameddin b. Mehmed ve Mustafa b. Abdullah ve el-Hâc Yusuf b. Abdullah ve el-Hâc Ali b. ( ) nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘a hâzırân olup fi’l-vâki‘ menzili mezbûru kızım mezbûre Meryem için binâ edip mezbûre Meryem’e hibe-i sahîha ile hibe edip ol dahi alıp kabz eyledi. Merkūme Meryem’in mülküdür deyû merkūm Davud Bey hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde bizim huzûrumuzda ikrâr ve i‘tirâf ve merhûme Meryem dahi menzili mezbûra yedi yıl mikdârı mâlikâne tasarruf? eyledi. Vech-i meşrûh üzre edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde mûcebince hükm olundu. Tahrîren fî evâsıtı Cumâdelûlâ li sene tis‘a ve tis‘îne ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Himmet el-İmâm, Sefer b. Murad, Mahmud b. Reis b. Mustafa, Behcet Bey b. Abdullah, Kurd b. Abdullah, Ramazan b. Abdullah, Kenan b. Abdullah, Abdullah b. Fethullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 216 - Hüküm no: 318 - Orijinal metin no: [75b-1])﻿

﻿

﻿

319. Hüküm

Mehmed b. Mustafa’nın, bir takım ev eşyasını karısı Aynî bt. Abdullah’a hibe ettiği

Mehmed b. Mustafa mahfili kazâda zevcesi Aynî bt. Abdullah tarafından husûs-ı âti’z-zikri kabza vekîl olan Abdülkādir Halîfe b. el-Hâc Derviş ve Abdullah b. ( ) nâm kimesnelerin şehâdetleriyle vekâleti sâbite olan işbu hâmilü’l-kitâb fahrü’l-akrân Ramazan Çelebi b. Ahmed nâm kimesne mahzarında takrîr-i kelâm ve tebyîn-i merâm kılıp dedi ki zevcem mezbûre Aynî Hâtun iki köhne döşek ve iki yemeni yorgan ve iki basma yastık-ı köhne ve def‘a üç eski yastık ve üç kara velense ve iki kaliçe ve dahi üç aded kaliçe-i eski ve üç aded kilim-i köhne ve iki tencere ve üç sahan ve üç tepsi ve üç dimi [ve] yassı tepsi ve bir ibrik ve iki bakraç ve bir maşraba, iki tava, bir kovan, iki şamdan ve iki kazgan, bir güğüm ve iki sandık. Bu zikr olunan esbâbı zevcem mezbûre târih-i kitâbdan on beş yıl mukaddem hibe-i sahîhayla hibe ve temlîk eyledim dedikde vekîl-i mezbûr zikr olunan esbâbı kabz ve kabûl edip mukırrûn lehü’l-merkūm Mehmed’in vech-i meşrûh üzre olan ikrârını mukarrun lehü’l-merkūm Ramazan Çelebi vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edip mâ vaka‘a kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâsıtı Cumâdelâhire sene tis‘a ve tis‘îne ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah, Abdülkādir b. Hacı, Derviş b. Abdullah, Ali b. Bâli, Musli b. Ali ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 216 - Hüküm no: 319 - Orijinal metin no: [75b-2])﻿

﻿

﻿

320. Hüküm

Noksan hüccet

“Aynî Hâtun tarafından vekîl olan işbu hâmilü’l-kitâb Ramazan b. Ahmed nâm kimesne meclisi şer‘a ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ eyleyip dedi ki müteveffâ-yı mezbûre ( )”

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 217 - Hüküm no: 320 - Orijinal metin no: [76a-1])﻿

﻿

﻿

321. Hüküm

Emrullah b. Kılıç’ın, el-Hâc Kemal’den alacaklı olmadığı

Emrullah b. Kılıç nâm kimesne mahfili kazâda müteveffâ el-Hâc Kemal’in zimmetinde bir akçem ve bir habbem yoktur deyû ikrârı kayd-ı sicil tahrîr olundu. Fî evâhiri Cumâdelâhire

Şuhûdü’l-hâl: Süleyman Çavuş b. Abdullah, Mehmed b. Yusuf, Hüsrev b. Abdullah, Kerim b. Cemşid, Mehmed b. Mustafa ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 217 - Hüküm no: 321 - Orijinal metin no: [76a-2])﻿

﻿

﻿

322. Hüküm

Süleyman Çavuş Vakfı’nın ölen kimsede alacağı olduğu

Mehmed b. Yusuf el-İmâm ve Mehmed b. Ali nâm kimesneler, vasiyy-i muhtâr Seydi b. Yusuf mahzarında, kendi evkāfına mütevellî olan hâmil-i hâze’l-kitâb Süleyman Çavuş b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ-yı mezbûrun zimmetinde vakf-ı mezbûrun râyicü’l-vakt on yedi bin altı yüz akçe hakkı vardır. Hâric-i mahmiye-i Galata’da Sarıyer nâm mevzi‘de kâin bahçe deyn-i mesfûr için rehindir. Müdde‘î-i mezbûra, meblağ-ı merkūmu küllen veya ba‘zen almadığına, müteveffâ-yı mezbûrun zimmetini bir vechile ibrâ etmediğine dâir yemîn verilmesinden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmasından sonra mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelâhire sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Yahya b. Mehmed Efendi, Mehmed b. Halil, Hasan b. İbrahim, Musli b. Ali, Mehmed b. Ali, Sinan b. Nasuh, Mehmed b. Ahmed, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 217 - Hüküm no: 322 - Orijinal metin no: [76a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

323. Hüküm

El-Hâc Mahmud b. Ahmed’in pereme yerini oğlu Mustafa Çelebi’ye hibe ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Şehsuvar mahallesinde sâkin el-Hâc Mahmud b. Ahmed nâm kimesne meclisi şer‘a işbu hâmilü’l-kitâb oğlu Mustafa Çelebi mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip dedi ki mahmiye-i mezbûre hâricinde tersâne kapısı kurbunda hendek ağzında vâki‘ hudûdunun bir tarafı Lütfi Kethüdâ mülküne ve bir tarafı Sefer Reis vakfı’na ve bir cânibi tarîk-i âma müntehî olan dört peremelik yeri oğlum merkūm Mustafa’ya hibe-i sahîha ile hibe eyledim deyû ikrâr ve i‘tirâf eyledikde merkūm Mustafa Çelebi de zikr olunan pereme yerini kabz eyledikde babası mukırr-ı merkūm Mehmed ber vech-i meşrûh üzre olan ikrârını vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edip mâ vaka‘a kayd olundu. Tahrîren fî evâili Cumâdelâhire sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Ali, Hasan b. Abdullah, Abdülkādir b. Hacı, Hacı Hasan b. İbrahim, Derviş b. Abdi ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 218 - Hüküm no: 323 - Orijinal metin no: [76a-4])﻿

﻿

﻿

324. Hüküm

Kemal b. Mehmed’in ölmeden önce kölesi Ali b. Abdullah’ı vasiyet yoluyla azat ettiği

Kostantıniyye’de Mercanağa mahallesinde fevt olan Kemal b. Mehmed nâm işbu orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, kara yağız Ali b. Abdullah nâm gulâm mahfili kazâda müteveffâ-yı mezbûrun karındaşı İsa b. ( ) ve zevcesi Fâtıma bt. Mezid ve vasiyy-i muhtârı Seydi b. Yusuf mahzarlarında takrîr-i kelâm edip dedi ki müteveffâ-yı mezbûr efendim beni ölmezden kırk gün mukaddem beni müdebber etmişdir, hâlâ i‘tâknâmem taleb eylerim dedikde Yahşi b. Ahmed ve ( ) b. Seydi ve İlyas b. Mustafa nâm kimesneler hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûr, merkūmu müdebber eyledi deyû şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde tahrîr olundu. Fî evâili Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Süleyman b. Nurullah, Ali b. Yusuf, Kerim b. Cemşid, Mehmed b. Musa, İbrahim b. Hasan, Emrullah b. Kılıç ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 218 - Hüküm no: 324 - Orijinal metin no: [76b-1])﻿

﻿

﻿

325. Hüküm

Ahmed Reis’in terekesi

Muhallefâtü’l-merkūm Ahmed Reis el-müteveffâ fî Bahri’l-esved. Es-sâkinü bi mahalleti Tophâne. Min mahallâtı hâric-i Galata el-mahmiyye. Mâte ve tereke ibnen ve hüve Mehmed ve binten ve hiye Rahime ve zevceten ve hiye Fâtıma bt. el-vâki‘ tahrîruhâ fî evâili Cumâdelâhire sene 999. Hâne fî mahalleti Mustafa Ağa 100.000 Binâ bahâsı 18.000 Bahâ-i kayık 7500 Kaliçe 1900 Yelken 1300 Odun 420 Elvâh 80 Sünger 500 Kazgan 120 Katran 50 Bodostama 70 Yekûn 130.4 Minhâ: Deyn-i Handan Bey 1042 Deyn-i evkāf-ı Hayreddin Paşa 5000 Resm-i kayık 65 Hüccet-i vesâyet 55 Dellâliyye 60 Resm-i kısmet 800 İhzâriyye 120 Sûret-i defter 60 Harc-ı ma‘kūl 350 Yekûn 4.000 El-Bâkī 122.452 Hisse-i zevce 18.000 Hisse-i ibn 70.000 Hisse-i bint 35.002

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 219 - Hüküm no: 325 - Orijinal metin no: [76b-2])﻿

﻿

﻿

326. Hüküm

Râbia bt. Hasan’ın Osman b. Murad’ı vekil ettiği

Râbia bt. Hasan meclisi şer‘a hâzıra olup, hâmil-i hâze’l-kitâb Osman b. Murad’ı, mahmiye-i Manisa’da bundan akdem fevt olan merhûm Mehmed b. ( ) nâm zevcinin zimmetinde kalan mehir alacağını talebe vekîl edip nefsine nâib kıldı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Ramazan b. Ahmed, Veli b. Bayezid, Mehmed b. Mustafa ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 219 - Hüküm no: 326 - Orijinal metin no: [77a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

327. Hüküm

Şahin Bey b. Şehsuvar’ın, ölen Hüseyin Çavuş b. Maksud’daki alacağını beytülmal emininden tahsil ettiği

Şâhin Bey b. Şehsuvar mahfili kazâda bundan akdem Mahmiye-i Galata’da Beşiktaş mahallesinde fevt olan Hüseyin Çavuş b. Maksud’un muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan beytülmâl emîni olan Musa Çavuş b. Kaya mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip dedi ki müteveffâ-yı mezbûr zimmetinde penbe bahâsından otuz altı bin akçe hakkım var idi. Hâlâ zikr olunan akçeyi şuhûd u udûl ile sâbit ettim deyû meblağ-ı mezbûru mezbûr emînden alıp kabz eyledikde ikrârı bi’t-taleb kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâhiri Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Perviz Bey b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Ali b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 219 - Hüküm no: 327 - Orijinal metin no: [77a-2])﻿

﻿

﻿

328. Hüküm

Hasan Bey’in kölesini azat ettiği

Fahrü’l-a‘yân Hasan Bey b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Hasan b. Abdullah ve İbrahim b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Hüseyin Bey b. Abdullah Reis nâm vekîl, müvekkili mezbûrunun orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, burnunda siyah bir ben ve başında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Cuvan v. Françesko nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Cumâdelâhire sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Bey b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, İbrahim b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 220 - Hüküm no: 328 - Orijinal metin no: [77a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

329. Hüküm

Yusuf b. Abdullah’ın Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Yusuf b. Abdullah, açık kaşlı, gök gözlü, uzun boylu, yüzünün sağ yanında siyah ben bulunan, Rûsiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Üftâde bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Abdullah, Sefer b. Abdullah, Abdülkādir b. Abdullah, Ahmed b. Abdullah, el-Hâc Said b. Receb, Musa b. Halil, Ali b. Bâli, Yahya b. Ali, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 220 - Hüküm no: 329 - Orijinal metin no: [77a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

330. Hüküm

Hekim İbrahim Bey’in karısı Sâliha’da çıkan terekesi

Kaziyye oldur ki Hekîm İbrahim muhallefâtı bey‘ olundukdan sonra zevcesi Sâliha’nın zimmetinde çıkıp bey‘ olunan esbâblar beyânındadır. Kaliçe köhne kıymet 140 Alaca kebe 59 Velense 140 Diğer velense 250 Kebe alaca 110 Sarı kebe 70 Yastık 450 Tülbent 195 Yen 63 Kutu alaca 16 Tuz 14 …? 13 Elek 3 Mercimek 69 Şişe 17 Kebe alaca …? Kürk-i tavşan 500 Merdiven 6 Yaşmak? 6 Buğday 135 Taş 20 Çuval 10 Yekûn 2.399 Minhâ Hammâliyye 10 Kassâmiyye 30 Kâtibiyye 15 İhzâriyye 10 Berâ-yı hüccet 30 Deyn 120 Berâ-yı deyn 250 Deyn 50 Berâ-yı deyn 700 Yekûn 1.200 Müteveffâ-yı mezbûrun mahalle-i mezbûrede vâki‘ evine müte‘allik da‘vâ vâki‘ oldukda kazasker efendi cânibinden kadı alıp harcına sarf olunan meblağ beyânındadır. Harc-ı ma‘kūl 300 Çavuş için 390 İhzâriyye 50 Yekûn 780 Cem‘an 1980 El-Bâkī 419 Sah Sah Sah

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 220 - Hüküm no: 330 - Orijinal metin no: [77b-1])﻿

﻿

﻿

331. Hüküm

Cemile bt. Hamza’nın, Yunus Bey b. Abdullah’a borcuna karşılık evini verdiği

Mahmiye-i Galata hâricinde merhûm Muhyiddin Çelebi mahallesinde sâkine Cemile bt. Hamza nâm hâtun tarafından bey‘-i âti’z-zikri tasdîka zümre-i silahdârân zümresinden Firdevs b. Abdullah ve Süleyman b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleriyle hasm-ı şer‘î-i câhid mahzarında vekâleti sâbite olan zümre-i mezbûre[den] İzzet Mustafa Bey b. Abdullah nâm kimesne mahfili kazâda işbu hâmilü’l-kitâb mezkûr hâtunun zevci olup zümre-i mezbûreden olan Yunus Bey b. Abdullah nâm kimesne muvâcehesinde ikrâr-ı sahîh-i şer‘î edip bundan akdem müvekkilem mezbûre Cemile merkūm Yunus Bey’den on dokuz bin nakid-i fıddî râyic fi’l-vakt akçe istikrâz edip mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı Ömer b. Ahmed ve Yeniçeri Ahmed mülklerine ve bir tarafı Sultan Hâtun mülküne ve bir tarafı Ali b. Bâli mülküne ve bir tarafı tarîk-i âma müntehî olup iki süflî evi ve bir su kuyusunu ve bir mikdâr havluyu ve kenîfi müştemil olup merhûm Sultan Bayezid Han vakfı’na yılda dört akçe mukāta‘a-i arzı olan mezbûre hâtunun mülk menzilini yeniden yapıp meblağ-ı mezbûru menzili mezkûrun binâsına sarf eylemiş idi. Hâlâ mezkûre Cemile deyn-i mezbûr on dokuz bin akçeyi dâyin-i mezbûra edâdan âciz olmağın menzili mezkûru cemî‘ hudûduyla mezbûr Yunus Bey’e yirmi bin fıddî râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i bâtt-ı sahîh-i şer‘î ile bey‘ edip semen-i mezbûrun on dokuz bin akçesini zimmetinde olan on dokuz bin akçe deyn-i mezbûra mukāssa edip bâkī bin akçesini mezbûr Yunus Bey yedinden alıp kabz edip teslîm-i mebî‘ eyledi dedikde mukırr-ı mezbûru ikrâr-ı meşrûhasında mezbûr Yunus Bey bi’l-muvâcehe tasdîk edip mâ hüve’l-vâki‘ ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Cumâdelâhire sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Muharrem el-İmâm, Mahmud b. Şehsuvar el-Müezzin, Hüseyin b. Ali el-Müezzin, Mustafa b. İsmail, Mehmed b. Ömer, Ali Bey b. Abdullah, Mehmed b. Ali er-Reis, Aydın b. Abdullah, Aydın Abdullah et-Tabbâh, İbrahim b. Ahmed, Mehmed b. Ahmed el-Bevvâb, Abdurrahman b. Pervâne, Mehmed b. Ali, Ahmed Topî, Kaya b. Ahmed, Mehmed b. Abdullah, Ahmed b. Nasuh, Ali b. Pervâne ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 221 - Hüküm no: 331 - Orijinal metin no: [78a-1])﻿

﻿

﻿

332. Hüküm

Hüseyin b. Mehmed’in, Fâtıma bt. İbrahim’le olan arsa davasından vazgeçtiği

Hüseyin b. Mehmed mahfili kazâda Meryem bt. el-Hâc Mehmed’in kızı Fâtıma bt. İbrahim nâm sagīreye vasî olan işbu hâmilü’l-kitâb Mehmed b. Mehmed nâm kimesne mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip dedi ki müteveffât-ı mezbûrun Câmi‘-i Kebîr mahallesinde lede’l-cîrân ma‘lûmetü’l-hudûd mülk arz-ı hâliyesine müte‘allik bazı da‘vâ ve nizâ‘ olmuş idi. Hâlâ zikr olunan yere müte‘allik da‘vâdan fâriğ olup hisse bin kırk akçe alıp kabz eyledim. Ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ olursa lede’l-hükkâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dedikde vasiyy-i mezbûr merkūm Hüseyin’in ikrârını bi’l-muvâcehe tasdîk edip mâ vaka‘a kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâhiri Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: es-Seyyid Ahmed Efendi b. es-Seyyid Mehmed, Perviz Bey b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah, Mustafa b. Murad, Ahmed b. Ali ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 222 - Hüküm no: 332 - Orijinal metin no: [78b-1])﻿

﻿

﻿

333. Hüküm

Sabiha’nın terekesi

Muhallefâtü’l-merhûm Sâbiha bintü’l-müteveffât bi mahalleti Kasımpaşa bi hârici Galata el-mahmiyye mâtet ve tereket ibnen ve hüve Mehmed ve zevcen Nuh b. Hüseyin el-vâki‘ tahrîruhâ fî evâhiri Cumâdeluhrâ sene li seneti tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e. Cem‘an esbâbdan hâsıl olan nukūd el-meblağ 42.500 Hâne fi’l-mahalleti’l-mezbûre tahmîn 150.000 Mehr-i müsbet 30.000 Yekûn 222.500 Minhâ resm-i kısmet ve hüccet ve ihzâriyye ve kâtibiyye ve sicil 1000 El-Bâkī 221.500 hisse-i ibn 166.125 hisse-i zevc 55.375 Bu zikr olunan esbâbları zevc-i mezbûr Nuh kendi istediği gibi bey‘ edip yetîme ziyâde gadr edip hayf eylemişdir. Bu zikr olunan esbâb kendi defteri mûcebince tahrîr olundu.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 223 - Hüküm no: 333 - Orijinal metin no: [78b-2])﻿

﻿

﻿

334. Hüküm

Ahmed b. Ali’nin vasisi tarafından Maruc v. Sadya’ya verilen borcun ödenmemesi halinde rehin olarak alınan evin satılması

Ahmed b. Ali nâm sagīrin vâlidesi ve vasî olan Ümmügülsüm bt. Receb mahfili kazâda işbu hâmilü’l-kitâb Maruc v. Sadya nâm Yahudi mahzarında takrîr-i kelâm edip dedi ki vasîsi olduğum sagīr-i mezbûra babası müteveffâ-yı mezbûr Ali’den intikāl eden hisse-i şer‘iyyesinden yirmi beş bin nakid akçe istiğlâl tarîkiyle doksan sekiz Şa‘bânı’nın gurresinden doksan dokuz Şa‘bânı’na gelince mu‘âmele-i şer‘iyye eyleyip merkūm Yahudi’ye vermiş idim. Hâlâ meblağ-ı merkūm yirmi beş bin akçe iki bin akçe mu‘âmelesiyle cem‘an yir[mi] yedi bin akçe olur. Mezbûr Yahudi (…) nâmına olduğu için taleb eylerim dediğinde cevâb verip ben doksan sekiz Şa‘bânı’na değin alıp mu‘âmele eylemişimdir. Tamâm, olmayınca kādir değilim dedikde vasiyy-i mezbûr Ümmügülsüm târih-i kitâbdan iki ay müddet ta‘yîn edip meblağ-ı merkūmu mezbûre Ümmügülsüm’e merkūm Yahudi verip teslîm eylemek üzre ikrâr edip eğer vermezsem rehin vaz‘ eylediğim evi bey‘ edip vereyim dedikde bi’t-taleb kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâhiri Cemâziyelâhir li sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Hüseyin, Rüstem b. Abdullah, Yahya Çelebi b. Mehmed, Mehmed b. Mustafa, İbrahim b. Hasan ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 223 - Hüküm no: 334 - Orijinal metin no: [79a-1])﻿

﻿

﻿

335. Hüküm

Ümmî Hâtun bt. Sinan Bey’in evini vakfettiği

Elhamdü lillâhi’l-vâcibi’l-vücûdi ve müfeyyizi’l-hayri ve’l-cûd ellezî şehide bi vahdâniyyeti küllî şâhidin ve meşhûd. Ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ seyyidinâ Muhammedi’l-mev‘ûdi bi’l-makāmi’l-mahmûd. Ve alâ âlihî ve ashâbihi’llezîne bâleğû’t-tarîka’l-mev‘ûd. Ammâ ba‘d, işbu mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden sahîh ve şer‘î bir hüccetdir. Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Nureddin Paşa mahallesinde sâkine olan sâhibetü’l-hayrât ve’l-hasenât Ümmî Hâtun bt. Sinan Bey meclisi şer‘-i şerîfe hâzıra olup, mâliki olduğu ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘, tahtânî ve fevkānî iki beyti, odayı, su kuyusunu, helâyı, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli avluyu hâvî olan, bir tarafdan bevvâb-ı sultânî Sinan b. Abdullah mülkü, iki tarafdan mekābir-i müslimîn ve diğer tarafdan da Güllü Hâtun vakfı ile mahdûd bulunan cemî‘ mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla niyet-i hâlise üzre haps edip vakf ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâkıfe-i mezbûre menzili merkūmda süknâyı müddet-i hayâtınca kendisine, sonra Yasemin bt. Abdullah nâm âzâdlı câriyesine, sonra mezbûre Yasemin’in evlâdına, sonra neslen ba‘de neslin evlâd-ı evlâdına, sonra reis-i sultânî el-Hâc Derviş b. Abdullah’a, sonra nesilleri kesilinceye kadar neslen ba‘de neslin batnen ba‘de batnin evlâd-ı evlâdına şart etti. Sonra menzili mezbûrun icâre ve istiğlâl edilmesini şart etti. Ribhden hâsıl olandan şehrî yirmi akçenin Nureddin Paşa müezzinine verilmesini, kalanın menzili mezbûrun ta‘mîr ve termîmine sarf edilmesini şart etti. Vâkıfe-i mezbûre, menzili mezkûreyi tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği mezbûr el-Hâc Derviş’e teslîm etti. O da ba‘de’t-tahliyye menzili mezbûru teslîm aldı. Vâkıfe-i mezbûre tevliyye-i hasbiyyeyi kendisine, vefâtından sonra da mescidi mezbûr müezzinine şart etti. Mütevellî-i mezkûr, vâki‘ ikrârı tasdîk etti. Hâl bu minvâl üzre iken vâkıfe-i mezbûre, cumhûr-ı eimme indinde vakf-ı akār sahîh ise de İmâm Ebû Hanîfe katında gayr-ı lâzımdır diyerek vakfından rücû‘ edip menzilin i‘âdesini taleb etti. Muhâsama ve münâza‘a edip hâkim huzûrunda mürâfa‘a olunduklarında mütevellî-i mezbûr hâkimden vakfın sıhhat ve lüzûmuna hükm etmesini taleb etti. Hâkim-i müşârün-ileyh de mesâil-i evkāfda cârî eimme-i eşrâf arasındaki ihtilâfı da bilerek umûmen ve husûsen vakfın sıhhat ve lüzûmuna hükm etti. Menzili mezbûr bu sûretle tebdîl ve tağyîri asla câiz olmayacak sûretde sahîh, lâzım, müseccel ve müebbed bir vakıf hâline geldi. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû inna’llâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfı ale’l-hayyi’l-kayyûm”. Tahrîren fî evâsıtı Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Seyyid Abdurrahman b. Seyyid Sefer, Seyyid Mehmed b. Seyyid Abdurrahman, Mahmud b. Siyâmi, Seyyid Cafer b. Sefer, Mehmed b. Yakub, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Musa Reis b. Kaytas, Sinan b. Abdullah el-Cündî, Perviz Bey b. Mehmed ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 224 - Hüküm no: 335 - Orijinal metin no: [79a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

336. Hüküm

Fâtıma bt. Mezid’in, ölen el-Hâc Kemal b. Mehmed’den alacaklı olduğu

Kostantıniyye’de görülen da‘vâdır Bundan akdem Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Mercan Ağa mahallesinde fevt olan el-Hâc Kemal b. Mehmed nâm müteveffânın vârislerinden zevcesi Fâtıma bt. Mezid tarafından husûs-ı âti’z-zikre dahi vekîl olup vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbite olan işbu hâmilü’l-hurûf fahrü’l-akrân Yahya Çelebi b. Mehmed nâm kimesne mahfili kazâda müteveffâ-yı mezbûrun li eb ve üm karındaşı İsa b. Mehmed vasiyy-i muhtâr olan Seydi Yusuf nâm kimesne takrîr-i kelâm kılıp dedi ki müvekkilem mezbûre Fâtıma’nın zevci müteveffâ-yı mezbûr zimmetinde karz-ı şer‘îden on bin akçe hakkı vardır. Vekâletim hasebiyle meblağ-ı merkūmu müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-işhâd udûl-i müslimîn ve sikāt-ı muvahhidînden Mehmed b. Ali ve Ramazan b. Hasan nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde zevcem mezbûre Fâtıma’ya karz-ı şer‘îden on bin akçe deynim vardır dediğinde şâhidleriz, şehâdet dahi ederiz dediklerinde şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup mûcebiyle hükm olundu. Tahrîren fî evâsıtı Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Yahya b. Ebûbekir, Mehmed b. el-Hâc Halîfe, Mehmed b. Ali el-İmâm, Sinan b. Nasuh, Süleyman Çavuş b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 225 - Hüküm no: 336 - Orijinal metin no: [79b-1])﻿

﻿

﻿

337. Hüküm

Ölen Hüseyin Çavuş b. Maksud’un, Hasan b. Abdullah’a emanete bıraktığı altınların, beytülmal eminine verildiği

Mahmiye-i Galata beytülmâl emîni olan fahrü’l-akrân Musa Çavuş b. Kaya meclisi şer‘-i şerîfde mahmiye-i mezbûre bedestân hâfızlarından olan Hasan [b.] Abdullah nâm kimesne mahzarında bast-ı kelâm ve izhâr-ı merâm kılıp dedi ki bundan akdem mahmiye-i mezbûre müzâfâtından Beşiktaş’da Cafer Paşa evinde fevt olan Hüseyin Çavuş b. Maksud nâm kimesnenin metrûkâtından bin yüz otuz dokuz aded altın bulunup mezbûr Hasan’da emânet vaz‘ olunmuş. Hâlâ müteveffâ-yı mezbûrun mîrî cânibine alâkası ve dâyinler zuhûr etmeğin zikr olunan altınlar kassâm-ı askerî ma‘rifeti ile zeyl-i kitâbda esâmîsi mastûr olan cem‘-i kesîr ve cemm‘-i gafîr müslümanlar huzûrunda merkūm Hasan bana teslîm eyledi. Ben dahi alıp kabz ettim dedikde emîn-i merkūmun zabt-ı hâli tahrîr olundu. Tahrîren fî evâhiri Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Muslihiddin Efendi el-Müderris, Ömer Efendi b. İbrahim el-Müderris, Ömer Çelebi b. Ali el-Hâc Muhyiddin b. Mehmed el-Kadı, Şaban Halîfe b. Mehmed el-İmâm, Hasan b. Abdullah el-Kâtib (…), Hüsrev b. Abdülhay, Mehmed b. Ali, Murad b. Abdullah, Mehmed b. Mustafa el-Müderris, Server b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn. Sah Sah

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 225 - Hüküm no: 337 - Orijinal metin no: [79b-2])﻿

﻿

﻿

338. Hüküm

Emine bt. Ali’nin, ölen el-Hâc Kemal b. Mehmed’den alacaklı olduğu

Kostantıniyye’de görülen da‘vâdır Fahrü’l-muhadderât Emine bt. Ali nâm hâtun tarafından husûs-ı âti’z-zikre da‘vâ ve kabzına vekîl olup vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbite olan işbu hâmilü’l-kitâb fahrü’l-akrân Yahya Çelebi b. Mehmed nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde bundan akdem mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Mercan Ağa mahallesinde fevt olan el-Hâc Kemal b. Mehmed nâm müteveffânın li eb ve üm karındaşı İsa b. Mehmed ve vasiyy-i muhtârı olan Seydi b. Yusuf nâm kimesneler mahzarında takrîr-i kelâm ve tebyîn-i merâm kılıp dedi ki, müvekkilem mezbûre Emine’nin müteveffâ-yı mezbûr zimmetinde karz-ı şer‘îden yirmi bin akçe hakkı vardır. Hâlâ muhallefâtından taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd udûl-i müslimînden ve sikāt-ı muvahhidînden Mehmed b. Ali el-Müezzin ve Ramazan b. Hasan nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde kayınanam mezbûre Emine’ye karz-ı şer‘îden yirmi bin akçe deynim vardır deyû i‘tirâf ve ikrârına şâhidleriz, şehâdet dahi eyleriz deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eyleyip ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra mûcebiyle hükm olundu. Tahrîren fî evâsıtı Cemâziyelâhir sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Yahya b. Ebûbekir el-Mu‘allim, Mehmed b. Hacı Halîfe, Sinan Efendi b. Nasuh, Süleyman Çavuş b. Abdullah, Mustafa b. Ali el-Muhzır, Mehmed b. Mustafa ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 226 - Hüküm no: 338 - Orijinal metin no: [80a-1])﻿

﻿

﻿

339. Hüküm

Hüseyin Çavuş’un terekesi

Defter oldur ki Mahmiye-i Galata’da Beşiktaş mahallesinde fevt olan Hüseyin Çavuş nâm kimesnenin metrûkâtından bin yüz otuz dokuz sikke altın zuhûr edip Bezzâzistancı Hasan nâm kimesneye emânet vaz‘ olundu idi. Hâlâ beytülmâl emîni olan Musa Çavuş zikr olunan altını kabz eyledikde tahrîr olundu. Tahrîren fî evâili Cumâdelâhire sene 999. Altın 1139. Bin yüz otuz dokuz aded altındır. Minhâ Deyn-i müsbet an bahâ-i penbe 36.000 Deyn-i müsbet Veli 5000 Deyn-i müsbet an Çolak Musa bahâ-i (…) 6000 Deyn-i müsbet be Cemal 2500 Resm-i kısmet ve kassâmiyye ve ihzâriyye ve hüccet ve sicil 6000 Emine bt. Ali’ye 3000 Müjde için 6000 Dîdebâniyye 1200 Kâtibiyye 1000 Yekûn 66.700 akçedir Sahhe’l-bâkī 69.980

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 227 - Hüküm no: 339 - Orijinal metin no: [80a-2])﻿

﻿

﻿

340. Hüküm

İsa b. Mehmed ve kız kardeşlerinin, kardeşleri el-Hâc Kemal Bey b. Mehmed’den kalan yarım bağ hissesini Ramazan’a sattıkları

Mahmiye-i Kostantıniyye’de kazasker efendi emriyle görülen maddedir Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Mercan Ağa mahallesinde bundan akdem fevt olan el-Hâc Kemal Bey b. Mehmed nâm kimesne[nin] li eb ve üm karındaşı olan İsa b. Mehmed nâm kimesne kendi tarafından asâleten ve kız karındaşları Nâsıra ve Şâhbula nâm hâtunlar tarafından vekâleten ve müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi Fâtıma bt. Mezid nâm hâtun tarafından vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an Yahya Çelebi b. Mehmed nâm kimesne meclisi şer‘de Katırcı Mehmed b. ( ) nâm kimesne muvâcehesinde ikrâr ve i‘tirâf edip müteveffâ-yı mezbûrdan bana ve mezbûre hâtunlara intikāl eden Gemlik kazâsına tâbi‘ Müşkile nâm mevzi‘de vâki‘ olup inde’l-ahâlî ma‘lûmetü’l-hudûd olup mezbûr Katırcı Mehmed ile müşterek olduğum bağdan nısf hisse-i şâyi‘asın mezbûre Ramazan’a vekâleti hasebiyle üç bin yüz akçeye bey‘-i bâtt-ı sahîh-i şer‘î ile asâleten ve vekâleten bey‘ edip kabz-ı semen ve teslîm-i mebî‘ eyledik dediklerinde ba‘de’t-tasdîk kayd-ı sicil [olundu]. Tahrîren fî evveli Recebi’l-mürecceb sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Süleyman Çavuş b. Abdullah, Mehmed b. Yusuf, Hasan Bey b. Abdullah, Kerim b. İshak, Behram Bey b. el-Bevvâbü’s-sultânî, Hasan Bey b. Abdullah el-Bevvâbü’s-sultânî, Ahmed b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 227 - Hüküm no: 340 - Orijinal metin no: [80b-1])﻿

﻿

﻿

341. Hüküm

El-Hâc Kemal b. Mehmed’in, Pervin b. Abdullah’ı vasiyet yoluyla azat ettiği

El-Hâc Kemal b. Mehmed nâm kimesnenin işbu orta boylu, açık kaşlı, sarışın, gök elâ gözlü ve alnının sol yanında eseri cerâhati olan Rûsiyyü’l-asl Pervin b. Abdullah nâm gulâm mahfili kazâda müteveffâ-yı mezbûr efendim hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde beni müdebber eyledi. Hâlâ i‘tâknâme taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd udûl-i müslimînden Bâli b. Seydi ve İlyas b. Mustafa nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûr, mezbûru âzâd eyledi deyû şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fî evâili Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Süleyman b. Nurullah, Ali b. Yusuf, Mustafa b. Yunus, Bâli b. Memi ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 228 - Hüküm no: 341 - Orijinal metin no: [80b-2])﻿

﻿

﻿

342. Hüküm

Kemal b. Mehmed’in vasiyetlerinin tenfîzine Seydi b. Yusuf’u vasî seçtiği

Rıdvan b. Abdullah ve Mehmed b. Yusuf nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfde el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzırân olup, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Mercan Ağa mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Kemal b. Mehmed’in karındaşı İsa b. Mehmed mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb fahrü’l-akrân kilerci Seydi b. Yusuf’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ-yı merkūm hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde müdde‘î-i mezbûru sülüs-i malından vücûh-i hayrâta ve eyyâm-ı mu‘tâdede it‘âm-ı fukarâya yaptığı vasiyyetlerinin tenfîzine vasiyy-i muhtâr seçdi. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Süleyman b. Nurullah, Ali b. Yusuf, Kerim b. Cemşid, Mustafa b. Yunus, Bâli b. Memi, İbrahim [b.] Hasan, Hüsrev. b. Abdullah, Mustafa b. Ali ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 228 - Hüküm no: 342 - Orijinal metin no: [80b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

343. Hüküm

Hasan b. Mustafa’nın terekesi

Muhallefâtü’l-merkūm Hasan b. Mustafa er-Reis mâte ve tereke zevceten Sâkine bt. Abdullah el-vâki‘. Tahrîren fî evâhiri Cumâdeluhrâ sene 999. Kilim-i köhne 70 İhrâm 190 Kisâî 131 İplik 30 İhrâm 330 Dolama 170 Çuka 140 Tülbent 83 Kisâî ( ) Ferâce 560 Zıbın 90 Zıbın 57 Tülbent 73 Şemle kuşak ( ) Sandık, sepet 173 Harâr 31 Yekûn 2300 Minhâ Dellâliyye 46 Kâtibiyye 35 Kassâmiyye 30 Dîdebâniyye 40 Resm 30 Emîne 300 Kâtib 30 Yekûn 481 El-Bâkī 1820

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 229 - Hüküm no: 343 - Orijinal metin no: [81a-1])﻿

﻿

﻿

344. Hüküm

Seydi b. Yusuf’un, ölen el-Hâc Kemal b. Mehmed’le ortak oldukları, ortağına verdiği orta akçesinin varlığını vârislerin kabul ettiği

Bundan akdem mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Mercan Ağa mahallesinde fevt olan el-Hâc Kemal b. Mehmed nâm kimesnenin şerîklerinden Seydi b. Yusuf nâm kimesne mahfili kazâda müteveffâ-yı mezbûrun li eb ve üm karındaşı İsa ve zevcesi Fâtıma bt. Mezid tarafından vekîl olan Yahya b. Mehmed ve sâir şerîklerinden İlyas b. Mustafa ve Bâli b. Memi ve Tenbel b. Mustafa ve Yusuf b. Kābil nâm kimesneler mahzarlarında takrîr-i kelâm ve tebyîn-i merâm kılıp dedi ki asl-ı mâl benim müteveffâ-yı mezbûr ile mezbûrûn zimmetinde orta akçesi kendi hakkım yetmiş bir bin altı yüz akçe hakkım vardır. Hâlâ müteveffâ-yı mezbûr fevt olmağla zikr olunan akçemin zuhûr etmesini taleb eylerim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr ve’l-istişhâd udûl-i müslimîn ve sikāt-ı muvahhidînden Halil b. Himmet ve el-Hâc Haydar b. Abdullah ve Emrullah b. Kılıç ve Rıdvan b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırûn olup fi’l-vâki‘ mezbûr Seydi’nin orta akçesi yetmiş bir bin altı yüz akçesi vardır. Zikr olunan akçenin müteveffâ-yı mezbûr zimmetinde olup kendi ağzı ikrârına şâhidleriz, şehâdet dahi eyleriz deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eyleyip ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra zikr olunan akçeyi merkūm Seydi Bey’in şerîkleri olan mezbûrûn kimesnelere suâl olundukda onlar dahi fi’l-vâki‘ merkūm Seydi’nin zikr olunan akçe ortada akçesi vardır dediklerinde vâki‘ hâl zabt-ı makāl için tahrîr olundu. Hurrire fî evâhiri Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-kuzât Bâli Efendi, Süleyman Çavuş b. Abdullah, Hüseyin b. Gazanfer, Bâli b. Seydi, Mustafa b. Hasan, Mehmed b. Yusuf ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 229 - Hüküm no: 344 - Orijinal metin no: [81a-2])﻿

﻿

﻿

345. Hüküm

Ölen el-Hâc Kemal b. Mehmed’in vârislerinin, el-Hâc Kemal’in ortaklarının zimmetindeki alacağı tahsil ettikleri

Mahmiye-i Kostantıniyye’de kazasker efendinin emriyle görülen da‘vâdır. Bundan akdem mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Mercan Ağa mahallesinde fevt olan el-Hâc Kemal b. Mehmed nâm kimesnenin li eb ve üm karındaşı İsa kendi tarafından asâleten ve kız karındaşları Nâsıra ve Şâhbula nâm hâtunlar cânibinden vekâleten müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi olan Fâtıma bt. Mezid tarafından vekîl olan Yahya b. Mehmed nâm kimesneler mahfili kazâda müteveffâ-yı mezbûrun şeriklerinden vasiyy-i muhtârı olan hâssa kilercilerinden Seydi Bey b. Yusuf ve İlyas b. Mustafa ve Bâli b. Memi ve Yusuf b. Kābil ve Tenbel b. Mustafa nâm kimesneler mahzarlarında takrîr-i kelâm ve tebyîn-i merâm kılıp dediler ki mûrisimiz müteveffâ-yı mezbûrun ortakları mezbûrûn zimmetlerinde kendinin baldan ve yağdan ve sâir dükkânda olan metrûkâtdan hak taleb eyleriz deyû mezbûrûn ile münâza‘ât-ı kesîre ve muhâsamât-ı şedîde vâki‘ olmağın mâbeynlerine muslihûn-ı mütevassıtûn olup “es-sulhu seyyidü’l-ahkâm ve senedü’l-hükkâm” fehvâsıyla amel olunup müteveffâ-yı mezbûrun şerîkleri merkūmûn zimmetlerinde ve dükkânda vâki‘ olan metrûkâtdan mezbûrûnun rızâlarıyla on bin akçe ve sülüs dahi beş bin akçe cem‘an on beş bin akçe olur meblağ-ı merkūmu mezbûrân Yahya Çelebi’ye ve karındaşı mezbûr İsa’ya verilmek üzre ibrâ ve iskāt olunup ve müteveffâ-yı mezbûrun dâyinlerinden Mustafa Ağa b. Abdullah nâm kimesne karz-ı şer‘îden iki yüz sikke altın isbât edip eline hüccet-i şer‘iyye aldıkdan sonra meblağ-ı mezbûru dahi orta akçesinden ihrâc olunup mezbûrlar husûs-ı mezbûru kendileri uhdelerine aldıkdan sonra kayd olundu. Tahrîren fî evâhiri Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Bâli Efendi b. Mehmed el-Kadı, Süleyman Çavuş b. Abdullah, el-Hâc Hüseyin b. Gazanfer, Bâli b. Seydi, Mustafa b. Hasan, Mehmed b. Yusuf, Mustafa b. Ali ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 230 - Hüküm no: 345 - Orijinal metin no: [81b-1])﻿

﻿

﻿

346. Hüküm

Ölen el-Hâc Kemal b. Mehmed’in vasisi Seydi Bey b. Yusuf’un, karısı Fâtıma hakkındaki muhallefât davasından vazgeçtiği

Müteveffâ el-Hâc Kemal b. Mehmed nâm kimesnenin vasiyy-i muhtârı olan Seydi Bey b. Yusuf nâm kimesne mahfili kazâda işbu hâmilü’l-kitâb müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi Fâtıma cânibinden vekîl olan Yahya b. Mehmed mahzarında şöyle ikrâr ve i‘tirâf eyledi ki müteveffâ-yı mezbûrun evinde muhallefât vardır deyû da‘vâ ve nizâ‘ oldu idi hâlâ fâriğ olup mezbûre Fâtıma’nın zimmetini ibrâ eyledim eğer da‘vâ sâdır olursa inde’l-hükkâm mesmû‘ olmaya dedikde ikrârı [sebt] olundu.

Şuhûdü’l-hâl: eş-Şuhûdü’s-sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 231 - Hüküm no: 346 - Orijinal metin no: [81b-2])﻿

﻿

﻿

347. Hüküm

El-Hâc Kemal b. Mehmed’in terekesi

Muhallefâtü’l-merhûm el-Hâc Kemal b. Mehmed el-müteveffâ bi mahalleti Mercan Ağa min mahallâtı Kostantıniyye, el-mahmiyye. Mâte ve tereke ehan ve hüve İsa ve uhteyn Nâsıra ve Şâkirebula ve zevce Fâtıma bt. Mezid el-verâsetü münhasıratün beynehüm. ( ) sene 999. An bahâ-i esbâb 5710 Ve Sarıyer’de olan bağ ve bahçe 60.000 Müşkile’de olan bahçe 3000 Şerbetçi bakracı ve âlât 3000 Ve müteveffâ-yı mezbûrun ortakları zimmetlerinde 15.000 akçe zuhûr eyledi 15.000 Yekûn 86.701 Minhe’d-düyûn Deyn-i sâbite li zevcetihi 10.000 Deyn-i sâbite li Emine Hâtun müsbet 30.000 Deyn-i müsbet Süleyman Çavuş 17.600 Yekûn 47.600 El-Bâkī 39.301 Minhâ: Et-Techîz ve’t-tekfîn 7400 Resm-i kısmet 650 Kassâmiyye 550 Kâtibiyye 250 İhzâriyye 100 Ve hüccet ve sicil ve harc-ı lâzıme 400 Yekûn 9350 Sahhe’l-bâkī 29.751 Minhe’s-sülüs Müteveffâ-yı mezbûrun müdebberliği sâbit olan Pervin b. Abdullah ve Ali b. Abdullah sülüs maldan ihrâc ve tenfîz olundu 9917 El-Bâkī 19.834 Hissetü eh 7435 Hissetü uht 3712 Hissetü uht 3712 Hissetü zevce 4958

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 231 - Hüküm no: 347 - Orijinal metin no: [82a-1])﻿

﻿

﻿

348. Hüküm

Ölen el-Hâc Kemal Bey b. Mehmed’den alacaklı olanların alacaklarından vazgeçtiği

Bundan akdem mahmiye-i Kostantıniyye’de Mercan Ağa mahallesinde fevt olan el-Hâc Kemal Bey b. Mehmed nâm müteveffânın zevcesi Fâtıma bt. Mezid tarafından vekîl olan Yahya b. Mehmed ve müteveffâ-yı mezbûrun dâyinlerinden kayınanası Emine bt. Saat bi’l-asâle ve’l-vekâle mahfili kazâda işbu hâmilü’l-kitâb müteveffâ-yı mezbûrun li eb ve üm karındaşı İsa b. Mehmed mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip dedi ki müteveffâ-yı mezbûr zimmetinde karz-ı şer‘îden yirmi bin akçe ve mehr-i müeccel yirmi bin akçe ve on bin akçe dahi karz-ı şer‘îden olup ve mezbûre Fâtıma dahi müteveffâ-yı mezbûrun nukūdundan bana âid olan hisse-i şer‘iyyeden hâsıl olan akçeye müte‘allik mezbûrlar ile da‘vâ ve nizâ‘ vâki‘ olmuş idi. Hâlâ dâyinlerine muslihûn-ı mütevassıtûn “es-sulhu seyyidü’l-hükkâm ve senedü’l-hükkâm” fehvâsıyla amel olunup mezbûre Fâtıma ve Emine Hâtun ve zikr olunan da‘vâ eyledikleri akçeden fâriğ olup ve vasiyy-i mezbûr ve karındaşı merkūm İsa dahi müteveffâ-yı mezbûrun evinde olan esbâbdan ve binâdan ve sâir husûs[lardan] ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm ile iskāt olup mezbûre Fâtıma’ya da‘vâ eylediği akçe mukābelesinde bedel-i sulh olan on beş bin akçe vermek üzre ibrâ ve iskāt olunup ve müteveffâ-yı mezbûrun dahi evinde olan câriyeye müte‘allik tarafeynden da‘vâ ve nizâ‘ vâki‘ olursa inde’l-hükkâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dedikde ikrârları tahrîr olundu. Tahrîren fî evâili Cumâdelâhire sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Yusuf, Osman Efendi b. İmran el-Müderris, el-Hâc Hüseyin [b.] Refet, Maden b. Hasan, Mehmed b. Mustafa, Yahya b. Yahşi, Rıdvan b. Abdullah, Ali b. Bâli, Musli b. Ali, Hüsrev b. Abdullah, İlyas b. Mustafa, İbrahim b. Hasan ve gayruhüm mine’l-hâzırîn. [82b-2] İnteheti’l-vekāyi‘ fî zemeni fahrü’l-ulemâ ve efdalü’l-fuzalâ Hüseyin Efendi el-Kadı’l-askeri’l-mansûre bi Rumeli el-ma‘mûre. Harrerehü’l-fakīr Hidâyetullah b. Mahmud.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 232 - Hüküm no: 348 - Orijinal metin no: [82b-1])﻿

﻿

﻿

349. Hüküm

Âişe bt. Bekir adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim, Âişe bt. Bekir nâm sagīrenin nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Rahime bt. ( ) nâm annesinin talebiyle, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Sürûrî mahallesinde bundan akdem fevt olan mezbûr babasından intikāl eden mallardan alınmak üzre zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt üç akçe farz ve takdîr etti. Tahrîren fî evâsıtı Ramazân sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Kaytas Bey b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Musli b. Ali el-Muhzır ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 232 - Hüküm no: 349 - Orijinal metin no: [83a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

350. Hüküm

Mehmed Çelebi’nin Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Ahmed b. Hasan ve Mehmed Çelebi b. Cafer nâm kimesneler, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Fındıklı mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Mehmed Çelebi b. Mahmud’un zevi’l-erhâm cihetinden vârisi olan fahrü’l-muhadderât Zeynî Hâtun bt. Cafer mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, ensesinde iki siyah beni bulunan, Rûsiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Gülahmer bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ-yı mezbûr hâl-i sıhhat ve selâmetinde müdde‘iyye-i merkūmeyi hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince ıtkına hükm edildi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Cumâdelâhire min şühûri sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Abdullah, fahrü’l-akrân Musa Çavuş b. Kubad, Mustafa b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Muslihiddin, Musli b. Ali el-Muhzır, Ali b. Abdullah el-Muhzır, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 233 - Hüküm no: 350 - Orijinal metin no: [83a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

351. Hüküm

Hasan Ağa’nın kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Hasan Ağa b. Abdülmennân kıbelinden âti’z-zikri ikrâra vekâleti Perviz b. Abdullah ve Muslihiddin b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-akrân reis-i sultânî Yunus Bey b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘a hâzır olup, müvekkili mezbûrunun, orta boylu, açık kaşlı, beyaz yüzlü, emred, sol ayağının dört parmağı kesik olan hâmil-i hâze’l-kitâb Dimitri v. Buktelli nâm abd-i mezbûrunu râyicü’l-vakt on bin akçe bedel-i kitâbet ile kitâbete kesdiğini ve hâlen meblağ-ı mezbûru abd-i mersûmdan tâm ve kâmil olarak ahz ü kabz ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Abd-i mezkûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Cumâdelâhire sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Bayram, Hasan b. Abdullah, Mehmed b. Bayram, Perviz b. Abdullah, Mehmed b. Mustafa, Abdülkādir b. Hacı, Bâli b. Ali, Hasan b. Abdullah, Musli Şah b. Ali el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 233 - Hüküm no: 351 - Orijinal metin no: [83a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

352. Hüküm

Yorgi v. Komyanoz’un gemisinde vefat eden Mehmed’in terekesi

Muhallefât-ı Mehmed el-müteveffâ der Beşiktaş der sefîne-i Yorgi v. Komyanoz El-Vâki‘ fî evâili Recebi’l-mürecceb sene 999. Beyaz velense 3 aded 240

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 234 - Hüküm no: 352 - Orijinal metin no: [83a-4])﻿

﻿

﻿

353. Hüküm

Ölen Mehmed b. İskender’in karısına ait firkatenin dörtte bir hissesinin beytülmal emini tarafından iade edildiği

Oldur ki Mahmiye-i Galata hâricinde Bedreddin nâm mahalle sâkinlerinden olup fevt olan Mehmed b. İskender’in zevcesi olan Emine Hâtun bt. Abdullah müteveffâ-yı mezbûrun metrûkâtına vaz‘-ı yed eden emîn-i beytülmâl-i hâssa Musa Çavuş mahzarında takrîr-i kelâm edip müteveffâ-yı mezkûr zevcime bundan akdem on iki bin akçe verip hâl-i hayâtında taleb eylediğimde cevâb verip dedi ki binâ eylediğim firkatenin rub‘ hissesi bana verdiğin on iki bin akçe mukābelesinde senin olsun ve sana verdim dedikde ben dahi kabûl eyledim. Hâlâ mezkûr emîn-i beytülmâl tasarrufuma mâni‘ olur görülsün dedikde emîn-i mezkûr inkâr ile cevâb vermeğin sıdk-ı makāline muvâfık beyyine taleb olunup udûl-i müslimînden es-Seyyid Abdurrahman b. es-Seyyid Sefer ve Ali b. İbrahim el-Müezzin ve Mehmed b. Abdurrahman es-Seyyid ve Şehâbeddin b. Ali li ecli’ş-şehâde hâzırûn olup mezkûrenin sıdk-ı makāline muvâfık edâ-i şehâdet edip müteveffâ-yı mezkûr bizim yanımızda mezkûre hâtuna on iki bin akçesi mukābelesinde mezkûr firkatenin rub‘unu verdi. Ve bizi işhâd eyledi. Şâhidleriz ve şehâdet dahi ederiz dedikde bi’t-taleb kayd-ı defter olundu. ( ) sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Hacı Piyâle b. Abdullah, Ahmed Bey [b.] Abdullah el-Cündî, Hasan Bey b. Abdullah, Memi b. Abdullah er-Reis, Mustafa.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 234 - Hüküm no: 353 - Orijinal metin no: [83b-1])﻿

﻿

﻿

354. Hüküm

Emine bt. Abdullah’ın, ölen kocası Mehmed b. İskender’den kalan gemi hisseleri ile evin parasını, beytülmal eminine teslim ettiği

Mahmiye-i Galata hâricinde Bedreddin mahallesinde vefât eden Mehmed b. İskender’in zevcesi Emine bt. Abdullah mezkûrun metrûkâtına vaz‘-ı yed eden emîn-i beytülmâl Musa Çavuş mahzarında takrîr edip merhûmda olan mehr-i müeccelim ve müşâ‘ olduğumuz firkatenin rub‘u ki hakkımdır. On iki bin akçe kıymet karâr olunmuşdur. Meblağ-ı mezkûr cem‘an on altı bin akçe olur. Sâkin olduğum evde fevkānî dârı ve bir fırını ve bir kenîfi müştemil ve bir tarafı Hümâ Hâtun ve bir tarafı Memi evi ve bir tarafı mezâr-ı müslimîn ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan dârını kabûl edip meblağ-ı mezkûru emîn-i mezbûra verdim dedikde mezbûr emîn tasdîk eylemeğin bi’t-taleb kayd-ı sicil olundu. Sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Kemâ sebak.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 235 - Hüküm no: 354 - Orijinal metin no: [83b-2])﻿

﻿

﻿

355. Hüküm

Emine Hâtun bt. Abdullah’ın, ölen kocası Mehmed b. İskender Reis’in borçlarına karşılık rehin verdiği evin yarım hissesini satın aldığı

Oldur ki Mahmiye-i Galata’ya emîn-i beytülmâl olan Musa Çavuş b. Kaya meclisi şer‘a hâzır olup hâmiletü’l-kitâb Emine Hâtun bt. Abdullah mahzarında takrîr-i kelâm edip mahmiye-i mezbûre hâricinde Bedreddin mahallesinde vefât edip muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olduğum Mehmed b. İskender Reis’in zevcesi olan mezbûre Emine müteveffâ-yı mezbûr zevcinin muhallefâtında olup ( ) nâm kimesne dört bin akçeye rehn-i şer‘î olan menzile tâlib ve râgıb olup müteveffâ-yı mezbûrun düyûn-ı müsbetesinden mârrü’z-zikr olan dört bin akçeyi ve Hasan b. Mehmed nâm yetîme olan bin akçe deyni ve tekfîn ve techîz harcı olan bin akçe deyni ashâb-ı hukūka edâ eylemeği uhdesine alıp ve bin akçe dahi mehr-i müecceli mukābelesindeki kendine cem‘an yedi bin akçeyi edâ eylemek mukābelesinde mahalle-i merkūmede vâki‘ inde’l-cîrân ma‘lûmetü’l-hudûd olup ta‘rîf ve tahdîdden müstağnî olan menzilin nısf-ı şâyi‘ını vekâletim hasebiyle mezbûre Emine Hâtun’a bey‘-i bât ile temlîk eyledim. Mülk-i müşterâsıdır. Ba‘de’l-yevm keyfe mâ yeşâ’ mutasarrıfa olsun deyû bi’t-tav‘ ve’r-rızâ ikrâr ve i‘tirâf eyledikde mukırr-ı mezbûrun vech-i meşrûh üzre olan ikrâra mukarru’n-lehâ’l-mezbûre Emine Hâtun vicâhen ve şifâhen tasdîk edip vâki‘ hâl bi’t-taleb tahrîr ve tenmîk olundu. Cerâ fî evâili Recebi’l-mürecceb sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: A‘lâhu

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 235 - Hüküm no: 355 - Orijinal metin no: [83b-3])﻿

﻿

﻿

356. Hüküm

El-Hâc Hasan b. Abdullah’ın evini Fâtıma Hâtun’a sattığı

el-Hâc Hasan b. Abdullah nâm kimesne işbu bey‘in kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, hâric-i Kasımpaşa’da vâki‘ el-Hâc Ahmed mahallesinde kâin bulunan, tahtânî iki beyti, önünde gölgelik bulunan fevkānî bir beyti, su kuyusunu, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli bahçeyi hâvî olup iki tarafdan tarîk-i hâs, diğer tarafdan tarîk-i âm ve diğer tarafdan da Mustafa b. Mehmed ve Cemile Hâtun mülkleri ile mahdûd olan cemî‘ menzilini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt on dört bin üç yüz akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla hâmiletü hâze’l-kitâb Fâtıma Hâtun bt. Abdullah’a bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mezbûre Fâtıma Hâtun da menzili merkūmu bâyi‘-i mezkûrdan iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike Receb sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed İlyas, Yunus b. Abdullah, Haydar b. Abdullah el-Müezzin, Mahmud Çelebi b. Mehmed, Mehmed b. Abdullah, Mustafa b. Hüseyin ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 236 - Hüküm no: 356 - Orijinal metin no: [84a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

357. Hüküm

Fâtıma bt. Kasım’ın evini bey‘ bi’l-istiğlâl yolu ile Pîr Ahmed adlı çocuğa sattığı

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Kasımpaşa mahallesinde sâkine olan Fâtıma bt. Kasım meclisi şer‘a hâzıra olup, sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘, tahtânî iki beyti, önünde gölgelik bulunan fevkānî bir beyti, su kuyusunu, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli bahçeyi hâvî olup, tarîk-i hâs, tarîk-i âm, Mustafa b. Mehmed ve Cemile Hâtun mülkleri ile mahdûd olan cemî‘ menzilini cümle hudûdu ve hukūku ile râyicü’l-vakt on bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla, babası bundan akdem fevt olan Pîr Ahmed nâm yetîme kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed b. İlyas’a bey‘ ettiğini ikrâr etti. Vasiyy-i mezbûr da yetîm-i merkūm malıyla ve istiğlâl maksadıyla menzili mezbûru ondan iştirâ etti. Bâyi‘a-i mezbûrenin menzili icâreye almak istemesi üzerine vasiyy-i merkūm ba‘de’t-tahliyye ve’t-tekābuz Cumâdelûlâ gurresinden bir sene tamâmına bin akçe ücret-i kirâ ile icâreye verdi. Sonra bâyi‘a-i mezbûrenin oğlu Behram b. Pervâne ve mahalle-i mezkûreden Mustafa b. Mehmed meblağ-ı mezbûrun derkine kefîl oldu. Cerâ sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Hasan b. Hacı, Hüseyin b. Abdullah, Hacı Hasan b. Abdullah, Mustafa b. Murad, Ali b. Abdullah Reis-i sultânî, Mehmed b. Hasan, Sefer b. Mehmed Reis-i sultânî, Osman b. Cafer el-Münâdî ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 236 - Hüküm no: 357 - Orijinal metin no: [84a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

358. Hüküm

Kâtib İbrahim Çelebi’nin kölesini azat ettiği

Kâtib İbrahim Çelebi b. Mustafa kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti el-Hâc Yusuf b. Abdullah ve reis-i sultânî Yusuf Bey b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Mustafa b. Ahmed meclisi şer‘a hâzır olup, müvekkili mezbûrunun açık kaşlı, orta boylu, sarışın, yüzünün sağ yanında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Simod nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâh âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür oldu. Fî şehri Receb sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Abdullah, Abdi b. Abdullah er-Reis, Ahmed b. Mehmed, Mehmed b. el-Hatîb, Ramazan b. Mehmed ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 237 - Hüküm no: 358 - Orijinal metin no: [84a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

359. Hüküm

Mehmed b. Abdullah’ın, kölesi Kör Minho v. Kolomo’yu belli bir bedel karşılığı azat ettiği

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Fındıklı mahallesi sâkinlerinden Mehmed b. Abdullah nâm Reis-i sultânî meclisi şer‘a hâzırân olup işbu hâmilü’l-kitâb orta boylu, sarışın, açık kaşlı, koyun elâ gözlü, başında, sağ cânibinde eser-i cerâhati olan a‘recü’l-asl Kör Minho v. Kolomo nâm abd-i memlûkü mahzarında takrîr-i kelâm edip, mezkûr ve mevsûf kulumun bahâsı için beş bin nakd-i râyic fi’l-vakt fıddî akçeyi bi’t-tamâm abd-i mezbûr yedinden kabz edip mülkümden ıtlâk ve malımdan i‘tâk edip rakabesi mezâyık-ı rıkdan ihrâc ve fezâ-yı hürriyete idhâl eyledim. Ba‘de’l-yevm mevâlî için utekā üzerine sâbit olan hakk-ı velâdan gayrı uhdesinde hakkım kalmayıp sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hürrü’l-asl oldu deyû ikrâr eyledikde mukırr-ı mezbûru, mukarrun leh-i mezbûr tasdîk edip vâki‘ hâl tahrîr olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Recebi’l-mürecceb li sene tis‘a ve tis‘îne ve tis‘a mi’e.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 237 - Hüküm no: 359 - Orijinal metin no: [84a-4])﻿

﻿

﻿

360. Hüküm

Kapudan Ali Paşa’nın, İstirati ve Gadisne adlı köleleri hizmetleri mukabelesi azat etmek için ıtknâme yazdırtması

Efendi hazretlerinin arz-ı huzûr-ı müstevcibü’l-hubûrlarına i‘lâm-ı muhlis-i bî-iştibâh oldur ki Tersâne-i âmire’de kadîm mîrî esirlerden İstirati nâm kâfir ve Gadisne nâm iki nefer esirlere bundan akdem merhûm ve mağfûrun-leh kapudân Ali Paşa beş yıl va‘de ile yedlerine yıl kâğıdı verdi kim va‘deleri tamâm oldukda ıtknâmeleri verilip âzâd ola deyû eyle olsa yolcularına kâğıdların getir dedikde fi’l-vâki‘ müddetleri tamâm olmağın imdi hâmil-i tezkire Ahmed Çavuş huzûr-ı şerîfinize vardıkda kadîmü’l-eyyâmdan olageldiği gibi ıtknâmelerin tahrîr edip hâmil ve dâd ile bu cânibe irsâl oluna. Muhyi el-fakīr Hemdem, kethüdâ-yı tersâne-i âmire.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 238 - Hüküm no: 360 - Orijinal metin no: [84b-1])﻿

﻿

﻿

361. Hüküm

Kapudan Ali Paşa’nın Gadisne ve İstirati adlı köleleri hizmetleri mukabelesi azat ettiği

Oldur ki Bundan akdem merhûm kapudân paşa hazretleri işbu hâmilü’l-hurûf orta boylu, sarışın, açık kaşlı, elâ gözlü, sol gözü a‘mâ Kırımiyyü’l-asl Gadisne nâm kula ve orta boylu, kara yağız, çatık kaşlı, elâ gözlü İstirati nâm kula sene isnâ ve tis‘îne ve tis‘a mi’e Rebî‘ulevveli’nin gurresinde beş seneye varıncaya değin edâ-i hizmet edip târih-i mezbûrdan beş yıl tamâm oldukda ıtknâmesi yedine verile dediğimde hâlâ Tersâne-i âmire kethüdâsı Hemdem Ağa câniblerinden irsâl olunan Ahmed Çavuş [b.] Mehmed meclisi şer‘a hâzır gelip mezkûr-ı mevsûf kulun yedinde olan temessüklerin irâe eylemeğin nazar olundukda fi’l-vâki‘ merkūmun mührü ile memhûr ve târih-i merkūm ile müverrah temessükler olmağın mâ vaka‘ahû tahrîr olundu. ( ) Sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Abd[i], Hüsrev b. Abd[i], Mustafa [b.] Ali, Kaytas Bey b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 238 - Hüküm no: 361 - Orijinal metin no: [84b-2])﻿

﻿

﻿

362. Hüküm

Veziriazam Sinan Paşa’nın Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Düstûr-ı ekrem vezîria‘zam Sinan Paşa kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti el-Hâc Ahmed b. Mehmed ve Mehmed Bey b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-akrân Derviş Bey b. Hamza meclisi şerî‘at-i garrâ ve mahfili tarîkat-ı zehrâya hâzır olup müvekkili müşârün-ileyhinin esmer, koyun gözlü, açık kaşlı, Efrenciyyü’l-asl sakallı, başında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Alonso v. Dimo nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve hasbeten li resûlihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî şehri Recebi’l-mürecceb sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Veli Bey b. Abdullah, Hüseyin Bey b. Abdullah el-Cündî, Nasuh Bey b. Abdullah, Cafer Bey b. Hamza el-Cündî, Mevlânâ Hüseyin b. Mustafa el-Müezzin, Ali Bey b. Abdullah, Mustafa Bey b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 238 - Hüküm no: 362 - Orijinal metin no: [84b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

363. Hüküm

Mustafa b. Mehmed’in, Yusuf adlı kölesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata’da Azeblerkapısı’nda sâkin olan Mustafa b. Mehmed nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup işbu kasîrü’l-kāme, kara gözlü, kara kaşlı, sol tarafında ağzına karîb yerde eser-i cerâhati olup Gürciyyü’l-asl olan hâmil-i hâze’l-kitâb abd-i memlûkü mahzarında takrîr-i kelâm ve bast-ı merâm edip bundan akdem Yahya b. İbrahim nâm müteveffâ ile hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde müşâ‘ ve müşterek olduğum mevsûf-ı mezbûr Yusuf’u târih-i kitâbdan mukaddem tedbîr-i mutlak ile müdebber eyledim deyû bi’t-tav‘ ve’r-rızâ ikrâr ve i‘tirâf eyledikde mukırr-ı mezbûr Mustafa Bey vech-i meşrûh üzre olan ikrârını mukarrun-lehü’l-mesfûr Yusuf vicâhen ve şifâhen tasdîk ve tahkīk edip vâki‘ hâl bi’t-taleb tahrîr ve tenmîk olunup vaz‘ ve def‘ olundu. Tâlibi yedine vakt-i hâcetde ihticâc edine. Tahrîren fî evâsıtı şehri Recebi’l-mürecceb sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Derviş Abdi el-Muhzır, el-Hâc Nurullah b. Hüseyin, Hızır b. İsmail, Receb b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 239 - Hüküm no: 363 - Orijinal metin no: [84b-4])﻿

﻿

﻿

364. Hüküm

Emine bt. Süleyman’ın Fâtıma bt. Mehmed’den aldığı ödünç karşılığında evini rehin verdiği

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Cihangir mahallesinde sâkine olan Emine bt. Süleyman kıbelinden âti’z-zikri ikrâra vekâleti mahalle-i merkūme sükkânından Siyâmi b. Habib ve Ferruh b. Yusuf’un şehâdetleri ile sâbit olan yine mahalle-i mezbûrede sâkine Hatice bt. Ümmet meclisi şer‘-i şerîfe hâzıra olup, müvekkile-i mezbûresinin hâfizatü hâze’l-kitâb Fâtıma bt. Mehmed’den râyicü’l-vakt beş bin akçe ahz ü kabz ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Sonra meblağ-ı mezbûr mukābilinde mahalle-i mezkûrede vâki‘ olan, tahtânî iki beyti, bahçeyi, su kuyusunu, helâyı ve avluyu hâvî bulunan, bir tarafdan Mehmed mülkü, diğer tarafdan fahrü’l-akrân kāid-i sultânî Mehmed Bey b. Hasan mülkü, öteki tarafdan vekîl-i mezbûr Hatice mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd cemî‘ menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile rehin verdi. Sonra mezbûre Hatice meblağ-ı mesfûra îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince tasdîk edildi. Cerâ fî evâhiri şehri Recebi’l-mürecceb sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Ahmed Hâce b. Abdullah, Ömer Çelebi b. Ali, Ahmed b. Ali, Mustafa b. Ali ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 239 - Hüküm no: 364 - Orijinal metin no: [84b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

365. Hüküm

Osman’dan kalan evin, vârisler tarafından Memi b. Abdullah’a satıldığı

Bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinde merhûm Muhyiddin Çelebi mahallesi sâkinlerinden olup fevt olan Osman mezbûr Mehmed’in oğlu olan Mustafa ve merhûmun kızı Sabiha tarafından vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût sâbite olan merkūmenin zevci Musa b. Nasuh mahfili şer‘-i şerîfde hâmilü’l-hurûf Memi b. Abdullah mahzarında takrîr-i kelâm kılıp sâbıkan kıbel-i şer‘den vasîmiz olan Musa b. Mehmed merhûm babamızdan irs-i şer‘le intikāl eyleyen inde’l-cîrân ma‘lûmetü’l-hudûd mülk-i mevrûs dârımızı vesâyeti hasebiyle noksan bahâ dört bin akçeye bey‘-i bât ile mezkûr Memi’ye bey‘ edip biz dahi ziyâde bahâ eder deyû da‘vâ ve taleb eylemeğin hâlâ müslimûn-ı muslihûn tavassut edip dört bin akçe dahi alıverip mâbeynimizi ıslâh eylemeğin sulh-ı mezkûru biz dahi kabûl eyledik dediklerinde bi’l-muvâcehe tasdîk etmeğin mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd-ı sicil olundu. Sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Abdullah, Mehmed b. İbrahim, Musa b. Nasuh, Süleyman b. Abdullah, Cafer b. Abdullah, Nasuh b. Abdullah, Sinan b. Musa, Musa b. İsa, Pîrî b. Hamza, Kasım b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 240 - Hüküm no: 365 - Orijinal metin no: [85a-1])﻿

﻿

﻿

366. Hüküm

Nakl-i şehâdet

Zeyl-i kitâbda mastûr olan Cafer Ağa b. Abdullah, Osman Kethüdâ b. Pervâne, Hüseyin Kethüdâ b. Hasan nâm şuhûd-ı tarîkin yazılması nihâyete erdiğinde huzûrumda şöyle şehâdet ettiler ki, işbu Grijgal ve Barça? kazâsı müvellâsı mevlânâ Hasan Efendi’nin hüccetidir. Sikāt-ı muvahhidîn ve vülât-ı müslimînden Şeyh Ahmed el-İmâm ve Muslihiddin el-Müezzin ve İbrahim Ağa b. Abdullah ve Hürrem Ağa b. Abdullah ve Hüseyin b. Abdullah el-Hayyât ve Mustafa b. Abdullah el-Hayyât nâm şâhidlerin yerine şehâdet eylediler. Şehâdet ve istişhâdlarını kabûl edip kuzât ve vülâta inhâ eyledim. Ben hakīr, mahmiye-i Galata kassâm-ı askerîsi el-Hâc Zeynelâbidin b. el-Hâc Mehmed’im. Ufiye anhümâ. Sûret-i nakl bilâ-ziyâde ve lâ-noksan fî gurreti Şa‘bâni’l-mübârek sene 999.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 240 - Hüküm no: 366 - Orijinal metin no: [85a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

367. Hüküm

Keyvan b. Abdullah’ın, ölen Ömer Ağa’nın kardeşi olduğu

Havâss-ı Kostantıniyye’de hâkim-i adl hazretlerinin kıyâm-ı ikdâm-ı hayr-encâmlarına ve takrîr-i mekârim-i kirâm ve nüvvâb-ı zevi’l-ihtirâmın âlî makāmlarına arz-ı i‘lâm-ı efkarü’l-enâm budur ki sâbıkan Barça sâkinlerinden olup hâlâ Kostantıniyye’de sâkin olan Keyvan b. Abdullah nâm sipâhi tarafından vekâleti sâbit olan Budin yaya başılarından Abdi b. Musa nâm subaşı meclisi şer‘-i şerîfde da‘vâ-yı sahîha ve istişhâd-ı şer‘î sudûrundan sonra udûl-i müslimîn ve sikāt-ı muvahhidînden Hasan Kethüdâ ve diğer Hasan el-Mustahfız nâm kimesneler nakl ve tahvîl için mahalli cerh ve ta‘dîlde edâ-i şehâdet-i şer‘iyye edip dediler ki şâhidleriz şehâdet dahi ederiz ki sâbıkan Barça’da sâkin hâlen nefs-i Kostantıniyye’de Mehmed Paşa Hazretleri’nin terzibaşısı olup vefât eden Abdullah oğlu Ömer Ağa nâm kimesnenin mezkûr Keyvan Sipâhi karındaşı oğludur deyû şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinden sonra şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ mâ vaka‘a gubâr-ı pâ-yı sa‘âdet-medârlarına merfû‘ kılındı eltâf ve i‘tâklarından me’mûl ve mes’ûlümdür kitâb-ı sarf-ı uyûnun mazmûnu ve meknûnu makbûl-i şerîfleri olup indallâhi’l-gafûr me’cûr olalar. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Cumâdelûlâ min şühûri sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e. Şuhûdü’t-tarîk: Cafer Ağa, Osman Kethüdâ, Hüseyin Kethüdâ. Minhâ’l-hakīr ilâ meclisihim el-hatîr Hasan el-müvellâ bi kazâi Grijgal ve Barça hilâfeten.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 241 - Hüküm no: 367 - Orijinal metin no: [85a-3])﻿

﻿

﻿

368. Hüküm

Ölen Nebi b. Yusuf’un, dükkanını Nasuh b. Habib’e sattığı

Mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallâtından Hacı Ferhad mahallesinden olup vefât eden merhûm Nebi b. Yusuf nâm reisin karındaşı oğlu olan işbu hâmilü’l-kitâb Nasuh b. Habib meclisi şer‘a hâzır olup merhûm-ı mezbûrun muhallefâtına vazı‘ü’l-yed olan fahrü’l-ümenâ mahmiye-i mezbûrede beytülmâl emîni olan Musa Çavuş mahzarında takrîr-i da‘vâ edip bundan akdem ammim Nebi Yusuf’dan on iki bin akçeye iştirâ eylediğim ma‘lûmü’l-hudûd dükkânın akçesini teslîm eylemedim deyû emîn-i mûmâ-ileyh tasarrufuma mâni‘ olur dedikde gıbbe’s-suâl Musa Çavuş mezbûr Nasuh’dan husûs-ı mezbûra şâhid taleb eyledikde udûl-i müslimînden mahalle-i merkūmede el-Hâc Ferhad b. Abdullah ve Muzaffer b. Hasan nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup emîn-i mezbûr Musa Çavuş mezbûr muvâcehesinde edâ-i şehâdet-i şer‘iyye edip fi’l-hakīka mezbûr Nasuh b. Habib müteveffâ-yı mezbûr ammisi Nebi’den hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde ta‘rîf ve tahdîdden müstağnî olan ma‘lûmetü’l-hudûd dükkânı bizim huzûrumuzda on iki bin akçeye iştirâ eyledi ve meblağ-ı merkūmu dahi bizim huzûrumuzda bâyi‘-i mezbûr Nebi’ye teslîm eyledi. Husûs-ı mezbûra şâhidleriz, şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-ta‘dîl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup vâki‘ hâl bi’t-taleb kayd-ı sicil olundu. Fî 15 Ramazân sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. İzzet Dellâl, Mevlânâ Ahmed b. Veli el-Müezzin, fahrü’l-akrân Ahmed Çavuş, Mevlânâ Hasan el-İmâm, İbrahim b. Mehmed, Mustafa eş-şehîr bi Gözbaşı?, Hasan b. Şükrullah, Hüseyin b. Hasan, fahrü’l-akrân Mustafa Çavuş b. Turhan ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 241 - Hüküm no: 368 - Orijinal metin no: [85b-1])﻿

﻿

﻿

369. Hüküm

Ali Reis b. Mehmed’in evini, Süleyman Reis b. Ahmed’e sattığı

Oldur ki Mahmiye-i Galata dâhilinde Sinan Reis mahallesinde Ali Reis b. Mehmed meclisi şer‘-i şerîfde mahmiye-i mezbûreden olup vefât eden merhûm Süleyman Reis b. Ahmed’in karındaşı olan Yunus b. Ahmed’den istişhâd-ı şer‘î sudûrundan sonra Rahime bt. İbrahim tarafından şer‘an vekâleti sâbite olan Nefîse bt. Mehmed mahzarında takrîr-i kelâm ve bast-ı merâm edip bundan akdem merhûm-ı mezbûr Süleyman Reis hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde beni ve birkaç kimesneyi kendi murâd[ı ile] da‘vet edip kapısı önüne vardıkda mezbûr Süleyman Reis takrîr-i merâm edip kayınanam mezbûre Rahime Hâtun taht-ı tasarrufunda olan ma‘lûmetü’l-hudûd mülk menzilini kırk bin akçeye bey‘ eyledi dedikde ba‘dehû kapı dâhilinde bir hâtun dahi mezbûr Süleyman Reis’in takrîrine muvâfık tahkīk-i kelâm edip taht-ı tasarrufumda olan mülk menzilimi Süleyman Reis’e kırk bin akçeye bey‘ eyledim. Merkūme Nefîse Hâtun’u vekîl eyledim. Siz dahi şâhid olunuz, husûs-ı mezbûra hüccet verilsin dedi. Lâkin ne müvekkile-i mezbûre Rahime Hâtun’u gördüm ve ne vekîl olan Nefîse’yi bilirim deyû bi tarîki’ş-şehâde haber verdiği bâ‘isden ol ki vâki‘ hâldir. Bi’t-taleb tahrîr olundu. Tahrîren fî evâhiri Receb sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Ahmed Çavuş el-Mübâşir, Sadi Reis b. Hamza, Musa b. el-Hâc Mahmud, Mehmed b. Mustafa, Süleyman b. Mehmed, Mehmed b. Sinan Reis ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 242 - Hüküm no: 369 - Orijinal metin no: [85b-2])﻿

﻿

﻿

370. Hüküm

Sâkine bt. Abdullah’ın Hüseyin Çavuş’u vekil ettiği

Cafer b. Bahtiyar ve Süleyman b. Abdullah nâm kimesneler, Sâkine bt. Abdullah’ın Hüseyin Çavuş b. Abdullah’ı mehr-i müecceliyle alâkalı da‘vâsına ve sâir da‘vâlarına vekîl eylediğine şehâdet ettiler. Mezbûr Hüseyin Çavuş da vekâlet-i mezbûreyi kabûl etti.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Bey b. Abdullah, Hüseyin b. Mustafa, Cafer b. Abdullah, Mustafa b. Kasım, Hüseyin Bey b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 242 - Hüküm no: 370 - Orijinal metin no: [85b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

371. Hüküm

Kâmile Hâtun’un cariyesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Kâmile Hâtun bt. Abdullah nâm zevcesi kıbelinden âti’z-zikr tedbîr yoluyla âzâd ikrârına vekâleti Ahmed b. Şaban el-Müezzin ve Mustafa b. Murad er-Reis nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Cafer Reis b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkile-i mezbûresi Kâmile Hâtun’un, kendisine rıkkını mu‘terife olan, esved, orta boylu, şakağında âdet-i Arab olduğu üzre eser-i cerh bulunan, kezâ burnunda eser-i cerh bulunan hâmiletü hâze’l-kitâb Nursabâ bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini, maraz-ı mevtimden kırk gün mukaddem hür ol diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eylediğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mevti hâlinde mezhebi muhtâra tevfîkan câriye-i mezbûre sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre olacakdır. Vâki‘ ikrâr, câriye-i merkūme tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Ramazâni’l-mübârek sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Mehmed er-Reis, fahrü’l-akrân Hüseyin Çavuş, fahrü’l-ümenâ Musa Çavuş b. Kaya ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 243 - Hüküm no: 371 - Orijinal metin no: [85b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

372. Hüküm

Emine Hâtun’un Megril asıllı kölesini azat ettiği

Kızı Emine Hâtun kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbit olan vekîl el-Hâc İbrahim b. Mehmed, kızı ve müvekkile-i mezbûresinin, orta boylu, sarışın, açık kaşlı, Megriliyyü’l-asl, boynunun solunda ve sağ elinde eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Murad b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince tasdîk edildi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde bir hak kalmadı. Cerâ zâlike sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Mehmed er-Reis, Mehmed b. Ali, el-Hâc Yusuf b. Süleyman, Mehmed b. Ali er-Reis, Âşir b. Mehmed, Ali b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Mustafa b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 243 - Hüküm no: 372 - Orijinal metin no: [86a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

373. Hüküm

Emine Hâtun’un Megril asıllı kölesini azat ettiği

Kızı Emine Hâtun kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbit olan vekîl-i şer‘î İbrahim b. Mehmed, kızı ve müvekkile-i mezbûresinin, orta boylu, sarışın, gök gözlü, açık kaşlı, Megriliyyü’l-asl, boynunun solunda ve sağ elinde eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Murad b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince tasdîk edildi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde bir hak kalmadı. Cerâ zâlike fî 5 Şa‘bân sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Mehmed er-Reis, Mehmed b. Ali, el-Hâc Yusuf b. Süleyman, Mehmed b. Ali er-Reis, Âşir b. Mehmed ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 243 - Hüküm no: 373 - Orijinal metin no: [86a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

374. Hüküm

Sâkine bt. Abdullah’ın mehir alacağı olduğu

Udûlden Cafer b. Bahtiyar ve Süleyman b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzırân olup, zamânın mahmiye-i mahrûse-i Galata Beytülmâli emîni olan fahrü’l-ümenâ kāid-i sultânî Musa Bey b. Kaya mahzarında, Sâkine bt. Abdullah nâm hâtun kıbelinden husûs-ı âti’z-zikre vekâleti şâhideyni mezbûreynin şehâdetleri ile sâbit olan bâ‘is-i hâze’l-kitâb fahrü’l-akrân kāid-i sultânî Hüseyin Bey b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mezbûre Sâkine bt. Abdullah’ın, bundan akdem garîkan fevt olan Hasan b. Abdullah Reis nâm zevcinde, bizim yanımızda nikâhında ma‘kūdun-aleyh olan mehr-i müecceli cihetinden râyicü’l-vakt on bin akçe hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike fî evâili Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Hüseyin Bey b. Abdullah, Mustafa Çelebi b. Kasım, Kaytas Bey b. Abdullah, Hüseyin b. Mustafa er-Reis ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 244 - Hüküm no: 374 - Orijinal metin no: [86a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

375. Hüküm

Âişe bt. Bekir adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim, hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed b. Mustafa’yı, babası bundan akdem fevt olan Âişe bt. Bekir nâm sagīreye zabt-ı ahvâli ve hıfz-ı emvâli için ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. Mezbûr Mehmed de vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Veli b. İbrahim, Ahmed b. Ali, Şaban b. Sefer, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 244 - Hüküm no: 375 - Orijinal metin no: [86a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

376. Hüküm

Ali b. Yusuf’un evini Cafer b. Abdullah’a sattığı

Tophâne müzâfâtından Fındıklı kurbundaki Canfedâ mahallesinden fahrü’l-akrân reis-i sultânî Ali b. Yusuf meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mesfûrede kâin, altında dükkân bulunan fevkānî bir beyti, tahtânî bir beyti, su kuyusunu, helâyı, eşcâr-ı müsmireli bahçeyi hâvî, bir tarafdan merhûm Yorgancı Mustafa mülkü, iki tarafdan Şaban b. Abdullah er-Reis mülkü, diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt yirmi beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile hâmil-i hâze’l-kitâb Cafer b. Abdullah’a tarafeynin îcâb ve kabûlüyle bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-ışrîn min şehri Recebi’l-mürecceb sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsam b. Abdullah Reis-i sultânî ve karındaşı Memi Reis, Hasan Ağa b. Abdullah tavâşî, Ali Bey b. Abdullah el-Cündî, Hamza b. Abdullah Na‘âl, Yunus b. Abdullah, Şaban b. Abdullah er-Reis, Mehmed b. er-Reis ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 245 - Hüküm no: 376 - Orijinal metin no: [86b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

377. Hüküm

Hüseyin Bey’in Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât Hüseyin Bey b. Abdullah el-Cündî meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup orta boylu, esved, açık kaşlı, sakallı, sol omuzunda eser-i cerh bulunan, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Civan v. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâki‘ ikrâr, abd-i mevsûf-ı mezbûr tarafından tasdîk edildi. Abd-i mezkûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde bir hak kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Receb b. Abdullah el-Cündî, Mehmed b. Abdullah el-Cündî, Hürrem b. Abdullah el-Cündî, Mustafa b. Ali el-Muhzır, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 245 - Hüküm no: 377 - Orijinal metin no: [86b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

378. Hüküm

Nisâ Hâtun’un, Manol v. Karali’ye mülk satışından doğan ihtilafın giderildiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Şehsuvar mahallesi sâkinlerinden olup merhûm Ali Reis utekāsından olan Ali b. Abdullah nâm reis ve Mustafa b. Abdullah ve Cafer b. Abdullah şehâdetleriyle merhûm-ı mezbûr Ali Reis’in sulbiye kızı Nisâ Hâtun tarafından ikrâr-ı âti’z-zikre şer‘an vekâleti sâbite olan fahrü’l-akrân Mevlânâ Seyyid Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup işbu hâmilü’l-kitâb Manol v. Karali nâm zimmî mahzarında bi’l-vekâle takrîr-i kelâm ve bast-ı merâm edip beni vekîl kılan? mezbûre Nisâ Hâtun’a babası Ali Reis’den irsle intikāl edip bir tarafı Kapı Ağası vakfı olan fırına ve bir tarafı âhar vakfa ve bir cânibi tarîk-i âma ve cânib-i âharı Aleksandr Kozma zimmî mülküne muttasıl olup bir bâb fevkānî beyti ve tahtında mahzen ve eşcâr-ı müsmireyi müştemil cüneyneyi ve bi’r-i mâyı ve kenîfi hâvî olan menzilini mezbûre Nisâ Hâtun sagīre iken babası Ali Reis utekāsından Hüsrev b. Abdullah nâm lalası vesâyeti hasebiyle mezbûr Manol’ün babası Karali’ye yirmi bin akçeye bey‘ eyledikde Karali mürd olup menzil, oğlu Manol’e intikāl eyledikde bey‘-i mezbûr semeni fâhişdir deyû münâza‘ât-ı kesîreden sonra müslimûn-ı muslihûn tavassut edip altı bin akçeye ıslâh eyleyip müvekkili mezbûre Nisâ Hâtun dahi es-sulhu hayrun fehvâsınca bedel-i sulh olan altı bin akçeyi dahi bi’t-tamâm mezbûr Manol yedinden alıp kabz edip cem‘an yirmi altı bin akçe üzerine [87a] Manol’ün zimmetini ibrâ ve iskāt eyledim. Ba‘de’l-yevm mezbûr Manol ile asâleten ve vekâleten da‘vâ sâdır olursa inde’l-hükkâm mesmû‘a ve makbûle olmaya deyû ikrâr ve i‘tirâf eyledikde mukırr-ı mezbûrun vech-i meşrûh üzre olan ikrârını mukarrun lehü’l-mesfûr Manol bi’l-muvâcehe tasdîk ve tahkīk edip ol ki vâki‘ hâldir tarafeynin rızâlarıyla tahrîr ve tenmîk olunup vaz‘ vâki‘ oldu. Tâlibi yedine vakt-i hâcetde ihticâc edine. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Şa‘bâni’l-mu‘azzam li sene 999.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 246 - Hüküm no: 378 - Orijinal metin no: [86b-3])﻿

﻿

﻿

379. Hüküm

Öldürülen Bekir b. Mustafa’nın, kan ve diyet davaları için Mehmed b. Mustafa’nın vekil tayin edildiği

Mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesi ahâlîsinden Şeyh Mehmed b. Abdülkādir ve Mevlânâ Abdullah b. Ömer ve Osman b. Mustafa ve el-Hâc Veli b. İbrahim ve Mevlânâ Ahmed b. Ali el-İmâm nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfde bi tarîki’ş-şehâde haber verip bundan akdem merhûm-ı mebrûr ilâ rahmeti Rabbihi’l-gafûr Sürûrî Efendi mahallesinden olup zulmen maktûl olan Bekir b. Mustafa’nın babası mezbûr Mustafa’nın ve maktûl-i mezbûrun zevcesi Rahime Hâtun, maktûl-i mezbûr Bekir’in sagīre kızı Âişe’nin vasiyy-i muhtârı olup karındaşı olan işbu hâmilü’l-kitâb Mehmed b. Mustafa’yı merhûm Bekir’in dem ve diyetine müte‘allik olan da‘vâsına ve mürâfa‘a ve muhâsamaya ve ikāme-i beyyineye ve lede’l-hükkâm hasbe mâ yakdîhi’l-hâl her husûsa bizim huzûrumuzda vekîl eyledik dediklerinde mezbûr Mehmed dahi vech-i meşrûh üzre olan vekâleti hüsn-i kabûl ile kabûl ve emr-i vekâleti ikāmeye ta‘ahhüd eyledikden sonra ol ki vâki‘ hâldir bi’t-taleb tahrîr ve tenmîk olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam li sene tis‘a ve tis‘îne ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Bâli b. Hasan, Yusuf b. Lütfi, Hasan b. Kasım, el-Hâc Mehmed b. Mehmed, Abbas b. İbrahim, Davud Bey b. Abdullah, Musli b. Ali el-Muhzır, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 246 - Hüküm no: 379 - Orijinal metin no: [87a-1])﻿

﻿

﻿

380. Hüküm

Cafer Bey b. Abdülvehhâb’ın vasî atandığı

Hâkim, hâmil-i hâze’l-kitâb Cafer Bey b. Abdülvehhâb’ı emânetle mevsûf olduğu cihetle, merhûm-ı mebrûr ed-dâric ilâ medârici rahmeti rabbihi’l-gafûr vezîria‘zam Ali Paşa’nın âzâdlı kölelerinden merhûm Mustafa Bey el-Cündî’nin vasiyyetlerini tenfîze ve mezbûr Mustafa Bey’in Rahime nâm sulbî kızına zabt-ı emvâli için vasî nasb ve ta‘yîn etti. Merhûm müşârün-ileyhin âzâdlı kölelerinden Bâb-ı sultânîde müteferrika olan fahrü’l-emâcid ve’l-eşbâh İlyas Ağa b. Abdullah ve fahrü’l-akrân Behram Bey b. Abdülmennân el-Cündî nâm kimesneleri de vasiyy-i mezbûr üzerine nâzır-ı hasbî nasb etti. Her birisi vesâyet ve nezâret-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımelerini edâyı müte‘ahhid oldular. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Recebi’l-mürecceb min şühûri sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Hacı Sinan b. Mustafa el-İmâm, Hacı Mustafa b. Sevindik el-Müezzin, Mustafa Çelebi b. Mehmed, Mahmud Bey b. Abdullah el-Cündî, Hüseyin Bey b. Abdullah el-Cündî, Mustafa Bey b. Abdullah el-Cündî, diğer Mustafa b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 247 - Hüküm no: 380 - Orijinal metin no: [87a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

381. Hüküm

Nisâ Hâtun’un Arnavut asıllı cariyesini azat ettiği

Zevcesi tâcü’l-mestûrât Nisâ Hâtun bt. kâtib Pervâne kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti akzâ kuzâti’l-müslimîn kadı Ramazan Efendi b. İlyas ve fahrü’l-akrân kadı Abdullah Çelebi b. Mehmed Çelebi’nin şehâdetleri ile sâbit olan Gümülcine kasabasından fahrü’l-kuzât kadı Ahmed Çelebi Efendi b. Mustafa, müvekkile-i mezbûresinin orta boylu, esmer, açık kaşlı, kara gözlü, Arnavudiyyetü’l-asl, müslimetü’l-millet hâmiletü hâze’l-kitâb Kâmile bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâki‘ ikrâr, câriye-i mesfûre tarafından tasdîk edildi. Câriye-i mezbûre sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde bir hak kalmadı. Cerâ zâlike fî evâili Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Ali Çelebi el-Kadı, mevlânâ Musa Efendi b. Kara Bâli el-Kadı, mevlânâ el-Hâc Ömer b. Hüsam el-Kadı, kâtibü’l-hurûf Hızır b. Mustafa ve gayruhüm

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 247 - Hüküm no: 381 - Orijinal metin no: [87a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

382. Hüküm

Gümülcineli Ahmed Çelebi’nin kölesini azat ettiği

Itk-nâme-i Ahmed Çelebi Gümülcineli Elhamdü li’l-mevle’l-veliyyi’l-vâlî ellezî ce‘ale ba‘de abîdihî evliyâe li ba‘di’l-ibâd. Ve’s-salâtü alâ men a‘teka bi şefâ‘atihî deme? rikābi’l-müznibîne mine’n-nâr ilâ yevmi’l-mî‘âd. Ve alâ âlihî ve ashâbihi’l-emcâd ve’l-eclâl? mâ dâmetü’l-cüme‘u ve âdetü’l-a‘yâd. Ba‘de işbu sahîh ve şer‘î bir hüccet ve mazmûnunda âzâd ikrârından bahseden sarîh ve mer‘î bir vesîkadır. Gümülcine beldesinden zübde-i zümerât-i erbâb-ı kuzât Ahmed Çelebi b. Mustafa meclisi şer‘-i şerîf-i râsih-erkân ve mahfili dîn-i münîf-i şâmih-i bünyânda hâzır olup açık kaşlı, kara gözlü, beyaz tenli, kısa boylu, Arnavudiyyetü’l-asl, müslimetü’l-millet hâmiletü hâze’l-kitâb Beşâret bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm” ve Hz. Peygamberin “Kim bir mü’min köleyi âzâd ederse Allah da onun her bir uzvuna karşılık cehennem ateşinden kendi uzvunu âzâd eder.” hadîsine ri‘âyeten âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâki‘ ikrâr, câriye-i mesfûre tarafından tasdîk edildi. Câriye-i mezbûre sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde bir hak kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene tis‘â ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Ali Çelebi el-Kadı an beldeti Gümülcine, mevlânâ Sinan Çelebi b. kâtib Hasan el-Kadı an beldeti’l-mezbûr, mevlânâ el-Hâc Ömer b. Hüseyin el-Kadı ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 248 - Hüküm no: 382 - Orijinal metin no: [87b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

383. Hüküm

Sâkine Hâtun’un Abaza asıllı cariyesini azat ettiği

İşbu sahîh ve şer‘î bir hüccet ve mazmûnunda âzâd ikrârından bahseden sarîh ve mer‘î bir vesîkadır. Sâhibetü’l-hayrât ve’l-hasenât Sâkine Hâtun bt. Mustafa kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Mahmud b. Abdullah ve Cafer b. Abdullah Reis’in şehâdetleri ile sâbit olan mahmiye-i Galata mahallâtından Alaca Mescid mahallesinde sâkin olan el-Hâc Ali b. Abdullah Reis meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup müvekkile-i mezbûresinin, kendisine rıkkını mu‘terife olan, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, esmer, alnında eser-i cerh olan, Abazaviyyetü’l-asl, müslimetü’l-millet hâmiletü hâze’l-kitâb Mâhî bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâki‘ ikrâr, câriye-i mesfûre tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Câriye-i mezbûre sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde bir hak kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-âşir min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Sinan Bey b. Abdullah el-Mütevellî, İlyas b. Abdullah el-Cündî, Murad b. Abdullah, el-Hâc Piyâle b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, kâtibü’l-hurûf Hızır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 248 - Hüküm no: 383 - Orijinal metin no: [87b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

384. Hüküm

Fâtıma bt. Kasım Kethüdâ adlı çocuğa vasî atandığı

Kasım Kethüdâ vasî ve velî bırakmadan vefât ettiğinde hâkim hâmiletü hâze’l-kitâb Sâliha bt. Hayreddin’i emânet ve diyânetle mevsûf olduğu ecilden, bundan akdem mahmiye-i mahrûse-i İskenderiye’de fevt olan müteveffâ-yı mezkûrun Fâtıma bt. Kasım Kethüdâ nâm kızına, emvâl ve emlâkinde tasarrufda bulunması ve verâset cihetiyle sâhib olduğu hissesini kabza bülûğuna kadar vasî nasb etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Rıdvan Bey b. Abdullah, Hacı Mustafa b. Abdullah, Hacı Mehmed b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, Mehmed Bey b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 249 - Hüküm no: 384 - Orijinal metin no: [87b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

385. Hüküm

Mütevellî Mehmed Çelebi’nin Macar asıllı kölesini azat ettiği

İşbu sahîh ve şer‘î bir hüccet ve mazmûnunda âzâd ikrârından bahseden sarîh ve mer‘î bir vesîkadır. Tophâne kurbunda sâkin olan Mehmed Çelebi b. İbrahim el-Mütevellî meclisi şer‘-i şerîf-i Muhammedî ve mahfili dîn-i münîf-i Ahmedî’ye hâzır olup uzun boylu, sarışın, gök gözlü, açık kaşlı, sol şakağında siyah beni bulunan, hafif sakallı, Macariyyü’l-asl, müslimü’l-millet hâmil-i hâze’l-kitâb Şirmerd b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâtihi ve hereben min elemi ukūbâtihî yevme yestazıllü’l-mer’ü tahte zılli sadakātihî ve Hz. Peygamberin “Kim bir mü’min köleyi âzâd ederse Allah da onun her bir uzvuna karşılık cehennem ateşinden kendi uzvunu âzâd eder.” hadîsiyle amel ederek âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Abd-i mezbûr sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde bir hak kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Mehmed, Mehmed b. İbrahim el-meşhûr bi Tüfekçi, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mustafa b. Ali, Kaytas b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 249 - Hüküm no: 385 - Orijinal metin no: [88a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

386. Hüküm

Emine bt. Abdullah’ın Mustafa Çavuş’u vekil ettiği

İşbu mazmûnunda vekâlet ikrârını hâvî sahîh ve şer‘î bir hüccetdir. Emine bt. Abdullah, hâkim huzûrunda meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup mahmiye-i Galata sükkânından hâmil-i hâze’l-kitâb Mustafa Çavuş b. Abdullah’ı, mahmiye-i Kasımpaşa’da bundan akdem fevt olan Ali el-Kadı nâm zevcinden intikāl eden hisse-i şer‘iyyesinin kabzına, cemî‘ umûruna, bey‘ ve şirâ cinsinden âmme-i mesâlihine, istihlâs-ı hukūkuna ve ahzına, kendisine îsâline, kuzât ve hükkâm-ı kirâm indinde mürâfa‘aya, da‘vâ ve isbâta, ikāme-i beyyinâta, istimâ‘-ı da‘vâya, redd-i cevâba, tahlîfe ve vakt-i hâcetde tazmîne, hâkimden hüküm talebine ve işhâda “Re’yin îcâbı amel et ve azlden emîn olarak dilediğini yap” ma‘nâsında vekâlet-i mutlaka ile vekîl edip nefsine nâib kıldı. Müvekkile-i mezbûre, vekîl-i merkūmu kabz ve tasarrufda ve cemî‘ mâ zükirede müstakil kıldı. Mustafa Çavuş da vekâlet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ ve hurrire fî evâsıtı şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Fazlı Çelebi b. Mustafa, Muslihiddin Efendi b. Hasan, Mustafa b. Ahmed, İbrahim b. Hasan Efendi, Mehmed Çelebi b. el-Hâc Yusuf, Zünnûn b. Hüseyin.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 250 - Hüküm no: 386 - Orijinal metin no: [88a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

387. Hüküm

Hürrem b. Abdullah’ın vekil edildiği

Mahmiye-i mahrûse-i İskenderiye’de fevt olan müteveffâ-yı merhûmun [Kasım Kethüdâ] [Fâtıma nâm] sagīre kızına vasiyye-i şer‘iyye olan Sâliha bt. Hayreddin ve mahmiye-i Beşiktaş’da sâkine olan müteveffâ-yı mezkûrun zevcesi Râziye bt. Hürrem, hâkim-i muvakki‘ huzûrunda meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzırân olup müteveffâ-yı mezkûrun zevcesinin babası olan Hürrem b. Abdullah’ı, Fâtıma ve Râziye’nin mîrâs hisselerinin kabzına, cemî‘ umûruna, bey‘ ve şirâya, istihlâs-ı hukūka ve ahzına, mezkûre Râziye’nin mehrini kabza ve kendisine îsâline, kuzât ve hükkâm-ı kirâm indinde mürâfa‘aya da‘vâ ve isbâta, ikāme-i beyyinâta, istimâ‘-ı da‘vâya, redd-i cevâba, tahlîfe ve vakt-i hâcetde tazmîne, hâkimden hüküm talebine ve işhâda “Re’yin îcâbı amel et ve azlden emîn olarak dilediğini yap” ma‘nâsında vekâlet-i mutlaka ile vekîl edip nefislerine nâib kıldılar. Müvekkiletân-ı mezbûretân, vekîl-i merkūmu kabz ve tasarrufda ve cemî‘ mâ zükirede müstakil kıldı. Hürrem b. Abdullah da vekâlet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ ve hurrire fî evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Rıdvan Bey b. Abdullah, Hacı Mustafa b. Abdullah, Hacı Mustafa b. Ali, Mustafa b. Ali, Mehmed Bey b. Arslan, İbrahim Çelebi b. Alâaddin.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 250 - Hüküm no: 387 - Orijinal metin no: [88b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

388. Hüküm

Hatice bt. Mehmed’in Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Mehmed b. Abdullah ve Murad b. Abdullah nâm kimesneler, mefharü’l-muhadderât Hatice bt. Mehmed kıbelinden vekîl-i şer‘î olan el-Hâc Mehmed b. Abdullah mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, sol yanağında eser-i cerh olan, gök gözlü, Rûsiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Mihrimâh bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, merkūm Hatice hâl-i sıhhatinde müdde‘iyye-i mezkûreyi hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî 3 min şehri Ramazâni’l-mübârek sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Üstâd Ali b. Mehmed, üstâd Bey b. Ali, Abdülkerim b. Mehmed el-İmâm, Mehmed Çelebi b. el-Hâc Yusuf, Hüseyin Bey b. Abdullah el-Cündî, Muslihiddin Reis-i sultânî ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 251 - Hüküm no: 388 - Orijinal metin no: [88b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

389. Hüküm

Tersâne-i Âmire’deki Françesko Gaspari adlı esirin hizmeti mukabelesi azat edildiği

Mîrî esirlerden işbu hâmil-i hâze’l-kitâb uzun boylu, gendüm-gûn, açık kaşlı, elâ gözlü, sol elinin baş parmağında beni vardır. Bu evsâfla mevsûf olan işbu Efrenciyyü’l-asl Françesko Gaspari Takarfer nâm kâfir kadîmü’l-eyyâmda esir olup ve Tersâne-i âmire’de dahi bu ana gelince istikāmet ile hizmet ettiğinden mâ‘adâ gereği gibi emekdâr olup her vechile mahalli merhamet olmağın sene dokuz yüz doksan beş Zilka‘desi’nin ibtidâsında üç yıl va‘de verilmişdir. Bi-avnillâhi te‘âlâ ta‘yîn olunan üç yıl hizmetini tamâm edâ ettiklerinden sonra âzâd olunup ıtknâmesi yedine verile, dedikde hâlâ Tersâne-i âmire’de Çavuş Ahmed b. Mehmed Tersâne-i âmire kethüdâsı Handan Ağa Hazretleri câniblerinden meclisi şer‘a hâzır olup mevsûf-ı mezkûr kulun yedinde ve şânında olan temessükünü ibrâz eylemeğin fi’l-vâki‘ nazar olundukda [89a] kethüdâ-yı merkūmun mührüyle memhûr, târih-i merkūm ile müverrah temessükleri olmağın mâ hüve’l-vâki‘ bi vukū‘ihî kayd olundu. Tahrîren fî şehri Ramazâni’l-mübârek sene tis‘a ve tis‘îne ve tis‘a mi’e.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 251 - Hüküm no: 389 - Orijinal metin no: [88b-3])﻿

﻿

﻿

390. Hüküm

Ömer Ağa’nın Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata sâkinlerinden fahrü’l-a‘yân ve zahrü’l-akrân Ömer Ağa b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Süleyman Bey b. Abdullah el-Cündî ve Mehmed Reis b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Mahmud Bey b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, sırtında eser-i cerh olan, ak sakallı, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Bartorme v. Françesko nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Abd-i mezkûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde bir hak kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Hacı Bayram b. Abdullah, Mehmed b. Ali, Mustafa Çelebi b. ( ), Mahmud b. Ahmed ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 252 - Hüküm no: 390 - Orijinal metin no: [89a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

391. Hüküm

Musli Çelebi’nin köle satımından alacağı olduğu

İşbu sahîh ve şer‘î bir hüccetdir. Receb b. İsmail ve Kadri b. Ali meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzırân olup, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Kasımpaşa câmi‘i mahallesinde bundan akdem fevt olan reis-i sultânî Mehmed’in zevceleri olan mefharü’l-muhadderât Nâzperver bt. Abdullah’ın vekîl-i şer‘îsi Mustafa b. Yusuf ve mefharü’n-nisâ Hatice bt. Mehmed’in vekîl-i şer‘îsi el-Hâc Mehmed b. Abdullah ve merhûm-ı mezbûrun kızı Âişe bt. Mehmed’in vekîl-i şer‘îsi Davud b. İbrahim ve merhûm-ı mezbûrun diğer kızı Sâkine’nin vekîl-i şer‘îsi Ferhad b. Abdullah mahzarlarında, merhûm-ı mezbûrun oğlu Mehmed tarafından istihlâs-ı hukūkuna ve babasından intikāl eden mîrâs hissesini kabza vekîl edilen hâmil-i hâze’l-kitâb Musli Çelebi b. Mehmed’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ-yı mezkûr bizim yanımızda ve katımızda oğlu Mustafa’ya köle bey‘i semeninden râyicü’l-vakt üç bin akçe borcu olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Sağlığında ödenmedi ve terekesinde kaldı. Udûlden ve sikātdan olmaları cihetiyle şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî 3 şehri Ramazâni’l-mübârek sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Üstâd Ali b. Mehmed, üstâd Ali b. Pîrî, Abdülkerim b. Mehmed el-İmâm, Mehmed Çelebi b. el-Hâc Yusuf, Hüseyin Bey b. Abdullah, Muslihiddin Reis-i sultânî ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 252 - Hüküm no: 391 - Orijinal metin no: [89a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

392. Hüküm

Mustafa b. Mehmed’in Musli Çelebi’yi vekil ettiği

Babası bundan akdem mahmiye-i Galata mahallâtından Kasımpaşa câmi‘i mahallesinde fevt olan Mustafa b. Mehmed, hâkim-i muvakki‘ huzûrunda meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup, mahmiye-i mahrûse-i Galata’da sâkin olan hâmil-i hâze’l-kitâb Musli Çelebi b. Mehmed’i, babası müteveffâ-yı mezbûr Mehmed Reis’den kendisine intikāl eden mîrâs hissesinin kabzına, cemî‘ umûruna, bey‘ ve şirâya dâir âmme-i mesâlihine, zimem-i nâsda bulunan haklarının istihlâs ve ahzına ve kendisine îsâline, hükkâm ve kuzât indinde da‘vâ, isbât, ikāme-i beyyinât ve mürâfa‘aya, husûmet ve istimâ‘-ı da‘vâya, vakt-i hâcetde tahlîfe ve tazmîne, hâkimden hüküm talebine ve işhâda “Re’yin îcâbı amel et ve azlden emîn olarak dilediğini yap” ma‘nâsında hâl-i sıhhatinde vekâlet-i mutlaka ile vekîl edip nefsine nâib kıldı. Müvekkili mezbûr, vekîl-i merkūmu kabz ve tasarrufda ve cemî‘ mâ zükirede müstakil kıldı. Musli Çelebi de vekâlet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Üstâd Ali b. Mehmed, üstâd Ali b. Pîrî, Abdülkerim b. Mehmed el-İmâm, Veli Hâce b. Mehmed el-İmâm, Mehmed Çelebi b. Hacı Yusuf, Muslihiddin Reis, Hacı Mehmed b. Abdullah, Hüseyin Bey b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 253 - Hüküm no: 392 - Orijinal metin no: [89b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

393. Hüküm

Nazperver bt. Abdullah’ın Mustafa b. Yusuf’u vekil ettiği

Nâzperver bt. Abdullah, hâkim-i muvakki‘ huzûrunda meclisi şer‘-i şerîfe hâzıra olup, mahmiye-i Galata mahallâtından Kasımpaşa mahallesinde sâkin olan hâmil-i hâze’l-kitâb Mustafa b. Yusuf’u, Câmi‘-i Kasımpaşa mahallesinde fevt olan zevci merhûm Mehmed Reis’den kendisine intikāl eden mîrâs hissesinin kabzına, cemî‘ umûruna, bey‘ ve şirâya dâir âmme-i mesâlihine, zimem-i nâsda bulunan haklarının istihlâs ve ahzına ve kendisine îsâline, hükkâm ve kuzât indinde da‘vâ, isbât, ikāme-i beyyinât ve mürâfa‘aya, husûmet ve istimâ‘-ı da‘vâya, vakt-i hâcetde tahlîfe ve tazmîne, hâkimden hüküm talebine ve işhâda “Re’yin îcâbı amel et ve azlden emîn olarak dilediğini yap” ma‘nâsında hâl-i sıhhatinde vekâlet-i mutlaka ile vekîl edip nefsine nâib kıldı. Müvekkile-i mezbûre, vekîl-i merkūmu kabz ve tasarrufda ve cemî‘ mâ zükirede müstakil kıldı. Mustafa b. Yusuf da vekâlet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Üstâd Ali b. Mehmed, üstâd Ali b. Pîrî, Abdülkerim b. Mehmed el-İmâm, Mehmed Çelebi b. el-Hâc Yusuf, Hüseyin Bey b. Abdullah el-Cündî, Hacı Mehmed b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 253 - Hüküm no: 393 - Orijinal metin no: [89b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

394. Hüküm

Hatice bt. Mehmed’in Mehmed b. Abdullah’ı vekil ettiği

Hatice bt. Mehmed, hâkim-i muvakki‘ huzûrunda meclisi şer‘-i şerîfe hâzıra olup, mahmiye-i Galata mahallâtından Kasımpaşa mahallesinde sâkin olan hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed b. Abdullah’ı, Câmi‘-i Kasımpaşa mahallesinde fevt olan zevci merhûm reis-i sultânî Mehmed’den kendisine intikāl eden mîrâs hissesinin kabzına, cemî‘ umûruna, bey‘ ve şirâya dâir âmme-i mesâlihine, zimem-i nâsda bulunan haklarının istihlâs ve ahzına ve kendisine îsâline, hükkâm ve kuzât indinde da‘vâ, isbât, ikāme-i beyyinât ve mürâfa‘aya, husûmet ve istimâ‘-ı da‘vâya, vakt-i hâcetde tahlîfe ve tazmîne, hâkimden hüküm talebine ve işhâda “Re’yin îcâbı amel et ve azlden emîn olarak dilediğini yap” ma‘nâsında hâl-i sıhhatinde vekâlet-i mutlaka ile vekîl edip nefsine nâib kıldı. Müvekkile-i mezbûre, vekîl-i merkūmu kabz ve tasarrufda ve cemî‘ mâ zükirede müstakil kıldı. Mehmed b. Abdullah da vekâlet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 254 - Hüküm no: 394 - Orijinal metin no: [90a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

395. Hüküm

Mustafa b. Mehmed Reis’in Musli Çelebi’yi vekil ettiği

Mustafa b. Mehmed Reis, hâkim-i muvakki‘ huzûrunda meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, mahmiye-i Galata mahallâtından Kasımpaşa mahallesinde sâkin olan hâmil-i hâze’l-kitâb Musli Çelebi b. Mehmed’i, Câmi‘-i Kasımpaşa mahallesinde fevt olan merhûm babası reis-i sultânî Mehmed’den kendisine intikāl eden mîrâs hissesinin kabzına, cemî‘ umûruna, bey‘ ve şirâya dâir âmme-i mesâlihine, zimem-i nâsda bulunan haklarının istihlâs ve ahzına ve kendisine îsâline, hükkâm ve kuzât indinde da‘vâ, isbât, ikāme-i beyyinât ve mürâfa‘aya, husûmet ve istimâ‘-ı da‘vâya, vakt-i hâcetde tahlîfe ve tazmîne, hâkimden hüküm talebine ve işhâda “Re’yin îcâbı amel et ve azlden emîn olarak dilediğini yap” ma‘nâsında hâl-i sıhhatinde vekâlet-i mutlaka ile vekîl edip nefsine nâib kıldı. Müvekkili mezbûr, vekîl-i merkūmu kabz ve tasarrufda ve cemî‘ mâ zükirede müstakil kıldı. Musli Çelebi b. Mehmed de vekâlet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 254 - Hüküm no: 395 - Orijinal metin no: [90a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

396. Hüküm

Âişe, Sâkine ve İsmi adlı kız kardeşlerin kocalarını vekil ettikleri

Âişe bt. Mehmed, Sâkine bt. Mehmed ve İsmi bt. Mehmed er-Reis nâm hâtunlar, hâkim-i muvakki‘ huzûrunda meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, zevcleri hâmil-i hâze’l-kitâb Davud b. İbrahim’i ve hâmil-i hâze’l-kitâb Ferhad b. Abdullah’ı ve Murad b. Abdullah’ı, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kasımpaşa mahallesinde fevt olan merhûm babaları reis-i sultânî Mehmed’den kendilerine intikāl eden mîrâs hisselerinin kabzına, cemî‘ umûrlarına, bey‘ ve şirâya dâir âmme-i mesâlihe, zimem-i nâsda bulunan haklarının istihlâs ve ahzına ve kendilerine îsâline, hükkâm ve kuzât indinde da‘vâ, isbât, ikāme-i beyyinât ve mürâfa‘aya, husûmet ve istimâ‘-ı da‘vâya, vakt-i hâcetde tahlîfe ve tazmîne, hâkimden hüküm talebine ve işhâda “Re’yin îcâbı amel et ve azlden emîn olarak dilediğini yap” ma‘nâsında hâl-i sıhhatlerinde vekâlet-i mutlaka ile vekîl edip nefislerine nâib kıldılar. Müvekkilât-ı mezbûrât, vükelâ-i merkūmîni kabz ve tasarrufda ve cemî‘ mâ zükirede müstakil kıldı. Vükelâ-i mezbûrîn de vekâlet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımelerini edâyı müte‘ahhid oldular. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 255 - Hüküm no: 396 - Orijinal metin no: [90a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

397. Hüküm

Mehmed b. Cafer Reis’in Kıbrıs asıllı kölesini azat ettiği

Mehmed b. Cafer Reis, Kıbrısiyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, yüzünde çiçek bozuğu, başının sağ yanında eser-i cerh bulunan hâfız-ı hâze’l-kitâb Yani v. Petrano nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Tahrîren fî evâsıtı şehri Ramazâni’l-mübârek sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Muslihiddin b. Abdullah er-Reis, Hüseyin b. Abdullah, Ramazan b. Hasan, Hüseyin b. Hasan ve gayruhüm

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 256 - Hüküm no: 397 - Orijinal metin no: [90b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

398. Hüküm

Yani v. Petrano’nun ödünçten dolayı Françesko’ya borçlu olduğu

Yani v. Petrano meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup hâmil-i hâze’l-kitâb Françesko v. Sirya mahzarında, üzerinde ve zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt on iki bin akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Tahrîren fî evâsıtı Ramazâni’l-mübârek sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah, Marko v. Toma, Preşkova v. Petro ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 256 - Hüküm no: 398 - Orijinal metin no: [90b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

399. Hüküm

Tersâne-i Âmire’de esir olan Anton v. Bonato’nun yaşlılığı sebebiyle azat edildiği

Oldur ki Merhûm kapudân paşa hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde işbu hâmilü’l-hurûf kısa boylu, açık kaşlı, elâ gözlü sağ elinde bir parmağı mecrûh olan Anton v. Bonato nâm esire bundan akdem otuz yıl mikdârı mîrî için hizmet etmekle pîr olmağın dokuz yüz doksan dört gurresinde beş yıla varınca mîrî kâfirlere vardiyan olup ba‘de’l-edâ i‘tâknâmesi verilmek için tahrîr ettirip verdiği tezkire hâlâ Tersâne-i âmire çavuşlarından Ahmed Çavuş yediyle bu cânibe vâsıl olmağın mazmûnuna nazar olundukda fi’l-vâki‘ merhûmun mührüyle memhûr ve târih-i merkūm ile müverrah tezkire olup mezkûr-ı mevsûfun ıtkı mukarrer görülüp sâir hürrü’l-asl gibi hür olması için işbu vesîka mâ hüve’l-vâki‘ tahrîr olundu. Tahrîren fî şehri Ramazân sene 999.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 256 - Hüküm no: 399 - Orijinal metin no: [90b-3])﻿

﻿

﻿

400. Hüküm

Âişe b. el-Hâc Mehmed’in Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Âişe b. el-Hâc Mehmed kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Veli Bey b. Mesih ve Cafer b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Keyvan Bey b. Abdullah, müvekkile-i mezbûresinin Rûsiyyetü’l-asl, açık kaşlı, orta boylu, esmer, yüzünün sol yanında eser-i cerh bulunan hâfizatü’l-kitâb Yasemin bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâh âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa el-İmâm, Süleyman b. Abdullah, Musli el-Müezzin, Mustafa b. Cafer, Mehmed b. Keyvan ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 257 - Hüküm no: 400 - Orijinal metin no: [90b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

401. Hüküm

Tersâne-i Âmire’de esir olan Cuvan Françesko Palermo’nun hizmeti karşılığı azat edildiği

Oldur ki Merhûm kapudân Ali Paşa kullarından olup mîrîye intikāl eden işbu uzun boylu, gendüm-gûn, elâ gözlü Cuvan Françesko Palermo nâm esir merhûmun zamânında esirlere vardiyanlık edip gerisi sene tis‘în ve tis‘a mi’e gurresinden üç yıl tamâmına mîrî esirlere vardiyanlık edip ba‘de’l-edâ ıtknâmesi verilmek için sâbıkan kapudân olan İbrahim Paşa Hazretlerinin verdiği tezkire Tersâne-i âmire kâtiblerinden olan Osman Çelebi b. Mehmed yediyle bu cânibe vâsıl olmağın nazar olundukda târih-i merkūm ile [müverrah] ve mezkûr paşa mührüyle [memhûr] olmağın bi’t-taleb kayd-ı sicil olundu.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Abdullah, el-Hâc Mehmed b. Ali, Veli b. Menteş, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 257 - Hüküm no: 401 - Orijinal metin no: [90b-5])﻿

﻿

﻿

402. Hüküm

Barbaros Hayreddin Paşa’nın, sarayını Hayreddin Paşa Medresesi’nin ihtiyaçları için vakf ettiği

Oldur ki Sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât merhûm ve mağfûr el-muhtâc ilâ rahmeti Rabbihi’l-gafûr kapudân Hayreddin Paşa -enârallâhu merkadehûnun-evlâd-ı utekāsından iftihârü’l-kazâ Hüseyin Çelebi b. Kasım ve kıdvetü’l-emâsil Ali Çelebi b. İskender ve Memi Bey b. Mustafa nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe merhûm-ı mezbûrun sulbî oğlu Hasan Paşa’nın kızı merhûme Belkıs Hâtun’un evlâdı kıdvetü’l-emâcid ve’l-ekârim Mahmud Bey ve Ahmed Bey taraflarından husûs-ı âti’z-zikre Nasuh Halîfe b. Abdullah ve Mustafa Çelebi b. Mahmud şehâdetleriyle vekâleti sâbite olan fahrü’l-akrân Receb Bey b. Osman nâm kimesneyi ihzâr ve muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve bast-ı merâm kılıp mahmiye-i Galata müzâfâtından Beşiktaş nâm mevzi‘de bir tarafı Rıdvan b. Abdullah mülkü ve bir tarafı Sirkeci Bahşâyiş vakfı ve bir tarafı vâdiye ve bir tarafı deryâ ve bir tarafı Dîvâne Birâder hamamı ve bir cânibi tarîk-i âm ile mahdûd olup dâhilen ve hâricen nice odaları ve bahçeleri müştemil olup Hayreddin Paşa Sarayı demekle ma‘rûf sarayın merhûm-ı mezbûr dâhilinde olan odalarını tevâbi‘ ve levâhıkı ile evlâdına ve evlâd-ı evlâdına ve evlâd-ı evlâdına ve evlâd-ı evlâdına batnen ba‘de batnin, karnen ba‘de karnin vakf edip ba‘de’l-inkırâz utekāsına ve evlâd-ı utekāsına ve evlâd ve evlâd-ı utekāsına batnen ba‘de batnin şart edip ba‘de’l-inkırâz icâreye verilip mahsûlü merkūm sarayın kurbunda binâ eylediği medrese-i şerîfin mühimmâtına sarf oluna ve yine vâdi tarafında olan odaları önünde bahçesiyle merhûm-ı mezbûr hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde utekāsına ve evlâd-ı utekāsına ve evlâd-ı evlâd-ı utekāsına vakf ve haps edip ba‘de’l-inkırâz merkūm sarayın kurbunda zikr olunan medrese-i şerîfenin mühimmâtına sarf oluna deyû şart edip teslîm-i mütevellî ve tescîl-i şer‘î eylemişdir. Hâlen evlâd-ı utekādan olduğumuz sebebden da‘vâ ve taleb ederiz dediklerinde vekîl-i mezbûrdan vâki‘ hâl suâl olundukda inkâr ile cevâb vericek müdde‘iyyûn-ı mezbûrûndan da‘vâlarına mutâbık beyyine taleb olundukda meclisi şer‘de huzûru müte‘azzir olup hâlâ Medîne-i münevvere sallallâhu alâ sâkinihâ da mütemekkin olan fahrü’s-sulehâ Şeyh Ömer b. Abdullah ağzından şehâdet eden Hasan Efendi b. Mehmed el-İmâm ve Hüseyin Bey b. Abdullah ve Mustafa Bey b. Abdullah ve Hamza Bey b. Abdullah ve yine hâssa reislerden olup kezâlik meclisi kazâda huzûru müte‘azzir olup Kara Kadı demekle ma‘rûf fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim ağzından ve Hamza Bey ağzından şehâdet eden İbrahim Çelebi b. Mahmud el-İmâm ve Hızır Çelebi b. Şaban ve Nebi b. Mustafa el-İmâm nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfde hâzırûn olup şehâdet-i şer‘iyye eylediler ki şâhid-i aslımız olan mezbûra Şeyh Ömer ve Gāzi Bey ve Hamza Bey bizim katımızda şehâdet-i şer‘iyye edip dediler ki merhûm-ı mezbûr ed-dâric ilâ rahmeti Rabbihi’l-gafûr Hayreddin Paşa hâl-i hayâtında zikr olunan sarayının dâhilinde olan odalarını cemî‘ tevâbi‘i ve levâhıkı evlâdına ve evlâd-ı evlâdına batnen ba‘de batnin ve neslen ba‘de neslin ve ba‘de’l-inkırâz utekāsına ve evlâd-ı utekāsına ve evlâd-ı evlâd-ı utekāsına batnen ba‘de batnin ve karnen ba‘de karnin ba‘de’l-inkırâz icâreye verilip ale’l-usûl medrese-i mezbûreye sarf ve harc oluna deyû vakf ve haps edip ve yine saray-ı mezbûrun hâricinde olan odalarını ve önünde olan bahçesini utekāsına ve evlâd-ı utekāsına ve evlâd-ı evlâd-ı utekāsına vakf ve haps edip ve ba‘de’l-inkırâz hâkimü’l-vakt ma‘rifetiyle icâreye verilip mahsûlü medrese-i mezbûreye sarf oluna deyû şart eyledi. Teslîm-i mütevellî ve tescîl-i şer‘î olmuşdur. Bi’l-fi‘l zikr olunan odalar cemî‘ tevâbi‘i ve levâhıkı ile vech-i meşrûh üzre vakf-ı mezbûr husûsuna şâhidleriz ve şehâdet dahi ederiz deyû şehâdet edip [91b] ve bizi bu husûs-ı mezbûra işhâd eylediler. Biz mezbûrûnun şehâdetine şehâdet ederiz deyû zikr olunan fer‘-i şâhidleri şehâdet edip şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl hayyiz-i kabûl oldukdan sonra mûcebi ile hükm olunup vâki‘ hâl talebleriyle ketb ve tahrîr olunup yedlerine def‘ olundu ki vakt-i hâcetde kātı‘-ı kīl ü kāl ola. Tahrîren fî evâhiri şehri Zilhicce li sene semânîn ve tis‘îne ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Nebi b. Hızır, Mustafa Çelebi b. Mahmud, Mustafa Bey [b.] Abdullah, Ali Bey b. Abdullah, Ali (…) b. Abdullah, Nasuh b. Abdullah el-İmâm, Osman [b.] Abdullah, Mahmud Bey b. İskender el-Müezzin, Mahmud b. Hüsam, el-Hâc Seyfullah [b.] Abdullah, Hasan b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 257 - Hüküm no: 402 - Orijinal metin no: [91a-1])﻿

﻿

﻿

403. Hüküm

Yuvan Elyo adlı esirin hizmeti ve yaşlılığı sebebiyle azat edildiği

Sebeb-i tahrîr-i kitâb-ı şer‘î budur ki Mîrî esirlerden işbu hâmil-i hâze’l-kitâb orta boylu, gendüm-gûn, elâ gözlü, açık kaşlı, sol kulağı üstünde cüz’î eser-i cerâhati olan Yuvan Elyo nâm esir otuz yıl mikdârı Rodos kadırgalarında kürek çekip mîrîye küllî istikāmet üzre hizmet edip hâlâ pîr-i nâ-tüvân olup kānûn-ı kadîm üzre geri mîrî esirlere vardiyan ta‘yîn olunmak lâzım ve mühim oldukda sadâkat ve istikāmet üzre hizmet etmek için sene erba‘a ve tis‘îne ve tis‘a mi’e Cumâdelâhire gurresinden üç yıl hizmeti tamâm oldukdan sonra âzâd olup eline ıtknâmesi verile deyû hâlâ Tersâne-i âmire’de Ahmed Çavuş b. Mehmed, Tersâne-i âmire kethüdâsı Handan Ağa câniblerinden meclisi şer‘a hâzır olup ber sebîl mevsûf-ı mezkûr kulun yedinde olan temessükün ibrâz eylemeğin fi’l-vâki‘ nazar olunup kethüdâ-yı merkūmun mührüyle memhûr ve târih-i kitâb ile müverrah olmağın mâ hüve’l-vâki‘ bi vukū‘ihî ketb ve terkīm olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili [şehri] Ramazâni’l-mübârek sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim b. Mustafa, Mehmed b. Ahmed, Mehmed b. Ramazan, Hüseyin b. Abdullah, Mîr Hüseyin [b.] İsmail ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 259 - Hüküm no: 403 - Orijinal metin no: [91b-1])﻿

﻿

﻿

404. Hüküm

Delilsiz bir mülk satışı iddiasının mahkemece reddolunduğu

Mahmiye-i Galata’dan olup bundan akdem vefât eden merhûm Süleyman Reis b. Ahmed’in kayınanası olan Rahime bt. İbrahim tarafından husûs-ı âti’z-zikre şer‘an vekâleti sâbite olan işbu bâ‘isetü’l-kitâb Râbia bt. Mehmed meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup merhûm-ı mezbûrun karındaşı olan Yunus b. Ahmed mahzarında takrîr-i kelâm ve bast-ı merâm edip mezbûr Yunus müteveffâ-yı mezbûr karındaşım Süleyman Reis hâl-i hayât ve kemâl-i sıhhatinde mezbûre Rahime’nin taht-ı yedinde olan mülk menzili Rahime’den kırk [bin] akçeye iştirâ eylediğin mezbûre da‘vâ eyledikde merhûm Süleyman Reis menzili merkūmu Rahime Hâtun’dan meblağ-ı merkūma iştirâ eyledi Yunus’dan beyyine taleb olundukda hâlâ iki şâhidim vardır. Biri hâzır ve biri gāib deyû cevâb verdikde mahmiye-i mezbûre mahallâtından Sinan Reis mahallesinden Ali b. Mehmed nâm kimesne ihzâr olunup suâl olundukda bi tarîki’ş-şehâde haber verip merhûm Süleyman Reis hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde bizi kendi evine da‘vet edip kapısı önüne vardıkda kayınanam olan mezbûre Rahime Hâtun inde’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd mülk menzilini kırk bin akçeye bey‘ eyledi dedikde kable’l-edâ bir hâtun dahi kapı içinden merhûm Süleyman Reis’in kavline muvâfık takrîr-i kelâm edip taht-ı tasarrufumda olan mülk menzili mezbûr Süleyman Reis’e kırk bin akçeye bey‘ eyledim ve bu husûsa da Nefîse Hâtun’u vekîl eyledim hücceti verilsin deyip lâkin ne Rahime Hâtun’u bilirim ve ne vekâletini [92a] bilirim muvâza‘a mıdır, değil midir hakīkat-i hâle vâkıf değilim dedikde mezbûr Yunus’dan husûs-ı mezbûra âhar şâhid taleb olundukda hâlâ beyyineden âciz olduğu bâ‘isden mezbûr Yunus’un menzili merkūmdan kasr-ı yedine tenbîh ve te’kîd ve tenbîh olup vâki‘ hâl bi’t-taleb tahrîr olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam li sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Ahmed Çavuş b. Abdülmennân ve Sefer b. Hasan Reis ve Musa b. el-Hâc Mahmud ve Mehmed b. Mustafa ve Süleyman b. Mehmed er-Reis ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 259 - Hüküm no: 404 - Orijinal metin no: [91b-2])﻿

﻿

﻿

405. Hüküm

Memi Hâce’nin Kıbrıs asıllı cariyesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde sâkin olan Memi Hâce b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup kendisine rıkkını mu‘terife olan, esmer, kara gözlü, açık kaşlı, orta boylu, çenesinde ben bulunan, Kıbrısiyyetü’l-asl, hâmiletü hâze’l-kitâb Mariya bt. Teribo nâm câriye-i memlûkesini melik-i cevâd-i kerîmin rızâsına ve nebîsi Muhammed aleyhi efdalü’t-tahiyyenin şefâ‘atine ulaşmak maksadıyla âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, câriye-i mevsûfe-i mezbûre tarafından tasdîk edildi. Câriye-i mezkûre sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde bir hak kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Ramazâni’l-mübârek sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 260 - Hüküm no: 405 - Orijinal metin no: [92a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

406. Hüküm

Ölen el-Hâc Bekir b. Mustafa Reis’in terekesinin vârisler arasında paylaşıldığı

Sebeb-i tahrîr-i kitâb-ı şer‘î budur ki Mahmiye-i Galata’ya tâbi‘ Kasımpaşa sâkinlerinden fevt olan merhûm ve mağfûrun-leh el-Hâc Bekir er-Reisü’s-sultânî b. Mustafa er-Reisü’s-sultânî nâm müteveffânın vereselerinden sagīresi Âişe’nin vasiyy-i şer‘îsi olan li eb ve üm karındaşı Mehmed er-Reisü’s-sultânî b. Mustafa el-mezkûr ve zevcesi Rahime bt. Mustafa ve babası Mustafa er-Reisü’s-sultânî meclisi şer‘-i şerîf-i nebevî ve dîvân-ı münîf-i Ahmedî’ye hâzırûn olduklarında Rahime-i merkūme bi’l-muvâcehe ikrâr ve takrîr edip merhûme zevcemin muhallefâtı bey‘ olunup cümle beş bin beş yüz mikdârı akçe olup benim bi hesâbi’ş-şer‘ sâbit ve zâhir olan on altı bin akçe mehr-i müeccelim ve sâir düyûnu ziyâde olmak ile asıl malını isti‘âb etmeğin taksîm-i guremâ olunup benim hisseme ve hakkıma düşen akçeyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz u kabûl ettim ve sâir merhûmâna âid ve râci‘ olan hakkımdan ve gayrı da‘vâ ve nizâ‘ ve husûmât-ı şer‘iyyemden mezbûr vasînin ve gayrı vârislerin zimmetlerini ibrâ ve iskāt ettim vechen mine’l-vücûh husûs-ı mezbûra müte‘allik da‘vâ ve talebim yoktur dedikde ve Mustafa Reis dahi kezâlik merhûmun kendi deyni mukābelesinde sulh olunup verilen akçeden hisse-i şer‘iyyeme düşen on bir bin akçe hakkımı bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz ve kabûl ettiğimden sonra vasiyy-i mezkûr Mehmed Reis’in ve Râbia’nın zimmetlerini min külli’l-vücûh da‘vâ ve nizâ‘ımdan ve sâir husûmâtdan ibrâ ve iskāt ettim min ba‘d da‘vâ ve talebim yoktur dediklerinde vech-i meşrûh üzre ikrâr ve takrîrlerin Mehmed Reis-i mesfûr ve Râbia kabûl ve tasdîk ettiklerinde vech-i merkūm üzre hakīkat-i hâl kayd ve tahrîr olunup sûret yed-i tâlibine kayd olundu. Tahrîren fî evâhiri (…) 999.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 261 - Hüküm no: 406 - Orijinal metin no: [92a-2])﻿

﻿

﻿

407. Hüküm

Cuvan Françesko Palermo adlı esirin hizmeti karşılığı azat edildiği

Vech-i tahrîr-i hurûf budur ki Merhûm kapudân paşanın kullarından olup mîrîye intikāl eden esirlerden işbu uzun boylu, gendüm-gûn, elâ gözlü bu evsâf ile mevsûf olan Cuvan Françesko Palermo nâm esir merhûmun zamânında dahi esirlere vardiyanlık edip geri üç yıl mîrî esirlere vardiyanlık etmek için işbu vesîka ketb olunup yedine verildi ki istikāmetle üç yıl tamâm oldukda eline ıtknâmesin verilip kimesne mâni‘ olmaya. Be yurd-ı tersâne-i âmire. Tahrîren fî Cemâziyelevvel sene 999.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 261 - Hüküm no: 407 - Orijinal metin no: [92b-1])﻿

﻿

﻿

408. Hüküm

Vârislerin, Mehmed Bey’in terekesindeki hisseleri için İbrahim Çavuş’u vekil tayin ettiği

Oldur ki Bundan akdem mir-livâ-i Biga olup vefât eden merhûm ve mağfûrun-leh Mehmed Bey’in Canfedâ nâm ümm-i veledinden zuhûr eden sulbiyesi Belkıs nâm sagīresinin kıbel-i şer‘den vasîsi olan ammesi Safiye nâm hâtunu sagīre-i mezbûre tarafından vesâyete müşârün-ileyhâ Safiye Hâtun merhûm-ı merkūmun li eb ve üm kız karındaşı olduğu cihetden asâleten merhûm-ı mûmâ-ileyhin menkûhalarından Hatice ve Fâtıma nâm hâtunlar meclisi şer‘a hâzırûn olup merhûm-ı müşârün-ileyhe müte‘allik olan Dergâh-ı âlî çavuşlarından İbrahim Çavuş’u ihzâr ve muvâcehesinde takrîr-i kelimât edip işbu müşârün-ileyh İbrahim Çavuş bizim her birimize merhûm-ı merkūmun muhallefâtından intikāl eden hisse-i şer‘iyyemize müte‘allik olan husûslar[a] asâleten ve vesâyeten vekîl-i mutlakımız olsun dediklerinde müşârün-ileyh İbrahim Çavuş mûmâ-ileyhimâ hâtunların vech-i meşrûh üzre vâki‘ olan kelimâtını ve vekâleti vicâhen ve şifâhen kabûl ve tasdîk edip mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ber sebîl-i temessük ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâili şehri Rebî‘ilâhir sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Mehmed b. el-Hâc Ali, Bekir Hoca b. ( ), Abdi Bey el-Cündî, Mahmud Ağa b. Abdullah, Pîrî Kethüdâ b. Abdullah, Behram Bey b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn. Mâ fîhi kemâ fî aslihi’l-mahfûz nemekahü’l-hakīr Hızır b. Pîrî el-Kadı-i bi Biga. Ufiye anhümâ Mâ fîhi mine’l-vesâyet ve’l-vekâlet kad vaka‘a indî. Nemekahü’l-hakīr Abdülkerim el-Kassâmü’l-askerî bi livâ-i Biga.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 262 - Hüküm no: 408 - Orijinal metin no: [92b-2])﻿

﻿

﻿

409. Hüküm

Memi Reis b. Abdullah’ın, Françesko v. Palermo’daki alacağını tahsil ettiği

Budur ki Beşiktaş sâkinlerinden olan Memi Reis b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf-i mutahharda kefere tâifesinden işbu hâmilü’l-kitâbi’l-müstetâb Françesko v. Palermo nâm zimmî mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip bundan akdem Françesko’ya beş bin fıddî râyicü’l-vakt akçe vermiş idim hâlâ zikr olunan beş bin akçeyi mezbûr zimmî yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl kabz ve tesellüm edip zimmetinde bir akçe ve bir habbe hakkım bâkī kalmadı dedikde mukırr-ı mezbûrun ikrârın mukarrun-lehü’l-merkūm Françesko tasdîk eyledikden sonra mezbûrun berâat-i zimmetine hükm olunup bu hurûf ketb ve tahrîr olunup ber sebîl-i temessük mezbûr Françesko’nun yedine vaz‘ ve def‘ olundu ki vakt-i hâcetde ibrâ edip temessük edine. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Şevvâli’l-mu‘azzam min şühûri li sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Murad Bey b. Abdullah, Veli Bey b. Nasuh ve Memi Reis b. Abdullah ve Yusuf b. Abdullah ve Hüsam Reis b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 262 - Hüküm no: 409 - Orijinal metin no: [92b-3])﻿

﻿

﻿

410. Hüküm

Mustafa b. Melekpir Ahmed’in, ölen Mehmed Bey’den alacaklı olduğu

Oldur ki Mustafa b. Melekpir Ahmed tarafından husûs-ı âti’z-zikre ve kabza Abdürrezzak b. İlyas ve Şeyh Ebûbekir b. el-Hâc Yusuf şehâdetleriyle vekâleti sâbite olan el-Hâc Nasuh b. Memi meclisi şer‘a bundan akdem mir-livâ-i Biga olup fevt olan merhûm Mehmed Bey’in li eb ve üm karındaşı olup merhûmun sulbiyesi olan Belkıs nâm sagīre silk-i kıbel-i şer‘den vasîsi olan Safiye Hâtun tarafından merhûm-ı mûmâ-ileyhin menkûhalarından Hatice ve Fâtıma nâm hâtunlar taraflarından alâ nehci’ş-şer‘î vekâleti sâbite olan fahrü’l-akrân İbrahim Çavuş b. Mustafa nâm kimesneyi ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm kılıp merhûm-ı mezbûra murâbaha tarîk[i] üzre on dört bin akçe verip hâlâ fevt olup zimmetinde kalmağın merkūm İbrahim Çavuş meblağ-ı merkūmu ve ribhini taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr beyyine taleb olmağın udûl-i müslimînden Şeyh Ebûbekir b. el-Hâc Yusuf ve Ahmed b. Bâli li ecli’ş-şehâde hâzırân olup mezkûrun da‘vâsına muvâfık edâ-i şehâdet-i şer‘iyye edip merhûm-ı mezbûr Mehmed Bey, mir-livâ-i Biga oldukda bizim yanımızda mezkûr Nasuh’u vekîl eden merkūm Mustafa’dan ribhin vermek üzre on dört bin akçe aldı hâlâ kendi vefât edip zimmetinde kaldı. Vech-i meşrûh üzre şâhidleriz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup bi’t-taleb tahrîr olundu. Tahrîren fî evâhiri şehri Ramazân sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Hasan b. İbrahim el-Kayyım, fahrü’l-akrân Musa Çavuş b. Kaya, Kaytas Bey b. Abdullah, Hüsrev Bey b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 263 - Hüküm no: 410 - Orijinal metin no: [93a-1])﻿

﻿

﻿

411. Hüküm

Yusuf b. Melekpir Ahmed’in, ölen Mehmed Bey’den alacaklı olduğu

Oldur ki Yusuf b. Melekpir Ahmed meclisi şer‘a bundan akdem mir-livâ-i Biga olup vefât eden merhûm Mehmed Bey’in li eb ve üm karındaşı olup merhûm-ı mezbûrun sulbiyesi olan Belkıs nâm sagīresinin kıbel-i şer‘den vasîsi olan Safiye Hâtun tarafından vekâleti sâbite olan fahrü’l-akrân İbrahim Çavuş b. Mustafa nâm kimesneyi ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm kılıp merhûm-ı mezbûra murâbaha tarîk[i] üzre on bir bin akçe verip hâlâ fevt olup zimmetinde kalmağın merkūm İbrahim Çavuş’dan taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr mezkûrdan beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Şeyh Ebûbekir b. el-Hâc [Yusuf] ve Ahmed b. Bâli hâzırân gelip mezbûrun da‘vâsına muvâfık edâ-i şehâdet-i şer‘iyye edip merhûm-ı mezbûr Mehmed Bey, mir-livâ-i Biga oldukda mezkûr Yusuf’dan mu‘âmeleye on bir bin akçe aldı ve hâlâ fevt olup zimmetinde kaldı. Vech-i meşrûh üzre şâhidleriz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup meblağ-ı merkūm ribhiyle hükm olunup bi’t-taleb vukū‘u üzre tahrîr olundu. Tahrîren fî evâhiri şehri Ramazân sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Kemâ sebak.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 263 - Hüküm no: 411 - Orijinal metin no: [93a-2])﻿

﻿

﻿

412. Hüküm

Âişe’nin, babası Mehmed Reis b. Yunus’un terekesinden hissesini aldığı

Budur ki Mahmiye-i Galata mahallâtından Kasımpaşa[’da] Câmi‘-i [Kebîr] mahallesi sâkinlerinden olup fevt olan merhûm Mehmed Reis b. Yunus nâm kimesnenin sulbiye kızı Âişe tarafından merhûm-ı mezkûrdan kendiye intikāl eden hissesini kabz ve îsâl ve sâir husûslarına Ali b. Mehmed ve diğer Ali b. İzzet şehâdetleriyle vekâleti sâbite olan zevci Davud b. İbrahim nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe müteveffâ-yı mezkûrun oğlu Mustafa tarafından nehc-i şer‘î üzre vekâleti sâbite olan işbu hâmilü’l-kitâb Mustafa b. Mehmed mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip merhûm-ı mezkûrun [93b] düyûn-ı müteferrikası zevceleri Nâzperver ve Hatice nâm hâtunların mehr-i müeccelleri ihrâc olundukdan sonra merhûm-ı mezbûrun muhallefâtından vereseleri olan sulbî oğlu Mustafa ve sabiyye kızları Sâkine ve Esmâ ve müvekkilem Âişe’ye ve mezbûretân zevcelerine nukūd-i mezkûrdan yüz on beş bin akçe intikāl eylemişdir. Zikr olunan muhallefâtdan Âişe’nin hisse-i şer‘iyyesi yirmi bin yüz yirmi beş akçe olmuş idi. Zikr olunan hissesi mukābelesinde merhûm-ı merkūmun mahalle-i Suyolcu’da? olan ma‘lûmetü’l-hudûd müstağnî ani’t-tahdîd evi on altı bin akçeye tutulup ve dört bin yüz yirmi beş akçesini müteveffâ-yı mezbûrun sulbî oğlu Mustafa’nın vekîli olan mezkûr Mustafa Çelebi’den alıp, kabz ve tesellüm eyledim. Müvekkile Âişe’nin babası merhûm Mehmed Reis’den kendiye âid ve râci‘ olan hissesini bi’t-tamâm ve’l-kemâl ber mûceb-i defteri kassâm-ı sâbık kabz edip verese zimmetinde mezkûr Âişe’nin bir akçe ve bir habbesi kalmamışdır deyicek mukırr-ı mezkûrun vech-i meşrûh üzre ikrârın vekîl-i mesfûr Mustafa Çelebi tasdîk eyledikden sonra vesîka-i enîka hüve’l-hakīka ketb-i kütüb ve terkīm olunup ber sebîl-i temessük yed-i tâlibine vaz‘ ve def‘ olundu ki lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ olup vakt-i hâcetde ihticâc edine. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Şevvâli’l-mu‘azzam min şühûri li sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Hüseyin b. Abdullah ve el-Hâc Piyâle b. Abdullah ve Abdülkādir b. Hamza min mahalle-i Câmi‘-i Kebîr el-Müezzin ve Derviş b. Abdullah el-Müezzin ve Abdülkerim b. Mehmed el-İmâm ve el-Hâc Mehmed b. Abdullah ve Cafer b. Abdullah ve Mehmed b. Kasım ve Mehmed b. Hüsrev ve Mehmed b. Hasan el-Müezzin.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 264 - Hüküm no: 412 - Orijinal metin no: [93a-3])﻿

﻿

﻿

413. Hüküm

Mehmed Bey b. Mustafa Bey’in, ölen Mehmed Bey’den karz-ı hasen tarikiyle alacaklı olduğu

Bundan akdem mir-livâ-i Biga olup fevt olan merhûm Mehmed Bey’in sagīre kızı Belkıs’a kıbel-i şer‘den vasîsi Safiye Hâtun bt. Abdi Bey tarafından nehcü’ş-şer‘î üzre vekâleti sâbite olan İbrahim Çavuş b. Mustafa Bey ve zümre-i zu‘amâdan işbu hâmilü’l-kitâb Mehmed Bey b. Mustafa Bey meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olduklarında çavuş-ı merkūm mahzarında Mehmed Bey mesfûr takrîr-i kelâm ve tafsîl-i merâm kılıp bundan akdem merhûm-ı mezbûr Mehmed Bey’in zimmetinde karz-ı hasen tarîkiyle dokuz bin beş yüz akçe hakkım olup müteveffâ-yı mezkûrdan zikr olunan meblağdan altı bin yüz akçesin alıp kabz edip müteveffâ-yı mezbûr zimmetinde üç bin dört yüz akçe hakkım bâkī kalmışdır taleb ederim dedikde müdde‘î-i mezkûrun da‘vâsına muvâfık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Mustafa b. Sinan ve Mehmed [b.] Cafer bi’l-muvâcehe edâ-i şehâdet edip fi’l-vâki‘ işbu Mehmed Bey’in müteveffâ-yı mesfûr Mehmed Bey’in zimmetinde dokuz bin beş yüz akçesi olup dokuz bin beş yüz akçeden altı bin yüz akçesi edâ olunup üç bin dört yüz akçesi olup zimmetinde lâzımü’l-edâ bâkī kalmışdır bu husûsa şâhidleriz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-tezkiyye ve’t-ta‘dîl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra müdde‘î-i mezkûr Mehmed Bey [94a] zikr olunan üç bin dört yüz akçeyi almayıp hâlâ zimmetinde bâkī kaldığına yemîn teklîf olundukda yemîn billâh edip müteveffâ-yı mezkûrun muhallefâtından meblağ-ı mezbûrun edâsına hükm olunup bu vesîka-i enîka alâ mâ hüve’l-hakīka ketb olunup yed-i tâlibine vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâili şehri Şevvâli’l-mu‘azzam li sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: İskender Bey b. Ali, Mahmud b. Behram Bey, Süleyman Bey b. Abdullah, Mustafa Bey b. Sinan, Mehmed Çelebi b. Cafer.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 265 - Hüküm no: 413 - Orijinal metin no: [93b-1])﻿

﻿

﻿

414. Hüküm

Mehmed b. Abdullah’ın evini bey‘ bi’l-istiğlâl yoluyla yetim Pîrî b. Hasan adlı çocuğa sattığı

Mehmed b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Kasımpaşa mahallâtından el-Hâc Ferhad mahallesinde kâin bulunan, hudûdu bir tarafdan Nebi b. Yasin b. Abdullah mülküne, diğer tarafdan Ali Bey b. Abdullah mülküne, öteki tarafdan Ali Reis b. Abdullah mülküne ve diğer tarafdan da tarîk-i âma muttasıl olan mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt on üç bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile Pîrî b. Hasan nâm sagīr-i yetîme vasî olan hâmiletü hâze’l-kitâb Şâkire bt. Abdullah’a bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Mezbûre de yetîm-i mezbûr malıyla ve istiğlâl maksadıyla menzili iştirâ etti. Bâyi‘-i merkūmun menzili icâreye almak istemesi üzerine müşterî-i mesfûr, ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye zeyilde mezkûr senenin evâil-i şehr-i Şevvâl-i mu‘azzamından bir sene tamâmına bin üç yüz akçe ücret-i kirâ ile icâreye verdi. Vâki‘ ikrâr, vasiyy-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Bâyi‘-i mezbûrun Mustafa, Hüseyin ve İbrahim nâm oğulları îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle menzili mezbûrun derkine ve ücret-i kirâya kefîl oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Şevvâli’l-mu‘azzam min şühûri sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Hacı Hüseyin b. Abdullah, diğer el-Hâc Hüseyin Reisü’l-hayyâtîn, Hüseyin b. Abdullah, Mehmed b. İskender, Ali b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 266 - Hüküm no: 414 - Orijinal metin no: [94a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

415. Hüküm

Ölen Sefer Çavuş’un yetimi Râbia’ya, Hasan Çavuş b. Abdülmennân’ın vasî tayin edildiği

Mahmiye-i Galata’ya tâbi‘ Tophâne mahallâtından mahalle-i Süheyl Ağa’da fevt olan Sefer Çavuş’un sagīre kızı Râbia’[nın] vasîsi olmayıp vasî lâzım ve mühim olmağın işbu hâmilü’l-kitâb fahrü’l-akrân Hasan Çavuş b. Abdülmennân kıbel-i şer‘-i şerîfde vasî nasb olundukda mezbûr Hasan Çavuş dahi vesâyet-i mezbûreyi kabûl ve lâzımü’l-iltizâm eyledikden sonra bu hurûf li ecli’t-temessük ketb olunup mezbûr Hasan Çavuş yedine vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâili şehri Şevvâli’l-mükerrem li sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: İlyas b. Hüseyin ve (…) b. Abdullah ve İlyas b. Abdullah ve Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 266 - Hüküm no: 415 - Orijinal metin no: [94a-2])﻿

﻿

﻿

416. Hüküm

Yusuf b. Melekpir Ahmed’in, ölen Mehmed Bey’deki alacağını tahsile el-Hâc Nasuh b. Memi’yi vekil tayin ettiği

Oldur ki Bundan akdem mir-livâ-i Biga olup fevt olan merhûm Mehmed Bey’in li eb ve üm kız karındaşı olup ve merhûmun sulbiyesi Belkıs nâm sagīresinin kıbel-i şer‘den vasiyyesi olan Safiye bt. Abdi Bey tarafından ve merhûm-ı mûmâ-ileyhin menkûhalarından Hatice ve Fâtıma nâm hâtunlar tarafından nehc-i şer‘î üzre vekâleti sâbit olan İbrahim Çavuş b. Mustafa nâm kimesne işbu hâmilü’l-kitâb el-Hâc Nasuh b. Memi meclisi şer‘-i şerîfe ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm kılıp bundan evvel vech-i âtî üzre vekîl olduğum Yusuf b. Melekpir Ahmed’in merhûm-ı mezkûr Mehmed Bey zimmetinde olan on bir bin sekiz yüz akçesin kabz ve îsâle ve sulha ve sâir husûsuna beni vekîl etmişdir. Ve şâhidlerim dahi vardır dedikde Nasuh-ı mezbûrun sıdk-ı makāline muvâfık udûl-i müslimînden el-Hâc Yusuf b. Abdullah ve el-Hâc Mehmed b. Mehmed nâm kimesneler bi’l-muvâcehe edâ-i şehâdet-i şer‘iyye edip fi’l-vâki‘ Yusuf-ı mezbûr mezkûr el-Hâc Nasuh’u vech-i meşrûh üzre merhûm-ı mezkûrda vâki‘ olan on bir bin sekiz yüz akçesinin kabz ve îsâline ve sâir kimesnede olan husûsunun da‘vâ ve talebe ve min külli’l-vücûh da‘vâ ve husûmetine vekîl-i mutlak etmişdir. Bu husûsa şâhidleriz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye [şehâdetleri] hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup bu vesîka bi’t-taleb ketb olunup yed-i tâlibine vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâili Şevvâli’l-mu‘azzam li sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Kasım, İlyas b. Memi, Hüsrev b. Abdullah, İbrahim b. Hamza, Mustafa b. Abdullah, Haydar b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 267 - Hüküm no: 416 - Orijinal metin no: [94b-1])﻿

﻿

﻿

417. Hüküm

Ahmed b. Mehmed’in Hasan b. Kara Ahmed’in vârisi olduğu

Sebeb-i tahrîr-i hurûf oldur ki Udûlden Mehmed Hâce b. Hüseyin ve Ali b. Eşref cerh ve ta‘dîl mahallinde nakil ve tahvîl için meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup Anadolu vilâyetinden Bozöyük kazâsında sâkin olan hâmil-i hâze’l-kitâb Ahmed b. Mehmed’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mesfûr, hâl-i hayâtında sâkin olduğu mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş kasabasında bundan akdem fevt olan ve muhallefâtı emîn-i Beytülmâl tarafından zabt edilen Hasan b. Kara Ahmed b. Bedr Arab’ın usûbe-i nesebiyye cihetiyle vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr Ahmed b. Mehmed, Kara Ahmed’in karındaşının oğludur; Kara Ahmed de Bedr Arab’ın oğludur. Müteveffâ-yı mezbûr Hasan da merkūm Kara Ahmed’in oğludur. O da Bedr Arab’ın oğludur. Müteveffâ-yı mezbûr Hasan ve müdde‘î-i mezbûr Ahmed’in babası ana baba bir karındaşdırlar. Babaları merkūm Kara Ahmed’dir. O da Bedr Arab’ın oğludur. Bedr Arab ikisinin cedd-i a‘lâsıdır. Verâseti ona münhasırdır. Ondan başka vâris ve terekesine müstehık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Hâkīkat-i hâl ve masdûkat-ı makāl gıbbe’t-taleb ve’s-suâl a‘lemü’l-ulemâ’i’l-mütebahhirîn yenbû‘ü’l-fazli ve’l-yakīn el-muhtas bi mezîdi inâyeti’l-meliki’l-mu‘în vârisü’l-ulûmi’l-enbiyâ ve’l-mürselîn mahmiye-i Galata müvellâsı cenâb-ı fazîlet me‘âbına vâsıl ve nüvvâbdan kitâb-ı mezbûr vâsıl olan hükkâm-ı zevi’l-ihtirâm kıbellerine inhâ olundu ki kabûl ile in‘âm ve medlûlü ile amel-i tâm edeler. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene 999. Bozöyük kazâsı müvellâsı Ali b. el-Hâc Ömer tarafından yazıldı. [95a]

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Mustafa ve diğer Mehmed b. Mustafa ve Hâce Musa b. Mehmed ve Ahmed b. Hızır ve el-Hâc Ahmed b. ( ) ve Ahmed b. el-Hâc Derviş ve Cafer b. Osman ve Musa b. Nasuh ve kâtib Hasan b. Abdullah mahmiye-i Galata mahallâtından.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 267 - Hüküm no: 417 - Orijinal metin no: [94b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

418. Hüküm

Ahmed b. Mehmed’in Hasan b. Ahmed’in kardeşinin oğlu ve vârisi olduğu

Vilâyet-i Anadolu’da vâki‘ Bozöyük kazâsı kadısı Mevlânâ Ali b. el-Hâc Ömer’in meclisinden vârid ve zeyilde mezkûr senenin evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam târihiyle müverrah olan nakl-i şer‘î hücceti vârid olduğunda mazmûnunda görüldü ki, kazâ-i Bozöyük tevâbi‘inden karye-i …? sükkânından Mehmed b. Hâce Hasan ve Ali b. Eşref karye-i mezkûreden hâmil-i hâze’l-kitâb Ahmed b. Mehmed’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mesfûr, mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş kasabasında bundan akdem fevt olan ve muhallefâtı emîn-i Beytülmâl-i hâs tarafından zabt edilen Reis-i sultânî Hasan b. Ahmed nâm kimesnenin karındaşının oğlu ve usûbe-i nesebiyye cihetiyle vârisidir. Şu cihetle ki, müteveffâ-yı merkūm ve müdde‘î-i mezkûrun babası Mehmed ana baba bir karındaşıdır; babaları merkūm Ahmed’dir. Verâseti ona münhasırdır. Ondan başka vâris ve terekesine müstehık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber oldu. Müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtını zabt eden mahmiye-i mezkûrede vâki‘ Beytülmâl-i hâssın emîni fahrü’l-akrân Musa Çavuş b. Kaya ve kâtibi Hasan Bey b. Abdullah meclisi şer‘a ihzâr edilip hüccet-i şer‘iyye yüzlerine okundu. Bunların hüccet-i şer‘iyyeyi inkârlarından sonra isimleri zeyl-i kitâbda muharrer olan Mehmed b. Mustafa ve Mehmed b. Hızır li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘a hâzırân olup hüccet-i mezkûre kadı-i mezbûrdan vâriddir; bizim yanımızda okunmuşdur ve meclisinde hatmiyle mühürlenmiş ve bize teslîm olunmuşdur; biz buna şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyû şehâdet ettiler. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın hâkim-i âdil, şehâdetleri mûcebince müdde‘î-i mezkûrun müteveffâ-yı mezbûra verâsetine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Şevvâli’l-mükerrem sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: İlyas b. Memi, Ali b. Kasım, İbrahim b. İlyas, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 268 - Hüküm no: 418 - Orijinal metin no: [95a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

419. Hüküm

Ölen Mehmed Bey’in yetimi Belkıs’a Mehmed Bey b. Cafer’in vasî tayin edildiği

Oldur ki Bundan akdem mir-livâ-i Biga olup fevt olan Mehmed Bey’in sulbiyesi Belkıs nâm sagīresine kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Safiye Hâtun bt. Abdi Bey vesâyet-i merkūmenin uhdesinden gelmeğe kādir olmamağın azl olunup yerine işbu hâmilü’l-hurûf Mehmed Bey b. Cafer nâm kimesne vasî nasb olundukda merkūm Mehmed Bey vesâyet-i merkūmu kabûl ve hizmeti lâzımesin iltizâm edinmeğin bi’t-taleb tahrîr ve terkīm olundu. Tahrîren fî evâsıtı Şevvâli’l-mükerrem li sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: İskender Bey el-Kâtib bi’d-dîvân, Ahmed Bey b. Abdullah el-Bevvâbü’s-sultânî, Mustafa b. Sinan, Mehmed Kethüdâ b. Cafer Mehmed b. Abd[ullah], Yusuf Bey b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 269 - Hüküm no: 419 - Orijinal metin no: [95a-2])﻿

﻿

﻿

420. Hüküm

Nazperver bt. Abdullah’ın, ölen kocası Mehmed Reis b. Yusuf’un zimmetinde kalan mehrini terekesinden tahsil ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Kasımpaşa[’da] Câmi‘-[i Kebîr] mahallesi sâkinlerinden olup fevt olan merhûm Mehmed Reis b. Yusuf nâm kimesnenin zevcesi olan Nâzperver bt. Abdullah meclisi şer‘de müteveffâ-yı mezkûrun oğlu Mustafa tarafından nehc-i şer‘î üzre vekâleti sâbit olan işbu hâmilü’l-hurûf Mustafa b. Mehmed mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip müteveffâ-yı mezbûr zevcimden bana ve merhûmun zevce-i âhiri olan Hatice’ye mehr-i müeccelimiz ihrâcından bâkī kalan nukūdu ve gayrıdan cem‘an yüz on beş bin akçeden sümün hisse hakkımız on dört bin üç yüz yetmiş beş akçe âid olup ale’l-infirâd yedişer bin yüz seksen yedişer buçuk akçe değmeyin meblağ-ı merkūm yedi bin yüz seksen yedi buçuk akçeyi mezkûr Mustafa[’dan] bedeli bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz ettim. Bir akçe ve bir habbe hakkım kalmadı dedikde mukırra-i mezbûreyi mukarrun-lehü’l-mesfûr vicâhen ve şifâhen tahkīk ve tasdîk eyledikde mâ vaka‘a bi’t-taleb tahrîr olundu. Tahrîren fî evâili şehri Şevvâli’l-mükerrem sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Hasan b. Abdullah, el-Hâc Piyâle b. Abdullah, Abdülkādir b. Hamza ve Derviş b. Abdullah el-Müezzin ve Abdülkerim b. Mehmed el-İmâm ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 269 - Hüküm no: 420 - Orijinal metin no: [95b-1])﻿

﻿

﻿

421. Hüküm

Hasan b. Muhammed Han’ın, Sefer Çavuş b. Abdullah’ın kölesi olmadığı ve aslen hür olduğu

Oldur ki Tophâne kurbunda Süheyl Ağa mahallesi sâkinlerinden olup fevt olan merhûm ve mağfûrun-leh şehzâde çavuşlarından Sefer Çavuş b. Abdullah nâm kimesnenin yetîme-i sagīresi Râbia’ya kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Hüsnü Çavuş b. Abdullah nâm kimesneyi merhûmun hizmetinde olan işbu bâ‘isü’l-kitâb orta boylu, kara gözlü, kara kaşlı, gendüm-gûn evlâd-ı Acem’den, nefsi Gence sâkinlerinden Hasan b. Muhammed Han nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm edip ben nefsi Gence sâkinlerinden Muhammed Han oğlu olup ve anamın adı Beyhan ve kendi adım Hasan’dır kat‘â eben an ced bize rıkkıyyet târî olmamışdır. Bundan akdem hizmetinde olduğum merhûm Sefer Çavuş dahi benim sâir ahrâr-ı müslimîn gibi hürrü’l-asl olduğuma vâkıf olup müslümanlar mahzarında i‘tirâf ve ikrâr etmişdir bu husûsa şâhidlerim dahi vardır dedikde gıbbe’s-suâl ve akībe’l-inkâr mezbûr Hasan’ın vech-i meşrûh üzre sıdk-ı makāline beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden İlyas b. Abdullah ve Gazanfer b. Abdullah bi’l-muvâcehe edâ-i şehâdet-i şer‘iyye edip fi’l-vâki‘ merhûm-ı mezkûr Sefer Çavuş bizim yanımızda, hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde işbu Hasan merkūmun evlâd-ı Acem’den hürrü’l-asl, müslimü’l-mille sâir ahrâr-ı müslimîn gibi olup eben an ced rıkkıyyet ârız olmayıp babası Muhammed Han ve anası Beyhan müslümanlar olduğuna ikrâr ve i‘tirâf etti. Bu husûsa şâhidleriz, şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-tezkiyye ve’t-ta‘dîl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup Hasan merkūmun vech-i meşrûh üzre hürriyetine hükm olunup bu vesîka-i enîka alâ [mâ] hüve’l-hakīka ketb ve terkīm olundu lede’l-hâce mübeyyin-i hâl ola. Sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: İlyas b. Hüseyin, Hüsrev b. Abdullah, Kaytas b. Abdullah, İbrahim b. İsmail ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 270 - Hüküm no: 421 - Orijinal metin no: [95b-2])﻿

﻿

﻿

422. Hüküm

Rahime bt. Musa’nın Kıbrıs asıllı cariyesini azat ettiği

Zevcesi Rahime bt. Musa kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Abdurrahman b. Ali ve Siyâmi b. Resul’ün şehâdetleri ile sâbit olan bevvâb-ı sultânî Sinan Bey b. Hızır meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup müvekkile-i mezbûresinin, orta boylu, açık kaşlı, esmer, burnunda ve çenesinde siyah beni, göğsünde eser-i cerh bulunan, Kıbrısiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Mülâyim bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mükerrem sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Sun‘ullah Efendi b. Resul, Mehmed Efendi b. Yusuf, el-Hâc Rüstem b. Abdullah, Abdurrahman b. Veli, Mehmed b. Ali, Hürrem b. Abdullah, el-Hâc Mürsel b. Mustafa ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 271 - Hüküm no: 422 - Orijinal metin no: [96a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

423. Hüküm

Abdurrahman b. Ali’nin Macar asıllı kölesini azat ettiği

Oldur ki, Abdurrahman b. Ali meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup uzun boylu, sarışın, açık kaşlı, Macariyyü’l-asl, hâmil-i hâze’l-kitâb Hürrem b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mükerrem sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Sun‘ullah Efendi b. Resul, kemâ sebeka, Abdurrahman b. Veli.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 271 - Hüküm no: 423 - Orijinal metin no: [96a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

424. Hüküm

Hürrem b. Abdullah’ın Abdurrahman b. Ali’ye ödünçten borcu olduğu

Hürrem b. Abdullah, üzerinde ve zimmetinde bâ‘is-i hâzihi’s-sahîfe Abdurrahman b. Ali el-Cündî nâm kimesneye karz-ı şer‘î cihetinden râyicü’l-vakt üç bin akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Tahrîren fî evâsıtı şehri Şevvâl sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Kemâ sebeka.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 271 - Hüküm no: 424 - Orijinal metin no: [96a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

425. Hüküm

Ahmed Bey b. Abdullah’ın Rus asıllı kölesini azat ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallâtından Tahta Kadı mahallesinde sâkin olan zübdetü’l-akrân Ahmed Bey b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terif olan, sarışın, gök gözlü, açık kaşlı, orta boylu, boynunun sol yanında siyah beni olan, Rûsiyyü’l-asl, müslimü’l-millet hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. [96b] Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Şevvâli’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Celal b. Ali, Behram Bey b. Abdullah ve el-Hâc b. Abdullah ve Hüsrev Bey b. Abdullah ve Mahmud b. Mustafa el-Cündî.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 271 - Hüküm no: 425 - Orijinal metin no: [96a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

426. Hüküm

Pîrî Kethüdâ’nın, ölen Mehmed Bey b. Abdi’den karz-ı hasen tarikiyle alacaklı olduğu

Sebeb-i tahrîr-i kitâb oldur ki Dergâh-ı âlî müteferrikalarından fahrü’l-akrân Ali Ağa b. Abdullah meclisi şer‘de hâzır olup merhûm mir-livâ-i Biga olup fevt olan Mehmed Bey b. Abdi Bey’in sulbiyesi Belkıs nâm sagīresinin kıbel-i şer‘den vasîsi olan Mehmed Bey b. Cafer ve merhûm mûmâ-ileyhin hemşîresi Safiye bt. Abdi Bey tarafından ve menkûhaları Hatice ve Fâtıma taraflarından vekâleti sâbit olan İbrahim Çavuş b. Mustafa mahzarında bundan akdem merhûm-ı mezbûr Mehmed Bey zimmetinde mîr-i mîrân-ı Rumeli kethüdâsı fahrü’l-akrân Pîrî Kethüdâ’nın karz-ı hasen vechile olan elli bin akçesinin da‘vâ ve kabz ve îsâline Dîvân-ı hümâyûn kâtiblerinden Cafer b. Mehmed ve Yakub b. Abdullah şehâdetleriyle mezkûr Ali Ağa’nın vekâleti sâbit oldukdan sonra mahfili kazâda merkūmân Mehmed Bey ve İbrahim Çavuş mahzarlarında vekîl-i mezbûr Ali Ağa takrîr-i kelâm ve tafsîl-i merâm kılıp vekîli olduğumuz Pîrî Kethüdâ’nın karz-ı hasen vechile mezkûr Mehmed Bey’e verdiği elli bin akçesi hâlâ merhûm zimmetinde lâzımü’l-edâ, vâcibü’l-kazâ deyni bâkī kalmışdır. Şâhidlerim vardır. Ber mûceb-i şer‘ görülmesini taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ve akībe’l-inkâr mezkûr Ali Ağa’nın vech-i meşrûh üzre sıdk-ı makāline muvâfık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden, zümre-i sipâhiyândan Behram Bey b. Abdullah ve Hasan Çelebi b. Abdullah bi’l-muvâcehe edâ-i şehâdet-i şer‘iyye edip fi’l-vâki‘ merhûm Mehmed Bey bundan evvel Pîrî Kethüdâ’dan karz-ı hasen elli bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeyi bizim mahzarımızda hâl-i hayâtında kabz ve ahz edip aldı. Hâlâ vâcibü’l-edâ deyn olduğuna şâhidleriz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-tezkiyye ve’t-ta‘dîl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukda ve kethüdâ-yı merkūm-ı merhûmdan zikr olunan elli bin akçeyi bi’z-zât ve bi’l-vâsıta bir akçe ve bir habbe almadığına yemîn verilmesini taleb ettiklerinde mezkûr Pîrî Kethüdâ’ya vasiyy-i merkūm ve vekîl-i mesfûr mahzarlarında yemîn billâh verilip merhûmun muhallefâtından zikr olunan elli bin akçenin edâsına hükm olundukdan sonra kayd olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Edhem Çavuş b. Aziz, Zübdetü’l-akrân Cafer Çavuş-ı dergâh-ı âlî b. Mehmed Bey, Ahmed Çelebi b. Mehmed Bey, Mustafa Çelebi b. Sinan, İbrahim b. İsmail ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 272 - Hüküm no: 426 - Orijinal metin no: [96b-1])﻿

﻿

﻿

427. Hüküm

Marin’in, ölen Mehmed Bey b. Abdi’den karz-ı hasen tarikiyle alacaklı olduğu

Sebeb-i tahrîr-i kitâb oldur ki Hâlâ Galata sâkinlerinden Marin bt. ( ) nâm zimmî meclisi şer‘-i şerîfe bundan akdem mir-livâ-i Biga olup fevt olan merhûm Mehmed Bey b. Abdi’nin sulbiyesi Belkıs nâm sagīresinin kıbel-i şer‘den vasîsi olan Mehmed Bey b. Cafer Bey ve merhûm mûmâ-ileyhin hemşîresi Safiye bt. Abdi tarafından ve menkûhalarından Fâtıma ve Hatice taraflarından nehc-i şer‘î üzre vekâleti sâbit olan İbrahim Çavuş b. Mustafa nâm kimesneleri ihzâr ve mahzarlarında takrîr-i kelâm ve tafsîl-i merâm edip bundan evvel merhûm-ı mezkûr Mehmed Bey’e karz-ı hasen sekiz bin beş yüz akçe verip, beş bin akçesin alıp hâlâ üç bin beş yüz akçe merhûm zimmetinde vâcibü’l-edâ bâkī kalmışdır. Şâhidlerim dahi vardır, hâlâ taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ve akībe’l-inkâr zimmî-i merkūmdan vech-i meşrûh üzre sıdk-ı makāline muvâfık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Hüseyin b. Abdullah ve Receb b. Abdullah li ecli’ş-şehâde hâzırân olup bi’l-muvâcehe edâ-i şehâdet-i şer‘iyye kılıp fi’l-vâki‘ işbu zimmî, merkūm-ı merhûm Mehmed Bey bundan evvel hâl-i hayâtında karz-ı hasen sekiz bin beş yüz akçe verip beş bin akçesin alıp hâlâ üç bin akçesi vâcibü’l-edâ merhûm zimmetinde bâkī kalmışdır. Bu husûsa şâhidleriz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-tezkiyye ve’t-ta‘dîl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra mezkûr zimmîye ma‘dûd-ı mezbûr üç bin beş yüz akçeyi dahi dâyin-i merhûmdan bi’z-zât veya bi’l-vâsıta almayıp vâsıl olmadığına dahi ve vekîl-i merkūmân talebleriyle yemîn teklîf olunup yemîn billâh ettikde zikr olunan üç bin beş yüz akçenin merhûm-ı mesfûr muhallefâtından edâsına hükm olunup kayd olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: İskender Çelebi b. Ali, Mahmud b. Behram, Süleyman Bey b. Abdullah, Mustafa Bey b. Sinan ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 273 - Hüküm no: 427 - Orijinal metin no: [97a-1])﻿

﻿

﻿

428. Hüküm

Mustafa Bey’in, kızı Hanife’ye vasî atandığı

Hâkim, hâmil-i hâze’l-kitâb Mustafa Bey b. Ali el-Cündî nâm kimesneyi emânetle mevsûf ve hıyânetten emîn olduğu ecilden, Âişe bt. Durmuş nâm annesi mahmiye-i Galata mahallâtından Müeyyedzâde mahallesinde bundan akdem fevt olan Hanife bt. Mustafa nâm sagīr kızına, mezbûre annesinden intikāl eden mallarının muhâfazası ve zabt-ı ahvâli için ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. Mustafa Bey de vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mükerrem sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Reyhan b. Abdullah, Durmuş Bey b. Abdullah, İbrahim b. İlyas, İlyas b. Memi ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 274 - Hüküm no: 428 - Orijinal metin no: [97a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

429. Hüküm

Yusuf b. Abdullah’ın Rus asıllı kölesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde sâkin olan Yusuf b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup kendisine rıkkını mu‘terif olan, Rûsiyyü’l-asl, orta boylu, sarışın, gök gözlü, açık kaşlı, sol omuzunda ve sağ eli parmaklarında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Rıdvan b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü târih-i kitâbdan borcun edâsına kadar her ay üç yüz akçe ödemek üzre cem‘an râyicü’l-vakt on bir bin akçe ücret-i kitâbetle kitâbete kesdiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Abd-i merkūm da meblağ-ı mezbûr üzre kitâbet-i mezkûreyi kabûl etti ve her ay üç yüz akçe ödemeyi kabûl ve ta‘ahhüd etti. Cemî‘ meblağ-ı mezbûrun ödenmesinden sonra abd-i mezkûr sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Ömer Çelebi b. Mehmed Ser-bölük-i topçuyân, Muslihiddin b. Abdullah Reis-i sultânî, Hasan b. Abdullah er-Reis, Hamza Yaycı?, Pervâne b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 274 - Hüküm no: 429 - Orijinal metin no: [97b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

430. Hüküm

Hatice’nin, ölen Mehmed Bey b. Abdi Bey’den mehirden alacaklı olduğu

Dergâh-ı âlî kâtiblerinden fahrü’l-akrân İskender Çelebi b. Ali meclisi şer‘-i şerîf-i Nebevî ve dîvân-ı münîf-i Ahmedî’ye hâzır olup merhûm mir-livâ-i Biga olup fevt olan Mehmed Bey b. Abdi Bey’in sulbiyesi Belkıs nâm sagīresinin kıbel-i şer‘den vasîsi olan Mehmed Bey b. Cafer mahzarında bundan akdem merhûm-ı mezbûr Ali Bey zimmetinde zevcesi Hatice bt. ( ) mehr-i müeccelinden otuz bin akçesinin da‘vâ ve kabz ve îsâline ve Dergâh-ı âlî çavuşlarından İbrahim Çavuş b. Mustafa ve Mahmud Efendi b. Abdi şehâdetleriyle mezkûr İskender Çelebi’nin vekâleti sâbit oldukda mahfili kazâda mezkûr Mehmed Bey mahzarında vekîl-i merkūm İskender Çelebi takrîr-i kelâm ve tafsîl-i merâm kılıp vekîli olduğum zevcem Hatice’nin mehr-i müeccelinden otuz bin akçe merhûm-ı mezkûr Mehmed Bey zimmetinde lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ hâlâ deyn olup bâkī kaldığına şâhidlerim vardır. Ber mûceb-i şer‘ görülmesini taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ve akībe’l-inkâr mezkûr İskender Çelebi’nin vech-i meşrûh üzre sıdk-ı makāline udûl-i müslimînden ve zümre-i sipâhiyândan Behram Bey b. Abdullah ve mezbûr İbrahim Çavuş b. Mustafa bi’l-muvâcehe edâ-i şehâdet-i şer‘iyye edip fi’l-vâki‘ merhûm Mehmed Bey’e bundan evvel merkūme Hatice’ye otuz bin akçe mehr-i müeccel ile nikâha izin verip tezevvüc olunduğuna ve hâlâ zikr olunan otuz bin akçe mehrinden merhûm zimmetinde vâcibü’l-edâ deyni bâkī kaldığına şâhidleriz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-tezkiyye ve’t-ta‘dîl [98a] şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra Hatice-i mesfûreye otuz bin akçe mehrinden bir akçe ve bir habbe bağışlamayıp bir vechile edâ olunmadığına yemîn verilmesini taleb ettiklerinde dahi mezbûr muvâcehesinde yemîn billâh edip merhûmun muhallefâtından otuz bin akçe mehrinin edâsına hükm olunup bu vesîka ber sebîlü’t-temessük terkīm olunup kayd olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mübârek sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Cafer, Mustafa b. Ali, el-Hâc Zeyn Çelebi b. Mehmed el-Kādî, el-Hâc Mehmed, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 274 - Hüküm no: 430 - Orijinal metin no: [97b-2])﻿

﻿

﻿

431. Hüküm

Fâtıma bt. Pîr Mehmed’in Mehmed Bey’i vekil ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Kasımpaşa mahallâtından el-Hâc Ferhad mahallesinde sâkine olan Fâtıma bt. Pîr Mehmed meclisi şer‘a hâzıra olup hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed Bey b. Abdullah er-Râcil nâm kimesneyi evi ile alâkalı da‘vâsına ve ikāme-i beyyineye, isbâta ve muhâsama ve cidâle vekîl edip nefsine nâib kıldı. O da vekâlet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Tahrîren fî evâhiri Şevvâli’l-mükerrem sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Musa Çavuş b. Kaya, Sefer b. Hamdi er-Reis, Ahmed b. Halil, Hasan Bey b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 275 - Hüküm no: 431 - Orijinal metin no: [98a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

432. Hüküm

Ölen Mahmud Reis’in gemisinin, Mehmed b. Abdullah’a satıldığı

Mahmiye-i Galata’da ve tevâbi‘inde hâlâ beytülmâl emîni olan fahrü’l-akrân Musa Çavuş b. Abdullah ve kâtibi Ali Bey b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup işbu hâmilü’l-kitâb Mehmed b. Abdullah mahzarında bi’t-tav‘ ve’r-rızâ ikrâr ve i‘tirâf edip bundan akdem mahmiye-i Galata’da fevt olup muhallefâtı mîrî için zabt ve kabz olunan merhûm Mahmud Reis’in muhallefâtından İğrib nâm sefînesinin nısf hissesin işbu Mehmed’e hâl-i hayâtında yirmi dört bin akçeye bey‘ edip, akçesin alıp bundan akdem sefîne-i merkūmeyi iştirâ ettiği Derviş Reis’e verip kendi mülkü sefîneden nısfı bâkī kalıp, nısfını Mehmed Bey’e bey‘ ettiğine Abdi b. Süleyman ve Mahmud b. Abdullah şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinden sonra sefîne-i merkūmenin nısf hissesini müteveffâ-yı mezbûr Mahmud Reis’indir. Beyne’t-tâlibîn ve’r-râgıbîn bey‘-i men yezîd oldukda yirmi bin akçeden ziyâde etmeyip merkūm Mehmed Reis üzerinde karâr edicek ehl-i vukūf kimesneler hadd-i karârıdır deyû haber dahi verdiklerinden sonra mezbûr Mehmed Reis’e yirmi bin akçeye bey‘ olunup lâkin bundan akdem mezbûr sefîneye iki bin akçe[ye] şerîk olan merkūm Mahmud Reis ma‘rifetiyle harc eylediğine şâhidân-ı mezbûrân ve abdîler? şehâdet ettikleri bâ‘isden bin akçesi hıfz olunup on dokuz bin akçesi kalıp meblağ-ı mezbûru emîn-i mezkûr Mehmed Reis yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz ve ahz edip meclisi şer‘de emîn-i mezbûr kabz-ı semen ve teslîm-i mebî‘ eylediğini vech-i meşrûh üzre ikrâr eyledikde sıhhat-i bey‘ u şirâya hükm olunup bu hurûf ber sebîl-i temessük ketb ve tahrîr olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu. Vakt-i hâcetde ibrâz edip temessük edine. Ceret zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mübârek sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdullah ve Süleyman b. Memi ve Yahya Bey b. Süleyman ve Mustafa b. Abdullah ve Sefer Çavuş b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 276 - Hüküm no: 432 - Orijinal metin no: [98a-2])﻿

﻿

﻿

433. Hüküm

Raziye Hâtun bt. Ali Bey’in evini, Emine Hâtun bt. Yusuf’a sattığı

Oldur ki Galata’da Yolcuzâde mahallesi sâkinlerinden olan Râziye Hâtun bt. Ali Bey tarafından Mustafa b. Abdullah ve Mustafa b. Murad şehâdetleriyle husûs-ı [âti’z-] zikre vekâleti sâbite olan zevci Sinan Reis b. Abdullah meclisi şer‘de Emine Hâtun bt. Yusuf tarafından Mustafa [b.] Abdullah er-Reis ve Muslihiddin b. Abdullah şehâdetleriyle husûs-ı âti’z-zikre vekâleti sâbit olan zevci Ramazan Reis b. Mehmed nâm kimesnenin mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip mezkûre zevcemin mahalle-i merkūmede vâki‘ iki bâb fevkānî [oda] ve iki mahzeni ve kenîfi müştemil olup iki tarafı Mehmedî mülkü ve bir tarafı tarîk-i hâs ve hisar duvarına mahdûd olan dârını bundan akdem mezbûr Ramazan Reis’in zevcesi mezbûre Emine’ye yirmi bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i bât ile bey‘ edip müvekkilem kendi yediyle kabz-ı semen ve teslîm-i mebî‘ eyledi dedikde mukırr-ı mezkûrun vech-i meşrûh üzre olan kelâmını mukarrun lehü’l-mezkûr Ramazan vekâleti hasebiyle bi’l-muvâcehe tasdîk eyledikden sonra sıhhat-i bey‘a hükm olunup işbu vesîka li ecli’t-temessük bi’t-taleb ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. ( ) Şevvâl sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Selâmetzâde Abdülkādir, Mehmed b. Cafer, Ahmed b. Hasan, Hüseyin b. Abdullah, Hasan b. Mehmed, Hasan b. Abdullah, Ahmed b. …, Hasan b. Abdullah, Hürrem b. Abdullah, Sinan b. Abdullah, el-Hâc Resul b. …?.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 276 - Hüküm no: 433 - Orijinal metin no: [98b-1])﻿

﻿

﻿

434. Hüküm

Ölen Kapudan Hasan Paşa’nın el koyduğu, Mahmud Bey b. Perviz’e ait esir ve eşyaların iadesi için Hürrem Kethüdâ b. Abdullah’ın vekil tayin edildiği

Oldur ki Beşiktaş sâkinlerinden olan Hürrem Kethüdâ b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup takrîr-i kelâm kılıp merhûm kapudân Hasan Paşa hâl-i hayâtında merhûm Mahmud Bey b. Perviz Bey’in mâl-ı metrûkâtından on bir re’s esirin ve bir samur kürkün ve bir aşçı câriyesin fuzûlî alıp kabz edip hâlâ fevt olup uhdesinde kalmağın merhûm Mahmud Bey’in eytâm-ı sıgārına kıbel-i şer‘den vasiyy-i muhtârı olup mir-livâ-i Midilli olan Mustafa Bey b. Perviz’in zikr olunan nesneleri da‘vâ ve taleb ve kabz ve îsâline beni vekîl eyledi deyicek sıdk-ı makāline mutâbık hasm-ı şer‘î yüzüne beyyine taleb olunmağın udûlden Ahmed b. Abdullah el-Cündî ve Mustafa b. Abdullah el-Cündî li ecli’ş-şehâde hâzırân olup edâ-i şehâdet-i şer‘iyye edip fi’l-vâki‘ mezkûr Mustafa bizim yanımızda merhûm-ı mezkûrun muhallefâtından merhûm-ı mezbûrun kabz eylediği mezkûr on bir re’s esirlerin ve bir samur kürkün ve câriyesini da‘vâ ve taleb ve kabz ve îsâle mezkûr Hürrem Kethüdâ’yı vekîl eyledi. Vech-i meşrûh üzre şâhidleriz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup bi’t-taleb tahrîr olundu. Tahrîren fî evâili şehri Zilka‘deti’l-ûlâ sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Bâli Bey b. Hüseyin el-Cündî, Hüseyin b. Abdullah el-Cündî, Haydar b. Abdullah el-Cündî, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mustafa b. Ali el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-[hâzırîn].

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 277 - Hüküm no: 434 - Orijinal metin no: [98b-2])﻿

﻿

﻿

435. Hüküm

Kamer bt. Abdullah’ın Megril asıllı cariyesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Kamer bt. Abdullah nâm hâtun kıbelinden âti’z-zikr tedbîr ikrârına vekâleti Mehmed b. İdris ve Süleyman b. Eneryan?’ın şehâdetleri ile sâbit olan müezzin Hasan b. Abdurrahman ba‘de sübûti’l-vekâle, müvekkile-i mezbûresinin kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, açık kaşlı, iri gözlü, Megriliyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Râziye bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini mevtimden kırk gün mukaddem hürsün diyerek tedbîr eylediğini ikrâr etti. Mezbûre efendisi ölüp rabbine kavuştuğunda câriye-i merkūme sâir harâir-i asliyyât gibi efendisinin cemî‘ malından âzâd olup hürre olacakdır. Zilka‘de fî 999.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Çelebi b. reisü’l-kāidîn el-İmâm ve Emrullah b. Mehmed el-Müezzin, Memei Çelebi b. el-Müezzin, el-Hâc Hasan b. el-Hâc ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 278 - Hüküm no: 435 - Orijinal metin no: [98b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

436. Hüküm

Hüseyin b. Abdullah’ın Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Cihangir mahallesinde sâkin olan Hüseyin b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, sarışın, gök gözlü, açık kaşlı, Rûsiyyetü’l-asl, kaşlarında eser-i cerh olan, sol elinde eser-i cerh alâmeti bulunan hâmiletü hâze’l-kitâb Mülâyim bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm, “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm” ve Nebî aleyhi’s-selâmın “Kim bir mü’min köleyi âzâd ederse Allah da onun uzuvlarınca âzâd edenin uzvunu cehennem ateşinden âzâd eder” hadîsine uyarak âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Câriye-i mevsûfe-i mezbûre vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Zilka‘deti’l-mükerrem sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Ramazan b. Abdullah, el-Hâc Hüseyin b. Ali, fahrü’l-akrân İskender b. Abdullah Reis-i sultânî, zübdetü’l-akrân Cafer Bey b. Abdullah el-Cündî ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 278 - Hüküm no: 436 - Orijinal metin no: [99a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

437. Hüküm

Emine Hâtun bt. Pîrî’nin kocasından kalan muhallefât miktarını vasî Abdülbâki Çelebi b. Sinan’dan sorması

Oldur ki Mahrûse-i Kostantıniyye’de el-Hâc Hamza nâm mahalle sâkinlerinden merhûm Mehmed Çelebi b. Mehmed Çelebi nâm (…) zevcesi olan Emine Hâtun bt. Pîrî Ağa meclisi şer‘de vasî olan Abdülbâkī Çelebi b. Sinan muvâcehesinde takrîr-i kelâm kılıp merhûm-ı mezkûrun muhallefâtından bana ne mikdâr nesne verdin ve kendi uhdende ne mikdâr kaldı görülsün dedikde gıbbe’s-suâl vesâyetin ikrâr edip ve cevâb verdi ki cem‘an yüz on beş bin yüz seksen bir akçe metrûkâtı füruht olunup kabz eyledim. Hâlâ doksan beş bin yedi yüz akçesin bana ve sâir masrafa edâ edip bâkī zimmetimde on dokuz bin dört yüz on bir akçe kalmışdır deyû ikrâr ve i‘tirâf eyledikde vech-i meşrûh üzre olan ikrârı bi’t-taleb tahrîr olundu. Tahrîren fî evâili şehri Zilka‘deti’l-ûlâ sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Hüseyin el-İmâm, Mustafa Çelebi b. Pîrî Ağa, Mehmed Bey b. Abdullah, Emrullah Çelebi b. Pîrî Ağa, Hüseyin Bey b. Yusuf.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 279 - Hüküm no: 437 - Orijinal metin no: [99a-2])﻿

﻿

﻿

438. Hüküm

Hüseyin b. Abdullah’ın Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Cihangir mahallesinde sâkin olan Hüseyin b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, sarışın, gök gözlü, açık kaşlı, Rûsiyyetü’l-asl, kaşlarında eser-i cerh olan, sol elinde eser-i cerh alâmeti bulunan hâmile-i hâze’l-kitâb Mülâyim bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm, yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm ve Nebî aleyhi’s-selâmın “Kim bir mü’min köleyi âzâd ederse Allah da onun uzuvlarınca âzâd edenin uzvunu cehennem ateşinden âzâd eder” hadîsine uyarak âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Câriye-i mevsûfe-i mezbûre vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî şehri Zilka‘deti’l-mükerreme sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Cafer b. Abdullah Ramazan b. Abdullah, el-Hâc Hüseyin b. Ali, İskender b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 279 - Hüküm no: 438 - Orijinal metin no: [99a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

439. Hüküm

Şaban Reis b. Abdullah’ın, kölesi Mikel Karduzer’i Kerolemo’ya sattığı

Galata’ya tâbi‘ Tophâne sâkinlerinden fahrü’l-akrân Reis-i sultânî zümresinden Şaban Reis b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl Kerolemo nâm kâfir ile meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olduklarında mezkûr Şaban Reis merkūm Kerolemo mahzarında takrîr-i kelâm ve tafsîl-i merâm kılıp hâlâ taht-ı tasarrufumda uzun boylu, gendüm-gûn, ezrakü’l-ayneyn, efrakü’l-hâcibeyn, Efrenciyyü’l-asl, başında eser-i cerâhati olup Mikel Karduzer ismiyle müsemmâ olan abd-i memlûkü işbu merkūm Kerolemo’ya otuz iki bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘ edip kabz-ı semen ve teslîm-i mebî‘ edip min ba‘d benim kıbelimden abd-i mezbûr hakkında alâka ve nizâ‘ım kalmadı. Nice bilirse öyle etsin dedikde mukırr-ı mezbûrun vech-i meşrûh üzre bey‘ ve şirâya ikrâr ve takrîrin mukarrun-lehü’l-mezkûr Kerolemo vicâhen ve şifâhen kabûl ve tasdîk ettikden sonra sıhhat ve bey‘ ve şirâya hükm olunup bu vesîka-i enîka alâ mâ hüve’l-hakīka ketb ve terkīm olunup ber sebîlü’t-temessük yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu. Lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ olup vakt-i hâcetde ihticâc edine. Cerâ zâlike ve hurrire tahrîren fî evâili şehri Zilka‘deti’l-mükerreme sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Hürrem Bey b. Abdullah ez-Za‘îm, Ahmed Bey b. Abdullah el-Cündî, el-Hâc Memi b. Abdullah er-Reis, Mustafa b. Ali ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 280 - Hüküm no: 439 - Orijinal metin no: [99b-1])﻿

﻿

﻿

440. Hüküm

Terekenin beytülmale devri

Muhallefâtü’l-merhûmi’l-müteveffâ bi Galata el-mahmiyye el-mütevattınu bi diyârı Trabzon el-Emîn bi havâssı Galata el-mahmiyye. El-mazbût muhallefâtühü bi yedi emîni beytülmâli’l-hâssa Musa Çavuş b. Kaya. Halı, aded 1 158 Köhne kapama, aded 1 47 Sencef yastık, 2 aded 38 Sarı Yanbolu kebesi, 1 aded 192 Alaca yastık, 1 aded 45 Kavuk, 1 aded 16 Tepsi, 2 aded 14 Alaca peştamal 41 Musul tülbenti 84 Köhne tülbent, 1 aded 23 Cedîd tülbent 240 Mâî gömlek 77 Kırmızı zıbın, 1 aded 30 Bağdâdî kaftan, 1 aded 400 Sofra 1 aded 40 Çuka pâresi 10 İznik sahan ve tepsi, 2 aded 23 Beyaz velense, 1 aded 153 Sürmâî bogasi 105 Alaca çarşaf 113 Çatma yorgan, 1 aded 631 Kırmızı çakşır 100 Beyaz çarşaf 87 Kırmızı bogasi 76 Mâî bogasi 101 Kırmızı çakşır 35 Kırmızı zıbın 73 Harâr, 2 aded 64 Sansar postu 94 Divit 20 Sahan-ı İznik, 2 aded 64 [100a] Çeşm-i bülbül, alaca yorgan 500 Fincan-ı İznik, 4 aded 2l Beyaz velense 70 Neftî bogasi, 1 pâre 111 Köhne yağmurluk, 1 aded 200 Kırmızı mukaddem kuşak 133 Çuka arakiyye, 2 aded 21 Kırmızı ferâce 250 Sepet 161 Astar pâre 2 aded 91 Gömlek, 1 aded 93 Kırmızı mukaddem kuşak 320 Mâî astar 42 Diğer mâî astar 45 Muhayyer ferâce, 1 aded 240 Zikr olunan esbâb ve merhûmun nısf hissesi sefîne bahasından on dokuz bin akçe ile cümlesi emîn-i merkūm Musa Çavuş b. Kaya cânib-i mîrîden kabz ettiği elli dört bin yedi yüz altmış akçe olur. Ammâ ihrâcât ile biledir. Yekûn 54.760

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 280 - Hüküm no: 440 - Orijinal metin no: [99b-2])﻿

﻿

﻿

441. Hüküm

El-Hâc Nasuh b. Memi’nin, ölen Mehmed Bey’deki alacağını vârislerden tahsil ettiği

Sâbıkan [mir-livâ-i] Biga olup vefât eden merhûm Mehmed Bey’in kız karındaşı olup merhûm-ı mezbûrun sulbiyesi olan Belkıs nâm sagīresine kıbel-i şer‘den vasî nasb olan Safiye Hâtun tarafından ve Hatice ve Fâtıma taraflarından vekâleti sâbite olup fahrü’l-akrân İbrahim Çavuş b. Mustafa nâm kimesne mahzarında el-Hâc Nasuh b. Memi nâm kimesne takrîr-i kelâm ve ta‘bîr-i merâm edip merhûm-ı mezbûrun zimmetinde olan yirmi beş bin sekiz yüz akçeyi mezbûr İbrahim Çavuş ile sulh eyleyip on bir bin akçeyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledim deyû ikrâr etmeğin bu vesîka-i enîka bi’t-taleb ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâhiri Şevvâl li sene tis‘a ve tis‘în ve [tis‘a] mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Cafer Çavuş-ı Dergâh-ı âlî, Edhem Çavuş b. Gazanfer, Süleyman b. Abdullah, Behram b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 281 - Hüküm no: 441 - Orijinal metin no: [100a-1])﻿

﻿

﻿

442. Hüküm

Kapudan Hasan Paşa’nın vasiyet yoluyla on üç kölesini azat ettiği

Mehmed Efendi b. Abdurrahman, Süleyman Bey b. Abdürrahim ve Şaban b. Abdülmennân er-Reis -i sultânî nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırûn olup, bundan akdem Beşiktaş nâm mevzi‘de fevt olan merhûm-ı mebrûr el-vasî‘ ilâ rahmeti rabbihi’l-gafûr kapudân Hasan Paşa’nın vasiyyetlerinin tenfîzine ve müteveffâ-yı mezbûrun Feridun, Züleyha, Fâtıma ve Belkıs nâm evlâd-ı sıgārına vasiyy-i muhtâr olan hâlen vilâyet-i Rumeli-i ma‘mûrede vâki‘ Ağrıboz livâsı beyi olan fahrü’l-ümerâ’i’l-kirâm sâhibü’l-izzi ve’l-ihtirâm Memi Bey b. Abdülmüsteân mahzarında ve kaziyye-i âti’l-beyânı münkirân olan, merhûm-ı mezbûrun zevceleri fahrü’l-muhadderât Âişe Hâtun ve zahrü’l-mestûrât Zühre Hâtun kıbellerinden istimâ‘-ı da‘vâya ve husûmete vekâleti bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an sâbit olan fahrü’l-küttâb Hüsrev Bey b. Abdülvehhâb mahzarında, uzun boylu, sarışın, Korsevî asıllı Aryo v. Trestan ve orta boylu, açık kaşlı, koyun gözlü, başında eser-i cerh olan, Efrenciyyü’l-asl Cuvan v. Paris ve Korsevî asıllı, uzun boylu, sarışın, sağ omuzunda ve parmaklarında eser-i cerh bulunan açık kaşlı Karkona v. Ancelato ve uzun boylu, açık kaşlı, koyun gözlü, başında eser-i cerh bulunan Efrenciyyü’l-asl Zuka v. Cazro ve sarışın, orta boylu, açık kaşlı, sağ ayağında eser-i cerh bulunan, Efrenciyyü’l-asl Françesko v. Perizdin ve orta boylu, açık kaşlı, başında eser-i cerh bulunan Efrenciyyü’l-asl Cuvan v. Kalyerdo ve kısa boylu, açık kaşlı, sarışın, açık kaşlı, başının sol yanında eser-i cerh bulunan Efrenciyyü’l-asl Françesko v. Alfonsi ve açık kaşlı, orta boylu, çenesinde eser-i cerh bulunan Efrenciyyü’l-asl Martin v. Martin ve orta boylu, sarışın, tek gözlü, Efrenciyyü’l-asl Benedito v. Menkola ve uzun boylu, açık kaşlı, sağ elinde eser-i cerh bulunan Portekiz asıllı, dört sene hizmetinde sonra Manol v. Cuvan ve uzun boylu, sarışın, açık kaşlı, sol elinde eser-i cerh bulunan, beş sene hizmetinden sonra Fabiyo v. Virzedo ve Efrenciyyü’l-asl, uzun boylu, esmer, sol ayağında eser-i cerh olan, üç sene hizmetinden sonra Teyo v. Tos ve Efrenciyyü’l-asl, Petro Aranda v. Cuvan Aranda nâm kölelerden sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, merhûm-ı müşârün-ileyh, hîn-i vefâtımda taht-ı mülkiyyetimde bulunan her köle sülüs-i mâlımdan hürdür deyû vasiyyet etti ve vasiyyeti üzerinde sâbit olarak vefât etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl [101a] mine’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince ıtklarına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Zilka‘de sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Abdullah el-Cündî, Hürrem Bey b. Abdullah, Hüseyin Bey b. Abdullah, Bâli Kethüdâ b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah. Âhir-i kitâbda zikr olunan şuhûd ve kayd, mukābelesindeki sahîfenin tamâmı olup vüs‘at olmadığı bâ‘isden bunda kayd olundu.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 281 - Hüküm no: 442 - Orijinal metin no: [100b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

443. Hüküm

Mehmed b. Mustafa’ya babasından kalan evin beytülmalce kabz olunup satıldığı, muhallefâtın asıl vârise iade edilmesi

Kasımpaşa mahallâtından Yeldeğirmeni mahallesi sâkinlerinden olup hâlâ diyâr-ı Mısır’da gönüllü bölüğünden olan Mehmed [b.] Mustafa meclisi şer‘-i şerîfde Dergâh-ı âlî yeniçerilerinden Ahmed b. Abdullah nâm kimesne mahzarında takrîr-i kelâm edip babam Mustafa b. Seydi fevt olup mahalle-i merkūmede vâki‘ bir tarafı Ali Halîfe mülküne ve bir tarafı Fâtıma Hâtun mülküne ve iki tarafı tarîk-i âma müntehî olup iki ulvî ve iki süflî evleri ve müstakil bahçe ve muhavvata ve duvarına muttasıl iki bâb şamdancı dükkânı ve iştirâken mutasarrıf olduğu pınar ve kenîfi müştemil olan mülkler babam fevt olup bana intikāl eylemiş iken hâlâ müşârün-ileyh Ahmed fuzûlî tasarruf eder taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl mezkûr Ahmed cevâb verip merkūm Mustafa fevt oldukda bunda bi’l-fi‘l vârisi olmamağın muhallefâtı mahmiye-i Galata’da hâssa beytülmâl emîni olan Musa Çavuş nâm kimesne mîrî için zabt edip sûk-ı sultânîde bey‘-i men yezîd oldukda yirmi dört bin akçeye benim üzerimde karâr etmeğin emîn-i mesfûr bana bey‘ edip kabz-ı semen ve teslîm-i müsemmen eylemişdir ve elimde hüccetim dahi vardır dedikde fi’l-vâki‘ Mustafa b. Hızır nâm kassâm-ı askerî imzâsıyla mümzâ ve hatmiyle mahtûm, minvâl-i meşrûh üzre hüccet ibrâz edip lâkin merkūm Mehmed müteveffâ-yı mesfûr Mustafa’nın sulb[î] oğlu idiğini bilmem deyû cevâb verdiğimde udûl-i müslimînden ve sikāt-ı muvahhidînden Reis-i sultânî zümresinden Hüdâverdi b. Abdullah ve Cafer b. Abdullah ve Mehmed b. Abdullah ve el-Hâc Mehmed b. Hasan ve Kasım b. Abdullah ve Mustafa b. Abdullah ve üstâd Pervâne b. Abdullah ve Ali Reis b. Abdullah mezbûr Ahmed muvâcehesinde edâ-i şehâdet-i şer‘iyye kılıp işbu mezkûr Mehmed müteveffâ-yı merkūm Mustafa b. Seydi’nin sulbî oğludur. Mahallemizde doğup büyümüştür. Babası merhûm-ı mezbûr Mustafa fevt oldukda muhallefâtı bi hasebi’ş-şer‘ buna intikāl edip lâkin diyâr-ı Mısır’da bulunup ona binâen muhallefâtını beytülmâl emîni kabz etmişdir. Bu husûsa şâhidleriz, şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-tezkiyye ve’t-ta‘dîl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra kayd olundu. Tahrîren fî evâili Zilka‘de sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Ali, el-Hâc Yusuf b. Abdullah, Ferhad b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Ali b. İsa, Mehmed b. Burak, Mustafa b. Yusuf er-Reis, Beşir Bey b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 283 - Hüküm no: 443 - Orijinal metin no: [101a-1])﻿

﻿

﻿

444. Hüküm

Mehmed Bey b. Abdi Bey’in yetimi Belkıs’a vasîsi olan Mehmed Bey b. Cafer’in muhasebe kayıtlarının incelendiği

Oldur ki Biga sancağı beyi olup fevt olan merhûm Mehmed Bey b. Abdi Bey’in sagīre kızı Belkıs’a kıbel-i şer‘-i şerîfden vasî nasb olunan Mehmed Bey b. Cafer ve müteveffâ-yı mezkûrun zevcesi Hatice bt. Abdullah tarafından nehc-i şer‘î üzre vekâleti sâbit olan İskender Çelebi b. Ali ve müteveffâ-yı mezkûrun hemşîresi Safiye bt. Abdi Bey ve diğer zevcesi Fâtıma tarafından nehc-i şer‘î üzre vekâleti sâbit olan İbrahim Çavuş b. Mustafa müteveffâ-yı mezbûrun vekîli ve kethüdâsı Mustafa mahzarında takrîr-i kelâm edip merhûm-ı mezbûrun dokuz yüz doksan sekiz Şa‘bânı gurresinden dokuz yüz doksan [dokuz] Muharremi’nin gāyetine gelince zabt eylediğim bâd-ı hevâ ve sâir deyni ber mûceb-i defter muhâsebesin görülmesini taleb ederiz dediklerinde cümlenin ittifâkıyla ber mûceb-i defter muhâsebesi görüldükde iki yüz dokuz bin yedi yüz otuz akçe makbûzu olup iki yüz on beş bin beş yüz sekiz akçe mesârifi bulunmağın ve zâhir hâli mükezzib olmamağın vech-i meşrûh üzre olduğuna kethüdâsı Mustafa’ya yemîn verilmesini taleb eylediklerinde yemîn verilip şol ki vâki‘ hâldir kayd olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mükerrem li sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Hacı Ali b. Abdullah el-Cündî, el-Hâc Nasuh b. Mehmed min Urla, Behram Bey b. Abdi, Mehmed Kethüdâ b. Cafer.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 283 - Hüküm no: 444 - Orijinal metin no: [101b-1])﻿

﻿

﻿

445. Hüküm

Hüsam Reis b. Abdullah’ın, berber dükkanını oğlu Osman’a hibe ettiği

Mahmiye-i Galata’ya tâbi‘ Sarı Lütfi mahallesi sâkinlerinden Hüsam Reis b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup oğlu Osman mahzarında ikrâr ve takrîr edip târih-i kitâbdan mukaddem işbu oğlum Osman sünnet olduğu zamânda kazâ-i merkūmede deryâ kenârında vâki‘ inde’l-ahâlî ma‘lûmetü’l-hudûd, müstağnî ani’t-tahdîd bir bâb berber dükkânımın hakk-ı tasarrufunu izn-i mütevellî ile mezkûr oğlum Osman’a şerî‘at-i hibe[ye] ri‘âyet olunup hibe ve temlîk etmiş idim. Lâkin velâyeten ve emâneten kendim zabt eder idim. Zikr olunan dükkân oğlum Osman’ındır. Min ba‘d kimesne dahl ve ta‘arruz etmeyeler dedikde mukırr-ı mezkûrun vech-i meşrûh üzre ikrâr ve takrîrin mukarrun lehü’l-mesfûr Osman bi’l-muvâcehe kabûl ve tasdîk ettikde kayd olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Zilka‘deti’l-ûlâ li sene tis‘a tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Pîr Mehmed b. Mehmed el-İmâm, Hüseyin b. Ali, Hacı Reis b. Ali, Hüseyin b. Ali, Mahmud b. Ali, İsmail b. Abdullah, Ahmed Bey b. Abdullah, Hacı Ferah b. Abdullah, Keyvan b. Abdullah, Ali b. Mustafa, Nasuh b. Abdullah, Muslihiddin b. Abdullah, Bâli b. Hüseyin, Hamza b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 284 - Hüküm no: 445 - Orijinal metin no: [101b-2])﻿

﻿

﻿

446. Hüküm

Hüsam Reis’in Gürcü asıllı kölesini azat ettiği

Oldur ki Hüsam Reis b. Abdurrahman, meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, esmer, açık kaşlı, kara gözlü, emred, Gürciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Memi b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Zilka‘de sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Pîr Mehmed b. Mehmed el-İmâm, el-Hâc Veli b. Ali, Hüseyin b. Ali, Mahmud b. Ali, İsmail b. Abdullah, Ahmed Bey b. Abdullah, Keyvan b. Abdullah, Ali b. Mustafa, Hasan b. Bâli, Hasan b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 285 - Hüküm no: 446 - Orijinal metin no: [102a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

447. Hüküm

İbrahim Çelebi b. Mehmed’in bahçesini mahalle camiine vakfetmesi

Oldur ki Hâric-i Galata’da Kasımpaşa mahallâtından Sahhâf Muhyiddin mahallesi sâkinlerinden, sipâhi oğlanları zümresinden olup hâlâ Tophâne-i âmire kâtibi olan fahrü’l-akrân İbrahim Çelebi b. Mehmed meclisi şer‘-i şerîfde ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î kılıp tasarrufât-ı kavliyyesi nâfize ve teberru‘ât-ı mer‘iyyesi câize olduğu hâlde ahsen-i emvâlimden ve etyab-ı emlâkimden mahalle-i merkūmede bir tarafı vâdi ve bir tarafı merkūm İbrahim Çelebi mülküne ve bir tarafı tarîk-i âma ve bir tarafı sancakdar bostanına müntehî olup yılda Sultan Bayezid vakfı’na yüz yirmi akçe mukāta‘alı olan hadîkamı mülkümden ifrâz edip hasbeten li rûhi Rasûlihi’l-kerîm vakf ve haps edip tekabbelallâhu kabûlen marziyyen ve ahsenallâhu ihsânen neciyyen ba‘de’t-tahliyye hadîka-i merkūmeyi li ecli’t-tescîl mütevellî nasb ettiğim mahalle-i mezbûre İmâmı el-Hâc Said b. Receb el-İmâm’a teslîm edip ol dahi kabz ve tesellüm edip sâir evkāfın mütevellîleri gibi tasarruf edip şol şart ile ki mâdâmki kendim kayd-ı hayâtda[yım] kendime ve ba‘dehû hadîka-i mezbûreyi icâreye verip hâsıl olan gallesinden mahalle-i merkūmede her kim imâm olursa ba‘de’l-işâ üç ihlâs-ı şerîf kırâat edip sevâbını Hazreti Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellemin rûh-ı şerîflerine ve bana ve vâlideynime hibe edip mukābelesinde yevmî bir akçe verile ve Eyyühüm imâmı kable’l-işâ Kelâm-ı şerîfden bir aşır tilâvet edip ona dahi yevmî bir akçe verile ve vakf-ı mezbûrun mütevellîsine beher şehr on beş akçe verile ve mahalle-i mezbûreye imâm olan kimesne benden sonra ol mütevellî ola ve mezkûr Eyyühüm İmâmı ve sâir ahâlî-i mahalle mesfûr vakfın üzerine nâzır olalar deyû şart eyledikde mukırr-ı mezkûr, vâkıfın vech-i meşrûh üzre kelâmı mütevellî’l-mezkûr bi’l-muvâcehe tasdîk ve tahkīk eyledikden sonra vâkıf-ı mezbûr takrîr-i kelâm edip İmâm-ı A‘zam ve hümâm-ı mu‘azzam Ebî Hanîfeti’l-Kûfî âmenehullâhi bi lütfihi’l-celî ve’l-hafî katında vakfın adem-i lüzûmuna binâen hadîka-i merkūmenin vakfiyyetinden rücû‘ ettim dedikde mütevellî-i mezbûr cevâb verip imâmeyn-i hümâmeyn re’ylerinde akārın vakfı, husûsan ve mütevellîye teslîmden sonra lâzım ve mübeyyen ve devâm-ı te’bîd emr-i müfîddir. Lâ cereme onların re’y-i reşîdi ve mezhebi sedîdi üzre vakfın lüzûmuna hükm olunmak taleb ederim dedikde hâkim-i nâfizü’l-ahkâm nazar-ı dakīk ve te’emmül-i enîk edip temhîd-i akd-i kavâid-i hayrât ve teşdîd-i mebânî-i hasenâtı icrâ edip vakf-ı mezbûrun lüzûmuna hükm eyledi pes vakf-ı mersûm resm-i merkūm üzre cumhûr katında vakf-ı sahîh lâzım ve haps-i sarîh olup min ba‘d nakz ve ibtâl [102b] ve ihtilâle mecâl muhâl oldu. Meliki’l-müte‘âlden suâl olunur ki bunun ibtâline kasd eden dünyâ ve âhiretde merâmdan mahrûm ola. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Zilka‘deti’l-ûlâ sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim Mustafa Çelebi Defterdâr es-sâbık, Mustafa b. Nasrullah el-Mütevellî bi vakf-ı Eyyühüm, es-Seyyid Ali b. es-Seyyid Ahmed, Musa b. Halil, Mustafa b. Ali el-Muhzır, Abdullah b. Hüsam er-Reis, Cafer b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah, Pervâne b. Abdullah, el-Hâc Said b. Receb el-İmâm bi Mescidi Sahhâf, Hüseyin b. Mustafa, Mustafa b. Ali el-Yümnî, Mustafa b. Nasrullah el-Müezzin, Mehmed b. Halil el-Muhzır-ı bi kalem, Mehmed b. Ahmed el-Muhzır, Abdurrahman b. Abdülmennân, Hasan b. Mustafa el-Haffâf ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 285 - Hüküm no: 447 - Orijinal metin no: [102a-2])﻿

﻿

﻿

448. Hüküm

Mehmed b. Martinoz’un İlyas Çelebi’nin vârisi olduğu

Sebeb-i tahrîr-i hurûf ve inhâsı ve bâ‘is-i tastîri ve inşâ oldur ki Udûlden Serfiçe kasabası mahallâtından Debbâğlar mahallesinde sâkin olan Ferhad b. Kılıç ve yine kasaba-i mezbûre mahallâtından Enver mahallesinden Hasan b. Abdurrahman nâm kimesneler cerh ve ta‘dîl mahallinde nakil ve tahvîl maksadıyla meclisi şer‘a hâzırân olup hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed er-Râcil b. Martinoz b. Dimo b. Masturaki’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr Mehmed, medîne-i mahmiye-i Galata’da bundan akdem fevt olan ve muhallefâtı Kamer bt. Abdullah nâm annesi tarafından zabt edilen İlyas Çelebi b. Mehmed Çelebi Reis b. el-Hâc Maksud b. Ahmed b. Masturaki nâm sabînin usûbet-i nesebiyye cihetiyle vârisidir. Şu cihetle ki, müdde‘î-i mezkûrun dedesi Dimo ve müteveffâ-yı merkūmun dedesi Ahmed ana baba bir karındaşdır. Babaları mezbûr Masturaki, anneleri zimmiye Maro’dur. Müdde‘î-i mezbûr, müteveffâ-yı mezkûrun babasının amca oğludur. Verâseti ona münhasırdır. Ondan başka vâris ve terekesine müstehık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber oldu. Hakīkat-i hâl ve masdûkat-ı makāl gıbbe’t-taleb ve’s-suâl sultânü’l-ulemâ’i’l-izâm burhânü’l-fuzalâi’l-fihâm feridü asr lâ-yûced lehû misâl vahîdü dehr yudrab bi fezâilihî li emsâl fâtihu ebvâbi’l-me‘ânî bi miftâhi beyânihî kâşifü’l-esrâri’l-belâğa hâizü’l-fezâil ve’l-me‘âlî ve’l-mefâhir hâvî ezimmeti’l-ulûm fi’l-bâtın ve’z-zâhir câmi‘ü’l-fürû‘ ve’l-usûl sadru şerî‘ati’r-resûl mevlâ’l-mevâlî ale’l-ıtlâk hâkimü’l-cumhûr bi’l-istihkāk yani vilâyet-i Rumeli-i ma‘mûre kazaskerine ve usûl ve nüvvâbdan kitâb-ı mezbûr vâsıl olan hükkâm-ı zevi’l-ihtirâm kıbellerine inhâ olundu ki kabûl ile in‘âm ve medlûlü ile amel-i tâm edeler. Cerâ zâlike ve hurrire fî yevmi’t-tâsi‘ min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e sene 999. Şuhûdü’t-tarîk: Şah Çavuş b. Mustafa Ağa min çavuşân-ı Dergâh-ı âlî, Fâik Çelebi b. Haydar Bey İşbu vesîka-i sahîha-i şerîfe Serfiçe kadısı Derviş Ahmed b. Mehmed’in mecâlis-i şerîfe-i latîfelerine yazıldı. Ufiye anhümâ.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 286 - Hüküm no: 448 - Orijinal metin no: [102b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

449. Hüküm

Erkek çocuklar gibi kız çocuklarına da dükkan ve mahzenlerin miras bırakılabileceği, evlat yoksa mülklerin vakıflara devri

Hâzihî sûretün mutâbıkatün li aslihâ’l-hatîr. Ketebehü’l-abdü’l-fakīr Mehmed b. Mustafa el-müvellâ bi medîneti Kostantıniyyeti mahmiye hilâfeten akzâ kuzâti’l-müslimîn ve evlâ vülâti’l-muvahhidîn, ma‘denü’l-fazli ve’l-yakīn. Vâris-i ulûmü’l-enbiyâ’i ve’l-mürselîn. Hüccetü’l-hakkı ale’l-halki ecma‘în, el-muhtas bi mezîdi inâyeti’l-meliki’l-mu‘în. Mevlâna’l-hâkimi bi mahrûse-i İstanbul -dâmet fezâilühû- tevkī‘-i refî‘-i hümâyûnum vâsıl olucak ma‘lûm ola ki mahrûse-i İstanbul’da vâki‘ olan erbâb-ı hıref ve ahâlî-i dekâkîn Âsitâne-i sa‘âdetime gelip bundan akdem kendi malları ile dekâkîn ve mehâzin binâ edip veyâhud akçeleri ile satın alıp vefât ettiklerinde oğullarına ve kızlarına intikāl edip eytâma sebeb-i ma‘âş olurdu ba‘dehû kızlara dükkân ve mahzen verilmeye deyû mütevellîlere ahkâm-ı şerîfe verilmekle hâl-i hayâtlarında mülklerin ve dekâkîn ve mehâzin verenler vefât ettiklerinde yetîmleri şiddet-i ihtiyâcla muhtâce ve zelîle oldukların bildirip kızlarına dahi vermek bâbında istid‘â-yı inâyet ettiklerinde dokuz yüz yetmiş sekiz Cumâdelûlâsı’nın sekizinci gününde kızlarına dahi verilmek için hükm-i hümâyûn verildiğini bildirip tecdîd-i hükm-i şerîfim taleb eylemeğin buyurdum ki hükm-i şerîf-i vâcibü’l-etbâ‘ım vusûl buldukda emrim üzre eğer Ayasofya’dan ve sâir ecdâd-ı izâmım enârallâhu bürhânehum evkāfıdır ve eğer sâir evkāfa müte‘allik dekâkîn ve mehâzin ve kârgir binâ ve gayrıdır, onun gibi müste’cirleri vefât eylediklerinde oğullarına ve kızlarına icâre-i mu‘ayyene ile icâre ile verdirip mütevellîleri ol bâbda dahl ve ta‘arruz ettirmeyip müste’cirlerden fevt olup evlâdı kalmayanların dekâkîn ve mehâzin ve sâir evkāfa müte‘allik yerleri muktezâ-yı şer‘-i şerîf üzre vakıf tarafından zabt ve kabz ettirip şer‘-i şerîfe muhâlif hâricden kimesneye dahl ettirmiyesin ve bu emr-i şerîfimi sicill-i mahfûza kayd ettikden sonra ellerinde ibkā eyliyesin ki dâimâ mazmûn-ı hümâyûn ile amel oluna. Şöyle bilesin, alâmet-i şerîfe i‘timâd kılasın. Tahrîren fî evâsıtı şehri Cumâdelûlâ sene hams ve semânîn ve tis‘a mi’e. Be makām-ı Kostantıniyye

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 287 - Hüküm no: 449 - Orijinal metin no: [103a-1])﻿

﻿

﻿

450. Hüküm

Memi b. Abdullah’ın, Hüsam Reis b. Abdullah’a karz-ı hasenden borçlu olduğu

Mahmiye-i Galata’ya tâbi‘ Sarı Lütfi mahallesi sâkinlerinden Hüsam Reis b. Abdullah’ın mu‘tak[ı] Memi b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup mu‘tak-ı mezbûr Hüsam Reis mahzarında ikrâr ve takrîr edip müşârün-ileyh efendiden bi tarîki’l-karz sekiz bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe alıp hâlâ karz vechile mezkûr efendime vâcibü’l-edâ ve lâzımü’l-kazâ sekiz bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe deynim vardır deyû ikrâr ettikde mukırr-ı mezkûrun vech-i meşrûh üzre ikrâr ve takrîrinde mukarrun lehü’l-mesfûr Hüsam Reis kabûl ve tasdîk ettikden sonra mâ hüve’l-vâki‘ ketb ve terkīm olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Zilka‘deti’l-ûlâ sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Pîr Mehmed b. Mehmed el-İmâm, Hüseyin b. Ali, Hacı Reis b. Ali, Hüseyin b. Ali, Mahmud b. Ali, İsmail b. Abdullah, Ahmed Bey b. Abdullah, Hacı Ferruh b. Abdullah, Keyvan b. Abdullah, Ali b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 288 - Hüküm no: 450 - Orijinal metin no: [103a-2])﻿

﻿

﻿

451. Hüküm

Müntehâ bt. Mustafa’nın boşandığı kocası Ahmed b. Abdullah’taki mehr-i müeccelini tahsil ettiği

Zümre-i topçuyândan Ahmed b. Abdullah nâm kimesneyi bundan akdem zevci olduğu Müntehâ bt. Mustafa nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîfe ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm ve tafsîl-i merâm kılıp işbu Ahmed bundan evvel zevcim olup beni ıtlâk etmişdir. Hâlâ mehr-i müeccelimden zimmetinde iki bin akçem vardır taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl Ahmed cevâb verip fi’l-vâki‘ mezkûre Müntehâ bundan akdem zevcem idi. Lâkin ıtlâk edip mehr-i müecceli bin akçeden ziyâde değildir dedikde mezbûre Müntehâ mehri bin akçeden ziyâde idiğini isbâtdan âcize olup mehrini ve sâir kendiye âid ve râci‘ olan hakkını da Ahmed-i mesfûrun zimmetini ibrâ ve iskāt edip ma‘dûd-ı mezbûr bin akçe i‘tirâfını ahz u kabz ettikde min ba‘d müşârün-ileyh Ahmed’in zimmetinde bir akçe ve bir habbe hakkım kalmadı. Min külli’l-vücûh hukūkum aldım. Kat‘â da‘vâ ve nizâ‘ım yoktur deyû ikrâr ve i‘tirâfını mesfûr Ahmed bi’l-muvâcehe kabûl ve tasdîk ettikden sonra bu vesîka-i enîka alâ mâ hüve’l-hakīka ketb ve terkīm olunup ber sebîlü’t-temessük yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu. Lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ olup vakt-i hâcetde ihticâc edine. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Zilka‘deti’l-ûlâ sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Kaytas Bey b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Musli b. Ali, İbrahim b. İsmail ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 288 - Hüküm no: 451 - Orijinal metin no: [103b-1])﻿

﻿

﻿

452. Hüküm

Fâtıma bt. Ferhad’ın, ölen kocası Mehmed Reis’in zimmetindeki mehr-i müecceli tahsil ettiği

Mahrûse-i Galata tevâbi‘inden Pîrî Paşa mahallesi sâkinlerinden olup mukaddemâ vefât eden Mehmed Reis nâm kimesnenin zevcesi olup mahmiye-i İstanbul mahallâtından olan Bey mahallesi sâkinelerinden Fâtıma bt. Ferhad nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîfe merhûm-ı mezbûr Mehmed Reis’in Osman nâm oğluna vasî olan Hüsrev b. Abdullah ve nâzırı olan Hızır Reis b. Mahmud nâm kimesneleri ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm edip merhûm Mehmed Reis zevcim olup taht-ı nikâhında iken vefât edip Üveys b. Kasım ve Mustafa b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleriyle üzerine yirmi bin akçe mehr-i müeccelim sâbit olup ahz u kabz etmediğime half billâh eylediğimden sonra meblağ-ı mezbûrdan vasiyy-i merkūm yedinden on üç bin akçesin alıp kabz eyledim. Bâkī olan yedi bin akçeden mezbûr Osman’ın zimmetini ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt eyledim vechen mine’l-vücûh da‘vâ ve nizâ‘ım yoktur. Eğer da‘vâ ve taleb edersem lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘ ve makbûl olmaya dedikde vasiyy-i mezkûr dahi bi’l-muvâcehe müşârün-ileyhâ Fâtıma Hâtun’un vech-i meşrûh üzerine olan kelâmını tasdîk ve tahkīk eyledikde işbu vesîka alâ mâ hüve’l-hakīka ketb ve tahrîr olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Zilka‘deti’l-ûlâ sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Yahya b. Abdullah el-müteferrika min mahalle-i Mahmudpaşa, Süleyman ez-Zevvâkü’s-sultânî min mahalle-i Nişancıpaşa ve Abdüllatif el-Kadı min kazâ-i Samsun ve Ramazan b. İskender b. Abdullah, Mehmed Reis b. Hasan ve Ali Reis b. Abdullah ve Sefer b. Mustafa, Hasan b. Abdullah ve Veys, Kasım Ahmed el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 289 - Hüküm no: 452 - Orijinal metin no: [103b-2])﻿

﻿

﻿

453. Hüküm

Kasapzâde Ali Çelebi’nin Kasım b. Seydi Ali’nin vârisi olduğu

Hâric-i mahrûse-i Galata’da vâki‘ merhûm Müeyyedzâde câmi‘i mahallesinde sâkin olan reis-i sultânî Sefer Bey b. Hamza ve Şahkulu mahallesinden Abdülbâkī Çelebi b. Mehmed ve Bereketzâde mahallesinden Mehmed Çelebi b. Mustafa ve mahrûse-i merkūme mahallâtından Tophâne mahallesinden Mehmed Çelebi b. Seydi nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzırûn olup husûs-ı âti’z-zikri inkâr eden medîne-i mahrûse-i Galata’da vâki‘ Beytülmâl-i hâssın emîni fahrü’l-ümenâ’i’l-mu‘temedîn Musa Çavuş b. Kaya ve kâtibi Hasan Bey b. Abdullah el-Cündî mahzarlarında, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Davudpaşa mahallesinde sâkin olan râfi‘-i hâzihi’l-vesîka Kasabzâde Ali Çelebi b. Durak’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr, medîne-i mahrûse-i Galata mahallâtından Câmi‘ mahallesinde bundan akdem fevt olan ve muhallefâtı emîn-i merkūm ve kâtib-i mersûm tarafından zabt edilen merhûm Kasım b. Seydi Ali’nin usûbe-i nesebiyye cihetiyle vârisidir. Şu cihetle ki, müdde‘î-i mezkûr, Durak’ın oğludur; o da Seydi Ali’nin oğludur. Seydi Ali de kasab Süleyman’ın oğludur. Müteveffâ-yı mezbûr, Seydi Ali’nin oğludur. O da Mahmud’un oğludur. Mahmud da Ahmed’in oğludur. Ahmed ise mezbûr kasab Süleyman’ın oğludur. Verâseti ona münhasırdır. Ondan başka vâris ve terekesine müstehık kimesne ma‘lûmumuz değildir. İshak Çelebi b. Abdullah, Cafer Çelebi b. Celal ve Derviş b. Abdullah nâm kimesnelerin tezkiyyeleri ile şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Zilka‘deti’l-harâm sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Reis b. Ahmed, Ahmed Çelebi b. Derviş ve Mustafa b. Ali Reis, Ali Çelebi b. Ahmed, Seydi Ali b. Ahmed, Zülfikār b. Hüseyin, Mehmed b. Yakub, Abdülkādir Çelebi b. Hacı ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 289 - Hüküm no: 453 - Orijinal metin no: [104a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

454. Hüküm

Mehmed Reis’in Mehmed Reis’de ödünçten alacağı olduğu

Mustafa b. Hüseyin ve Hüseyin b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırân olup hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Pîrî Paşa mahallesinde bundan akdem fevt olan Mehmed Reis b. Mahmud’un Osman nâm sagīrine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Hüsrev Bey b. Abdullah mahzarında, Mehmed Reis b. Abdullah kıbelinden vekâleti Hasan b. Abdullah ve Mustafa b. Abdullah nâm şâhideynin şehâdetleri ile sâbit olan hâmil-i hâze’l-kitâb Memi Bey b. Hasan’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr Mehmed Reis’in müteveffâ-yı merkūm Mehmed Reis’in zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden râyicü’l-vakt dokuz yüz akçe hakkı vardır. Merhûm-ı mezbûr öldü ve meblağ-ı merkūm zimmetinde kaldı. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince deynin edâsına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Zilka‘de sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Haydar Bey b. Abdürrahim, Mehmed b. Mehmed, Veli b. Abdullah er-Reis, Ali b. Abdullah er-Reis, İbrahim Bey b. Abdullah, Hüseyin Bey b. Abdullah, Ahmed b. Davud el-Müezzin, Mehmed b. Mustafa ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 290 - Hüküm no: 454 - Orijinal metin no: [104a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

455. Hüküm

Ali Çelebi’nin muhallefâtı

Bundan akdem Tuzcuzâde mahallesinde fevt olan ve geriye Gülahmer nâm zevcesini, Hatice nâm kızını ve Elif Hâtun nâm annesini bırakan Ali Çelebi’nin muhallefâtıdır. El-Vâki‘ tahrîruhû fî evâili şehri Şevvâl sene 999. Mahalle-i mezbûrede vâki‘ ev: 60.000 akçe Minhâ Resm-i kısmet, meblağ: 900 Hücec ve suret-i defter ücret-i kadem, meblağ: 300 Yekûn: 1.200 El-Bâkī beyne’l-verese: 58.800 Hisse-i zevce, sümün, meblağ: 7.350 Hisse-i üm, südüs ma‘a’r-red, meblağ: 11.842 Hisse-i bint, farzan ve redden, meblağ: 39.690 Sonra Hatice nâm kızı öldü ve geriye Mehmed Reis nâm zevcini ve Gülahmer nâm annesini ve Ali, Osman ve Ömer nâm üç evlâdını bırakdı. Asl-ı mâl, meblağ: 39.690 Minhâ, resm: 690 El-Bâkī: 39.000 Minhâ Hisse-i üm, südüs, melağ: 6.500 Hisse-i zevc, rub‘, meblağ: 9.750 Hisse-i ibn, Ali, meblağ: 7.583 Hisse-i ibn, Osman, meblağ: 7.583 Hisse-i ibn, Ömer, meblağ: 7.583 Sonra Ömer öldü ve geriye Mehmed Reis nâm babasını ve Gülahmer nâm cedde-i sahîhasını bırakdı. Asl-ı mâl, meblağ: 7.583 Minhâ, resm: 173 El-Bâkī beyne’l-verese: 7.410 Hisse-i cedde Gülahmer, meblağ: 2.470 Hisse-i eb, Mehmed Reis, meblağ: 4.940 [105a] Sonra Mehmed Reis öldü ve evdeki cemî‘ hissesi oğlu Osman’a intikāl etti. Minhâ resm: 200 El-Bâkī: 14.690

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 291 - Hüküm no: 455 - Orijinal metin no: [104b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

456. Hüküm

Hüsam Reis b. Abdullah’ın evinin yarısını mahalle avarızına, yarısını da evin tamirine vakfettiği

Bâdî-i tahrîr-i kitâb-ı şer‘î ve mûcib-i tastîr-i hitâb-ı mer‘î oldur ki Mahmiye-i Galata hâricinde Sarı Lütfi mahallesi sâkinlerinden olan Hüsam Reis b. Abdullah [meclisi] şer‘-i şerîfde ikrâr-ı sahîh-i şer‘î kılıp kavliyyesi nâfize ve teberru‘ât-ı mer‘iyyesi câize olduğu hâlde ahsen-i emvâl ve etyab-ı emlâkinden mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı Bâli Çelebi b. Hüseyin ve bir tarafı Zâhide Hâtun bt. ( ) ve bir tarafı Abdurrahman nâm sipâhi mülküne ve iki tarafı tarîk-i hâssa müntehî olup iki bâb fevkānî ve üç tahtânî evini ve su kuyusu ve kenîf ve eşcâr-ı müsmiresi olan muhavvatayı müştemil olan mülk menzilimi hâlâ mülkümden ihrâc edip hasbeten lillâhi’l-azîm ve haseneten li rûhi resûlihi’l-kerîm vakf ve haps eyledim. Tekabbelallâh kabûlen marziyyen ve ahsenallâhu ihsânen neciyyen ba‘de’t-tahliyye mülk-i merkūmu li ecli’t-tescîl mütevellî nasb ettiğim Tahta Mescid mahallesi sâkinlerinden Mustafa b. Abdullah [nâm] kimesneye teslîm edip ol dahi kabz ve tesellüm edip sâir evkāf mütevellîleri gibi tasarruf edip şol şartla ki mâdâmki kendim kayd-ı hayâtda olam kendime ve benden sonra evlâdıma batnen ba‘de batnin ve ba‘de’l-inkırâz icâreye verilip hâsıl olan gallesinden nısfını mahalle-i mezbûre avârızına ve nısfını menzili merkūmun meremmâtına sarf oluna ve mahalle-i merkūme ahâlîsi mesfûr vakfın üzerine nâzır olalar deyû şart eyledikde mezkûr vâkıfın ve hadd-i meşrûh üzre olan kelâmın mütevellî-i mezbûr tasdîk ve tahkīk eyledikden sonra vâkıf-ı mezbûr takrîr-i kelâm edip İmâm-ı A‘zam ve hümâm-ı mu‘azzam Ebî Hanîfe el-Kûfî katında vakfın adem-i lüzûmuna binâen merkūm dârın vakfiyyetinden rücû‘ ettim dedikde mütevellî-i mezbûr bi’l-muvâcehe cevâb verip imâmeyn-i hümâmeyn re’ylerinde akārın vakfı, husûsan mütevellîye teslîminden sonra lâzım ve mübeyyen ve devâm-ı te’bîd emr-i müfîddir. Lâ cereme onların re’y-i rüşdî-mezheb üzre vakfın lüzûmuna hükm olunmak taleb ederim dedikde hâkim-i nâfizü’l-ahkâm nazar-ı dakīk ve te’emmül-i enîk edip temhîd-i kavâid-i hayrât ve teşdîd-i mebânî-i hasenâtı icrâ edip vakf-ı mezbûrun lüzûmuna hükm eyledi. Pes vakf-ı mersûm resmi ber kavî üzre cumhûr katında vakf-ı sahîh ve lâzım ve haps-i sarîh olup min ba‘d naks ve nakza ve ibtâl ve ihtilâle mecâl muhâl oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Zilka‘de sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Pîr Mehmed b. Mehmed el-İmâm, Hasan b. Ali, Hacı Üveys b. Ali, Hüseyin b. Ali, İsmail b. Ali, Rıdvan b. Abdullah, Ahmed Bey b. Abdullah, Hacı Ferruh b. Abdullah, Keyvan b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 292 - Hüküm no: 456 - Orijinal metin no: [105a-1])﻿

﻿

﻿

457. Hüküm

Ahmed Bey b. Kasım’ın azat edildikten sonra ölen Raziye bt. Kara Süleyman adlı cariyenin mirasından hisse istediği

Sebeb-i tahrîr-i kitâb-ı sıhhat nisâ[b oldur ki] Dergâh-ı âlî yeniçerilerinden Ahmed Bey b. Kasım nâm kimesne mahfili kazâda Üsküdar mahallâtından Sultantepesi mahallesinde fevt olan Râziye bt. Kara Süleyman nâm sagīrenin vasiyy-i muhtârı olan Mustafa Bey b. Abdullah nâm kapıcı mahzarında takrîr-i kelâm ve da‘vâ edip müteveffâ-yı mezbûrenin babası Cafer nâm kimesne benim babam Kasım’ın babası İskender nâm kimesnenin abd-i mu‘tak[ı]dır ol cihetden mezbûre Râziye’nin ben usûbet-i sebebiyle tarîki ile vârisiyim verâsetim hasebiyle müteveffât-ı merkūmenin muhallefâtından hisse-i şer‘iyyemi taleb ederim suâl olunsun gıbbe’s-suâl vasiyy-i mezbûr cevâb verip fi’l-vâki‘ müteveffât-ı mezbûrenin ceddi mezbûr Cafer’i müdde‘î-i mezbûrun ceddi İskender i‘tâk eylemişdir. Lâkin mezbûre Râziye’nin annesi Fâtıma ve annesinin annesi Âişe hürretü’l-asldır öyle olsa müdde‘î-i mezbûr müteveffât-ı merkūmeden vâris olmaz deyû fetvâ-yı şerîfe ibrâz edip mazmûn-ı münîfinde Hind fevt olup, li eb kız karındaşı Zeyneb’i ve babasını i‘tâk eden Zeyd’in oğlunun oğlu Bekir’i terk eylese, onlar da hürretü’l-asl ise Zeyneb nısfını farziyyet tarîki ile, nısf-ı âharı reddiyet tarîki ile alıp mezbûr Bekir’e bi hasebi’l-irs nesne âid olmaz buyrulmağın müteveffâ-yı mezbûrun annesi ve annesinin annesi hürretü’l-asl idiğine müdde‘î-i mezbûrdan beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Davud b. Abdullah er-Râcil ve Sinan b. Abdullah er-Râcil nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırân olup fi’l-vâki‘ mezbûre Râziye’nin annesi merkūme Fâtıma ve annesinin annesi merkūme Âişe hürretü’l-asldır husûs-ı mezkûre şâhidleriz, şehâdet dahi ederiz dediklerinde şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra mezbûr Ahmed Bey inân-ı da‘vâ ve semt-i âhara çekip fi’l-vâki‘ mezbûre Fâtıma ve merkūme Âişe hürretü’l-asldır lâkin Âişe annesi Gülşah ve mezbûre Gülşah’ın annesi Yasemin nâm hâtunlar mahmiye-i Kostantıniyye’de Hüsrev Paşa Türbesi kurbunda sâkin bir yayabaşının câriye-i mu‘takalarıdır eyle olsa müteveffât-ı mezbûreden usûbet-i sebebiyye tarîk[i] ile vâris olurlar deyip fetvâ-yı şerîfe ibrâz edip mazmûn-ı münîfinde Hind fevt olup kız karındaşı Zeyneb’i ve Zeyneb’in babasını i‘tâk eden Zeyd’in oğlunun oğlu Ömer’i terk ile Hind’in annesi ve annesinin annesi cemî‘an hürretü’l-asl olup lâkin annesinin annesi ve annesinin annesi cedde ki dördüncü dereceden cedde olan Hatice mu‘taka olsa nısfını Zeyneb’e ve nısfını Amr alır deyû buyrulmağın mezbûr Ahmed Bey’den da‘vâsına muvâfık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Sinan b. Mahmud ve Mustafa [b.] Mehmed ve Osman b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırûn olup fi’l-vâki‘ mezbûreteyn Gülşah ve annesi Yasemin mahalle-i mezbûrede sâkine mezbûr babasının mu‘takalarıdır vech-i meşrûh üzre şâhidleriz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-tezkiyye ve’t-ta‘dîl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup mûceb-i fetvâ-yı şerîf ile hükm olunup mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâhiri Safer min sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Kasım, Ali b. Sinan, Ömer b. Ali, Musa b. İshak, Ali b. Bâli, Ali b. Mahmud, Mehmed Bey b. Ahmed, Behram b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 293 - Hüküm no: 457 - Orijinal metin no: [105b-1])﻿

﻿

﻿

458. Hüküm

Mehmed Reis’in terekesi

Mâte ve tereke ibnen Osman fevt Muhallefâtü’l-merhûm Mehmed Reis b. Mehmed el-müteveffâ Mahalle-i Pîrî Paşa hâric-i Galata el-mahmiyyetü’l-vâkı‘a. Fî evâhiri şehri Zilka‘de min şühûri li sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e. Mushaf-ı şerîf 750 Kırmızı çuka, 5 endâze 1251 Köhne yeşil zıbın 127 Tüfenk 1 000 Kırmızı çuka zıbın 421 Gümüşlü gaddâre 3200 Alaca kaftan 405 Tavşan postu 660 Telli hâre kaftan 901 Kadife zıbın, 2 aded 730 Serâser kuşak 415 Sarı kaftan 500 Diğer telli hâre kaftan 910 Bohça alaca 51 Gümüşlü gaddâre 3670 Mor kemha kaftan 776 Cezâyir kürdesi 260 Kırmızı kemha kaftan 1480 Güveyî atlas kaftan, köhne 280 Kırmızı atlas yelek, 2 çift 80 Sarı kemha kaftan 560 Alaca kemha köhne kaftan 407 Yenlik, 2 çift 80 Def‘a yenlik, 2 çift 104 İbrişim kuşak 310 Alaca kemha kaftan, köhne 400 Mâî kutnu kaftan 330 Yeni iki çift 222 Köhne mor ferâce 730 Kırmızı ferâce 880 Kuşburnu 300 Köhne atlas kırmızı kaftan 375 Beyaz kuşak, 2 aded 242 Kırmızı ferâce 1 405 Köhne mor ferâce 600 Diğer mor ferâce 565 Gümüşlü kürde 2550 Gümüşlü gaddâre 3600 Uzun yenli lâciverd ferâce 510 İki akçe kesesi, 2 aded 365 Benevrek, 2 aded 365 Siyah çuka, 4 endâze 1404 Servi ağacından sandık 215 Yorgan ma‘a çarşaf 310 Sihâm, 28 aded 70 Yay, 1 aded 450 Sihâm, 67 aded 391 Tüfenk, zer nişânlı 2 100 Beyaz velense, 1 aded 200 Kırmızı velense 120 Çuka urub, 3 endâze 712 [106b] Tüfenk, zer nişânlı 2 030 Yay, 3 aded 600 Dü-hav ve kadife 980 Minder sagīr 300 Sihâm, 24 aded 228 Yaylı sandık? 120 Köhne ibrişim kaliçe 600 Yay-ı sagīr 240 Köhne kavuk, 3 aded 65 Tiftik-i köhne seccâde 170 Telli zar 4010 Semî çuka 4 endâze 922 Kırmızı çuka, 3 endâze 2 urub 625 Çuka 2 endâze, 5 urub 380 Perde çukası 640 Sancak-ı kebîr 3000 Sagīr yaylık 1000 Gönlek, don, yağlık, uçkur 500 Alaca çarşaf 1 aded 180 Çuka endâze, 3 aded 1050 Tülbent, 3 aded 700 Gümüş kadeh, 130 dirhem 822 Çuka, 32 endâze 1050 Mak‘ad 400 Mâî mukaddem kuşak 360 Gümüşlü bıçak 310 Köhne tülbent 20 İbrişim ihrâm 545 İbrişim ihrâm 480 Donluk yeşil kemha 1520 Sarı buğday 300 İki Darende bıçağı 31 Yeşil atlas donluk 1 390 Fersegûnî alaca 700 Mor çuka, 3 endâze 1040 Fildişi devât 500 Fağfurî fincan, 7 aded 280 Köhne yastık 47 Diğer yastık 112 İskemle 260 Köhne yastık 61 Köhne yastık 160 Tüfenk 800 İskemle 201 Fağfurî tabak, 5 aded 150 Alaca bohça 180 Mâî döşeme kebe 292 Dü-hav kadife 1080 Beyaz döşeme kebe 282 Döşeme keçe 287 Serâser kaftan 1 500 Şamdan, 2 aded 212 Kaliçe, 1 aded 1400 Alaca döşeme keçe 1330 Sarı kebe 225 Yastık 390 Mak‘ad, 1 aded 300 Diğer mak‘ad, 1 aded 660 Yastık, 1 aded 145 Kırmızı kemha donluk, 1 aded 1748 Dü-hav kadife minder 3600 Köhne zıbın, 3 aded 51 Don, 1 aded 21 Altınlı yastık, 1 aded 1100 Serâser örtülü iskemle 1080 [107a] Frengi kemha, 10 endâze, 6 urub 715 Fersegûnî alaca 560 Don, gömlek 1 aded 175 Don, gömlek 1 aded 85 İbrişim Peşkir 645 Don, gömlek 85 Altınlı zar 4300 Al at 4680 Beyaz kuşak, 1 aded 160 Harîr Peşkir, Pîrî Kethüdâ’da 1351 Köhne perde 127 Köhne yastık 27 Kemha, 13 endâze 780 Yeşil pâre çuka 480 Kadife iskemle 415 Sahan ma‘a tepsi-i yahni, 2 aded 210 Dikme yağlık, 1 aded 160 Yeşil pâre çuka 450 Köhne destmâl 20 Kırmızı kemha pâre, 3 aded 210 Çarşaf, 1 aded 60 Gümüş buhurdanlık 581 Yeşil çuka, 5 endâze 6 urub 640 Diğer yeşil çuka 262 Hor pâre? 50 Köhne tülbent 11 Billur top 270 Yağmurluk 2760 Frengî ceviz sandık 275 Çuka, 5 endâze 895 Kadife yastık 40 Acem keçesi 200 Kırmızı köhne kemha, 11 endâze 550 Sahan 6 aded, tepsi 7 aded örtüleriyle 3950 İbrişim halı 4120 Serâser kaftan 4440 Mâî atlas, 11 endâze 1683 Don 1 aded, gömlek 1 aded 141 Dikme yastık 1 aded 1860 Don 1 aded, gömlek 1 aded 80 Gömlek 1 aded 40 Dü-hav kadife 700 Köhne tülbent 2 aded 95 Köhne bohça 15 Köhne gömlek 30 Alaca kavuk 1 aded 15 İşleme altınlı yağlık 2 aded 226 Arakiyye 4 aded 62 Sâde yağlık 2 aded 60 Uçkur 6 aded 110 Sedefkârî pîştahta 2000 Çuka 600 Beledî döşek 125 Yastık 4 aded 83 Sarı velense 186 Sarı Yanbolu kebe 145 Yastık 79 Diğer yastık 57 Sarı kebe 190 [107b] Köhne minder 50 Keçe-i Acem, 1 aded 220 Pekmez tavası 3 aded 180 Tencere 1 aded 90 Kevgir-i kebîr 2 aded 165 Peşgun 1 aded 270 Tencere 2 aded 354 Tencere-i kebîr 1 aded 305 Münakkaş ağaç sini 101 Kazgan 1 aded 80 Delikli tepsi 1 aded 97 Bakraç 2 aded 51 Tencere 2 aded 372 Sahan kapağı 1 aded 80 Tabak, çini 6 aded 39 Sahan 4 aded 220 Keçe 3 aded 27 Tepsi küçük 4 aded 35 Tencere 1 aded 161 Bakır sini kebîr 1 aded 1400 Hadîd saç ayak 2 aded 110 Ocak-ı cedîd 50 Kebâb demiri 181 Bakır sini 300 Sac ayak 1 aded 10 Tencere kebîr 1 aded 650 Hadîd-i kebâb 1 aded 126 Yay 260 Bu zikr olunan esbâblar ki bey‘ olunmuşdur. Bezzâzistan’da 137.277 Merhûm-ı mezbûrun bezzâzistanda bey‘ olunandan mâ‘adâ olup vasî ve nâzırın füruht ettikleri esbâbdır ki zikr olunur: Tahta pâzılık 51 Hadîd 6 ve sâir demirleriyle çubuk 96 vakıyye 1280 Kayık kerestesi 1500 Hatab 7 çeki 1000 Kayıklar 2 aded, ber vech-i tahmîn 1100 Def‘a tahta 42 Tahta-i serv 13 aded 403 Urgan-ı cedîd 4 aded ve 20 vakıyye 2237 Kayık demiri 3 aded 2012 Mavna gügeni 88 Enser-i üstüvârî 222 Def‘a hadîd vakıyye 13 98 Mum yağı 140 Gömlek 1 aded 22 Hadîd kürek 6 aded 48 Kazma 13 aded 140 [108a] Kurşun 60 vakıyye 420 Sağış enserisi 400 aded 880 Köhne fener 120 Könne fener 20 Otluk nâzır bey‘ etmişdir 850 Şa‘îr 7 kile 140 Evde mevcûd olan şa‘îr 10 kile 200 Gümüş palan 1 aded 350 Bahâ-i eski gemi kerestesi 133 Def‘a bahâ-i tahta 15 Meyânî 1 aded 15 Yapuk 1 aded 160 Bayrak 32 aded 355 Diğer bayrak 12 aded 75 Kazgan 1 aded 80 Kayık tentesi 1 aded 40 An bahâ-i meşk 230 Yelken penbesi 490 Ekin küreği 1 aded 400 Tülbent cedîd ...? Yay 1 aded, ok 8 aded 870 Yekûn 16 829 Def‘a yetîm için evde kıymeti beyân olunup ammisine teslîm olunan esbâbdır ki zikr olunur: Kadife al yastık 3000 Altınlı dü-hav yastık 1200 Keçe-i Selânik 1 aded 200 Sade gemi sancağı, müsta‘mel 400 Kemha, 4 endâze 250 Yüz yastığı, 1 aded 15 Altınlı yorgan, yeşil üzerine 300 Çarşaf,1 aded 50 Yetme? Tülbent 500 Leğen ma‘a ibrik 2 aded 200 Şamdan 1 aded 120 Yeşil kavuk 50 Tülbent 2 aded 300 Guruş-ı kebîr, 1 aded 360 Gümüş lef, 8 aded 400 Def‘a yelken bezi 180 Def‘a yelken bezi 330 Gülgûn kemha donluk 1000 Yekûn 5105 Ba‘dehû füruht olunan vasî ve nâzır yedinden esbâblardır ki zikr olunur: İskemle 42 Diğer iskemle 00064 Diğer iskemle 39 Kemik? Fener? 50 Köhne kaftan 80 Bakır 62 vakıyye 130 Sepet sandığı 108 Düstüvâne 206 Yelken bezi 1 aded 1030 Yekûn 2259 [108b] <

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 294 - Hüküm no: 458 - Orijinal metin no: [106a-1])﻿

﻿

﻿

459. Hüküm

Şemsi bt. Abdullah’a nafaka takdir edildiği

Hâkim, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Hacı Memi mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Hızır b. İbrahim nâm zevcinden çocuğu olan Şemsi bt. Abdullah nâm hâtunun nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için merhûm-ı mezbûrun metrûkâtından zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt beş akçe-i Osmânî farz ve takdîr etti ve Mehmed b. İlyas nâm vasîye meblağ-ı mukadderi, hîn-i mütâlebede mezkûre hâtuna vermesini emr etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilhicceti’l-mübâreke sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Bey b. Abdullah ez-Za‘îm, Seyyid Şemseddin b. Seyyid Ali, Receb Halîfe b. Hasan el-Müezzin, Hüdâverdi b. Abdullah el-İmâm, Abdurrahman b. Mehmed, el-Hâc İbrahim b. el-Hâc Ömer Çelebi ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 299 - Hüküm no: 459 - Orijinal metin no: [109a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

460. Hüküm

Şaban b. Abdullah’ın Ceneviz asıllı kölesini azat ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Beşiktaş’da sâkin olan reis-i sultânî Şaban b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup kendisine rıkkını mu‘terif olan açık kaşlı, koyun gözlü, beyaz tenli, orta boylu, başında eser-i cerh olan, Ceneviziyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Manvilo v. Mikel nâm abd-i memlûkünü râyicü’l-vakt on iki bin akçe alarak âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezbûr tarafından tasdîk edildi. Abd-i mezkûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından başka üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî selhi Zilhicceti’l-mübâreke sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Seyyid Ali b. Seyyid Ahmed, Yusuf b. Abdullah, Mehmed b. Hasan, Receb b. Mehmed, Mehmed b. Menteş, Ali b. Mustafa.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 300 - Hüküm no: 460 - Orijinal metin no: [109a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

461. Hüküm

Tersâne-i Âmire zindanında esir olan Cuvan Türko v. Pavlokolori’nin üç yıllık hizmeti sonunda azat olduğu

Mîrî esirlerden işbu hâmil-i hâze’l-kitâb orta boylu efrakü’l-hâcibeyn, ganemiyyü’l ayneyn ve sol kaşı üstünde eser-i cerâhati olup Efrenciyyü’l-asl Cuvan Türko v. Pavlokolori nâm esir merhûm kapudân Ali Paşa zamânında esirlere çavuşluk hizmetini ede gelip Tersâne-i âmire zindanında geri mîrî esirlere hizmet edip kānûn-ı kadîm üzre mîrî esirlere vardiyan ta‘bîr olunup sadâkat ve istikāmet üzre üç yıl dahi hizmet edip ıtknâmesi verile deyû Beşiktaş sâkinlerinden Hasan b. Abdullah nâm kimesne umdetü’l-ümerâ’i’l-kirâm bundan akdem kapudân olan İbrahim Paşa hazretlerinin mühürlü ve müverrah tezkirelerin getirip fi’l-vâki‘ nazar olundukda dokuz yüz doksan dokuz senesinin şehr-i Zilhiccesi selhinde üç yıl tamâm olup ıtknâmesi verile deyû mastûr olmağın bu vesîka alâ mâ hüve’l-hakīka ber sebîl-i temessük kayd olunup sûret-i mezkûr abdin yedine def‘ olundu. Tahrîren fî selhi Zilhicceti’l-mübârek sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Nebi Reis b. Abdullah, Nebi Hoca b. Abdullah, Hasan Reis b. Abdullah, Mustafa Reis b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 300 - Hüküm no: 461 - Orijinal metin no: [109a-3])﻿

﻿

﻿

462. Hüküm

Memi Bey’in Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Hâlen vilâyet-i Rumeli-i ma‘mûrede vâki‘ Ağrıboz livâsı beyi olan emîrü’l-ümerâ’i’l-kirâm Memi Bey b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti bevvâb-ı sultânî Mehmed Bey b. İlyas ve Ahmed Ağa b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Beşiktaş’da sâkin olan Hasan Bey b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terif bulunan, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, esmer, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Luknetonyo Papaz v. Luknetonyo nâm abd-i memlûkünü râyicü’l-vakt yirmi akçe alarak âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezbûr tarafından tasdîk edildi. Abd-i mezkûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından başka üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî selhi Zilhicceti’l-mübâreke sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Şaban b. Abdullah Reis-i sultânî, Memi b. Abdullah Reis-i sultânî, Ömer Bey b. Abdullah, Hürrem Ağa b. Abdullah ez-Za‘îm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 301 - Hüküm no: 462 - Orijinal metin no: [109b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

463. Hüküm

Yusuf b. Mehmed’in Kıbrıs asıllı cariyesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde sâkin olan Yusuf b. Mehmed meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup mahalle-i mezbûrede bundan akdem fevt olan merhûme Meryem bt. Yusuf nâm annesinden kendisine intikāl eden kısa boylu, elâ gözlü, açık kaşlı, Kıbrısiyyetü’l-asl hâmile-i hâze’l-kitâb Râziye bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Zilhicce sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Çelebi b. Murad Reis, Bâli b. Abdurrahman, Mehmed b. İbrahim, Musli b. Ali ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 301 - Hüküm no: 463 - Orijinal metin no: [109b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

464. Hüküm

Yahya Çelebi’nin Emine bt. Hâce Ali’nin vârisi olduğu

el-Hâc Mehmed b. el-Hâc Bayram el-Hammâmî ve mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinden haffâf Mehmed Bey b. Ferhad nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, mahmiye-i Galata mahallâtından Alaca Mescid mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûme Emine bt. Hâce Ali’nin muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan ve husûs-ı âti’z-zikri inkâr eden medîne-i mahrûse-i Galata’da vâki‘ Beytülmâl-i hâssın emîni fahrü’l-ümenâ’i’l-mu‘temedîn Musa Çavuş b. Kaya ve kâtibi Hasan Bey b. Abdullah el-Cündî mahzarlarında, mahalle-i mezbûrede sâkin olan râfi‘-i hâzihi’l-vesîka Yahya Çelebi b. Mustafa’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr, merhûme-i mezbûrenin kız karıdaşının kızının oğlu olması i‘tibâriyle vârisidir. Zira müdde‘î-i merkūm Yahya, Havva’nın oğludur; Havva, Fâtıma’nın kızıdır. Fâtıma ve merhûme Emine, Hâce Ali b. Mehmed’in kızıdır. Verâseti ona münhasırdır. Ondan başka vâris ve terekesine müstehık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Sefer Hâce b. Ferhad, Ali Reis b. Mehmed, Abdülkādir b. Hacı ve Ramazan b. Mehmed Reis-i sultânî nâm kimesnelerin tezkiyyeleri ile şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilhicceti’l-mübâreke sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e mine’l-hicreti’n-nebeviyye.

Şuhûdü’l-hâl: Hacı Mehmed b. Hacı Bayram, İbrahim b. İsmail, Mehmed b. Ramazan el-Muhassıl, Hüsrev b. Abdullah, Musli b. Ali ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 301 - Hüküm no: 464 - Orijinal metin no: [109b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

465. Hüküm

Sefer Çavuş b. Abdullah’ın terekesi

Muhallefâtü’l-merhûm Sefer Çavuş b. Abdullah mâte ve tereke zevceten Servâzâd bt. Abdullah ve binten sulbiyyeten Râbia el-müteveffâ bi mahalleti Tophâne el-vâki‘ tahrîruhû Tahrîren fî evâhiri Zilhicce min şühûr sene tis‘a ve tis‘îne ve tis‘a mi’e. Çuka-i ferâce-i sürh ma‘a kürk siyah 1200 Hasan Paşa kumaşı câme 400 Abâî 400 Dikdik köhne 10 Tirkeş 200 Licâm-ı sîm 2000 Köhne mücevveze 10 Kavuk kadife 50 Kuşak-ı muhattem-i sürh 100 Tülbent, 3 aded 830 Kılıç-ı sîmîn 800 Tîr ve kemân 40 Sofra 70 Ferâce-i sürh-i atlas 1000 Tülbent örtüsü 30 Diğer tülbent örtüsü 80 Yekûn 7230 Resm-i kısmet 109 Sahhe’l-bâkī 7131 hisse-i zevce 890 hisse-i bint 6231 Sümme mâtet Servâzâd el-merhûme ve tereket binten Râbia el-mezkûre Ferâce-i köhne-i siyah 300 Sertek câme 800 Sâde beyaz ma‘a sîm dikme 280 Bağdâdî yen asfer 50 Tafta don 500 Çarşaf 3 aded 300 Hamam döşemesi 50 Hamam kesesi ma‘a Makrama 160 Bohça münakkaş 60 Sofra-i münakkaş 60 Yüz yastığı, münakkaş 60 Bohça-i siyah, münakkaş 150 Zıbın 60 Gömlek 120 Diğer gömlek 100 Diğer gömlek 100 Diğer gömlek 150 Bohça-i münakkaş 150 Yüz yastığı münakkaş 20 Yüz yastığı münakkaş 40 Kuşak bez 150 Peşkir 45 Makrama iği 100 Bez arşın 300 Don paçası 5 Çenber-i beyaz 20 Çenber-i güvezî 5 Destmâl 80 Köstek 60 Çenber 3 aded 40 Nezkeb 3 aded 100 Arakiyye 120 Bohça köhne 10 Kemer kuşak 800 Zırh 1000 Futa 40 İnci boğmak 500 İnci makbûl 100 Yüzük 70 Küpeler 150 Yüz yastığı köhne 5 Don gömlek 120 İbrişim kuşak 300 Minder 100 Döşek kadife 300 Serâser câme mâî 1000 Atlas câme-i yeşil 800 Yastık 250 Diğer yastık ma‘a kılıf, 2 aded 400 Minder ma‘a kılıf 100 Kadife döşek 100 Kadife yastık ma‘a kılıf 60 Yorgan beledî yüzü 100 Yorgan kadife 100 Yorgan çatma ma‘a çarşaf 500 Kaliçe 200 Def‘a kaliçe 100 Alaca kilim 50 Sepet sandığı 60 Sahan 3 aded 180 Leğen ma‘a ibrik 70 Tepsi-i meyve 50 Tas 50 Tepsi-i küçük 10 Maşraba 30 Havan 50 Kevgir kepçe 30 Tencere 60 Bakraç 20 Tâbe 40 Fener 20 Hisse-i müteveffât-ı mezbûre an zevcihi’l-müteveffe’l-mezkûr 890 Yekûn 12 895 [110b] An bahâ-i câriye 6 000 Cem‘an 18 895 Minhâ: Hüccetü nafaka meblağ 30 Hüccetü vesâyet ve sûret-i defter 80 Resm-i kısmet meblağ 284 Kalemiyye ve ihzâriyye 40 Sahhe’l-bâkī 18 451

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 302 - Hüküm no: 465 - Orijinal metin no: [110a-1])﻿

﻿

﻿

466. Hüküm

Râbia bt. Sefer Ağa adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Tophâne mahallesinde bundan akdem fevt olan Sefer Ağa’nın Râbia nâm sagīre kızının nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Hasan b. Abdullah nâm kimesnenin talebi ile müteveffâ-yı mezbûr babasından ve merhûme Servinaz bt. Abdullah nâm annesinden kendisine intikāl eden mallardan alınmak üzre zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt beş akçe farz ve takdîr etti. Hâkim-i mûmâ-ileyh, meblağ-ı mefrûz-ı mezkûrun sarfına mezkûr Hasan’a izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti Zilhicceti’l-mübâreke sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Bey b. Abdullah, Mehmed Bey b. Abdullah, Hüsrev Bey b. Abdullah, Musli b. Ali el-Muhzır ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 304 - Hüküm no: 466 - Orijinal metin no: [110b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

467. Hüküm

Râbia bt. Sefer Ağa adlı çocuğa vasî atandığı

İşbu sahîh ve şer‘î bir hüccetdir ki hâkim-i müvellâ el-âlim el-hâkim el-muvakki‘ a‘lâhu el-mütevakki‘ rızâe mevlâhu, emânetle mevsûf ve hıyânetten emîn olduğu ecilden el-Hâc Hüseyin b. Abdullah nâm kimesneyi, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Tophâne mahallesinde bundan akdem fevt olan Sefer Ağa’nın ve yine mahalle-i mezkûrede fevt olan Servinaz bt. Abdullah nâm hâtunun Râbia nâm müşterek sagīre kızlarına, ana babasından intikāl eden emvâlini hıfzı ve zabt-ı ahvâli için ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. Mezbûr el-Hâc Hüseyin de vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Zilhicceti’l-mübâreke sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 304 - Hüküm no: 467 - Orijinal metin no: [110b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

468. Hüküm

Receb Ağa’nın İspanyol asıllı kölesini azat ettiği

Mefharü’l-emâsil ve’l-akrân kāid-i sultânî Receb Ağa b. Abdülmennân kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti bevvâb-ı sultânî Süleyman b. Abdullah ve Mehmed b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-kuzât ve’l-hükkâm Mehmed Efendi b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terif olan, uzun boylu, açık kaşlı, koyun gözlü, sakallı ve İspanyaviyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Karestofla v. Karestofla nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mevsûf-ı mezbûr tarafından tasdîk edildi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Muharremi’l-harâm sene elf mine’l-hicreti’n-nebeviyye.

Şuhûdü’l-hâl: Rüstem Ağa b. Abdullah, Osman Ağa b. Abdullah, Hasan Ağa b. Abdullah, İbrahim Ağa b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 305 - Hüküm no: 468 - Orijinal metin no: [110b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

469. Hüküm

İbrahim ve Abdullah’ın, evini evlatlarından Zeynî Hâtun bt. Abdullah’a vakfettiği

Mahmiye-i Galata müzâfâtından Hazreti Ebî Eyyûb el-Ensârî aleyhi rahmetü’l-Meliki’l-Bârî mahallâtından Davud Ağa mahallesi sâkinlerinden Zeynî Hâtun bt. Abdullah [nâm] hâtun tarafından da‘vâ-yı âti’z-zikre hasm-ı şer‘î mahzarında Mustafa b. Seydi ve el-Hâc Mehmed b. Süleyman [nâm] kimesneler[in] şehâdetleri ile vekâleti sâbite olan zevci Hüsrev b. Ali [nâm] kimesne mahfili kazâda bundan akdem mahalle-i mezkûrede fevt olan İbrahim b. Abdullah nâm kimesnenin mahalle-i mezkûrede vâki‘ inde’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd olup vakf eylediği menzile hâlâ mütevellî olan Ali Hürrem b. Hasan [nâm] kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm edip merhûm İbrahim mezbûr menzili merkūmu vakf eylediği zamânda evvelâ kendi nefsine ve ba‘dehû zevcesi Kamer bt. Abdullah nâm hâtuna ve ba‘dehû evlâdına ve evlâd-ı evlâd ve evlâdına neslen ba‘de neslin ve fer‘an ba‘de aslin ve evlâdı münkarize oldukdan sonra kız karındaşı kızı mezbûre Zeynî Hâtun ve ba‘dehâ sulehâ ve meşâyihten ve ulemâdan bir kimesneye şart edip ve dokuz yüz seksen dört senesinin Muharremü’l-harâmı’nda vech-i meşrûh üzre vakfiye yazdırıp sicill-i mahfûza kayd ettirmiş idi. Hâlâ evlâdı münkarize olup menzili merkūmun süknâsı müvekkilem mezbûre Zeynî Hâtun’a nakletmişken menzili mezkûru müvekkilem Zeynî Hâtun’a teslîm etmekde inâd eder suâl olunmasın taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl vâkıf-ı mûmâ-ileyhe menzili mezkûrun süknâsın ba‘de inkırâzi’l-evlâd merkūme Zeynî Hâtun’a şart ettiğini mütevellî-i mezkûr inkâr ile cevâb vermeğin târih-i mezkûrede muharrer olan sicillât-ı mahfûzaya nazar olundukda müdde‘î-i mezbûrun da‘vâsına mutâbık mukayyed bulunup mazmûnuna beyyine taleb olmağın udûl-i müslimînden Emir b. Âdil ve Durmuş b. Oruc nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ vâkıf-ı mezkûr, menzili mezbûru vakf ettiği zamânda bizim mahzarımızda evvelâ kendi nefs-i nefisine ba‘dehû zevcesi Zeyneb nâm hâtuna ba‘dehû evlâdına ve evlâd-ı evlâdına ve ba‘de’l-inkırâz mezkûre Zeynî Hâtun’a şart eyledi bu husûsa şâhidleriz, şehâdet ederiz deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde ba‘de ri‘âyet-i şerâiti’l-kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukda mûcebiyle hükm olunup mâ hüve’l-vâki‘ kayd olundu. Li sene elf mine’l-hicreti’n-nebeviyye.

Şuhûdü’l-hâl: Süleyman Küçük el-İmâm, Mustafa b. Abdullah el-Müezzin, Yahya Çelebi b. Mustafa, İsa b. Abdullah, Murad b. Ali ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 305 - Hüküm no: 469 - Orijinal metin no: [111a-1])﻿

﻿

﻿

470. Hüküm

Ahmed ve Ümmî adlı kardeşlerin Rus asıllı cariyelerini azat ettikleri

Babaları bundan akdem hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından el-Hâc Memi mahallesinde fevt olan, bülûğunu mu‘terif olup yaşı da bunu mütehammil bulunan Ahmed b. Hüsrev nâm emred kimesneden ve Ümmî bt. Hüsrev’den âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Nasuh Bey b. Abdullah ve Hasan b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Mustafa Bey b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, asâleten ve vekâleten, müteveffâ-yı mezbûr babalarından kendilerine intikāl eden orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Rûsiyyetü’l-asl Servinaz bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkelerini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiklerini ikrâr eylediler. Vâki‘ ikrâr, câriye-i mevsûfe-i mezbûre tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Câriye-i merkūme bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Muharremi’l-harâm sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: Musa Çavuş b. Kaya, Hasan Bey b. Abdullah, Hasan Bey b. Abdullah el-Kâtib, Sinan Çelebi, Behram b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 306 - Hüküm no: 470 - Orijinal metin no: [111a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

471. Hüküm

Muharrem Çelebi b. İlyas’ın terekesi

Muhallefâtü’l-merhûm Muharrem Çelebi b. İlyas el-müteveffâ bi mahalleti Kiremitçi Süleyman, min mahallâtı Medîneti Hazret Ebî Eyyûb el-Ensârî -radıyallahü anh-ve tereke zevceten med‘uvveten Kamer bt. Abdullah ve ebnâen sıgāra med‘uvvîn Mehmed Çelebi ve ebnen kebîren Mehmed Çelebi el-vâki‘ tahrîruhû fî evâhiri şehri Zilhicceti’ş-şerîfe min şühûri sene tis‘a ve [tis‘în ve tis‘a mi’e]. El-mübâye‘ât Köhne-i ferâce yeşil 330 Alaca kilim 91 Kebe-i köhne 86 Yastık köhne 24 Tülbent 170 Câme Bağdâdî 44 Papuç 40 Bakraç 61 Kürk-i köhne 86 Minder-i köhne 4 Kutu-i köhne 8 Hırdavât 10 Yastık 39 Tas köhne 4 Çuka-i ferâce yeşil 260 Kilim köhne 201 Velense köhne 119 Çultar 42 Yastık köhne 20 Kebe köhne 2 aded 30 Çakşır 90 Tac köhne 2 aded 4 Teğelti eğer 141 Tas 3 aded 30 Seccâde Mısrî 8 Licâm ve teğelti köhne 26 Ferâce ma‘a post 160 Kilim köhne 211 Velense köhne 7 Aba köhne 70 Astın çuka 40 Sofra köhne 70 Post-ı âhu 25 Dolama yeşil 70 Kaliçe 211 Kilim köhne 21 Velense köhne 56 Kilim köhne 25 Velense köhne 22 Mücevveze köhne 26 Çul 16 Tepsi-i meyve 32 Ferâce yeşil 110 Sahan 3 aded 140 Kaliçe köhne …? Seccâde 70 Yastık 20 Aba-i köhne 16 Câme beyaz 165 Bez-i sofra 7 Tencere 80 Yağmurluk 160 Kepçe köhne 90 Tâbe köhne 20 Maşraba-i hırdavât 27 Hasır-ı Mısrî 150 Tülbent-i köhne 100 Yekûn 1636 Der zimem-i nâs: Der zimmeti Arnavud Mustafa, meblağ 230 Der zimmeti Kara Abdi Çelebi 1350 Der zimmeti Aynî Hâtun 1010 Der zimmeti Pertâl Çenk …? 300 Der zimmeti Şehsuvar Bey 600 Yekûn 3490 An bahâ-i ber vech-i tahmîn meblağ 50.000 Cem‘an 58.110 Minhâ’l-ihrâcât-ı lâzıme Dellâliyye-i mübâye‘ât-ı mezkûre ma‘a kirâ-i dükkân 105 Resm-i kısmet 1160 Kâtibiyye 100 İhzâriyye 40 Sûret-i defter 40 Hüccet-i vesâyet 40 Yekûn 1485 Sahhe’l-bâkī Hisse-i zevce 7078 Hisse-i ibn 12386 Hisse-i ibn 12386 Hisse-i ibn 12386 Hisse-i ibn 12386

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 306 - Hüküm no: 471 - Orijinal metin no: [111b-1])﻿

﻿

﻿

472. Hüküm

Evin Ahmed b. Abdullah’a satıldığı

Mahmiye-i Galata müzâfâtından Tahta Kadı mahallesinde bundan akdem fevt olan Sâliha Hâtun bt. Hızır nâm annesinden sonra vefât eden merhûm Mustafa b. Nasuh’un muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan fahrü’l-ümenâ’i’l-mu‘temedîn Musa Çavuş b. Kaya ve merhûme-i mezbûrenin zevci Piyâle Bey b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, muhallefât-ı mezbûre cümlesinden olup rub‘u, zevc-i mezbûr Piyâle’ye aid olan ve üç rub‘u da merhûmenin oğlu mezbûr Mustafa’ya aid iken adem-i zuhûr-ı vârisi cihetiyle Beytülmâl-i mezkûra intikāl eden, mahalle-i mezbûrede vâki‘, tahtânî iki beyti, fevkānî bir beyti, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli bahçeyi, su kuyusunu ve helâyı müştemil olup cânibeynden Osman Çelebi mülkü, diğer tarafdan Mustafa b. Mehmed mülkü, diğer tarafdan da tarîk-i âm ve ( ) mülkü ile mahdûd bulunan menzili cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt yirmi üç bin iki yüz akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile hâmil-i hâze’l-kitâb Ahmed b. Abdullah er-Râcil nâm kimesneye îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiklerini ikrâr ve i‘tirâf ettiler. O da kendi malıyla ve kendisi için menzili merkūmu iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, müşterî-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. İşbu mübâye‘a, menzili mezbûrun mehâfil-i râgıbîn ve mecâlis-i tâlibine arz olunup semenin meblağ-ı merkūmda tekarrür etmesinden sonra vâki‘ oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Muharremi’l-harâm sene elf mine’l-hicreti’n-nebeviyye.

Şuhûdü’l-hâl: Receb b. İsmail, üstâd Ali b. Mehmed, Mehmed b. Ali, Piyâle ed-Dellâl, Osman Çelebi Reis-i sultânî.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 308 - Hüküm no: 472 - Orijinal metin no: [112a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

473. Hüküm

Azak Beyi Ali Bey’in Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Ali Çelebi mahallesinde sâkin olan ve sâbıkan Azak livâsı beyi olan mefharü’l-ümerâ’i’l-kirâm Ali Bey b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup kendisine rıkkını mu‘terife olan, açık kaşlı, elâ gözlü, uzun boylu, Rûsiyyetü’l-asl, sağ elinin baş parmağında eser-i cerh bulunan hâmile-i hâze’l-kitâb Nazenin bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, câriye-i merkūme tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Muharremi’l-harâm sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hacı Hızır b. Hüseyin, Murad b. Abdullah, Ali b. Mustafa, Hacı Mehmed b. Abdi, Hasan b. Yusuf ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 309 - Hüküm no: 473 - Orijinal metin no: [112a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

474. Hüküm

Mahmud Ağa’nın ödünçten Mehmed Bey’de alacağı olduğu

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Sinan Paşa mahallesinden fahrü’l-emâsil ve’l-akrân kāid-i sultânî Ahmed b. Mehmed ve fahrü’l-ekâbir Edhem Çavuş b. Gazanfer meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, bundan akdem Biga livâsında fevt olan merhûm-ı mağfûr el-vâsıl ilâ rahmeti rabbihi’l-gafûr Mehmed Bey b. Abdi’nin Belkıs nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Mehmed Bey b. Cafer mahzarında ve âti’z-zikri münkirîn olan müteveffâ-yı mezbûrun zevceleri Hatice Hâtun bt. Abdullah ve Fâtıma bt. Abdullah kıbellerinden ve müteveffâ-yı mezbûrun kız karındaşı Safiye bt. Abdi Bey kıbelinden husûs-ı âti’z-zikri istimâ‘a vekâleti bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an sâbit olan kāid-i sultânî İbrahim b. Mustafa mahzarında, fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim zahrü’l-ekâbir ve’l-e‘âzım sâhibü’l-mefâhir ve’l-me’âsir, câmi‘ü’l-mehâmid ve’l-mekârim Hazreti Mahmud Ağa b. Abdullah kıbelinden hasm-ı şer‘-i câhid mahzarında âti’z-zikri da‘vâya vekâleti İbrahim Çavuş b. Şuca‘ ve Osman Çavuş b. Hüseyin’in şehâdetleri ile sâbit olan bâ‘is-i hâze’l-kitâb mefharü’l-hutebâ el-Hâc İsmail b. Hasan’dan vekâleten sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ-yı mezbûr hâl-i sıhhatinde bizim yanımızda ve katımızda, üzerinde ve zimmetinde müşârün-ileyh Mahmud Ağa’ya karz-ı şer‘î cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt elli bin akçe deyni olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Muharremi’l-harâm sene elf mine’l-hicreti’n-nebeviyye.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Ahmed Kazasker câmi‘i hatîbi, Nebi b. Hüsam el-Müezzin, Osman b. Hüseyin Kāid-i sultânî, Ali Bey b. Hüseyin.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 309 - Hüküm no: 474 - Orijinal metin no: [112b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

475. Hüküm

Cezâyir Beyi Memi Bey’in Frenk asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Mefharü’l-ümerâ’i’l-kirâm kebîrü’l-küberâ’i’l-fihâm Cezâyir-i [Bahr-i Sefîd] livâsı beyi Memi Bey b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr mükâtebeyi ikrâra vekâleti Sinan b. Abdullah ve Mehmed b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-kuzât mevlânâ Mehmed Efendi b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terif olan, çok uzun boylu, açık kaşlı, koyun gözlü, başında eser-i cerh bulunan Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Nikola v. Anton nâm abd-i memlûkünü târih-i hâze’l-kitâbdan dört sene tamâmına hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Abd-i mezbûr da kitâbet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Sinîn-i mezkûre hizmetini edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Muharremi’l-harâm sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: Behram Kethüdâ b. Abdullah, Cafer Kethüdâ b. Abdullah, el-Hâc Selâmi b. Mehmed, Süleyman b. Abdullah, Hasan Ağa b. Abdullah, Süleyman Bey b. Abdullah

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 310 - Hüküm no: 475 - Orijinal metin no: [112b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

476. Hüküm

Cezayir Beyi Memi Bey’in Frenk asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Mefharü’l-ümerâ’i’l-kirâm kebîrü’l-küberâ’i’l-fihâm Cezâyir livâsı beyi Memi Bey b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr mükâtebeyi ikrâra vekâleti Sinan b. Abdullah ve Mehmed b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-kuzât mevlânâ Mehmed Efendi b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, Efrenciyyü’l-asl, başının sağ yanında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Sipar b. Donato nâm abd-i memlûkünü beş sene tamâmına hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Abd-i mezbûr da kitâbet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Vâki‘ ikrâr gulâm-ı mezbûr tarafından tasdîk edildi. Sinîn-i mezkûre hizmetini edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Muharremi’l-harâm sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Bey b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 310 - Hüküm no: 476 - Orijinal metin no: [113a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

477. Hüküm

Selânik Beyi Murad Bey’in Portekiz asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Matropilye deyû meşhûr medîne-i Selânik’in sâbık beyi olan mefharü’l-ümerâ’i’l-kirâm zü’l-kadri ve’l-ihtirâm Murad Bey b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr mükâtebeyi ikrâra vekâleti Ali b. Hasan ve Murad Çavuş b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Cafer Bey b. Abdullah, müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, sarışın, elâ gözlü, sağ kaşında ve sağ gözünde eser-i cerh bulunan, Portugaliyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Lizbonlu Manuel v. Anton nâm abd-i memlûkünü altı sene tamâmına hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Abd-i mezbûr da kitâbet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Sinîn-i mezkûre hizmetini edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Muharremi’l-harâm sene 1000.

Şuhûdü’l-hâl: ...’l-vekâle?, Sefer Çelebi b. Ferhad, Mahmud b. Ahmed, Hasan b. Mustafa, Hüsrev b. Abdullah, Ali Çelebi el-Kâtib, Ahmed Ağa b. Abdullah, Hasan Bey b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 311 - Hüküm no: 477 - Orijinal metin no: [113a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

478. Hüküm

Hristo v. Simo’nun, Ali b. Abdullah’a borcunu ödediği

Mahmiye-i Galata’da Bereketoğlu mahallesinde sâbıkan müteveffâ kasab Ömer’in sagīr ve sagīresine vasiyy-i muhtâr olan Ali b. Abdullah, Karaköy kasablarından Hristo v. Simo nâm zimmîden hak taleb edip meclisi şer‘-i şerîfe ihzâ[r] ve mahzarında takrîr-i kelâm eyledi ki mahalle-i merkūmede müteveffâ olan mezbûr Ömer’in mezkûr olan Hristo zimmetinde sekiz bin akçesi vardır taleb ederim suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl merkūm Hristo cevâb verdi ki fi’l-vâki‘ mezbûr Ömer’in bende sekiz bin [akçesi] var idi lâkin hâl-i hayâtında kendiye bi’t-tamâm teslîm eyledim dedikde mezkûr Ali inkâr eyleyip sıdk-ı makāline beyyine taleb etmeğin udûl-i müslimînden Ahmed b. Abdullah ve Mustafa b. Abdullah el-Cündî ve Kasım b. Abdullah er-Râcil ve Receb b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırûn olup fi’l-vâki‘ mezbûr Hristo meblağ-ı mezkûru hâl-i hayâtında merkūm Ömer’e teslîm eyledi bu husûsa şâhidleriz ve şehâdet dahi ederiz deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup yed-i tâlibe bu vesîka-i enîka vaz‘ olundu.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdullah, Yusuf Reis b. Mehmed, Ahmed b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Mustafa b. Ali ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 311 - Hüküm no: 478 - Orijinal metin no: [113a-3])﻿

﻿

﻿

479. Hüküm

İbrahim Ağa’nın kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Fahrü’l-a‘yân İbrahim Ağa b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr mükâtebe ikrârına vekâleti Sinan b. Abdullah ve Mehmed b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan mevlânâ Mehmed Efendi meclisi şer‘a hâzır olup, müvekkili mezbûrunun, çok uzun boylu, açık kaşlı, koyun gözlü, sarışın, üst dudağında eser-i cerh olan hâmil-i hâze’l-kitâb Maçuka v. Anton nâm abd-i memlûkünü dört sene tamâmına hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Abd-i mezbûr da kitâbet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Sinîn-i mezkûre hizmetini edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Muharremi’l-harâm sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: Receb Ağa b. Hasan Paşa, Hasan Bey b. Abdullah, Cafer Kethüdâ b. Abdullah, Bayram Kethüdâ b. Abdullah, Rüstem Ağa b. Abdullah, Osman Ağa b. Abdullah, el-Hâc Selâmi b. Abdullah, Cafer Bey ez-Za‘îm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 312 - Hüküm no: 479 - Orijinal metin no: [113b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

480. Hüküm

Cezayir-i Bahr-i Sefîd Beyi Memi Bey’in kölesini mükâtebe yoluyla azat ettiği

Fahrü’l-ümerâ’i’l-kirâm kebîrü’l-küberâ’i’l-fihâm zü’l-kadri ve’l-ihtirâm Memi Bey b. Abdülmennân kıbelinden âti’z-zikr mükâtebe ikrârına vekâleti Sinan b. Abdullah ve Mehmed b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan mevlânâ Mehmed Efendi meclisi şer‘a hâzır olup, müvekkili mezbûrunun, orta boylu, açık kaşlı, koyun gözlü, Efrenciyyü’l-asl, sol kaşı üzerinde eser-i cerh olan hâmil-i hâze’l-kitâb Marcil v. Françesko Anton nâm abd-i memlûkünü beş sene tamâmına hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Abd-i mezbûr da kitâbet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Sinîn-i mezkûre hizmetini edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. İşbu akd, emîr-i mûmâ-ileyhin gulâm-ı mezbûr yedinden râyicü’l-vakt on bin akçe ahz ü kabz etmesinden sonra vâki‘ oldu. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Muharremi’l-harâm sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: Receb Ağa b. Abdullah, Hasan Bey b. Abdullah, Cafer Kethüdâ b. Abdullah, Bayram Kethüdâ b. Abdullah, Rüstem Ağa b. Abdullah, Osman Ağa b. Abdullah, el-Hâc Selâmi b. Abdullah, Cafer Bey ez-Za‘îm ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 312 - Hüküm no: 480 - Orijinal metin no: [113b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

481. Hüküm

âlime ve Hatice adlı kadınların Rus asıllı kölelerini azat ettikleri

Bundan akdem Tomtom mahallesinde fevt olan Hasan Çelebi b. Abdullah’ın zevcesi Âlime bt. Mahmud ve müteveffâ-yı mezbûrun kızı Hatice bt. Hasan kıbellerinden hasm-ı şer‘-i câhid mahzarında âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Ali b. Hüsrev el-Müezzin ve Mahmud b. İbrahim Reis-i sultânî nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Mahmud Bey b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, mezbûre müvekkillerinin, müteveffâ-yı mezkûrdan kendilerine intikāl eden, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Rûsiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Nazenin bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkelerini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti’r-rabbi’r-rahîm “yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm”, âzâd ve tahrîr ettiklerini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Muharremi’l-harâm sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Abdullah, Mustafa Çelebi el-İmâm, Hamza b. Abdullah, Muhsin Çelebi b. Hâşim, el-Hâc Receb.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 313 - Hüküm no: 481 - Orijinal metin no: [113b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

482. Hüküm

Ümmî Hâtun bt. Abdullah’ın mülkünün vârisler arasında paylaşıldığı

Hâric-i Galata’da Kazasker câmi‘-i şerîfi sâkinelerinden olup hacc-ı şerîfde vefât eden Ümmî Hâtun bt. Abdullah’ın asabiyye-i sebebiyye tarîki üzre vârisi olan Mürüvvet bt. Cafer nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde Mehmed Çelebi b. İbrahim [nâm] kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm edip müteveffât-ı mezkûrenin verâseti bana ve birâderlerim Mehmed ve Hüseyin’e ve mezkûr Mehmed[’e] münhasıra iken mahalle-i mezkûrede vâki‘ inde’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd olan müteveffât-ı merkūmenin menzilin mezkûr Mehmed Çelebi mecmû‘an zabt ve kabz etmişdir. Bi-hasebi’ş-şer‘i’l-kavîm menzili mezkûrdan hissem ifrâz olunmasın taleb ederim dedikde mezkûr Mehmed Çelebi bi’l-muvâcehe cevâb verip fi’l-vâki‘ müteveffât-ı merkūmenin verâseti merkūmûn Mürüvvet ve Mehmed ve Hasan’a ve bana münhasıradır. Ve menzili mezkûrun cümlesi benim yedimdedir. Lâkin müteveffât-ı merkūme cümle malının sülüsünü vasiyyet edip Rüstem nâm şahsı vasiyy-i muhtâr edip o dahi sülüs vesâyeti isbât ettikden sonra menzili mezkûrun sülüsünü vasiyy-i muhtârdan iştirâ eyleyip ve mezkûrân Mehmed ve Hüseyin’in hisse-i şâyi‘aların kendilerden iştirâ eyledim. Menzili mezkûrda ancak mezbûr Mürüvvet’in hissesi kalmışdır demeğin merkūm Mürüvvet dahi vech-i meşrûh üzre menzili mezkûrun südüsüne râzı olmağın tarafeynin rızâlarıyla hâssa mi‘mârlarından Mustafa b. Cafer nâm kimesne ile ve ehl-i vukūfdan zeyl-i kitâbda mastûr olan kimesneler ile menzili mezkûrun üzerine varıldıkda evvelâ binâsı bennâ zirâ‘ı ile tahmîn olundukda arzı on altı zirâ‘, tûlü on yedi zirâ‘ olmağın teseddüs olundukda binânın arzından iki buçuk zirâ‘ dört parmak olup on yedi zirâ‘ tûle darb olundukda cem‘an südüsü kırk beş zirâ‘ olup ol mikdâr zirâ‘ binâ ifrâz olunmak lâzım olucak binânın cânib-i şarkīsinden bed’ olundukda iki buçuk zirâ‘ ve dört parmak arzı nerdübâna muttasıl olan dizmiye? müntehî olup tûlen dahi cânib-i şimâlîsinden kıble cânibinde damlalığa müntehî olup ol mikdâr binâ iki fevkānî evi ve bir kenîfi ve tahtânî evi ve fevkānî altında bir mâ’-ı bi’ri müştemildir. Ve arz-ı hâliye dahi zirâ‘-ı mezbûr ile tahmîn olundukda cânib-i şimâlde vâki‘ olan bahçenin arzı yirmi beş, tûlü yirmi dört zirâ‘ olup yirmi beş[in] yirmi dörde darbı ile cem‘an altı yüz yetmiş beş zirâ‘ olur. Ve cânib-i şarkīsinde vâki‘ olan arz-ı hâliyenin arzı dokuz zirâ‘ tûlü ve on dört zirâ‘ olup bu dahi darbıyla yüz otuz zirâ‘ olup zikr olunan beş yüz yetmiş beş zirâ‘la yüz otuz zirâ‘ cem‘ olundukda cümle arz-ı hâliyesi yedi yüz beş olup onun südüsü yüz on yedi buçuk zirâ‘ olup binânın mezkûr Mürüvvet’e verilmeyen cânibi ona verilenden eşref olmağın onun şerefiyyeti için dahi arz-ı hâliyeden zikr olunan mi‘mâr ve ehl-i vukūf kimesneler iki yüz kırk dört dahi verilmek lâzımdır dedikleri ecilden arz-ı hâliyeden mezkûr[e] Mürüvvet’in mecmû‘ hissesi üç yüz altmış bir zirâ‘ olup ona ta‘yîn olundu ki cânib-i şarkīsi Mustafa b. [114b] Abdullah mülküne ve cânib-i garbîsi ba‘zen kendiye ta‘yîn olunup zikr olunan binâya mutasarrıf ve ba‘zen şerîki olan mezkûr Mehmed mülküne ki nişânı kendiye ta‘yîn olunan binânın cânib-i şarkīsinden doğru inip gidip ayva ağacına ve anda erik ağacına müntehî olur. Ve cânib-i kıbelîsi Memi Reis mülküne ve cânib-i cenûbu mezâristana müntehî[dir]. Vech-i mezkûr tahdîd olan binâ ve arz-ı mezkûr Mürüvvet’e ifrâz olunup mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb ve tahrîr olundu ki lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâsıtı Muharremi’l-harâm li sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: Nasuh b. Abdullah, Mehmed Reis b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 313 - Hüküm no: 482 - Orijinal metin no: [114a-1])﻿

﻿

﻿

483. Hüküm

Samarya v. Salamon adlı Yahudi’nin Mehmed Bey’de alacağı olduğu

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Hâce Paşa mahallesi sükkânından Rüstem Paşa câmi‘i hâfızı Mehmed b. Mehmed ve Mahmud b. İlyas meclisi şer‘a hâzırân olup, Biga livâsında bundan akdem fevt olan Mehmed Bey b. Abdi’nin Belkıs nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Mehmed b. Cafer mahzarında ve âti’z-zikri münkirîn olan müteveffâ-yı mezbûrun zevceleri Hatice Hâtun bt. Abdullah ve Fâtıma bt. Abdullah kıbellerinden ve müteveffâ-yı mezbûrun kız karındaşı Safiye bt. Abdi Bey kıbelinden husûs-ı âti’z-zikri istimâ‘a vekâleti bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an sâbit olan kāid-i sultânî İbrahim Çavuş b. Mustafa mahzarında, bâ‘is-i hâze’l-kitâb hekîm-i sultânî Samarya v. Salamon el-Yahudi’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûrun, müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde müşterâ-i makbûz mal bahâsından râyicü’l-vakt dört bin iki yüz akçe hakkı vardır. Müdde‘î-i mezbûra meblağ-ı merkūmu kısmen veya tamâmen almadığına ve bi vechin mine’l-vücûh merhûmun zimmetini ibrâ etmediğine dâir Tevrat’ı inzâl eden Allahü Te‘âla adına yemîn verilmesinden sonra ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmasından sonra hâkim-i muvakki‘ şehâdetleri mûcebince meblağ-ı mezbûrun müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtından edâsına hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Muharremi’l-harâm sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: Celal Çelebi b. Seyyid Mustafa, Abdülkādir b. Hacı, Ahmed Çelebi b. Hacı, Mustafa b. Ali.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 314 - Hüküm no: 483 - Orijinal metin no: [114b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

484. Hüküm

Makrina bt. Norens adlı zimmiyenin Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Makrina bt. Norens nâm zimmiye meclisi şer‘-i şerîfe hâzıra olup orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Rûsiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Marko bt. Kosta nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li tahfîfi azâbihi’l-elîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Muharremi’l-harâm sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Çelebi b. İskender, Ali b. Abdullah, Mustafa b. Ali ve gayruhüm

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 315 - Hüküm no: 484 - Orijinal metin no: [114b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

485. Hüküm

Yakamo v. Nikola adlı zimmînin Rus asıllı cariyesini azat ettiği

Yakamo v. Nikola nâm zimmî meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sağ kaşında eser-i cerh bulunan, Rûsiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Yakalina v. Yavlo nâm câriye-i memlûkesini hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li tahfîfi azâbihi’l-elîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Câriye-i merkūme bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Muharremi’l-harâm sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Çelebi b. İskender, Ali b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Gazbura v. Anton ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 315 - Hüküm no: 485 - Orijinal metin no: [115a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

486. Hüküm

Cezayir-i Bahr-i Sefîd Beyi Memi Bey’in kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Emîrü’l-ümerâ’i’l-kirâm kebîrü’l-küberâ’i’l-fihâm zü’l-kadri ve’l-ihtirâm sâbık Cezayir-i [Bahr-i Sefîd] livâsı beyi Memi Bey b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr mükâtebeyi ikrâra vekâleti Sinan b. Abdullah ve Mehmed b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Mehmed Efendi meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terif olan, çok uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın hâmil-i hâze’l-kitâb Yakamo v. Tomaso nâm abd-i memlûkünü târih-i hâze’l-kitâbdan beş sene tamâmına hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Abd-i mezbûr da kitâbet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Sinîn-i mezkûre hizmetini edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Muharremi’l-harâm sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: Bayram Kethüdâ b. Abdullah, Hüsrev Bey b. Abdullah, Cafer Bey b. Abdullah, Süleyman Bey b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 316 - Hüküm no: 486 - Orijinal metin no: [115a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

487. Hüküm

Bayram Kethüdâ’nın kölesini azat ettiği

Mefharü’l-ekâbir ve’l-a‘yân Bayram Kethüdâ b. Abdülmennân kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Sinan b. Abdullah ve Mehmed b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan mevlânâ Mehmed Efendi meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, çok uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, beyaz sakallı, sağ eli şehâdet parmağında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Françesko v. Sanso nâm abd-i memlûkünü hasbeten li’llâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm yevme lâ yenfe‘u mâlün velâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mevsûf-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Abd-i merkūm bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Muharremi’l-harâm sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mefharü’l-ümerâ’i’l-kirâm Hazreti Memi Paşa, Hüseyin Ağa b. Abdullah, Süleyman Bey b. Abdullah, Hüsrev Bey b. Abdullah.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 316 - Hüküm no: 487 - Orijinal metin no: [115a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

488. Hüküm

Cezayir-i Bahr-i Sefîd Beyi Memi Paşa’nın Frenk asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Emîrü’l-ümerâ’i’l-kirâm kebîrü’l-küberâ’i’l-fihâm zü’l-kadri ve’l-ihtirâm sâbık Cezâyir-i [Bahr-i Sefîd] livâsı beyi Hazreti Memi Paşa b. Abdülmennân kıbelinden âti’z-zikr mükâtebeyi ikrâra vekâleti Sinan b. Abdullah ve Mehmed b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Mehmed Efendi meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, açık kaşlı, koyun gözlü, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Cuvan Pecon v. Anton nâm abd-i memlûkünü târih-i hâze’l-kitâbdan dört sene tamâmına hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Abd-i mezbûr da kitâbet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Sinîn-i mezkûre hizmetini edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Muharremi’l-harâm sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 317 - Hüküm no: 488 - Orijinal metin no: [115b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

489. Hüküm

Cezayir-i Bahr-i Sefîd Beyi Memi Paşa’nın Frenk asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Emîrü’l-ümerâ’i’l-kirâm kebîrü’l-küberâ’i’l-fihâm zü’l-kadri ve’l-ihtirâm sâbık Cezâyir livâsı beyi Hazreti Memi Paşa b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr mükâtebeyi ikrâra vekâleti Sinan b. Abdullah ve Mehmed b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan mefharü’l-kuzât mevlânâ Mehmed Efendi b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, açık kaşlı, koyun gözlü, sakallı, buğday tenli hâmil-i hâze’l-kitâb Françesko v. Cuvan Anton nâm abd-i memlûkünü târih-i hâze’l-kitâbdan dört sene tamâmına hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Abd-i mezbûr da kitâbet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Sinîn-i mezkûre hizmetini edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Muharremi’l-harâm sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: es-Sâbikūn

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 317 - Hüküm no: 489 - Orijinal metin no: [115b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

490. Hüküm

Cezayir-i Bahr-i Sefîd Beyi Memi Paşa’nın İspanyol asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Emîrü’l-ümerâ’i’l-kirâm kebîrü’l-küberâ’i’l-fihâm zü’l-kadri ve’l-ihtirâm sâbık Cezâyir livâsı beyi Memi Paşa b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr mükâtebeyi ikrâra vekâleti Sinan b. Abdullah ve Mehmed b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan mefharü’l-kuzât mevlânâ Mehmed Efendi b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, açık kaşlı, koyun gözlü, İspanyaviyyü’l-asl, başında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Cuvan v. Duka nâm abd-i memlûkünü târih-i hâze’l-kitâbdan beş sene tamâmına hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Abd-i mezbûr da kitâbet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Sinîn-i mezkûre hizmetini edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi.

Şuhûdü’l-hâl: Mefharü’l-müderrisîn Mehmed Çelebi, es-Sâbikūn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 317 - Hüküm no: 490 - Orijinal metin no: [115b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

491. Hüküm

Sâliha bt. Hızır Bey’in terekesi

Muhallefâtü’l-merhûme Sâliha bt. Hızır Bey el-müteveffâtü bi mahalleti Tahtakadı min mahallâtı Kasımpaşa hârici mahmiyeti Galata an ibnin sagīrin Mustafa b. Nasuh ve zevcin Piyâle b. Abdullah el-vâki‘. Fî evâhiri Zilhicceti’ş-şerîfe li sene tis‘a ve tis‘în ve tis‘a mi’e. El-mübâye‘ât Yastık beyaz 49 Yastık köhne 21 Tencere 55 Sahan-ı sürh, 2 aded 140 Tepsi sagīr 20 Kutu 11 Tafta-i zıbın mâî 43 Makrama-i saçaklı, 2 aded 120 Pirâhen-i hamam 84 Yastık 35 Minder köhne 22 Kazgan sagīr 81 Sahan sagīr, 2 aded 24 Şamdan 50 Bohça-i münakkaş 29 Bohça-i münakkaş 145 Nezkeb, 2 aded 122 Kaftan, atlas-ı mâî 1160 Yastık 32 Döşek yüzü beledî 101 Tepsi-i börek 60 Leğen-i hamam 102 Çarşaf 52 Arakiyye, serâser 145 Makrama 44 Makrama saçaklı 51 Tepsi-i behti?, 2 aded 81 Döşek 175 Kaliçe köhne 47 Sini-i nühâs 265 Peşkir beyaz 51 İplik-i pâre 31 Yorgan-ı beledî 72 Seccâde 187 Sahan-ı sürh, 2 aded 138 Ocak perdesi 19 Çarşaf 26 Döşeme-i hamam 101 Sandık, 2 aded 730 Kılıf-ı minder 50 Yastık 51 Kilim köhne 6 Diğer köhne kilim 4 Diğer kilim köhne 10 Tencere 71 Sahan-ı sürh, 2 aded 140 Tepsi-i sürh, 2 aded 100 Sahan-ı sürh, 2 aded 140 Tas 27 Kirpas 130 Makrama-i alaca 60 Kuşak beyaz münakkaş 610 Kılıf-ı döşek 89 Yastık 26 Sahan, 2 aded 115 Def‘a sahan, 2 aded 107 Sahan-ı sagīr, 1 aded 45 Tepsi 18 Balin-i Rûy 31 Çarşaf 39 Futa-i hamam, siyah 141 Bohça münakkaş 180 Edik 22 Minder-i beledî 23 Yastık 41 Kaliçe 130 Tâbe, 2 aded 35 Sahan-ı sürh ma‘a serpûş 2 aded 188 İskemle 5 Keçe 7 Şamdan 33 Balin-i Rûy 16 Makrama münakkaş 90 Kılıf-ı fânus 99 Miyânbend harîr-i zerd 305 Kilim köhne 3 Minder 45 Leğen ma‘a ibrik 90 Tepsi sagīr 8 Sahan-ı sürh ma‘a serpûş 182 Tepsi 26 Futa 20 Minder 45 Leğen ma‘a ibrik 90 Tepsi-i sagīr 8 Balin-i Rûy 90 Arakiyye-i serâser 109 Mir’ât 32 Çuha-i lâciverd 740 Kaftan, atlas-ı sürh 760 Döşek-i beledî 240 Tencere 58 Sahan-ı sürh, 2 aded 140 Hamam tası 16 Peşkir köhne 24 Astın-ı serâser 144 Cam tası 31 Hâtem 127 Lü’lü-i hurde mangal, 12 aded 420 Lü’lü-i vasat mangal, 8 aded 1380 An bahâ-i hâne 23.200 Zimmeti zevc, meblağ 3000 Def‘a an zimmeti zevc ani’n-nikâh meblağ 1000 Yekûn 39.978 [116b] Minhâ ihrâcât Dellâliyye 713 Hammâliyye 66 Kirâ-i dükkân 30 Dîdebâniyye 500 Kalemiyye-i kâtib-i kassâm, meblağ 240 Kalemiyye-i kâtib-i emîn, meblağ 250 İhzâriyye 70 Berâ-yı resm-i kısmet ve hücec-i sicillât, meblağ 1500 Vasiyyeti sâbite, meblağ 6000 Yekûn 9370 El-Bâkī 30.607 Hisse-i zevc 7651 Hisse-i ibn 22.956 Sümme mâte Mustafa el-mezkûr ve lem yebkī lehû vâris-i sivâ beytülmâl Asl-ı mâl 22.956 Minhâ berâ-yı techîz ve tekfîn, meblağ 500 Berâ-yı müjde, meblağ 400 Yekûn 900 El-Bâkī 22.056

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 318 - Hüküm no: 491 - Orijinal metin no: [116a-1])﻿

﻿

﻿

492. Hüküm

Vârislerin, ölen Sâliha bt. Hızır’ın terekesini beytülmal emininden teslim aldığı

Kasımpaşa’da Tahtakadı mahallesinde fevt olan Sâliha bt. Hızır’ın zevci ve vârisi olan Piyâle b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde mahmiye-i Galata ve tevâbi‘inde beytülmâl emîni olup merhûme-i mezkûrenin muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan Musa Çavuş b. Kaya nâm kimesne mahzarında ikrâr ve i‘tirâfla zevcem merkūme Sâliha’dan bana intikāl eden rub‘ hisse-i şer‘iyye yedi bin altı yüz elli bir akçe olmuşdur bi’t-tamâm ve’l-kemâl emîn yedinden meblağ-ı mezkûru alıp kabz eyledim husûs-ı mezkûra müte‘allik bi vechin mine’l-vücûh emîn-i merkūm ile da‘vâ ve nizâ‘ım yoktur dedikde mukırr-ı merkūmun ikrâr-ı meşrûhun emîn-i mezkûr bi’l-muvâcehe [tasdîk] ettikde mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb ve tahrîr olundu.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Hüseyin, Receb b. İsmail, üstâd Ali b. Mehmed, Hasan Bey b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 320 - Hüküm no: 492 - Orijinal metin no: [116b-1])﻿

﻿

﻿

493. Hüküm

Beytülmale intikal edip satılan evlerin parasının asıl sahiplerine iadesi

Kıdvetü’l-emâsil ve’l-akrân Galata hâssa beytülmâl emîni olan Musa Çavuş -zîde kadruhû- tevkī‘-i refî‘-i hümâyûn vâsıl olucak ma‘lûm ola ki sâbıkan beytülmâl-i hâssa emîni Abdullah Çavuş kapıma arz gönderip hâssa beytülmâl cânibinden zabt olunup ba‘dehû beytülmâl tarafından bey‘ olunan evler kadîmü’l-eyyâmdan bu seneye gelinceye vârisleri zuhûr ettikde bey‘ fesh olunmak emr-i şerîf ile men‘ olunmuş iken hâlâ beytülmâl-i hâssa tarafından füruht olunup hüccet verilmiş evleri taleb edip almak istedikleri ecilden beytülmâl cânibinden hâliyâ zabt olunan evler mezâd olundukda beytülmâlden bey‘ olunan evler, vârisleri zuhûr edip taleb ettiklerinde üslûb-ı sâbık üzre bahâsı verilmek üzre emr-i şerîf ricâsına bildirdiği sâbıkan sene sitte ve tis‘în ve tis‘a mi’e Cumâdelâhiri’nin yirmi sekizinde arz olundukda kānûn-ı kadîmle amel olunup beytülmâl cânibinden füruht olunan emlâk ve akārın akçesi verilmek emrim olmuşdur. Buyurdum ki hükm-i şerîfim vardıkda bu bâbda olan fermân-ı şerîfim mûcebince kānûn-ı kadîm[le] amel edip beytülmâl cânibinden kabz olunup cânib-i beytülmâlden kānûn üzre mirâren ve kirâren mezâd olundukdan sonra füruht olunan emlâk ve akārın vârisleri min ba‘d kānûn-ı kadîme muhâlif dahl ve ta‘arruz ettirmeyip onun gibi vârisleri dîvân-ı âlîde sâbit olan evlerin ve akārın bahâsın verilip min ba‘d emr-i şerîfe muhâlefet vaz‘ olunmayıp dâimâ bu vechile amel oluna ve işbu emr-i şerîfim kassâm-ı askerî sicillerine kayd-ı sicil olundukdan sonra her kim hâssa beytülmâl emîni olursa yedinde ibkā oluna şöyle biline. Tahrîren fî evâili Rebî‘ilevvel sene 999.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 320 - Hüküm no: 493 - Orijinal metin no: [117a-1])﻿

﻿

﻿

494. Hüküm

Apostol v. Dimitri, Yareş v. Yorgi ve Dimo v. Yani’nin, ölen Ömer b. Abdullah’a borçlu oldukları

Mahmiye-i Galata’da Bereketoğlu mahallesinde vefât [eden] Ömer b. Abdullah’ın sagīr ve sagīresine vasiyy-i muhtâr olan Ali b. Abdullah nâm kimesne Karaköykapısı’nda mumculardan Apostol v. Dimitri ve Yareş v. Yorgi ve Dimo v. Yani nâm zimmîleri meclisi şer‘-i şerîfe ihzâ[r] ve mahzarında takrîr-i kelâm edip müteveffâ-yı merkūm Ömer’in mezbûr zimmîler zimmetinde altı bin akçesi vardır taleb ederim suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl mezbûrûn zimmîler fi’l-vâki‘ mezbûr Ömer’in bizim zimmetimizde altı bin [akçesi] var idi lâkin hâl-i hayâtında kendiye beş bin beş yüz akçesin edâ ettik. Meblağ-ı merkūmdan ancak bizim zimmetimizde beş yüz akçe hakkı kalmışdır dedikde merkūm Ali b. Abdullah inkârla cevâb vermeğin mezkûrûn zimmîlerin da‘vâsına mutâbık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Ahmed b. Abdullah ve Mustafa b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı merkūm Ömer’e hâl-i hayâtında merkūmûn zimmîler meblağ-ı mezbûrdan beş bin beş yüz akçesin edâ etmişlerdir. Bu husûsa şâhidiz, şehâdet-i şer‘iyye dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup mûcebiyle hükm olunup li ecli’t-temessük bu vesîka ellerine vaz‘ olundu.

Şuhûdü’l-hâl: Ferhad Ağa b. Ahmed, İbrahim b. Mustafa, Mustafa b. Mehmed, Mehmed b. (…), Mustafa b. Ali.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 321 - Hüküm no: 494 - Orijinal metin no: [117a-2])﻿

﻿

﻿

495. Hüküm

Miras yoluyla intikal eden bir ev üzerindeki anlaşmazlığın giderilmesi

Akzâ kuzâti’l-müslimîn ve evlâ vülâti’l-muvahhidîn, ma‘denü’l-fazli ve’l-yakīn. Hüccetü’l-hakkı ale’l-halki ecma‘în. Vâris-i evliyâ-i ve’l-mürselîn el-muhtas bi mezîd-i inâyeti’l-meliki’l-mu‘în. Mevlânâ Galata kadısı -zîde fazluhû- tevkī‘-i refî‘-i hümâyûnum vâsıl olucak ma‘lûm ola ki dârende-i hümâyûn Mustafa nâm kimesne ile Zeynî ve Aynî ve Fahri nâm hâtunlar Dergâh-ı mu‘allâm’a âdem gönderip şöyle arz eylediler ki taht-ı kazânızda Yolcuoğlu mahallesinde Mehmed nâm kimesne ile dedelerinden intikāl eden ma‘lûmetü’l-hudûd (…) olan mülk evini bunlar bey‘ eylemek istedikde mücerred bey‘ ettirmeyip cümle kendi tasarruf eylemek için mezbûr Mehmed müteveffâ-yı mezbûr dedem bana şart-ı vakf eylemişdir deyû vakıf olmayıp elinde bir vechile temessükü yoğ iken ve bu bâbda bunların ellerinde fetvâları dahi var iken evler cümle hilâf-ı şer‘-i şerîf cebren alıp te‘addî eylemiş buyurdum ki hükm-i şerîfimle vardıklarında husamâyı berâber görüp bu husûsu bundan akdem bir def‘a şer‘ ile fasl olunmayıp bilâ özr-i şer‘î on beş yıl mürûr etmiş değil ise onat vechile hak üzre teftîş ve tefahhus edip göresiz fi’l-vâki‘ kaziyye arz eyledikleri gibi ise ol bâbda muktezâ-yı şer‘-i şerîf-i kavîm ile amel edip ba‘de’s-sübût şer‘ ile menzilde olan haklarını bunlara alıveresiz şer‘-i şerîfe muhâlif mezbûr Mehmed[’e] ol vechile te‘allül ve nizâ‘ ettirmiyesiz. mütemerridi seğidip? muhtâc-ı arz olanları yazıp bildiresiz tekrâr bu husûs için şikâyet olunmalı etmiyesiz şöyle bilesiz ve ba‘de’n-nazar bu hükm-i hümâyûnu ellerinde ibkā edip alâmet-i şerîfime i‘timâd kılasız. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilevvel sene 999.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 322 - Hüküm no: 495 - Orijinal metin no: [117b-1])﻿

﻿

﻿

496. Hüküm

Borç nedeniyle dükkanın Ferhad b. Abdullah’a satıldığı

Bundan akdem mahmiye-i Galata mahallâtından Bereketoğlu mahallesinde fevt olan Ömer nâm kimesnenin Mehmed ve Râziye nâm sagīreynine vesâyeti nehc-i şer‘î üzre sâbit olan vasiyy-i muhtâr Ali b. Abdullah ve müteveffâ-yı mezbûrun Osman nâm oğlu hâzırân olup müteveffâ-yı merkūmdan irs-i şer‘le intikāl eden, mahmiye-i Galata müzâfâtından Karaköy nâm mevzi‘de vâki‘, merhûm Çakır Ağa evkāfından olup vakf-ı mezbûra ödenen icâresi şehrî yüz yirmi akçe bulunan (…) ve iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘ dükkânı cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla râyicü’l-vakt otuz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla hâmil-i hâze’l-kitâb zevvâk-ı sultânî Ferhad b. Abdullah’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiklerini asâleten ve vesâyeten ikrâr eylediler. O da iştirâ edip vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. İşbu mübâye‘a, müteveffâ-yı mezbûr üzerine dükkânı bey‘ etmeksizin edâsı mümkün olmayan düyûn-ı kesîre sâbit olmasından ve dükkânın mecâlis-i tâlibin ve mehâfil-i râgıbîne arz olunup semenin meblağ-ı mezkûrda tekarrür etmesinden sonra vâki‘ oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Muharremi’l-harâm sene elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Abdullah, Ali Bey b. Ahmed, Mustafa b. Ali, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 322 - Hüküm no: 496 - Orijinal metin no: [117b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

497. Hüküm

Kıbrıs tüccarından Şahin Ağa’ya ödenecek olan penbe bedeli

Bi’l-fi‘l Magosa azablar ağası olan fahrü’l-akrân Hüseyin Ağa meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup işbu sâhibü’l-kitâb kukla şekerhânesi emîni olan işbu hâmilü’l-kitâb Şâhin Bey b. Süvar mahzarında ikrâr ve i‘tirâf [edip] hâlâ Kıbrıs defterdârı olan iftihârü’l-emâcid ve’l-ekârim Bâli Efendi Hazretleri’nin tezkiresi mûcebince nefsi kukla penbesinden akçesin Kıbrıs hazînesi’ne teslîm etmek üzre bana füruht olan yirmi kantar penbeyi mezkûr Şâhin Ağa on kantar bir ve dahi on kantar bir def‘ada cümleten yirmi kantar penbe olur, bana bî-kusûr kukla mahzenine teslîm eyledi ben dahi alıp kabz eyledim akçesin, bu sene penbesin alan tâcirlere ne bahâ kat‘ ederlerse ol narh üzerine ben dahi Kıbrıs hazînesi’ne teslîm ederim deyû mukırr-ı mu‘terif olmağın mâ vaka‘a mezkûr Şâhin Ağa’ya talebiyle ketb ve imlâ olunup yedine vaz‘ ve def‘ olundu. Fî evâili Zilka‘deti’l-harâm sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Yusuf b. Abdullah, İbrahim Çavuş, Musa Bey er-Râcil, Aslan Bey ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 323 - Hüküm no: 497 - Orijinal metin no: [118a-1])﻿

﻿

﻿

498. Hüküm

Ölen Ömer b. Abdullah’ın Ferhad Bey’e olan borcunun, Anton v. İstefan’daki alacağından havale olunduğu

<

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 323 - Hüküm no: 498 - Orijinal metin no: [118a-2])﻿

﻿

﻿

499. Hüküm

Abdülkadir b. el-Hac Hasan’ın emanet olan parayı Mehmed b. Mahmud’a teslim ettiği

Abdülkādir b. el-Hâc Hasan[’da] ...?başının oğlunun akçesi emânet olup meclisi şer‘de vasî olan Mehmed b. Mahmud el-Müderris nâm kimesneye teslîm ol dahi kabz ettim dedi. Tahrîren fî evâili Rebî‘ilâhir sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Hüseyin el-...?, Mahmud b. İslam el-Müezzin?, Derviş b. Abdi Enderûn?, Haydar b. Hamza

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 324 - Hüküm no: 499 - Orijinal metin no: [118b-1])﻿

﻿

﻿

500. Hüküm

Noksan hüccet

Oldur ki Musa b. Nasuh nâm kimesnenin zevcesi Fâtıma Şerife bt. es-Seyyid Mehmed b. es-Seyyid Ali nâm hâtun mezbûr Musa yedinde silsilet-i Resûl ve silsilet-i es-Seyyid Mehmed b. es-Seyyid Ali el-mezbûr bulunup ol sülâle-i tâhireden işbu hâmilü’l-hurûf es-Seyyid Ali b. Es-Seyyid Mehmed b. Es-Seyyid Ali nâm kimesneye teslîm olundu ol dahi kabûl ve kabz ve tesellüm ettim dedikde kayd-ı sicil olundu. Tahrîren fî evâhiri Cumâdelûlâ 999.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud Çelebi b. İslâm el-Müezzin, es-Seyyid Mahmud b. es-Seyyid Yusuf, Ali Bey b. Abdullah, Derviş Çelebi b. Abdi el-Müezzin, Abdülkādir b. (…), Musli b. Ali, Mustafa b. Murad, Hüsrev b. Abdullah, es-Seyyid Ali b. es-Seyyid Hasan, Kurd b. Hasan ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 324 - Hüküm no: 500 - Orijinal metin no: [118b-2])﻿

﻿

﻿

501. Hüküm

Sâliha bt. Hızır’ın vasiyeti

Hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Tahta Kadı mahallesi imâmı Hasan Halîfe b. Kasım ve yine mahalle-i mezkûreden Osman b. Rıdvan nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfili dîn-i münîfe hâzırân olup mahalle-i merkūmede bundan akdem fevt olan merhûme Sâliha bt. Hızır’ın muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan ve husûs-ı âti’z-zikri inkâr eden mahmiye-i Galata’da vâki‘ beytülmâl-i hâssın emîni Musa Çavuş b. Kaya mahzarında, müteveffât-ı merhûmenin zevci, hâmil-i hâze’l-kitâb Piyâle b. Abdürrahim’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffât-ı mezkûre hâl-i hayâtı ve nefâz-ı tasarrufâtında râyicü’l-vakt altı bin akçelik sülüs-i malını techîz ve tekfîni ile kabri başında tilâvet-i Kur’ân’a, eyyâm-ı mu‘tâdede fukarâ için tabh-ı ta‘âma ve sâir vücûh-i hayrâta vasiyyet etti ve şer‘ ve maslahat îcâbı vasiyyetlerinin tenfîzi için müdde‘î-i mezbûru vasiyy-i muhtâr seçdi. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mû‘teber olmağın hâkim şehâdetleri mûcebince meblağ-ı merkūmun müteveffât-ı merhûmenin cemî‘ muhallefâtının sülüsünden edâsına hükm etti. Müdde‘î-i mezkûr, meblağ-ı mezkûru emîn-i merkūm yedinden ahz ü kabz ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, emîn-i mezkûr kıbelinden bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilhicceti’ş-şerîfe sene 999.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Abdullah, Receb b. İsmail, üstâd Ali b. Mehmed, Hasan Bey b. Abdullah, el-Hâc Ali b. Abdullah ve gayruhüm.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 325 - Hüküm no: 501 - Orijinal metin no: [118b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

502. Hüküm

Noksan hüccet

Sâliha bt. Murad nâm Yeniçeri Ferruh b. Abdullah nâm kimesneye izin verildi.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 325 - Hüküm no: 502 - Orijinal metin no: [119a-1])﻿

﻿

﻿

503. Hüküm

İbrahim Çavuş’un kassama üç bin akçe verdiği

(…) kassâmına üç bin akçe verdim deyû İbrahim Çavuş’un i‘tirâfı kayd-ı işâret olundu.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 325 - Hüküm no: 503 - Orijinal metin no: [119a-2])﻿

﻿

﻿

504. Hüküm

Ölen Musli’nin gediğinin oğluna verilmesi

Galata kassâmı el-mükerrem Ba‘de’s-selâm inhâ ve i‘lâm olunan budur ki Mukaddemâ Galata’da kısmet-i askeriyye muhzırı olup vefât eden Musli nâm kimesnenin gediği sagīr oğlu Mehmed’e tevcîh olunmuşdur. Lâkin hizmete kādir olmamağla muhzırlar mâbeyninde olan âdetleri üzre rûz-ı merre düşen hisseciğini anda olan muhzırlar vermekden imtinâ‘ ederlermiş mektûb vusûl buldukda sagīr-i mezbûrun hisseciğini rûz-ı merre alıverip bu husûsda kimesneye ta‘annüd ve muhâlefet ettirmiyesiz. Bâkī es-selâm Ketebehü’l-hakīr Zekeriyya

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 325 - Hüküm no: 504 - Orijinal metin no: [119a-3])﻿

﻿

﻿

505. Hüküm

Mustafa b. Yakub’un Abaza asıllı cariyesini azat ettiği

<

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 326 - Hüküm no: 505 - Orijinal metin no: [119a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

506. Hüküm

Hatice bt. Mehmed’e annesi Nazenin’in vasi tayin olduğu

Nâzenin nâm hâtunun kızı sagīre Hatice bt. Mehmed[’e] vasi[yye] olmuş Şerif Efendi zamânında.

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 326 - Hüküm no: 506 - Orijinal metin no: [119a-5])﻿

﻿

﻿

507. Hüküm

Hacı Hasan’ın terekesini Musa Çavuş’un kabzettiği

Fî gurreti Muharremi’l-harâm ilâ gurreti’s-Saferi’l-muzaffer ...? Musa Çavuş li kabzı muhallefâti’l-müteveffâ Hacı Hasan bi kurbi Malta ...? Çavuş (...).

(GALATA15 - cilt: 34, sayfa: 326 - Hüküm no: 507 - Orijinal metin no: [119a-6])﻿

﻿