Dune Evreni Zaman Çizgisi

Unutulmaz bilimkurgu eserlerinin tamamı da, aynı zamanda yarattıkları derin kurguları, ustaca hazırlanmış zaman çizgileri, ayrıntılarıyla işlenmiş farklı karakter, kültür ve toplum tasvirleri ile öne çıkarlar. Anlatılan evrene dair örülmüş bu incelikli kurgu, hem yapıtın ciddiyetini arttırması ve hem de okuru içine çekebilmesi açısından son derece önemlidir. Saydığımız tüm bu unsurlar, ölümsüz bilimkurgu yazarı Frank Herbert‘in efsanevi Dune serisinde layıkıyla karşılığını bulmuştur.

Romanları okumaya başladığınızda kendinizi o kadar farklı bir terminoloji içinde buluyorsunuz ki, bu yeni terminolojiyi öğrenmeniz uzun zaman alabiliyor. Eğer bu terminolojiyi tam olarak anlamak istiyor ve bolca da zamanınız olduğunu düşünüyorsanız, 1983 yılında Dr. Willis E. McNelly tarafından hazırlanmış olan Dune Ansiklopedisi’ni okuyabilirsiniz. Bu ansiklopedi, Dune evreni içinde yer alan ve bize yabancı diyebileceğimiz tüm terimleri tek tek açıklamakla kalmıyor, aynı zamanda genel hatlarıyla Dune Evreni’nin detaylı bir zaman çizgisini de barındırıyor. Bu zaman çizgisini, Dune evreninin kavranması açısından oldukça bilgilendirici bulduğumuzdan ötürü, sizler için bir çevirisini hazırlama gereği duyduk.

LONCA’DAN ÖNCE

19000 – 16500 – Terra’da ilk uygarlıklar.

16500 – Aleksandr, İLK İMPARATORLUĞU kurar.

16400 – 16000 – ROMA İMPARATORLUĞU gelişir ve Çin hariç bilinen dünyayı işgal eder; ki Çin de 14400‘e kadar direnebilecektir.

15800 – İmparatorluğun başkenti, küçük asi ve cihat gruplarının geri çekilmesinden önce Byzantium‘a taşınır.

14700 – 14608 – BÜYÜK MÜCADELE. İmparatorsuz bir yüzyıl.

14608 – Madrid, Amerika’yı keşfi ile İmparatorluk Tahtını ele geçirdi.

14512 – İNGİLİZ KANALI SAVAŞI – İmparatorluk Tahtı Londra’nın eline geçer.

14500 – 14200 – BULUŞLARIN ALTIN ÇAĞI: Radyo, televizyon, atom parçaları, roketler, genetik ve bilgisayar teknolojisinin gelişimi.

14255 – İlk atom, taşralılara karşı kullanıldı. İmparatorluk Tahtı Washington‘a taşındı.

14100 – 13600 – KÜÇÜK BİR KOLONİLEŞME – Güneş Sistemi kolonileşir ve Terra nüfusu sonunda 20’ye bir üstün gelir.

13402 – Ceres, Terra’ya göktaşı çarpması sonucu İmppatatorluk Tahtını ele geçirdi.

13402 – 13399 – Terra’dan hazinelerin kurtarılışı.

13360 – Terra’nın bir kısmı İmparator’un emriyle tekrar yetiştirilmeye başlandı.

13004 – DESTEK – NULİFİKASYON EFEKTİ bulundu.

12200 – ONLARCA DÜNYANIN İMPARATORU. İletişim zorlaşmaya başlamıştı.

11200 – BİNLERCE DÜNYANIN İMPARATORU (Sadece bir imparatorun ismiydi, öyle ki imparatorun gücü cansızlara kadar yayılmıştı.)

11105 – Ceres, asileri yendiği zaman YALANLAR ÇAĞI başladı ve İmparatorluk Tahtı tek güç olarak mevcudiyetini sürdürdü.

11100 – 7562 – BİNLERCE İMPARATORUN ÇAĞI (Bazen “Büyük Karanlık Çağ” diye de adlandırılır)

7593 – I. V. Holtzman, Liesco II’de doğdu.

7565 – Holtzman alt edildi ve makineleştirildi.

7562 – Holtzman, DESTEK – NULİFİKASYON MAKİNASI‘ndaki “dalga-efekti”ni ortaya çıkardı.

7556 – Holtzman’ın bir kısım zararı dokundu ve ıssız bir gezegene gönderildi. Kendisiyle iletişim kesildi.

7562 – 5022 – TEKRAR BİRLEŞME SAVAŞLARI, acil iletişim sonucu Holtzman Efekti’ni mümkün kıldı.

5022 – ONBİNLERCE DÜNYANIN İMPARATORU Büyük Ladislaus’un altında birleşti.

5022 – 3678 – İLK ALTINÇAĞ

3832 – Holtzman, Liesco’da görünür ve KORUMA KALKANI teorisini sunar.

3678 – SİLİKON SALDIRISI – Makinelerin sonu.

3678 – 2000 – KÜÇÜK KARANLIK ÇAĞ, saldırı karşıtı yöneticilerin gelişmesiyle sona erer.

2000 – 1800 – BİLGİSAYARLARIN GERİ DÖNÜŞÜ (Bazen “İkinci Birleşme” olarak adlandırılır.)

1970 – Holtzman tekrar görünür ve kendisinin BİRLEŞİK TEORİSİ‘ni sunar.

1800 – 400 – İKİNCİ ALTIN ÇAĞ. Circa 700, ilk anti-bilgisayar yokedicisi belirdi.

711 – 200 – İnsanlıkla programlanabilirler arasındaki gerilim Jehanne Butler’ın kahramanlığı ile yükselir.

200 – 108 – BUTLERYAN CİHADI.

108 – Holtzman geri döner ve Cihad güçleri tarafından yok edilir.

100 – Ixia’lılar, cihadda Aurelius Venport tarafından yönetilen ve TUPILE tarafından keşfedilen SANCTUARY gezegen(ler)ine sürülür.

88 – CORRIN SAVAŞI.

86 – ATRIDES EVİNİN KURULUŞU: Baron Tantalos’un, Corrinos’a yardımı sonucu ödüllendirilmesi ile Demetrios Atreides tarafından kurulur.

84 – İLK MELANJ, Norma Cenva’ya uzay ötesi yolculuğunda yol gösterdi.

12 B.G. – 70 A.G. – “Büyük” SAUDIR I.’nin hükümdarlığı.

10 – Corpus Luminis Praenuntiantis (Geleceğin Space Guild’ı) İmparatorla görüşmelere başlar.

10 – 5 – Büyük Finansal Sinod, Aerarium IV’de ve CHOAM yaratılır.

0 – ASLAN TAHT, SPACEING GUILD ve CHOAM (Landsraad’ın bir kolu) birleşip gelecek bin yılda insan formunu kurarlar.

LONCA’DAN SONRA

123 – 184 – NEGARA II’nin hükümranlığı.

207 – Thomas Atreides Elrood II yi düzenlemeye yardım eder, ve Jaddua Dükü seçilir.

337 – BÜYÜK ANTLAŞMA onaylandı.

385 – 388 – LISHASH ASİLERİ, İmparatora direnen son etkili silahlı güçtür.

388 – Saudir III, SALUSA SECUNDUS’u HAPİSHANE GEZEGEN olarak tasarlar.

390 – Wallach I, SARDAUKAR’larını eğitmek için Salusa Secundus’u kullanmaya başlar.

1234 – MENTATLARIN SIRRI Gilbert Albans tarafından planet Septimus’da icat edildi ve on yıl sonra Tleilax’a taşındı.

1487 – Corrinolar İmparatorluk Tahtını Kaitain’e kaydırdı.

2800 – Elrood V, Epsilon Alague’nin üçüncü gezgeni olan Poritrin’i Maros evine verir. Terra gezegen sisteminin yöneticisi Siridar Charles, Baron Mikarrol Potirin’e iki milyon ZENSUNNI gönderir ve Zensünni Göçü başlar.

4492 – Poritrin House, Alexin’e verildi ve Sardaukar Zensunni’yi silmesi için gönderildi, beş milyon BELA TEGEUSE’e, beş milyon da Salusa Secundus’a gönderildi.

5122 – İLK SURAT OYNATICILARI, Corrin XIV’ün Kale’sindeki eğlencelerde görünür.

5295 – Ezhar VII, Zensünnileri onları Beta Tygri’nin ikinci gezegeni olan ISHIA’ya göndererek Salusa Secundus’tan serbest bırakır.

6049 – Bela Tegeuse’deki zensünniler Hatmonthep’in önderliğinde tekrar taşınır, Alces Minor’un beşinci gezegeni olan ROSSAK’a.

1. 6600 – Rossak’daki bir Sayyadina özel bir ses olmadan açamayacağı bir bitki keşfeder.

2. 6800 – Delta Pavonis’in bir uydusu olan Harmonthep, bilinmeyen bir nedenden ötürü yok olur.

7193 – Rossak’daki Zensunniler, Spacing Guild’den Arrakis’deki bir pasajı satın alır. Bu arada, Ishia ve Rossak’daki tüm Zensunniler Arrakis’e erişir.

8711 – Atreides ailesi, CALADAN’ın yöneticisi olarak ödüllendirilir.

9751 – ELACCA uyuşturucusu yaygın kullanılır bir hale gelir.

9846 – AVCI MAKİNA’nın icadı.

1. 10000 – IX’de DISTRANS’ın icadı.

10092 – Semuta Soy İşlemi keşfedildi.

10140 – LETO ATREIDES (Duke Leto I) doğdu.

10154 – LEYDİ JESSICA doğdu.

10155 – 10165 – GURNEY HALLECK, Giede Prime’da Harkonnen’lerin kölesidir.

10158 – DUNCAN IDAHO (insan) doğdu.

10175 – PAUL ATREİDES doğdu.

10179 – Bir insanda ilk defa başarılı bir distrans implantasyonu gerçekleştirilir.

10190 – 10191 – Atreides evi ARRAKIS’e taşınır.

10191 – Sardaukar’lar Arrakis’e saldırarak Duke Leto’yu öldürür. Paul ve Jessica, çölün derinliklerindeki Fremenler’e katılırlar. ALIA ATREIDES doğar.

10193 – Paul tekrar Arrakis’in kontrolünü kazanır ve bu bir spice tekelidir.

10196 – SHADDAM IV tahttan çekilir. Paul İmparator olur.

10196 – 10208 – Paul’ün cihadı.

10200 – FARAD’N (KENOLA) Wensicia’ya doğar.

10204 – Count Dalak bir tophter kazasında şüpheli bir şekilde ölür. Farad’n’ın son ismi Corrino olarak değişir.

10208 – GULA HAYT (Duncan-10208) yaratıldı ve Paul’e takdim edildi.

10209 – LETO II ve GANİMA doğar. CHANI ölür. Paul çölün derinliklerine gider ve Alia naib olur.

10210 – ALİA, Paul’ün ölüm komandoları olan FEDAYKİN’ler tarafından dağıtılır.

10218 – Dunca-10208 Lady Jessica’yı Corrino evine teslim eder.

10219 – Leto II tahta çıkar.

10246 – HARQ AL-HARBA doğar.

10271 – FREMENLERİN AYAKLANMASI engellendi, ve liderleri Duncan-10235 öldürüldü.

10941 – Duncan-10895 SIAYNOQ’un rituali olarak görünür.

11745 – MENTATLARIN SIRLARI Leto II tarafından sindirilir.

12335 – DOKUZ TARİHÇİ’nin idamı.

12725 – Festival Şehir ONN Duncan-12720’nin tasarımı ertesinde inşaa edilir.

13754 – LETO II’nin ölümü.

14702 – CROMPTON HARABESİ keşfedildi.

15525 – RAKIS HOARD’ın bulunması.