Giriş Yazısı

...Rasyonel öğede de hüzün arayan bir şair.

Yarın ne olacak? Yapar, yapmaz.

Bugüne dek  yazdıkları yeter bence.

...O matara, o miğfer,

o su, o güvercin...

Daha ne diyeyim...

Zarı atıyorum.

Cemal Süreya

GÜLCEMAL

CEMAL SÜREYYA

Buzdağına çarptın mı bilmiyorum

Ama Titanik

Gibi oldu batışın

Birsen vardın çünkü

Şiirin dört bacalı şairi

Dalgaların kıyıya vurduğu

Eşyalarını toplama telaşında

İmgenin derin sularına

Nefesleri yetmeyen

Lodosçular

Bir gemi gibi batmak

Yakışırdı sonuna

Filikaya biniş sırasına benzeyen yaşantının:

- Önce çocuklar

Ve kadınlar

Gül Cemal vapurunu hiç görmedim ama tanıdığım Cemal Gül idi...

ALACAK

Yol kenarındaki

Yağmur mazgallarını

Kumbara sanıp

Harçlığımı atardım

Bu yüzden en çok

Denizden alacaklıyım

REÇEL

Gülemedim ki hiç

Hasta yatağının başucunda

Haberi bu yüzden

Yoktur annemin

Sol yanağımdaki

Gamzeden

Komodinin üstündeki

İlaçların sayısı arttıkça

Kutularından yaptığım

Gökdelenin uzamasına

Sevinirdim

Ve bilmezdim

Annemin yaşantısındaki

Renkliliğin yalnızca

Raflarda dizili

Kavanozların içindeki

Reçeller olduğunu

GİDERKEN

Bilerek mi yanına

Almadın giderken

Başının yastıkta

Bıraktığı

Çukuru

Güveniyordum

Oysa ben sevgimize

Vapur iskelesi

Ya da tren istasyonundaki

Saatin doğruluğu kadar

Beni senin gibi

Bir de annem terketmişti

Ki göbeğimde durur

Onun yokluğundan

Bana kalan

Çukur

LEBLEBİ

Nasıl ayrılır

Ürkeklik

Ayakları ilk kez

Bir mısır tarlasına

Değen kargadan

Ne zaman

Karar verir rüzgar

Fırıldakla oynamayı bırakıp

Kızların eteklerini uçuşturmaya

Ne yazar

Anı defterine

Kuru bir tarlaya

İlk düşen

Yağmur damlacığı

Akıllı çocuğun

Bilgisayarıdır leblebi

Siz hiç anlamadınız mı

Leb denmeden

Bir şeyleri...

MİNARE

Top oynayan arkadaşlarını minareden gördüğü

İçin acelecidir

Ezan okuyan

Çocuğun sesi

AYNA OYUNU

Mahalledeki en güzel kızın

Duvara aynasından

Yansıttığı ışığı

Nedendir bilmem

Hep ben yakalardım

Onca çocuğun

Elleri arasından

AİLE BOYU

Ezilmiş bir çocukluk benimkisi

Bir iskelenin

Vapurlarının yanaştığı yüzüne asılıdır

Üç tekerlekli bisikletimin

Lastikleri

Annesiz büyüdüm çünkü

Yani serçeydim

Kar üstündeki

Ve arka bahçesinde

Kasabın beslediği kuzu

Dudaklarımı, işte bu yüzden

Aile boyu

Bir şişeye değdirip

İçmeyi severim

Gazozu

LİMAN

Sıralanmış saksılar vardı limana bakan

Penceremizin önünde

Ve çiçekler arkasında

Ekmek kırıntıları serpen

Martı yüzlü

Bir anne

Terasta toplanan kadınlar

Limandaki beyaz geminin

Işıkları yanınca

Dedikodusunu yapmayı unuturlardı

Tam o saatlerde sokaktan geçen

Yazlık sinemadaki

Biletçi kızın

Annesinin dizleri dibinden

Hiç ayrılmayan

Uslu bir çocuk gibidir

Limandaki deniz

Ama sokağa çıkıp

Dalga olmak geçer

Yüreğinden

AT KOKUSU

Son evi gösterin bana İstanbul'da

Vapur sesinin duyulduğu

Ki kapısını çalıp

Söyleyeyim içindekilere

Daha çok kedi yavrusu ezilsin diye

Eski iskeleleri

Sahil yoluyla ayırdıklarını

Denizden

Karşılığında ben de size

Kanaryası olup

Kuaför salonuna dönüşmeyen

Kaç mahalle berberinin

Kaldığını söylerim

Ya da kaç fötr şapkanın

Tutsak olduğunu

Köhne bir konağın

Askısında

Kaç faytoncunun

Artık taksicilik yaptığını da bilirim

Ama söylemem

Onu da siz bulun

Dikiz aynasına takılı boncuklardaki

At kokusundan

ÇATANA

Galata köprüsü kaldırılınca

Boynu hep bükük kalacaktır

Altından geçmek için

Bacasını kıran

Çatananın

ANTİK ACILAR

Geçim parası için

Nice yaşlının

Eski İstanbul evlerinden

Getirdiği eşyalar

Üstüne kâr koyulup

Satılıyor antik

Acılar çarşısında

HARÇ

Bilemiyorum hangi gökdelenin tuğlaları arasındadır

El ele yürüdüğümüz

Ve seni

İlk kez öptüğüm

O kuytu kumsal

Ama duyarım

Bir mısır tarlasının

Yüreğindeki telaşı

Görülünce dağın ardından

Kentin ilk gökdeleni

Daha kamyonlar dolusu

Kümelenir inşaat önlerinde

Ayıklanır deniz kabukluları

Yok edilir gibi

Bir cinayetin izleri

İSKELE

İskelenin altına

Sığınan deniz

Bırak artık saklanmayı

Savaş gemileri

Çoktan geçip

Gitti

DENİZ

Vedat Günyol'a…

Yaşlı bir devrimci

Düşürmez hiç ağzından

Özgürlük kelimesini

Ve yatmadan önce

Bir bardak su yerine

Denize bırakır

Takma dişlerini

BENDENİZ

Denizi sever en çok bendeniz

Bir ırmak

Ya da gölü değil

Ama sıra göller

Bana hep denizi

Anımsatır

Ne kadar uzaklaşsam denizden

O denli artar

Hem bir kentin

Giriş tabelasına yazılan

Hem de içki masasındaki

Susuz rakım

Denizi sever en çok bendeniz

Ve geriye

Gemilerin ardında

Bir anlık

Bıraktığı gibi kalır

Bendeniz...

FİLİKA

Batmak üzere olan

Bir gemide

Panik içindeyken herkes

Ne de çok sevinir

İpleri çözülen

Filika

BEYAZ PERDE

Artıyor kara çarşaflılar

Yurdumun her köşesinde

Neden olacak

Siyaha boyanıp

Kadınlara giydiriliyor

Yıkılan sinemalardan

Geriye kalan

Onca beyaz

Perde!

TAHT VE YÜKSÜK

Tahtların altındaki sümükleri silmezler

Çünkü ata yadigarıdırlar

Ve müzelerde

Görmemesi için halkın

Bir camekanın içinde

Sergilenirler

Kapıları da hep devdir

Dünyadaki sarayların

Tokmağa uzanıp

Sokaktaki çocuklarla

Oynamasın diye

Veliahtlar

Sakın beni tarihçi sanmayın

Sayfalarını yırttım

Yüz ünlü Türk

Adlı kitabın

Terzi dükkanındaki resmine

İçinde rastlamayınca

Kılıncı dikiş iğnesi

Kalkanı yüksük olan

Babamın

ŞİİRT

Avcının kıstırdığı ceylan

Bir diğerine kaçıp

Kolayca kurtulsun diye

Omuz omuza vermiştir

Yurdumun dağları

Tutuklansa yurdumdaki

Böceklerin hepsi

Diğerlerinde nayrı

Bir hücreye konur

Kitap güvesi

Ambalaj kâğıdı gibi kullanılır

Başörtüsü yurdumda

Bir çocukluk anısı olarak

Güneşi paketler

Genç kızların saçlarında

Ve sorunlarını

Tartışırlar şiirin

Yurdumun şairleri

Tank paletleri altında

Ezilirken şiirt!

SÜNGÜ

Kardeş payı

Yapmak için mi

Uzattın süngünü

Elimdeki

Elmaya

KAFATASI

Yurdundan çok uzaklarda

Ölen bir askerin

Kafatası

Kendisini bulan

Çocukların ellerinde

Hiç bilmediği oyunlara

Alet oluyor

İkinci defa!

MADALYA

Bayram yerinde canlandırılırken

Kentin kurtuluşu

Ayakları kesilen gazi

Koltuk deyneklerini

Bırakamadığı için alkışlamadığında

İnandırır herkesi

Ölü askerlerin ceplerinden

Topladıkları kanlı fotoğrafları

Barış toplantılarında

Sinema önündeki çocuklar gibi

Birbirleriylen asıl değiştirdiklerini

Bilir generallerin

Kaç askeri

Kendisine özendirdiğini de saymıştır

Savaşın tam ortasında

Kuyruğunu bırakıp

Kum torbaları arasından

Evine kaçarken kertenkelenin

Bayram yerinde canlandırılırken

Kentin kurtuluşu

Ayakları kesilen gazi

Hiç düşünmeden

Değişir madalyasını

Çorap kokusuna

CUNTA

Gördünüz mü keyfini

Generalin

Başını sıkarken

Yüzünde çıkan

Sivil'cenin

ÖLÜ ASKER

Zeynep ve Derviş'e…

Nasıl da çok istemiştim

Savaşa gitmeden

Sevgilimle evlenmeyi

Ama nereden bilebilirdim

Ki silahın

Demirine çarpıp

Saklandığım yeri belli edeceğini

Parmağımdaki yüzüğün...

JİLET

Kamaralarında çıplak

Kadın resimlerinin asıldığı

Savaş gemisinden

Bozma bir jilet

Her traş oluşumda

Hem okşar

Hem kanatır

Tenimi

MEÇHUL

Mahalledeki çocukların

Piç diye kızdırdığı

Ayakkabı boyacısı

Babasının özlemiyle

Önüne kurar sandığını

Meçhul asker

Anıtının!

NAFTALİN

Eksik olan

Bir yanı vardı aşkımızın

Bir filminde

Üç beş figüran dövüp

Ata binmemesi

Gibi Cüneyt Arkın'ın

Haberin olsun

Vermedim eskiciye

Yırtık ayakkabılarımı

Nasıl ayrılırım ki onlardan

Kapınızın önünde

Az mı çıkarıp

Giymiştim

Naftalinledim bende kalan yün kazağını

Söylemiş miydim size

Naftalin

Ki güvelere karşı kullandığı

Kimyasal silahıdır

Anıların

SANA YAKIN

Bir dostun sıcaklığına

Öylesine

Yaslamak istiyorum ki başımı

Ya omzunu uzat sevgilim

Ya da telleri kopuk

Bir kemanı

Kanadının altına sığınacak

Bir kuş arayan

Eskimiş saçak gibiyim sensiz

Yada bütün balinaların

Kıyıya vurup

İntihar ettiği

Bir deniz

Bir hitit çanağıyım

Toprağa gömülü

Ve sen

İlk kazısını yapan

Bir arkeolog ürkekliğiyle

Ellerinin arasına

Al beni

Tek dileğimdir çünkü benim

Sana yakın bir Sunay Akın

DÜĞME

Gözyaşları içinde

Birkaç dakika aradı

Kürtaj masasından kalkarken

Takılıp kopan

Düğmesini

ALFABE

Sağır ve dilsiz

Ki okşarken

Sevgilisinin tenini

Elleriyle hem sevişir

Hem konuşur

YALNIZLIK

Şemsiye yapımcıları

Islanmaktan

Tek kişiyi koruyacak genişlikte

Kesince kumaşları

Yağmur değil

Yalnızlıktır yağan

Daha da hüzünlendirir her gece

Kentin sokaklarını

Bekçinin nefesiyle

Düdüğün içinde dönen

Nohut taneciğinin

Yalnızlığı

Ne çok sevinirim bilseniz

Bir yılan

Mezarıma girerde

Göğüs kafesimin kemikleri içinde

Kış uykusuna

Yatarsa

BÖCEK

Usulca verir misiniz

Son nefesinizi

Yolunu şaşırmasın

Diye yastığınızda

Gezinen

Böcek

SARMAŞIK

Gökdelene tırmanan

Sarmaşığın

Kaçıncı kata ulaştığını

Görmeye yeter

Yaşantım

ŞAMANDIRA

Hayırsız oğluyum babamın

Hiç büyümeyen

Hala Topkapı'ya doğru uzanır

Kimsecikler görmeden

Hınzır bir çocuk gibi

Kapısını çalıp

Kaçarım İstanbul'un

Hayırsız oğluyum babamın

Ticareti sevmeyen

Para için koşturulan

Yarış atlarının terlerini

Bir akvaryumda toplar

İçinde denizatı

Beslerim

Hayırsız oğluyum babamın

Yollarda dalgın yürüyen

Ama adliyenin çöplüğünde

Bulduğu dolmakalemi

Çocuklarına getirmek için

Ortasından yapıştıran temizlik işçisi

Kaçmaz gözlerimden

Hayırsız oğluyum babamın

Bir parka

Dikilirse bir gün şairlerin heykelleri

Benim yerim boş kalsın

Ve payıma

Hayırsız ada açıklarına

Bir şamandıra bırakın