SONSUZLUĞUN SONU

Isaac Asimov

MonoKL Edebiyat

Yapıtın Özgün Adı: The End of Eternity

© Monokl Yayınları, 2012

Bu yapıtın hakları Random House’e bağlı
The Knopf Doubleday Publishing
Group’tan alınmıştır.

Sertifika Numarası: 22834

ISBN: 978-605-5159-34-4
Birinci Basım: 2015 Aralık
E-Kitap: 1. Sürüm, 2016 Aralık
Çeviri: Yosun Erdemli - Alperen Keleş
Düzelti: Ayşegül Ergül Aslan
Kapak Tasarımı: Sancar Dalman
Baskı Hazırlık: MonoKL
Dağıtım: Kırmızı Kedi

MonoKL Yayınları
Uğur Mumcu Mah. Serçe Sok. No: 33 D: 3
Kartal - İstanbul
e-posta: editor@monokl.net
www.monokl.net
www.monoklkitap.com

SONSUZLUĞUN SONU

Isaac Asimov

Çeviren:

Yosun Erdemli - Alperen Keleş

Isaac Asimov (1920-1992): Bilimkurgunun en büyük üç ustasından birisi olarak kabul edilen Asimov çocuk yaşta ailesiyle birlikte Rusya’dan Amerika’ya göç etti ve biyokimya alanında akademik bir kariyer yaptı. 1941’de yayımlanan Nightfall adlı kısa bilimkurgu öyküsü, en ünlü bilimkurgu öykülerinden biri oldu. Bu öykü 1968’de Amerikan Bilimkurgu Yazarları adlı kuruluş tarafından o zamana dek yazılmış en iyi kısa bilimkurgu öyküsü seçildi. Üretken kariyerinin ilk bilimkurgu romanı Zamandan Kaçış’ı 1950 yılında yayımladı.

Asimov 1950’li yıllarda yazmaya başladığı ve yıllarca devam ettirdiği Vakıf ve Robot serileri ile dünya çapında ün kazandı. Sayısız defa Hugo ve Nebula ödüllerine layık görüldü. Yaşamı süresince kurgu ve kurgudışı olmak üzere beş yüzün üzerinde yapıt kaleme aldı. Dinlenmek ve nefes almak nedir bilmeden çalışan Asimov, bir televizyon röportajında söylediği amaç için aralıksız çalıştı. O amaç ölümünden sonra dahi yayılacak etkiler bırakmaktı.

Asimov amacına ulaşmıştır. Ondan etkilenerek romanlar yazılmakta, filmler uyarlanmaktadır. Asimov ölümsüz yapıtlarıyla insanlığın geleceğine büyük bir bilimkurgu dehasının ışıklarını düşürmeye devam etmektedir.

Horace L. Gold’a

1. TEKNİSYEN

Andrew Harlan kazana girdi. Kazanın kenarları tamamen yuvarlaktı ve Harlan’ın başının iki metre kadar üzerindeki belli belirsiz bir sis tabakasında kaybolan geniş aralıklı çubuklardan meydana gelen düşey milin içine güvenli bir biçimde oturuyordu. Harlan kumandaları ayarladı ve sorunsuz bir şekilde çalışan hareket kolunu çekti.

Kazan hareket etmedi.

Harlan’ın da böyle bir beklentisi yoktu. Hiçbir hareket beklemiyordu; ne aşağı yukarı, ne sağa sola ne de ileri geri doğru. Ancak çubukların arasındaki aralıklar, dokunulduğunda maddesel olarak algılanmasına karşın maddi olmayan gümüşi bir boşluğa dönüşmüştü. Midesinde kazanın içerdiği her şeyin, kendisi dâhil, Sonsuzluk boyunca üstzamana doğru hızla aktığını gösteren hafif bir heyecan, belli belirsiz (psikosomatik?) bir baş dönmesi hissiyatı vardı.

Kazana, iki yıl önce atandığı operasyonların üssü olan 575. Yüzyılda binmişti. O zamanlar 575., o güne dek gittiği en uzak üstzamandı. Şimdi 2456. Yüzyıl üstzamanına doğru gidiyordu.

Normal koşullarda, bu manzara karşısında bir miktar da olsa kaybolmuşluk hissi duyabilirdi. Yerlisi olduğu Yüzyıl uzak altzamanda, tamı tamına 95. Yüzyıldı. 95., atom gücünü şiddetle kısıtlayan, biraz kırsal, yapı malzemesi olarak doğal ahşaba düşkün, hemen hemen her zamana yollanan bazı damıtılmış içki türlerinin ihracatçısı ve yonca tohumları ithalatçısı bir Yüzyıldı. Her ne kadar Harlan on beşinde özel eğitime girip Çırak olduğundan beri 95.’de bulunmasa da, “ev”den dışzamana her hareket edildiğinde bu kaybolmuşluk hissi yaşanırdı. 2456.’da, doğumzamanından yaklaşık iki yüz kırk bin yıl uzakta olacaktı ve bu, duygusuzlaşmış bir Sonsuz için bile oldukça büyük bir uzaklıktı.

Normal koşullar altında bütün bunlar böyle olurdu.

Fakat şu anda Harlan, cebindeki belgelerin ve yüreğindeki planın ağırlığından başka bir şey düşünemeyecek kadar zavallı bir hâldeydi. Biraz ürkek, biraz gergin, biraz da şaşkındı.

Ezbere hareket ederek kazanı uygun Yüzyılda, uygun durağa getiren kendi elleriydi.

Bir Teknisyenin herhangi bir konuda gergin ya da endişeli olması ne tuhaf. Bir keresinde Eğitmen Yarrow şöyle demişti:

“Bir Teknisyen, her şeyden evvel soğukkanlı olmalıdır. Yapacağı Gerçeklik Değiştirmesi elli milyar kadar insanın hayatını etkileyebilir. Bunların bir milyonunun, belki de daha fazlasının hayatları ise yeni bireyler olarak nitelendirilecek kadar çok etkilenir. Bu şartlar altında, duygusal bir davranış bariz bir handikaptır.”

Harlan neredeyse vahşi bir biçimde başını sallayarak öğretmeninin kupkuru sesinin hatırasını kafasından çıkardı. O günlerde bu rütbe için gerekli yeteneğe sahip olduğunu hayal bile edemezdi. Yine de en sonunda duygularına yenik düşmüştü. Elli milyar insan yüzünden değil. Zaman adına, elli milyar insandan ona neydi? Yalnızca birini önemsiyordu. Bir kişi.

Birden kazanın hareket etmediğini fark etti ve düşüncelerini toplamak için bir an durakladıktan sonra Teknisyenlere özgü soğuk, duygusuz hâline bürünüp dışarı çıktı. Terk ettiği kazan tabii ki biraz önce binmiş olduğunun aynısı değildi, yani artık aynı atomlardan oluşmuyordu. Bunun üzerinde, herhangi bir Sonsuzun duracağından fazla durmadı. Zaman yolculuğunun var olduğu gerçeğiyle değil de gizemleriyle ilgilenmek, olsa olsa bir Çırağa ya da Sonsuzluğa yeni gelmiş birine yakışırdı.

Onu bir yandan Sonsuzluktan, diğer bir yandan olağan Zamandan ayıran, zamansızlık ve mekânsızlığın sınırsızca ince perdesinin önünde tekrar durakladı.

Burası kendisi için Sonsuzluğun tamamen yeni bir kısmı olacaktı. Elbette, Zaman Rehberi’nde araştırdığından burayı kabaca tanıyordu. Yine de öğrendikleri asıl görüntünün yerini tutamazdı; uyum sürecinin ilk şokuna kendini hazırladı.

Sonsuzluğa geçişte basit bir iş olan kontrol ayarlarını yaptı (Zamana geçişte ise bu çok karmaşık bir olaydı ve buna bağlı olarak bu geçiş türü daha seyrekti). Perdeyi geçti ve kendini, gözlerini kamaştıran bir parlaklık içinde buldu. Gözlerini korumak için ellerini istemsizce yüzüne götürdü.

Onu sadece bir kişi karşıladı. Harlan onu ilk başta sadece bulanık olarak görebilmişti.

Adam, “Ben Sosyolog Kantor Voy. Sanıyorum siz de Teknisyen Harlan’sınız,” dedi.

Harlan başıyla onayladı ve, “Zaman aşkına! Bu tür bir süslemenin ayarı yapılamaz mı?” dedi.

Voy çevresine şöyle bir bakındı ve anlayışlı bir tavırla, “Moleküler filmleri mi kastediyorsunuz?” diye sordu.

“Tabii ki evet”, dedi Harlan. Rehber bunlardan bahsediyordu, ama böyle anlamsız bir ışık yansıması cümbüşünden hiç söz etmiyordu.

Harlan rahatsızlığının oldukça makul olduğunu düşünüyordu. Birçok Yüzyıl gibi 2456. Yüzyıl da madde-odaklıydı, o yüzden kendisinin de en baştan temel bir uyum beklemeye hakkı vardı. Burada, 300’lerin enerji girdaplarının ya da 600’lerin alan dinamiğinin mutlak karmaşasından (madde-odaklı doğmuş herhangi biri için) eser yoktu. 2456.’da sıradan, bir Sonsuzun rahatı için, duvarlardan çivilere kadar madde kullanılmıştı.

Şüphesiz, maddeden maddeye fark vardı. Enerji odaklı bir Yüzyılın üyesi bunu anlamayabilirdi. Ona bütün maddeler ağır, kaba ve barbar bir temanın ufak çeşitlemeleri gibi gelirdi. Ancak, madde-odaklı Harlan, ahşap, metal (farklı cinsler, ağır ve hafif olmak üzere), plastik, silikat, beton, deri vb. maddeleri ayırt edebilirdi.

Gel gör ki, tamamı aynalardan oluşan madde!

2456.’ya dair ilk izlenimi bu olmuştu. Her yüzey ışığı yansıtıyor ve parıldatıyordu. Moleküler filmlerden dolayı her yerde eksiksiz pürüzsüzlüğün yanılsaması vardı. Ve kendisinin, Sosyolog Voy’un, görebildiği her şeyin, her açıdan tek parça ya da parçalar hâlinde durmadan tekrarlanan yansımasına karmaşa hükmediyordu. Cafcaflı bir karmaşa ve mide bulantısı!

“Kusura bakmayın,” dedi Voy, “bu, Yüzyılın geleneğidir ve buraya atanmış Bölüm de uygulanabilir olduğu takdirde geleneklere sahip çıkmanın iyi bir uygulama olduğuna inanıyor. Bir süre sonra alışırsınız.”

Voy, zeminin altında tepetaklak duran, uzun adımlarına eşlik eden bir başka Voy’un hareket eden ayakları üzerinde hızla yürüdü. İnce-kontak ibresini sarmalımsı bir ölçeğin başlangıç noktasına düşürmek için ileri uzandı.

Yansımalar kesildi, suni ışıklar zayıfladı. Harlan tekrar kendine geldiğini hissetti.

“Lütfen benimle gelin,” dedi Voy.

Harlan, birkaç dakika önce ışık ve yansıma cümbüşü içinde olduğunu bildiği boş koridorlarda bir rampadan yukarı, giriş salonundan çalışma odasına doğru adamı takip etti.

Kısa yürüyüşleri sırasında hiçbir insanoğluna rastlamamışlardı. Aslında Harlan bu duruma o kadar alışıktı, bu durumu öylesine sorgusuz sualsiz kabul ediyordu ki, eğer bir an görülüp kaybolan bir insan figürü gözüne çarparsa, çok şaşırır, âdeta sarsılırdı. Hiç şüphesiz, bir Teknisyenin geldiği haberi yayılmıştı. Voy bile mesafesini koruyordu ve Harlan’ın eli kazara Voy’un koluna değdiğinde Voy açık bir irkilmeyle geri çekildi.

Harlan, bu durumun içinde bir burukluk hissi uyandırdığını fark edince biraz şaşırdı. Ruhunun etrafında ördüğü kabuğun bundan daha kalın, daha etkin biçimde duyarsız olduğunu sanmıştı. Eğer yanılmışsa, kabuğu zayıflamışsa bunun bir tek nedeni olabilirdi.

Noÿs!

* * *

Sosyolog Kantor Voy’un, yeteri kadar arkadaşça görünen bir tavırla Teknisyenin tarafına doğru eğilmesine rağmen, Harlan aslında oldukça büyük bir masanın iki uzak ucunda oturduklarını fark etti.

Voy, “Sizin gibi ünlü bir Teknisyenin bizim küçük sorunumuzla ilgilenmiş olmasına çok sevindim,” dedi.

“Evet,” dedi Harlan, insanların her zaman kendisinden bekledikleri soğuk tarafsızlıkla. “İlgi çekici yönleri var.” (Yeterince tarafsız davranıyor muydu acaba? Gerçek güdüleri kuşkusuz belli oluyordu, suçu alnındaki ter damlalarından okunuyor olmalıydı.)

İç cebinden, öngörülen Gerçeklik Değiştirmesinin folyoya sarılmış özetini çıkardı. Bu, bir ay önce Bütünzamanlar Meclisi’ne gönderilen kopyaydı. Kıdemli Bilgisayar Twissell’la (Twissell, ta kendisi) olan yakınlığı dolayısıyla bunu ele geçirmekte güçlük çekmemişti.

Harlan ruloyu açmadan, folyonun hassas paramanyetik alan tarafından kavranarak masa üstünde soyulmasına izin vermeden önce bir an bekledi.

Masayı kaplayan ince moleküler tabaka kontrol altına alınmış, fakat henüz tamamen sıfırlanmamıştı. Masadan yansıyan kolunun hareketi birden dikkatini çekti ve bir an için kendi yüzünün yansıması masanın üstünden ona hüzünlü bir şekilde bakıyor gibi göründü. Otuz iki yaşındaydı ama daha yaşlı gösteriyordu. Bunu kimsenin söylemesi gerekmiyordu. Ona bütün Sonsuzların zihnindeki Teknisyen imajıyla bağdaşan küçümseyici ifadeyi ve soğuk bakışları kazandıran, kısmen uzun yüzü ve koyu renk gözlerinin üzerindeki siyah kaşları olmalıydı. Belki de bu ifadenin tek nedeni bir Teknisyen olduğunu kavrayışıydı.

Ama sonra, folyoyu hızla masanın üzerine doğru vurdu ve konuya girdi.

“Ben Sosyolog değilim, efendim.”

Voy gülümsedi. “İşte bu kulağa kötü geliyor. Ne zaman birisi belirli bir alanda tam bilgi sahibi olmadığını belirterek konuya girse, hemen ardından o alandaki kesin kanaatini belirtecek demektir.”

“Hayır,” dedi Harlan, “kanaat değil. Yalnızca bir rica. Acaba bu notları tekrar gözden geçirip, küçük de olsa bir hata yapıp yapmadığınızı kontrol etmek ister miydiniz, diye soracaktım.”

Voy birden ağırbaşlı bir tavır takındı. “Umarım yapmamışımdır,” dedi.

Harlan’ın bir kolu oturduğu sandalyenin arkasına sarkmıştı, diğeri ise kucağındaydı. Huzursuz parmaklarının davul çalmasına izin vermemeliydi. Dudaklarını ısırmamalıydı. Duygularını hiçbir biçimde açığa vurmamalıydı.

Hayatının tüm gidişatı öylece değiştiğinden beri, Bütünzamanlar Meclisi’nin dönen idari çarklarından geçmekte olan öngörülen Gerçeklik Değiştirmeleri’nin özetlerini inceliyordu. Kıdemli Bilgisayar Twissell’ın şahsına atanmış Teknisyen olarak, mesleki değerleri bir parça ihlal ederek bunu halledebiliyordu. Özellikle de kendisinin büyük projesi, Twissell’ın ilgisini gitgide daha fazla çekmekteyken. (Harlan’ın burun delikleri açıldı. Şimdilik, bu projenin mahiyeti hakkında biraz bir şeyler biliyordu.)

Harlan aradığı şeyi makul bir süre zarfında bulacağından emin değildi. V-5 seri numaralı öngörülen Gerçeklik Değiştirmesi 2456-2781’e ilk baktığında mantık becerisinin, arzuları tarafından saptırıldığına inanmaya eğilimliydi. Bütün bir gün boyunca, kendisine hiç olmazsa temel psiko-matematik öğretildiği için acı bir şükran ve artan bir heyecanla karışık, son derece tereddütlü biçimde denklemleri ve ilişkileri tekrar tekrar kontrolden geçirmişti.

Şimdi Voy da aynı delik örüntülerini yarı şaşkın, yarı endişeli gözlerle tekrar gözden geçirmekteydi.

“Bana öyle geliyor ki; yani, bana öyle geliyor ki bütün her şey mükemmel bir biçimde, gerektiği gibi yapılmış,” dedi Harlan’a.

Harlan, “Size, özellikle bu Yüzyılın Hâlihazırdaki Gerçekliğinde toplumun kur yapma biçimleri konusundan bahsediyorum. Bu sosyolojiye girer ve sizin sorumluluğunuzdadır, sanırım. İşte bu yüzden, geldiğimde başkasıyla değil de sizinle görüşmek istedim,” dedi.

Voy’un kaşları çatıldı. Hâlâ nazikti, fakat artık soğuk davranıyordu. “Bölümümüze atanmış Gözlemciler oldukça uzman kişilerdir. Bu konuya atananların da doğru veriler topladığına güvenim sonsuzdur. Aksi yönde bir deliliniz mi var?”

“Hayır yok, Sosyolog Voy. Verilerini kabul ediyorum. Benim asıl sorguladığım, verilerin gelişimi. Eğer kur yapma biçimleriyle ilgili veriler doğru bir biçimde ele alınırsa, bu noktada alternatif bir tensör kompleksi yok mu?”

Voy’un gözleri daldı ve sonra üzerine belirgin bir rahatlık ifadesi yerleşti. “Kuşkusuz, Teknisyen, kuşkusuz; fakat bu kompleks bir özdeşliğe dönüşerek ortadan kalkar. Hiçbir taraftan kolu olmayan küçük boyutlarda bir döngü var. Sanırım katı matematiksel ifadeler yerine, betimleyici bir dil kullanmamı hoş görürsünüz.”

“Müteşekkir kalırım,” dedi Harlan kuru bir ses tonuyla. “Ben de bir Sosyologdan daha fazla bir Bilgisayar değilim.”

“Çok güzel, o hâlde. Bahsettiğiniz alternatif tensör kompleksi, buna yolun çatallaşması da diyebiliriz, kayda değer değil. Çatallar sonuçta yeniden birleşir ve tek bir yol olurlar. Tavsiyelerimizde buna değinmeye bile gerek duymamıştık.”

“Öyle diyorsanız, efendim, ben de sizin kararınıza uyacağım. Yine de hâlâ G.A.D. meselesi var.”

Sosyolog, Harlan’ın da beklediği gibi kısaltma karşısında irkildi. G.A.D. Gerekli Asgari Değiştirme. Burada usta olan, Teknisyendi. Bir Sosyolog, Zamandaki sınırsız muhtemel Gerçekliklerin matematiksel analizini kapsayan her şeyde kendisini düşük seviyedeki insanların eleştirilerinin üzerinde sayabilirdi; ama G.A.D. konusunda Teknisyen üstün durumdaydı.

Mekanik hesaplamalar işe yaramazdı. Şimdiye dek doğmuş en zeki ve tecrübeli Kıdemli Bilgisayar tarafından yönetilen, gelmiş geçmiş en büyük Bilgi İşlem Makinesi ancak G.A.D.’nin bulunabileceği aralıkları gösterebilirdi. Verileri inceleyip, o aralık içinde kesin noktayı tespit eden Teknisyendi. İyi bir Teknisyen çok ender yanılırdı. Birinci sınıf bir Teknisyen hiçbir zaman yanılmazdı.

Harlan hiçbir zaman yanılmazdı.

“Şimdi, sizin Bölümünüzün önerdiği G.A.D.,” dedi Harlan (Sakin, tane tane ve Zamanlararası Standart Dilin her bir hecesini vurgulayarak konuşuyordu), “uzayda bir kazanın tetiklenmesini ve bir düzine, belki de daha fazla insanın korkunç yollarla derhâl ölümünü içeriyor.”

“Kaçınılmaz,” dedi Voy, omuz silkerek.

“Gelgelelim,” dedi Harlan, “Ben G.A.D.’nin sadece bir kutunun bir raftan diğerine aktarılmasına indirgenebileceği kanısındayım. İşte!” Parmağıyla gösterdi. İşaret parmağının beyaz, bakımlı tırnağıyla birtakım delikler boyunca ufak bir iz bıraktı.

Voy duruma acı dolu fakat sessiz bir yoğunlukla baktı.

Harlan, “Bu, sizin şu dikkate değer bulmadığınız çatallaşmaya ilişkin durumu değiştirmez mi? Daha küçük olasılığa ait çataldan yararlanıp onu yakın kesinliğe dönüştürmez mi? O zaman da bunun sonucu…” dedi.

“… aslında İ.A.T.’dir,” diye fısıldadı Voy.

“Tam olarak, İstenen Azami Tepkidir,” dedi Harlan.

Voy başını kaldırdı, kararmış yüzü öfke ve kırgınlık arasında bir yerlerde geziniyordu. Harlan, adamın üstteki büyük ön dişlerinin ayrık olduğunun ve bunun ona kelimelerinin ölçülü gücüyle çelişen tavşanımsı bir görünüm verdiğinin belli belirsiz farkına vardı.

Voy, “Sanırım Bütünzamanlar Meclisi tarafından ifadem alınacak,” dedi.

“Sanmıyorum. Bildiğim kadarıyla, Bütünzamanlar Meclisi’nin bu durumdan haberi yok. En azından, öngörülen Gerçeklik Değiştirme elime geçtiğinde üzerinde herhangi bir görüş belirtilmemişti.” Harlan, “elime geçti” ifadesini ayrıntısıyla açıklamadı, Voy da sormadı.

“Bu hatayı siz buldunuz o hâlde, öyle mi?”

“Evet.”

“Ve Bütünzamanlar Meclisi’ne bildirmediniz mi?”

“Hayır, bildirmedim.”

Önce rahatlama, sonra surat ifadesinin sertleşmesi.

“Neden bildirmediniz?”

“Çok az insan bu hatadan kaçınabilirdi. Zarara neden olmadan önce durumu düzeltebileceğimi düşündüm ve öyle de oldu. Artık meseleyi uzatmanın bir anlamı yok, değil mi?”

“Peki… Teşekkür ederim, Teknisyen Harlan. Arkadaşça davrandınız. Dediğiniz gibi, Bölümün hatası hakikaten kaçınılmazdı ve sicilimizde yersiz bir biçimde kötü görünecekti.”

Bir an için durakladı ve devam etti. “Tabii ki bu Gerçeklik Değiştirmesi tarafından tetiklenecek kişilik değişimleriyle, başlangıçta birkaç kişinin ölümünün pek bir önemi yok.”

Harlan tarafsız biçimde düşündü: Gerçekten minnettar kalmışa benzemiyor. Belki de fena hâlde gücendi. Durup düşünürse, derece kaybından, bir Teknisyen tarafından kurtarılmış olmak onu daha da gücendirecek. Eğer ben bir Sosyolog olsaydım şimdi elimi sıkardı, ama bir Teknisyenin elini sıkmıyor. Bir düzine insanın nefessiz kalmaya mahkûm edilmesini savunmasına rağmen bir Teknisyene dokunamıyor.

Hıncının artmasını beklemek ölümcül olacağından, Harlan söze girdi. “Umarım şükran duygularınız, Bölümünüzün benim için küçük bir şey yapmasını sağlar.”

“Küçük bir şey mi?”

“Bir Yaşam-Şeması meselesi. Gerekli veriler yanımda. Aynı zamanda 482. için teklif edilmiş bir Gerçeklik Değiştirmesinin verileri de var. Değiştirmenin belirli bir kişinin olasılık örüntüsü üzerindeki etkisini bilmek istiyorum.”

“Sizi anladığımdan pek emin değilim,” dedi Sosyolog, ağır ağır. “Bunu yapmak için gerekli her şey kendi Bölümünüzde vardır mutlaka?”

“Gayet tabii. Yine de bu benim kişisel olarak ilgilendiğim bir konu olduğundan henüz kayıtlarda görünmesini istemiyorum. Bunu kendi Bölümümden ayrıca yürütmek…” Yarım kalan cümlesini belirsiz bir hareketle tamamladı.

Voy, “Yani bu işin resmî kanallar yoluyla yapılmasını istemiyorsunuz.”

“Gizli olarak yapılmasını istiyorum. Gizli bir cevap istiyorum.”

“Eee, şimdi, bu kurallara aykırı. Kabul edemem.”

Harlan kaşlarını çattı. “Hatanızı Bütünzamanlar Meclisi’ne rapor etmememden daha aykırı değil. Ona hiç itiraz etmemiştiniz. Eğer bir konuda kurallara katı bir biçimde bağlı kalacaksak, diğerinde de aynı şekilde katı ye kuralcı olmamız gerekir. Beni anlıyorsunuz sanırım.”

Voy’un yüzündeki ifade, açıkça anladığını belli ediyordu. Elini uzattı. “Belgeleri görebilir miyim?”

Harlan biraz rahatladı. En önemli engel aşılmıştı. Sosyolog getirdiği folyoları incelerken heyecanla onu izledi.

Sosyolog yalnızca bir kez konuştu. “Zamana göre, bu küçük bir Gerçeklik Değiştirmesi.”

Harlan fırsatı kaçırmadı ve doğaçlama yaptı. “Öyle. Çok küçük, sanırım. Konu da bundan ibaret. Kritik farkın altında ve bir kişiyi denek olarak seçtim. Doğal olarak, haklı olduğumdan emin olana kadar bizim Bölümün olanaklarından yararlanmak uygun düşmeyecek.”

Voy tepki vermedi, Harlan da sustu. İşi tehlikeye atacak noktaya kadar üstelemeye gerek yoktu.

Voy ayağa kalktı. “Bunu Yaşam-Şemacılarımdan birine vereceğim. Gizli kalacak. Yine de anlamalısınız ki bunun bir örnek teşkil ettiği düşünülmemeli.”

“Gayet tabii.”

“Ve sizce bir sakıncası yoksa Gerçeklik Değiştirmesi’ni seyretmek istiyorum. İnanıyorum ki G.A.D.’yi bizzat yöneterek bizi onurlandıracaksınız.”

Harlan başıyla onayladı. “Bütün sorumluluğu alacağım.”

* * *

İçeri girdiklerinde gözlem odasının iki ekranı çalışıyordu. Mühendisler, ekranları Zamanda ve Mekânda doğru koordinatlara sabitlemiş, çıkmışlardı. Harlan ve Voy parlak ışıklar içindeki odada yalnızdılar. (Moleküler film düzenlemesi belirgindi, hatta gereğinden fazla belirgindi, ama Harlan ekranlara bakıyordu.)

Her iki görüntü de hareketsizdi. Zamanın matematiksel anlarını resmettiklerinden bunlar ölülerin görüntüleri olabilirdi.

Görüntülerden biri keskin, doğal bir renkteydi; Harlan’ın deneysel bir uzay-gemisi olarak bildiği aracın makine dairesi. Bir kapı kapanmaktaydı, aralık kalan kısımdan sadece yarı saydam, kırmızı bir maddeden yapılmış, parlayan bir ayakkabı görünüyordu. Hareket etmiyordu. Hiçbir şey hareket etmiyordu. Eğer görüntü havadaki toz zerreciklerini resmedecek kadar seçik olabilseydi onlar bile kımıldamıyor olacaktı.

Voy, “Görüntülenmiş anı izleyen iki saat otuz altı dakika boyunca bu makine odası boş kalacak. Yani, hâlihazırdaki Gerçeklikte.”

“Biliyorum,” diye mırıldandı Harlan. Eldivenlerini giyiyor ve keskin gözleriyle rafın üstündeki hassas kutuya kaç adım olduğunu ölçerek ve onu aktarabileceği en iyi konumu hesap ederek konumunu ezberliyordu. Öbür ekrana bir göz attı.

O sırada bulundukları Sonsuzluk Bölümüne göre “şimdi” olarak tanımlanan zaman aralığında bulunan makine dairesi açık ve doğal renkler içindeyse de, yaklaşık yirmi beş Yüzyıl “gelecekteki diğer sahne, “gelecek” görünümlerinin hepsinin gereği olan mavi parıltıya sahipti.

Bu bir uzay limanıydı. Koyu mavi bir gökyüzü, yeşilimsi mavi zemin üzerinde kaplamasız metalden maviye çalan binalar. Ön planda şişkin tabanlı, tuhaf tasarımlı mavi bir silindir duruyordu. Arka planda aynısından iki tane daha vardı. Üçünün de çukur burunları yukarıyı işaret ediyor ve geminin esasları bu yarıklar tarafından derinlemesine kavranıyordu.

Harlan kaşlarını çattı. “Ne garip şeyler.”

“Elektro-çekim,” dedi Voy. “Elektro-çekimle uzay yolculuğunu geliştirebilen tek Yüzyıl 2481.’dir. Yakıt ve çekirdek kullanımı yoktur. Estetik olarak hoş bir araçtır. Ne yazık ki bir Değiştirme ile bundan yoksun kalmak zorundayız. Çok yazık.” Çok bariz bir hoşnutsuzlukla gözlerini Harlan’a dikmişti.

Harlan dudaklarını birbirine bastırdı. Hoşnutsuzluk tabii! Neden olmasın? O bir Teknisyendi.

Uyuşturucu madde alışkanlığıyla ilgili verileri getiren hiç şüphesiz bir Gözlemciydi. Son dönemdeki Değiştirmelerin, insanın hâlihazırdaki Gerçekliğinin tümünde bağımlılığı şimdiye dek rastlanan en yüksek orana varana dek artırılmış olduğunu kanıtlayan bir İstatistikçi olmuştu. Bir Sosyolog, muhtemelen Voy’un kendisi, bunu toplumun psikiyatrik profiline uygulayarak yorumlamıştı. Böylece bazı Bilgisayarlar bağımlılığın güvenli seviyeye indirilebilmesi için gerekli Gerçeklik Değiştirmelerini çözümlemiş ve bir yan etki olarak, elektro-çekimle yapılan uzay yolculuklarının zorunlu olarak zarar göreceğini keşfetmişlerdi. Sonsuzluktaki her sınıflandırmadan bir düzine, belki de yüz kişinin bu işte parmağı vardı.

Ancak, en sonunda, kendisi gibi bir Teknisyenin devreye girmesi gerekiyordu. Diğer herkesin birleşip ona verdikleri talimatları takip ederek asıl Gerçeklik Değiştirmesini başlatacak olan o olmalıydı. Sonrasında, herkes suçlayıcı bakışlarını kibirle ona yöneltecekti. Bakışlarıyla şunu diyeceklerdi: Bu güzelim şeyi yok eden sensin, biz değil.

Bu yüzden onu mahkûm edecek ve ondan uzak duracaklardı. Herkes suçunu onun omuzlarına yükleyecek, onu hor görecekti.

Harlan sert bir sesle, “Önemli olan gemiler değil, bizi ilgilendiren şu şeyler,” dedi.

Görüntüdeki “şeyler”, uzay gemisinin gölgesinde cüceleşmiş duran insanlardı. Uzay yolculuklarının fiziki boyutları karşısında Yerküre ve Yerküre toplumu her zaman cüce gibi kalmıştı.

Bu insanlar kümeler hâlinde küçük kuklalar gibiydi. Kalkık ve suni görünümlü incecik kolları ve bacaklarıyla Zamanın donmuş anına yakalanmışlardı.

Voy omuz silkti.

Harlan sol bileğindeki küçük alan jeneratörünü ayarlıyordu. “Haydi, bitirelim şu işi.”

“Bir dakika. Sizin işin ne kadar süreceğini öğrenmek için Yaşam-Şemacısıyla irtibat kuracağım. Ben de bu işin bitirilmesini istiyorum.”

Elleri küçük, seyyar kontak üzerinde ustalıkla çalışırken kulakları gelen tıkırtıların örüntüsünü kurnazca dinliyordu. (Bu Sonsuzluk Bölümünün diğer bir özelliği, diye düşündü Harlan… Tıkırtılar hâlindeki ses kodları. Zekice, ama moleküler filmler gibi yapay.)

“Üç saatten fazla sürmeyeceğini söylüyor,” dedi Voy en sonunda. “Bir de, konuyla ilgili şahsın adına bayılmış. Noÿs Lambent. Bir dişi, değil mi?”

Harlan’ın boğazı kurumuştu. “Evet.”

Voy’un dudakları hafif bir gülümsemeyle kıvrıldı. “Çok ilginç. Kendisini görmek isterdim, ama o beni görmeden. Aylardır bu bölümde bir kadınla karşılaşmadık.”

Harlan yanıt vermeye cesaret edemedi. Bir an için Sosyologa baktı ve hızla döndü.

Eğer Sonsuzlukta bir eksiklik varsa bu, kadınlarla ilgiliydi. Bu eksikliğin neyden kaynaklandığını Sonsuzluğa geldiği ilk günden beri biliyordu, ama kişisel olarak ilk defa Noÿs’la karşılaştığı gün hissetmişti. O andan, inandığı her şeye ve bir Sonsuz olarak ettiği yemine bile ihanet ettiği bu noktaya varmak zor olmamıştı.

Ne için?

Noÿs için.

Ama utanmıyordu. Gerçekte onu sarsan da buydu. Utanmıyordu. İşlediği suçların artışına dair hiç suçluluk duymadığından, bunlara son olarak eklenen Yaşam-Şemacısının usulsüz kullanımını olsa olsa küçük bir kabahat sayıyordu.

Mecbur kalırsa en kötüsünün daha kötüsünü de yapardı.

Kesin ve apaçık fikir ilk defa aklına geldi. Ve bunu korkuyla kafasından atmaya çalıştıysa da, biliyordu ki bir kez aklına geldiği için yeniden geri gelecekti.

Düşüncesi basitçe şuydu: Mecbur kaldığı takdirde, Sonsuzluğu yıkacaktı.

En kötüsü de bunu yapabilecek güce sahip olduğunu bilmesiydi.

2. GÖZLEMCİ

Harlan, Zamana geçiş kapısının önünde durdu ve kendisini farklı biçimde düşündü. Bir zamanlar her şey çok basitti. Uğrunda yaşanacak idealler ya da en azından sloganlar vardı. Bir Sonsuzun yaşamının her evresinin bir amacı vardı. “Temel İlkeler” nasıl başlıyordu?

“Bir Sonsuzun yaşamı dört evreye bölünebilir…”

Her şey düzenli bir biçimde işliyordu, ancak kendisi için hepsi değişmişti ve kırılmış bir şeyi tekrar birleştirmek mümkün değildi.

Yine de, bir Sonsuzun yaşamındaki dört evrenin her birinden tam olarak geçmişti. Önce, bir Sonsuz bile değil, sadece Zamanın sakinlerinden biri olarak geçirdiği on beş yıllık dönem vardı. Sadece Zamanın dışındaki bir insan, bir Zamancı, Sonsuz olabilirdi; doğuştan bu konuma sahip olmak diye bir şey yoktu.

On beş yaşındayken, o sırada niteliğini kavrayamadığı dikkatli bir eleme ve inceleme süreci sonunda seçilmişti. Son bir acıklı vedanın ardından ailesinden ayrılmış ve Sonsuzluğun sisli perdesinin ötesine götürülmüştü. (Daha o zaman kendisine, artık ne olursa olsun geri dönemeyeceği açıkça anlatılmıştı. Bunun gerçek nedenini ise çok sonra öğrenecekti.)

Sonsuzluğa geldiği andan itibaren on yılını bir Çırak olarak okulda geçirdi ve sonra yaşamının bir Gözlemci olarak geçecek üçüncü evresine başlamak üzere mezun oldu. Ancak ondan sonra bir Uzman ve gerçek bir Sonsuz oldu. Bir Sonsuzun hayatının dördüncü ve son evresi: Zamancı, Çırak, Gözlemci ve Uzman.

Harlan bu evreleri son derece düzgün geçirmişti. Hatta başarılı bir biçimde atlattığını bile söyleyebilirdi.

Çıraklığını tamamladığı anı, Sonsuzluğun bağımsız birer üyesi hâline geldikleri anı, henüz bir konuda uzmanlaşmış olmamalarına rağmen yasal “Sonsuz” unvanını aldıkları anı açık seçik hatırlıyordu.

Hatırlıyordu. Okul bitmiş, Çıraklık sona ermiş, kendisiyle birlikte eğitimlerini tamamlamış olan beş kişi, eller arkada birleşik, bacaklar hafif açık, gözler ileride, dinlemeye koyulmuşlardı.

Eğitmen Yarrow bir masanın arkasından onlara hitap ediyordu. Harlan Yarrow’u çok iyi hatırlıyordu: Darmadağın kızıl saçları, çillerle dolu kolları ve gözlerinde kayıp ifadesiyle ufak tefek, etkileyici bir adam. (Bir Sonsuzun gözlerindeki bu kayıp ifadesi hiç de olağan dışı değildi… Evinin ve köklerinin kaybı, bir daha hiç göremeyeceği o Yüzyıla duyulan, kabul edilmeyen ve itiraf edilemeyen özlem.)

Yarrow’un konuşmasını kelimesi kelimesine hatırlamaması doğaldı, ama ana fikir çok açık bir biçimde belleğine kazınmıştı.

Yarrow özet olarak şöyle demişti: “Şu andan itibaren birer Gözlemci olacaksınız. Genellikle bu çok önemli bir mevki olarak kabul edilmez. Uzmanlar bunu çocuklara göre bir iş olarak değerlendirirler. Belki siz Sonsuzlar” (bu kelimeden sonra bir an için durup karşısındaki genç adamların göğüslerini kabartmalarına ve gururlanmalarına fırsat tanıdı) “da böyle düşünüyorsunuzdur. Eğer öyleyse, sizler Gözlemci olmaya layık olmayan aptallarsınız demektir.

“Gözlemciler olmasa, Bilgisayarların hesaplayacağı bir şey, Yaşam-Şemacılarının şemasını hazırlayacağı bir hayat, Sosyologların inceleyeceği bir toplum olmazdı; Uzmanların yapacak bir işi olmazdı. Bunları daha önce de duyduğunuzu biliyorum ama gerçekliğine inanmanızı ve emin olmanızı istiyorum.

“Siz gençler, en zor koşullar altında Zamana gidecek ve gerçeklerle geri döneceksiniz. Soğuk, tarafsız, sizin fikir ve İlişlerinizle bulandırılmamış gerçekleri, anlıyor musunuz? Bilgi İşlem Makinelerine verilebilecek doğrulukta gerçekler. Sosyal denklemleri sağlamlaştıracak kadar kesin gerçekler. Gerçeklik Değiştirmeleri için temel sağlayabilecek güvenirlikte gerçekler.

“Ve şunu da hiç unutmayın. Gözlemcilik dönemi, mümkün olduğunca çabuk ve suya sabuna dokunmadan geçirilecek bir dönem değildir. Bir Gözlemci olarak izinizi bırakacaksınız. Uzmanlık dalınızın ne olacağını ve alanınızda ne kadar yüksek kademelere çıkabileceğinizi okulda yaptıklarınız değil, Gözlemci olarak yapacaklarınız belirleyecek. Sonsuzlar, bu sizin mezuniyet sonrası eğitiminizdir ve şu anda ne kadar mükemmel bir potansiyele sahipmiş gibi görünseniz de, en küçük bir hatanız Bakım Hizmetlerinde görevlendirilmenize sebep olacaktır. Hepsi bu kadar.”

Hepsiyle tek tek el sıkışmıştı ve bir Sonsuz olmanın en büyük ayrıcalığının Sonsuzluğun erişiminde bulunan ve bulunacak bütün insanların mutluluğunun sorumluluğunu almak olduğu inancıyla ağırbaşlı, adanmış, mağrur bir tavır içindeki Harlan, kendi kendine büyük saygı duymuştu.

Harlan’ın ilk görevleri yakın gözetim altında icra edilen mütevazı işlerdi. Fakat o, bir düzine Yüzyıl içinde, bir düzine kadar Gerçeklik Değiştirmesinin içinde, bizzat deneyim kazanarak yeteneğini geliştirdi.

Gözlemciliğinin beşinci yılında kendisine alanında Kıdemli derecesi verilmiş ve 482.’ye atanmıştı. İlk defa denetlenmeden çalışacaktı ve bu gerçeğin bilincinde olması, o Bölümün sorumlusu Bilgisayara ilk raporunu verdiğinde kendine güvenini yitirmesine neden oldu.

Bu amir, Asistan Bilgisayar Hobbe Finge’di. Büzülmüş, kuşkucu ağzı ve çatık kaşlı gözleri yüzünde bir tuhaf duruyordu. Yuvarlak, düğme gibi bir burnu, daha da büyük iki düğmeye benzeyen yanakları vardı. Yüzü biraz kırmızı, saçları biraz beyaz olsa, İlkel zamanların efsanevi Aziz Nicholas’ına ya da Noel Baba’sına, belki de Kriss Kringle’ına dönüşebilirdi. Harlan üç ismi de biliyordu. Sonsuzların yüz binde birinin bile bu isimlerin herhangi birini bildiğinden şüpheliydi. Bu türden herkes tarafından bilinmeyen şeyleri bildiği için gizli ve mahcup bir gurur duyuyordu. Okuldaki ilk günlerinden beri İlkel Zamanlar Tarihine takıntılı olmuş, Eğitmen Yarrow da bu konuda onu desteklemişti. Yalnızca Sonsuzluğun başladığı 27.’den önceki değil, Zamansal Alanın ta kendisinin icat edildiği 24.’den bile önceki tuhaf, sapkın Yüzyıllara hakikaten düşkün olmuştu. Çalışmalarında eski kitap ve dergileri incelemişti. Hatta izin alabildiğinde daha iyi kaynaklara başvurmak için, uzak altzamandaki Sonsuzluğun ilk Yüzyıllarına seyahatler yapmıştı. On beş yılı aşkın bir zaman sonunda, neredeyse tamamı kâğıt baskı olan, kendine ait dikkat çekici bir kütüphane toplamayı başarmıştı. H.G. Wells diye birine ait bir cilt, W. Shakespeare adlı adama ait bir diğer cilt, yırtık pırtık tarihçeler vardı. İçlerinde en mükemmeli, İlkel Zamana ait bir haftalık haber dergisinin ciltli sayılarından oluşan tam bir takımdı ve çok yer tutmasına rağmen kıyamamış, bunları mikro filme çekmemişti.

Arada bir yaşamın yaşam ve ölümün ölüm olduğu; insanoğlunun kararlarını geri dönülemez bir şekilde verdiği; kötülüğün önlenemediği, iyiliğin yüceltilemediği ve orada kaybedilen Waterloo Savaşı’nın gerçekten ve temelli olarak kaybedildiği bir dünyada kendini kaybederdi. Bir kez yazmış devinimli bir parmağın yazmamaya bir daha asla ikna edilemeyeceğini ifade eden, çok değer verdiği bir şiir parçası bile vardı.

Ve sonra, düşüncelerini yeniden Sonsuzluğa, Gerçekliğin esnek ve fani olduğu, kendisi gibi adamların avuçlarında tutup sallayarak daha iyi bir şekil verebildikleri bir şey olduğu bir evrene döndürmek zor oluyor, âdeta bir şok yaşıyordu.

Hobbe Finge’in canlı, gerçekçi sesiyle Aziz Nicholas’ın hayali kayboldu. “Yarın, hâlihazırdaki Gerçekliğin olağan incelenmesiyle işe başlayabilirsin. İyi, eksiksiz ve isabetli olmasını istiyorum. En ufak bir ihmale tahammülümüz yok. İlk zaman-uzamsal çizelgen yarın sabaha hazırlanmış olacak. Anlaşıldı mı?”

“Evet, Bilgisayar,” dedi Harlan. Daha o anda Asistan Bilgisayar Hobbe Finge’le geçinemeyeceklerini anladı ve buna canı sıkıldı.

Ertesi sabah Bilgi İşlem Makinesinden girift bir biçimde delinmiş örüntüler hâlinde çıkan çizelgesini aldı. Daha baştan en küçük bir hata bile yapmamak endişesiyle, cepte taşınabilen bir şifre çözücü kullanarak bu örüntüleri Standart Zamanlararası dile çevirdi. Aslında bu işaretleri şifre çözücü kullanmadan da anlayabilecek seviyeye erişmişti.

Çizelge, 482. Yüzyılın dünyasında nerelere ve ne zaman gidebileceğini ve nerelere gidemeyeceğini, neler yapıp neler yapamayacağını ve nelerden her ne pahasına olursa olsun kaçınması gerektiğini anlatıyordu. Varlığıyla yalnızca Gerçekliği tehlikeye atmayacağı yer ve zamanları etkileyebilmeliydi.

482. kendisi için rahat bir Yüzyıl değildi. Kendisinin sert ve kurallara bağlı doğumzamanına benzemiyordu. Bu Yüzyıl hesaba katmaya alışkın olduğu ahlak değerleri ve ilkelerden yoksundu. Eğlence düşkünüydüler, maddeciydiler ve gereğinden fazla anaerkildiler. Ektojenik doğum olaylarının geliştiği tek çağdı (kayıtlarda bunu en itinalı biçimde kontrol etmişti) ve zirveye ulaştığında kadınların yüzde 40’ı sadece döllenmiş yumurtanın yumurtalığa koyulmasıyla doğum yapıyordu. Yalnızca karşılıklı anlaşmak suretiyle evleniliyor ya da boşanılıyor ve evlilik, yasal olarak bağlayıcı bir gücü olmayan kişisel bir sözleşme olmaktan öte bir şey olarak görülmüyordu. Çocuk sahibi olmak adına yapılan birleşme, evliliğin toplumsal işlevlerinden ayrı ele alınıyor ve bütünüyle öjenik ilkelere göre ayarlanıyordu.

Harlan’a göre, bu toplum yüzlerce açıdan hasta bir toplumdu ve bu toplumun bir Gerçeklik Değiştirmesine ihtiyacı vardı. O zamana ait olmayan biri olarak, bu Yüzyıldaki varlığının bile buranın tarihini çatallaştırabileceğini birkaç kere düşünmüştü. Eğer onun rahatsız edici varlığı, sadece kilit bir noktada yeterince rahatsız edici olabilse belki de farklı bir olasılık yönü etkinleşebilir ve haz arayan milyonlarca kadın, gerçek, saf yürekli annelere dönüşebilirdi. Ona ait olan bütün anılarıyla birlikte daha önce başka biri olduklarını anlatamayacakları, hayal edemeyecekleri veya akıllarında canlandıramayacakları başka bir Gerçeklikte olacaklardı.

Ne yazık ki bunu yapmak için, zaman-uzamsal çizelgesinin sınırları dışına çıkması gerekirdi, oysa bu düşünülemezdi. Öyle olmasaydı bile, sınırların dışına gelişigüzel adım atmak Gerçekliği çok farklı şekillerde değiştirebilirdi. Durum şu andakinden de kötü bir hâl alabilirdi. Yalnızca dikkatli analiz ve Hesaplama, bir Gerçeklik Değiştirmesinin niteliğini tam anlamıyla saptayabilirdi.

Kendi kişisel görüşleri ne olursa olsun, dışarıdan bakılınca Harlan bir Gözlemciydi ve ideal bir Gözlemci, rapor-yazma mekanizmasına bağlanmış, duyu-kavrayışlı bir sinir öbeğiydi sadece. Algı ve rapora duygular karışmamalıydı.

Bu açıdan, Harlan’ın raporları mükemmelliğe erişmişti.

İkinci haftalık raporundan sonra, Asistan Bilgisayar Finge onu çağırdı.

“Tebrik ederim Gözlemci,” dedi. Sıcaklık duygusundan yoksun bir sesle konuşuyordu. “Raporların açık seçik ve güzel organize edilmiş. Fakat senin gerçek fikrin nedir?”

Harlan, 95. Yüzyıl ağaçlarından özenle yontulmuşa benzeyen boş bir ifadenin arkasına sığındı. “Bu konuda kendime ait hiçbir düşüncem yok.”

“Hadi canım. Sen 95. Yüzyıldansın ve bunun ne demek olduğunu her ikimiz de çok iyi biliyoruz. Eminim bu Yüzyıl seni fazlasıyla rahatsız etti.”

Harlan omuz silkti. “Raporlarımdaki bir şey mi sizi rahatsız olduğum düşüncesine sevk etti?”

Bu düpedüz küstahlıktı ve Finge’in de küt tırnaklı parmaklarıyla masasının üzerinde ritim tutması aynı şeyi düşündüğünü gösteriyordu. “Soruma yanıt ver.”

Harlan, “Sosyolojik olarak, Yüzyıl birçok konuda aşırı özelliklere sahip. Yaklaşıkzamandaki son üç Gerçeklik Değiştirmesi de bunu vurguladı. Er ya da geç, bu konuda bir düzeltme yapılması gerektiğini düşünüyorum. Aşırılıklar hiçbir zaman sağlıklı değildir.”

“Öyleyse, Yüzyılın geçmiş Gerçekliklerini inceleme zahmetine katlandın.”

“Bir Gözlemci olarak, bütün ilgili Gerçeklikleri incelemek zorundayım.”

Berabere kalmışlardı. Bütün bu söz konusu gerçekleri incelemek, Harlan’ın elbette hakkı ve hatta göreviydi. Finge’in bunu bilmesi gerekirdi. Her Yüzyıl durmaksızın Gerçeklik Değiştirmeleriyle sarsılıyordu. Ne kadar özenli yapılmış olsa da hiçbir Gözlem yeniden incelenmeden uzun süre geçerliliğini koruyamazdı. Her Yüzyılı kronik bir Gözlemlenme durumu içinde tutmak, Sonsuzlukta standart bir uygulamaydı. Ve doğru bir Gözlem yapmak için, sadece şu anki Gerçekliğin olgularını değil, aynı zamanda bunların geçmiş Gerçekliklerle olan ilişkilerini de ortaya koyabilmek gerekirdi.

Yine de Harlan, Gözlemcinin fikirlerinin derinlemesine incelenmesinin nedeninin, sadece Finge’e özgü bir huysuzluktan kaynaklanmadığını açıkça görüyordu. Finge kesinlikle saldırgan gözüküyordu.

Başka bir zaman Finge (haberleri vermek için Harlan’ın küçük bürosuna giderek), “Raporların Bütünzamanlar Meclisi’nde çok olumlu etkiler yapıyor,” dedi.

Harlan bir an için durakladı ve kararsızlıkla mırıldandı. “Teşekkür ederim.”

“Hepsi senin konuya uyum sağlamakta alışılmamış bir düzeye ulaştığında birleşiyor.”

“Yapabileceğimin en iyisini yapıyorum.”

Finge birden sordu. “Kıdemli Bilgisayar Twissell’ı tanıyor musun?”

“Bilgisayar Twissell?” Harlan’ın gözleri büyüdü. “Hayır, efendim. Neden sordunuz?”

“Özellikle o, raporlarınla yakından ilgileniyor.” Finge şişman yanaklarını aşağıya düşürerek somurttu ve konuyu değiştirdi. “Bana öyle geliyor ki kendine özgü tarihsel bir bakış açısı, bir felsefe geliştirmişsin.”

Harlan’ı baştan çıkaran da bu sözler oldu. Aşırı gurur ile tedbir çarpıştı ve ilki kazandı. “İlkel tarih çalıştım, efendim.”

“İlkel tarih mi? Okulda mı?”

“Pek değil, Bilgisayar. Kendi kendime. Bu benim hobim. Bu, sabit, dondurulmuş olarak duran tarihi seyretmek gibi bir şey! Sonsuzluktaki Yüzyıllar durmaksızın değişirken, onları sabit hâllerinde ayrıntılarıyla incelemek mümkün.” Bunun düşüncesiyle biraz hararetlendi. “Bir film-kitaptan bir dizi fotoğraf alıp her birini özenle incelemek gibi. Filmi geçerken sadece üstünkörü gözden geçirdiğimizde kaçırabileceğimiz pek çok şeyi görebiliriz. Sanıyorum, çalışmalarımda bu bana çok yardımcı oldu.”

Finge hayretler içinde, gözleri büyümüş olarak ona baktı ve başka bir yorum yapmadan çıkıp gitti.

Daha sonraları, arada bir İlkel tarih konusunu tekrar gündeme getirdi ve Harlan’ın isteksiz yorumlarını, tombul yüzünde kesin bir ifade olmaksızın dinledi.

Harlan bu konuyu, tamamen bir kenara bırakmakla yükselmek için kullanmak arasında bocalıyordu.

Bir gün A koridorunda karşılaştıklarında Finge aniden etraftakilerin de duyabileceği bir sesle, “Yüce Zaman, Harlan, sen hiç gülümsemez misin?” diye seslenince, birinci seçeneğin daha doğru olacağına karar verdi.

Finge’in ondan nefret ettiği düşüncesiyle sarsıldı. Daha sonraları kendisinin Finge’e karşı olan duyguları tiksinmeye benzer bir şeye dönüştü.

* * *

482.’nin üç ay boyunca gözden geçirilmesi, dişe dokunur tarafının çoğunu tüketmişti ve Harlan, Finge’in ofisine aniden çağrıldığında şaşırmadı. Görevde bir değişiklik bekliyordu. Son özeti günler önce hazırlanmıştı. 482., ağaçları olmayan 1174. gibi Yüzyıllara selüloz kökenli tekstil ürünlerini daha fazla ihraç etmeye istekliydi, ancak bunun karşılığında tütsülenmiş balık almak istemiyorlardı. Buna benzer şeylerin uzun bir listesi usulünce ve gerekli incelemeyle rapora eklenmişti.

Özetin taslağını da yanına aldı.

Fakat 482.’den bahsedilmedi bile. Aksine, Finge onu soluk, kuru, buruşuk yüzlü bir adamla tanıştırdı. Dağınık beyaz saçlı, zebani suratlı adam bütün mülakat boyunca devamlı sırıttı. Bu sırıtkan ifade, kimi zaman endişe, kimi zaman da neşe uçları arasında değişiyor fakat hiç kaybolmuyordu. Sarı lekeli iki parmağının arasında yanan bir sigara duruyordu.

Harlan’ın hayatında gördüğü ilk sigaraydı bu, aksi hâlde duman tüten silindire daha az bakarak adama daha çok ilgi gösterebilir ve kendini Finge’in takdimine daha iyi hazırlayabilirdi.

Finge, “Kıdemli Bilgisayar Twissell, bu Gözlemci Andrew Harlan,” dedi.

Harlan’ın gözleri dehşetten açılmış bir hâlde, ufak tefek adamın sigarasından yüzüne kaydı.

Kıdemli Bilgisayar Twissell yüksek perdeden bir sesle, “Nasılsın? Demek o mükemmel raporları yazan genç adam bu?” dedi.

Harlan konuşmak istiyordu ama sesi çıkmadı. Laban Twissell bir efsane, yaşayan bir mitti. Laban Twissell, görür görmez tanınması gereken bir adamdı. Sonsuzluğun bir numaralı Bilgisayarı, bir başka deyişle yaşayan en seçkin ve üstün Sonsuzdu. Bütünzamanlar Meclisi’nin başkanıydı. Sonsuzluk tarihindeki her kişiden daha fazla Gerçeklik Değiştirmesi yönetmiş kişiydi. O öyle…

Harlan’ın aklı karıştı. Yüzünde ahmakça bir gülümsemeyle, evet anlamında başını salladı ve tek bir kelime bile söyleyemedi.

Twissell sigarasını dudaklarına götürdü, çabukça bir nefes çekti ve tekrar dudaklarından uzaklaştırdı. “Bizi yalnız bırak, Finge. Çocukla konuşmak istiyorum.”

Finge ayağa kalktı, bir şeyler mırıldandı ve çıktı.

Twissell, “Heyecanlı görünüyorsun, oğlum. Heyecanlanacak bir şey yok.”

Fakat Twissell’la böyle karşılaşmak Harlan’ı şoka sokmuştu. Bir dev olarak düşündüğünüz kişinin, gerçekte bir metre altmış santimden daha ufak bir adam olduğunu görmek her zaman şaşırtıcı bir olaydır. Bu adamın açılan, saçsız ve düzgün alnının arkasında gerçekten bir dâhinin beyni olabilir mi? Binlerce kırışıklığın içine oyulmuş gibi duran şu küçük gözlerden fışkıran, korkunç bir zekâ mı yoksa yalnızca tatlı huylu bir mizaç mıydı?

Harlan ne düşüneceğini bilemiyordu. Şu sigara sahip olabildiği yegâne zekâ kırıntısını da örtbas ediyordu. Bir duman bulutu üzerine doğru gelince belirgin bir biçimde irkildi.

Twissell duman bulutundan öteyi görmeye çalışıyormuşçasına gözlerini kıstı ve hayli bozuk bir on bininci yıl lehçesiyle, “Bizzat senin lehçende sana konuşsam hisseder misin sen çocuk daha iyi?” diye sordu.

İsterik bir kahkaha atmak üzere olan Harlan kendine geldi ve sözlerini dikkatle seçerek, “Standart Zamanlararası Dili iyi konuşurum, efendim,” dedi. Harlan bunu Sonsuzluktaki ilk aylarından beri kendisinin ve onun karşısındaki diğer bütün Sonsuzların her zaman kullanmış olduğu Zamanlararası dille söylemişti.

“Saçmalık,” dedi Twissell, buyurgan bir sesle. “Zamanlararasını konuşma zahmetine giremem. On bininci yıl lisanım mükemmelden de ötedir.”

Harlan, Twissell’ın kırk yılı aşkın bir süredir yerel zaman dilleri konuştuğunu tahmin etti.

Ama belli ki önemli bir noktaya parmak bastığından tatmin olmuş olarak, Zamanlararası dile geçti ve orada kaldı. “Sana bir sigara ikram ederdim ama eminim içmiyorsundur. Tarihte hemen hemen hiçbir zaman sigara içmek tasvip edilmemiştir. Aslında, iyi sigaralar yalnızca 72.’de yapılır ve benim sigaralarım da özel olarak o zamandan gelir. Eğer bir gün içmeye başlarsan bilgin olsun diye bu ipucunu veriyorum. Bu çok üzücü. Geçen hafta iki gün için 123.’de kalmak zorundaydım. Sigara içilmiyor, yani Sonsuzluğun 123.’ye ayrılan Bölümünde bile içilmiyor. Oradaki Sonsuzlar alışkanlıkları ortadan kaldırmışlar. Bir sigara yakmış olsam, herhalde gök tepelerine düştü sanacaklardı. Bazen, büyük bir Gerçeklik Değişikliği hesaplasam da tüm Yüzyıllardaki sigara karşıtı tabuları temizlesem diyorum, ancak bu tür bir Gerçeklik Değişimi 58.’de savaşlara veya 1000.’de bir köle toplumuna sebep olurdu. Hep bir şey çıkar zaten.”

Harlan önce şaşırdı, sonra kaygılanmaya başladı. Kesinlikle bu garip ve alakasız konuşmanın ardında bir şeyler gizliydi.

Boğazı sıkılmış gibi hissetti. “Beni neden görmek istediğinizi sorabilir miyim, efendim?”

“Raporlarını beğendim, oğlum.”

Harlan’ın gözleri gizlenmiş sevinç pırıltılarıyla doldu fakat gülümsemedi. “Teşekkür ederim, efendim.”

“Bir sanatçının elinden çıkmış havası taşıyor. Güçlü sezgilerin var. Hissedebiliyorsun. Senin Sonsuzluktaki gerçek yerini bildiğimi sanıyorum ve sana onu teklif etmeye geldim.”

Harlan düşündü: İnanamıyorum.

Sesindeki zafer ifadesini gizlemeye çalışarak, “Benim için büyük bir şeref, efendim,” dedi.

Bunun üzerine, Kıdemli Bilgisayar Twissell, sigarasının sonuna geldiğinden göze çarpmayan marifetli bir el çabukluğu numarasıyla sol elinde belirmesini sağladığı bir diğer sigarayı yaktı. Dumanı üflerken tekrar konuştu. “Zaman aşkına, oğlum, ezberlenmiş satırları tekrarlar gibi konuşuyorsun. Büyük şeref, pöh. Ivır zıvır. Boş laf. İçinden geldiği gibi söyle. Memnun oldun mu, ha?”

Harlan, tedbiri yine de elden bırakmadan, “Evet, efendim,” dedi.

“Tamam. Memnun olman lazım. Bir Teknisyen olmaya ne dersin?”

“Bir Teknisyen!” diye bağırdı Harlan. Oturduğu yerden fırlamıştı.

“Otur, otur. Şaşırmış görünüyorsun.”

“Bir Teknisyen olmayı beklemiyordum, Bilgisayar Twissell.”

“Hayır,” dedi Twissell, kuru bir ses tonuyla, “nedense hiç kimse beklemez. Bundan başka her şeyi bekleyebilirler. Teknisyen bulmak zordur ve her zaman rağbet görürler. Sonsuzluğun hiçbir Bölümü yeterli sayıda Teknisyene sahip değildir.”

“Buna uygun olduğumu sanmıyorum.”

“Dertli bir meslek için uygun olmadığını söylemek istiyorsun. Zaman içinde, eğer kendini Sonsuzluğa adamışsan ki ben öyle olduğuna inanıyorum, senin için fark etmeyecektir. Bu yüzden aptallar seni dışlayacak ve sürgündeymişsin gibi gelecek. Alışacaksın. Sana ihtiyaç duyulduğunu, çok fena ihtiyaç duyulduğunu bilmenin hazzını tadacaksın. Benim tarafımdan.”

“Sizin tarafınızdan mı, efendim? Özellikle sizin tarafınızdan mı?”

“Evet.” Yaşlı adamın gülüşüne bir cinlik yerleşti. “Yalnızca basit bir Teknisyen değil, benim özel Teknisyenim olacaksın. Özel bir mevkiin olacak. Şimdi ne diyorsun?”

“Bilmiyorum, efendim. Uygun olmayabilirim.”

Twissell sertçe başını salladı. “Sana ihtiyacım var. Yalnızca sana ihtiyacım var. Raporların, benim burada ihtiyacım olan şeye sahip olduğuna beni inandırdı.” İşaret parmağının çıkıntılı tırnağıyla hafifçe alnına vurdu. “Bir Çırak olarak sicilin iyi; Gözlem yaptığın Bölümler de olumlu raporlar verdiler. Son olarak, Finge’in raporu da uygun olduğunu ortaya koydu.”

Harlan gerçekten şaşkına dönmüştü. “Bilgisayar Finge’in raporu lehimde miydi?”

“Öyle olmasını beklemiyor muydun?”

“Ben —bilmiyorum.”

“Eee, oğlum, lehinde olduğunu söylemedim. Uygun olduğunu ortaya koydu, dedim. Aslına bakarsan, Finge senin hakkında olumlu rapor vermedi. Senin Gerçeklik Değiştirme işlemleri ile ilgili tüm görevlerden uzak tutulmanı önerdi. Sana Bakım Hizmetleri’nden başka bir yerde görev vermenin güvenli olmayacağını ileri sürdü.”

Harlan kıpkırmızı kesildi. “Hangi nedenlerden ötürü böyle söylüyor, efendim?”

“Bir hobin varmış galiba, oğlum. İlkel tarihle ilgileniyormuşsun, ha?” Sigarasından derin bir nefes çekip üfledi ve sinirinden nefesini kontrol etmeyi unutan Harlan’ın ciğerlerine kalın bir duman bulutu doldu, elinde olmadan öksürdü.

Twissell genç Gözlemcinin öksürük nöbetine şefkatle baktı ve tekrar sordu, “Öyle değil mi?”

Harlan, “Bilgisayar Finge’in hiç hakkı yok…” diye söze girdi.

“Bir dakika, bir dakika. Sana raporda yazılı olanları anlattım çünkü seni ısrarla isteyişimin sebebi bu. Aslında rapordakiler gizli bilgilerdi ve bunları sana anlattığımı unutacaksın. Hem de bir daha hiç hatırlamamak üzere, oğlum.”

“Fakat İlkel tarihle ilgilenmenin nesi kötü?”

“Finge, senin bu merakının altında güçlü bir Zaman Özlemi yattığını sanıyor. Anlatabildim mi, oğlum?”

Tabii ki anlamıştı Harlan. Ruhsal bir bozukluk anlamına gelen bu deyimi anlamamak mümkün değildi. Bu ifade her şeyin üstündeydi. Sonsuzluğun her üyesinde, tüm dışavurumlarıyla beraber resmen yasaklanmış olduğundan daha da güçlenen, kendi zamanına olmasa bile hiç değilse belirli bir zamana dönmek; bir Yüzyıldan diğerine geçen bir gezgin olmaktansa, onlardan birine ait olmak gibi güçlü bir itki bulunduğuna inanılıyordu. Tabii, hemen hepsinde bu itki özenle bilinçaltında saklanıyordu.

“Meselenin bu olduğunu sanmıyorum,” dedi Harlan.

“Ben de aynı fikirdeyim. Aslına bakarsan, bence senin hobin ilginç ve değerli. Dediğim gibi, seni istememin nedeni de o. Sana getireceğim bir Çırağa İlkel tarihle ilgili bildiğin ve öğrenebileceğin her şeyi öğretmeni istiyorum. Bu arada, aynı zamanda özel Teknisyenim olacaksın. Birkaç gün içinde başlayacaksın. Anlaştık mı?”

Anlaşmak mı? Sonsuzluktan önceki günlerle ilgili her şeyi öğrenmek için resmî izne sahip olmak mı? Gelmiş geçmiş en büyük Sonsuzla kişisel olarak ilişki kurabilmek mi? Bu şartlar altında Teknisyenliğin en berbat yanları bile çekilebilir hâle gelirdi.

Yine de tedbiri tamamen elden bırakmadı. “Eğer Sonsuzluğun yararına olacaksa, efendim…”

“Sonsuzluğun yararına mı?” diye bağırdı cüce Bilgisayar ani bir heyecanla. Sigarasının izmaritini öyle kuvvetle uzaktaki duvara fırlattı ki sigara bir kıvılcım yağmuru arasında yere düştü. “Benim sana Sonsuzluğun mevcudiyeti için ihtiyacım var.”

3. ÇIRAK

Harlan, Brinsley Sheridan Cooper’la tanışmadan önce 575.’de haftalar geçirmişti. Hem yeni çevresine hem de cam ve porselenin antisepsisine alışma fırsatı bulmuştu. Teknisyen nişanını yalnızca ölçülü bir çekingenlikle taşımayı ve amblem duvara dönük olacak ya da taşıdığı bir nesnenin araya girmesiyle kapanacak şekilde durarak her şeyi daha da beter hâle getirmekten sakınmayı öğrenmişti.

Böyle yaptığında ise diğerleri onu hor görerek gülümsüyor ve dostluklarının hileyle ele geçirilmek istendiğinden şüphelenmiş gibi soğuk davranıyorlardı.

Kıdemli Bilgisayar Twissell her gün problemlerle çıkageliyordu. Harlan bunları inceliyor, analizlerini sonradan dört defa daha yeniden yazılacak müsveddelere kaydediyor ve gene de son hâlini tereddüt içinde teslim ediyordu.

Twissell onları inceliyor, başını sallayarak onaylayıp, “İyi, iyi” diyordu. Sonra, yaşlı mavi gözlerini Harlan’a çevirerek bir parça kısılan gülümsemesiyle, “Bu tahmini Bilgi İşlem Makinesinde sınayacağım,” diye ekliyordu.

Analizlere hep “tahmin” diyordu. Hiçbir zaman Bilgi İşlem Makinesinden çıkan sonuçları Harlan’a söylemezdi, Harlan da sormaya cesaret edemezdi zaten. Kendi analizlerini eyleme geçirme fırsatının verileceğinden ümidini kesmek üzereydi. Acaba Bilgi İşlem Makinesi görüşlerini doğrulamıyor muydu, Gerçeklik Değiştirmelerini ileri sürmek için yanlış öğeyi mi seçiyordu, Gerekli Asgari Değişikliği belirtilen aralıkta görecek kadar hünerli mi değildi? (Bu ifadenin ağzından G.A.D. olarak çıkması çok sonraları, yeterli olgunluğa eriştiğinde oldu.)

* * *

Bir gün Twissell, yanında başını kaldırıp Harlan’ın yüzüne bile bakamayan utangaç biriyle çıkageldi.

Twissell, “Teknisyen Harlan, bu çırak B. S. Cooper,” dedi.

Harlan hemen “Merhaba,” dedi. Adamı şöyle bir tarttı, hiç de etkileyici bulmadı. Kısa boylu sayılırdı, koyu saçları ortadan ayrılmıştı. Dar çeneli, açık kahverengi gözlü, biraz büyükçe kulaklıydı ve tırnakları yenmişti.

Twissell, “İlkel tarihi öğreteceğin genç bu işte,” dedi.

“Büyük Zaman,” dedi Harlan, birden artan bir ilgiyle. “Merhaba!” Bu işi neredeyse unutmuştu.

Twissell, “Kendine uygun bir program yap, Harlan. Haftada iki gün öğleden sonralarını ayırabilirsen, bence yeter. Öğretirken kendi yöntemlerini kullan. Sana bırakıyorum. Film-kitap veya eski belgelere ihtiyacın olursa, bana bildir. Eğer Sonsuzlukta ya da Zamanın ulaşılabilen herhangi bir yerinde mevcutsa, onları bulacağız. Ha, oğlum?”

Bir anda yanan bir sigara çıkardı (her zaman olduğu gibi) ve etraf sigara dumanı koktu. Harlan öksürdü, Cub’ın ağzının aldığı şekle bakılırsa cesaret edebilseydi o da aynı şeyi yapacaktı.

Twissell gittikten sonra, Harlan, “Evet, otur,” dedi. Bir an için durakladı, sonra kararlı bir tavırla, “Oğlum. Otur, oğlum. Çalışma odam pek büyük değil ama birlikte olduğumuz sürece seninmiş gibi kullanabilirsin.”

Harlan âdeta hevesle dolmuştu. Bu proje bütünüyle kendisinindi! İlkel tarih bütünüyle kendisine ait olan bir şeydi.

Çırak başını kaldırıp Harlan’a (gerçek anlamda ilk defa) baktı ve dili sürçerek, “Siz gerçekten bir Teknisyensiniz,” dedi.

Harlan’ın heyecanı ile sıcaklığının büyük bir bölümü birden öldü. “Ne olmuş?”

“Hiç,” dedi Çırak. “Ben sadece…”

“Bilgisayar Twissell’ın bana Teknisyen diye hitap ettiğini duymadın mı?”

“Evet, efendim.”

“Bir dil sürçmesi olduğunu mu düşündün? Doğru olamayacak kadar kötü bir şey mi?”

“Hayır, efendim.”

“Senin konuşmanda bir bozukluk mu var?” Harlan bunu öylesine acımasız bir tavırla sormuştu ki kendinden utandı.

Cooper kıpkırmızı kesildi. “Standart Zamanlararasını iyi konuşamıyorum.”

“Neden? Ne kadar zamandır Çıraksın?”

“Bir yıldan daha az bir zamandır, efendim.”

“Bir yıl mı? Kaç yaşındasın sen, Zaman aşkına?”

“Yirmi dört fizyoyaşındayım, efendim.”

Harlan dik dik baktı. “Yani, seni Sonsuzluğa yirmi üç yaşındayken mi aldıklarını mı söylemeye çalışıyorsun?

“Evet, efendim.”

Harlan oturdu ve ellerini ovuşturdu. Böyle bir şey asla yapılmazdı. Sonsuzluğa girme yaşı on beş, on altıydı. Bu ne anlama geliyordu? Yoksa Twissell onu denemek için yeni bir yöntem mi kullanıyordu?

“Otur ve başlayalım. Tam adın ve doğumzamanın.”

Çırak kekelemeye başladı. “78.’den Brinsley Sheridan Cooper, efendim.”

Harlan âdeta yumuşadı. Bu çok yakındı. Kendi doğumzamanından yalnızca 17 Yüzyıl altzamandan geliyordu. Neredeyse bir Zaman komşusuydu.

Harlan, “İlkel tarihle ilgileniyor musun?” dedi.

“Bilgisayar Twissell öğrenmemi istedi. Pek fazla bir şey bilmiyorum.”

“Başka neler öğreniyorsun?”

“Matematik. Zaman Mühendisliği. Şimdiye kadar sadece temel bilgileri öğrendim. 78.’de bir Seri-vak tamircisiydim.”

Seri-vakın ne olduğunu sormanın bir anlamı yoktu. Vakumlayarak temizleyen bir makine, bir hesaplayıcı alet, bir çeşit boya püskürtücüsü olabilirdi. Herhangi bir şey. Harlan’ın pek ilgisini çekmiyordu.

“Tarihle ilgili bir şey biliyor musun? Ne çeşit tarih olursa olsun.”

“Avrupa Tarihi okumuştum.”

“Senin özel politik birimin, herhalde.”

“Ben Avrupa’da doğdum. Evet. Tabii, daha çok modern tarih öğretirlerdi. 54 Devrimleri’nden sonrasını; 7554 yılı yani.”

“Peki. İlk iş bunları unutacaksın. Bunların hiçbir anlamı yok. Zamancılara öğretmeye çalıştıkları tarih her Gerçeklik Değiştirmesi ile değişir. Bunu fark edemezler. Her Gerçeklikte onlara göre tek tarih kendi tarihleridir. İlkel tarihte farklı olan bu işte. Güzelliği de orada. Bizden biri her ne yaparsa yapsın, o tam da her zaman olduğu gibi var olmaya devam eder. Kolomb, Washington, Mussolini ve Hereford, hepsi vardır.”

Cooper hafifçe gülümsedi. Küçük parmağını üst dudağında gezdirdi ve Harlan orada ilk defa bir kıl izine rastlayarak, Çırağın bıyık bırakmakta olabileceğini fark etti.

Cooper, “Bir türlü… alışamadım, burada olduğum süre zarfında,” dedi.

“Neye alışamadın?”

“Doğumzamanımdan beş Yüzyıl uzakta oluşuma.”

“Ben de hemen hemen o kadar uzaktayım. 95.’denim”

“Bir de o var. Siz benden büyüksünüz ama başka bir açıdan ben sizden 17 Yüzyıl daha yaşlıyım. Belki de sizin büyük… büyük… büyük… büyükbabanız olabilirim.”

“Ne fark eder ki? Tut ki öylesin?”

“Şey, alışmak gerekiyor.” Çırağın sesinde bir isyan havası seziliyordu.

“Hepimiz için aynı şey geçerli,” dedi Harlan umursamayarak, sonra da İlkellerle ilgili konuşmaya başladı. Üç saat sonra, neden 1. Yüzyıldan önce de yüzyıllar olduğuna dair açıklamalara dalmıştı.

(Cooper hüzünle, “Ama 1. Yüzyıl ilk Yüzyıl olmuyor mu?” diye sormuştu).

Harlan sonunda çok iyilerinden olmasa da başlangıç için yeterli sayılabilecek bir kitap vererek konuyu bağladı. “İlerledikçe sana daha iyi şeyler bulup vereceğim,” dedi.

* * *

Bir haftanın sonunda Cooper’ın bıyığı gürleşmiş ve on yaş daha büyük göstermeye başlamıştı, çenesinin darlığı da şimdi daha çok öne çıkıyordu. Harlan bu bıyığın genel olarak pek bir iyileşme sağlamadığını düşündü.

Cooper, “Kitabınızı bitirdim,” dedi.

“Nasıl buldun?”

“Bir bakıma…” Uzunca bir süre durakladı ve tekrar baştan başladı. “İlkel zamanların sonları bazı yönlerden 78.’ye benziyordu. Bilirsiniz işte, bana evimi hatırlattı. İki kez karımın hayalini kurdum.”

Harlan köpürdü. “Karın mı?”

“Buraya gelmeden önce evliydim ben.”

“Büyük Zaman! Karını da buraya getirdiler mi?”

Cooper hayır anlamında başını salladı. “Son bir yıldır Değişti mi, onu bile bilmiyorum. Eğer değiştiyse benim karım bile sayılmaz artık.”

Harlan kendine geldi. Elbette, bu Çırak Sonsuzluğa getirildiğinde yirmi üç yaşındaysa eğer, evlenmiş olması son derece olasıydı. Örneğine rastlanmamış her şey bir diğerini ortaya çıkarıyordu.

Neler oluyordu? Kurallarda bir defa değişiklik yapıldı mı her şeyin büyük bir tutarsızlık yumağına dönüşmesi uzun sürmeyecekti. Sonsuzluk değişikliklere tahammül göstermeyecek hassas dengeler üzerine kurulmuştu.

Harlan’ın bir sonraki kelimelerine kasıtsız bir acımasızlık yerleştiren, belki de Sonsuzluk adına duyduğu öfkeydi. “Umarım 78.’ye gidip onu şöyle bir yoklamayı düşünmüyorsundur.”

Çırak başını kaldırdı, sert ve kıpırdamayan gözlerle baktı. “Hayır.”

Harlan huzursuzca kımıldandı. “İyi. Senin bir ailen yok. Hiçbir şeyin yok. Sen bir Sonsuzsun ve Zamandayken tanıdığın kişileri düşünmeyi bırak.”

Cooper’ın dudakları gerildi ve aceleyle söylediği sözlerde dikkat çeken keskin aksanıyla, “Bir Teknisyen gibi konuşuyorsun,” dedi.

Harlan masasının kenarlarında yumruklarını sıktı. Boğuk bir sesle, “Ne ima ediyorsun sen? Bir Teknisyenim ve Değiştirmeleri ben yapıyorum, değil mi? Sonra onları savunup senin de kabullenmeni istiyorum? Bak çocuk, daha burada bir yılın dolmadı; Zamanlararasını konuşamıyorsun; Zaman ve Gerçeklik konusunda tamamıyla donanımsızsın fakat sen Teknisyenler hakkında her şeyi ve onlara bel altından nasıl vurulacağını bildiğini sanıyorsun.”

“Özür dilerim,” dedi Cooper aceleyle, “Sizi kırmak istememiştim.”

“Hayır, hayır, kim kırabilir ki bir Teknisyenin kalbini zaten? Herkesin söylediğini duydun, değil mi? ‘Bir Teknisyenin kalbi kadar soğuk’ derler, değil mi? ‘Bir trilyon insanın kaderi, bir Teknisyenin iki dudağı arasındadır.’ derler. Belki bunun gibi başka şeyler de söylenir. Yanıtınız nedir, Bay Cooper? Buna katılmak sizi bilge mi yapıyor? Sizi çok büyük bir adam mı yapıyor? Sonsuzluktaki büyük bir dişli mi?”

“Özür diledim.”

“Tamam. Bir aydan daha az bir zamandır Teknisyen üniformasını taşıdığımı ve henüz kişisel olarak hiç Gerçeklik Değiştirmesi tetiklemediğimi bilmeni istiyorum. Şimdi işimize devam edelim.”

* * *

Ertesi gün Kıdemli Bilgisayar Twissell, Andrew Harlan’ı bürosuna çağırdı.

“Bir G.A.D.’ye çıkmaya ne dersin, evlat?” dedi.

İşte bu çok münasip olmuştu. Harlan, Teknisyenlik işiyle kişisel ilişkisini korkakça yadsımasından; ben henüz yanlış bir iş yapmadım, onun için beni suçlama anlamına gelen çocukça sızlanışından dolayı bütün sabah boyunca pişmanlık duymuştu.

Söyledikleri, sanki Teknisyenlerin görevlerinde bir terslik varmış ama kendisi suçlanamazmış, çünkü henüz çok yeniymiş ve bir suç işlemeye bile vakti olmamış anlamına gelen bir itiraftı.

Bu mazereti ortadan kaldırma fırsatını memnuniyetle karşıladı. Bu âdeta bir kefaret olacaktı. Artık Cooper’a diyebilirdi ki: Evet, benim yaptığım bir şey yüzünden şu kadar milyon insan artık yeni birer kişilik hâline geldi, ama bu gerekliydi ve buna ben sebep olduğum için gururluyum.

Harlan neşeyle, “Ben hazırım, efendim,” dedi.

“İyi. İyi. Bunu öğrenmek seni sevindirecektir sanırım, oğlum.” (Bir nefes çekti ve sigaranın ucu parlak bir şekilde korlaştı). “Bütün analizlerin yüksek değer kesinliğiyle teslim alındı.”

“Teşekkür ederim, efendim.” (Şimdi ‘tahmin’ değil, ‘analiz’ oldular, diye düşündü Harlan.)

“Yeteneğin var. Neredeyse dâhiyane bir yetenek, oğlum. Senden büyük şeyler bekliyorum. Ve şu 223. ile başlayabiliriz. Raporunda belirttiğin, bir vasıtanın sıkışmış debriyaj pedalının, istenmeyen hiçbir yan etki oluşmadan, gerekli çatallanmayı sağlayabileceğine dair beyanın tamamen doğru. Bu işi sen yapar mısın?”

“Tabii, efendim.”

Bu Harlan’ın Teknisyenliğe gerçek kabulüydü. Bundan böyle, yalnızca gül-kırmızısı bir rozet taşıyan bir adam değildi. Gerçekliğe el sürmüştü. 223.’den çıkarılan bir mekanizmayı birkaç dakikalığına kurcalamış ve sonuç olarak genç bir adam bulunması gereken bir mekanik dersine yetişememişti. Güneş mühendisliği sınavına hiç girememiş ve bu yüzden çok basit bir aracın geliştirilmesi kritik bir on yıl geciktirilerek, 224.’deki büyük bir savaş, şaşırtıcı bir şekilde, Gerçeklikten silinmişti.

İyi bir iş yapmamış mıydı? Kişilikler değişmişse ne olmuştu yani? Yeni kişilikler de en az eskiler kadar insandı ve yaşamaya layıktı. Bazı hayatlar kısaltılmışsa da, daha fazlası uzatılmış ve daha mutlu hâle getirilmişti. İnsanın zekâ ve duygularının bir anıtı olan büyük bir edebî eser yeni Gerçeklikte hiç yazılmamıştı, ama bunun birçok kopyası Sonsuzluğun kütüphanelerinde muhafaza edilmiyor muydu? Ve yeni yaratıcı eserler ortaya çıkmıştı, değil mi?

Yine de, Harlan o gece uykuyla uyanıklık arasında ıstıraplı saatler geçirdi ve sonunda sersem gibi uyukladığında yıllardır yapmadığı bir şey yaptı.

Annesini rüyasında gördü.

* * *

Bu yetersiz başlangıca rağmen Harlan’ın bütün Sonsuzlukta “Twissell’ın Teknisyeni”, hatta aksi bir mizacın belirtisinden biraz daha fazlasıyla, “Harika Çocuk” ve “Yanılmaz” olarak isim yapması için bir fizyoyıl yetmişti.

Cooper’la olan ilişkisi de oldukça düzelmişti. Hiçbir zaman yakın arkadaş olmadılar. (Cooper yanaşmaya cesaret edebildiğinde, bu kez de Harlan nasıl davranması gerektiğini bilemiyordu.) Yine de birlikte iyi çalışıyorlardı ve Cooper’ın İlkel tarihe olan ilgisi neredeyse Harlan’ınkiyle rekabet edebilecek noktaya gelmişti.

Bir gün Harlan, Cooper’a, “Bak, Cooper, yarın gelsen olmaz mı? Bu hafta içinde 3000’lere gidip bir Gözlemle ilgili verileri kontrol etmem gerekiyor ve bu iş için görüşmek istediğim kişi de bugün öğleden sonra boşmuş,” dedi.

Cooper’ın gözleri istekle parladı. “Ben de gelemez miyim?”

“İster miydin?”

“Elbette. Hayatımda yalnız bir defa, beni 78.’den buraya getirirlerken bir kazana bindim, fakat o zamanlarda neler olup bittiğini anlayacak durumda değildim.”

Harlan hep C Şaftındaki kazanı kullanırdı; bu kazan, yazılı olmayan âdetlere göre Yüzyıllar içindeki sınırsız yolculuklarda Teknisyenlere ayrılmıştı. Cooper bu kısma götürüldüğünde hiç utanıp sıkılmadı. Duraklamaksızın kazana girdi ve bedenini tamamıyla çevreleyen kavisli kalıba yerleşti.

Harlan Alanı aktive ederek kazanı üstzamana doğru yönelttikten sonra ise, Cooper’ın yüzünde âdeta komik bir şaşkınlık ifadesi oluştu.

“Hiçbir şey hissetmiyorum. Bir aksaklık mı var?”

“Hiçbir aksaklık yok. Sen hiçbir şey hissetmiyorsun, çünkü gerçekten hareket etmiyorsun. Kazanın zaman uzantılarına fırlatılmış durumdasın. Aslında,” Harlan öğretmen havasına bürünmüştü. “Şu anda, sen ve ben, görünüşlerimize rağmen madde değiliz. Aynı anda yüzlerce kişi bu kazanın ta kendisini kullanabilir ve Zamanın her yönüne değişik hızlarda hareket ederek (eğer böyle denilebilirse), birbirlerinin içinden geçerek seyahat edebilir. Sıradan evrenin yasaları kazan şaftları için geçerli değildir.”

Cooper’ın dudakları alaycı bir ifadeyle kıvrıldı ve Harlan huzursuzca düşündü: Bu çocuk zaman mühendisliği eğitimi görüyor ve bu konuda benden çok bildiği muhakkak. Neden susup kendimi aptal yerine koymaktan vazgeçmiyorum?

Sessizliğe büründü ve ağırbaşlı bir tavırla Cooper’a baktı. Genç adamın bıyığı aylardır bayağı gürleşmişti. Sonsuzların Mallansohn tipi adını verdiği şekilde aşağı sarkarak ağzını çevreliyordu. Bu ismin sebebi, Zamansal Alanın mucidi olan Mallansohn’un ele geçirilebilmiş tek fotoğrafında (kötü ve flu bir fotoğraf) aynı tip bir bıyığının olmasıydı. Bu nedenle, çok azına hakkını verse de, Sonsuzlar arasında belli bir popülariteye sahipti.

Cooper göstergede kendilerine ilişkin olarak değişen Yüzyılları belirten rakamlara dikkatle bakıyordu. Birden sordu: “Kazan şaftı, üstzamanda ne kadar uzağa gidebilir?”

“Bu konuyu sana öğretmediler mi?”

“Kazanlardan pek bahsetmediler.”

Harlan omuz silkti. “Sonsuzluğun sonu yoktur. Şaft ilelebet gider.”

“Senin gittiğin en uzak üstzaman nedir?”

“Bu seyahat en uzağı olacak. Dr. Twissell 50.000’lere kadar gitmiş.”

“Yüce Zaman!” diye fısıldadı Cooper.

“Bu bir şey değil ki. Bazı Sonsuzlar 150.000. Yüzyılı bile geçmiş.”

“Neye benziyor acaba o zaman?”

“Hiçbir şeye,” dedi Harlan, suratsızca. “Birçok yaşam biçimi var, fakat hiçbiri insan değil. İnsan yok.”

“Ölmüşler mi? Yok mu edilmişler?”

“Hiç kimsenin tam bir bilgi sahibi olduğunu sanmıyorum.”

“Bunu değiştirmek için bir şeyler yapılamaz mı?”

“Şey, 70.000’lerden sonra…” diye başladı Harlan, sonra birden sustu. “Neyse boş ver. Konuyu değiştirelim.”

Eğer Sonsuzların neredeyse batıl inançlı olduğu bir konu varsa, o da 70.000. ile 150.000. arasındaki “Gizli Yüzyıllar” zamanıydı. Nadiren bahsi geçen bir konuydu. Harlan’ın bu döneme ilişkin bildiği basit birkaç şey de Twissell ile olan yakın ilişkisinden kaynaklanıyordu. Her nasılsa, bu binlerce Yüzyılın tümünde, Sonsuzlar, Zamana geçemiyordu. Bu kısımda Sonsuzluk ve Zaman arasındaki kapılar kapalıydı. Neden? Kimse bilmiyordu.

Harlan, Twissell’ın üstünkörü yorumlarına dayanarak, 70.000.’den hemen altzamandaki bazı Yüzyıllarda Gerçeklik Değiştirmek için girişimlerde bulunulduğunu tahmin ediyordu, ama 70.000.’in ötesinde yeterli Gözlemde bulunmadan fazla bir şey yapılamazdı.

Bir gün Twissell biraz gülmüş ve şöyle demişti: “Bir gün oralara da geçeriz. Bu sürede, ilgilenmemiz gereken 70.000 Yüzyıl zaten az sayılmaz.”

Harlan bunu yeterince inandırıcı bulmamıştı.

“150.000’den sonra Sonsuzluk ne oluyor?” diye sordu Cooper.

Harlan içini çekti. Görünüşe bakılırsa konuyu değiştirmek mümkün olmayacaktı. “Hiç,” dedi. “Bölümler yerinde duruyor fakat 70.000.’den sonraki hiçbir yerde bir Sonsuz yok. Bölümler, her tür hayat kaybolana, güneş bir nova hâline gelene kadar ve sonrasında da milyonlarca Yüzyıl devam edip gidiyor. Sonsuzlukta bir son nokta yoktur. Sonsuzluk diye adlandırılmasının nedeni de bu zaten.”

“Yani güneş bir nova hâline geliyor, öyle mi?”

“Elbette. Zaten öyle olmasa Sonsuzluk da mevcut olmazdı. Nova Güneş bizim güç kaynağımızdır. Bak, bir Zamansal Alan oluşturabilmek için gerekli güç miktarı hakkında bir fikrin var mı? Mallansohn’un ilk Alanı en altzamandan en üstzamana kadar iki saniyeydi ve bir kibrit başından daha fazlasını taşıyamıyordu; dahası bu, koskoca bir nükleer güç santralinin bütün bir günlük üretimine mal oluyordu. Novanın ışıma gücünü çekerek bir insanın durabileceği kadar büyük bir Alan inşa edilebilmesi için yeterince üstzamanda çok ince bir Zamansal Alan kurmak neredeyse yüz yıl almıştı.”

Cooper içini çekti. “Artık bana denklemleri ve alan mekaniği öğretmeyi bırakıp bazı ilginç konulara geçmelerini isterdim. Eğer şimdi Mallansohn’un devrinde yaşıyor olsaydım…”

“Hiçbir şey öğrenemeyecektin. O 24.’de yaşadı, fakat 27.’nin sonlarına kadar Sonsuzluk diye bir şey yoktu. Zamansal Alanını keşfetmekle Sonsuzluğu kurmak aynı şey değil biliyorsun. Hatta 24.’de yaşayan insanlar Mallansohn’un buluşunun sonuçta nereye varacağını bile kestirememişti.”

“Çağının ötesinde bir adamdı demek ki, değil mi?”

“Hem de çok. Yalnızca Zamansal Alanı bulmakla kalmadı, Sonsuzluğun kurulmasını mümkün kılan bazı temel ilişkileri de açıkladı ve Gerçeklik Değişikliği dışında neredeyse her boyutunu öngördü. Çok yakından hem de… neyse Cooper, geldik artık. Önden buyur.”

Kazandan çıktılar.

* * *

Harlan, Kıdemli Bilgisayar Laban Twissell’ı daha önce hiç kızgın görmemişti. Adamın her türlü duygudan arınmış, doğumzaman Yüzyılının tam sayısını bile unutmuş, Sonsuzluğun ruhsuz bir demirbaşı olduğu söylenirdi. Hatta küçük yaşlarda kalbinin köreldiğini ve yerine tıpkı her zaman cebinde taşıdığına benzer bir el bilgisayarı takıldığını söyleyenler bile vardı.

Twissell bu sözleri yalanlamak için kılını bile kıpırdamazdı. Aslında bahis konusu şeylere kendisinin bile inandığı sanılıyordu.

Bundan dolayı, Harlan kendisine çarpan bir öfke patlamasının gücünün karşısında boyun eğerken bile zihninin bir parçası Twissell’ın da öfkelenebileceği gerçeğine hayret ediyordu. Twissell’ın daha sonra sakinleştiği zaman bilgisayar-kalbinin duygu değişimlerine tabi kas ve kapakçıklardan ibaret zavallı bir şey olduğunu açığa vurarak kendisine ihanet ettiğini anladığında küçük düşüp düşmeyeceğini merak etti.

Twissell, kısmen çatırdayan yaşlı sesiyle, “Zaman Baba, sen Bütünzamanlar Meclisi’nin üyesi misin be adam? Burada emirleri sen mi veriyorsun? Ne yapılacağını sen mi bana söyleyeceksin, yoksa ben mi sana söyleyeceğim? Bu Bölümün kazan seyahatlerinin tümünü sen mi düzenliyorsun? Seyahatler için senin iznine mi tabi olacağız şimdi?” diye sordu.

Bir yandan birkaç cümlede bir durup “Cevap ver!” diye bağırıyor, sonra soru yağmuruna devam ediyordu.

En sonunda, “Bir daha böyle boyundan büyük işler yaparsan seni boru tesisatçılığına gönderirim, hem de temelli olarak. Anladın mı?” dedi.

Harlan artan utancından beti benzi atmış bir hâlde, “Çırak Cooper’ın kazana bindirilmemesi hususunda bana kimse bir şey söylememişti,” dedi.

Açıklama ortamı yumuşatmamıştı. “Çift olumsuzlukla kurulmuş bu bahane de ne be? Sana onun sarhoş edilmemesi gerektiği de söylenmedi. Kafasını sıfır numaraya tıraş ettirmemen gerektiği de söylenmedi. Şişe geçirip kızartmaman gerektiği de söylenmedi. Zaman aşkına, oğlum, sana onunla ne yapman gerektiği söylendi?”

“İlkel tarihi öğretmem söylendi.”

“Öyle yap o halde. Başka da hiçbir şey yapma.” Twissell sigarasını yere attı ve can düşmanıymış gibi ayağının altında hırsla ezdi.

“Bilmenizi isterim ki Bilgisayar,” dedi Harlan, “şu anki Gerçeklikteki bazı Yüzyıllar bir biçimde İlkel tarihin belirli dönemlerini bazı bakımlardan andırırlar. Amacım, elbette dikkatli bir zaman-uzamsal çizelgeyle, bir çeşit alan gezisi gibi onu bu Zamanlara götürmekti.”

“Ne? Dinle kalın kafalı, herhangi bir şey için benden izin almayı düşünmüyor musun? Konu kapandı. Sen yalnızca İlkel tarihi öğret ona. Alan gezisi yok. Laboratuvar deneyleri de. Bir dahaki sefere, sadece görsün diye, bir Gerçeklik Değiştirmesi yaparsın sen.”

Harlan kuru diliyle kuru dudaklarını yaladı, küskün bir kabul mırıldandı, nihayet gitmesine izin verildi.

Zedelenen duygularının bir nebze toparlanması haftalar sürdü.

4. BİLGİSAYAR

Twissell’la birlikte ilk kez ayrıldığından beri 482.’ye yeniden girerken artık iki yıllık bir Teknisyendi Harlan. Burayı neredeyse tanıyamayacaktı.

Yüzyıl değişmemişti. Değişen kendisiydi.

İki yıllık Teknisyenliğin anlamı büyüktü. Bir anlamda onun istikrar duygusunu artırmıştı. Artık her yeni Gözlem projesiyle beraber yeni bir dil öğrenmek, yeni giyim ve yaşam biçimlerine alışmak zorunda değildi. Öte yandan, bu süreç içine kapanmasına neden olmuştu. Sonsuzluğun diğer tüm Uzmanlarını birleştiren yoldaşlık duygusunu bile unutmuş görünüyordu.

Hepsinden önemlisi, bir Teknisyen olma gücünün verdiği his gelişmişti. Milyonların kaderini parmak uçlarında tutuyordu, bundan dolayı yalnız yürümek zorunda kalsa da gururla yürüyebiliyordu.

Böylece 482.’nin danışma masasında oturan İletişim görevlisine soğuk soğuk bakarak yutulmuş hecelerle kendini takdim etti. “Andrew Harlan, Teknisyen, 482.’de geçici görev için Bilgisayar Finge’e karşı sorumlu.” Orta yaşlı adamın kendisine attığı hızlı bakışa aldırmadı.

Bazı insanların “Teknisyen bakışı” adını verdikleri bakıştı bu. Omuzdaki gül-kırmızısı Teknisyen amblemine çabuk, istemsiz yan bir bakış ve sonrasında tekrar bakmamak için özenli bir çaba.

Harlan karşısındakinin omuz amblemine baktı. Bir Bilgisayarın sarı, bir Yaşam-Şemacısının yeşil, bir Sosyoloğun mavi ya da bir Gözlemcinin beyaz amblemi değildi. Uzmanların som amblemlerinden biri de değildi. Beyaz zemin üzerine mavi bir çizgi. Adam, Bakım Hizmetlerinin alt kollarından İletişimde çalışıyordu, Uzman değildi.

Ve o bile “Teknisyen bakışı” atmıştı.

Biraz bezgin bir tavırla, “Eee?” dedi.

İletişim elemanı hızlı hızlı konuşarak, “Bilgisayar Finge’i arıyorum, efendim.”

* * *

Harlan 482.’yi muteber ve heybetli bir Yüzyıl olarak hatırlıyordu; şimdiyse burası gözüne neredeyse sefalet içinde görünüyordu.

575.’nin camına, porselenine ve saplantılı temizliğine alışmıştı. Açık pastel yamalarla kesilen beyazlık ve temizliğin dünyasını kanıksamıştı.

482.’nin girdap gibi dönen ağır sıvaları, çamurlu pigmentleri, boyalı metalden bölümleri âdeta iticiydi.

Hatta Finge bile gözüne farklı göründü, doğal boyutlarının altındaydı sanki. İki yıl öncesinin Gözlemci Harlan’ına Finge’in her hareketi güçlü ve kötü niyetli gelirdi.

Şimdi ise Teknisyenliğin yüce ve ayrıcalıklı katından baktığında, adam zavallı ve çaresiz görünüyordu. Harlan bir demet folyoya göz gezdirip sonunda ziyaretçisini yeteri kadar beklettiğini düşünen birinin edasıyla başını kaldırmaya hazırlanan Finge’i izledi.

Finge 600’lerdeki enerji-merkezli bir Yüzyıldandı. Bunu ona Twissell söylemişti; çok şeyi açıklıyordu bu durum. Finge’in ani hırçınlıkları, muhtemelen alan güçlerinin dayanıklılığına alışmış ve hafif maddeden başka bir şeyle uğraşmadığı için mutsuz olan ağır bir adamın doğal güvensizliğinin bir sonucu olabilirdi. Parmaklarının ucuna basarak yürüyüşü (Harlan, Finge’in kediye benzeyen yürüyüşünü iyi hatırlıyordu; genellikle masasından başını kaldırdığında Finge’i karşısına dikilmiş ona bakarken bulur, yaklaştığını hiç duymazdı) artık sinsi ve şeytanca değildi; daha çok, zeminin ağırlığı altında çökeceğine dair sürekli fakat bilinçsiz bir korku içindeki bir adamın korku dolu ve isteksiz yürüyüşüydü.

Harlan, keyifli bir lütufla şöyle düşündü: Bu adam Bölüme güç bela uyum sağlıyor. Yeniden-Atama muhtemelen onun için en iyisi olur.

Finge, “Selamlar, Teknisyen Harlan,” dedi.

“Selamlar, Bilgisayar,” dedi Harlan.

“Sanırım iki yıldan beri…”

“İki fizyoyıldan beri,” diye düzeltti Harlan.

Finge şaşkın şaşkın baktı. “İki fizyoyıldan beri, elbette.”

Sonsuzlukta, dışarıdaki evrende genellikle düşünüldüğü anlamıyla bir Zaman yoktu, fakat insan bedenleri yaşlanırdı ve bu da anlamlı fiziksel olguların yokluğunda bile Zamanın kaçınılmaz ölçüsüydü. Fizyolojik olarak Zaman geçer ve insan, Sonsuzlukta geçen bir fizyoyıl içinde, Zamandaki bir yılda yaşlanacağı kadar yaşlanırdı.

Yine de en çok bilgiçlik taslayan Sonsuzlar bile bu ayrıma pek dikkat etmezdi. Gerçekte fizyolojik anlamının ötesinde bir yarın, bir dün ya da bir geçen hafta varmış gibi, “Yarın görüşürüz” veya “Seni dün çok aradım” veya “Haftaya görüşürüz,” demek pratikti. Ve insanlığın içgüdüleri, Sonsuzluktaki faaliyetlerin gündüz ve gecenin, bugün ve yarının resmî olarak kabul edilmesiyle birlikte, belirlenen bir yirmi dört ‘fizyosaat’li güne uygun hâle getirilmesiyle karşılanırdı.

Finge, “Sen ayrıldıktan sonra geçen iki fizyoyıldan beri, 482.’de günbegün büyüyen bir kriz yaşanıyor. Alışılmadık bir kriz. Hassas bir durum. Âdeta benzeri görülmemiş. Daha önce ihtiyaç duymadığımız ölçüde duyarlı Gözlemlere ihtiyacımız var,” dedi.

“Ve bu Gözlemleri benim yapmamı mı istiyorsunuz?”

“Evet. Bir bakıma, bir Teknisyenden Gözlem yapmasını istemek, yeteneğini harcamak olur. Fakat senin eski Gözlemlerin netlik ve sezgi bağlamında mükemmeldi. Buna tekrar ihtiyacımız var. Şimdi sana bazı ayrıntıları kabaca açıklayacağım…”

Harlan o ayrıntıların ne olduğunu hemen o esnada öğrenemedi. Finge konuşurken kapı açıldı ve Harlan artık onu duymaz oldu.

İçeri girene bakıyordu.

Sonsuzlukta hiçbir zaman bir kız görmemiş değildi. Hiçbir zaman çok güçlü bir kelimeydi. Nadiren, evet, ama hiçbir zaman değil.

Fakat böyle bir kız! Üstelik Sonsuzlukta!

Harlan Zaman içinden geçişlerinde birçok kadınla karşılaşmıştı, ama Zaman içinde onları yalnızca birer nesne olarak görürdü. Duvarlar ve toplar, el arabaları ve tırmıklar, kedi yavruları ve eldivenler. Onlar Gözlemlenmesi gereken olgulardan ibaretti.

Sonsuzluktaki bir kız ise bambaşka bir meseleydi. Hele böyle biri!

482.’nin üst sınıflarına ait bir tarzda giyinmişti. Şeffaf bir örtü haricinde belinin yukarısında pek bir şey yoktu ve altında da çok ince bir maddeden yapılmış diz boyu bir pantolon. Pantolon da yeterince mat olmasına rağmen kalçalarının kıvrımlarını hafifçe gözler önüne seriyordu.

Parlak siyah renkteki saçları omuz hizasında kesilmişti. Dudakları kırmızıya boyanmış, üst dudağı yalnızca incecik çizilmiş, alt dudağı ise abartılı biçimde sarkmıştı. Göz kapakları ve kulak memeleri gül pembesiyle hafifçe renklendirilmişti ve taze yüzünün (âdeta bir genç kız gibi) geri kalan kısmında şaşırtıcı bir süt beyazlığı hâkimdi. Mücevherli kolye süsleri omuzlarının ortasından aşağı sarkıyor ve endamlı göğüslerinin kimi zaman birinde, kimi zaman diğerinde çıngırdayarak dikkati oraya çekiyordu.

Finge’in bürosunun köşesindeki bir masada oturdu ve kirpiklerini bir kez, koyu renk gözlerini Harlan’ın yüzünde gezdirmek için kaldırdı.

Harlan Finge’in sesini tekrar duyduğunda Bilgisayar, “Bütün bunlar sana resmî bir raporla da verilecek, bu arada eski çalışma ve yatak odanı kullanabilirsin,” diyordu.

Harlan ayrılışının ayrıntılarını bile hatırlamaksızın, kendini Finge’in çalışma odasının dışında buldu. Büyük bir ihtimalle aniden çekip gitmişti.

İçindeki en kolay tanımlayabildiği duygu öfkeydi. Zaman aşkına, Finge’in bunu yapmasına izin verilmemeliydi. Ahlak bozucu bir şeydi. Küçük düşürücüydü…

Durdu, sıkılı yumruklarını gevşetti, dişlerini gıcırdatmayı bıraktı. Şimdi görürüz! Masanın arkasındaki İletişim memuruna doğru dümdüz yürürken kendi ayak sesleri kulaklarında keskince çınlıyordu.

İletişim başını kaldırdı, Harlan’ın gözleriyle tam olarak karşılaşmayarak, tedbirli bir ifadeyle, “Buyurun efendim,” dedi.

“Bilgisayar Finge’in odasındaki bir masada bir kadın var. Buraya yeni mi geldi?”

Çok doğal bir ifadeyle sormak istemişti. Sıkıcı, sıradan bir soru havası vermeye çalışmıştı. Fakat kelimeler birbirine çarpan bir çift zil gibi çınladı.

Fakat bu, İletişim memurunu canlandırdı. Bakışlarında bütün erkekleri aynı kefeye koyan bir şeyler vardı. Bu bakış Teknisyeni neredeyse kucakladı, onu bir dost olarak kabul etti. Adam, “O yavruyu mu kastediyorsun? Off! Fakat bir güç-alanı tuvaleti gibi inşa edilmemiş mi?” dedi.

Harlan bir parça kekeledi. “Sadece soruma cevap ver.”

İletişim memuru bakakaldı ve teri biraz olsun soğudu. “Yeni geldi. Bir Zamancı.”

“Görevi nedir?”

Memurun yüzüne daha sonra pis bir sırıtışa dönüşen aheste bir gülüş yayıldı. “Güya patronun sekreteri. Adı Noÿs Lambent.”

“Peki.” Harlan topuklarının üstünde döndü ve oradan ayrıldı.

Harlan’ın 482.’ye ilk Gözlem seyahati ertesi gün gerçekleşti, fakat sadece otuz dakika sürdü. Bu, şüphesiz etrafına dair bir hissiyat kazanmasını sağlayacak bir uyum gezisinden ibaretti. Daha sonraki gün bir buçuk saat kadar süren bir gezi daha yaptı ve üçüncü günde hiç giriş yapmadı.

Vaktini eski raporları incelemeye ayırdı. Bildiklerini yeniden gözden geçiriyor, dönemin dil sistemini inceliyor ve yerel giysilere tekrar aşina olmaya çalışıyordu.

482.’de bir Gerçeklik Değiştirmesi yapılmıştı, fakat bu Değiştirme çok önemsizdi. Popüler olan bir politik grup şimdi popüler değildi, ama toplumda kayda değer başka bir değişim olmamıştı.

Pek farkında olmadan aristokrasi hakkındaki bilgilerini tazelemek için eski raporlarını karıştırmaya başladı. Tabii ki bu konuda Gözlemler yapmıştı.

Yapmıştı, ama bunlar kişisel değil, mesafeliydi. Verileri aristokrasiyi bir sınıf olarak ele alıyordu, birey olarak değil.

Elbette zaman-uzamsal çizelgeleri aristokrasiyi içeriden incelemesini gerektirmemiş, hatta buna izin vermemişti. Bunun sebeplerini merak etmek de bir Gözlemciye düşmezdi. Şimdi buna duyduğu merak karşısında sabırsızlanıyordu.

O üç gün boyunca Noÿs Lambent’i dört kez bir anlığına da olsa görmüştü. Başlangıçta yalnızca üstündeki giysileri ve süs için kullandığı aksesuarı fark etmişti. Şimdi 1.70’lik boyunu, ondan bir baş boyu kısa olduğunu, gene de yeterli incelikte ve dimdik duruşuyla uzun olduğu hissini uyandıracak kadar zarif olduğunu fark ediyordu. İlk başta gözüktüğünden daha büyüktü, belki de otuzlarına yaklaşıyordu, kesinlikle yirmi beşin üstündeydi.

Sessiz ve çekingendi; bir defasında koridorda karşılaştıklarında hafifçe gülümsemiş ve başını öne eğmişti. Harlan ona değmemek için kenara çekilmiş, sonra da öfkeyle yürümüştü.

Üçüncü gün sona ererken, Harlan bir Sonsuz olarak görevinin ona tek bir yol bıraktığına karar vermişti. Şüphesiz kız rahat bir konumdaydı. Şüphesiz Finge de kanun hükmüne sadıktı. Yine de Finge’in bu konudaki düşüncesizliği, umursamazlığı kesinlikle yasanın ruhuna aykırıydı ve mutlaka bir şeyler yapılmalıydı.

Harlan, zaten Sonsuzlukta Finge kadar nefret ettiği kimse bulunmadığına hükmetti. Birkaç gün önce bu adam için bulduğu bahanelerin hepsi geçerliliklerini kaybetmişti.

Dördüncü günün sabahı Finge ile özel görüşme yapmak istediğini bildirdi ve kabul edildi. Kararlı adımlarla içeri girdi ve kendisinin de hiç beklemediği bir şekilde düşündüklerini dosdoğru kelimelere döküverdi. “Bilgisayar Finge, Bayan Lambent’in Zamana geri gönderilmesini öneriyorum.”

Finge’in gözleri kısıldı. Başıyla bir sandalyeyi işaret etti, yumuşak, yuvarlak çenesini iki avucunun arasına yerleştirdi ve dişlerinden bazılarını göstererek, “Evet, otur. Otur. Bayan Lambent’i yetersiz mi buldun? Uygun değil mi?” dedi.

“Yeterliliği ve uygunluğu için bir şey diyemem, Bilgisayar. Bu onun denendiği konu ve sahaya bağlı bir şey, bense onu herhangi bir konuda denemiş değilim. Yine de onun, bu Bölümün ahlakı açısından zararlı olduğunu bilmeniz gerekir.”

Finge soğuk bir şekilde baktı, basit bir Sonsuzun aklının alamayacağı soyutlamaları Bilgisayar kafasında tartıyor gibiydi. “Bu kız ahlakı hangi açıdan bozuyor, Teknisyen?”

“Bunu sormanız bile anlamsız,” dedi Harlan, öfkesi artıyordu. “Elbiseleri bir teşhircininkilere benziyor. O kızın…”

“Dur, dur. Biraz dur bakalım, Harlan. Sen bu çağda Gözlemcilik yapmıştın. Biliyorsun ki onun elbiseleri 482.’nin klasik giysileridir.”

“Kendi çevresinde, kendi kültürel ortamındayken kusur bulmazdım, gene de belirtmeliyim ki, giydikleri 482. için bile aşırı sayılır. İzin verirseniz, bu kadarını da değerlendirebileyim artık. Bunun gibi birinin burada, Sonsuzlukta kesinlikle yeri olamaz.”

Finge yavaş hareketlerle başını salladı. Çok eğleniyormuş gibi bir havası vardı. Harlan kaskatı kesildi.

“O burada belirli bir amaç için bulunuyor. Temel bir işlevi yerine getiriyor. Geçici olarak. Bu süre zarfında ona biraz tahammül etmeye çalış.”

Harlan’ın çenesi titremeye başladı. İtiraz etmişti ve onu başlarından savıyorlardı. Tedbirin canı cehenneme. Düşündüğünü söyleyecekti. “Bu kadının ‘temel işlevi’nin ne olduğunu tahmin edebiliyorum. Onu böyle açıkça tutmaya izin verilemez,” dedi.

Sertçe döndü, kapıya yürüdü. Finge’in sesi onu durdurdu. “Teknisyen,” dedi Finge, “Twissell’la olan ilişkin, önemin hakkında sana çarpık bir fikir vermiş olabilir. Bunu düzelt! Bu arada söylesene Teknisyen, senin hiç… (kelimeleri seçercesine durakladı) bir kız arkadaşın oldu mu?”

Harlan hâlâ arkası dönük olarak özenli ve küstah bir duyarlılıkla alıntıladı. “Zamanda duygusal karmaşıklıklardan kaçınmak için, bir Sonsuz evlenemez. Ailedeki duygusal karmaşıklıklardan kaçınmak için, bir Sonsuz çocuk sahibi olamaz.”

Bilgisayar vakur bir ifadeyle, “Ben evlilikten ya da çocuklardan bahsetmiyorum,” dedi.

Harlan alıntılamaya devam etti: “Zamancılarla geçici ilişkiler yalnızca Bütünzamanlar Meclisi’nin Merkezî Çizelge Komisyonuna, söz konusu Zamancının tam bir Yaşam-Şemasının çıkarılması için müracaat edildikten sonra gerçekleşebilir. İlişkiler ancak bundan sonra belirli zaman-uzamsal çizelgelerin gereklerine göre kurulabilir.”

“Çok doğru. Hiç geçici ilişki için müracaat ettin mi, Teknisyen?”

“Hayır, Bilgisayar.”

“Düşünür müsün?”

“Hayır, Bilgisayar.”

“Belki de düşünsen iyi edersin. Sana daha geniş bir bakış açısı sağlar. Bir kadının elbiseleriyle uğraşmaktan vazgeçer, onun başka Sonsuzlarla olabilecek muhtemel ilişkilerinden rahatsızlık duymamayı öğrenirsin.”

Harlan öfke içinde, tek kelime bile söylemeden odadan çıktı.

* * *

482.’ye yaptığı yaklaşık olarak-günlük ziyareti yerine getirmek mümkün olmadı (hemen hemen iki saatin altında kalan en uzun sürekli devre.)

Altüst olmuştu ve neden böyle olduğunu da biliyordu. Finge! Finge ve Zamancılarla ilişki kurmasına dair bayağı önerisi.

İlişkiler vardı. Bunu herkes biliyordu. Sonsuzluk her zaman insan arzularıyla ilgili ödün verilmesi gerektiğinin farkında olmuştu (bu ibare Harlan’a çok iğrenç geliyordu), fakat metres tutmadaki kısıtlamalar bu tavizi bir kaygısızlık veya bir cömertlik gösterisinden tamamen farklı bir şey hâline getirmişti. Böyle bir ayarlama için uygun bulunacak kadar şanslı olanlardan da genel görgü kurallarına ve çoğunluğun anlayışına uygun davranmaları, çok dikkatli olmaları istenirdi.

Sonsuzluğun alt sınıfları arasında, özellikle Bakım Hizmetleri arasında, malum nedenlerden dolayı neredeyse kalıcı olmak üzere getirilen kadınlara dair söylentiler (kısmen umutlu, kısmen hınçlı) dolaşırdı. Söylentiler bu işten faydalanabilecek gruplar olarak daima Bilgisayarlar ve Yaşam-Şemacılarını hedef alırdı. Onlar, yalnızca onlar, Zamandan hangi kadınların önemli bir Gerçeklik Değiştirmesi olmaksızın soyutlanabileceğine karar verebilirdi.

Daha az heyecan uyandıran (bundan dolayı da konuşmaya değmez) hikâyeler, her Bölümde yemek pişirme, temizlik ve ağır işler gibi zahmetli görevleri yapmaları için geçici olarak (zaman-uzamsal analizin izin verdiği ölçüde) çalıştırılan Zamancı hizmetlilere dair hikâyelerdi.

Fakat bir Zamancıyı, hem de böyle bir Zamancıyı “sekreter” olarak görevlendirmek, Finge’in Sonsuzluğu Sonsuzluk yapan ideallere burun kıvırmasından başka bir anlama gelemezdi.

Sonsuzluğun tecrübeli insanları hayatın gerçeklerini dikkate almadan formalite icabı bir saygı gösterseler de, ideal bir Sonsuzun, görevini icra etmek için, Gerçekliğin iyileştirilmesi ve tüm insanlığın mutluluğunu geliştirmek için yaşayan, kendini adamış biri olduğu hâlen doğruydu. Sonsuzluğu İlkel zamanların manastırlarına benzetmek Harlan’ın hoşuna gidiyordu.

O gece rüyasında Twissell’la bu konuyu konuştuğunu, Twissell’ın, o ideal Sonsuzun, da kendi dehşetini paylaştığını gördü. Rütbeleri sökülmüş, yıkılmış Finge’i gördü. Kendisini Bilgisayarın sarı amblemini taşıyan üniformanın içinde, 482.’ye yeni bir düzen getirirken, Finge’i de Bakım Hizmetlerine sürerken gördü. Hazırladığı intizamlı ve istikrarlı yeni örgütlenme çizelgesini dağıtması için Noÿs Lambent’e verirken Twissell yanında oturuyor, hayranlıkla gülümsüyordu.

Fakat Noÿs Lambent çırılçıplaktı, titreyerek ve çok utanmış bir hâlde uyandı Harlan.

* * *

Bir gün yine koridorda karşılaştıklarında Harlan kenara çekildi, başka tarafa bakarak kızın geçmesini bekledi.

Fakat kız, Harlan kafasını kaldırana ve gözleriyle buluşana dek karşısında durmayı sürdürdü. Yüzünden renk ve hayat fışkırıyordu. Harlan’ın burnuna hafif bir parfüm kokusu geldi.

“Siz Teknisyen Harlan’sınız, değil mi?” dedi kız.

İlk dürtüsü kızı hor görmek, geçmek için kendine yol açmaktı. Fakat bütün bunlarda kızın bir suçu yok ki, diye düşündü. Zaten geçip gitmek için kıza dokunması, değmesi gerekecekti.

Kısaca başıyla onaylayarak, “Evet,” dedi.

“Duyduğuma göre bizim Zamanımız konusunda uzmanmışsınız.”

“Orada bulunmuştum.”

“Bir gün bu konuda sizinle sohbet etmeyi çok isterdim.”

“Çok meşgulüm. Zamanım olacağını pek sanmıyorum.”

“Fakat Bay Harlan, bir gün zaman bulabilirsiniz herhalde.”

Kız ona gülümsedi.

Harlan çaresizce fısıldayarak, “Geçer misiniz, lütfen? Ya da benim geçmeme izin verin. Lütfen!” dedi.

Harlan’ın sıkılgan yanaklarına kan hücum ettiren yavaş bir kalça sallayışıyla çekildi.

Kendisini utandırdığı için ona kızgındı, utandığı için kendisine kızgındı, en çok da belirsiz bir nedenden ötürü Finge’e kızgındı.

* * *

İki haftanın bitiminde Finge’in çağrısını aldı. Masasının üzerinde delikli bir ince kâğıt tabakası duruyordu. Uzunluğu ve karışıklığı, bunun Zamana yapılacak yarım saatlik bir seyahatten ibaret olmadığını hemen gösteriyordu.

Finge, “Oturup bunu bir inceler misin Harlan?” dedi. “Hayır, gözle değil. Makineyi kullan.”

Harlan kayıtsızca kaşlarını kaldırdı ve kâğıdı Finge’in masasının üzerindeki tarayıcının ağzına dikkatle yerleştirdi. Tabaka yavaşça makineden içeri girdi ve delikli örüntü aynı anda, görsel bir eklenti olan gölgeli beyaz dikdörtgende beliren kelimelere çevrildi.

Ortalarda bir yerlerde Harlan’ın eli hızla uzanıp tarayıcının bağlantısını kesti. İnce kâğıdı makineden öyle aniden çekip aldı ki dayanıklı selülozik yapısı yırtıldı.

Finge sükûnetle, “Bende bir kopya daha var,” dedi.

Fakat Harlan, kalıntıları başparmağıyla işaret parmağı arasında sanki patlayabilir bir şeymiş gibi tutuyordu. “Bilgisayar Finge, bir yanlışlık olmalı. Benden, Zaman içinde yaklaşık bir haftalık konaklamada bu kadının evini üs olarak kullanmam beklenemez.”

Bilgisayar dudaklarını büktü. “Zaman-uzamsal gereklilikler böyleyse, neden olmasın? Eğer seninle Bayan Lambent arasında kişisel bir sorun varsa…”

“Hiç de kişisel bir sorun yok,” diye hararetle araya girdi Harlan.

“Bir sorun olduğu açık. Bu koşullarda, Gözleme ilişkin problemin belirli yönlerini açıklayacak kadar ileri gideceğim. Bu bir emsal olarak alınmamalıdır, tabii.”

Harlan kıpırdamadan oturuyordu. Hızla düşünüyordu. Normalde profesyonel gururu, Harlan’ı açıklamalara tenezzül etmemeye zorlardı. Bir Gözlemci, hatta bir Teknisyen görevini soru sormadan yapardı. Bir Bilgisayar da normalde açıklama yapmayı aklının ucundan bile geçirmezdi.

Fakat bu durumda alışılagelmişin dışında bir şeyler vardı. Harlan, kızla, şu malum sekreterle ilgili olarak itirazlarda bulunmuştu. Finge de şikâyetlerin daha da ileriye gitmesinden çekinmişti. (“Hiç kimse kovalamadığı zaman, suçlu kaçıp kurtulur,” diye düşündü Harlan amansız bir tatminle ve o cümleyi nerede okuduğunu hatırlamaya çalıştı.)

Dolayısıyla Finge’in taktiği çok açıktı. Harlan’ı bu görev için kadının evine yerleştirerek konu fazla uzarsa karşı suçlamalarda bulunmaya hazır olacaktı. Harlan’ın kendisine karşı tanık olarak değeri ortadan kalkacaktı.

Ve elbette, Harlan’ı o yere yerleştirmek için aldatıcı bir açıklaması olmalıydı, o da bu görev olacaktı. Harlan zar zor saklayabildiği küçümsemeyle dinledi.

“Bildiğin gibi, birçok Yüzyıl Sonsuzluğun varlığından haberdar. Zamanlararası ticareti bizim yönettiğimizi bilirler. Bunu bizim temel görev ve işimiz zannederler; bu da yararımıza bir durumdur. Bizim aynı zamanda insanlığı büyük felaketlerden korumak için çalıştığımız konusunda belli belirsiz bir bilgiye sahiptirler. Bu durum onlar için her şeyden çok bir batıl inançtır, aşağı yukarı doğru olsa da, bu da bizim yararımızadır. Biz nesillere bir güvenlik duygusu sağlar ve onlar için bir baba imajı çizeriz. Bütün bunları biliyorsun, değil mi?”

Harlan düşündü: Bu adam beni hâlâ bir Çırak sanıyor galiba.

Yine de evet anlamında başını salladı.

Finge devam etti. “Fakat bazı şeyler vardır ki onların bilmemesi gerekir. Bunların başta geleni de bizim gerektiğinde Gerçekliği nasıl değiştirdiğimizdir. Bu bilginin yaratacağı güvensizlik son derece zararlı olabilir. Bu tür bir bilgiye neden olacak faktörleri daima Gerçeklikten söküp atmak gerekir ki bizim de böyle bir sorunumuz hiç olmamıştır.

“Bununla beraber, arada sırada şu veya bu Yüzyılda, Sonsuzlukla ilgili bazı arzu edilmeyen inançlar çıkabilir. Genellikle bu tehlikeli inanışlar, özellikle çağın egemen sınıfı üzerinde yoğunlaşır. Bizimle en fazla temasta bulunan bu sınıflar aynı zamanda kamuoyu diye adlandırılan şeyde önemli bir ağırlığa sahiptir.”

Finge konuşmasının burasında Harlan’ın bir yorum yapmasını ya da bir soru sormasını beklercesine durakladı. Harlan ikisini de yapmadı.

Finge devam etti. “Bir yıl, bir fizyoyıl, kadar önce yapılmış olan F-2 seri numaralı Gerçeklik Değiştirmesi 433-486’dan beri Gerçeklik içinde böyle bir istenmeyen inanışın ortaya çıktığına dair belirtiler görülmeye başlandı. Bu inanışın mahiyetiyle ilgili bazı sonuçlara vardım ve durumu Bütünzamanlar Meclisi’ne sundum. Hesaplama Örüntüsünde aşırı küçük bir olasılığa sahip bir alternatifin gerçekleşmesine dayandığı için Meclis onları kabullenmekte isteksiz.

“Önerilerimi uygulamaya koymadan önce, doğrudan Gözlem yoluyla onaylanmalarını istiyorlar. Bu çok hassas bir iş. Seni çağırmamın ve Bilgisayar Twissell’ın da çağırmama izin verişinin nedeni işte bu. Yaptığım bir başka şey de, hâlihazırdaki aristokrasiden, Sonsuzlukta çalışmayı nefes kesici bulan birini buraya yerleştirmek oldu. O kızı bu büroya yerleştirdim ve amacımıza uygun olup olmadığını anlayabilmek için yakından gözlemledim…”

Harlan düşündü: Yakından gözlemlemek! Evet!

Öfkesi tekrar kadından çok Finge üzerinde yoğunlaştı.

Finge hâlâ konuşuyordu. “O, tüm standartlara göre uygun. Şimdi onu kendi Zamanına göndereceğiz. Evini üs olarak kullanıp, camiasının sosyal yaşantısını inceleme olanağına sahip olacaksın. Şimdi neden kızı burada tuttuğumu ve seni de onun evine neden yerleştirmek istediğimi anladın mı?”

Harlan gizlemeye gerek görmediği bir alaycılıkla, “Çok iyi anladım, emin olabilirsiniz,” diye cevap verdi.

“O zaman bu görevi kabul ediyorsun.”

Harlan göğsünde yanan savaş ateşiyle oradan ayrıldı. Finge onu kandıramayacaktı. Onu aptal yerine koyamayacaktı.

482.’ye yapacağı bir sonraki gezinin düşüncesiyle gelen heves ve zindelik, Finge’i alt etmeye dair kararlılığı ve göğsünde yanan savaş ateşinden kaynaklanıyordu muhakkak.

Öyle olması gerekirdi, başka ne olabilirdi ki?

5. ZAMANCI

Noÿs Lambent’in malikânesi epey izole olsa da o Yüzyılın büyük şehirlerinden birine yakın bir yerde bulunuyordu. Harlan bu şehri sakinlerinden bile daha iyi tanıyordu. Bu Gerçekliğe yaptığı Keşif Gözlemleri sırasında şehrin her kısmına ve Bölümün kapsamındaki her bir on yılına geziler yapmıştı.

Şehri, Mekân ve Zaman içinde iyi tanıyordu. Burayı yaşayan ve büyüyen bir organizmaymış gibi, felaket ve toparlanmalarıyla, sevinçleri ve üzüntüleriyle bir bütün olarak görebilir, bir araya getirebilirdi. Şimdi bu şehirde Zamanın belirli bir haftasında, çelik ve betondan oluşan aheste hayatının askıya alınmış bir canlandırma anındaydı.

Dahası, ilk incelemeleri giderek “perioeci” üzerinde yoğunlaşmıştı. Bunlar şehrin en ileri gelenleriydi, fakat buna rağmen şehir dışında, nispeten dışarıya kapalı bir hayat sürdürüyorlardı.

482., gelir dağılımının eşit olmadığı birçok Yüzyıldan biriydi. Sosyologların bu olguyla ilgili bir denklemleri vardı (Harlan basılı olarak görmüş ama pek bir şey anlamamıştı). Bu denklem, herhangi bir Yüzyıl için üç ilişkiyle kendiliğinden çözümleniyordu ve 482.’de bu ilişkiler izin verilen sınırların ucuna dayanmıştı. Sosyologlar bu konu üzerine memnuniyetsizlerini ifade ediyorlardı ve Harlan bir defasında, bir tanesinin yapılacak yeni Gerçeklik Değiştirmeleri ile ortaya çıkacak yeni bir yozlaşmanın mutlaka “en yakından Gözlem” yapılması gerektireceğini söylediğini duymuştu.

Ancak gelir dağılımı denklemindeki olumsuz ilişkiler için şu söylenebilirdi: Aylak bir sınıfın varlığı ve en iyi hâliyle kültür ve zarafeti teşvik eden cazibeli bir yaşam biçiminin gelişimi anlamına gelmekteydi. Toplumsal sınıflandırmada terazinin diğer ucunda kalan kesim çok kötü durumda olmadığı ve aylak sınıflar ayrıcalıklarının sarhoşluğu içinde sorumluluklarını tamamen unutmadığı, kültürleri açıkça sağlıksız bir yöne sapmadığı sürece, Sonsuzlukta her zaman ideal gelir dağılımı örüntüsündeki bu ufak sapmaya göz yumma ve başka, daha az çekici uyumsuzluklara çözüm arama eğilimi vardı.

Harlan bunu ister istemez anlamaya başlamıştı. Zamandaki tek gecelik konaklamalarında genelde fakir kesimlerdeki insanın ismini vermeden kolaylıkla kalabileceği, yabancıların umursanmadığı, mevcudiyetinin hemen hemen bir hiç olduğu, bundan ötürü de Gerçekliğin bünyesinde hafif bir titreşimden başka bir şeye neden olmadığı otellerde kalmıştı. Bu bile emniyetsiz olduğunda, titreşimin kritik noktayı aşıp Gerçekliğin hassas dengesini dikkate değer biçimde altüst etmesi ciddi bir ihtimal olduğunda, kırda belirli bir çitin altında gecelemek zorunda kalmak olağan dışı değildi.

Gece boyunca çiftçiler, serseriler, hatta sokak köpekleri tarafından en az uğranan çiti bulmak için çeşitli çitleri gözden geçirmek de olağan bir şeydi.

Şimdiyse Harlan, terazinin öteki ucunda bulunuyordu ve alan-geçirimli maddeden bir yüzeyi olan bir yatakta yatıyordu. Bu tür madde ile enerjinin kendine has kaynaşmasıyla oluşmuş araçlar yalnızca toplumun üst tabakalarına ait olan kimselerde vardı. Zaman boyunca arı maddeden daha az, arı enerjidense daha fazla yaygındı. Bu madde her durumda vücudunun şeklini alıyor, kıpırtısız yattığında katılaşıyor, hareket ettiğinde ya da yatakta döndüğünde gevşiyordu.

Bu tip şeylerin çekici olduğunu isteksizce itiraf etti ve her Sonsuzluk Bölümünün kendi Yüzyılında en rahat koşullar yerine orta halli şartlarda yaşamayı tercih etmelerindeki bilgeliği doğru buldu. Böylece Yüzyıl ile ilgili “hissiyatı” ve sorunları anlamaları mümkün oluyor ve sosyolojik bir uçla çok yakın bir özdeşleşmeye direnmeyi başarıyorlardı.

Bu ilk gecede Harlan, aristokratlarla yaşamanın kolay olduğunu düşündü.

Ve uykuya dalmadan önce, Noÿs’u düşündü.

Rüyasında kendini Bütünzamanlar Meclisi’nde gördü, ciddi bir şekilde ellerini önünde birleştirmişti. Karşısındaki ufak, ufacık, onu uzak, çok uzak üstzamanların bilinmeyen Yüzyıllarından birine müebbet Gözleme gönderen hükmü dehşet içinde dinleyen Finge’e bakıyordu. Bu kasvetli sürgün kelimeleri Harlan’ın kendi ağzından çıkıyor ve hemen sağında Noÿs Lambent oturuyordu.

Başlangıçta onu fark etmemişti, ama gözlerini sağa doğru kaydırınca gördü onu ve kekelemeye başladı.

Başka kimse onu görmüş müydü acaba? Twissell’dan başka diğer bütün üyeler sabit bir şekilde ileriye doğru bakıyorlardı. O ise Harlan’a döndü ve gülümsedi; kızın bulunduğu yere sanki o orada yokmuş gibi bakıyordu.

Harlan kıza gitmesini emretmek istedi fakat artık sesi çıkmıyordu. Dokunarak anlatmak istedi, kolu çok yavaş hareket ediyordu ve ama Noÿs kıpırdamadı. Teni buz gibiydi.

Finge gülüyor, kahkahalar atıyordu, gürültülü, daha da gürültülü…

…ve gülen Noÿs Lambent’ti.

Harlan parlak güneş ışığıyla gözlerini açtı ve onun ve kendisinin nerede olduğunu hatırlamadan önce bir an için korkuyla kıza bakakaldı.

Kız, “İnliyor ve yastığınızla boğuşuyordunuz. Kötü bir rüya mı gördünüz?” dedi.

Harlan cevap vermedi.

“Banyonuz hazır. Elbiseleriniz de. Bu akşam toplantıya katılımınızı da ayarladım. Sonsuzlukta geçen uzun süreden sonra gündelik hayatın sıradanlığına dönmek zor oluyor,” dedi.

Harlan genç kızın ağzından rahatça dökülen kelimelerden şiddetle rahatsız oldu. “Umarım onlara kim olduğumu anlatmadınız.”

“Elbette hayır.”

Elbette hayır! Finge, eğer gerekli gördüyse, kıza narkoz altında psikolojik telkin uygulayarak bu küçük konunun çaresine bakmış olmalıydı. Gerçi bunu gerekli görmemiş de olabilirdi. Ne de olsa, kıza “yakın gözlem” uygulamıştı.

Bu düşünce Harlan’ı huzursuz etti. “Mümkün olduğu kadar yalnız kalmayı tercih ederim,” dedi.

Kız ona bir an için tereddütle baktı ve odadan çıktı.

Harlan, sabahın yıkanma ve giyinme rutinini somurtkan bir biçimde yerine getirdi. Akşamın hiçbir eğlenceli yanı olacağını ummuyordu. Mümkün olduğu kadar az konuşacak, mümkün olduğu kadar az şey yapacak ve mümkün olduğu kadar etraflarını çeviren duvarların bir parçasıymış gibi davranacaktı. Asıl işlevi bir çift göz, bir çift kulak olmaktan öte değildi. Görüp duyduklarını birleştirip son raporuna aktaracak olan kafasıydı ki tercihen başka bir işlevi yoktu.

Aslında, bir Gözlemci olarak, neyi aradığını bilmemesi onu pek rahatsız etmiyordu. Çıraklığı süresince kendisine öğretilenlere göre, bir Gözlemci beklenen sonuçlar ya da arzu edilen verilere ilişkin peşin hükümlü mefhumlarla davranmamalıydı. Ne kadar insaflı olmaya çalışırsa çalışsın, söylenene göre bilgisi bakış açısını tahrif edebilirdi.

Fakat bu şartlar altında bilgisizlik son derece huzursuz ediciydi. Harlan büyük bir olasılıkla aranacak bir şey bulunmadığından, bir şekilde Finge’in oyununu oynadığından şüpheleniyordu. Bu oyunla Noÿs arasında kalmıştı.

Hırsla yarım metre ötesinde duran Yansıtıcı tarafından üç boyutlu kesinlikle aktarılan görüntüsüne baktı. 482.’nin dikişsiz, parlak renkli, vücudu saran elbiselerinin kendisini komik gösterdiğini düşündü.

* * *

Bir Mekkanonun getirdiği kahvaltısını yalnız başına tamamlamıştı ki Noÿs Lambent koşarak içeri girdi.

Nefes nefese, “Hazirandayız, Teknisyen Harlan,” dedi.

Harlan sertçe, “Hitap ederken unvanımı kullanma. Ne olmuş hazirandaysak?”

“Ama ben şubatta katıldım,” tereddüt ederek durakladı, “o yere ve bu yalnızca bir ay evveldi.”

Harlan kaşlarını çattı. “Şimdi hangi yıldayız?”

“Şey, yıl aynı.”

“Emin misin?”

“Evet, tabii. Bir yanlışlık mı oldu?” Bu kızın konuşurken fazla yaklaşmak gibi rahatsız edici bir alışkanlığı vardı ve hafif peltek konuşması (bu yalnızca onun değil, Yüzyılındaki herkesin belirgin bir özelliğiydi) ona küçük ve yardıma muhtaç bir çocuk havası veriyordu. Harlan buna aldanmadı. Geri çekildi.

“Yanlışlık yok. Buraya konuldun, çünkü daha uygundu. Aslında, Zaman içinde, ta baştan beri sen buradaydın.”

“Ama nasıl burada olabilirim?” Şimdi daha da korkmuş görünüyordu. “Bununla ilgili hiçbir şey hatırlamıyorum. Benden iki tane mi var?”

Harlan gereğinden fazla tedirginleşti. Ona Zamana yapılan her müdahale ile tetiklenen, bireysel hayatları değiştirebilen ama Yüzyılın bütününde kayda değer bir etki bırakmayan mikro-değişiklerin mevcudiyetini nasıl izah edebilirdi. Bazen Sonsuzlar bile mikro-değişiklikler (küçük “d”) ile Gerçekliği önemli ölçüde değiştiren Değiştirmeler (büyük “d”) arasındaki farkı unuturdu.

“Sonsuzluk ne yaptığını biliyor. Soru sormaktan vazgeç,” dedi. Bunu öyle gururlu bir tavırla söylemişti ki sanki kendisi bir Kıdemli Bilgisayardı ve haziranın Zamanda en uygun an olduğuna, kaybolan üç ayın tetiklediği mikro-değişikliğin, önemli bir Değiştirmeye neden olmayacağına kişisel olarak karar vermişti.

“İyi ama bu durumda ben hayatımın üç ayını kaybettim,” dedi.

Harlan içini çekti. “Zamanda hareket etmen senin fizyolojik yaşını etkilemez.”

“Peki, şimdi ben kaybettim mi, kaybetmedim mi?”

“Neyi kaybettin ya da kaybetmedin mi?”

“Üç ayı.”

“Zaman aşkına, kadın, sana mümkün olduğu kadar açık ve basit bir şekilde izah etmeye çalışıyorum. Hayatından kaybettiğin herhangi bir zaman yok. Kaybedemezsin zaten.”

Harlan’ın sesini yükseltmesi üzerine kız bir adım geriledi ve ansızın kıkırdadı. “Çok komik bir aksanınız var. Özellikle kızınca daha hoş oluyor.”

Kız geri çekilirken Harlan kaşlarını çatarak kızın arkasından baktı. Ne aksanı? O, elli bininciyi en az Bölümdeki herhangi biri kadar konuşabilirdi. Belki daha da iyi.

Aptal kız!

Kendini tekrar Yansıtıcıda görüntüsüne bakarken buldu, görüntüsü de ona bakıyordu. Kaşlarının arasında dikey çizgiler belirmişti.

Çizgileri yumuşattı ve düşündü: Yakışıklı değilim. Gözlerim çok küçük, kepçe kulaklıyım ve çenem de çok büyük.

Daha önce bu konuyu hiç düşünmemişti, ama şimdi yakışıklılığın hoş bir şey olabileceği birden aklına gelmişti.

* * *

Harlan gecenin geç saatlerinde, toparladığı konuşmaları henüz akimda tazeliğini korurken notlarına ekledi.

Bu işler için her zaman 55. Yüzyıl malı bir moleküler kayıt cihazı kullanırdı. Şekli 1,5 santim çapında, 10 santim uzunluğunda basit ince bir silindire benziyordu. Koyu ama kendini ele vermeyen bir kahverengi maddeden yapılmıştı. Giyilen elbiseye göre cepte, kol yeninde, astar içinde kolayca taşınabilir, hatta bileklikten, düğmeden veya kemerden sarkabilirdi.

Nasıl tutulursa tutulsun, nerede saklanırsa saklansın, üç moleküler enerji tabakasının her birinde yirmi milyon kelime kayıt kapasitesine sahipti. Silindirin bir ucu Harlan’ın kulaklığıyla etkin bir biçimde çınlayan bir karakter çeviriciye, diğer ucu da dudaklarındaki alan-odaklı küçük mikrofona bağlıydı. Böylece Harlan eş zamanlı olarak hem konuşup, hem de dinleyebiliyordu.

Akşam “toplantı” sırasında konuşulan her şey şimdi kulağında tekrarlanıyor ve dinlerken bir yandan konuşan Harlan’ın sesi, toplantının kaydedildiği birinci kademeyle eş güdümlü fakat farklı olan ikinci kademeye kaydediliyordu. Harlan bu kademede kendi izlenimlerini anlatıyor, anlamlar yüklüyor ve bağıntıları belirtiyordu. Sonuç olarak, bu moleküler kayıt cihazını rapor hazırlamakta kullandığında sadece sözcüğü sözcüğüne bir kayda değil, açıklamalı bir yeniden yapılandırmaya sahip oluyordu.

Noÿs Lambent içeri girdi. Girerken hiçbir uyarıda bulunmamıştı.

Sinirlenen Harlan kulak ve ağız parçalarını çıkardı, moleküler kayıt cihazına taktı, cihazı çantasına koydu ve çantayı da kapattı.

“Bana karşı neden böyle kızgın davranıyorsunuz?” diye sordu Noÿs. Kolları ve omuzları çıplaktı, uzun bacakları yumuşak ve titrek ışık altında parlıyordu.

“Kızgın değilim. Sana karşı hiçbir duygu hissetmiyorum.” O anda beyanının kesin bir biçimde doğru olduğunu hissetti.

Kız, “Hâlâ çalışıyor musunuz? Eminin yorulmuşsunuzdur,” dedi.

Harlan hırçın bir şekilde, “Burada olduğun sürece çalışamam,” diye cevapladı.

“Siz bana kızgınsınız. Bütün gece bana tek bir kelime etmediniz.”

“Herkesle mümkün olduğunca az konuştum. Orada bulunmamın nedeni gevezelik etmek değildi.” Kızın çıkması için bekledi.

Fakat kız, “Size bir içki daha getirdim. Toplantıda içtiğiniz hoşunuza gitmişti. Bir tane yetmez. Hele çalışacaksanız,” dedi.

Kızın arkasında, pürüzsüz güç alanının üzerinde süzülen küçük Mekkanoyu fark etti.

O akşam az miktarda yemek yemişti. Geçmiş Gözlemlerinde ayrıntılı olarak rapor ettiği ama (bulgu ararken ufak parçalar almak dışında) yemekten sakındığı yiyeceklerden azar azar tatmıştı. İstememesine karşın, yemekleri beğenmişti. İstememesine rağmen, bu Zamanın modası olan köpüklü, açık yeşil renkli, nane aromalı içkiyi de (tam alkollü değil, daha ziyade başka bir şey) çok sevmişti. İki fizyoyıl önce, son Gerçeklik Değiştirmesi yapılmadan önce bu Yüzyılda böyle bir içecek yoktu.

Noÿs’a doğru başıyla ciddi bir teşekkür işareti yaparak, Mekkanodan ikinci içkisini aldı.

Yüzyılda fiilen hiçbir fiziksel etki bırakmayan bir Gerçeklik Değiştirmesi nasıl olmuştu da yeni bir içki ortaya çıkarmıştı? Aslında, bir Bilgisayar olmadığına göre kendisine böyle bir soru sormasının anlamı yoktu. Zaten en ayrıntılı ihtimal Hesaplamaları bile bütün bilinmezleri, rastlantısal sonuçları yok edemiyordu. Aksi hâlde Gözlemcilere lüzum kalmazdı.

Noÿs’la evde yalnızlardı. Son yirmi yıldır Mekkanolar rağbetteydi ve bu Gerçeklik içinde yaklaşık bir on yıl daha öyle kalacaklardı; o yüzden etrafta hiç insan hizmetçi yoktu.

Elbette, bu çağın ekonomik açıdan en az erkek kadar bağımsız olan ve arzu ettiği takdirde çocuk doğurma külfeti bile olmadan annelik mertebesine erişebilen kadınının bir erkekle yalnız olmasının, en azından 482.’ye göre “uygunsuz” bir yanı yoktu.

Yine de Harlan şerefini tehlikeye atmış gibi hissetti.

Kız karşısındaki divana dirseğine dayanarak uzanmıştı. Divanın desenli kumaşı kızı kucaklamaya hevesliymişçesine çöküyordu. Şeffaf ayakkabılarını bir ayak darbesiyle fırlatıp atmıştı, süslü bir kedinin yumuşak pençelerine benzeyen ayak parmakları yumuşak süngerin içinde kıvrılıp açılıyordu.

Kız başını salladı ve saçlarını kulaklarından uzakta, karmakarışık bir şekilde birbirine geçmiş olarak yukarıda tutan her neyse çözüldü. Şimdi çıplak omuzları, boynundan aşağıya doğru dökülen saçlarının siyahıyla tezat oluşturuyor ve kremsi bir hâlde daha da güzel görünüyorlardı.

“Kaç yaşındasın?” diye mırıldandı genç kız.

Bu soruya cevap vermemeliydi. Kişisel bir soruydu ve onun üstüne vazife değildi. Şu anda vermesi gereken cevabın, kızı nezaketle tersleyerek: ‘Beni işimle baş başa bırakır mısın?’ olması gerektiğini düşünürken dudaklarından, “Otuz iki yaşındayım,” kelimelerinin döküldüğünü duydu. Elbette, fizyoyıl demek istemişti.

“Ben senden daha gencim. Yirmi yedi yaşındayım. Fakat sanırım benim her zaman senden daha genç görünmem mümkün değil. Ben yaşlı bir kadın olduğumda da sen yine aynı kalacaksın. Seni otuz iki yaşında olma kararını vermeye iten nedir? İstersen değiştirebilmek elinde mi? Daha genç olmak istemez miydin?”

“Sen neden bahsediyorsun?” Harlan zihnini toparlamak için alnını ovuşturdu.

“Sonsuza kadar yaşayacaksın. Sen bir Sonsuzsun,” dedi Noÿs yumuşak bir sesle.

Bu bir soru mu, yoksa bir beyan mıydı?

“Sen delisin. Biz de herkes gibi yaşlanır ve ölürüz,” dedi.

Kız, “Bana anlatabilirsin,” dedi. Sesi alçak ve yatıştırıcıydı. O güne kadar nahoş ve kaba bulduğu bu 50. bin yıl dili şimdi kulağına hoş geliyordu. Yoksa dolu midesinin ve etrafını saran nefis kokuların oyununa mı geliyordu?

“Siz bütün Zamanları görebilir, her yeri gezebilirsiniz. Ben Sonsuzlukta çalışmayı çok istiyordum. Bana izin vermelerini çok uzun süre bekledim. Beni bir Sonsuz yapacaklarını zannettim ve sonuçta yalnızca erkeklerin bulunduğu bir yerle karşılaştım. Kimisi sadece kadın olduğum için benimle konuşmuyordu bile. Sen de benimle konuşmuyordun.”

“Hepimiz çok meşgulüz,” diye mırıldandı Harlan, uyuşuk bir memnuniyet olarak tanımlanabilecek bir şeyden kendini uzak tutmaya çalışarak. “Ben de çok meşguldüm.”

“Fakat neden orada daha fazla kadın Sonsuz yok?”

Harlan konuşacaktı ama kendine güvenemiyordu. Ne söyleyebilirdi ki? Sonsuzluğun üyelerinin iki koşul aranarak dikkatle seçildiğini. Birincisi, işin gereklerine cevap verebilecek yetenekte olmalıydılar; İkincisi, Zamandan koparılmış olmaları Gerçeklikte kötü etkiler yapmamalıydı.

Gerçeklik! Bu hiçbir şekilde ağzına almaması gereken bir kelimeydi. Başının dönmesinin arttığını hissetti ve kendine gelebilmek için bir an gözlerini kapadı.

Sonsuzluğa alınmalarıyla çocukların doğmaması, erkek ve kadınların ölmemesi, evliliklerin olmaması, bazı şeylerin vuku bulmaması veya koşulların oluşmaması gibi Gerçekliği Bütünzamanlar Meclisi’nin izin vermediği yönlere döndürecek birçok mükemmel aday, dokunulmadan Zamanda bırakılmıştı.

Bunların herhangi birini anlatabilir miydi ona? Elbette hayır. Ona, kadınların hemen hemen hiçbir zaman Sonsuzluk için uygun bulunmadığını çünkü anlayamadığı bir nedenden (belki Bilgisayarlar anlayabiliyordu ama kendisi hiç anlayamamıştı) Zamandan çekilip alınmalarının, Gerçekliği bir erkeğinkine kıyasla on ila yüz kat daha fazla bir olasılıkla olumsuz yönde etkilediğini anlatabilir miydi?

(Kafasında bütün düşünceler birbirine giriyor, dönerek kayboluyor, bir karmaşa içinde, tuhaf, neredeyse anlamsız denebilecek fakat tamamıyla rahatsız edici de olmayan sonuçlar doğuruyordu. Şimdi Noÿs daha yakına gelmişti, gülümsüyordu.)

Kızın sesi sürükleyici bir esintiyi andırıyordu. “Ah siz Sonsuzlar. Sır küpüsünüz. Hiçbir şey söylemezsiniz. Beni bir Sonsuz yapsana.”

Kızın sesini kelimelerden oluşan bir bütün hâlinde algılayamıyordu. Sadece beynine sızan incelikle ayarlanmış bir sesti, o kadar.

Ona söylemeyi, anlatmayı çok istiyordu: Hanımefendi, Sonsuzlukta bizler oyun oynamıyoruz. Çalışıyoruz! Sonsuzluğun başlangıcından, Yerkürenin boş olduğu noktaya kadar geçen her zamanın tüm ayrıntılarını saptamak için çalışırız ve bütün olabilirliklerin sonsuz ihtimallerini açıklamaya çalışırız, sonra da olandan daha iyi olan bir olabilirlik seçeriz ve olanı olabilire çevirmek için Zaman içinde nerede çok ufak bir değişim yapmamız gerektiğine karar veririz ve yeni bir olanımız olur ve yeni bir olabilir ararız, sonsuza dek ve sonsuza dek, bu Vikkor Mallansohn’un 24.’de, ta İlkel 24.’de Zaman Alanını keşfinden beri böyle olagelmiştir ve daha sonra 27.’de Sonsuzluğun kuruluşu mümkün olmuştur, hiç kimsenin tanımadığı ve gerçekte Sonsuzluğu başlatan gizemli Mallansohn ve yeni olasılıklar, sonsuza kadar ve sonsuza kadar ve sonsuza kadar…

Başını salladı fakat düşünce dolaşımı parlak bir saniye kadar sürebilen ama sonra sonlanan ani bir aydınlanma anına kadar daha da tuhaf, sivri kırılmalarla, atlayışlarla devam etti.

O an onu yatıştırdı. Yeniden ele geçirmek istedi ama gitmişti.

Naneli içki?

Noÿs daha da yakınındaydı, yüzünü net olarak göremiyordu. Kızın saçlarını yanaklarında hissediyor, nefesinin ılık, hafif basıncını duyuyordu. Kendini çekmesi gerekirdi ama garip ki, garip ki istemediğini fark etti.

“Eğer bir Sonsuz yapılsaydım…” Kız neredeyse kulağının dibinde nefes alıyordu, kendi kalp atışlarının gürültüsünden ne söylediğini bile anlayamıyordu. Kızın dudakları ıslaktı ve aralanmıştı. “İstemez miydin?”

Kızın ne demek istediğini pek anlayamadı, fakat artık hiçbir şeyi umursamıyordu. Alev alev yanıyordu. Acemice, el yordamıyla kollarını uzattı. Kız da direnmedi, gevşedi ve birden tek bir vücut oluverdiler.

Rüya gibiydi, sanki olayı yaşayanlar başkalarıydı.

Her zaman düşündüğünün aksine hiç de itici, iğrenç bir şey değildi. Hiç itici olmaması ona bir şok, bir keşif gibi geldi.

Hatta daha sonra kız yumuşak gözleriyle ve biraz gülümseyerek yanına uzandığında ona doğru uzanıp nemli saçlarını ağır ve titrek bir hazla okşaması gerektiğini anladı.

Kızın kendisi için taşıdığı anlam tamamen değişmişti. Artık onu bir kadın, hatta farklı bir birey olarak göremiyordu. Kendinden bir parça hâline gelmişti. Garip ve beklenmedik bir şekilde kendisinin bir parçasıydı işte.

Zaman-uzamsal çizelge buna dair hiçbir şey söylemese de Harlan hiç suçluluk duymuyordu. Harlan’ın göğsünde güçlü bir duygu uyandıran yalnızca Finge ile ilgili düşünceleriydi. Ve bu da suç değildi. Hiç de değildi.

Bu tatmindi, hatta zafer!

* * *

Yatakta uyuyamadı. Sarhoşluğu geçmişti ama yetişkin hayatında ilk defa yatağını yetişkin bir kadınla paylaştığı gibi olağan dışı bir durum mevcuttu.

Yanında hafif hafif soluk alıp verişlerini duyuyor ve duvarların ve tavanın iç ışıklarının aşırı loş parıltısında kızın vücudunu kendisininkinin yanında ufak bir gölge olarak görebiliyordu.

Teninin sıcaklığını ve yumuşaklığını hissedebilmek için elini uzatması yeterdi, fakat yapmaya cesaret edemedi, belki de kızın görmekte olduğu bir rüyayı bozabilirdi. Sanki kız her ikisi için de rüya görüyordu; kendisini, Harlan’ı, olup bitenleri görüyordu. Sanki uyanırsa her şey bir anda yok olabilirdi.

Bu da biraz önceki olağan dışı, garip düşüncelerinin bir parçasıydı…

Bunlar ona anlam ve anlamsızlık arasındaki bir anda gelen tuhaf düşüncelerdi. Onları yeniden kavramak için uğraştı, beceremedi. Ancak, birden, onları hatırlamanın çok önemli olduğunu hissetti. Zira ayrıntıları hatırlamasa da, sadece bir anlığına bir şey anladığını hatırlıyordu.

O şeyin ne olduğundan emin değildi, ama yarı-uykunun, ölümlü göz ve zihinden çok daha fazlasını hayata geçiren esrarengiz berraklığını yaşamıştı.

Endişesi arttı. Neden hatırlamıyordu? Hâlbuki bir ara çok yaklaştığını iyi biliyordu.

Bir an için yanında yatan kız bile düşüncelerinin epey gerisinde kalmıştı.

Düşündü: Bir noktadan yola çıkarsak… Gerçekliği ve Sonsuzluğu düşünüyordum… Evet, Mallansohn ve o Çırak!

Durdu. Neden o Çırak? Neden Cooper? Onu hiç düşünmemişti ki.

Ama eğer hiç düşünmediyse, neden şimdi Brinsley Sheridan Cooper aklına gelmişti?

Kaşlarını çattı! Bütün bunları bağlayan gerçek neydi acaba? Neyi bulmaya çalışıyordu? Onu, bulunacak bir şeyler olduğuna inandıran neydi?

Harlan üşüdüğünü hissetti, bu sorularla birlikte önceden yaşadığı aydınlanmanın uzak pırıltısı, bilincinin ufuklarına sökün eder gibiydi ve neredeyse anlamıştı.

Nefesini tuttu, üstelemedi. Bırak gelsin.

Bırak gelsin.

Ve gecenin sessizliğinde, hayatında şimdiden eşsiz bir biçimde önemli olan bir gecede, olayların, daha mantıklı ve daha normal bir zamanda bir anlığına bile aklında bulundurmayacağı açıklaması ve yorumu şekilleniverdi.

Düşüncenin tomurcuklanmasına ve çiçek açmasına izin verdi, aksi takdirde basitçe tuhaf gelecek yüzlerce noktayı açıkladığını görene kadar büyümesine izin verdi.

Sonsuzluğa döndüğünde bunu araştırıp kontrol edecekti ama bilmemesi gereken korkunç bir sırrı çözdüğüne ikna olmuştu.

Bütün Sonsuzluğu kucaklayan bir sır!

6. YAŞAM ŞEMACISI

Birçok şeyi anladığı 482.’deki o geceden sonra, fizyozaman olarak bir ay geçmişti. Şu anda, sıradan zaman ile hesaplandığında, Noÿs Lambent’in yaklaşık 2000 Yüzyıl kadar geleceğindeydi ve rüşvet ve dil dökmenin bir karışımıyla, yeni bir Gerçeklik içinde Noÿs Lambent’i bekleyenin ne olduğunu öğrenmeye çalışıyordu.

Yaptığı ahlaksızlıktan da öte bir şeydi, ama buna aldırmıyordu. Geçen fizyoaydan beri artık kendini bir suçlu olarak görüyordu zaten. Bu gerçeği gizlemek mümkün değildi. Suçunun yoğunlaşması onu daha fazla suçlu yapamazdı, ama ona çok şey kazandırabilirdi.

Şimdi, haince planlarının bir parçası olan (daha yumuşak bir deyim kullanmaya lüzum hissetmedi) 2456.’daki bariyerin önünde duruyordu. Zamana geçiş, Sonsuzluk ve kazan şaftları arasındaki sade geçişten daha karmaşık bir olaydı. Zamana geçebilmek için, Yerkürenin yüzeyinde istenen bölgeyi sabitleyen koordinatların özenle ayarlanması ve Yüzyıl içinde istenen anın yerinin kesin olarak belirlenmesi gerekiyordu. Yine de Harlan, gerginliğine rağmen, yetenekli ve deneyimli insanların kendine güveni ve rahatlığıyla gerekli ayarlamaları yapıverdi.

Harlan kendini daha önce Sonsuzluktaki ekranda gördüğü makine dairesinde buldu. Şu fizyoanda Sosyolog Voy ekranın önünde emniyetle oturmuş, Teknisyenin yapacağı Teması bekliyor olmalıydı.

Harlan hiç acele etmedi. Daha 156 dakika boyunca bu odaya kimse girmeyecekti. Şüphesiz zaman-uzamsal çizelge ona sadece 110 dakika tanımış, kalan 46 dakikayı mutat yüzde kırklık “ihtiyat payı” olarak bırakmıştı. İhtiyat payı her ihtimale karşı vardı, ama bir Teknisyenden bu payı kullanması beklenmezdi. Bu “payı kullananlar” pek uzun süre Uzman olarak çalışamazlardı.

Harlan zaten bu 110 dakikanın 2 dakikasından fazlasını kullanmayı düşünmüyordu. Bileğine alan jeneratörünü takmasıyla etrafı bir fizyozaman kokusuyla (tabiri caizse, Sonsuzluğun pis kokusu) kuşatıldı, bu sayede Gerçeklik Değiştirmesinin etkilerinden korunmuş olacaktı. Duvara doğru bir adım attı. Bir raftaki küçük bir kutuyu alıp bir alt raftaki dikkatle saptanmış noktaya yerleştirdi.

Bunu yaptıktan sonra, sanki alelade bir kapıdan geçiyormuşçasına, tekrar Sonsuzluğa döndü. Eğer bunları bir Zamancı izliyor olsaydı, Harlan ona öylece kaybolmuş gibi görünecekti.

Küçük kutu, koyduğu yerde duruyordu. Dünya tarihinde doğrudan bir rolü yoktu. Saatler sonra bir el kutuya uzandı ve onu eski yerinde bulamadı. Kutu ancak yarım saatlik bir aramadan sonra bulunabildi fakat bu arada bir güç alanı silinmiş ve bir adamın tepesi atmıştı. Önceki Gerçeklikte verilmeyen bir karar sinirlenilerek verildi. Bir görüşme gerçekleşemedi; başka koşullar altında ölmesi gereken biri bir yıl daha yaşadı; biraz daha ömrü olacak bir diğeri ise daha kısa bir süre içinde öldü.

Dalgalar uzaklara yayılarak, Temastan yirmi beş Yüzyıl üstzaman olan 2481.’de azamiye ulaştı. Gerçeklik Değiştirmesinin yoğunluğu daha sonra azaldı. Kuramcılara göre sonsuz üstzamana doğru hiçbir yerde Değiştirme sıfırlanamazdı, ama Temastan 50 Yüzyıl üstzaman itibarıyla, Değiştirme en ince Hesaplama ile bile fark edilemeyecek kadar küçük olurdu ve bu da nesnel sınırın ta kendisiydi.

Elbette Zaman içinde yaşayanlar bir Gerçeklik Değiştirmesi yapıldığını fark edemiyorlardı. Maddeler gibi zihinler de değişiyor ve ancak Sonsuzlar olayı dışarıdan takip edip, farkı gözleyebiliyordu.

* * *

Sosyolog Voy 2481.’deki, daha önce kalabalık bir uzay limanındaki tüm canlılığın sergilendiği mavi görüntüye bakıyordu. Harlan yanına geldiğinde şöyle bir baktı ve selamlama anlamına gelen bir şeyler mırıldandı.

Bir değişim uzay limanını tam anlamıyla mahvetmişti. Parlaklığından eser kalmamış, binalar o eski görkemli görünümlerini kaybetmişlerdi. Ortada paslanmış bir uzay gemisi duruyordu Hiç kimse yoktu. Hiç hareket yoktu.

Harlan’ın yüzünde bir an için bir gülümseme belirdi ve kayboldu. Evet, İ.A.T. tamamdı. İstenen Azami Tepki. Ve bir anda olmuştu. Değiştirme tam da Teknisyenin Teması anında meydana gelmeyebilirdi. Eğer Teması yönlendiren öngörüler baştan savmaysa, Değiştirme fiilen gerçekleşmeden önce (elbette fizyozamana göre sayılan) saatler veya günler geçebilirdi. Sadece bütün özgürlük dereceleri kaybolduğunda Değiştirme gerçekleşebilirdi. Alternatif eylemler için sırf matematiksel olsa bile, bir ihtimal olduğu sürece, Değiştirme gerçekleşmezdi.

İşte bu da Harlan’ın gurur duyduğu bir noktaydı. Ne zaman kendisi bir G.A.D. hesaplasa, Teması ne zaman kendi eliyle yapsa, bütün özgürlük dereceleri hemen kaybolur ve Değiştirme anında gerçekleşirdi.

Voy sessizce, “Çok güzeldi,” dedi.

Bu sözler Harlan’ın kulaklarını tırmaladı, kendi performansının güzelliği küçük düşürülüyormuş gibi geldi. “Uzay yolculuklarını tümüyle Gerçeklikten silip yok etsem de pişmanlık duymam,” dedi.

“Sahi mi?”

“Ne yararı var ki? Bir ya da iki bin yıldan daha çok sürmüyor. İnsanlar yorgunluktan perişan oluyor. Evlerine dönüyorlar ve koloniler yok oluyor. Sonra bir başka dört ya da beş bin yıl ya da kırk veya elli bin yıl sonra tekrar deniyor ve yine başarıya ulaşamıyorlar. İnsan zekâsının ve çabalarının boşa harcanmasından başka bir şey değil.”

Voy kupkuru bir sesle, “Siz su katılmadık bir filozofsunuz,” dedi.

Harlan kıpkırmızı kesildi. Düşündü: Bunlar hakkında herhangi biriyle konuşmanın ne anlamı var ki? Konuyu hızla değiştirerek öfkeyle, “Yaşam-Şemacısından ne haber?” dedi.

“Ne olmuş ona?”

“Adamı aramayacak mısın? Herhalde artık biraz ilerleme kaydetmiştir.”

Sosyologun yüzünde bir hoşnutsuzluk ifadesi belirdi: Sabırsızlanıyorsun değil mi, demek istermiş gibi görünse de, yüksek sesle, “Birlikte gidip bakalım,” dedi.

* * *

Ofisin kapısındaki tabelada Neron Feruque yazılıydı; bu Harlan’ın özellikle dikkatini çekmişti, çünkü İlkel zamanların Akdeniz bölgesi civarında yaşayan bir çift hükümdarın ismiyle garip bir benzerliği vardı. (Cooper’la yapmış olduğu haftalık çalışmalar İlkel zamanlarla olan kendi meşguliyetini de hararetli bir şekilde artırmıştı.)

Fakat adam, Harlan’ın hatırladığı kadarıyla iki hükümdarı da andırmıyordu. Kadavra gibi zayıftı, derisi gerilmiş gibi duran yüksek kemerli bir burnu, uzun parmakları, budaklı bilekleri vardı. Küçük Toplayıcısını kucakladığı zaman, bir ruhun değerini tartan Ölümü andırıyordu.

Harlan Toplayıcıya yiyecekmiş gibi baktığını hissetti. Yaşam-Şeması işleminin kalbi ve kanıydı bu, derisi ve kemikleri, sinirleri, kasları ve bütün her şeyi. Bir insanın geçmişiyle ilgili gerekli verileri ve Gerçeklik Değiştirmesinin denklemlerini girdi olarak alıyor, bir dakikadan bir güne kadar herhangi bir süre boyunca muzır bir neşe içinde tıkırdıyor, sonra da söz konusu kişi için (Yeni Gerçeklik altında) muhtemel eş hayatları, her birini olasılık değerleriyle düzgünce etiketleyerek söylüyordu.

Sosyolog Voy, Harlan’ı takdim etti. Feruque, sıkıntısını gizlemeye gerek bile duymadan Teknisyen armasına baktı, başını salladı ve tekrar işine döndü.

Harlan, “O genç hanımın Yaşam-Şeması daha bitmedi mi?” dedi.

“Hayır. Hazır olduğunda size haber veririm.” Teknisyenlerden işi kabalığa vardıracak kadar nefret edenlerden biriydi Feruque.

Voy, “Takma kafana, Yaşam-Şemacısı,” dedi.

Feruque’un kaşları neredeyse görünmeyecek kadar açık renkti. Bundan dolayı yüzü bir kuru kafanınkine benziyordu. “Uzay gemileri yok edildi mi?” dediğinde, gözleri aslında boş oyuklardan ibaret bir yerde dönüyordu.

Voy başıyla onayladı. “Bir Yüzyıl yok edildi.”

Feruque’un dudakları kımıldadı ve bir kelime fısıldadı.

Harlan kollarını göğsünde kavuşturdu ve ezilmiş, yenik düşmüş Yaşam-Şemacısma baktı.

Düşündü: Aynı zamanda kendi suçu olduğunu da biliyor.

Feruque, Voy’a hitaben, “Bakın, madem buradasınız, Zaman aşkına, ben anti-kanser serumu taleplerine nasıl cevap verebilirim? Anti-kanser serumunun bulunduğu tek Yüzyıl biz değiliz ki. Neden bütün başvurular bize yapılıyor?”

“Diğer Yüzyıllar da aynı şekilde normalin üstünde başvuru alıyor, biliyorsun.”

“Öyleyse başvuruları göndermeyi tümüyle durdurmalılar.”

“Bunu nasıl sağlayabiliriz?”

“Kolay. Bütünzamanlar Meclisi’nin başvuruları kabul etmemesini sağlayın.”

“Bütünzamanlar Meclisi’nde nüfuzum yok ki benim.”

“İhtiyarla bağlantınız var ama.”

Harlan bu konuşmayı boş bakışlarla, gerçekten ilgilenmeden izliyordu. En azından zihnini Toplayıcının tıkırtılarından uzak, ilgisiz bir konuda tutuyordu, “ihtiyar” diye bahsettiklerinin Bölüm sorumlusu Bilgisayar olduğunu biliyordu.

“İhtiyarla konuştum,” dedi Sosyolog, “Ve o da Meclis’e iletti.”

“Kafayı yemiş. Sadece genel bir bant-şeridi göndermiştir. Bunun için mücadele etmesi gerekir. Bu bir temel politika meselesi.”

“Bugünlerde Bütünzamanlar Meclisi temel politikalarda değişiklik yapmayı düşünemeyecek kadar meşgul. Dedikoduları biliyorsun.”

“Tabii, tabii. Çok önemli bir şeyle uğraşıyorlar. Zaten ne zaman sıvışmak gerekse, Meclis’in çok önemli bir şeyle uğraştığı söylentileri yayılır.”

(Eğer Harlan’ın içinden gelebilseydi, şu anda en azından gülümserdi.)

Feruque birkaç dakika kımıldamadan durdu ve sonra birden patladı. “İnsanlar anti-kanser serumunun ağaç tohumu ya da bir alan motoru olmadığını anlamıyorlar. Bir ladinin her dalının, Gerçekliğe aykırı düşebilecek etkiler yüzünden iyice incelenmesi gerektiğini biliyorum, ama anti-kanser insan hayatını ilgilendirir ve yüzlerce defa daha karışıktır.

“Düşünün! Şu veya bu cins bir anti-kanser serumu bulamadıklarından her Yüzyılın her senesinde kaç insan kanserden ölüyor. Kaç hasta ölmek ister ki? Bu yüzden, her Yüzyıldaki Zamancı Hükümetlerden, Sonsuzluğa durmadan ‘lütfen, ne olur çok ağır hasta olan ve toplumları için hayati önem taşıyan insanlar adına yetmiş beş bin serum ampulü gönderin, biyografik veriler ektedir,’ şeklinde başvurular geliyor.”

Voy aceleyle onayladı. “Biliyorum, biliyorum.”

Fakat Feruque hoşnutsuzluğunun yadsınmasına izin vermedi. “Ve biyografik verileri okursanız, her nasılsa listedeki herkes birer kahramandır. Her şahıs dünyası için yerine konması mümkün olmayan bir kayıptır. Mecburen incelersiniz. Oturur, eğer bu insanların hepsi yaşarsa Gerçeklik içinde neler olur diye bakar ve Zaman aşkına, adamların farklı kombinasyonları yaşarsa ne olur diye araştırırsınız.

“Geçen ay, bana 572 kanser olayı geldi. On yedi, sayın bakın, on yedi Yaşam-Şemasının, istenmeyen Gerçeklik Değiştirmesi içermediği ortaya çıktı. Dikkatini çekerim, bir tane bile olası istenen Gerçeklik Değiştirmesi olayı yoktu. Fakat Meclis’e bakarsanız, etkisiz kişiler bile serumu alıyor. Malum ya, insanlık. Ve bu ay, muhtelif Yüzyıllardan tam on yedi kişi tedavi edildi.

“Peki, bu durumda ne oluyor? Yüzyıllar mutlu oldu mu? Hayatta olmaz. Aynı ülkede ve aynı zamanda bir kişi tedavi edilirken, bir düzinesi kaderine terk ediliyor. Herkes, ‘Neden o?’ diye soruyor. Belki de bizim tedavi etmediklerimiz daha iyi insanlar, herkes tarafından sevilen gül yanaklı yardımseverler. Belki de bizim tedavi ettiğimiz adam, çocuklarını dövmekten zaman kalınca yaşlı anasını tekmeleyen biri. Gerçeklik Değiştirmeleri hakkında hiçbir şey bilmiyorlar ve biz de anlatamıyoruz.

“Bütünzamanlar Meclisi, bütün başvuruları inceleyip yalnızca gerekli Gerçeklik Değiştirmesi sonucu çıkanları onaylamadıkça, biz başımızı derde sokmaktan başka bir şey yapmış olamayız Voy. Hepsi bu. Tedavi yalnızca insanlığın yararına olacak olaylarda düşünülmeli, yoksa kimseye uygulanmamalı. Sen o, ‘Canım, kime ne zararı var?’ diyenleri de boş ver.”

Sosyolog yüzünde tatsız bir ifadeyle dinliyordu. “Eğer kansere yakalanan sen olsaydın…”

“Bu çok saçma bir söz, Voy. Kararlarımızı bu tür şeylere dayanarak mı veriyoruz? Bu durumda hiçbir Gerçeklik Değiştirmesi yapılmazdı. Kabak her zaman birinin başına patlayacaktır, bundan kaçamayız. Ya sen olsaydın?”

“Bir şey daha var. Her Gerçeklik Değiştirmesinden sonra, iyi olan bir sonrakini bulmak daha da güçleşiyor. Her fizyoyıl, rastlantısal bir Değiştirmenin durumu kötüleştirme ihtimali artıyor. Yani, tedavi edebildiğimiz insanların oranı gittikçe azalıyor. Her zaman azalmaya devam edecek. Bir gün, etkisiz kişileri sayarak bile bir fizyoyılda yalnızca bir insanı tedavi edebileceğiz. Bunu unutma.”

Harlan artık konuşulanlara en ufak bir ilgi bile duymuyordu. Bu işin getirdiği bir tür yan etkiydi. Sonsuzluktaki Psikolog ve Sosyologlar nadir olan içeri dönüklük çalışmalarında, bunu özdeşleşme olarak tanımlıyordu. İnsanlar profesyonel anlamda ilişkili oldukları Yüzyıllarla kendilerini özdeşleştiriyor, orada verilen savaşımları kendilerine aitmiş gibi savunuyorlardı.

Sonsuzluk bu özdeşleşme belasıyla elinden geldiğince mücadele ediyordu. Özdeşleşmeyi zorlaştırmak için, hiç kimse doğumzamanlarının iki Yüzyıl kapsamındaki bir Bölüme atanmazdı. Doğumzamanlarından dikkat çekici biçimde farklı olan kültürlere sahip Yüzyıllar tercih edilirdi. (Harlan, Finge’i ve 482.’yi düşündü.) Dahası, tepkileriyle kuşku uyandırdıkları ölçüde, görev yerleri değiştirilirdi. (Harlan, Feruque’un bu görevi sürdürme şansının bir fizyoyıldan daha fazla olmadığından öylesine emindi ki bu bahis için ortaya bir 50. Yüzyıl grafen-parçası koymaya bile değmezdi.)

Ve bütün bunlara karşın insanlar yine de Zamanda bir yer, bir ev özlemiyle yanıp tutuşuyordu (Zaman özlemi; herkes bunu biliyordu). Her nedense bu, uzay yolculukları yapılan Yüzyıllar için özellikle geçerliydi. Bu, incelenmesi gereken bir konuydu ve Sonsuzluk gözlerini kendine çevirmek konusunda kronik bir isteksizlik duymasa, incelenirdi de.

Bir ay önce olsa, Harlan Feruque’u duygusal bir kabadayı, huysuz bir budala olarak görüp nefret eder ve onu yeni bir Gerçeklik içinde elektro-çekimsellerin gücünün kayboluşunu seyretmenin verdiği ıstırabı, anti-kanser serumu için yalvaran diğer Yüzyıllara söverek hafifletmeye çalışmakla suçlardı.

Onu rapor edebilirdi. Zaten böyle yapmak onun göreviydi. Adamın tepkileri açıkça güven telkin etmiyordu.

Şimdi ise böyle bir şey yapamazdı. Hatta adama biraz yakınlık bile duyduğu söylenebilirdi. Kendi suçu çok daha büyüktü.

Noÿs’la ilgili düşüncelere dönmek ne kadar da kolay oluyordu artık.

* * *

O gece nihayet uyuyabilmiş ve gün ışığıyla uyanmıştı. Etrafındaki tüm şeffaf duvarların içinden ışıyan parlaklıkla aydınlanan odada, sisli bir sabah vakti bir bulutun üzerinde gözlerini açmış gibiydi.

Noÿs başucunda gülüyordu. “Zaman iyiliğini versin, seni uyandırmak ne zormuş.”

Harlan refleks olarak hemen yatak kıyafetlerini yokladıysa da, üzerinde değildi. Sonra hatırlayarak kıza bön bön baktı. Kulaklarına kadar kızarmıştı. Bunun hakkında ne düşünmeliydi?

Sonra birden aklına gelen başka bir şeyle doğrulup yatakta oturdu. “Saat biri geçmedi, değil mi? Büyük Zaman!”

“Henüz saat on bir. Kahvaltın seni bekliyor ve daha vaktin var.”

“Teşekkür ederim,” diye mırıldandı Harlan.

“Duş ayarların kuruldu, giysilerin de hazır.”

Ne diyebilirdi ki? “Teşekkür ederim,” diye mırıldandı.

Kahvaltı boyunca kızın gözlerinden kaçmaya çalıştı. Karşısına oturmuş, yemiyor, çenesini bir avucuna gömmüş, onu seyrediyordu. Koyu renk saçı bir yana doğru taranmıştı, kirpikleri de normalden çok uzundu.

O gözlerini masaya dikmiş, hissetmesi gereken amansız utancı ararken, kız da her hareketini dikkatle izliyordu.

“Saat birde nereye gideceksin?” diye sordu kız.

“Havatopu maçına,” diye mırıldandı. “Bilet almıştım da.”

“Bu final maçı. Malum, zamanı atladığım için, bütün sezonu kaçırdım. Kim kazanacak dersin, Andrew?”

İlk ismiyle çağrıldığını duyunca tuhaf bir biçimde kendini zayıf hissetti. Bilmiyorum anlamında başını salladı, ağırbaşlı görünmeye çalıştı. (Eskiden ne de kolaydı.)

“Nasıl olur, bilmen lazım. Bütün bu dönemi incelemiştin, değil mi?”

Olağan koşullarda soğuk ve sert bir tavırla, olumsuz bir cevap vermesi gerekirdi ama zayıf bir ses tonuyla izah etti. “Kapsanan Zaman ve Mekân çok genişti, maç skorları gibi ufak ayrıntıları bilemem ki.”

“Haydi, haydi, bana söylemek istemiyorsun.”

Harlan cevap vermedi. Çatal olarak kullanılan aleti sulu bir meyveye sapladı, ağzına götürdü.

Biraz sonra Noÿs tekrar konuştu, “Sen gelmeden önce bu bölgede neler olduğunu gördün mü?”

“Ayrıntısına kadar değil, N… Noÿs.” (İsmini dudaklarından zorlukla çıkarabilmişti.)

Kız yumuşak bir sesle sordu, “Bizi görmedin mi? Burada olanları en başından bilmiyor muydun?”

Harlan kekelemeye başladı. “Hayır, hayır, ben kendimi göremezdim. Ben şeyde yokum ki, Ger… Yani buraya gelene kadar burada değildim. Açıklayamam.” İyice şaşırmış, altüst olmuştu. Öncelikle kızın bu konuda konuşması. İkincisi, az daha Zamancılarla konuşurken kullanılması yasaklanmış olanların en başta geleni, “Gerçeklik” kelimesini ağzından kaçırıyor olması.

Kız kaşlarını kaldırdı, gözlerini kocaman kocaman açarak ve bir parça hayretle, “Utanıyor musun sen?” dedi.

“Yaptığımız doğru değildi.”

“Neden?” 482. için bu soru bütünüyle masumdu. “Sonsuzlara izin verilmiyor mu?” Öyle alaycı bir ifade kullanmıştı ki Sonsuzların yemek yemelerine izin verilip verilmediğini sorar gibiydi.

“O kelimeyi kullanma,” dedi Harlan, “Aslına bakarsan, bir bakıma öyle.”

“O zaman onlara söyleme. Ben de söylemeyeceğim.”

Yerinden kalktı, masanın etrafından dolaştı ve Harlan’ın kucağına oturdu. Masayı rahat ve akıcı bir kalça darbesiyle itti.

Harlan anında kaskatı kesildi. Kızı uzaklaştırmak için kollarını kaldırmaya çabaladı. Yapamadı.

Kız eğildi ve dudaklarından öptü onu; hiçbir şey utanç verici gelmiyordu artık. Noÿs’u ve kendisini ilgilendiren hiçbir şey.

* * *

Ne zaman bir Gözlemci olarak ahlaki açıdan hiç hakkı olmayan şeyler yapmaya başladığından pek emin değildi. Yani şu anki Gerçeklik ve planlanacak Gerçeklik Değiştirmesini kapsayan sorunun mahiyeti üzerinde fikir yürütmeye başladığından.

Sonsuzluğu rahatsız eden, bu Yüzyılın düşük ahlak değerleri, ektogenez ya da anaerkil toplum yapısı değildi. Bütün bunlar aynı eski Gerçeklikte olduğu gibi devam ediyordu ve Bütünzamanlar Meclisi bunlara o sırada da ılımlı yaklaşmıştı. Finge bunun incelikli bir şey olduğunu söylemişti.

O hâlde Değiştirme ince bir ayrıntıda yapılacak ve şu anda gözlediği toplumsal sınıfla ilgili olacaktı. Buraya kadarını açıkça görebiliyordu.

Aristokrasiyi, hâli vakti yerinde olanları, sistemden yararlanan üst sınıfları ilgilendiren bir Değiştirme olacaktı.

Onu en çok rahatsız edense, büyük ihtimalle bunun Noÿs’u da içermesiydi.

Çizelgesinin icap ettirdiği son üç gün boyunca, Noÿs’un neşeli arkadaşlığı bile toplanan kara bulutların yoğunlaşmasını engelleyememişti.

Kız, “Ne oldu? Bir süre, Sons… Her ne ise, o yerdekinden çok farklıydın. Katı kişiliğinden sıyrılmıştın. Şimdi kaygılı görünüyorsun. Dönmek zorunda olduğun için mi?” diye sordu.

“Kısmen,” dedi Harlan.

“Dönmek zorunda mısın?”

“Mecburum.”

“Biraz geciksen, kimin umurunda olur ki?”

Harlan bu soruya neredeyse gülümsedi. “Geç kalmamı pek hoş karşılamayacaklardır,” dedi. Yine de epeydir, çizelgenin kendisine tanıdığı iki günlük ihtiyat payını da kullanmak fikri aklını kurcalıyordu.

Noÿs, kendine has yaratıcı tellerinden, karışık matematik formülleri ile hoş kombinasyonlar yönünde ağır basan rastlantısal nota ve akortlarla, yumuşak ve karmaşık müzik parçaları çıkaran bir çalgının ayarlarını yaptı. Müzik de tıpkı kar taneleri gibi, kendini tekrar edemiyor ve güzelliğinden hiçbir şey yitirmiyordu.

Harlan, seslerin büyüleyici etkisi altında Noÿs’u seyretti ve düşünceleri kızı sıkıca sarıp sarmaladı. Yeni tertiple beraber bu kıza ne olacaktı? Bir balıkçının karısı, bir fabrika işçisi, altı çocuk anası, şişman, çirkin, hastalıklı, ne olacaktı acaba? Her ne olursa olsun, Harlan’ı hatırlamayacaktı. Yeni bir Gerçeklikte, kızın hayatında yeri olmayacaktı. Zaten kim olursa olsun, artık o Noÿs olmayacaktı.

O sadece bir kızı sevmiyordu. (Gariptir, ilk kez düşüncelerinde “sevmek” kelimesini kullanmıştı ve bu garip şeye yeterince uzun bakmak ve şaşırmak için bile duraksamamıştı.) Kızın elbise seçimindeki zevkine, yürüyüşüne, konuşma tarzına, ifade güzelliğine, kısacası bir öğeler bileşiğine âşık olmuştu. Belli bir Gerçek içinde çeyrek Yüzyıllık bir hayat ve deneyimin ürünüydü bütün bunlar. Bir fizyoyıl önce, evvelki Gerçeklik içinde bu kız onun Noÿs’u değildi. Sonraki Gerçeklikte de artık onun Noÿs’u olmayacaktı.

Yeni Noÿs belki birçok yönden daha mükemmel bir insan olacaktı, ama Harlan bir şeyi kesin olarak biliyordu. O, buradaki, şu anda gözleriyle gördüğü, bu Gerçeklikte yaşayan Noÿs’u istiyordu. Kusurları varsa, onları da istiyordu.

Ne yapabilirdi?

Birçok şey aklına geliyordu ama hepsi de kurallara aykırıydı. Bunlardan biri, Değiştirmenin mahiyetini öğrenip, bunun Noÿs’u nasıl etkileyeceğini tam olarak saptamaktı. Her şeye rağmen, insan bundan emin olamazdı ki…

* * *

Birden çöken ölü sessizlik, Harlan’ı daldığı hayal âleminden ayırdı. Tekrar Yaşam-Şemacısının bürosundaydı. Sosyolog Voy, göz ucuyla onu izliyordu. Feruque’un bir ölününkine benzeyen yüzü de onu süzüyordu.

Ve sessizlik insanın içine işliyordu.

Olayın önemini kavraması bir dakikasını aldı. Sadece bir dakikasını. Toplayıcının içinden gelen tıkırtılar kesilmişti.

Harlan atıldı. “Cevap geldi, Yaşam-Şemacısı.”

Feruque elindeki ince kâğıtlara baktı. “Evet. Tabii. Acayip.”

“Bakabilir miyim?” Harlan elini uzattı. Gözle görülür bir biçimde titriyordu.

“Görünen bir şey yok. Zaten acayip olan da bu ya.”

“Bir şey yok da ne demek?” Harlan, Feruque’un oturduğu yerde uzun, ince bir bulanıklık kalana dek adama dehşet dolu gözlerle baktı.

Yaşam-Şemacısının gerçekçi sesi zayıf çıkıyordu. “Bu hanım yeni Gerçeklik içinde yok. Hiçbir kişilik kaydırmasına rastlanmıyor. Yok, hepsi bu. Kaybolmuş. Değişkeleri, Olasılık 0,0001 basamağına kadar izledim. Hiçbir yerde ortaya çıkmıyor. Aslına bakarsanız,” alnında biriken ter damlalarını uzun parmaklarıyla silerek, “bana verdiğiniz öğelerin bileşiğiyle, bu hanımın eski Gerçeklik içinde nasıl yer aldığını bile anlayamadım.”

Harlan zorlukla duyuyordu. “Fakat… fakat Değiştirme o kadar küçüktü ki.”

“Biliyorum. Öğelerin bileşimi bir acayip. Buyurun, kâğıtları görmek ister misiniz?”

Harlan’ın hissiyatsız eli sonuçları aldı. Noÿs yok mu? Noÿs yaşamıyor mu? Nasıl olurdu bu?

Omzuna bir elin dokunduğunu hissetti ve kulaklarında Voy’un sesi çınladı. “Rahatsız mısınız, Teknisyen?” Bir Teknisyenin vücuduna yanlışlıkla temas etmiş olmaktan pişman olmuşçasına elini çekti.

Harlan yutkundu ve gayretle yüz hatlarını toparladı. “Oldukça iyiyim. Beni kazana götürür müsünüz?”

Duygularını açığa vurmamalıydı. Her zaman yaptığı akademik araştırmalardan birini daha tamamlamış gibi davranmalıydı. Noÿs’un yeni Gerçeklik içinde var olmamasının yarattığı katıksız hazzı, mutluluğun dayanılmaz seliyle, fiziksel olarak kendini âdeta kaybetmiş olduğu gerçeğini saklamalıydı.

7. SUÇA HAZIRLIK

Harlan, 2456.’da kazana atladı ve şaftı Sonsuzluktan ayıran engelin tamamıyla düzgün olduğundan, Sosyolog Voy’un kendisini gözetlemediğinden emin olmak için arkasına baktı. Son haftalarda kazan şaftlarında arkasından onu kimsenin izlemediğinden emin olmak için dönüp arkasına bir göz atmak, otomatik bir tik, artan bir alışkanlık hâline gelmişti.

Ve sonra, zaten ta 2456.’da olmasına rağmen kumandaları daha da üstzamana doğru ayarladı. Zamanmetre üzerindeki rakamların artmasını izledi. Rakamlar bulanık bir hızla hareket etseler de, düşünebilmek için hatırı sayılır ölçüde zamanı vardı.

Yaşam-Şemacısının bulguları durumu nasıl da değiştirmişti! Suçunun mahiyeti nasıl da değişivermişti!

Ve bütün bunların hepsi Finge’in hıncına dayanıyordu. Gülünç kafiyesi ve güçlü ritmiyle kafasının içinde baş döndürücü bir şekilde dolaşan cümle onu etkilemişti: Finge’in hıncı. Finge’in hıncı…

* * *

482.’de Noÿs’la birlikte geçen günlerden sonra Sonsuzluğa döndüğünde Finge’le kişisel temaslarda bulunmaktan kaçınmıştı. Sonsuzlukla beraber suç da onu kuşatmıştı. 482.’deyken hiçbir anlamı yoktu ama yeminine bağlı kalmamış olması Sonsuzlukta korkunç bir şeydi.

Raporunu kendisi götürmemiş, kişisel olmayan bir hava-kanalı kullanarak yollamış ve şahsi dairesine kapanmıştı. Düşünmek ve kendisine çizdiği yeni yolu iyice benimseyip alışmak için zamana ihtiyacı vardı.

Finge buna izin vermemişti. Raporun uygun doğrultuya göre kodlanması ve kanalın içine sokulması üzerinden bir saat bile geçmeden Harlan’la temasa geçti.

Görüntü tabelasında Bilgisayarın silueti belirdi. “Büronda olursun sanmıştım,” diye duyuldu sesi.

“Raporumu gönderdim, efendim. Yeni bir görev için nerede beklediğimin bir önemi yok.”

“Öyle mi?” Finge elinde tuttuğu folyo rulosunu yukarı kaldırmış, kısık gözleriyle delik örüntüsüne dikkatle bakarak inceliyordu.

“Bana tamam değilmiş gibi geldi,” diye devam etti. “Odana gelebilir miyim?”

Harlan bir an için tereddüt etti. Adam onun amiriydi ve kendini davet ettirmesini geri çevirmek bir itaatsizlik izlenimi verecekti. Suçunu ilan etmek olabilirdi ve hassas, ıstıraplı vicdanı buna izin vermeye cüret edemiyordu.

“Memnuniyetle, buyurun Bilgisayar,” diyerek katı bir ifadeyle kabul etti.

* * *

Finge’in gösterişli yumuşaklığı, Harlan’ın soğuk odasıyla uyumsuz bir zevk ve sefa unsuru getirmişti. Harlan’ın doğumzamanı olan 95.’nin ev mobilyalarında sadeliğe yönelik bir eğilim vardı ve Harlan da bu tarza olan düşkünlüğünü yitirmemişti. Boru şeklindeki metal sandalyeler ahşap görüntüsü oluşturmak için suni olarak damarlandırılmış mat bir cila ile kaplanmıştı (pek de başarılı olamamıştı ya). Odanın köşesine o zamanların âdetlerinden tamamıyla büyük bir sapmayı yansıtan küçük bir parça mobilya yerleştirilmişti.

Bu, neredeyse ilk görüşte Finge’in dikkatini çekti.

Dokusunu anlamaya çalışırcasına bodur parmaklarıyla yoklayarak, “Bu maddenin cinsi nedir?” diye sordu.

“Ahşap, efendim,” dedi Harlan.

“Orijinal mi? Gerçek ağaç mı yani? Çok şaşırtıcı! Senin doğumzamanında hep ağaç kullanılıyordu, değil mi?”

“Evet.”

“Anlıyorum. Neyse canım, bu kurallara aykırı bir şey değil, Teknisyen,” dokunduğu şeyden tozlanan parmağını pantolonunun yan dikişine silerek, “fakat doğumzamanının kültürünün bir insanı etkilemesine izin vermek onaylanır mı bilmem. Gerçek bir Sonsuz, bulunduğu toplumun kültür değerlerine uyum sağlar. Mesela, enerjik kaplarda pişmiş yemeklerden beş yılda iki defadan fazla yediğimi sanmıyorum.” Derinden bir iç çekti. “Ve yemeğin maddeye teması hiç temiz bir şey değildir. Fakat pes etmiyorum. Pes etmiyorum.”

Gözlerini tekrar ağaçtan yapılmış eşyaya çevirdi, fakat bu defa ellerini arkasında birleştirmişti. “Nedir bu? Neye yarar?”

“Bir kitaplık,” dedi Harlan. Aslında şu anda, Finge’e elleri bel çukuruna sımsıkı dayalıyken, kendini nasıl hissettiğini sormak istiyordu. Giysilerinin ve bedeninin kirlenmemiş, arı enerji alanından yapılmasını daha da temiz addetmez miydi, acaba?

Finge kaşlarını kaldırdı. “Bir kitaplık. O hâlde raflarda duran şeyler de kitap olmalı. Doğru mu?”

“Evet, efendim.”

“Sahici numuneler mi?”

“Tümüyle, Bilgisayar. 24.’den topladım. Bir kısmı ise 20.’den. Eğer… eğer bir göz atmayı düşünüyorsanız, dikkatli olmanızı rica edeceğim. Her ne kadar sayfaları tadilattan geçmiş ve aşılanmışsa da, folyo değiller. Çok dikkatli muamele etmek gerekiyor.”

“Dokunmayacağım. Dokunmaya hiç niyetim yok. Üzerlerinde 20. Yüzyıldan kalma tozlar vardır, herhâlde. Gerçek kitaplar!” Güldü. “Sayfaları da selülozdan tabii. Bunu ima ettin.”

Harlan başıyla onayladı. “Daha uzun süre dayanmaları için yapılan aşılama işlemiyle değişikliğe uğramış selüloz. Evet.” Ağzını açtı, sükûnetini koruyabilmek için derin bir nefes aldı. Bu kitaplarla kendisini özdeşleştirmek çok komikti, onlara yapılan hakareti kendisine yapılmış bir hakaret gibi hissetmek.

“Söylemeden edemeyeceğim,” dedi Finge, hâlâ aynı konu üzerinde duruyordu, “bu kitaplardaki her şey iki metrelik bir filme kaydedilip, bir parmağın ucu kadar yerde saklanabilir. Nelerden bahsediyor bunlar?”

“20.’ye ait bir haber dergisinin ciltlenmiş sayıları.”

“Sen okudun mu bunları?”

Harlan gururla konuştu. “Bunlar eksiksiz koleksiyonumun birkaç cildi. Sonsuzluktaki başka hiçbir kütüphanede benzerleri yoktur.”

“Evet, senin şu hobin. Bir zamanlar İlkel’e olan merakından bahsettiğini hatırlıyorum. Nasıl oldu da Eğitmenin böyle şeylerle ilgilenmene izin verdi, hayret ediyorum. Enerji israfından başka bir şey değil.”

Harlan’ın dudakları gerildi. Bu adamın onu sinirlendirerek mantık dışı davranışlarda bulunmaya zorladığına karar verdi. Eğer öyleyse, bunu başaramayacaktı.

Harlan düz bir sesle, “Sanırım, beni raporum hakkında görmek istemiştiniz,” dedi.

“Evet, öyle.” Bilgisayar şöyle bir etrafına bakındı, bir sandalye seçti, ihtiyatlı hareketlerle oturdu. “Haberleşme cihazıyla görüştüğümüzde de söylediğim gibi, rapor tamamlanmamış.”

“Ne bakımdan, efendim?” (Sakin ol! Sakin ol!)

Finge sinirli sinirli gülümsedi. “Bahsetmediğin şey neydi, Harlan?”

“Hiçbir şey, efendim.” Bunu kesin bir tavırla söylediyse de, ürkek bir şekilde duruyordu.

“Haydi, Teknisyen. O genç bayanın toplumunda bir sürü zaman harcadın. Zaman-uzamsal çizelgene uyduysan, tabii. Çizelgeye uygun hareket ettin, değil mi?”

Harlan’ın suçluluk duygusu onu mesleki yeterliliğine yapılan bu açık saldırının dolduruşuna bile gelemeyecek kadar delik deşik etmişti.

Harlan yalnızca, “Uygun hareket ettim,” diyebildi.

“Peki, ne oldu? Kadınla olan kişisel ilişkilerinden hiç söz etmemişsin.”

“Önemli sayılacak bir şey yoktu.” Harlan’ın dudakları kurumuştu.

“İşte bu çok komik. Senin yaşında ve senin deneyimine sahip birine, neyin önemli, neyin önemsiz olduğuna hükmetmenin bir Gözlemciye düşmediğini anlatmama gerek yok sanırım.”

Finge’in gözleri iştahla Harlan’a dikilmişti. Yumuşak sorgulama tarzına karşın, gözleri çok daha katı ve hırs doluydu.

Harlan bunu fark etti, Finge’in nazik sözlerine aldanmayacaktı, fakat iş ahlakı da bir yandan baskı yapıyordu. Bir Gözlemci her şeyi rapor etmekle görevlidir. Gözlemci, Sonsuzluk tarafından Zamana uzatılmış, tepkileri algılayan bir duyargadan ibarettir. Çevresini gözler ve geri çekilir. Bir Gözlemci olarak işlevini yerine getirirken de bireyselliğe sahip olduğu, hatta bir insan olduğu düşünülmez.

Harlan âdeta otomatik olarak, raporuna geçirmediği şeyleri bir kayıt cihazı gibi anlatmaya başladı. Bunu, bir Gözlemcinin eğitilmiş belleğine dayanarak dile getiriyor, kelime kelime konuşulanları anlatıyor, ses tonuna ve hareketlere varıncaya kadar yaşanan olayları aktarıyordu. Anlatırken tekrar yaşadığı için bu işi severek yapıyordu ve Finge’in irdelemesi ve iyileşmekte olan görev bilincinin onu suçunu itiraf etmeye sürüklediğini neredeyse unutmuştu.

Ancak bu ilk uzun konuşmanın sonuç bölümüne yaklaştığında bocalamaya başladı ve Gözlemci nesnelliğinin kabuğunda çatlaklar belirdi.

Daha fazla ayrıntıya girmekten Finge’in bir el hareketi ve sert ve sinirli ses tonuyla kurtuldu. “Teşekkür ederim. Bu kadarı yeter. Neredeyse kadınla seviştiğini de anlatmaya başlayacaktın.”

Harlan sinirlendi. Gerçek yalın bir biçimde dile getirilmiş olabilirdi, yine de Finge’in ses tonu olayı iffetsiz, bayağı ve en kötüsü de alelade bir hâle sokuyordu. Her ne idiyse ya da olabilecekse olsun, alelade bir şey olmadığı kesindi.

Harlan, Finge’in davranışının, kaygılı çapraz sınamasının, sözlü raporu belirli bir anda kesmesinin nedenini buldu. Finge kıskanıyordu! Harlan bu kadarının ayan beyan ortada olduğuna yemin bile edebilirdi. Ona ait olmasını istediği bir kadını elinden almıştı.

Harlan bir zafer kazandığını hissediyordu ve bu duygu hoşuna gitti. Hayatında ilk kez, Sonsuzluğun soğuk memnuniyetinden daha fazla anlam taşıdığını düşündüğü bir amacı vardı. Finge’i kıskandırmaya devam edecekti, çünkü Noÿs Lambent bundan böyle kendisinin olacaktı.

Kazanmış olmanın heyecanıyla, daha önce dört beş sıkıcı günden sonra yapmayı planladığı başvuruyu hemen yapmaya karar verdi.

“Zamancı bir insanla ilişki kurma izni almak için başvuracağım,” dedi.

Finge, daldığı hayal âleminden uyanmış gibi başını kaldırdı. “Bu kişinin Noÿs Lambent olduğunu farz ediyorum,” dedi.

“Evet efendim. Bölüm’ün sorumlusu Bilgisayar olarak size başvurulması gerekiyor…”

Harlan bu başvurunun Finge’e yapılması gerektiğine çok seviniyordu. Ona acı çektirmek istiyordu. Eğer kızı kendisi istiyorsa, Harlan’a söylemek zorundaydı ve o da seçimin Noÿs’a bırakılmasında ısrar edecekti. Neredeyse gülümsüyordu. İşlerin bu noktaya gelmesini umut ediyordu. Son zafer olacaktı bu.

Genelde, elbette bir Teknisyen böyle bir konuyu bir Bilgisayarın isteklerine karşın kabul ettirmeyi umamazdı ama Harlan, Twissell’ın ona arka çıkacağından emindi ve Finge’in Twissell’a itiraz edebilmek için daha çok yol kat etmesi gerekiyordu.

Fakat Finge sakin görünüyordu. “Öyle görünüyor ki,” diye söze başladı, “sen zaten bu kızla gayrimeşru ilişkide bulunmuşsun.”

Harlan kıpkırmızı kesildi ve dayanıksız bir savunmaya yeltendi. “Zaman-uzamsal çizelge, bizim birlikte yalnız kalmamız yönünde çok ısrarcıydı. Olanların hiçbiri özellikle yasaklanmış şeyler olmadığına göre, hiçbir suçluluk duymuyorum.”

Bu bir yalandı ve Finge’in kısmen memnun yüzüne bakılırsa o da bunun bir yalan olduğunu biliyordu.

“Bir Gerçeklik Değiştirmesi yapılacak,” dedi Finge.

“Öyleyse ben de Bayan Lambent’le ilgili başvurumu yeni Gerçeklikte yaparım.”

“Bana kalırsa pek akıllıca olmaz. Önceden nasıl bu kadar emin olabilirsin? Yeni Gerçeklikte belki de o evli bir kadın olacak, belki de biçimsiz biri. Aslında, şunu sana rahatça söyleyebilirim. O kız yeni Gerçeklikte seni istemeyecek. Seni istemeyecek.”

Harlan tir tir titriyordu. “Bunu bilemezsiniz.”

“Sahi mi? Bu büyük aşkınız ruhlarınızın temasından mı oluşuyor sanıyorsun? Tüm dış değişimler karşısında ayakta kalacak, öyle mi? Zamanı geçmiş romanlar mı okuyorsun sen?”

Harlan boşboğazlığa kışkırtılmıştı, “Bir kere, ben sana inanmıyorum.”

Finge buz gibi bir sesle, “Affedersin, ne dedin?” diye sordu.

“Yalan söylüyorsun.” Artık ağzından çıkanı kulağı duymuyordu. “Kıskanıyorsun. Bütün bunlar bu anlama geliyor. Kıskanıyorsun. Senin de Noÿs ile ilgili planların vardı ama kız beni seçti.”

Finge, “Farkında mısın…” diye başladı.

“Çok şeyin farkındayım. Aptal değilim. Bir Bilgisayar olmayabilirim fakat cahil de değilim. Noÿs’un yeni Gerçeklikte beni istemeyeceğini söylüyorsun. Nereden biliyorsun? Yeni Gerçekliğin neye benzeyeceğini bile bilmiyorsun. Aslında yeni bir Gerçeklik olmalı mı, bu konudan bile bihabersin. Sen sadece benden bir rapor aldın, o kadar. Bir Gerçeklik Değiştirmesi’nin değil onaya sunulması, hesaplanması bile önce analiz gerektirir. Yani Değiştirmenin mahiyetini bildiğini iddia ederken yalan söylüyorsun.”

Finge bu duruma birçok şekilde karşılık verebilirdi. Harlan’ın hararetli zihni de bunların birçoğunu düşünebiliyordu. Aralarında bir seçim yapmadı. Finge sahte bir hiddetle çıkıp gidebilir; bir Güvenlik görevlisini çağırıp emre itaatsizlikten Harlan’ı tutuklatabilir; aynı Harlan gibi avazı çıktığı kadar bağırıp tartışmayı sürdürebilir; ivedilikle Twissell’la bir görüşme talebinde bulunup resmen şikâyet edebilir; şöyle yapabilir, böyle yapabilir…

Finge bunların hiçbirini yapmadı.

Sükûnetle ve yumuşak bir ses tonuyla, “Otur, Harlan. Bu konuda biraz konuşalım,” dedi.

Ve böyle bir karşılık beklemeyen Harlan, şaşkınlıktan ağzı bir karış açılmış olarak oturdu. Bulduğu çözüm suya düşmüştü. Ne demek oluyordu bu?

“Hatırlarsın,” dedi Finge, “sana 482. ile olan sorunumuzun, şu anki Gerçeklikte yaşayan Zamancıların bazılarının Sonsuzluğa karşı istenmeyen davranışlarıyla ilgili olduğunu anlatmıştım. Hatırlıyorsun, değil mi?” Kafası basmayan bir öğrencisiyle konuşan bir okul müdürünün ılımlı ifadesiyle hitap ediyor olsa da Harlan gözlerindeki şefkatsiz pırıltıyı kaçırmamıştı.

“Tabii,” dedi Harlan.

“Bütünzamanlar Meclisi’nin kesin doğrulayıcı Gözlemler olmadan analizlerimi kabullenmek istemediğini de söylemiştim. Bütün bunlar seni, gerekli Gerçeklik Değiştirmesini zaten hesapladığıma ikna edemiyor mu?”

“Fakat doğrulamayı benim yaptığım Gözlemler sağlıyor, değil mi?”

“Evet, onlar sağlıyor.”

“Ve bunları uygun biçimde analiz etmek zaman alır.”

“Saçma. Raporun hiçbir şey ifade etmiyor. Benim analizimi doğrulayan noktalar, biraz önce sözlü olarak anlattıklarında saklı.”

“Ne demek istediğini anlayamadım.”

“Bak, Harlan. Sana 482.’yle ilgili sorunu anlatayım. Bu Yüzyılın yüksek sınıfları, özellikle kadınları arasında, Sonsuzların gerçekten Sonsuz oldukları inancı yayılmış durumda. Yani gerçek anlamda, sonsuza dek yaşadıkları, ölmedikleri… Büyük Zaman, oğlum, Noÿs Lambent de sana bunu söylemişti. Daha yirmi dakika önce sen bana onun sözlerini tekrarlamadın mı?”

Harlan, Finge’e boş boş baktı. Noÿs’un ona doğru eğildiğinde kendisininkiyle buluşan o enfes, koyu gözlerini ve yumuşak, sevecen sesini hatırlıyordu: Sen sonsuza dek yaşayacaksın. Sen bir Sonsuzsun.

Finge devam etti. “Şimdi, böyle bir inanış iyi bir şey değil, fakat aslında çok kötü de denemez. Sıkıntılara yol açabilir, Bölüm için bazı sorunlar çıkarabilir. Ne var ki, Hesaplama ile ortaya konulduğu üzere, durumların sadece çok azı için bir Değiştirme ihtiyacı vardır. Yine de, bir Değiştirme isteniyorsa, Yüzyılın bu Değişiklikle en fazla değişmesi gereken sakinlerinin, bu batıl inanca eğilimliler olması gerektiği apaçık değil mi? Başka bir deyişle, aristokrat kadınlar. Noÿs.”

“Olabilir, ama ben şansımı denemek istiyorum,” dedi Harlan.

“Hiç şansın yok. Senin yakışıklılığın ve çekiciliğin mi o tatlı aristokratı basit bir Teknisyenin kollarına attı sanıyorsun? Hadi Harlan, biraz gerçekçi ol.”

Harlan sabırla dinliyordu. Hiçbir şey söylemedi.

Finge, “Bu insanların, Sonsuzların gerçekten sonsuz olduğu inançlarına ekledikleri batıl inancı tahmin edemiyor musun? Yüce Zaman, Harlan! Kadınların çoğu, bir Sonsuzla kurulan cinsel ilişkinin, ölümlü (kendilerini böyle addediyorlar) bir kadını sonsuza dek yaşatacağına inanıyor!”

Harlan sallandı. Noÿs’un kulaklarına dolan sesi o kadar berraktı ki: Eğer bir Sonsuz olsaydım…

Ve sonra öpücükleri.

Finge devam etti. “Böyle bir batıl inancın varlığına inanmak çok güçtü, Harlan. Eşi benzeri görülmemişti. Tesadüfi hata alanında kaldığından, Hesaplamalarda bir önceki Değiştirme ile ilgili araştırma buna dair o veya bu şekilde bir sonuç vermedi. Bütünzamanlar Meclisi kesin kanıtlar, hakiki örnekler istiyordu. Ben de sınıfının en iyi örneklerinden biri olan Bayan Lambent’i seçtim. Deneyin öbür elemanı olarak da seni…”

Harlan ayağa kalkmaya çabaladı. “Beni mi seçtin? Denek olarak?”

“Özür dilerim,” dedi Finge katı bir ifadeyle, “ama gerekliydi. Sen iyi bir denektin.”

Harlan dosdoğru adamın gözlerinin içine bakıyordu.

Finge bu sessiz bakış karşısında bir parça rahatsızlık duyma nezaketini gösterdi. “Anlamıyor musun? Hayır, hâlâ anlamıyorsun. Bak, Harlan, sen Sonsuzluğun ürettiği soğuk nevalelerden birisin. Bir kadına bakamazsın. Kadınları ve onlarla ilgili her şeyi ahlak dışı olarak görürsün. Hayır, daha iyi bir kelime var. Onları günahkâr olarak kabul edersin. Bu her hâlinden belli oluyor ve bir kadın için sadece bir ay önce gebermiş bir uskumru kadar seksisin. Öte yandan elimizde bir kadın var, sefahate düşmüş bir toplumun şahane bir ürünü, seni ilk gecenizde baştan çıkarıp kendisine sahip olmanı sağlamaya çalışan bir yaratık. Bunun çok komik, imkânsız olduğunu anlamıyor musun, meğer ki — meğer ki aradığımız doğrulama olsun.”

Harlan konuşmakta güçlük çekiyordu. “Diyorsun ki bu kız kendini sattı…”

“Neden bu ifadeyi kullanıyorsun? Bu Yüzyılda seksin utanılacak bir tarafı yok. Garip olan yalnızca, onun eş olarak seni seçmiş ve bunu sonsuz hayat uğruna yapmış olması. Bu apaçık ortada.”

Ve Harlan havaya kaldırdığı kollarıyla, pençe gibi kıvrılmış elleriyle, Finge’in gırtlağına sarılıp boğmaktan başka zihninde hiçbir mantıklı veya mantıksız düşünce olmadan öne doğru atıldı.

Finge çabucak geri çekildi. Hızlı, titrek bir manevrayla bir silah çıkardı. “Dokunma bana! Geri çekil!”

Harlan, hemen hücumunu durdurmaya yetecek kadar aklıselime sahipti. Saçları keçe gibiydi. Gömleği terden sırılsıklamdı. Daralmış burun deliklerinden nefesi ıslık çalarak çıkıyordu.

Finge’in sesi titriyordu, “Gördüğün gibi seni çok iyi tanıyorum ve tepkinin vahşice olabileceğini tahmin etmiştim. Mecbur kalırsam çekinmeden ateş ederim.”

Harlan, “Defol,” dedi.

“Tamam, gideceğim. Ama önce beni dinleyeceksin. Bir Bilgisayara saldırmak suçundan rütbelerini söktürebilirim, fakat olayı büyütmeyeceğim. Nasıl olsa bir gün yalan söylemediğimi anlayacaksın. Yeni Gerçeklik içindeki Noÿs Lambent, her ne olursa olsun, bu batıl inanca sahip olmayacak. Değiştirmenin tek amacı bu inanışı silmek olacak. Ve bu inanış olmadan, Harlan…” sesi âdeta bir hırıltıydı, “hiç Noÿs gibi bir kadın, senin gibi birini ister mi?”

Bodur Bilgisayar, doğrulttuğu silahıyla beraber, Harlan’ın konutunun kapısının yönünde geri geri yürüdü.

Çıkmadan önce yüzünde acımasız bir mutlulukla durakladı, “Tabii, ona şimdi sahip olabilseydin, evet, ona şimdi sahip olabilseydin, onun tadını çıkarabilirdin. İlişkini sürdürebilir, resmî hâle bile getirebilirdin. Yani, ona şimdi sahip olabilseydin. Fakat Değiştirme kısa süre içinde yapılacak, sonrasında da onu elde edemeyeceksin. Ne yazık ki, Sonsuzlukta bile şimdiki zaman geçip gidiyor. Değil mi, Harlan?”

Harlan artık ona bakmıyordu. Her şeye rağmen Finge kazanmış, sahayı açıkça ve pis gülümsemesiyle galip terk ediyordu. Başını eğdi, ayaklarına doğru bakıyor olsa da gözleri hiçbir şey görmüyordu. Başını kaldırdığında beş saniye mi yoksa on beş dakika mı geçtiğini bilmiyordu ama Finge gitmişti.

* * *

Geçen saatler kâbus gibiydi. Harlan kendi zihninde kapana kısıldığını hissediyordu. Finge’in bütün söyledikleri tartışma götürmeyecek kadar doğruydu. Harlan’ın Gözlemci zihni, Noÿs ve kendi arasındaki o kısa, olağan dışı ilişkiyi yeniden gözden geçirebiliyordu ve tüm ilişki yeni bir yapı kazanıyordu.

Bu, bir anlık bir sevdalanma olayı değildi. Nasıl da böyle bir şeye inanabilmişti? Onun gibi bir adama sevdalanması mümkün müydü?

Elbette hayır. Gözyaşları gözlerini acıtıyordu ve utanıyordu. Bu ilişkinin sinsi bir hesaba dayandığı ne kadar da açıktı. Kızın inkâr edilemeyecek fiziksel özellikleri vardı ve bunları ahlaksızca kullanmasına engel olabilecek hiçbir değer yargısı bulunmuyordu. Bunları kullanmıştı ve bu da Andrew Harlan’ın şahsıyla alakalı değildi. Kızın kafasındaki çarpık Sonsuzluk imajını ve anlamını temsil etmekten öte hiçbir değeri yoktu.

Harlan’ın uzun parmakları istemsiz olarak küçük kitaplığındaki ciltleri sıvazladı. Bir kitabı çekip aldı, açtı, bakıyordu ama görmüyordu.

Yazılar bulanık görünüyordu. Resimlerin soluk renkleri çirkin, anlamsız kabarcıklara benziyordu.

Neden Finge bütün bunları anlatmak zahmetine katlanmıştı acaba? Kelimenin tam anlamıyla, anlatmaması gerekirdi. Bir Gözlemcinin ya da Gözlemci görevi yapan birinin, Gözlemlerinin sonuçta nerelere varacağını bilmemesi gerekirdi. Çünkü bu, insani-olmayan nesnel araç konumunun idealliğinden onu uzaklaştırabilirdi.

Onu yıkmak içindi kuşkusuz; hasetçi ve acımasız bir intikam almak için!

Elindeki derginin açık duran sayfasının üzerinde parmağını gezdirdi. Kendini, İlkel zamanın sonlarında olduğu kadar, 45., 182., 590. ve 984. Yüzyıllarda da revaçta olan bir kara taşıma aracının, parlak kırmızı renkli resmine bakar buldu. İçten yanmalı motorla çalışan yaygın bir araçtı bu. İlkel çağda güç kaynağı olarak bu araçta petrol türevleri kullanılıyordu ve tekerlekler doğal lastikle kaplıydı. Diğer Yüzyıllarda bu tür şeyler kullanılmıyordu doğal olarak.

Harlan bunu Cooper’a da göstermişti. Çok ilgisini çekmişti. Biraz da şu mutsuz dakikaların sıkıntısından uzaklaşmak istercesine o ana kendini bıraktı. Net, ilgisiz görüntüler Harlan’ın içindeki acıyı doldurdu.

“Bu reklamlar,” demişti, “bize İlkel Zamanla ilgili bilgi vermek açısından, aynı dergideki haber sütunlarından daha faydalıdırlar. Haber sütunları, değindikleri dünyaya dair temel bir bilgi olduğunu varsayar. Açıklama gereğini hiç duymadığı terimler kullanır. Bir ‘golf topu’ nedir, mesela?”

Cooper cahilliğini hemen itiraf etmişti.

Harlan bu tip durumlarda kullanmaktan zorlukla kaçındığı öğretici tavırla konuşmaya devam etti. “Aslında taşıdığı üstünkörü imaların mahiyetinden bunun bir tür küçük top olduğunu çıkarabiliriz. Bir oyunda kullanıldığını biliriz, çünkü spor sayfasındaki bir konuda geçmektedir. Hatta buna uzun bir sopayla vurulduğunu ve amacın topu yerdeki bir deliğe sokmak olduğunu da bulabiliriz. Fakat bütün bu çıkarım ve muhakemeyle neden uğraşalım ki? Bak şu reklama! Tek amacı okuyucuların bu topu almasını sağlamak ama bu arada bütün yapısını da gösteren bir kesiti vermekle bize tüm özellikleri sergiliyor.”

Cooper reklam olayının İlkel dönemlerin geç Yüzyıllarındaki kadar yoğun olmadığı bir zamandan geldiği için anlamakta güçlük çekiyordu. “Bu insanların böbürlenmeleri son derece tiksindirici değil mi?” demişti. “Kim kendi malının daha iyi olduğunu söyleyen birine inanacak kadar enayi olabilir? Adam malını kötüleyecek değil ya. Abartmanın da bir sınırı var mı ki?”

Reklam konusunda orta hâili verimliliği olan bir doğumzamanından gelen Harlan, hoşgörüyle kaşlarını kaldırdı. “Bunu olduğu gibi kabul etmek zorundasın. Bu onların tarzı ve biz, insanlığın tümüne ciddi bir şekilde zarar vermedikçe, hiçbir kültürün işine karışmayız.”

Harlan’ın zihni aniden şimdiki durumuna yöneldi, yine dergideki ağzı kalabalık, sırnaşık reklamlara bakıyordu. Ansızın heyecanlandı ve kendi kendine sordu: Biraz önce düşündükleri tamamen ilgisiz şeyler miydi? Yoksa bu karanlıktan kurtulup Noÿs’a kavuşabilmek için bir yol mu arıyordu?

Reklam! İsteksiz kişiyi yola getirmenin aracı. Bir kara aracı üreticisi için, bir müşterinin malına karşı eskiden beri ilgi duyuyor olması ya da o anda birden heveslenmesi fark eder miydi? Eğer beklenti (doğru kelime buydu) suni olarak karşılanırsa veya müşteri arzuyu hissetmeye ve o arzuya göre hareket etmeye itilirse bu da yeteri kadar iyi olmaz mıydı?

Öyleyse Noÿs’un sevgisinin, duyduğu aşktan ileri gelmesiyle, birtakım hesaplara dayanması arasında da bir fark yoktu. Yeterince uzun bir süre birlikte olmalarına izin verilirse kız onu gerçek anlamda sevebilirdi. Kızın kendisini sevmesini sağlayabilirdi, sonuçta, önemli olan aşkın nedeni değil kendisiydi. “Keşke biraz önceki tartışma esnasında Finge’in alay ederek bahsettiği Zaman dışı romanlardan birkaçını okumuş olsaydım,” diye düşündü.

Birden aklına geliveren bir düşünceyle yumruklarını sıktı. Eğer Noÿs, ölümsüzlük için ona, Harlan’a yaklaştıysa henüz böyle bir mertebeye ulaşmasının gereği olan şeyi yapmamış demekti. Daha önce hiçbir Sonsuzla sevişmemişti. Demek ki, Noÿs ve Finge arasındaki bağ, sekreter-işveren ilişkisinden öte bir anlam taşımıyordu. Kız aksi takdirde Harlan’a neden ihtiyaç duymuş olabilirdi ki?

Ne var ki, Finge mutlaka denemiş olmalıydı, yeltenmiş olmalıydı… (Kendi zihninin mahremiyetinde bile, bu düşüncenin sonunu getiremedi.) Batıl inancın varlığını Finge bizzat ispat edebilirdi. Noÿs ile olma düşüncesinin daimî bir cazibe olabileceğini atlamış olamazdı. Öyleyse kız onu reddetmiş olmalıydı.

Finge Harlan’ı kullanmak zorunda kalmıştı ve Harlan başarmıştı. Finge bu yüzden kıskançlıktan kudurmuş, kızın pratik bir nedenle hareket ettiğini ve Harlan’ın ona hiçbir zaman sahip olamayacağını söyleyerek işkence etmiş, ondan intikam almıştı.

Gel gör ki, söz konusu olan sonsuz hayat bile olsa Noÿs, Finge’i reddetmiş ve Harlan’ı tercih etmişti. Bu kadar da olsa bir seçim şansı vardı ve o da tercihini Harlan lehine kullanmıştı. Demek ki mesele yalnızca basit hesaplardan ibaret değildi, duygular da rol oynuyordu.

Harlan’ın kafasındakiler vahşice düşüncelerdi, karmakarışıktı ve her an daha da kızışıyordu.

Kız onun olmalıydı, hem de şimdi. Bir Gerçeklik Değiştirmesi yapılmadan. Finge dalga geçerek ne demişti: “Sonsuzlukta bile, şimdiki zaman, geçip gidiyor.”

Doğruydu ya. Değil mi?

Harlan ne yapması gerektiğini biliyordu artık. Finge’in alaycı davranışları onu tahrik edip suç işlemeye hazır hâle getirmiş ve Finge’in son küçümseyici gülümsemesi de, en azından, kalkışmak zorunda olduğu hareketin mahiyetine esin kaynağı olmuştu.

Kaybedecek tek bir dakikası bile yoktu. Odasından hevesle, neşeyle çıktı. Neredeyse koşacaktı. Sonsuzluğa karşı büyük bir suç işlemeye gidiyordu.

8. SUÇ

Kimse ona bir şey sormamıştı. Kimse onu durdurmamıştı. Bir Teknisyenin toplumdan soyutlanmış yaşamının da bu üstünlüğü vardı işte. Kazan kanalları yoluyla, Zamana geçiş için kullanılan bir kapıya ulaştı ve kontrollerini yaptı. Aslında birisinin resmî bir iş için tesadüfen bu kapıya gelmesi ve neden kullanılmakta olduğunu merak etmesi olasılığı yok değildi tabii. Bir an için duraksadı ve sonra göstergeye mührünü basmaya karar verdi. Mühürlenmiş bir kapı çok az dikkat çekerdi. Aktif bir kapı, mühürlenmediği takdirde herkesi başına toplayabilirdi.

Kapıya tesadüfen gelen Finge de olabilirdi. Bu riski almak zorundaydı.

Noÿs hâlâ onu bırakmış olduğu gibi duruyordu. Kimsesiz bir Sonsuzluk için 482.’den ayrıldığından beri berbat saatler (fizyosaatler) geçmişti ama şimdi birkaç saniye farkla tekrar aynı Zamana dönmüştü. Noÿs’un saçındaki bir tel bile kıpırdamamıştı.

Şaşırmış görünüyordu. “Bir şey mi unuttun, Andrew?”

Harlan kıza istekle baktı, fakat dokunmak için teşebbüs etmedi. Finge’in sözlerini hatırladı ve reddedilme riskini göze alamadı. Doğrudan, “Ne diyorsam onu yapmalısın,” dedi.

“Kötü bir şey mi oldu? Yeni gitmiştin. Henüz şu dakika ayrılmıştın.”

“Merak edilecek bir şey yok,” dedi Harlan. Kendini kızın ellerini tutmaktan, onu yatıştırmaktan alıkoymak için bütün yapabileceği buydu. Bunun yerine kaba bir tavır takındı. Her şeyi berbat etmek için şeytanın oyununa geliyordu sanki. Neden ilk müsait anda geri dönmüştü ki? Bu ani dönüşü kızı rahatsız etmekten başka bir işe yaramamıştı.

(Aslında bu sorunun cevabını biliyordu. Zaman-uzamsal çizelgesinin tanıdığı iki günlük ihtiyat payı süresi vardı. Bu sürenin ilk bölümleri daha güvenliydi, yakalanma olasılığı en düşük seviyedeydi. Bunu olabildiğince altzamana sıkıştırmak doğal bir eğilimdi. Gerçi bu aynı zamanda aptalca bir riskti. Kolayca hata yapabilir, Zamana fizyosaatler önce ayrıldığı süreden daha evvel girebilirdi. O zaman ne yapardı? Gözlemcilik yıllarında öğrendiği ilk kurallardan biri şuydu: Aynı Gerçekliğin aynı Zamanında iki noktayı birden işgal eden bir insan, kendisiyle karşılaşma riskine maruz kalır.

Her nedense bu kaçınılması gereken bir şeydi. Neden? Harlan kendisiyle karşılaşmak istemediğini biliyordu. Bir başka, önceki (ya da sonraki) Harlan’ın gözlerinin içine bakmak istemiyordu. Zaten bu bir paradoks oluştururdu ve Twissell’ın her fırsatta söylemeye bayıldığı gibi, “Zamanda paradoks yoktur, çünkü Zaman paradokslardan kasıtlı olarak kaçınır.”

Harlan sersem gibi bütün bunları düşünürken, Noÿs kocaman, pırıltılı gözlerini açmış kendisine bakıyordu.

Sonra kız yaklaştı ve serin ellerini Harlan’ın ateş gibi yanan yüzüne değdirerek hafifçe, “Başın dertte,” dedi.

Bakışları Harlan’a nazik, sevgi doluymuş gibi geldi. Ama bu nasıl olurdu? Kız, istediğini elde etmişti. Başka ne kalmıştı? Kızın bileklerini yakaladı ve boğuk bir sesle, “Benimle gelir misin? Şimdi? Hiç soru sormadan? Ne dersem onu yaparak?”

“Gelmem şart mı?”

“Şart, Noÿs. Çok önemli.”

“Öyleyse gelirim.” O kadar gerçekçi bir şekilde söylemişti ki sanki böyle tekliflerle her gün karşılaşıyor ve her zaman kabul ediyordu.

* * *

Noÿs, kazanın kenarında bir an için durakladı ve sonra içeri girdi.

“Üstzamana gidiyoruz Noÿs,” dedi Harlan.

“Yani geleceğe, değil mi?”

Kız içeri girdiğinde kazan zaten belli belirsiz uğulduyordu, kız henüz oturmuştu ki Harlan elinin altındaki kontağı fark edilmeden harekete geçirdi.

Zaman içindeki bu “devinim” ile gelen tarifsiz heyecanın ilk başlarında kız hiç bulantı emaresi göstermedi. Harlan aksinden korkmuştu.

Sessiz sedasız oturuyordu. Öylesine güzel, öylesine rahattı ki Harlan ona bakarken onun için yanıp tutuşuyordu ve Sonsuzluğa izinsiz olarak bir Zamancı getirmenin ne kadar ağır bir suç olduğunu artık hiç umursamıyordu.

Kız, “Göstergedekiler geçen yıllar mı, Andrew?” dedi.

“Yüzyıllar.”

“Bin yıl gelecekte miyiz yani? Şimdiden?”

“Öyle.”

“Öyle hissedilmiyor.”

“Biliyorum.”

Kız etrafına bakındı. “İyi de biz nasıl hareket ediyoruz?”

“Bilmiyorum, Noÿs.”

“Bilmiyor musun?”

“Sonsuzlukta anlaşılması güç olan çok şey vardır.”

Zamanmetredeki rakamlar hızla ilerliyordu. Bir bulanıklığa dönüşünceye dek hızlanmayı sürdürdüler. Harlan hız kolunu dirseğiyle sonuna dayamıştı. Bu aracın çektiği enerji, güç santrallerinde bir parça şaşkınlık yaratabilirdi, ama buna çok ihtimal vermiyordu. Noÿs’la birlikte Sonsuzluğa döndüğünde onu bekleyen kimse yoktu ve bu da zaten mücadelenin büyük bir kısmıydı. Şimdi sadece kızı emniyetli bir yere götürmek kalmıştı.

Harlan tekrar kıza döndü. “Sonsuzlar her şeyi bilmez.”

“Ben bir Sonsuz bile değilim,” diye mırıldandı Noÿs. “Çok az şey biliyorum.”

Harlan’ın kalp atışları birden hızlandı. Hâlâ bir Sonsuz değil mi? Ama Finge demişti ki…

Konuyu burada bırak, diye düşündü. Konuyu burada bırak. Seninle geliyor. Sana gülümsüyor. Daha ne istiyorsun?

Fakat yine de konuşmaktan kendini alamadı. “Bir Sonsuz, sonsuza kadar yaşar sanıyorsun, değil mi?”

“Şey, adına Sonsuz demişler, biliyorsun ve herkes de öyle olduğunu söylüyor.” Işıl ışıl gülümsedi. “Ama yaşamıyorlar, değil mi?”

“Sen öyle olduğunu düşünmüyorsun, o hâlde?”

“Sonsuzlukta geçirdiğim günlerden sonra öyle düşünmüyorum. Orada insanlar sonsuza kadar yaşıyormuş gibi konuşmuyorlardı, ayrıca yaşlı kişiler de vardı.”

“Yine de bana sonsuza dek yaşadığımı söyledin… o gece.”

Kız koltukta ona doğru sokuldu, hâlâ gülümsüyordu. “Kim bilir, diye düşündüm.”

Harlan, içinde bulunduğu gerginliğin sesini etkilemesine engel olamıyordu. “Bir Zamancı bir Sonsuz olma işini nasıl ele alır?” diye sordu.

Birden kızın yüzündeki gülümseme kayboldu ve belki de ona öyle gelmişti ama yanakları da kızarır gibi oldu. “Neden sordun?”

“Anlamak için.”

“Aptalca bir şey bu,” dedi kız. “Bu konuda konuşmamayı tercih ederim.” Kazan şaftının boğulmuş ışıkları altında renksizce pırıldayan tırnaklarla çevrelenmiş zarif parmaklarına doğru bakmaktaydı. Harlan dalgın bir şekilde ve hemen hemen her şeyden bağımsız olarak, bir akşam toplantısında duvar aydınlatmasına hafif bir morötesi değdiği takdirde bu tırnakların, kızın elini tuttuğu açıya göre, yumuşak bir elma-yeşili ya da koyu bir kızıl gibi parlayacağını düşündü. Noÿs gibi akıllı bir kız onların arasından yarım düzine ton yaratabilir ve renklerin onun ruh hâlini yansıtıyormuş gibi görünmesini sağlayabilirdi. Masumiyet için mavi, kahkaha için açık sarı, hüzün için mor ve tutku için kızıl.

“Benimle neden seviştin?” dedi.

Kız saçlarını arkaya atarak başını kaldırdı ve soluk ve ciddi bir yüzle ona baktı. “Eğer mutlaka bilmen gerekiyorsa, kısmen bir kızın bu yolla bir Sonsuz olabileceği teorisi yüzünden. Sonsuza kadar yaşamanın bence mahsuru yok.”

“Sanırım buna inanmadığını söylemiştin.”

“İnanmıyordum ama şansımı denesem ne kaybederdim? Özellikle…”

Harlan kıza sert bir biçimde bakıyordu, doğumzamanının ahlak değerlerinin doruklarından, kınadığını belli eden buz gibi bir bakışta acıdan ve hayal kırıklığından kaçabileceği bir sığınak arıyordu. “Evet?”

“Özellikle de zaten yapmak istediğim bir anda.”

“Benimle sevişmek mi istedin?”

“Evet.”

“Neden ben?”

“Çünkü senden hoşlandım. Çünkü senin komik olduğunu düşündüm.”

“Komik mi!”

“Peki, tuhaf diyelim istersen. Bana bakmamak için büyük bir gayret sarf ettin, ama yine de hep beni gözledin. Benden nefret etmek için uğraştın ama beni istediğini anlamıştım. Senin adına biraz üzülüyordum, galiba.”

“Benim neyime üzüleceksin?” Yüzünün yandığını hissetti.

“Beni istediğin için sıkıntı çekiyordun. Bu çok basit bir şey. Bir kıza sorman yeter. Arkadaş canlısı olmak çok kolay. Dert etmeye değer mi?”

Harlan başını salladı. 482.’nin ahlak değerleri! “Kıza sorsan yeter,” diye mırıldandı. “Çok basit. Başka bir şeye lüzum yok.”

“Kızın istekli olması gerekir, elbette. Başka bağları olmadığı takdirde, çoğu zaman öyledir. Neden olmasın? Yeterince basit.”

Gözlerini yere indirme sırası şimdi de Harlan’ındı. Elbette, son derece basitti. Bunda hiçbir kötülük de yoktu. 482.’de yoktu tabii. Bunu Sonsuzlukta kim daha iyi bilebilirdi ki? Kıza önceki ilişkilerini sormak budala, halis ve tarifsiz bir budala yerine koyulmak olurdu. Kendi doğumzamanından bir kıza, bir erkeğin huzurunda yemek yiyip yemediğini ve buna nasıl cüret ettiğini sorsa daha iyiydi.

Bunun yerine tevazu ile şöyle sordu, “Peki şimdi benim hakkımda ne düşünüyorsun?”

“Senin çok tatlı olduğunu,” dedi yumuşak bir sesle, “ve eğer biraz kendini rahat bırakırsan… Sen gülmez misin?”

“Gülünecek bir şey yok, Noÿs.”

“Lütfen. Yanaklarının tamamen kıvrılıp kurulamayacağını görmek istiyorum? Dur bakayım.” Parmaklarını Harlan’ın ağzının kenarlarına bastırıp geriye doğru itti. Adam biraz şaşkınlıkla geri çekildi ve gülümsemekten kendini alamadı.

“Gördün mü, yanakların çatlamadı bile. Neredeyse yakışıklısın. Yeteri kadar egzersizle, aynanın önünde durarak, gülümseyerek ve gözlerine bir ışıltı getirerek, hakikaten yakışıklı olacağına eminim.”

Fakat en başından beri zaten narin olan gülümseme kayboldu.

Noÿs, “Başımız dertte, değil mi?” dedi.

“Evet, öyle, Noÿs. Hem de çok büyük dertte.”

“Yaptığımızdan dolayı mı? İkimizin? O gece?”

“Pek sayılmaz.”

“Benim hatamdı, biliyorsun. İstersen onlara anlatırım.”

“Asla,” dedi Harlan canlanarak. “Bu konuda kendini suçlu hissetme. Sen suçlu sayılacağın hiçbir şey, hiçbir şey yapmadın. Mesele başka.”

Noÿs huzursuzlanarak zamanmetreye baktı. “Neredeyiz? Rakamlar okunmuyor.”

“Hangi Zamandayız?” diye otomatik olarak düzeltti Harlan. Hızı yavaşlattı ve Yüzyıllar görüş alanına girdi.

Kızın güzel gözleri açıldı ve teninin beyazlığı ile kirpikleri ön plana çıktı. “Doğru mu bu?”

Harlan göstergeye şöyle bir baktı. 72.000’lerdeydi. “Evet doğru.”

“İyi de nereye gidiyoruz?”

“Ne zamana gidiyoruz. Uzak üstzamana,” dedi gaddarca. “Ne kadar uzak, o kadar iyi. Seni bulamayacakları bir yere.”

Ve sessizce rakamların artışını seyrettiler. Bu sessizlik esnasında Harlan defalarca kendine, Finge’in söyledikleri yüzünden kızın suçlanamayacağını tekrar etti. Kısmen doğruluk payı olduğunu açık yüreklilikle itiraf etmiş ve gene aynı açık yüreklilikle kişisel bir çekimin varlığını da kabul etmişti.

Noÿs’un kıpırdandığını hissedince ona doğru döndü. Kazanın Harlan’ın oturduğu tarafına gelen kız, kazanı kararlı bir biçimde son derece rahatsız bir zamansal yavaşlama şeridinde durdurdu.

Harlan yutkundu ve gözlerini kapayıp bulantının geçmesini bekledi. “Sorun ne?” dedi.

Noÿs çok solgun görünüyordu ve bir an için cevap veremedi. Sonra, “Daha öteye gitmek istemiyorum. Rakamlar çok yüksek,” dedi.

Zamanmetrede 111.394 rakamı okunuyordu.

Harlan, “Bu kadarı yeter zaten,” dedi.

Usulca elini uzattı. “Gel, Noÿs. Burası bir süre için senin evin olacak.”

* * *

Koridorlarda çocuklar gibi el ele gezindiler. Ana geçitler aydınlıktı ve çevredeki karanlık duran odaları ışıklandırmak için bir düğmeye dokunmak ye terliydi. Hava temizdi ve hissedilebilir hava akımı olmaksızın bir canlılık izlenimi veriyordu, bu da bir havalandırma olduğunun belirtisiydi.

Noÿs fısıldayarak, “Kimse yok mu burada?” diye sordu.

“Hiç kimse yok,” dedi Harlan. Kendinden emin bir biçimde ve yüksek sesle söylemeye çalışmıştı. Bir “Gizli Yüzyıl” içinde bulunmanın büyüsünü bozmak istemişti, fakat buna karşın sözler ağzından fısıltı hâlinde çıktı.

Bu kadar uzak üstzamanda herhangi bir şeyi nasıl ifade edeceğini bile bilmiyordu. Bir bir bir üç doksan dördüncü demek bile acayip geliyordu. Bu zamanları basit ve belirsiz bir şekilde “Yüz binler” diye adlandırmıştı hep.

Aslında düşünmek bile aptalcaydı ama şimdi fiilî firarın coşkunluğu sona erdiğinden, kendini Sonsuzlukta kimsenin ayak basmadığı bir kısımda tek başına bulmuştu ve bu hiç hoşuna gitmiyordu. Hafif ürpertinin, hafif bir korkunun hafif ürpertisi olmasından utanıyor, Noÿs’un şahit olması da utancını bir kat daha artırıyordu.

Noÿs, “Her yer tertemiz. Hiç toz yok,” dedi.

“Kendi kendine temizleniyor,” dedi Harlan. Ses tellerini yutacakmış gibi görünen bir çabayla sesini normale yakın bir seviyeye yükseltti. “Fakat hiç kimse yok, üstzaman ve altzamana doğru binlerce Yüzyıl boyunca kimse bulunmuyor.”

Noÿs bunu kabullenmiş görünüyordu. “Ve her şey yerli yerinde, öyle mi? Biraz önce erzak bölümlerini ve bir film kütüphanesini geçtik. Gördün mü?”

“Gördüm. Tam donanımlı. Her yer tam donanımlı. Her Bölüm.”

“Neden ki, madem buraya hiç kimse gelmiyor?”

“Mantıklı,” dedi Harlan. Konuşmak, esrarengiz havayı dağıtmakta yararlı oluyordu. Soyut olarak bildiğini yüksek sesle söyleyerek konunun tam yerini belirliyor, onu aşağıya, sıradan bir düzeye indirebiliyordu. “Sonsuzluğun tarihinin ilk başlarında, 300’lerde bir Yüzyıl bir kütle çoğaltıcı üretti. Bu nedir, biliyor musun? Rezonans üretebilen bir alan kurularak, belirsizlik gereksinimleri kapsamında, atomaltı parçacıkların kullanılan modeldeki aynı konumların örüntülerini eksiksiz bir biçimde kaplamasıyla enerji maddeye dönüştürülebildi. Sonuç mükemmel bir kopyadır.

“Biz Sonsuzluktakiler bu araca kendi amaçlarımız doğrultusunda el koyduk. O zamanlar henüz yalnızca altı yedi yüz kadar Bölüm inşa edilmişti. Yayılma planları yapıyorduk, elbette. ‘Her fizyoyılda on yeni Bölüm’ dönemin sloganlarından biriydi. Bu kütle çoğaltıcı bütün çalışmaları birden gereksiz hâle getirdi. Besin, güç kaynakları, su kaynaklarıyla, en mükemmel otomatik öğeleriyle eksiksiz bir Bölüm inşa ettik; makineyi kurduk ve Sonsuzluk boyunca her Yüzyıl için bir defalığına aynı Bölümü çoğalttık. Ne kadar uzağa gittiğini ben de bilmiyorum… belki milyonlarca Yüzyıl ötelere.”

“Hepsi buranın aynı mı, Andrew?”

“Hepsi, her şeyiyle buranın bir eşi. Ve Sonsuzluk genişledikçe biz de yapıyı Yüzyılın yaygın biçimine uydurarak tamamlıyoruz. Sadece enerji-merkezli bir Yüzyıla rast geldiğimizde sorun çıkabilir. Biz… biz henüz o Bölüme ulaşmadık.” (Sonsuzların, buradan, Gizli Yüzyıllardan Zamana geçemediklerini anlatmanın bir anlamı yoktu. Ne fark ederdi ki?)

Kıza baktı, Noÿs rahatsız olmuşa benziyordu. Aceleyle, “Bölümler inşa edilirken hiçbir atık kullanımı söz konusu değildir. Sadece enerji harcanır, hepsi bu ve novanın çekim gücü devam ettiği sürece…” dedi.

Kız sözünü kesti. “Hayır. Ben sadece hatırlamıyorum.”

“Neyi hatırlamıyorsun?”

“Çoğaltıcının 300’lerde icat edildiğini söyledin. 482.’de böyle bir şey yok. Hatta tarihimizde bununla ilgili hiçbir şey gördüğümü sanmıyorum…”

Harlan düşünceye daldı. Her ne kadar kız boyca ondan topu topu beş santim kısaysa da, şu durumda kendisini bir deve benzetti. O bir çocuktu, bir bebekti ve kendisi Sonsuzluktan gelen bir yarı-tanrıydı. Ona öğretmeli, onu özenle hakikate yönlendirmeliydi.

“Noÿs, canım, gel bir yere oturalım ve… ve sana bir şey açıklamam gerekecek.”

* * *

Değişken Gerçeklik kavramı, Gerçekliğin sabit, sonsuz ve değişmez olmadığı, kimsenin kayıtsızca karşılayabileceği bir şey değildi.

Harlan bazen uykusunun ortasında, Çıraklık döneminin ilk günlerini, kendisini Yüzyılından ve Zamandan koparmak için yapılan şiddetli girişimleri hatırlardı.

Sıradan bir Çırağın hakikati öğrenmesi ve evine kelimenin tam anlamıyla hiçbir zaman tekrar dönemeyeceğini keşfetmesi yaklaşık altı ay sürerdi. Onu durduran yalnızca Sonsuzluğun yasası değildi, ev olarak bildiği şeyin artık var olmadığı, bir anlamda, hiçbir zaman var olmamış olabileceğine dair soğuk gerçekti.

Bu, çırakların her birini farklı etkiliyordu. Harlan, Bonky Latourette’in, Eğitmen Yarrow’un Gerçeklik hakkındaki şüphe götürmez bir şekilde açık olan sözlerinden sonraki bembeyaz ve kasvetli yüzünü hatırladı.

Çırakların hiçbiri o gece yemek yiyemedi. Bir araya gelip birbirlerinden manevi destek almaya çalıştılar. Bir tek Latourette yoktu, ortadan kaybolmuştu. Sahte kahkahalar ve acınası, basit esprilerle oyalanmaya çalışıyorlardı.

İçlerinden biri, titrek ve kararsız bir sesle, “Sanırım benim hiçbir zaman bir annem olmadı. Eğer 95.’ye dönsem, herhalde bana: ‘Kimsin sen? Biz seni tanımıyoruz. Seninle ilgili bir kayıt yok. Sen yaşamıyorsun.’ diyecekler,” demişti.

Hepsi hafifçe gülümsemiş, başlarını sallayarak onaylamıştı. Sonsuzluktan başka hiçbir yere ait olmayan yalnız çocuklardı hepsi de.

Yatma vakti geldiğinde Latourette’i buldular. Çocuk derin bir biçimde uyuyordu ama derin derin nefes almıyordu. Sol kolunun çukurunda sprey iğnesinin hafif kırmızılığı vardı, neyse ki bu da fark edilmişti.

Yarrow çağrıldı; bir süre bu Çırağın eğitimden çıkarılacağı sanıldı, fakat nihayet hayata döndü. Bir hafta sonra Latourette tekrar aralarındaydı. Yine de bundan sonra Harlan’ın onu tanıdığı süre boyunca o uğursuz gecenin izini üzerinde taşıdı.

Ve şimdi Harlan, Gerçeklik ile ilgili her şeyi Noÿs Lambent’e anlatmak zorundaydı; bu kız da o Çıraklardan pek büyük değildi ve her şeyin hemen ve bütünüyle anlatılması gerekiyordu. Yapmalıydı. Başka seçeneği yoktu. Onları neyin beklediğini ve ne yapması gerektiğini tam olarak bilmeliydi.

Kıza anlattı. On iki kişilik uzun bir konferans masasında konserve et, soğutulmuş meyve yediler ve süt içtiler, orada ona her şeyi anlattı.

Mümkün olduğunca tane tane anlattı ama pek de böyle davranmasına gerek yoktu. Kız anlattıklarını hemen kavrıyordu ve henüz konunun yarısını bile tamamlamamıştı ki, müthiş bir şaşkınlıkla kızın duruma kötü bir tepki vermediğini anladı. Korkmamıştı. Kaybolmuşluk duygusuna kapılmamıştı. Yalnızca öfkelenmiş gibiydi.

Öfke yüzüne erişti ve onu parlak bir pembeye dönüştürdü, koyu gözleriyse şimdi bir nebze daha da koyulaşmıştı.

“Fakat bu düpedüz suç,” dedi. “Sonsuzlar kim oluyorlar da bunu yapabiliyorlar?”

“İnsanlığın iyiliği için yapılıyor,” dedi Harlan. Elbette, kız bunu kesinlikle anlayamazdı. Bir Zamancının Zaman-bağımlı düşüncesine sahip olduğu için ona acıdı.

“Öyle mi? Sanırım kütle çoğaltıcısı bu şekilde silinip yok edildi.”

“Bizde kopyaları var. Merak etme. Saklıyoruz.”

“Siz saklıyorsunuz. Peki ya biz? 482.’de biz de ona sahip olabilirdik.” Yumruklarını sallayarak konuşuyordu.

“Size bir fayda getirmezdi. Bak, heyecanlanma canım, dinle beni.” Neredeyse sarsıcı bir hareketle (hareketin reddedilmeye davetiye gibi görünmemesi için, ona doğal olarak dokunmayı öğrenmesi gerekiyordu) kızın ellerini avuçlarının arasına aldı ve onları sıkıca tuttu.

Noÿs bir an için ellerini kurtarmaya çalıştı, fakat sonra sakinleşti. Hatta gülmeye başladı. “Ah, devam et aptal, o kadar da ciddi durma. Seni suçlamıyorum.”

“Hiç kimseyi suçlamamalısın. Bir suçlama söz konusu olamaz. Yapılması gerekeni yaparız biz. Şu kütle çoğaltıcısı da tipik bir örnek. Bu konuyu okulda inceledim. Kütleyi çoğaltabilirsen, insanları da çoğaltabilirsin. Çok karmaşık sorunlar çıkabilir.”

“Sorunları çözmek toplumun kendi işi değil midir?”

“Öyle, ama biz bu örnekteki toplumu Zaman içinde inceledik ve sorunu tatmin edici bir biçimde çözemiyorlar. Eğer bir toplum hata yaparsa sadece kendini etkilemez, sonraki toplumların da bundan etkileneceğini unutma. Aslında çoğaltıcı sorununa tatmin edici bir çözüm bulmak mümkün değil. Atom savaşları ya da hayalperestlikler gibi izin verilemeyecek şeylerden biri. Gelişmeler asla tatmin edici değil.”

“Nasıl bu kadar emin olabilirsin?”

“Kendi Hesaplama makinelerimiz var, Noÿs; herhangi bir Gerçeklik’te geliştirilmiş benzerlerinden daha da hassas Bilgi işlem Makineleri. Binlerce ve binlerce değişkenin toplamı üzerinden olası Gerçeklikleri Hesaplar ve her birinin istenilebilirliğini derecelendirirler.”

“Makineler!” Kız bunu hakaret edercesine söyledi.

Harlan kaşlarını çattı, sonra çabucak yumuşadı. “Böyle yapma. Elbette hayatın senin sandığın kadar sabit, değişmez olmadığını öğrenmek zordur. Sen ve yaşadığın dünya bir yıl önce belki de sadece bir olasılık hayaliydi, ama ne fark eder? Olasılık hayali olsalar da olmasalar da, anıların var değil mi? Çocukluğunu ve aileni hatırlıyorsun?”

“Tabii ki.”

“Öyleyse her şey tıpkı yaşadığın gibi, değil mi? Öyle değil mi? Demek istediğim, yaşansa da yaşanmasa da?”

“Bilmiyorum. Bu konu üzerinde düşünmem lazım. Ya yarın yine bir rüya âlemi, bir gölge ya da her ne diyorsanız öyle bir şey olursa?”

“O zaman, farklı anılara sahip yeni bir sen ve yeni bir Gerçeklik olacaktır. Sanki hiçbir şey olmamış gibi, ama insan mutluluğunun toplamı yeniden artmış olacaktır.”

“Bunu tatmin edici bulmuyorum, her nedense.”

“Zaten,” dedi Harlan aceleyle, “şimdi sana hiçbir şey olmaz. Yeni bir Gerçeklik oluşacak, fakat sen Sonsuzluktasın. Sen değişmeyeceksin.”

“Fakat hiç fark etmeyeceğini söylemiştin,” dedi Noÿs, hüzünle. “Bu kadar sıkıntıya girmenin ne lüzumu var?”

Harlan ani bir şevkle, “Çünkü seni olduğun gibi istiyorum,” dedi. “Tıpkı şimdi olduğun gibi. Değiştirilmeni istemiyorum. Hiçbir şekilde.”

Gerçeği, Sonsuzlar ve sonsuz hayat hakkındaki batıl inanç avantajı olmaksızın asla kendisine meyletmeyeceği gerçeğini ağzından kaçırmasına ramak kalmıştı.

Kız küçümseyici bir kaş çatmayla etrafına bakarak, “Yani hep burada mı kalacağım? Yalnız başıma?” diye sordu.

“Hayır, hayır. Onu düşünme,” dedi Harlan çılgınca, kızın ellerini öyle sıkıca kavramıştı ki onu ürküttü. “Önce 482.’deki yeni Gerçeklik içinde sana ne olduğunu öğreneceğim, sonra, deyim yerindeyse, kılık değiştirip geri dönersin. Seni kollayacağım. Resmi bir ilişki için müracaat edeceğim ve daha sonraki Değiştirmeler boyunca güvende kalmanın çaresine bakacağım. Ben bir Teknisyenim, hem de en iyilerinden biri ve Değiştirmeler konusunu iyi bilirim.” Acımasız bir gülümsemeyle, “Ayrıca, bildiğim başka şeyler de var,” diye ekledi ve orada durdu.

Noÿs, “Peki bütün bunlara izin var mı? Yani, bir insanı alıp Sonsuzlukta tutarak değişmelerini engellemek mümkün mü? Sonsuzlukla ilgili anlattıklarından sonra, pek de doğru gibi gelmedi,” dedi.

Bir an için Harlan, üst ve altzamanda kendisini sarmalayan binlerce Yüzyılın geniş boşluğunda üşüdüğünü, büzüldüğünü hissetti. Bir an için yegâne evi ve inancı olan Sonsuzluktan çekilip koparıldığını, hem Sonsuzluktan hem de Zamandan iki kere sürüldüğünü hissetti; yanında sadece uğrunda her şeyi feda ettiği kadın kalmıştı.

Ciddiyetle konuştu. “Hayır, bu bir suçtur. Korkunç bir suçtur, çok da utanıyorum bundan. Fakat bir daha yapmak zorunda kalsam, yine yaparım. Mecbursam, birçok defa.”

“Benim için mi, Andrew? Benim için mi?”

Gözlerini kaldırıp kızınkilere bakamadı. “Hayır, Noÿs, kendim için. Seni kaybetmeye dayanamam.”

Kız, “Peki ya yakalanırsak?” dedi.

Harlan bu sorunun cevabını biliyordu. 482.’de yanı başında Noÿs ile uyuduğu o geceki sezgi anından beri cevabı biliyordu. Fakat acı gerçeği düşünmek bile istemiyordu.

“Hiç kimseden korkmuyorum. Kendimi koruyabilirim. Ne kadar çok şey bildiğimi hayal bile edemezler.”

9. ARA DÖNEM

Geriye dönüp bakıldığında, sonrası huzurlu bir dönemdi. Bu fizyohaftalar içinde yüzlerce şey olmuş ve hepsi Harlan’ın zihninde içinden çıkılamayacak şekilde karışarak sonradan bu dönemi, olduğundan daha uzunmuş gibi göstermişti. Bunların içinde en huzurlusu, elbette ki Noÿs’la birlikte geçirme fırsatı bulduğu saatlerdi ve bu, diğer her şeye bir sıcaklık veriyordu.

Madde Bir: 482.’deki kişisel eşyalarını yavaşça topladı; elbiselerini ve filmlerini, en önemlisi İlkel dönemden gelme, sevdiği ve nazikçe eline aldığı haber dergisi ciltlerini. 575.’deki daimî üssüne gönderilmelerini endişeyle denetledi.

Bakım hizmetlileri tarafından son eşyaları da nakliye kazanına yüklenirken, Finge yanı başında belirdi.

Kelimelerini tam bir basmakalıplıkla seçerek, “Bakıyorum bizden ayrılıyorsun,” dedi. Geniş tebessümüne karşın dudaklarını sıkıca kapadığı için dişleri ancak bir çizgi hâlinde görünüyordu. Ellerini arkasında birleştirmiş, bodur gövdesi parmak uçlarında öne doğru eğilmişti.

Harlan amirine bakmadı. Monoton bir sesle, “Evet efendim,” diye mırıldandı.

Finge, “482.’deki Gözlemlerinin son derece tatminkâr sonuçlarıyla ilgili olarak Kıdemli Bilgisayar Twissell’a rapor vereceğim,” dedi.

Harlan basit bir teşekkür kelimesi için bile ağzını açmak istemiyordu. Sessiz kaldı.

Finge birden sesini alçaltarak devam etti. “Şimdilik, bana karşı o şiddet girişimini bildirmeyeceğim.” Her ne kadar bakışı ve gülüşü yumuşak olsa da, zalimce bir tatmin duygusu içinde olduğu anlaşılıyordu.

Harlan dik dik bakarak, “Nasıl arzu ederseniz, Bilgisayar,” dedi.

* * *

Madde İki: Tekrar 575.’deki yerine yerleşti.

İlk iş olarak Twissell’ı görmeye gitti. Buruşuk ve zebani suratlı küçük vücudu özlediğini fark etti. Hatta lekeli iki parmağı arasına sıkıştırdığı dumanlı silindirini ağzına hızla götürüşünü bile özlemişti.

Harlan, “Bilgisayar,” dedi.

Odasından çıkmakta olan Twissell, bir an görmeyen, tanımayan bakışlarla onu süzdü. Yüzü bitkin gözüküyordu ve yorgunluktan gözleri şaşı bakıyordu.

“Ah, Teknisyen Harlan. 482.’deki işin bitti mi?”

“Evet, efendim.”

Twissell’ın yorumu ilginçti. Birden, Sonsuzluktaki her saat gibi fizyozamana ayarlanmış, hem gün sayısını hem de gün zamanını veren saatine baktı. “Tam isabet, oğlum, tam isabet. Harika. Harika.”

Harlan kalp atışlarının hızlandığını hissetti. Twissell’la son görüşmesinde bu sözlere bir anlam veremezdi. Şimdi ise yaşlı adamın ne demek istediğini anladığını düşündü. Twissell yorgundu, yoksa sorunun can alıcı noktasına değinen böyle şeyleri ağzından kaçırmazdı. Ya da Bilgisayar, sözünün esasla olan yakınlığına karşın, kullandığı örtük kelimeler sayesinde güvende olduğunu düşünmüştü.

Harlan, Twissell’ın biraz önce söylediği şeyle hiç de bir bağlantısı yokmuş gibi görünmesini sağlayacak şekilde gelişigüzel konuşarak, “Benim Çırak nasıl?” diye sordu.

“İyi, iyi,” dedi Twissell, belli ki sözlerinin üzerinde durmadan. İzmarit hâline gelmiş sigarasından acele bir nefes çekti, başıyla bir işaret yaparak veda etti ve hızla yürüdü gitti.

* * *

Madde Üç: Çırak.

Daha yaşlı görünüyordu. Elini uzatıp “Döndüğüne sevindim, Harlan,” derken, geçen kısa süre içinde bayağı olgunlaştığı hissini uyandırıyordu.

Ya da sadece kendisi onu daha önceleri yalnızca bir öğrenci olarak görürken, Cooper şimdi bir Çıraktan fazlası olmuştu. Şimdi Sonsuzların ellerinde devasa bir alet gibi gözüküyordu. Doğal olarak elinde olmadan Harlan’ın gözünde yeni bir kişilik kazanmıştı.

Harlan bunu hissettirmemeye çalıştı. Harlan’ın kendi yaşam alanındaydılar, Teknisyen 482.’nin süslü havasından kurtulmaktan mutluydu ve çevresini saran kaygan porselen yüzeylerin tadını çıkarıyordu. 482.’nin vahşi baroğunu Noÿs’la ilişkilendirmeyi denese de, sadece Finge’le ilişkilendirmeyi başarabilmişti. Noÿs ile bağdaştırabildiği ise pembe, saten gibi bir alacakaranlık ve ne gariptir ki, Gizli Yüzyılların Bölümlerinin çıplak sadeliğiydi.

Tehlikeli düşüncelerini gizlemek endişesiyle çabuk çabuk konuştu, “Eee, Cooper, ben uzaklardayken seninle nasıl ilgilendiler bakalım?”

Cooper güldü, iyice uzamış olan bıyığına kendinden emin bir şekilde bir parmağıyla dokunarak, “Daha fazla matematik. Hep matematik,” dedi.

“Ya? Şimdiye kadar epey ilerlemişsindir herhalde.”

“Oldukça.”

“Nasıl buluyorsun?”

“Şimdilik dayanabiliyorum. Kolay zaten, biliyorsun. Hoşuma gidiyor. Fakat bu ara epey yüklendiler.”

Harlan başıyla onayladı ve belli bir hoşnutluk hissetti. “Zaman Alanı matrisleri ve bununla ilgili şeyler, değil mi?”

Fakat Cooper biraz kibirli bir havayla kitaplığın raflarındaki ciltlere dönerek, “İlkel ile ilgili şeylerden konuşalım biraz. Soracaklarım var,” dedi.

“Ne hakkında?”

“23.’de şehir hayatı. Özellikle Los Angeles.”

“Niçin Los Angeles?”

“İlgi çekici bir şehir. Sen de öyle düşünmüyor musun?” dedi Cooper.

“Öyle, fakat o hâlde 21.’ye kadar bir uzanalım. O tarihte en ilginç günlerini yaşıyordu.”

“Yok, ben 23.’yle ilgileniyorum.”

“Peki, neden olmasın?” dedi Harlan.

Yüzünde hiçbir ifade yoktu. Fakat bu ifadesiz kısım soyulabilse altından bir gaddarlık çıkacaktı. Büyük, sezgisel tahmini artık bir tahmin olmaktan öteydi. Her şey bir bir aydınlanıyordu.

* * *

Madde Dört: Araştırma. İki kat araştırma.

Önce, kendisi için. Her gün Twissell’ın masasına konan raporları araştırıcı gözlerle inceliyordu. Programa alınmış ya da teklif olarak sunulan Gerçeklik Değiştirmelerine ait raporlardı bunlar. Bütünzamanlar Meclisi üyesi olduğu için her raporun bir kopyası Twissell’a rutin olarak gönderilirdi ve Harlan da bunlardan birini bile kaçırmayacağını biliyordu. Öncelikle, 482.’deki yaklaşan Değiştirmeyi arıyordu. İkinci olarak, diğer Değiştirmelere, kendi eğitimli ve yetenekli Teknisyen gözlerinin görebileceği bir aksaklık, kusur, azami mükemmeliyetten bir sapma içerebilecek diğer Değiştirmeleri, herhangi bir Değiştirmeyi arıyordu.

Bu raporlar kelimenin tam anlamıyla onun çalışması için değildi, fakat bu günlerde Twissell bürosuna nadiren uğruyordu ve kimse Twissell’ın özel Teknisyeniyle ters düşmeyi uygun görmüyordu.

Araştırmasının bir kısmı buydu. Diğer kısmı, kütüphanenin 575. Bölüm kolunda cereyan ediyordu.

İlk defa, kütüphanenin genellikle ilgisini tekeline almış kısımlarının dışına yöneliyordu. Geçmişte, İlkel tarih üzerine olan kısma sıkça uğramıştı (bu kısım gerçekten de son derece yetersizdi, öyle ki Harlan’ın belgelerinin ve kaynaklarının çoğu, doğal olarak 3. binyılın uzak altzamanından sağlanmıştı). Gerçeklik Değiştirmesine, kuramına, tekniğine ve tarihine ayrılmış rafların; onun kendini uzmanlaştırmasını sağlayan kusursuz bir koleksiyonun (Twissel’ın sayesinde, Merkezî şubedekinden sonra Sonsuzlukta bulunan en iyisi) büyük ölçüde altını üstüne getirmişti.

Şimdi, başka film rafları içinde merakla geziniyordu. İlk kez 575.’nin kendisine ayrılmış raflarını Gözlemledi (büyük G ile); Gerçeklikten Gerçekliğe fazla değişmeyen coğrafyasını daha da değişkenlik gösteren tarihini ve hatta hepsinden fazla farklılaşan sosyolojisini. Bunlar, Yüzyıl’a ilişkin olarak Gözlemleyen ve Hesaplayan Sonsuzlar tarafından (ki bunlara aşinaydı) değil, Zamancıların kendileri tarafından yazılan kitap ve raporlardı.

575.’nin edebiyat eserleri vardı ve bunlar ona alternatif Değiştirmelerin önemi üzerine yapılan büyük tartışmaları anımsattı. Bu başyapıt değiştirilecek miydi yoksa değiştirilmeyecek miydi? Eğer değiştirilecekse, ne şekilde yapılmalıydı? Geçmiş Değiştirmeler, sanat eserlerini ne şekilde etkilemişti?

Hatta, sanatla ilgili olarak genel bir fikir birliği mümkün müydü? Hesap Makinelerinin mekanik değerlendirmelerine bağlı nicel terimlere indirgenebilir miydi?

Bu konularda August Sennor isimli bir Bilgisayar, Twissell’ın baş rakibiydi. Ttvissell’ın bu adamı ve fikirlerini hararetle kınamasının uyandırdığı merakla, Harlan oturup Sennor’un bazı makalelerini okumuş ve bunları çok sarsıcı bulmuştu.

Sennor açıkça, hatta Harlan’a göre rahatsız edici bir tarzda, yeni bir Gerçeklikte, daha önceki bir Gerçeklikte Sonsuzluğa alınmış olan kişilerin bir benzerinin bulunup bulunmayacağını soruyordu. Daha sonra bir Sonsuzun Zamanda, bilerek veya bilmeyerek, kendi benzeriyle karşılaşma olasılığını inceliyor ve her olayın sonuçları üzerinde yorumlar yapıyordu. (Bu, Sonsuzlukta en çok korkulan şeylerden biriydi, Harlan ürpermiş ve tartışmayı huzursuzca, aceleyle okumuştu.) Ve tabii, Gerçeklik Değiştirmelerinin çeşitli tür ve sınıflandırmalarında sanat ve edebiyatın kaderini uzun uzadıya tartışıyordu.

Fakat Twissell bu sonuncusunu kabul etmiyordu. “Eğer sanatın değerleri hesaplanamıyorsa,” diye bağıracaktı Harlan’a, “bunu tartışmanın ne anlamı var?”

Ve Harlan, Twissell’ın görüşünün Bütünzamanlar Meclisi’nin çoğunluğu tarafından benimsendiğini biliyordu.

Ne var ki Harlan şimdi, çoğunlukla 575.’nin en mükemmel yazarı olarak tanımlanan Eric Linkollew’un romanlarına ayrılmış rafların önünde duruyor ve hayret ediyordu. Şüphesiz her biri farklı bir Gerçeklik içinden alınmış olan on beş farklı “Toplu Eserler” koleksiyonu saydı. Her biri bir nebze olsun başkaydı, bundan emindi. Örneğin, içlerinden biri, diğerlerine göre dikkati çekecek kadar inceydi. Yüzlerce Sosyolog, her bir Gerçeklikteki sosyolojik geçmişleri açısından bu eserler arasındaki farkları inceleyen analizler kaleme almış ve bunun sayesinde üne kavuşmuştur, diye düşündü.

Kütüphanenin, çeşitli 575.’lerin araç gereçlerine ayrılmış kısmına geçti. Bunların çoğunun Zaman içinde ortadan kaldırıldığını ve insan zekâsının ürünlerini temsil etmeleri bakımından, sadece Sonsuzlukta muhafaza edildiğini biliyordu. İnsanoğlu, kendi teknik zekâsının gereğinden fazla gelişmesinden de korunmalıydı. Bu her şeyden önemliydi. Zamanın bir yerinde nükleer teknoloji tehlikeli yönlere doğru gelişeli ve müdahale edilmek zorunda kalınalı daha bir fizyoyıl olmamıştı.

Kütüphanenin matematik ve matematik tarihine ayrılmış kısmına döndü. Parmaklarını her bir başlığın üzerinde gezdirdi. Biraz düşündükten sonra yarım düzine kadarını seçti ve çıkarmak için kaydetti.

* * *

Madde Beş: Noÿs.

Ara dönemin gerçekten önemli kısmı buydu; ve en huzurlu bölümü.

Cooper’ın gittiği, normalde yalnızlık içinde yemek yiyor, yalnızlık içinde okuyor, yalnızlık içinde uyuyor ve yalnızlık içinde ertesi günü bekliyor olacağı boş saatlerinde, kazanlara gidiyordu.

Bir Teknisyenin toplumdaki konumuna bütün kalbiyle minnettardı. Bir gün gelip de böyle düşüneceğine inanamasa da, kimsenin kendisiyle ilgilenmemesine şükrediyordu.

Kazanda ne işi olduğunu, üstzamana mı, aşağılara mı gittiğini kimse sormuyordu. Hiçbir meraklı göz izlemiyor, hiçbir yardım eli uzanmıyor, geveze çeneler lafa tutmuyordu.

Canının istediği yer ve zamana gidebilirdi.

Noÿs, “Değiştin, Andrew. Vay be, değiştin,” dedi.

Kıza gülümseyerek baktı. “Hangi açıdan, Noÿs?”

“Gülüyorsun, değil mi? Birisi bu. Hiç aynaya bakıp kendini gülerken gördün mü?”

“Bakmaya korkuyorum. Şöyle diyebilirim: ‘Benim bu kadar mutlu olmama imkân yok. Hastayım herhalde. Sayıklıyor olmalıyım. Bir akıl hastanesine kapatılmışım da hayal kuruyorum ve farkında bile değilim.’”

Noÿs iyice sokulup bir çimdik attı. “Bir şey hissettin mi?”

Kızın başını kendine doğru çekti, yüzünün yumuşak, siyah saçlara gömüldüğünü hissetti.

Ayrıldıklarında Noÿs nefes nefese, “Bu işte de çok değiştin. Bayağı iyisin.”

“Çok iyi bir öğretmenim var,” diye söze başladı Harlan, fakat birden sustu. Cümlenin, bu kadar iyi bir öğretmen olmasında payı olabilecek kişilerin düşüncesinden memnuniyetsizliğini ima edeceğinden korkmuştu.

Fakat kızın kahkahası, böyle bir düşünceden rahatsız olmadığını gösteriyordu. Yemek yemişlerdi ve kız ona getirdiği giysilerin içinde ipeksi bir pürüzsüzlükte, ılık bir yumuşaklıkta görünüyordu.

Kız onun gözlerini takip ederek parmaklarıyla nazikçe eteğine dokundu, eteği yumuşakça kuşattığı kalçadan yukarı kaldırarak gevşetti. “Yapmamanı tercih ederim, Andrew. Gerçekten yapmamanı tercih ederim,” dedi.

Harlan, umursamaz bir tavırla, “Bir tehlikesi yok,” dedi.

“Tehlikesi var. Şu aralar aptallık yapma. Sen işlerini ayarlayana kadar ben buradakilerle idare edebilirim.”

“Neden kendi elbiselerini, ıvır zıvırlarını kullanmayasın?”

“Çünkü benim Zamandaki evime gidip yakalanmana değmez de ondan. Ya sen oradayken Değiştirme gerçekleştirilirse?”

Huzursuzlanarak kaçamak bir cevap verdi: “Beni yakalayamazlar.” Sonrasında neşelenerek, “Ayrıca, bileğimdeki jeneratör beni fizyozamanda tutar ki böylece bir Değiştirme beni etkileyemez, anladın mı? ”

Noÿs iç çekti. “Anlamıyorum. Ben bu işleri hiçbir zaman tam olarak anlayamayacağım.”

“Anlamayacak bir şey yok ki.” Harlan büyük bir hevesle anlattı da anlattı ve Noÿs, bütünüyle ilgili mi, memnuniyet içinde mi olduğunu, ya da her ikisinden biraz mı olduğunu tam olarak açığa vurmayan parlak gözlerle dinledi.

Bu, Harlan’ın hayatında büyük bir yenilikti. Konuşabileceği biri vardı, hayatını, eylemlerini, düşüncelerini tartışabileceği biri. Noÿs’u kendisinin bir parçası gibi görüyordu, ama onunla iletişim kurmak için düşünceden ziyade söz kullanmak gerekecek kadar ayrı bir parça. Birbirinden ayrı düşünce süreçlerinden dolayı beklenmedik bir biçimde yanıt verebilecek kadar ayrışmış bir parçaydı. Harlan, bir insan nasıl olur da evlilik gibi bir sosyal olguyu Gözlemleyip, içeriğindeki yaşamsal bir hakikati gözden kaçırabilir, diye düşündü. Örneğin bunun, sonradan huzurlu bir yaşamla nadiren ilişkilendireceği, tutkulu ara dönemler olduğunu en baştan tahmin edebilir miydi?

Kız kolunun altına iyice sokuldu. “Matematik çalışmaların nasıl gidiyor?”

“Bir göz atmak ister misin?” dedi.

“Yanında gezdirdiğini söyleme sakın.”

“Neden olmasın? Kazan yolculuğu zaman alıyor. Malum, zamanı boşa harcamanın yararı yok.”

Kızdan ayrıldı, cebinden küçük ekranlı bir alet çıkardı, filmi taktı ve cihazı gözlerine götüren Noÿs’a şefkatle gülümsedi.

Kız, başını sallayarak ekranı Harlan’a iade etti. “Hiç bu kadar fazla kargacık burgacık çizgi görmemiştim. Keşke Standart Zamanlararasını okuyabilseydim.”

“Aslında,” dedi Harlan, “senin Zamanlararası dilde zannettiğin bu kargacık burgacık çizgilerin çoğu matematiksel simgelerdir.”

“Sen anlayabiliyorsun ama, değil mi?”

Harlan kızın gözlerindeki içten hayranlığı bozacak bir şey yapmaktan hiç hoşlanmıyordu ama mecburen, “Yeteri kadar değil. Arzuladığım noktaya gelebilmek için hâlâ matematik çalışıyorum. Duvarın birinde bir nakliye kazanının geçebileceği büyüklükte bir delik görmek için her şeyi anlamam gerekmiyor,” demek zorunda kaldı.

Ekranı havaya attı ve elinin ani bir hareketiyle tekrar yakalayıp önlerinde duran küçük sehpanın üzerine koydu.

Noÿs’un gözleri bu hareketi arzuyla takip ederken, birden Harlan’ın aklı başına geldi.

“Zaman Baba! Sen Zamanlararasını okumayı bilmiyorsun bile.”

“Hayır. Tabii ki bilmiyorum.”

“O hâlde, bu Bölümün kütüphanesi hiç işine yaramaz. Bu hiç aklıma gelmemişti. 482.’den kendi filmlerini getirmek lazım.”

Kız birden telaşlandı. “Hayır. İstemem.”

“Getireceğim.”

“Bak çok ciddiyim, istemiyorum. Böyle bir şey için riske girmek aptalca…”

“Getireceğim!” dedi.

* * *

Son kez Noÿs’un 482.’deki evini Sonsuzluktan ayıran maddi olmayan sınırda duruyordu. Bir önceki geçişinin son olacağını düşünmüştü. Artık Değiştirme yapılmak üzereydi ve sevgilisinin hisleri şöyle dursun, herhangi birinin hisleri karşısındaki nazik saygısından ötürü, bu gerçeği Noÿs’a söylememişti.

Yine de bu son yolculuğu yapma kararını vermekte fazla zorluk çekmemişti. Bu bir bakıma filmleri aslanın ağzından alıp getirerek Noÿs’un gözünde büyümek için yapılmış bir kabadayılık gösterisi; bir bakıma da (İlkel’de kullanılan o deyimdeki gibi) “İspanya Kralı’nın sakalını yakmak,” için ateşli bir arzuydu, sanki sakalsız Finge’i onun yerine koyabilirmiş gibi.

Aynı zamanda, kaderine terk edilmiş bir evin sihirli çekiciliğini tekrar tadabilme şansına sahip olacaktı.

Zaman-uzamsal çizelgenin tanıdığı ek sürede, eve dikkatlice girdiğinde de bunu hissetmişti. Odaları dolaşıp, elbiseleri, ufak sanat nesnelerini, ilginç kutuları ve Noÿs’un tuvalet masasındaki makyaj malzemelerini toplarken de bunu hissetmişti.

Kaderine terk edilmiş bir Gerçekliğin, âdeta gürültünün fiziksel yokluğundan öte, hüzünlü bir sessizliği vardı. Yeni Gerçeklikte buranın ne olacağını kestirmek Harlan için bile mümkün değildi. Banliyöye ait küçük bir kulübe ya da şehrin en işlek caddesindeki bir apartman olabilirdi. Şu anda üzerinde bulunduğu parka benzeyen bu arazi, belki de yabani çalılıklarla kaplı boş bir arazi olacaktı. Neredeyse hiç değişmemesi de muhtemeldi. Ve (Harlan, bu düşünceye temkinli yaklaştı) burada Noÿs’un bir benzeri oturabilir ya da oturmayabilirdi.

Harlan’a göre ev şimdiden bir hayaletti, tam anlamıyla yok olmadan önce bir görünüp bir kaybolan vakitsiz bir görüntüden ibaretti. Ve kendisi için ayrı bir yeri olduğundan, evin yok oluşunu görmenin içini burktuğunu hissetti ve kederlendi.

Beş yolculuk içinde, etrafı kolaçan etmesi sırasında sadece bir kez sessizlik bozulmuştu. O sırada, o Gerçeklik ve Yüzyılın teknolojisinin hizmetkârlara rağbet göstermeyip bir sorunu çözümlemesine şükrederek kilerde bulunuyordu. Hazır yemek konserveleri arasından seçim yaptığını ve bir yolculuk için yeterince aldığına ve Noÿs’un ıssız Bölümün tedarik ettiği doyurucu ancak tekdüze beslenme biçimini kendi gıdalarıyla değiştirmekten keyif duyacağına karar verdiğini hatırladı. Kızın beslenme biçiminin yozlaşmış olduğunu düşünmesinin üstünden fazla bir zaman geçmediğini hatırladığında gürültülü bir kahkaha bile atmıştı.

Kahkahanın tam ortasında bariz bir çarpma sesi duydu. Dondu!

Ses arkasında bir yerden gelmişti ve irkildiği ancak kıpırdamadığı bu anda, ilk olarak daha az tehlikeli görünen bir hırsız ihtimaliyle, ikinci ve daha büyük tehlike olarak ise etrafta araştırmalar yapan bir Sonsuz ihtimalini düşünmüştü.

Bu bir hırsız olamazdı. Zaman-uzamsal çizelgesindeki bütün dönem, ek süre ve hepsi, dikkatle temizlenmiş ve Zamandaki benzerleri arasından, karışıklık yaratabilecek öğelerden yoksun oldukları için seçilmişlerdi. Öte yandan, Noÿs’u soyutlayarak bir mikro-değişikliğe (belki de o kadar mikro olmayan) neden olmuştu.

Kalbi çarparak, kendini dönmeye zorlamıştı. Arkasında duran kapı, sanki duvarla aynı hizaya gelmesi için gereken son milimetreyi aşarak kapanmış gibi gelmişti.

O kapıyı açıp, evi arama isteğini bastırmıştı. Noÿs’un nefis yemekleriyle birlikte Sonsuzluğa döndü ve uzak üstzamana doğru hareket etmeden önce iki tam gün etkileri beklemişti. Herhangi bir şey olmayınca da bu olayı en sonunda aklından çıkarmıştı.

Fakat şimdi, Zamana bu son girişi için gerekli ayarlamaları yaparken, yeniden aklına geldi. Belki de, artık uygulanmasına ramak kalmış olan Değiştirmenin, onu bir av gibi beklediği düşüncesiydi. Daha sonraları bu anı tekrar düşündüğünde, öyle ya da böyle kontrolleri yanlış ayarlamasına sebep olduğuna karar verecekti. Başka bir sebep aklına gelmiyordu.

Yanlış ayarlama hemen göze çarpmadı. Doğru odanın yerini tam olarak belirledi ve Harlan doğrudan Noÿs’un kütüphanesine girdi.

Film kutularının tasarımındaki işçiliği artık hiç de itici bulmadığı göz önüne alındığında, kendisi de yeteri kadar yozlaşmış olmalıydı. Kitap başlıklarının yazım karakterleri çetrefilli telkâri ile birleşerek çekici ama âdeta okunaksız olmuştu. Estetiğin yararlık karşısındaki zaferiydi bu.

Harlan raflardan rastgele birkaç tanesini çekip aldı. Şaşırdı. Birinin başlığı, Zamanlarımızın Sosyal ve Ekonomik Tarihi’ydi.

Her nasılsa, Noÿs’un bu yönüne ilişkin hiçbir fikri yoktu. Kız kesinlikle aptal değildi ama doğrusu böyle ağır eserlerle ilgilenebileceği hiç aklına gelmemişti. Zamanlarımızın Sosyal ve Ekonomik Tarihi adlı şu kitaba bir göz atmak için dayanılmaz bir arzu duyuyordu, fakat kendini tuttu. Çok isterse, bu kitabın bir kopyasını 482.’nin Bölüm kütüphanesinde bulabilirdi. Hiç şüphesiz Finge Sonsuzluğun kayıtları için, aylar öncesinden bu Gerçekliğin bütün kütüphanelerini talan etmişti.

Elindeki filmi ayrı tarafa bıraktı, çabucak diğerlerini gözden geçirip edebiyat ve bazı hafif gözüken edebiyat-dışı kitapları seçti. Bunları ve iki tane de cep ekranı aldı. Hepsini bir sırt çantasına özenle yerleştirdi.

Tam da o anda, bir kere daha, evin içinden gelen bir ses duydu. Bu defa yanılmıyordu. Bu seferki, kaynağını anlayamadığı bir gürültü de değildi. Bir kahkahaydı. Bir erkek kahkahası. Evde yalnız değildi.

Sırt çantasını düşürdüğünü bile fark edemedi. Başını döndüren tek bir an içinde düşünebildiği yegâne şey, yakalandığıydı.

10. YAKALANDIN!

Birdenbire bu kaçınılmaz görünmüştü. En âlâsından dramatik bir ironiydi bu. Zamana son defa girmiş, son bir defa daha Finge’in burnundan makas almış, testiyi kuyuya son defa indirmişti. Ve yakalanmıştı işte.

Kahkahayı atan Finge miydi acaba?

Başka kim onu izleyecek, saklanıp bekleyecek ve sonra da yandaki odada keyiften patlarcasına kahkaha atacaktı?

O hâlde her şey boşa mı gitmişti? Ve her şeyin bittiğine emin olduğu o korkunç anda, yeniden kaçmak ya da bir kez daha Sonsuzluğa sığınmaya teşebbüs etmek aklına bile gelmedi. Finge’le yüzleşecekti.

Gerekirse onu öldürecekti.

Harlan, arkasından kahkaha gelen kapıya doğru adım attı, planlanmış bir cinayetin yumuşak ama kararlı adımlarıyla ilerledi. Otomatik kapı sinyaline hafifçe dokundu ve eliyle açtı. İki santim. Üç. Kapı sessizce hareket etti.

Yan odada duran adamın arkası dönüktü. Boyu da Finge’e göre çok uzundu. Bu gerçek, Harlan’ın içten içe kaynayan zihnine nüfuz etti ve daha fazla ilerlemesine engel oldu.

Sonra iki adamı da kaskatı eden felç hâli yavaşça yok oluyormuş gibi, öteki ağır ağır döndü.

Harlan bu dönüşün tamamlanışına şahit olmadı. Manevi bir gücün son kalan parçasıyla ani bir dehşet patlaması yaşamaktan çekinerek kapıdan geriye doğru kendini attığında, karşısındakinin profili henüz tam olarak belirmemişti. Kapıyı sessizce kapatan Harlan değil, kapının mekanizmasıydı.

Gözleri karardı, körü körüne geriledi. Atmosferle vahşice mücadele ederek nefes alabiliyordu, havayla savaşıyor, onu dışarı itiyordu, kalbi yerinden fırlayacakmış gibi çarpıyordu.

Finge, Twissell ve hatta bütün Meclis üyeleri hep birlikte karşısına çıksa bile böyle dehşete düşmezdi. Onu insanlıktan çıkaran fiziksel bir şeyden duyduğu korku değildi. Daha çok, başına gelen kazanın doğasına ilişkin hemen hemen içgüdüsel sayılabilecek bir tiksintiydi.

Kitap filmlerini yığın hâlinde kucakladı ve iki başarısız girişimden sonra, Sonsuzluğa geçeceği kapıyı yeniden kurmayı başarabildi. Kapıdan geçti, bacakları kendiliğinden hareket ediyordu. Bir şekilde 575.’deki Bölüme gitmeyi başardı ve odasının yolunu tuttu. Yeni yeni değerini anlayabildiği Teknisyenliği onu bir kez daha kurtardı. Karşılaştığı birkaç Sonsuz, onu görünce başlarını öteye çevirip her zaman yaptıkları gibi gözlerini kaçırdılar.

Bu büyük şanstı, çünkü şu anda yüzünde olduğunu düşündüğü kurukafa ifadesini değiştirecek yetenekten ya da yüzüne renk gelmesini sağlayacak güçten yoksundu. Fakat kimse ona bakmadı ve Harlan, bundan dolayı Zamana, Sonsuzluğa ve Kaderin ördüğü bu körlük her neyse ona şükretti.

Noÿs’un evinde karşılaştığı adamın yüzünü tam olarak görememişti, gene de kim olduğunu dehşet verici bir kesinlikle biliyordu.

Harlan evde ilk kez ses duyduğunda gülmekteydi ve kahkahasını bölen ses diğer odada düşürülen ağır bir şeye aitti. İkinci seferde ise, yan odadan bir kahkaha atıldığını duymuş ve bunun üzerine elindeki kitap-filmlerle dolu sırt çantasını yere düşürmüştü. İlk defasında, sese doğru döndüğünde kapının kapandığını görmüştü. İkinci defa ise, yabancı dönerken Harlan kapıyı kapatmıştı.

Karşılaştığı kişi kendisiydi!

Aynı Zaman ve hemen hemen aynı yerde, kendisi ve birkaç fizyogün öncesindeki kendisi neredeyse yüz yüze gelmişlerdi. Kumandaları yanlış ayarlamış, Zamanda zaten kullandığı bir ana kurmuş, böylece Harlan, kendisini, Harlan’ı görmüştü.

* * *

O günden sonra işleriyle uğraşırken, dehşetin gölgesini hep üzerinde hissetti. Kendini korkaklıkla suçluyordu ama bir işe yaramıyordu.

Aslında, o günden sonra işler hep kötüye gitti. Büyük Uçurumun üzerine elini basabilirdi. 482.’ye son bir kez giriş için kapı kontrollerini ayarladığı an kilit noktaydı ve bir şekilde yanlış ayarlamıştı. Ondan beri işler kötüye, hep kötüye gidiyordu.

Bu bunalım dönemindeyken 482.’de Gerçeklik Değiştirmesi de yapılmış ve bunalımını şiddetlendirmişti. Geçen iki hafta içinde, küçük kusurlar içeren üç Gerçeklik Değiştirmesi önerisini ele almıştı ve şimdi bunların arasından birini seçti, gene de harekete geçmek için gerekli gücü bir türlü kendinde bulamıyordu.

Birkaç nedenden dolayı, V-5 seri numaralı Gerçeklik Değiştirmesi 2456-2781’i seçmişti. Üçünün arasında en uzak üstzaman, en ırak olan buydu. Aksaklık gerçekten küçücüktü, ama insan hayatı açısından önem teşkil ediyordu. Öyleyse, Noÿs’un yeni Gerçeklikteki benzerini ufak bir şantaj yoluyla bulmak için 2456.’ya yapılacak tek bir hızlı geziye ihtiyacı vardı.

Fakat cesaretini kıran o son deneyim kendisine ihanet etmişti. Artık ifşa tehdidinin nazikçe kullanımı ona eskisi kadar kolay gelmiyordu. Ve diyelim ki Noÿs’un benzerini bulmuştu, ne olacaktı? Noÿs’u benzerinin yerine hizmetçi, terzi, işçi ya da hangi işi yapıyorsa oraya yerleştirecekti. Kesinlikle. Ya benzere ne olacaktı? Eğer varsa, kocasına? Ailesine? Çocuklarına?

Daha önce bunları hiç düşünmemişti. Düşünmek istememişti. “Hele bir o gün gelsin…” diye kendini avutmuştu.

Fakat artık başka hiçbir şey düşünemiyordu.

Twissell yorgun, sorgulayıcı ve biraz da şaşkın sesiyle onu aradığında odasında böyle büzülmüş ve kendinden nefret ederek oturuyordu.

“Harlan, hasta mısın? Cooper’dan duyduğuma göre epeydir görüşmelere gitmiyormuşsun.”

Harlan yüzündeki ifadeyi yumuşatmaya çalıştı, “Hayır, Bilgisayar Twissell. Biraz yorgunum.”

“Şey, bu affedilmeyecek bir durum değil, oğlum.” Ve gülümseyen yüzündeki ifade kaybolma noktasına kadar geldi. “482.’nin Değiştirmesinin yapıldığını duydun mu?”

Harlan kısaca, “Evet,” diye cevap verdi.

“Finge aradı,” dedi Twissell, “ve Değiştirmenin son derece başarılı olduğunu sana bildirmemi rica etti.”

Harlan omuz silkti, sonra telefon cihazının ekranından Twissell’ın kendisine sertçe baktığını fark etti. Huzursuzlanarak, “Evet, Bilgisayar?” dedi.

“Hepsi bu,” dedi Twissell. Omuzlarına yük bindiren yaşlılıktandı belki, fakat sesi esrarlı bir şekilde hüzünlüydü. “Bir şey söylemek üzere olduğunu sandım.”

“Hayır,” dedi Harlan. “Söyleyecek bir şeyim yok.”

“Peki, o hâlde, yarın sabah açılış saatinde, Hesaplama Odasında görüşürüz, oğlum. Sana anlatacak çok şeyim var.”

“Olur, efendim,” dedi Harlan. Twissell’ın görüntüsünün kaybolduğu ekrana uzun bir süre daha baktı.

Tehdit edildiğini hissetti. Finge, Twissell’ı aramıştı demek? Twissell’ın aktarmadığı neler anlatmıştı acaba?

Fakat zaten böyle bir dış tehdide ihtiyacı vardı. İnsanın kendi ruh hâliyle ilgili bir sorunla uğraşması, içinde bulunduğu bataklığı sopayla dövmesine benziyordu. Finge’le mücadele etmek tamamen bambaşka bir şeydi. Harlan elinin altındaki silahı hatırladı ve günlerdir ilk kez, çok küçük miktarda olsa bile, özgüvene kavuştuğunu hissetti.

* * *

Sanki bir kapı kapanmış ve bir diğeri açılmıştı. Önceden katatonik olduğu ölçüde şimdi hummalı bir faaliyete girişti. 2456.’ya gitti ve Sosyolog Voy’u kendi istekleri doğrultusunda kullandı.

Bunu en mükemmel şekilde başardı. Aradığı bilgiyi elde etti.

Hatta aradığından da fazlasını buldu. Çok daha fazlasını.

Kazandığı özgüven belli ki ödüllendirilmişti. Doğumzamanının çok kullanılan bir deyimi vardı: “Sen ısırgan otunu gerektiğince sıkı kavra; o, düşmanı rahatça ezebileceğin kalın bir sopa hâline gelir.”

Kısacası, yeni Gerçeklikte Noÿs’un bir benzeri yoktu. Kesinlikle yoktu. Yeni toplumda olabilecek en göze çarpmayacak ve en uygun biçimde yerini alabilir veya Sonsuzlukta kalabilirdi. Harlan’ın artık, yasalara karşı geldiği gibi son derece teorik bir olgu haricinde ilişkisinden mahrum kalması için bir sebep yoktu, ki bu sava nasıl karşılık vereceğini de iyi biliyordu.

Bu büyük haberi Noÿs’a ulaştırmak ve bariz başarısızlığı dolayısıyla korkunç şekilde geçirdiği birkaç günden sonra hayal bile edemeyeceği bu başarının mutluluğunu paylaşmak için üstzamana doğru hızla yola çıktı.

Tam o anda bindiği kazan duruverdi.

Yavaşlamamış, düpedüz durmuştu. Uzayın üç boyutunun birinde olsa, bu ani duruş kazanı ezer, metalden yapısını kor bir yumağa çevirir, Harlan’ı da ufalanmış, ıslak ve ezilmiş etten ve kemikten bir yığın hâline getirirdi.

Bu durumda, sadece bulantıyla iki büklüm oldu, içten gelen bir acıyla kıvrandı.

Tekrar görme duyusuna kavuştuğunda, el yordamıyla zamanmetreye yöneldi ve bulanık bir görüşle dik dik baktı. 100.000 yazıyordu.

Her nedense bu onu korkuttu. Çok sıfırlı bir sayıydı.

Hummalı bir şekilde ayarlara doğru baktı. Nerede yanlışlık vardı acaba?

Bu defa daha da çok korktu. Çünkü hatalı hiçbir şey bulamadı. Hareket manivelası yanlışlıkla geri çekilmiş falan değildi. Hâlâ üstzaman sürüşüne kesin olarak ayarlanmış durumdaydı. Kısa devre yoktu. Kadranlı göstergelerin hepsi siyah emniyet sınırı içindeydi. Güç kesintisi de yoktu. Mega-megakulomb enerjinin dengeli tüketimini gösteren ufacık ibre, sakince, tüketim oranının her zamankinden farklı olmadığını gösteriyordu.

O hâlde kazanı durduran neydi?

Yavaşça ve hayli isteksiz bir şekilde hareket koluna uzandı ve elini üzerinde kıvırdı. Boşa aldı ve güç göstergesi üzerindeki ibre sıfıra indi.

Hareket kolunu arkaya ters yöne doğru döndürdü. Güç göstergesi yeniden yükseldi ve zamanmetre bu sefer Yüzyılların çizgisi boyunca altzamana doğru ilerledi.

Altzaman… altzaman… 99.983… 99.972… 99.259.

Harlan kolu yeniden kaldırdı. Yeniden üstzamana. Yavaşça. Çok yavaşça.

Sonra, 99.985… 99.993… 99.997… 99.998… 99.999… 100.000…

Küt! 100.000’i geçemiyordu. Nova Güneş’in gücü, boşu boşuna, akıl almaz bir oranda sessizce tüketiliyordu.

Tekrar altzamana gitti, daha da uzağa. Hızla üstzamana atıldı. Hayır!

Dişleri kenetlenmiş, dudakları gerilmiş, burnundan soluyordu. Kendini, kanlar içinde hapishanenin parmaklıklarına saldıran bir mahkûm gibi hissediyordu.

Bir düzine çarpışmadan sonra durduğunda, kazan kesinlikle 100.000’de sabitti. Buraya kadar, daha uzağa değil.

Kazanı değiştirecekti! (Gerçi bu düşüncesinin bir yararı olacağından umudu yoktu ya.)

100.000. Yüzyılın bomboş sessizliğinde Andrew Harlan kazandan çıktı ve rastgele bir başka kazan şaftı seçti.

Bir dakika sonra, hareket kolu elinde, gözleri burada da geçemediği 100.000 rakamına dik dik bakıyordu.

Öfkeden kuduracaktı! Şimdi! Şu anda! Tam her şey lehine dönmüşken böyle bir felakete uğramak. 482.’ye girerken verdiği yanlış hükmün lanetli anından henüz kurtulamamıştı.

Kolu şiddetle altzamana doğru itti. Sonuna kadar bastırdı ve öyle tuttu. Hiç değilse bir yönde serbest hareket edebiliyordu, yapmak istediği her şeyi yapmakta özgürdü. Noÿs’a ulaşmasını imkânsız hâle getiren bu engel varken, ona daha başka ne yapabilirlerdi ki? Korkacak daha başka ne olabilirdi?

575.’ye gelince çevresine dair daha önce hiç hissetmediği ihtiyatsız bir hiçe saymayla kazandan dışarı atladı. Hiç kimseyle konuşmadan, hiç kimseyle muhatap olmadan, doğruca Bölüm kütüphanesine gitti. Kimsenin onu izleyip izlemediğine dikkat bile etmeden, istediğini aldı. Ne fark ederdi?

Kazana döndü ve tekrar altzamana doğru hareket etti. Ne yapacağını gayet iyi biliyordu. Geçerken, Standart Fizyozamanın günlerini hesaplayan, günleri sayan ve fizyogünün üç çalışma vardiyasını gösteren büyük saate baktı. Şu anda, Finge, kendi özel dairesinde olmalıydı ki bu çok daha iyiydi.

Harlan 482.’ye geldiğinde ateşi yükselmiş gibi hissetti. Ağzı kurumuştu ve pamuk tadı vardı. Göğsü ağrıyordu. Fakat dirseklerinden biriyle sımsıkı bastırarak yan tarafında tuttuğu silahın, gömleğinin altındaki sert kalıbını hissediyordu ve değeri olan tek duygu buydu.

* * *

Asistan Bilgisayar Hobbe Finge başını kaldırıp Harlan’a baktı ve gözlerindeki hayret yavaş yavaş endişeye dönüştü.

Harlan onu bir süre sessizce izleyerek endişenin büyüyüp korkuya dönüşmesini bekledi. Yavaşça dönerek Finge ile ekranlı telefonun arasına girdi.

Finge’in belden yukarısı çıplaktı. Pek kıllı değildi, büyük, âdeta kadınlarınkine benzeyen göğüsleri vardı. Koca göbeği kemerinin üstünden sarkıyordu.

Haysiyetsiz görünüyor, diye düşündü Harlan memnuniyetle, haysiyetsiz ve yavan. Bu çok daha iyi.

Harlan sağ elini gömleğinden içeri soktu ve silahın kabzasını sıkıca kavradı.

“Beni kimse görmedi, Finge, o yüzden kapıya doğru bakmayı bırak. Buraya gelen yok. Bir Teknisyenle uğraştığının farkına varman lazım. Bu ne demektir biliyor musun?”

Sesi anlamsızdı. Finge’in bakışlarındaki endişenin yerini hâlâ korkuya terk etmemiş oluşu onu kızdırdı. Hatta Finge uzanıp gömleğini almış, tek kelime bile etmeden giyinmeye başlamıştı.

Harlan devam etti, “Bir Teknisyen olmanın ayrıcalıklarını biliyor musun, Finge? Sen hiçbir zaman bir Teknisyen olmadın, onun için bilemezsin. Nereye gidersen git, ne yaparsan yap, kimse seni izlemez. Başlarını öte yana çevirir, seni görmemek için o kadar çaba harcarlar ki, bunu gerçekten de başarırlar. Örneğin Bölüm kütüphanesine gidip, kütüphaneci yoğun bir biçimde kayıtlarına dalmış ve hiçbir şey görmeye niyetlenmezken, ilgi uyandırıcı herhangi bir şeyden faydalanabilirim. 482.’nin yerleşim koridorlarında yürüyebilirim, geçmekte olan herkes yolunu değiştirir ve sonra da kimseyi görmediklerine yemin ederler. Bu denli kendiliğinden olur bu işler. Yani anlayacağın, istediğimi yapar, istediğim yere gidebilirim. Bölümün Asistan Bilgisayarının özel dairesine girer, silah zoruyla doğruyu söylemeye zorlayabilirim ve beni durduracak bir kişi çıkmaz.”

Finge ilk defa konuştu, “Ne var senin elinde?”

“Bir silah,” dedi Harlan ve sakladığı yerden çıkardı. “Bunu hatırlıyor musun?” Namlu ağzı bir parça alazlanmıştı ve pürüzsüz metalik bir çıkıntıda sonlanıyordu.

“Beni öldürürsen…” diye söze girdi Finge.

“Seni öldürmeyeceğim,” dedi Harlan. “Son karşılaşmalarımızdan birinde sende bir ateşleyici vardı. Bu ateşleyici değil. 575.’nin eski Gerçekliklerinden birine ait bir buluş. Belki de daha önce hiç görmemişsindir. Gerçeklikten çıkmış. Berbat bir şey. Öldürebilir, fakat düşük kuvvette çalıştığında, sinir sisteminin acıyı algılayan düğümlerini etkinleştiriyor ve felç ediyor. Sinir Kırbacı olarak biliniyor ya da biliniyordu. Çalışıyor. Elimdeki silah tamamen dolu. Bir parmak üzerinde denedim.” Sol elini kaldırıp, kaskatı kalmış küçük parmağını gösterdi. “İnan hiç hoş değildi.”

Finge huzursuzca kıpırdandı. “Zaman aşkına, bütün bunlar ne demek oluyor?”

“100.000.’deki kazan şaftları arasında bir tür engel var. Kaldırılmasını istiyorum.”

“Şaftların arasında engel mi var?”

“Hiç şaşırmış numarası yapma. Dün Twissell’la görüştün. Bugün orada bir engel peyda oldu. Twissell’a ne söylediğini öğrenmek istiyorum. Ne halt karıştırdığınızı ve ne yapmayı planladığınızı öğrenmek istiyorum. Zaman aşkına, Bilgisayar, anlatmazsan bu kırbacı kullanacağım. İnanmazsan, bir dene.”

“Bak şimdi, dinle…” Finge’in dili dolaşıyordu, korku belirtileri göstermeye başlamıştı ve gözü dönmüş bir öfke içindeydi; “gerçeği öğrenmek istiyorsan, gerçek şu. Noÿs ve senin hakkındaki her şeyi biliyoruz.”

Harlan’ın gözleri alevlendi. “Neymiş benimle Noÿs hakkında bildikleriniz?”

“Yaptıklarının yanına kâr kalacağını mı sanmıştın?” Bilgisayar gözlerini sinir kırbacına dikmiş, alnında ter damlacıkları parlamaya başlamıştı. “Zaman aşkına, Gözlem döneminin ardından gösterdiğin hissiyatı ve Gözlem dönemin esnasında yaptıklarını bile bile seni takip etmeyeceğimizi mi sandın? Böyle yapmasam, bir Bilgisayar olarak görevimi yerine getirmemiş olurdum. Noÿs’u Sonsuzluğa getirdiğini biliyoruz. Baştan beri biliyorduk. Gerçeği öğrenmek istedin. İşte gerçek.”

Harlan kendi aptallığına lanet etti. “Biliyor muydunuz?”

“Evet. Onu Gizli Yüzyıllara getirdiğini biliyoruz. 482.’ye her girişinde, ona konfor sağlamak için gerekli şeyler aldığını biliyoruz; ahmakça davranarak, Sonsuz yeminini tamamen unuttuğunu da.”

“Madem öyle, neden engel olmadınız?” Harlan kendi aşağılanışının telvesini tadıyordu.

“Hâlâ gerçeği istiyor musun?” Finge aniden parladı, Harlan’ın hüsrana gömülmesiyle orantılı olarak cesaret kazanıyordu.

“Devam et.”

“Öyleyse, baştan beri sana iyi bir Sonsuz gözüyle bakmadığımı söyleyeyim. Belki parlak bir Gözlemci ve olaylara egemen bir Teknisyen olabilirdin ama bir Sonsuz asla. Şu son işte, seni buraya getirdiğim zaman, belirsiz bir nedenden ötürü sana değer veren Twissell’a bunu kanıtlamak istiyordum. Yalnızca kızın, Noÿs’un şahsında o toplumu değil, aynı zamanda seni de deniyordum. Ve beni haklı çıkararak, bir sürü hata yaptın. Şimdi o silahı, kırbaç mı her neyse onu bırak ve defol git.”

“Ve bir defasında odama gelip,” dedi Harlan zorlukla nefes alarak, korumaya çalıştığı itibarını, zihni ile ruhu sol elinin kırbaçlanmış küçük parmağı kadar kaskatı ve hissizmiş gibi, yitirdiğini hissediyordu, “sonradan yapacaklarım için beni kışkırttın.”

“Evet, öyle oldu. Deyim yerindeyse, seni ayarttım. Her şeyi bütün çıplaklığıyla anlattım, Noÿs’u sadece o hâldeki mevcut Gerçeklikte elinde tutabileceğini söyledim. Sen de bir Sonsuz gibi değil, sümüklü bir bebek gibi davrandın. Senden de bunu bekliyordum zaten.”

“Şimdi de olsa aynısını yaparım,” dedi Harlan boğuk bir sesle, “ve madem her şey açığa çıktı, kaybedecek hiçbir şeyim olmadığını anlamışsmdır.” Silahı Finge’in tombul göbeğine doğrulttu, sıkılmış dişler ve bembeyaz dudakları arasından konuştu. “Noÿs’a ne oldu?”

“Hiçbir fikrim yok.”

“Palavra atma. Noÿs’a ne oldu?”

“Bilmediğimi söyledim.”

Harlan’ın silahı tutan eli kasıldı, alçak bir sesle, “Önce bacağın. Epey acıyacak.”

“Zaman hatırına, dinle. Dur!”

“Evet. Ne oldu ona?”

“Hayır, dinle. Bak şimdiye kadar yaptıkların, yalnızca disiplini bozucu hareketler olarak nitelendirebilir. Gerçeklik etkilenmedi. Bunu kontrol ettim. Yalnızca rütben indirilecek, o kadar. Eğer beni öldürürsen ya da öldürme kastıyla yaralarsan, amirine saldırmış olursun. Cezası ölümdür.”

Harlan tehdidin abesliği karşısında gülümsemekten kendini alamadı. Bütün olup bitenlerden sonra ölüm, kesinlik ve yalınlık içinde eşi benzeri bulunmayan bir kurtuluş yolu olabilirdi.

Finge bu gülümsemeyi başka şeye yordu. Aceleyle “Sen hiç görmedin diye, Sonsuzlukta ölüm cezası yok sanma. Biz var olduğunu biliyoruz, biz, Bilgisayarlar. Hatta infazlar bile gerçekleşmiştir. Bu çok basit. Her Gerçeklikte bedenlerin bulunamadığı ölümcül kazalar vardır. Roketler havada patlar, uzay gemileri okyanusa gömülür ya da dağlara çarpıp toz olurlar. Katil, ölümcül akıbetlerinden birkaç dakika ya da birkaç saniye önce bu araçlardan birine konulabilir. Sence şu yaptığın buna değer mi?” dedi.

Harlan kıpırdandı. “Eğer kurtulma umuduyla ötüp duruyorsan, bir işe yaramaz. Sana şunu söyleyeyim: cezadan korkmuyorum. Dahası, Noÿs’a sahip olmayı aklıma koydum. Onu şimdi istiyorum. Şu andaki Gerçeklikte mevcut değil. Benzeri de yok. Resmî ilişki kurabilmemize engel olacak herhangi bir şey göremiyorum.”

“Bir Teknisyen için kurallara aykırıdır…”

“Ona Bütünzamanlar Meclisi karar verecek,” dedi Harlan ve gururu en sonunda bir hamle yaptı. “Olumsuz bir karar çıkmasından da hiç korkmuyorum, tıpkı seni öldürmekten korkmadığım gibi. Ben basit bir Teknisyen değilim.”

“Twissell’ın Teknisyeni olduğun için mi?” Şimdi Finge’in ter içinde kalmış yuvarlak yüzünde, nefret mi, zafer mi, yoksa her iki duygunun karışımı mı olduğu pek anlaşılamayan bir ifade vardı.

“Ondan çok daha önemli sebeplerden ötürü. Ve şimdi…”

Acımasız bir kararlılıkla silahın düğmesine bastırmaya başladı.

“Madem öyle, Meclis’e git,” diye bağırdı Finge, “Bütünzamanlar Meclisi’ne; onlar biliyor. Madem sen bu kadar önemli bir adamsın…” Daha fazla konuşamadı, nefes nefese kalmıştı.

Harlan’ın parmağı tereddütle durdu. “Ne?”

“Böyle bir konuda tek başıma mı hareket edecektim? Değiştirmenin zamanına denk getirerek, her şeyi Meclis’e rapor ettim. İşte! İşte kopyaları.”

“Dur, kımıldama.”

Fakat Finge bu emre uymadı. Bir ruh tarafından ele geçirilmişçesine fırladı ve dosyalarına ulaştı. Bir eliyle söz konusu kaydın şifre birleşimini tespit ediyor, diğeriyle de bunu dosyaya işliyordu. Bant gümüşi renkte bir yılan gibi kıvrılarak makineden çıkmaya başladı. Üzerindeki noktaların örüntüsü çıplak gözle bile görülebiliyordu.

“Seslendirelim istersen?” dedi Finge. Sonra da cevabı beklemeden bandı seslendiriciye sokuverdi.

Harlan dinledi, buz kesmişti. Yeterince açıktı. Finge her şeyi rapor etmişti. Harlan’ın kazan şaftlarındaki her hareketi ayrıntılarıyla anlatılıyordu. Harlan’ın raporun hazırlandığı ana kadar hatırladığı hiçbir şeyi atlamamıştı.

Rapor sona erdiğinde Finge bağırdı: “Şimdi git bakalım Meclis’e. Ben zamana engel falan koymadım. Nasıl yapıldığını da bilmiyorum. Meclis’tekilerin konuyla ilgilenmediklerini de sanma. Dün Twissell’la görüştüğümü söyledin. Haklısın. Ama arayan ben değildim, o beni aradı. Onun için git; Twissell’a sor. Nasıl önemli bir Teknisyen olduğunu onlara anlat. Ve beni vuracaksan da vur, sonra da Zamanın dibine kadar yolun var.”

Harlan Bilgisayarın sesindeki mutluluğun farkındaydı. Nöronik kırbaçlamaya maruz kalsa bile hesap defterinin kâr hanesinde bulunacak kadar galip olduğunu düşündüğü apaçık ortadaydı.

Neden? Harlan’ı ezmek niye onu bu kadar mutlu ediyordu? Noÿs için duyduğu kıskançlık bu kadar yoğun bir tutku muydu?

Harlan zihnindeki soruları daha söze dökmeden bütün konu, Finge ve diğer her şey, birden anlamsız göründü.

Silahı cebine koydu, kapıdan dışarı fırladı ve en yakın kazan şaftına yöneldi.

Öyleyse Meclis’in marifetiydi bu, ya da en azından Twissell’ın. Hiçbirinden korkmuyordu, hep birlikte karşısına çıksalar bile fark etmezdi.

Bu son inanılmaz ayın geçen her günüyle birlikte, kendisinin vazgeçilmezliğine olan inancı biraz daha güçlenmişti. Meclis, Bütünzamanlar Meclisi’nin ta kendisi bile, tüm Sonsuzluğun varlığına karşı bir kızın takas edilmesi durumunda seçme şansına sahip olamazdı.

11. BAŞLANAN YER

Teknisyen Andrew Harlan, 575.’ye aceleyle girdiğinde gece vardiyasının başlamış olduğunu fark edince şaşırdı. Kazan şaftlarının birinden ötekine mekik dokurken fizyosaatlerin nasıl geçtiğini anlayamamıştı. İş başında olan gecenin zayıflayan kuvvetine has bir belirti olan loş koridorlara boş boş baktı.

Fakat öfkenin pençesindeki Harlan, amaçsızca bakınmaya fazla zaman ayırmadı. Özel daireler tarafına yöneldi. Bilgisayar Katında bulunan Twissell’ın odasına gidiyordu ve aynı Finge’e giderken olduğu gibi, görülmekten ya da durdurulmaktan yana bir korkusu yoktu.

Twissell’ın kapısının (üzerindeki isim levhası, bu gerçeği açık ve kakmalı yazım karakteriyle beyan ediyordu) önünde durduğunda, nöronik kırbaç dirseğine değecek şekilde yerinde duruyordu.

Harlan kapıdaki sinyali aceleyle vızıltılı zil seviyesinde harekete geçirdi. Nemli bir avuçla elektrik kontağına kısa devre yaptırdı ve sesin devamlı olmasını mümkün kıldı. Sesin yankılanışını belli belirsiz duyabiliyordu.

Arkasından gelen hafif ayak sesini umursamadı. Nasıl olsa gelen her kimse, ona bakmaya bile cesaret edemeyecekti. (Ah, gül-kırmızısı Teknisyen arması!)

Fakat ayak sesleri durdu. Bir ses, “Teknisyen Harlan?” diye sordu.

Harlan hızla döndü. Bu, Bölüme nispeten yeni gelmiş bir Kıdemsiz Bilgisayardı. Harlan içten içe kudurdu.

Burası 482.’ye benzemezdi. O burada yalnızca basit bir Teknisyen değil, Twissell’ın özel Teknisyeniydi ve genç Bilgisayarlar, yüce Twissell’a yaranmaya can attıkları için, Teknisyenine asgari nezaketi göstermek zorunda olduklarını düşünürlerdi.

Bilgisayar, “Kıdemli Bilgisayar Twissell’ı mı görmek istiyorsunuz?”

Harlan yerinde duramıyordu. “Evet, efendim,” dedi. (Salak herif! Bir adamın kapısının önündeki zili çalıp duran birinin amacı ne olabilirdi? Kazana binmek mi?)

“Korkarım göremezsiniz,” dedi Bilgisayar.

“Kendilerini uyandırmaya değecek kadar önemli ama.”

“Olabilir,” dedi öteki, “ama kendileri dışzamanda. 575.’de değiller.”

“Tam olarak ne zamanda acaba?” diye sordu Harlan sabırsızca.

Bilgisayarın bakışları şimdi kibir doluydu. “Bilemem.”

Harlan, “Ama sabah ilk iş olarak onunla önemli bir görüşmem var,” dedi.

“Öyle mi,” dedi Bilgisayar ve bu düşünce karşısında adamın açıkça eğlendiğini gören Harlan bocaladı.

Bilgisayar konuşmayı sürdürdü, hatta şimdi gülümsüyordu. “Biraz fazla erkencisiniz.”

“Fakat onu görmek zorundayım.”

“Şüphesiz, sabaha burada olacaktır.” Gülümseme büyüdü.

“Ama…”

Bilgisayar, giysiler de dâhil, her türlü temastan özenle kaçınarak Harlan’ın yanından geçip gitti.

Harlan önce yumruklarını sıktı, sonra açtı. Umutsuzluk içinde, uzaklaşan Bilgisayarın arkasından baktı. Ancak yapacak bir şey olmadığından odasına doğru yavaşça yürüdü, etrafındakilerin tam olarak farkında olmadan.

* * *

Harlan kesik kesik uyudu. Kendisine uyuması gerektiğini telkin etti. Zorla sakinleşmeye çalıştı ve tabii ki bunu başaramadı. Uyku zamanı beyhude düşüncelerin birbirini izlemesinden ibaretti.

Her şeyden evvel Noÿs vardı.

Ona zarar verecek bir şey yapmaya cesaret edemezler, diye düşündü heyecanla. İlk olarak Gerçeklikte meydana getirebileceği değişikliği hesaplamadan, onu Zamana geri gönderemezlerdi ki bu da günler, belki de haftalar sürerdi. Diğer bir seçenek, Finge’in Harlan’ı tehdit ederken anlattığı yolla kızı izi bulunamaz bir kaza içine yerleştirmekti.

Buna ciddi bir gözle bakmadı. Bu kadar sert bir yol seçmelerine gerek yoktu. Ayrıca, bunu yaparak Harlan’ın nefretini kazanma riskini göze almaları gerekecekti. (Karanlık yatak odasının sessizliğinde ve bu yarı uyku hâlinde insanın aklına aşırı derecede garip şeyler gelebiliyordu. Harlan, Bütünzamanlar Meclisi’nin, bir Teknisyenin nefretini kazanma riskini göze alamayacağı hakkındaki fikrini çok garip bulmuyordu.)

Elbette, esaret altına alman bir kadının bazı yararlar sağlayacağını düşünmek de mümkündü. Sefahate düşkün bir Gerçeklikten gelen, güzel bir kadın.

Her ne kadar sıklıkla geri dönerse dönsün, Harlan bu düşünceyi kararlılıkla kovaladı. Aynı anda hem ölümden daha olası hem de ölümden daha akla hayale sığmazdı ve bunu kabul edemiyordu.

Twissell’ı düşündü.

İhtiyar 575.’de değildi. Uykuda olması gereken bu saatlerde nereye gitmişti acaba? Onun yaşında biri uykusundan feragat edemezdi. Harlan bu sorunun cevabını biliyordu. Meclis müzakereleri sürüyor olmalıydı. Harlan hakkında. Noÿs hakkında. Kimsenin bir türlü dokunmaya cesaret edemediği bu vazgeçilmez Teknisyenle ne yapacakları hakkında.

Harlan’ın dudakları gerildi. Finge, Harlan’ın o geceki saldırısını rapor etmiş olsa bile bu, düşüncelerini az da olsa etkilemezdi. İşlediği suçlar bununla daha da kötü hâle gelemezdi. Bu olay, Harlan’ın vazgeçilmezliğini azaltmazdı.

Ve Harlan, Finge’in kendisini hiçbir şekilde rapor etmeyeceğinden emindi. Bir Teknisyenin önünde yaltaklanmaya zorlandığını itiraf etmek, bir Asistan Bilgisayarı rezil bir duruma düşürürdü ve Finge’in bunu tercih edeceğini zannetmiyordu.

Çoktandır yapmadığı bir şeyi yaptı ve Teknisyenleri bir topluluk olarak düşündü. Twissell’ın adamı ve Yarı-Eğitmen olarak kural dışı bir konuma sahip olduğundan, diğer Teknisyenlerle arasına mesafe girmişti. Fakat böyle olmasa da, Teknisyenler zaten dayanışmadan yoksundu. Niye böyle oluyordu acaba?

575. ya da 482.’de diğer bir Teknisyenle nadiren görüşmek veya konuşmak zorunda mıydı? Birbirlerinden bile kaçınmak zorunda mıydılar? Diğerlerinin batıl inançları yüzünden maruz kaldıkları durumu kabullenmiş gibi davranmaya mecbur muydular?

Zihninde, Noÿs ile ilgili olarak Meclisi şimdiden kendisine bazı imtiyazlar tanımaya zorlamıştı ve şimdi de daha başka taleplerde bulunuyordu. Teknisyenlere kendilerine ait bir örgüt kurma hakkı tanınmalı, düzenli toplantılar yapılmalı, başkalarından arkadaşlık ve iyi muamele görmeleri sağlanmalıydı.

En sonunda derin bir uykuya dalmadan önce, kendisini, yanı başında Noÿs ile birlikte, toplumsal devrimci bir kahraman olarak görmüştü…

* * *

Kapıdaki sinyalin sesiyle uyandı. Kısık bir sesle sabırsızca çalıyordu. Yatağın başucundaki küçük saate bakabilecek kadar düşüncelerini topladı ve içten içe homurdandı.

Zaman Baba! Bütün olanlardan sonra, nasıl bu kadar çok uyuyabilmişti.

Yattığı yerden bir düğmeye uzandı ve kapının üstündeki ekran saydamlaştı. Adamı tanıyamadı, fakat adam yetki sahibi birini andırıyordu.

Kapıyı açtı ve üniformasında İdari İşlerin turuncu arması bulunan adam içeri girdi.

“Teknisyen Andrew Harlan?”

“Evet, İdareci. Ne istiyorsun?”

İdareci, yöneltilen sorunun sert ve kavgacı anlamını önemsememiş gibi davrandı. “Kıdemli Bilgisayar Twissell’la bir randevunuz var mıydı?”

“Eee, ne olmuş?”

“Geciktiğinizi bildirmeye geldim.”

Harlan adama dik dik baktı. “Ne demek oluyor bu? Sen 575.’den değilsin, değil mi?”

“Benim görev yerim 222.’de,” diye duygusuz bir biçimde yanıtladı. “Adım, Asistan İdareci Arbut Lemm. Randevulardan sorumluyum ve telefon ekranından gelen resmî bildirilerin ihmal edilmesinden kaynaklanan yersiz kargaşayı önlemeye çalışıyorum.”

“Ne randevusu? Ne kargaşası? Bütün bunlar ne demek oluyor? Dinle, Twissell’la daha önce de birçok görüşme yaptım. Kendisi benim amirimdir. Kargaşa falan söz konusu değil.”

Adamın şimdiye kadar kasıtlı olarak koruduğu ifadesiz yüzünden, bir an için şaşkın bir bakış geçti: “Haberiniz yok mu?”

“Neden?”

“Bütünzamanlar Meclisi’nin, burada, 575.’de bir alt komite toplantısı yaptığından. Saatlerdir herkes bunu konuşuyor.”

“Ve beni mi görmek istiyorlar?” Harlan bu soruyu sorduktan sonra düşündü: Tabii beni görmek isterler. Bu toplantı benden başka ne hakkında olabilir ki?

Şimdi, dün akşam Twissell’ın odasının önünde karşılaştığı Bilgisayarın neden keyifli olduğunu daha iyi anlıyordu. Bilgisayar, kararlaştırılmış bu komite toplantısından haberdardı ve o saatte bir Teknisyenin Twissell’ı görebilmek için çırpınması, onu epey eğlendirmiş olmalıydı. Harlan içi burkularak, çok komik, diye düşündü.

İdareci, “Ben verilen emirleri yerine getiriyorum. Başka bir şeyden haberim yok,” dedi. Sonra merakını yenemeyerek sordu, “Sizin bundan haberiniz yok muydu?”

“Teknisyenler,” dedi Harlan, alaycı bir ifadeyle, “kabukları içinde yaşarlar.”

* * *

Twissell haricinde beş kişi daha! Hepsi de Kıdemli Bilgisayar rütbesine sahiptiler ve aralarında otuz beş yıldan daha az süredir Sonsuz olan yoktu.

Altı hafta önce olsa, Harlan böyle bir grupla birlikte yemeğe oturmanın onurundan şaşkına döner, temsil ettikleri güç ve sorumluluklar karışımı karşısında dili tutulurdu. Hepsi de gerçek boyutlarının en az iki katı görünürdü ona.

Fakat şimdi, karşısındakiler onun muhalifleri, hatta daha kötüsü, yargıçlarıydılar. Etki altında kalınacak zaman değildi. Bir strateji hazırlamak zorundaydı.

Noÿs’u bildiklerini bildiğinden haberleri olmayabilirdi. Finge son karşılaşmalarını anlatmadıysa nereden bileceklerdi. Ne var ki, gündüz gözüyle düşününce, Finge’in bir Teknisyen tarafından aşağılanıp korkutulduğu gerçeğini herkese açıklayacak türde bir adam olmadığından her zamankinden daha çok emin oldu.

O hâlde, şimdilik bu olası avantajı iyi kullanabilmek için, ilk onların harekete geçmesini, asıl muharebe başlamadan önce ilk cümleyi onların söylemesini beklemek Harlan’a daha makul gözüktü.

Hiç aceleleri yokmuş gibi davranıyorlardı. Aşırı yemek içmekten sakındıkları öğle yemeği sırasında, sanki yumuşak püskürtücülerden bir güç düzleminin karşısında kolları bacakları açılmış bir şekilde duran ilginç bir tiple karşılaşmış gibi ona uysallıkla bakıyorlardı. Harlan da çaresizlik içinde onlara bakıyordu.

Hepsini şöhretlerinden ve fizyoaylık uyum sağlama filmlerindeki üç boyutlu reprodüksiyonlarından tanıyordu. Bu filmler, Sonsuzluğun çeşitli Bölümleri arasında eş güdüm sağlıyordu ve Gözlemcilerden başlayarak tüm Sonsuzlar tarafından izlenmeleri şart koşuluyordu.

Tabii ki, ilgisini en çok kel kafalı (kaşları ve kirpikleri bile yoktu) August Sennor çekmişti. Öncelikle, çıplak göz kapakları ve alnıyla tezat oluşturan parlak siyah gözlerinin tuhaf görünüşü, yüz yüze olunca, üç boyutlu filmlerde gözüktüğünden dikkat çekici derecede fazlaydı. İkincisi, bu adam ve Twissell’ın geçmişte yaşadıkları fikir ayrılıklarını da biliyordu. Son olarak, Sennor Harlan’ı yalnızca izlemekle yetinmiyordu. Sert bir biçimde, sorular yağdırıyordu.

Sorularının çoğu, cevaplandırılacak cinsten şeyler değildi. “Seni İlkel tarihle ilgilenmeye iten neydi, genç adam?” “Bu tür şeyleri çalışmaya değer mi sence, delikanlı?” gibi sorular.

En sonunda, koltuğuna rahatça yerleşti. Tabağını sakin bir hareketle imha kabına doğru itti ve küt parmaklarını önünde birleştirdi. (Harlan elinin tersinde bile hiç kıl olmadığını fark etti.)

“Hep merak ettiğim bir şey var. Belki sen bana yardımcı olabilirsin,” dedi Sennor.

Harlan düşündü: Tamamdır, buraya kadarmış.

Yüksek perdeden bir sesle, “Bildiğim bir şeyse, efendim.”

“Sonsuzlukta bulunan bazılarımız… hepimiz ya da yeterince büyük bir çoğunluğumuz diyemeyeceğim” (diğerleri daha dikkatli dinlemek için ona sokulurken, Twissell’ın yorgun yüzüne hızlı bir bakış fırlattı) “fakat bazıları, her nasılsa, Zaman felsefesiyle ilgileniyor. Belki ne demek istediğimi anlıyorsun.”

“Zaman yolculuğunun paradoksları mı efendim?”

“Eee, melodramatik bir hava vermek istersen, evet. Fakat tam anlamıyla böyle değil. Gerçekliğin hakiki mahiyeti sorunu var, Gerçeklik Değiştirmeleri yapılırken kütle enerjisinin korunması sorunu ve buna benzer şeyler. Şimdi, Sonsuzlukta yaşayan bizler, Zaman yolculuğuyla ilgili gerçekleri bildiğimizden bu tip şeylerin değerlendirilmesinde etki altında kalmış oluyoruz. Ama senin İlkeldeki yaratıkların Zaman yolculuğuna dair hiçbir şey bilmiyordu. Bu konuda onların düşünce tarzı nedir?”

Twissell’ın dudaklarından çıkan fısıltı masayı dolaştı. “Tuzak!” Fakat Sennor aldırmadı. “Soruma cevap verir misin, Teknisyen?”

“İlkellerin Zamanda yolculuğa ilişkin neredeyse hiçbir düşünceleri yok, efendim.”

“Böyle bir şeyin mümkün olabileceğini düşünmüyorlar yani?”

“Sanırım öyle.”

“Hayal bile edemiyorlar mı?”

“Şey, buna gelince,” dedi Harlan tereddütle, “sanırım bazı kaçış edebiyatı türlerinde çeşitli yorumlar var. Bu kitapları pek iyi bilmiyorum, fakat tekrarlanan bir temanın, Zamanda geri dönerek dedesini henüz bir çocukken öldüren biriyle ilgili olduğunu sanıyorum.”

Sennor memnun gözüküyordu. “Harika! Harika! Neticede, değişmeyen bir Gerçeklik varsayarsak, bu en azından Zamanda yolculuğun temel paradoksunun ifadesidir. Şimdi, senin şu İlkeller, söylemeye cüret edersem, değişmez Gerçeklikten başka bir şeyi kabul etmiyor. Doğru mu?”

Harlan cevap vermeden önce bekledi. Bu sohbetin nereye varacağını ya da Sennor’un perde arkasındaki amacını anlayamıyordu ve bu da sinirlerini bozmuştu. “Bu konuyu tam olarak cevap verebilecek kadar iyi bilmiyorum, efendim. Sanırım alternatif zaman yolları ve varoluş düzlemlerine ilişkin bazı yorumlar var olmuş olabilir. Bilmiyorum.”

Sennor alt dudağını sarkıttı. “Yanıldığından eminim. Karşılaşmış olabileceğin belirsizliklere kendi bilgini tatbik etmekten dolayı yanılmış olabilirsin. Hayır, tam anlamıyla bir Zaman yolculuğu deneyimi yaşamadan, insan beyni Gerçekliğin felsefi inceliğini kavrayamaz. Örneğin, Gerçeklik neden eylemsizlik içerir? Böyle olduğunu biliyoruz. Bir Değiştirmenin, gerçek bir Değiştirmenin etkili olması için, akışındaki herhangi bir değişimin belli bir büyüklüğe erişmesi gerekir. O zaman bile, Gerçeklik özgün hâline doğru akma eğilimindedir.

“Örneğin, burada, 575.’de bir Değiştirme yaptığımızı düşünelim. Gerçeklik, artan etkilerle belki 600.’ye kadar değişecektir. Belki de 650.’ye kadar gitgide azalan etkilerle değişmeye devam edecektir. Fakat ondan sonra, Gerçeklik değişmeyecektir. Bunun böyle olduğunu hepimiz biliyoruz, fakat neden böyle olduğunu bilen biri var mı? Sezgisel mantık, yapılacak herhangi bir Gerçeklik Değiştirmesinin etkilerinin, Yüzyıllar geçerken sınırsızca artabileceğini önerir, fakat öyle olmuyor işte.

“Bir başka açıdan bakalım. Bildiğim kadarıyla, Teknisyen Harlan, herhangi bir durum için Gerekli Asgari Değişiklik seçiminde rakipsizmiş. İddiaya girerim, bu seçimi neye göre yaptığını somut bir biçimde açıklayamaz.

“Şu İlkellerin ne kadar zavallı olduğunu bir düşünün. Kendi dedesini öldüren bir adam hakkında endişeleniyorlar, çünkü Gerçeklikle ilgili hiçbir şey bilmiyorlar. Daha olabilir gibi görünen, daha kolay çözümlenebilecek bir durumu ele alalım ve bir insanın, Zaman yolculuğu esnasında kendisiyle karşılaştığını…”

Harlan sertçe, “Kendisiyle karşılaşan bir insana ne olmuş?” dedi.

Harlan’ın bir Bilgisayarın sözünü kesmesi zaten yanlış bir davranıştı. Ses tonu da tuz biber ekmiş ve bir skandal yaratmıştı. Bütün gözler ayıplayan bakışlarla Teknisyene çevrildi.

Sennor burnundan soluyordu, ama sayısız güçlüklere rağmen yine de nezaketi bozmamaya kararlı bir insanın kendisini zorladığını belirten ses tonuyla konuşmasını sürdürdü. Yöneltilen nezaketsiz soruya doğrudan cevap verdiğini belli etmekten kaçınarak, kaldığı yerden devam etti. “Ve böyle bir durumda neler olabileceğini dört alt bölümde düşünelim. Fizyozaman içinde daha evvel olan adama A, sonrakine de B diyelim. Birinci alt bölümde A ve B birbirlerini görmeyebilirler ya da birbirlerini önemli bir biçimde etkileyecek herhangi bir şey yapmazlar. Bu durumda, gerçek anlamda karşılaşmamışlardır ve bu olasılığı önemsiz sayarak eleyebiliriz.

“Ya da sonraki birey B, A’yı görmüş olabilir, fakat A onu görmemiştir. Bu olasılıkla da ciddi sonuçlar meydana gelmeyeceğini kabul edebiliriz. B, A’yı kendisinin zaten bildiği bir konumda ve hareket esnasında görmüştür. Yeni bir şey mevzu bahis değildir.

“Üçüncü ve dördüncü olasılıklarda A, B’yi görebilir ama B, A’yı görmez ve A ve B birbirlerini görür. Her iki olasılıkta önemli olan nokta, A’nın B’yi görüşüdür; burada bir insan, fiziki mevcudiyetinin daha önceki bir halindeyken, kendisini sonraki hâliyle görmektedir. Düşünün ki A, B hâlindeki yaşına gelebileceğini öğrenmektedir. Tanık olduğu hareketi yapabilecek kadar yaşayacağını bilmektedir. Şimdi, kendi geleceğini en ufak ayrıntısında olsa bile bilen biri, bu bilgiden yola çıkıp geleceğini değiştirebilir. Bu durumda Gerçeklik, A ve B’nin karşılaşmayacağı ya da en azından A’nın B’yi görmesine engel olunacak biçimde değiştirilmelidir. Bir Gerçeklikte gerçek dışına çevrilmiş hiçbir şey fark edilemeyeceğinden, A ve B’nin karşılaşmamış olduğu söylenebilir. Aynı şekilde, Zaman yolculuğunun her paradoksunda, Gerçeklik değişerek paradokstan kaçınılır ve Zaman yolculuğunda paradoks olmadığı ve olamayacağı sonucuna varırız.”

Sennor yaptığı açıklamalardan ve kendinden memnun gözüküyordu, fakat Twissell ayağa kalktı.

“Üzgünüm, beyler, süremiz doldu.”

Yemek, Harlan’ın düşünebileceğinden çok daha ani bir şekilde sona ermişti. Beş alt komite üyesi başlarıyla selamlayarak çıktılar. Merak ettikleri şeyleri öğrenmiş, tatmin olmuşa benziyorlardı. İçlerinden yalnızca Sennor, baş selamına ek olarak elini uzattı ve boğuk bir sesle, “İyi günler, genç adam,” dedi.

Harlan, karmakarışık hislerle arkalarından bakakaldı. Bu yemeğin amacı neydi acaba? En önemlisi, kendileriyle karşılaşan adamlara değinilmesinin amacı neydi? Noÿs’tan hiç bahsetmemişlerdi. Yoksa yalnızca onu mu incelemek istemişlerdi? Tepeden tırnağa inceleyip, sonra da Twissell’ın kararına mı terk etmişlerdi?

Twissell, artık üzerinde sofra takımları ve yiyeceklerin bulunmadığı masaya döndü. Şimdi Harlan’la yalnızdılar ve âdeta bu mahremiyeti simgelemesine, Twissell eline yeni bir sigara aldı.

“Şimdi biraz da işimize bakalım, Harlan. Yapacak bir sürü şey var.”

Fakat Harlan artık daha fazla bekleyemeyecekti, bekleyemedi. Mırıldanır gibi konuştu, “Herhangi bir işe başlamadan önce, size söylemem gereken bir şey var.”

Twissell şaşırmış görünüyordu. Yorgun gözlerini saran yüzünün bütün derisi buruştu ve düşünceli bir tavırla sigarasının küllü kısmını bir kaba bastırıp ezdi.

“İstiyorsan konuş, ama önce otur, otur oğlum.”

Teknisyen Andrew Harlan oturmadı. Cümlelerin kaynayıp karışarak tutarsızlaşmasına zorla engel olurcasına dişlerinin arasında eziyor, konuşurken bir yandan da masa boyunca uzun adımlarla gidip geliyordu. Kıdemli Bilgisayar Laban Twissell’ın iyice olgunlaşmış, sapsarı bir elmaya benzeyen başı bir o tarafa bir bu tarafa dönerek Harlan’ın sinirli hareketlerini izliyordu.

“Haftalardır matematik tarihiyle ilgili filmleri inceliyorum. 575.’nin farklı Gerçekliklerinden kitapları. Gerçeklikleri boş verin. Matematik değişmiyor. Gelişiminde izlediği sıra da değişmiyor. Gerçekliklerle istediğiniz kadar oynayın, Matematiğin tarihi aynı kalıyor. Değişen yalnızca Matematikçiler; buluşları değiştirmişler fakat sonuçları… Neyse, bu konuda kafamda çok şey var. Bu söylediklerim sizin için bir anlam ifade ediyor mu?”

Twissell kaşlarını çattı, “Bir Teknisyen için garip bir uğraş gibi geldi bana.”

“Fakat ben yalnızca basit bir Teknisyen değilim. Bunu biliyorsunuz.”

“Devam et,” dedi Twissell ve kolundaki zamanparçasına baktı. Parmakları arasındaki sigarayla alışılmamış, sinirli bir tavırla oynuyordu.

“24. Yüzyılda yaşamış Vikkor Mallansohn adlı bir adam vardı. Biliyorsunuz bu zaman dilimi İlkel çağın bir parçasıdır. Bu adamın özelliği, bir Zaman Alanını başarıyla kurabilen ilk insan oluşudur. Elbette bu Sonsuzluğu da yarattığı anlamına gelir, çünkü Sonsuzluk, olağan Zamanda kısa devre yapan ve olağan Zamanın sınırlamalarından bağımsız olan kocaman bir Zaman Alanıdır.”

“Bunlar sana henüz bir Çırakken öğretilmiş şeyler, oğlum.”

“Fakat 24. Yüzyılda Vikkor Mallansohn’un Zaman Alanını bulmasına olanak olmadığı öğretilmemişti. Hiç kimse bulamazdı. Gerekli matematiksel temeli yoktu ki. Lefebvre’in temel denklemleri henüz yoktu; Jan Verdeer’in 27. Yüzyıldaki araştırmalarından önce olamazdı da.”

Kıdemli Bilgisayar Twissell’ın bütün şaşkınlığının belirtisi olabilecek bir şey varsa, o da sigarasının elinden düşmesiydi. Şu anda da sigarasını elinden düşürmüştü. Hatta yüzündeki gülümseme de gitmişti.

“Sana Lefebvre denklemlerini öğrettiler mi, oğlum?”

“Hayır. Ve anladığımı da söyleyemem. Ama Zaman Alanı için gerekli olduklarını biliyorum. Bunu öğrendim. Ve bu denklemler 27. Yüzyıla kadar da keşfedilmemişti. Bunu da biliyorum.”

Twissell sigarasını almak için eğildi ve sigaraya kuşkulu bir şekilde baktı. “Ya Mallansohn matematiksel dayanaklarından habersiz olarak, Zaman Alanına tesadüf ettiyse? Ya bu yalnızca deneyimsel bir buluşsa? Buna benzer şeylere sık sık rastlanıyor.”

“Bunu da düşündüm. Ancak, Alan keşfedildikten sonra, sonuçları üzerine yapılan çalışmalar üç yüzyıl sürdü ve bu süre sonunda Mallansohn’un Alanını geliştirmenin bir tek yolu bile bulunamamıştı. Bu bir tesadüf olamazdı. Mallansohn’un tasarımı, Lefebvre’in denklemlerini kullandığını yüzlerce biçimde açık ediyordu. Eğer bunları biliyorduysa ya da Verdeer’in çalışmaları olmaksızın geliştirdiyse, ki bu mümkün değil, neden bu konudan hiç bahsetmedi?”

“Bir Matematikçi gibi konuşmakta ısrar ediyorsun demek. Kim anlattı bütün bunları sana?”

“Filmleri inceledim.”

“Başka?”

“Ve düşündüm.”

“Yüksek matematik eğitimin olmadığı hâlde, öyle mi? Seni yıllarca yakından inceledim oğlum, ama bu özel yeteneğini fark etmemiştim. Devam et.”

“Mallansohn’un Zaman Alanı keşfi olmadan Sonsuzluğun kurulmasına imkân yoktu. Mallansohn’un da bu işi, kendisine göre gelecekte bulunan bir matematik bilgisini kullanmadan başarmış olmasına olanak yoktu. Bu birincisi. Aynı zamanda, şu sıralar burada, Sonsuzlukta, bütün kurallar çiğnenerek, yaşı geçmiş ve evli olmasına rağmen Sonsuz olarak seçilmiş bir Çırak var. Onu matematik ve İlkel sosyoloji üzerine eğitiyorsunuz. Bu da İkincisi.”

“Yani?”

“Ben diyorum ki, şu veya bu şekilde onu Zamana, Sonsuzluğun en alt istasyonuna, 24. Yüzyıla geri göndermeyi planlıyorsunuz. Amacınız, Çırak Cooper’ın, Lefebvre denklemlerini Mallansohn’a öğretmesini sağlamak. Sizin anlayacağınız,” diye ekledi Harlan gergin ifadeyle, “benim İlkel Zamanlar konusunda bir uzman olarak konumum ve bu konumumun bilincinde oluşum, bana özel muamele isteme hakkı kazandırıyor. Çok özel bir muamele.”

“Büyük Zaman!” diye mırıldandı Twissell.

“Doğru, değil mi? Benim yardımımla, başladığımız yere geri döndük. Yardımım olmazsa…” Kasten cümlesini tamamlamadı.

“Gerçeğe çok yaklaşmışsın,” dedi Twissell. “Fakat yemin edebilirim ki…” Ne Harlan’ın ne de dış dünyanın rol oynadığı derin bir düşünceye dalmış gibiydi.

Harlan telaşla konuştu. “Yaklaştım mı? Bu gerçeğin ta kendisi.” Söylediklerinin temelinden, olmasını umutsuzca istediği gerçekten bunca farklı olduğundan nasıl emin olduğunu bilemiyordu.

“Hayır, hayır. Gerçek bu değil. Çırak Cooper 24. Yüzyıla Mallansohn’a herhangi bir şey öğretmek için gitmiyor.”

“Sana inanmıyorum.”

“Ama inanmak zorundasın. Bunun önemini anlamalısın. Projenin geri kalan kısmı için yardımına ihtiyacım var. Durum senin hayal edebildiğinden daha karışık. Çok daha karışık, oğlum. Çırak Brinsley Sheridan Cooper, Vikkor Mallansohn’un ta kendisi!”

12. SONSUZLUĞUN BAŞLANGICI

Harlan, o an için Twissell’ın kendisini şaşırtacak herhangi bir şey söyleyebileceğini hiç düşünmemişti. Yanılıyordu.

“Mallansohn mu? O…”

Twissell sonuna kadar içtiği sigaranın yerine bir yenisini yaktı ve “Evet, Mallansohn. Mallansohn’un hayatının kısa bir özetini ister misin? Dinle. 78.’de doğdu, bir süre Sonsuzlukta yaşadı ve 24.’de öldü,” dedi.

Twissell ufacık eliyle Harlan’ın kolunu hafifçe tuttu, ufacık suratı her zamanki gülüşünün yayılmasıyla kırış kırış oldu. “Haydi oğlum, fizyozaman bizim için bile geçiyor ve bugün tam anlamıyla kendi kendimizin efendisi değiliz. Gel çalışma odama gidelim.”

Öne düştü ve Harlan onu takip etti. Açılan kapıların, hareket eden rampaların farkında bile değildi.

Bu yeni bilgiyi kendi problemi ve hareket planıyla bağdaştırmaya çalışıyordu. İlk anın şaşkınlığı geçince cesareti geri dönmüştü. Bütün bu olanlardan sonra, bu durum, onun Sonsuzluk için taşıdığı önemi büyüterek, değerini daha da artırması, isteklerinin yerine getirilmesini daha mümkün kılması ve Noÿs’un kendisine geri verilmesinde daha da kararlı olmasının haricinde olayları nasıl değiştirebilirdi?

Noÿs!

Zaman aşkına, ona zarar vermemeliydiler! Hayatında gerçek olan bir tek o kalmıştı. Sonsuzluk bile artık yalnızca dayanıksız bir fantezi, önemsiz bir olgudan başka bir şey değildi.

* * *

Kendisini Bilgisayar Twissell’ın bürosunda bulduğunda, yemek salonundan buraya nasıl geldiğini hatırlayamadı. Etrafına bakıp çalışma odasını, içindeki eşyaların bütün gücüyle gerçek kılmayı denese de, oda hâlâ değerinden daha uzun dayanmış bir rüyanın parçası gibiydi.

Twissell’ın bürosu temiz ve porselen sterilliğine sahip upuzun bir odaydı. Odanın bir duvarı tabandan tavana ve duvardan uzak duvara kadar tamamen mikro hesap üniteleriyle kaplanmıştı. Bu üniteler birleştirildiğinde Sonsuzluğun en büyük kişisel ve hatta hepsi birlikte en büyük Bilgi İşlem Makinesini oluşturuyordu. Karşı duvar tıklım tıklım referans filmleriyle doluydu. Bu iki duvarın arasında ancak bir koridordan biraz daha genişçe bir boşluk vardı ve buraya da bir masa, iki sandalye, projeksiyon ekipmanı ve bir de Harlan’ın Twissell’ın kıvrak bir bilek hareketiyle içine sigara izmaritini atmasıyla ne işe yaradığını anladığı ve daha önce hiç görmediği olağan dışı bir nesne yerleştirilmişti.

Bu cisim gürültü çıkarmadan yanıp söndü ve Twissell bilindik hokkabazlık yöntemiyle yeni bir sigara yakıverdi.

Harlan düşündü: Şimdi tam zamanı.

Yüksek perdeden, hatta vahşice denebilecek bir ses tonuyla konuşmaya başladı, “482.’de bir kız var…”

Twissell kaşlarını çattı, hoşuna gitmeyen bir şeyi kenara itiyormuşçasına elini salladı. “Biliyorum, biliyorum. Kız rahatsız edilmeyecek, sen de öyle. Her şey yoluna girecek. O işle ilgileneceğim.”

“Yani…”

“Meseleyi bildiğimi söylüyorum. Bu konu seni üzdüyse artık düşünmene gerek yok, üzülme.”

Harlan yaşlı adama bakakaldı, iyice afallamıştı. Hepsi bu muydu yani? Sahip olduğu gücün büyüklüğüne içtenlikle inanıyordu ama böylesine açıkça kabul göreceğini de beklememişti doğrusu.

Fakat Twissell tekrar konuştu.

“Dinle bak, sana bir öykü anlatacağım,” Sonsuzluğa yeni katılmış bir Çırağa ders verir gibi davranıyordu. “Sana bunları anlatmaya gerek duyabileceğim aklıma gelmemişti, belki de hâlâ gerek yok, ama kişisel araştırmaların ve kendi kendine öğrendiklerinle bunu hak ettin.”

Harlan’a kinayeli bir bakış fırlattı, “Biliyorsun, şu bana anlattıklarını kendi kendine bulup çıkardığına hâlâ pek inanmıyorum,” dedi ve devam etti:

“Sonsuzluktakilerin çoğu tarafından Vikkor Mallansohn olarak bilinen adam öldükten sonra, geride hayatıyla ilgili bir kayıt bırakmıştı. Bu bir günce ya da tam anlamıyla bir biyografi değildi. Daha çok, bir gün var olacaklarını bildiği Sonsuzlara vasiyet olunan bir rehberdi diyebiliriz. Yalnızca Sonsuzluğun Bilgisayarları tarafından açılabilecek olan, Durgun Zaman’daki bir ciltte bulunuyordu ve bu yüzden ölümünden sonra üç yüzyıl boyunca, Sonsuzluk kurulup büyük Sonsuzların ilki Kıdemli Bilgisayar Henry Wadsman açana kadar kimse elini süremedi. Bana gelene kadar Kıdemli Bilgisayarlar bu belgeyi son derece gizli tuttu ve birbirlerine devretti. Bu, Mallansohn’un anıları olarak bilinmektedir.

“Anılarda 78. Yüzyılda doğan, yirmi üç yaşında Sonsuzluğa Çırak olarak alman, bir yıldan daha az bir süredir evli olan, ama henüz çocuğu olmayan Brinsley Sheridan Cooper adlı bir adamın öyküsü anlatılıyor.

“Sonsuzluğa katıldıktan sonra Cooper, Laban Twissell adında bir Bilgisayar tarafından Matematik ve Andrew Harlan adında bir Teknisyen tarafından da İlkel Sosyoloji konularında eğitime tabi tutulur. Her iki dalda kapsamlı bir eğitimin ardından Zaman Mühendisliği ve benzeri konularda da belirli bir düzeye getirilen bu adam, Vikkor Mallansohn adlı bir bilim adamına gerekli teknikleri öğretmek üzere 24. Yüzyıla gönderilir.

“24.’ye vardıktan sonra öncelikle kendini içinde bulunduğu topluma uydurma sürecine girer. Bu süreç boyunca, Teknisyen Harlan’ın eğitiminden ve karşılaşacağı problemlere dair esrarengiz bir içgörüye sahip görünen Bilgisayar Twissell’ın ayrıntılı tavsiyelerinden oldukça fazla yararlanır.

“İki yıl geçtikten sonra Cooper, Vikkor Mallansohn’u, Kaliforniya ormanlarındaki, arkadaşı ve akrabası bulunmayan fakat cüretkâr ve alışılmışın dışında bir zekâya sahip eksantrik münzeviyi bulur. Cooper bu adamla yavaş yavaş arkadaşlık kurar ve son derece dikkatli davranarak onu, gelecekten gelen bir seyyahla karşılaşmış olduğu düşüncesine alıştırarak Matematikle ilgili bilmesi gereken her şeyi ona öğretir.

“Zaman geçtikçe Cooper ötekinin alışkanlıklarını edinir, kullanışsız bir Dizel-yakıtlı elektrik jeneratörüyle ve onları güç ışınlarına bağımlı olmaktan çıkaran kablolu elektrikli teçhizatla başının çaresine bakmayı öğrenir.

“Fakat hızlı bir ilerleme kaybedilmemektedir ve Cooper mükemmel bir öğretmen olmadığını anlar. Mallansohn huysuz, işbirliğine yanaşmayan bir tutum içerisine girmiştir ve bir gün, yaşadıkları vahşi ve dağlık bölgedeki bir kanyona düşerek hiç beklenmedik bir şekilde ölür. Cooper hayatının en önemli görevinin ve belki de tüm Sonsuzluğun mahvolduğu düşüncesinin verdiği acı ve ümitsizlikle haftalarca kıvranır ve sonra bir gün çılgınca bir girişimde bulunmaya karar verir. Mallansohn’un ölümünü rapor etmez. Eldeki materyallerle yavaş yavaş bir Zaman Alanı kurmaya başlar.

“Ayrıntıların önemi yok. Angarya ve doğaçlama yığınına rağmen işi bitirir ve aslında yıllar önce gerçek Mallansohn’un yapmış olması gerektiği gibi, jeneratörü Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü’ne götürür.

“Hikâyeyi kendi çalışmalarından biliyorsundur. İlk seferinde karşılaştığı güvensizliği ve olumsuz tepkileri, gözaltında geçirdiği süreyi, kaçışını, jeneratörünü az kalsın kaybedişini, restoranda tanıştığı, adını hiçbir zaman öğrenemediği ama bugün Sonsuzluğun kahramanlarından biri olan adamın yardımlarını ve Profesör Zimbalist’e bir beyaz farenin Zamanda ileri geri hareket ettiğini son seferinde nasıl gösterdiğini biliyorsundur. Bunların hiçbiriyle seni sıkmak istemiyorum.

“Cooper bütün bu işleri yaparken hep Vikkor Mallansohn adını kullandı; çünkü ancak bu sayede 24. Yüzyıla aitmiş gibi görünüp, kanıtlayabileceği bir geçmişe sahip olabiliyordu. Gerçek Mallansohn’un cesedi hiçbir zaman bulunmadı.

“Hayatının geri kalan kısmında, jeneratörünün değerini bildi ve aracın çoğaltılması hususunda Enstitü’deki bilim adamlarıyla işbirliği yaptı. Başka şeyler yapmaya cesaret edemedi. Matematikte sonraki üç yüzyıllık gelişmeyi özetlemeksizin Lefebvre denklemlerini açıklayamazdı. Gerçek kimliğini açıklamaya cesaret edemezdi. Gerçek Vikkor Mallansohn’un sahip olması gereken bilgiyle yapabileceklerinden daha fazlasını yapmaya cüret edemezdi.

“Birlikte çalıştığı kimseler, ustalıkla çalışan bu adamın, kuramlarını açıklamakta neden bu kadar aciz kaldığını bir türlü anlayamıyorlardı. Kendisi de bunalım içindeydi; çünkü başlattığı çalışmalara adım adım ilerleyerek Jan Verdeer’in klasik deneylerini yapmasına nasıl dayanak teşkil edeceğini, daha sonra büyük Antoine Lefebvre’in Gerçekliğin temel denklemlerini nasıl kuracağını ve sonuçta da Sonsuzluğun nasıl ortaya çıkacağını biliyor, fakat bu olaylar zincirini hızlandırabilmek için elinden bir şey gelmiyordu.

“Cooper uzun hayatının sonuna doğru, Pasifik’te gün batımını seyrederken (anılarda bu sahne oldukça ayrıntılı bir biçimde yer alıyor) birdenbire kendisinin Vikkor Mallansohn’un yerine geçen biri olmadığını, onun ta kendisi olduğunu düşündü. İsim kendisinin olmayabilirdi, ama tarihin Mallansohn olarak bildiği kişi hakikaten Brinsley Sheridan Cooper’dı.

“Bu düşünceyle harekete geçti ve Sonsuzluğun kuruluş sürecinin hızlandırılabilmesi, geliştirilebilmesi ve daha güvenli bir hâle getirilebilmesi için söz konusu anıları yazıp, çalışma odasındaki Durgun Zaman küpüne yerleştirdi.

“Ve böylece çember kapandı. Cooper-Mallansohn’un anılarını hangi niyetle yazdığı konusu elbette önemsenmedi. Cooper normalde hayatını nasıl sürdürdüyse yine aynısı gerçekleşmelidir. İlkel Gerçeklik, değişime izin vermez. Fizyozamanın şu anında senin bildiğin Cooper, kendini nelerin beklediğinden habersiz. O, Mallansohn’a bilgi verip geri döneceğini sanıyor. Yıllar ona durumun böyle olmadığını öğretene kadar da böyle düşünmeye devam edecek ve sonra oturup anılarını yazacak.

“Zamandaki bu çemberin amacı, normal süresinden önce Sonsuzluğu inşa edebilmek için, Zaman yolculuğuna ve Gerçekliğin mahiyetine ilişkin bilgilerin derlenmesidir. İnsanoğlu, kendi hâline bırakıldığı takdirde, başka yönlerdeki teknolojik ilerlemeleri sonucunda kaçınılmaz bir intiharın eşiğine gelmeden Zamana dair hakikati öğrenemeyecektir.”

Harlan büyük bir dikkatle dinledi. Zamandaki, kendi üstüne kapanan, seyrinin bir bölümü esnasında bazen de Sonsuzluktan geçen görkemli bir çemberin görüntüsüne dalmıştı. Eğer bu mümkün olsaydı, o an, Noÿs’u az kalsın unutacaktı.

“Öyleyse ne yapmanız gerektiğini, benim ne yapmam gerektiğini ve neler yaptığımı zaten biliyordunuz,” dedi.

Anlattığı öykünün etkisiyle kendisinden geçmişe benzeyen Twissell’ın, mavimsi tütün dumanından bir bulutun arkasından bakan gözleri yavaş yavaş canlandı. Yaşlı, bilge gözleri Harlan’a dikildi ve sitem ederek, “Hayır, elbette bilmiyordum. Cooper’ın Sonsuzlukta geçirdiği süre ve anılarını kaleme aldığı an arasında onlarca fizyoyıllık zaman var. Ancak bu kadarını ve sadece tanık olduklarını hatırlıyor. Bunun farkına varmış olman lazım,” dedi.

Twissell içini çekti ve yükselen duman bulutunda girdaplar meydana getirecek şekilde buruşuk parmağını uzattı. “Sorun kendiliğinden çözüldü. İlk olarak, beni buldular ve Sonsuzluğa getirdiler. Zamanı gelip bir Kıdemli Bilgisayar olduğumda, anıları verdiler ve bu konunun tek sorumlusu olduğumu söylediler. Anılarda sorumlu olduğum anlatılıyordu, o yüzden sorumlu oldum. Yine zamanı gelince, değiştirilip duran Gerçekliklerden birinde sen ortaya çıktın (senin daha önceki benzerlerini dikkatle gözlemiştik) ve sonra Cooper.

“Sağduyumu ve Bilgi İşlem Makinesinin hizmetlerini kullanarak ayrıntıları ben tamamladım. Örneğin, gerçeği açıklamaksızın rolünü iyi oynayabilmesi için eğitmen Yarrow’u yönlendirirken büyük çaba ve dikkat sarf ettik. O da son derece büyük bir titizlikle seni İlkel tarihle ilgilenmen için teşvik etti.

“Cooper’ın öğrendiğini anılara atıf yoluyla ispat edemediği herhangi bir bilgiye sahip olmasını engellemek zorundaydık.” Twissell acı acı gülümsedi. “Sennor bu gibi konularla dalga geçiyor. Sebep ve sonucun tersine çevrilmesi olarak adlandırıyor. Sonucun ne olduğu bilinirse, sebebi ayarlamak insanın elinde olan bir şeydir. Neyse ki, ben Sennor gibi fırıldak değilim.

“Oğlum, senin gibi kusursuz bir Gözlemci ve Teknisyeni bulduğum için çok memnun oldum. Cooper’ın senin çalışmalarını inceleme ve değerlendirme fırsatı olmadığından, anılar bundan bahsetmiyordu. Bu işime geldi. Seni daha sıradan, olağan bir göreve atayıp asıl görevinin gizli kalmasını sağlayabilirdim. Hatta Bilgisayar Finge’le birlikte çalıştığın son görevin de bu duruma uygundu. Cooper ortadan kaybolduğun bir dönemden bahsetmişti ki, matematik çalışmaları çok ağırlaştığından olsa gerek, senin dönmeni iple çekiyordu. Ancak, bir defasında beni hakikaten korkuttun.”

Harlan, Twissell’ın sözünü kesti. “Cooper’ı kazan yollarına götürdüğüm zamanı mı kastediyorsunuz?”

Twissell, “Bunu nasıl tahmin ettin?” diye sordu.

“Bana gerçekten kızdığınız tek andı. Sanırım bu Mallansohn’un anılarına ters düşen bir olaydı.”

“Pek değil. Sadece anılarda kazanlardan söz edilmiyor. Anılarında Sonsuzluğun en önemli parçalarından biri olan bu araçlardan bahsetmekten çekinmesi, onun bu konuda pek deneyimi olmadığı anlamına gelir diye düşündüm. Bu yüzden Cooper’ı mümkün olduğu kadar bu araçlardan uzak tutmayı planlamıştım. O gün senin onu üstzamana götürdüğünü duyunca, dünya başıma yıkıldı. Fakat sonra hiçbir şey olmadı. Olaylar nasıl gelişmeleri gerekiyorsa öyle gelişti. Öyleyse, sorun yok diye düşündüm.”

Yaşlı Bilgisayar şaşkın ve meraklı bir ifadeyle genç Teknisyene bakarak, yavaş hareketlerle ellerini ovuşturdu. “Ve bütün bunlar olurken sen, bir şeyler seziyordun. Bu beni tek kelimeyle şaşkına çevirdi, iyi eğitilmiş bir Bilgisayarın bile, sadece senin bildiklerin göz önüne alındığında, seninki gibi yerinde çıkarımlar yapamayacağına dair yemin edebilirdim. Bir Teknisyen için ise bu, esrarengiz denebilecek kadar anlaşılması güç bir şey.” İleri doğru uzandı ve Harlan’ın dizine okşar gibi, hafifçe vurdu. “Elbette, Mallansohn’un anılarında senin Cooper gittikten sonraki hayatın hakkında bir şey yok.”

“Anlıyorum, efendim.”

“Bir anlamda, bundan sonra istediğimiz şeyi yapmakta özgür olacağız. Sende harcanmaması gereken şaşırtıcı bir yetenek var. Sanırım Teknisyenlikten daha fazlasına hazır olman gerekiyor. Şu anda herhangi bir şey için söz vermiyorum ama Bilgisayarlık için atanmanın mümkün olduğunu varsayıyorum.”

Karanlık yüzünü ifadesiz tutmak, Harlan için sorun değildi. Bu konuda yılların deneyimine sahipti.

Düşündü: İlave bir rüşvet.

Fakat hiçbir şeyi varsayımlara bırakmamalıydı. Garip bir sezgiyle alışılmamış ve aydınlatıcı bir gecede gelen, başlangıçta dayanaksız ve hatta vahşi olarak nitelendirilebilecek varsayımları, yürütülen bir kütüphane araştırması sonucunda mantıklı bir hâle gelmişti. Şimdi ise Twissell’ın anlattığı öyküden sonra, her şey kesinlik kazanmıştı. Gerçi, bir bakıma en azından bir sapma olmuştu. Cooper, Mallansohn’du.

Bu âdeta konumunu güçlendirmişti, ama bir açıdan yanılınca başka bir konuda da yanılabiliyor olabilirdi. Hiçbir şeyi şansa bırakamazdı. Hemen şimdi öğrenmeli, emin olmalıydı.

Sakin sakin söze girdi. “Sorumluluğum çok büyük, hem artık hakikati de biliyorum.”

“Evet, cidden öyle.”

“Durum ne kadar hassas? Diyelim ki beklenmeyen bir şey oldu ve Cooper’a hayati bir şeyler öğretmem gereken bir gün derse gelmedim.”

“Ne demek istediğini anlayamadım.”

(Harlan’a mı öyle gelmişti, yoksa o yaşlı yorgun gözlerde bir dehşet kıvılcımı mı parlamıştı?)

“Yani, bu çember kırılabilir mi? Ya da şöyle söyleyeyim. Anılarda sıhhatli ve aktif olarak belirtildiğim sırada kafama beni saf dışı bırakacak beklenmedik bir darbe alsam, bütün plan bozulur mu? Ya da şu veya bu nedenden anılara uygun hareket etmeyi reddettiğimi düşünün. Ne olur o zaman?”

“Fakat böyle düşünmeye seni iten nedir?”

“Mantıklı bir düşünce gibi geliyor bana. Öyle sanıyorum ki, dikkatsizlik sonucu ya da kasıtlı bir hareketimle ben bu çemberi kırabilirim, peki ya sonra? Sonsuzluk yok olur mu? Bana öyle gibi geliyor. Eğer öyleyse,” Harlan sakince ekledi, “bileyim ki uygun olmayan bir şey yapmaktan kaçmayım. Gerçi beni bu tür bir şeye ancak olağan dışı bir durumun sürükleyebileceğini farz ediyorum.”

Twissell güldü, fakat attığı kahkaha Harlan’ın kulaklarında sahte ve boşmuş gibi çınladı. “Bu tamamen akademik bir konu, oğlum. Söylediklerin gerçekleşmediğine göre, hiçbir şey olmayacaktır. Çember kırılmayacak.”

“Kırılabilir,” dedi Harlan. “482.’deki kız…”

“Güvende,” dedi Twissell. Sabırsızlıkla ayağa kalktı. “Bu tür konuşmaların bir sonu yoktur ve zaten projeden sorumlu alt komitenin diğer üyelerinin mantık oyunlarıyla yeterince uğraştım. Bu arada, henüz seni çağırmamın asıl nedenini anlatamadım. Çok vakit kaybettik. Benimle gelir misin?”

Harlan tatmin olmuştu. Durum açıklığa kavuşmuştu ve gücü aşikârdı. Twissell, Harlan’ın istediği zaman: “Cooper’la daha fazla uğraşmak istemiyorum,” diyebileceğini biliyordu. Twissell, her an Harlan’ın anılara dair önemli bilgileri Cooper’a vererek Sonsuzluğu yok edebileceğini biliyordu.

Aslında Harlan bunu yapabilecek kadar bilgiye dün de sahipti. Twissell görevinin önemine ilişkin bilgi vererek onu etkilemeyi düşünmüştü, ama eğer onu bu şekilde hizaya getirebileceğini düşünüyorsa çok yanılıyordu.

Harlan, Noÿs’un güvenliğine ilişkin açıkça tehdit savurmuş, Twissell da “Güvende” diye bağırarak bu tehdidin niteliğinin farkında olduğunu ortaya koymuştu.

Ayağa kalktı ve Twissell’ı takip etti.

* * *

Harlan, şimdi girdikleri odayı daha önce hiç görmemişti. Büyük bir odaydı ve sanki uğruna birçok duvar yıkılmış gibi duruyordu. Odaya, ancak otomatik aygıtlar tarafından Twissell’ın yüzünün baştan aşağı taranması için yeterli bir bekleme süresinden sonra ortadan kaybolan bir güç ekranının kapattığı dar bir koridor aracılığıyla giriliyordu.

Odanın büyük bir kısmını, neredeyse tavana erişen bir küre dolduruyordu. Açık duran bir kapı vardı ve içerisinde iyi aydınlatılmış bir platforma tırmanan dört küçük basamak görünüyordu.

İçeriden birtakım sesler geldi ve Harlan kapı aralığına bakarken, basamaklardan aşağı inen bacaklar göründü. Bir adam ortaya çıktı, arkasından bir çift bacak daha göründü. Öndeki Bütünzamanlar Meclisi üyesi Sennor, arkadaki de kahvaltı masasındaki topluluktan biriydi.

Bu durum, Twissell’ın pek hoşuna gitmemişti. Yine de kontrollü bir ses tonuyla, “Alt komite hâlâ burada mı?” dedi.

Sennor umursamaz bir ifadeyle, “Yalnızca ikimiz, Rice ve ben varız. Bu çok güzel bir araçmış. Bir uzay gemisi kadar karmaşık özellikleri var,” dedi.

Rice, haklı olduğu hâlde tartışmalarda hep kaybeden tarafta olan insanların şaşkın tavırlarına sahip, göbekli bir adamdı. Kocaman burnunu sildi ve “Son günlerde Sennor aklını uzay yolculuklarına taktı,” dedi.

Sennor’un kel kafası ışıklar altında parlıyordu. “İlginç bir nokta, Twissell,” dedi. “Size şunu sormak istiyorum. Gerçeklik hesabında uzay yolculuğu olumlu bir faktör müdür, yoksa olumsuz mu?”

“Anlamsız bir soru,” dedi Twissell sabırsızlıkla. “Hangi koşullar altında, hangi toplumda, ne çeşit bir uzay yolculuğu?”

“Hadi canım. Uzay yolculuğuyla ilgili kavramsal olarak söylenecek bazı şeyler vardır.”

“Yalnızca kendi kendini kısıtladığı, kendi kendini tükettiği ve bittiği.”

“Öyleyse yararı yok,” dedi Sennor memnuniyetle, “ve bu yüzden de olumsuz bir faktör. Benim görüşüm de tamamen bu.”

“İzin verirseniz,” dedi Twissell, “birazdan Cooper gelecek. Burayı boşaltmanız gerekiyor.”

“Gayet tabii.” Sennor, Rice’ın koluna girdi ve kapıya doğru yöneldiler. Çıkarken açıkça yüksek sesle konuşmayı sürdürüyordu. “Sevgili Rice, Zaman boyunca belirli aralıklarla, insanlığın akıl gücü eşyanın tabiatı gereği tatmin edici bir sonuca ulaşamayan uzay yolculuklarına yönelir. Matrisleri kurardım ama senin de bildiğinden eminim. Aklı fikri uzaya yönelik olunca, insanlık dünya nimetlerini değerlendirmeyi ihmal eder. Şu ara, tüm uzay yolculuğu dönemlerini kendiliğinden ortadan kaldıracak şekilde Gerçeklik Değiştirmeleri yapılması üzerine Meclis’e önereceğim bir tez hazırlıyorum.”

Bu defa Rice’ın tiz sesi duyuldu. “Ama bu kadar katı olamazsın. Bazı toplumlarda uzay yolculukları değerli bir emniyet supabıdır. Öylece aklıma gelen 290.’nın 54. Gerçekliğini düşün. Şimdi orada…”

Sesler artık duyulmuyordu ve Twissell, “Bu Sennor çok garip bir adam. Zekâ açısından, Meclis’teki diğer üyelerin en az ikisine bedeldir, fakat geçici hevesleri yüzünden değerini düşürüyor,” diye söylendi.

Harlan meraklanmıştı. “Sizce haklı olabilir mi? Uzay yolculuklarını kastediyorum.”

“Emin değilim. Eğer Sennor bahsettiği tezi sahiden hazırlarsa daha iyi değerlendirme olanağına sahip olabiliriz. Fakat hazırlamayacak. Daha bunu bitirmeden yeni bir heves edinecek ve eskisini de unutacak. Neyse boş ver…” Avucunu değdirmesiyle küre çınlayarak çaldı, sonrasında dudağındaki sigarayı almak için elini geri çekti. “Bunun ne olduğunu tahmin edebiliyor musun, Teknisyen?”

“Kapağı olan büyük boy bir kazana benziyor,” dedi Harlan.

“Aynen. Haklısın. Hemen anladın. Gel içine girelim.”

Harlan kürenin içine giren Twissell’ı izledi. Dört, beş kişi alabilecek kadar genişti, fakat içerisinin hiçbir özelliği yoktu. Düz bir zemin ve iki pencereyle bölünen eğimli bir duvar. Hepsi bu kadardı.

Harlan, “Kumanda aletleri yok mu?” diye sordu.

“Uzaktan kumanda,” dedi Twissell. Elini duvarın pürüzsüz yüzeyinde gezdirerek devam etti, “Duvarlar çifttir. Duvarlar arasında kalan bölüm müstakil bir Zaman Alanına bağımlıdır. Bu araç, şaftlardan bağımsız seyahat etme imkânına sahiptir ve Sonsuzluğun altzaman istasyonundan da daha geriye gidebilir. Tasarımı ve inşası, Mallansohn’un anılarındaki değerli bilgilere dayanılarak geliştirilmiştir. Gel benimle.”

Aracın kontrol odası, içinde bulundukları büyük odanın müstakil bir köşesiydi. Harlan içeri girdi ve ciddiyetle muazzam elektrik barlarını incelemeye başladı.

Twissell, “Beni duyuyor musun, oğlum?” diye seslendi. Harlan irkilerek başını kaldırdı. Twissell’ın kendisiyle birlikte içeri girmediğini fark etmemişti. Hemen pencereye doğru ilerledi ve Twissell kendisine el salladı. Harlan, “Duyuyorum efendim. Yanınıza mı geleyim?” dedi.

“Hayır. Oraya kilitlenmiş bulunuyorsun.”

Harlan kapıya atıldı ve midesinde bir dizi soğuk düğümlenme hissi oluştu. Twissell doğru söylüyordu. İyi de neler oluyordu acaba?

Twissell, “Sorumluluğunun sona erdiğini öğrenmek seni rahatlatacaktır oğlum,” dedi. “Bu sorumluluğunla ilgili endişelerin vardı, meraklı sorular soruyordun ve sanırım ne demek istediğini biliyordum. Bu sorumluluk senin olmamalı. Tamamen bana ait olmalı. Ne yazık ki sen o kumanda odasında bulunmak zorundasın, çünkü orada bulunduğun ve aracı kumanda ettiğin belirtilmiş. Mallansohn’un anılarında geçiyor. Cooper seni pencereden görecek ve bu şekilde hallolacak.

“Dahası, senden, vereceğim talimatlara göre son bağlantıları yapmanı isteyeceğim. Bunun da senin için fazla ağır bir sorumluluk olduğunu düşünüyorsan, endişe etmene gerek yok. Seninkine paralel olan bir bağlantı başka bir adamın sorumluluğunda. Eğer herhangi bir nedenden bağlantıları yapamazsan, diğer şahıs gerekeni yapacaktır. Ayrıca kontrol odasındaki telsiz bağlantısını keseceğim. Sen bizi duyacak fakat dışarıya sesini iletemeyeceksin. O yüzden senden kaynaklanabilecek istemsiz bir haykırışın çemberi kırmasından korkmana gerek yok.”

Harlan çaresizlik içinde pencereden dışarıya baktı.

Twissell devam etti, “Biraz sonra Cooper burada olacak ve İlkel zamanlara yapacağı seyahati iki fizyosaat içinde gerçekleşecek. Bu iş bittikten sonra oğlum, proje tamamlanacak ve sen de, ben de özgür olacağız.”

Harlan insanı uykudan uyandıran bir kâbusun girdabında boğulurcasına çalkalanıyordu. Twissell onu oyuna mı getirmişti? Yaptığı her şey, sonunda Harlan’ı kilitli bir kumanda odasına sokmak için mi tezgâhlanmıştı? Harlan’ın kendi önemini kavradığını öğrenince şeytanca oyunlarla doğaçlama yapmış, sohbetlerle meşgul ederek kelime oyunlarıyla duygularını etkisiz hâle getirmiş ve kilitlenme zamanı gelinceye kadar oraya buraya götürüp oyalamış mıydı yani?

Noÿs konusunda kolayca ve hızla teslim olmuşlardı. Ona dokunulmayacak, demişti Twissell. Her şey yoluna girecek, demişti.

Nasıl inanabilmişti buna! Eğer ona zarar verilmeyecekse, dokunulmayacaksa, 100.000.’deki araç yolları arasındaki zamansal engelin anlamı neydi? Sırf bu bile Twissell’ı ele veriyordu.

Fakat bütün bunlara inanmak istediğinden (budala!), şu son fizyosaatler içinde körü körüne yönlendirilmesine izin vermiş, son bağlantıyı yapmak için bile ihtiyaç duyulmadığı kilitli bir odaya yerleştirilmişti.

Bir hamlede bütün öneminden yoksun bırakılmıştı. Elindeki bütün kozlar ustaca manevralarla değersiz hâle getirilmiş ve Noÿs sonsuza dek erişilmez olmuştu. Kendisini bekleyen cezalar umurunda bile değildi. Noÿs sonsuza dek erişilmez olmuştu.

Projenin sonunun bu denli yakın olabileceğini hiç düşünmemişti, yenilgisini mümkün kılan da hiç şüphesiz bu olmuştu.

Twissell’ın derinden gelen sesini duydu, “Şu andan itibaren tüm bağlantılar kesilmiştir, oğlum.”

Harlan yalnız, çaresiz, gereksiz bir insandı…

13. ALTZAMANIN SON İSTASYONUNUN ÖTESİNDE

Brinsley Cooper içeri girdi. İnce yapılı yüzü heyecandan kızarmış ve üst dudağını örten kalın Mallansohn bıyığına rağmen ona çocuksu bir hava vermişti.

(Harlan onu pencereden görebiliyor ve sesini de içerdeki telsizden duyuyordu. Istırap içindeydi: Bir Mallansohn bıyığı! Tabii ya!)

Cooper uzun adımlarla Twissell’a doğru yürüdü. “Şu ana kadar içeri girmeme izin vermediler, Bilgisayar.”

“Çok doğru,” dedi Twissell. “Onlar emirleri yerine getirdiler.”

“Öyleyse vakit tamam. Yola mı çıkıyorum?”

“Hemen hemen tamam sayılır.”

“Ve geri döneceğim, değil mi? Sonsuzluğu tekrar görebileceğim.” Cooper kendinden emin görünüyordu ama yine de sesinde bir parça tereddüt vardı.

(Kumanda odasındaki Harlan, sıkılmış yumruklarını pencerenin kırılmaz camlarına dayadı, bir şekilde camı kırmak, bağırmak istiyordu: “Durun! Ya isteklerimi yerine getirirsiniz, ya da…” Ne işe yarayacaktı ki?)

Cooper belli ki sorduğu soruya Twissell’ın cevap vermediğini fark etmemiş, odayı inceliyordu. Bakışları Harlan’ın bulunduğu kumanda odasının penceresine gelince durdu.

Heyecanla el salladı. “Teknisyen Harlan! Dışarı gelsenize. Gitmeden önce elinizi sıkmak istiyorum.”

Twissell müdahale etti. “Şimdi değil oğlum, şimdi değil. Son kontrolleri yapıyor.”

“Ya, öyle mi? Biliyor musunuz, pek iyi görünmüyor.”

“Projenin gerçek mahiyetini kendisine anlattım. Korkarım yalnızca bu kadarı bile bir insanı sinirli yapmaya yeter.”

“Büyük Zaman, evet! Ben durumu haftalardır biliyorum ama hâlâ alışamadım.” Gülüşünde bir isteri krizine yakın olduğu izlenimi vardı. “Bu işin gerçekten benim gösterim olduğunu şu kalın kafama hâlâ sokamadım. Ben… ben biraz korkuyorum da.”

“Bunun için seni pek suçlayamam.”

“Daha çok midem, anlatabiliyor muyum? En rahatsız kısmım orası.”

Twissell, “Eh bu çok doğal, ama geçecektir. Bu arada, Standart Zamanlararasında yola çıkış zamanın belirlendi ve hâlâ geçmen gereken bir takım uyum süreçleri var. Örneğin, kullanacağın seyahat aracını aslında hiç görmedin,” dedi.

Görünürde olsalar da olmasalar da, geçen iki saat boyunca Harlan hep onları dinledi. Twissell, gereğinden fazla abartılı tavırlarla bilgi veriyor ve Harlan bunun nedenini biliyordu. Cooper’a verilen ayrıntılar, Mallansohn’un anılarında değinecek olduklarıydı.

(Tam bir çember. Tam bir çember. Ve Harlan bu çemberi güçlü, tapınaklar deviren, Samson darbesiyle kırabilme olanağından yoksundu. Bu çember, döne döne devam edip gidecekti.)

Twissell’ın sesi tekrar duyuldu, “Bildiğimiz normal kazanlar, Zamanlararası güçler açısından bu terimleri kullanabilirsek, hem itilir hem de çekilirler. Sonsuzluk içerisindeki X Yüzyılından Y Yüzyılına giderken, tam güçle yüklenmiş bir çıkış noktası ve tam güçle yüklenmiş bir varış noktası söz konusudur.

“Şu anda ise elimizde, güç yüklü bir çıkış noktası bulunan fakat varış noktasında gerekli güç bulunmayan bir kazan söz konusu. Yalnızca itilebilir, çekilemez. Bu yüzden enerjiyi alışılagelmiş kazanların kullandığının büyüklük kertesinden daha yüksek bir seviyede kullanmak zorunda. Güç aktarımını gerçekleştiren özel ünitelerin, Nova Güneş’ten yeterli yoğunlukta enerji emecek biçimde kazan yollarına yerleştirilmesi zorunlu olmuştur.

“Bu özel kazan, kumanda tertibatı ve güç kaynağı bileşik bir yapıdır. Birçok fizyoyıl boyunca, geçmiş Gerçeklikler gerekli özel karışımlar ve özel teknikler için dikkatle taranmıştır. 222.’nin 13. Gerçekliği anahtar görevi görmüştür. Zaman Pompası orada geliştirilmiştir ve onsuz bu kazan yapılamazdı. 222.’nin 13. Gerçekliği.”

Bunu üstüne basa basa söylemişti.

(Harlan düşündü: Hatırla bunu Cooper! Hatırla ki, 222.’nin 13. Gerçekliğini Mallansohn’un anılarına yazasın ve böylece Sonsuzlar nereye bakacaklarını bilebilsinler ve böylece sana ne söylemeleri gerektiğini anlasınlar ve böylece sen de anılara… Çember döne döne ilerliyordu…)

Twissell, “Kazan, elbette altzamanın son istasyonundan daha öteye gitme konusunda hiç denenmemiştir, fakat Sonsuzluk bünyesinde birçok yolculuk yapmıştır. Herhangi bir aksaklık olmayacağından eminiz,” dedi.

Cooper, “Herhangi bir aksaklık olamaz, değil mi? Yani ben oraya varmış olmalıyım, yoksa Mallansohn alanı kurmayı başaramazdı ki başardığını biliyoruz,” dedi.

“Kesinlikle. Kendini Amellika Birleşik Devletleri’nin güneybatısından, pek insan yaşamayan, korunaklı ve soyutlanmış bir bölgede bulacaksın,” dedi Twissell.

“Amerika,” diye düzeltti Cooper.

“Amerika, tabii. Bu 24. Yüzyıl olacak ya da tam olarak söylersek, 23.17. Sanırım 2317. yıl olarak tanımlamak da mümkün. Gördüğün gibi kazan büyüktür, hatta sana gerekli olandan daha büyük. Şimdi yiyecek, su, korunma ve barınma için gerekli araç ve gereçlerle doldurulacak. Senden başkasına doğal olarak anlamsız gelecek olan ayrıntılı talimatlar da verilecek. Şunu aklından çıkarma, ilk işin sen oradakilerle karşılaşmaya hazır olmadan oranın sakinlerinin seni bulmamalarını sağlamak olacaktır. Dağda tünel kazarak saklanman için gerekli güç kazıcıları verilecek. Kazandaki nesneleri hızla taşıman gerekecek. Bu işi kolayca yapabilmen için her şey uygun biçimde paketlenmiştir.”

(Harlan düşündü: Tekrarla! Tekrarla! Bütün bunlar ona önceden defalarca anlatılmış olmalıydı, ama anılara girmesi gereken tekrar edilmeli. Döne döne…)

Twissell, “On beş dakikada boşaltma işlemini bitirmelisin. Sonra kazan, Yüzyıl için gereğinden fazla gelişmiş olan araç gereçleri de taşıyarak otomatik olarak başlangıç noktasına geri dönecektir. Sana bunların bir listesi verilecek. Kazan döndükten sonra artık yalnız başına olacaksın,” dedi.

Cooper, “Kazanın bu kadar çabuk dönmesi şart mı?” diye sordu.

Twissell, “Çabuk dönüş başarı olasılığını artıracaktır,” dedi.

(Harlan düşündü: Kazan on beş dakikada dönmeli, çünkü on beş dakikada dönmüştü. Döne…)

Twissell acele ediyordu. “Değiş tokuş aracı olarak kullandıkları kıymetli evraklarını taklit edemeyiz. Sana küçük külçeler hâlinde altın vereceğiz. Bunları nasıl elde ettiğini ayrıntılı talimatlara göre açıklayabilirsin. Yerel veya en azından yerel sayılabilecek giysilerin olacak.”

“Tamam,” dedi Cooper.

“Şimdi, sakın unutma. Aceleye gerek yok. Gerekirse haftalarca bekle. Bu döneme, ruhen, yavaş yavaş ilerleyerek gir. Teknisyen Harlan’ın öğrettikleri sana iyi bir temel teşkil edecektir, fakat yeterlidir denemez. Sana 24. Yüzyıl ilkelerine göre yapılmış olan bir telsiz alıcı vereceğiz, bu sayede günlük olayları inceleyebilecek ve daha önemlisi, zamanın dilini daha iyi telaffuz etmeyi öğrenebileceksin. Bunu ihmal etme. Harlan’ın İngilizce bilgisinin mükemmel olduğundan kuşkum olmasa da, yerinde öğrenilen telaffuzun yerini hiçbir şey tutmaz.”

Cooper, “Tam istenen noktaya varamazsam ne olacak? 23.17’ye demek istiyorum.”

“Titizlikle kontrol et tabii. Fakat bir sorun çıkmaz. Sorun çıkmayacak.”

(Harlan düşündü: Çıkmaz tabii, çünkü çıkmadığı yazılıydı. Döne…)

Cooper ikna olmamış görünüyor olmalıydı ki, Twissell devam etti, “İstenen nokta üzerinde sabitleştirme işlemi dikkatle yapılmıştır. Ben de sana yöntemimizden bahsetmek istiyordum, şimdi tam zamanı. Harlan’ın da kumandaları anlamasına yardımı olacaktır.”

(Birden Harlan gözlerini pencereden çevirdi ve kumanda kollarına dikti. Umutsuzluk perdesinin bir köşesi kalkmıştı. Acaba…)

* * *

Twissell hâlâ Cooper’a bir öğretmenin aşırı titiz tavrıyla ders vermeye devam ediyor ve Harlan da yarım kulakla onu dinliyordu.

Twissell, “Elbette, önemli sorunlardan biri belirli bir enerji itmesi uyguladıktan sonra bir nesnenin İlkelde ne kadar uzağa gönderilebileceğini saptamaktı. En dolaysız yöntem, bir insanı bu araçlarla dikkatle ayarlanmış itme düzeyleri kullanarak altzamana göndermek olacaktı. Ancak bu, her defasında astronomik gözlemler yaparak ya da telsiz yardımıyla gerekli bilgileri toplayarak en yakın yüzüncüdeki Yüzyılı belirlerken oldukça vakit kaybetmesi demek olacaktı. İşler çok yavaş ilerleyecek ve ayrıca adamın yerel sakinler tarafından görülmesi muhtemelen projemizin felaketine yol açacağı için tehlikeli olacaktı.

“Bu yüzden bizim tercih ettiğimiz yol şu oldu: Niyobyum-94 diye anılan ve beta partikülleri salınımıyla parçalanarak molibdenum-94 kararlı izotopuna dönüşen radyoaktif izotoptan belli bir kütleyi Zamanda geri gönderdik. Bu sürecinin yarıömrü yaklaşık 500 Yüzyıl sürüyor. Kütlenin özgün radyasyon yoğunluğunu biliyoruz. Bu yoğunluk birinci derece kinetiğinde ihtiva edilen basit ilişkiye göre zamanla azalır ve tabii ki tam bir kesinlikle ölçülebilir.

“Kazan İlkel zamanlardaki hedefine ulaştığında, içinde söz konusu izotopun bulunduğu bir ampul dağlık alana bırakılır ve araç Sonsuzluğa geri döner. Ampul fizyozamanda serbest bırakıldığı anda, gelecekteki tüm Zamanlarda yavaş yavaş eskimiş olarak aynı anda belirir. 575. Yüzyıldaki (Sonsuzlukta değil, fiili Zamanda) aynı yerde bir Teknisyen, ampulü yaydığı radyasyon vasıtasıyla bulur ve geri getirir.

“Radyasyonun yoğunluğu ölçülür ve böylelikle dağlık alanda kaldığı süre de saptanır. Aracın hangi Yüzyıla seyahat etmiş olduğu da, iki ondalık basamağa kadar bilinebilir. Değişik itme düzeylerinde düzinelerce ampul bu şekilde zamanda geri gönderildi ve bir kalibrasyon eğrisi oluşturuldu. Eğri, İlkelin sonuna kadar gönderilen ampullerin değil, Sonsuzluğun dolaysız gözlemlerin yapılabileceği ilk Yüzyıllarına gönderilenlerin kontrolüydü.

“Doğal olarak, birtakım başarısızlıklar oldu. Biz İlkelin geç dönemi ve 575. arasında çok büyük olmayan jeolojik değişiklikleri hesaba katmayı öğrenene kadar, ilk birkaç ampul ortadan kayboldu. Sonra üç tane ampul 575.’de hiçbir zaman ortaya çıkmadı. Muhtemelen, serbest bırakma mekanizmasında bir terslik çıktı ve ampuller dağın tespit edilemeyecek kadar derinine gömüldüler. Radyasyon seviyesi çok yükseldiğinde, İlkelde yaşayanların bunun farkına varabileceklerini ve bölgede radyoaktif yapıtların ne işi olduğunu merak edebileceklerini düşünerek deneylerimize son verdik. Fakat amacımız için gerekli miktarda deneme ve inceleme yaptığımız için kesinlikle biliyoruz ki İlkel çağların istediğimiz bir Yüzyılının herhangi bir yüzüncüsüne, bir insanı hata yapmadan gönderebiliriz.

“Bütün bunları anladın, değil mi Cooper?”

Cooper, “Tamamen, Bilgisayar Twissell. Kalibrasyon eğrisini gördüğümde kullanma amacını pek anlayamamıştım. Şimdi hepsi açıklığa kavuştu,” dedi.

Fakat Harlan şu anda fazlasıyla meraklanmıştı. Yüzyıllar ile işaretlenerek ölçülmüş yaya baktı. Parlayan yay metal üzerine porselendi ve ince çizgilerle Yüzyıllar, DesiYüzyıllar ve SantiYüzyıllara bölünmüştü. Porselenin içine işleyen çizgiler arasından, onları net bir biçimde işaretleyen gümüşi metal yetersizce ışıyordu. Sayılar da aynı incelikle yapılmıştı ve Harlan üzerine eğildiğinde, 17 ila 27. Yüzyılları seçebiliyordu. İnce çizgi, 23.17.’de sabitlenmişti.

Daha önce de buna benzer zaman-ölçerler görmüştü ve âdeta düşünmeksizin basınç kontrol koluna uzandı. Kol, tutuşuna hiçbir tepki vermedi. İnce çizgi aynı yerde duruyordu.

Twissell’ın birden kendisine seslendiğini duyunca neredeyse yerinden sıçradı.

“Teknisyen Harlan!”

“Evet, Bilgisayar,” diye bağırdı, sonra kendisini duyamayacağı aklına geldi. Pencereye gitti ve başını salladı.

Twissell sanki akimdan geçenleri okuyormuşçasına konuşuyordu. “Zaman-ölçer 23.17.’ye doğru itme için ayarlanmıştır. Herhangi başka bir ayar yapmaya gerek yok. Tek yapacağın iş, fizyozamanda vakit geldiğinde gerekli enerjiyi vermek. Kalibrenin sağında bir kronometre var. Gördüysen başını salla.”

Harlan başını salladı.

“İbre sıfır-noktasına geri dönecek. Eksi on beş saniye noktasında kontak noktalarını hizala. Bu kadar basit. Nasıl yapacağını anladın mı?”

Harlan tekrar başıyla onayladı.

Twissell devam etti. “Senkronizasyon o kadar önemli değil. Eksi 14, 13, hatta 5 saniyede de bu işi yapsan olur. Fakat emniyetli olması için sen yine de eksi 10’dan önce kolu çekmeye bak. Sen kontağı kapattıktan sonra, eş zamanlı bir güç vitesi geri kalanı halledecek ve son enerji itmesinin tam sıfırda olmasını garantiye alacak. Anladın mı?”

Harlan yine başını sallayarak onayladı. Twissell’ın söylediğinden de fazlasını anlamıştı. O noktaları eksi ona kendisi ayarlamazsa, bu dışarıdan halledilecekti.

Harlan acımasızca düşündü: Dışarıdan birine gerek kalmayacak.

Twissell, “Otuz fizyodakikamız kaldı. Ben Cooper’la birlikte malzemeleri kontrole gidiyorum,” diyerek konuşmasını bitirdi.

Çıktılar. Kapı arkalarından kapandı, Harlan itme koluyla, süreyle (şimdiden yavaşça sıfıra doğru inen) ve yapılması gerekenin kesin bilinciyle baş başa kaldı.

* * *

Harlan pencereden ayrıldı. Elini cebine soktu ve nöronik kırbacı hâlâ bulunduğu yerden yarıya kadar çekti. Bütün bu olaylar boyunca nöronik kırbacı yanında bulundurmuştu. Elleri birazcık titredi.

Daha önceki bir düşünce yeniden aklına geldi: Tapınaklar yıkan bir Samson darbesi!

Zihninin bir köşesinde maraz bir düşünce belirdi: Kaç Sonsuz, Samson hakkında bilgi sahibi olabilirdi? Nasıl öldüğünü kaç Sonsuz biliyordu acaba?

Yalnızca yirmi beş dakika kalmıştı. İşlemin ne kadar zaman alacağından emin değildi. İşe yarayıp yaramayacağından da pek emin değildi.

Fakat başka seçeneği var mıydı? Nemli elleri dipçiği çıkarmayı başarmadan önce silahı az kalsın yere düşürüyordu.

Süratle ve tüm dikkatini bir noktaya vererek çalıştı. Kendisinin de hiçliğe geçebileceği ihtimali, planladığı şeyin türlü cepheleri arasında en önemsiziydi ve Harlan’ı hiç rahatsız etmiyordu.

* * *

Eksi birinci dakika geldiğinde Harlan kumandaların başındaydı.

Tarafsızca düşündü: Hayatın son dakikası mı?

Gözleri, geçen saniyeleri gösteren kırmızı ince çizginin geriye sürüklenişinden başka odadaki hiçbir şeyi görmüyordu.

Eksi otuz saniye.

Düşündü: Hiç canım acımayacak. Bu, ölüm değil.

Yalnızca Noÿs’u düşünmeye çalıştı.

Eksi on beş saniye.

Noÿs!

Haran’ın sol eli bir kolu kontağa doğru çekti. Acele etme!

Eksi on iki saniye.

Kontak!

Güç vitesi kontrolü ele geçirecekti artık. İtme, sıfır noktasına gelecekti. Ve bu Harlan’a yapacak son bir hamle bırakıyordu. Samson darbesi!

Sağ eli kımıldadı. Sağ eline bakamıyordu.

Eksi beş saniye.

Noÿs!

Sağ eli tekrar, bu defa sarsılarak kımıl… SIFIR… dadı. Oraya bakmadı.

Yok oluş bu muydu?

* * *

Hayır. Henüz hiçbir şey yok olmamıştı.

Pencereden dışarı baktı. Kımıldamamıştı. Zaman geçiyordu ama onu bile fark edecek durumda değildi.

Oda boştu. O devasa, kapalı kazanın yerinde yeller esiyordu. Ona dayanak olan metal bloklar, büyük güçlerini havaya doğru kaldırmış, boş duruyorlardı.

Bir bekleme mağarasına dönüşmüş odada hareket eden tek şey, ayaklarını sürükleyerek bir aşağı bir yukarı dolaşan Twissell’ın garip biçimde ufacık, bodur vücuduydu.

Harlan bir süre onu izledi, sonra ilgisi dağıldı.

Derken kazan, ses ve kıpırtı olmaksızın, ayrılmış olduğu noktada yeniden belirdi. Geçmiş olan zamandan mevcut olan zamana ince çizgi içinden geçişi, bir hava molekülünü bile bozmamıştı.

Twissell aracın koca gövdesinin arkasında kalarak Harlan’ın gözünden kaybolmuştu ama daha sonra aracın çevresini dolaştı ve görüş alanına girdi. Koşuyordu.

Kumanda odasının kapısını açan mekanizmayı harekete geçirmek için bir el hareketi yetmişti. İçeri daldı. Neredeyse lirik bir heyecanla bağırıyordu. “Oldu. Oldu. Çemberi tamamladık.” Daha fazla konuşacak gücü kalmamıştı.

Harlan cevap vermedi.

Twissell ellerini cama yapıştırmış, pencereden bakıyordu. Harlan, Twissell’ın ellerinin üzerindeki yaşlılık lekelerini ve titrediğini fark etti. Sanki Harlan’ın zihni artık önemliyle önemsizi ayırt edecek kabiliyete veya güce sahip değildi ve gözlemlediklerini tamamen gelişigüzel bir şekilde seçiyordu.

Bitkin bir hâlde düşündü: Ne fark eder? Artık ne fark eder?

Twissell (Harlan onu belli belirsiz duyuyordu), “Diyebilirim ki, itiraf edebildiğimden çok daha endişeliydim. Bir defasında Sennor, bütün bunları yapmanın olanaksız olduğunu söylemişti. Bunu engellemek için bir şey olması gerektiğini iddia etmişti… Neyin var?” dedi.

Harlan’dan çıkan garip homurtuya doğru dönmüştü.

Harlan başını salladı, kısık bir sesle “Hiçbir şey,” diyebildi.

Twissell üstünde durmadı ve öbür tarafa döndü. Harlan’a mı yoksa havaya mı anlattığı belli değildi. Yılların birikmiş tüm gerginliği kelimeler hâline dönüşüyordu.

“Sennor,” dedi, “çok şüpheciydi. Onu ikna etmeye çalıştık ve tartıştık. Matematikten yararlandık ve Sonsuzluğun fizyozamanı süresince, bizden önce nesiller boyu yapılmış tüm araştırmaların sonuçlarını ortaya koyduk. O bütün bunları bir kenara bırakıp, iddiasını kendisiyle karşılaşan insan paradoksu alıntısıyla sundu. Bundan bahsettiğini sen de duydun. Bu onun en çok sevdiği konu.

“Sennor, kendi geleceğimizi bildiğimizi söyledi. Örneğin; ben, Twissell, oldukça yaşlı bir insan olmama rağmen, Cooper altzaman terminaline şu malum seyahatini yapıncaya kadar yaşayacağımı biliyordum. Geleceğime, neler yapacağıma dair başka ayrıntılar da biliyordum.

“Sennor bunun imkânsız olduğunu söylerdi. Hatta çemberin hiç tamamlanamaması ve Sonsuzluğun kurulamaması anlamına gelse bile, Gerçekliğin senin bilgini düzeltmek için değiştirilmek zorunda olduğunu söylerdi.

“Böyle bir tartışmayı neden sürdürdü bilmiyorum. Belki bütün kalbiyle inanıyordu, belki bunu entelektüel bir oyun hâline getirmişti, belki de sadece rağbet görmeyen bir bakış açısıyla bizi şaşırtma isteğiydi. Her halükârda proje sürdürüldü ve anılarda olanlar birer birer yerine gelmeye başladı. Örneğin, Cooper’ı anıların bize bahsettiği Yüzyıl ve Gerçekliğe yerleştirdik. Tek başına bu olay bile Sennor’un görüşünün geçerliliğini tamamen ortadan kaldırıyordu, ama o hiç umursamadı. Bu arada başka bir konuya merak sarmıştı.

“Ancak, yine de, evet yine de,” utançtan biraz fazlasıyla hafifçe güldü, yanarak neredeyse parmaklarında son bulan sigarasının farkına varmadı, “huzurlu değildim, biliyorsun. Bir şeyler olabilirdi. Sonsuzluğun kurulduğu Gerçeklik, Sennor’un paradoks olarak adlandırdığı şeyi engellemek için bir şekilde değişime uğrayabilirdi. Sonsuzluğun var olmadığı bir Gerçekliğe dönüşebilirdi. Bazen, uyku vaktinin karanlığında uyku tutmadığında, ben de buna kendimi neredeyse inandırırdım… Ama şimdi her şey halloldu ve bunak bir aptal olduğum için kendime gülüyorum.”

Harlan, son derece zayıf bir sesle, “Bilgisayar Sennor haklıydı,” dedi.

Twissell hızla ona doğru döndü. “Ne dedin?”

“Proje başarısızlıkla sonuçlandı.” Harlan’ın zihni gölgelerin arasından çıkıyordu (neden ve neye doğru, emin değildi). “Çember kapanamadı.”

“Sen neden bahsediyorsun?” Twissell’ın yaşlı elleri şaşılacak kadar güçlü bir şekilde Harlan’ın omuzlarına yapıştı. “Sen hastasın, oğlum. Sinirlerin bozulmuş.”

“Hasta falan değilim. Her şeyden bıktım. Senden. Kendimden. Hasta değilim. Kalibre. Kendin bak.”

“Kalibre mi?” İbre sağ tarafın ucuna değecek şekilde 27. Yüzyılı gösteriyordu. “Ne oldu?” Yüzündeki sevinç bir anda dehşete dönüştü.

Harlan soğukkanlı bir şekilde, “Kilitleme mekanizmasını erittim, itme kumandasını serbest bıraktım,” dedi.

“Sen bunu nasıl…”

“Bir nöronik kırbacım vardı. İçini açtım ve mikro-pil enerji kaynağını fener gibi süratle kullandım. İşte geriye kalanlar da bunlar.” Bir köşedeki metal parçalarını tekmeledi.

Twissell bir türlü anlayamıyordu. “27.’de mi? Yani Cooper 27. Yüzyılda mı?”

Harlan boş boş, “Nerede olduğunu bilmiyorum,” dedi. “İtme kumandasını aşağı doğru, 24.’den de daha altzamana çektim. Nerede olduğunu bilmiyorum. Bakmadım. Sonra tekrar eski yerine getirdim. Yine bakmadım.”

Twissell, Harlan’a baktı. Yüzünün rengi uçmuş, sararmıştı, dudakları titriyordu.

Harlan, “Şu anda nerededir bilmiyorum,” dedi. “İlkel Zamanda kayboldu. Çember kırıldı. Bu hamleyi yaptığımda her şey yok olacak sandım. Sıfır noktasında. Bu aptalca. Beklememiz gerekiyor. Fizyozaman içinde bir an gelecek ve Cooper yanlış Yüzyılda olduğunu fark edecek, anılara aykırı bir şey yapacak, yapınca da…” Birden durdu, sonra zorlama ve gürültülü bir kahkaha attı. “Ne fark eder? Cooper çemberde nihai kırılmayı gerçekleştirene kadar sadece bir süre geçecek. Durdurmak mümkün değil artık. Dakikalar, saatler, günler. Hiç fark etmez. Süre dolunca, artık Sonsuzluk diye bir şey olmayacak. Beni duyuyor musun? Bu Sonsuzluğun sonu olacak.”

14. DAHA ÖNCEKİ SUÇ

“Neden? Neden?”

Twissell çaresizce gözlerini kalibreden Teknisyene çevirdi, gözleri sesindeki şaşkın hüsranını yansıtıyordu.

Harlan başını kaldırdı. Söyleyebileceği bir tek kelime vardı. “Noÿs!”

Twissell, “Sonsuzluğa getirdiğin kadın mı?” dedi.

Harlan yalnızca acı acı gülümsedi, cevap vermedi.

“Onun bu işle ne ilgisi var? Zaman aşkına, anlayamıyorum, oğlum.”

“Neyi anlamıyorsun?” Harlan ıstırapla yanıp tutuşuyordu. “Neden bilmezlikten geliyorsun? Bir kadınım vardı, ikimiz de mutluyduk. Kimseye zararımız dokunmadı. Noÿs Yeni Gerçeklikte yoktu. Bu herhangi birisi için nasıl bir fark yaratacaktı ki?”

Twissell boş yere sözünü kesmeye çalıştı.

Harlan bağırmaya başladı. “Ama Sonsuzluğun kuralları var, değil mi? Hepsini biliyorum. İlişkiler izin gerektirir; ilişkiler hesaplamalar gerektirir; ilişkiler yasallık gerektirir; ilişkiler ince işlerdir. İşiniz bitince Noÿs’a ne yapmayı düşünüyordunuz? Parçalanacak bir rokette bir koltuk mu? Yoksa değerli Bilgisayarlar için müşterek bir metres olarak daha rahat bir pozisyon mu? Artık plan yapamazsınız, sanırım.”

Sözlerini umutsuzluk içinde bitirdi. Twissell hızla ekranlı telefona doğru gitti. Aygıtın ileticilik işlevi belli ki çalışmaya başlamıştı.

Bilgisayar bir cevap alana kadar mikrofona bas bas bağırdı. Sonra, “Ben Twissell. Buraya kimse girmeyecek. Kimse. Hiç kimse. Anladınız mı?… Bununla ilgilenin. Bütünzamanlar Meclisi üyeleri de bu emre dâhildir. Bu emir özellikle onlar için geçerlidir.”

Tekrar Harlan’a döndü. Dalgın bir şekilde, “Eski ve kıdemli bir Meclis üyesi olmamdan, fevri ve kaçık olduğumu düşünmelerinden dolayı dediğimi yapacaklardır. Fevri ve kaçık olduğum için bana boyun eğiyorlar,” dedi. Bir an için düşünceli bir sessizliğe gömüldü. Sonra “Sence ben kaçık mıyım?” diye sordu. Yamalı bir maymununkine benzeyen yüzünü Harlan’a çevirdi.

Harlan düşündü: Yüce Zaman, bu adam deli. Şokun etkisiyle delirdi.

Bir adım geri gitti. Birden deli bir adamla birlikte kapalı kalmış olmaktan ürkmüştü. Sonra sakinleşti. Deli bile olsa, karşısındaki adam son derece zayıf ve çelimsizdi, üstelik biraz sonra deliliği bile sona erecekti.

Biraz sonra? Sahiden, niye hemen değil? Sonsuzluğun sonu neden gecikmişti acaba?

Twissell (parmaklarının arasında bir sigara yoktu; almak için bir girişimde de bulunmadı) biraz imalı bir tonla, “Cevap vermedin. Kaçık olduğumu mu düşünüyorsun? Sanırım öyle. Hem de konuşmaya değmeyecek kadar kaçık. Beni ne yapacağı belli olmayan, kaprisli bir moruk gibi değil de bir arkadaş olarak kabul etseydin, endişelerine ilişkin benimle açıkça konuşurdun. Şu yaptığın harekete de hiç gerek kalmazdı.”

Harlan kaşlarını çattı. Adam Harlan’ın deli olduğunu düşündü. Buydu!

Sinirlenmişti. “Yaptığım doğruydu. Aklım başımda benim.”

Twissell, “Sana kızın tehlikede olmadığını söylemiştim, biliyorsun,” dedi.

“Buna bir an için inanmak aptallığını gösterdim zaten. Meclis’in bir Teknisyene adil davranabileceğine inanacak kadar aptalmışım.”

“Meclis’in bu konudan haberi olduğunu ne biliyorsun?”

“Finge biliyordu ve Meclis’e durumla ilgili bir rapor gönderdi.”

“Bunu nereden biliyorsun?”

“Bir nöronik kırbaç zoruyla her şeyi anlattı. Bir kırbacın ucu bütün göreceli durumları fesheder.”

“Bu işi de aynı kırbaçla mı yaptın?” Kadranın yüzünde eğri büğrü duran koyu kıvamlı erimiş metal damlaları olan kalibreyi işaret etti.

“Evet.”

“Ne işlevsel bir kırbaçmış.” Sonra birden sordu. “Finge, konuyu kendisi ele almak yerine neden Meclis’e getirdi, biliyor musun?”

“Çünkü benden nefret ediyor ve tüm statümü kaybetmem için uğraşıyordu. Noÿs’u istiyordu.”

“Çok safsın! İsteseydi o kızla hemen bir ilişki kurabilirdi. Bir Teknisyen onun yoluna çıkamaz. Adam benden nefret ediyordu, oğlum.” (Hâlâ bir sigara yakmamıştı. Sigarası olmadan tuhaf görünüyordu ve son zamiri söylerken göğsünde duran lekeli parmağı, âdeta yakışıksız bir şekilde çıplak görünüyordu.)

“Senden mi?”

“Meclis politikası diye bir şey vardır, oğlum. Her Bilgisayar Meclis’e giremez. Finge Meclis’e atanmak istiyordu. Çok hırslıdır; bu iş mutlaka olsun istiyordu. Onun Meclis’e girmesini, duygusal açıdan dengesiz olduğu gerekçesiyle ben engelledim. Ne kadar haklı olduğumu hiçbir zaman tam olarak anlayamadım… Bak, oğlum. Senin himayem altında olduğunu biliyordu. Seni, basit bir Gözlemciyken alıp, ileri gelen Teknisyenlerden biri olarak atayışıma şahit olmuştu. Sürekli benim için çalışıyordun. Daha başka nasıl sırtımı yere getirip, beni etkisiz bırakabilirdi? Eğer gözde Teknisyenimin Sonsuzluğa karşı büyük bir suç işlediğini kanıtlayabilirse, bu benim itibarıma gölge düşürecekti. Belki de bu yüzden Bütünzamanlar Meclisi’nden istifaya zorlanacaktım ve bu durumda uygun halef kim olacaktı tahmin edebiliyor musun?”

Boş eli dudaklarına gitti ve hiçbir şey olmadığında, elinin işaret parmağıyla orta parmağı arasındaki boşluğa şaşkın şaşkın baktı.

Harlan düşündü: Görünmeye çalıştığı kadar sakin değil. Olamaz da. İyi de bütün bu zırvaları şimdi anlatmasının nedeni ne? Sonsuzluk sona ererken?”

Ayrıca ıstırap içinde: Ama neden sona ermiyor? Şimdi!

Twissell tekrar konuştu. “Senin Finge’le görüşmek için son gidişine izin verdiğimde, bir tehlikenin varlığından fazlasıyla kuşkulanıyordum. Fakat Mallansohn’un anılarında son ay ortalardan kaybolduğun yazılıydı ve bu kayboluşuna mantıklı bir sebep belirtilmemişti. Neyse ki, Finge kozlarını değerlendiremedi.”

“Hangi açıdan?” diye bitkinlikle sordu Harlan. Aslında alacağı cevabı pek umursadığı yoktu, ama Twissell susmak bilmiyordu ve kulaklarına gelen sesi kesmeye çalışmaktansa sohbete katılmak daha kolay olur diye düşünmüştü.

“Finge’in hazırladığı raporun kapağında şunlar yazılıydı: ‘Teknisyen Andrew Harlan’ın mesleğe aykırı davranışları hakkında.’ Sadık Sonsuz rolü oynuyordu, yani soğukkanlı, tarafsız ve heyecansız. Öfkelenmeyi ve üstüme atılmalarını Meclis’e bırakıyordu. Ne yazık ki, senin gerçek önemini bilmiyordu. Senin hakkında gelecek her raporun, rapordakilerin yüksek önemini ilk bakışta eksiksiz bir biçimde ortaya koymadığı takdirde, derhâl bana havale edildiğinden habersizdi.”

“Bana bunlardan hiç söz etmemiştiniz.”

“Nasıl söz edebilirdim ki? Elimizdeki projede ortaya çıkacak bir krizden rahatsız olmana neden olacak herhangi bir şey yapmaktan korkuyordum. Sorununu bana getiresin diye sana her fırsatı verdim.”

Her fırsatı ha? Harlan şüpheyle dudaklarını büktü, fakat sonra telefonun ekranında Twissell’ın bir şey söylemek isteyip istemediğini soran yorgun yüzü gözünün önüne geldi. Bu dündü. Yalnızca dün.

Harlan hayır anlamında başını salladı, fakat bu defa yüzünü başka tarafa çevirdi.

Twissell hafifçe, “Seni düşüncesiz bir hareket yapasın diye kasten kışkırttığını fark ettim,” dedi.

Harlan ona doğru döndü. “Bunu biliyor muydunuz?”

“Bu seni şaşırttı mı? Finge’in yakamda olduğunu biliyordum. Çoktandır biliyordum. Ben yaşlı bir adamım, oğlum. Bu işleri bilirim. Fakat kuşku duyulan Bilgisayarları gözaltında tutmanın yolları vardır. Zamandan ayrılmış bazı koruyucu aletler vardır ki, bunlar müzelerde sergilenmez. Bazıları yalnızca Meclis üyelerince bilinir.”

Harlan içi burkularak, 100.000.’deki zaman engelini düşündü.

“Rapordan ve ayrıca benim bağımsız olarak bildiklerimden, ne olması gerektiğini çıkarmak pek güç değildi.”

Harlan birden, “Finge senin casusluk ettiğinden şüpheleniyordu herhalde?” diye sordu.

“Olabilir. Hiç şaşırmam.”

Harlan, başlangıçta Twissell’ın genç bir Gözlemciye alışılmadık bir ilgi gösterdiği, Finge’le birlikte olduğu ilk günlerine döndü. Finge, Mallansohn projesine ilişkin hiçbir şey bilmiyordu ve Twissell’ın bu girişimini merak etmişti. Bir keresinde “Kıdemli Bilgisayar Twissell’ı tanıyor musun?” diye sormuştu ve tekrar düşününce, Finge’in ses tonundaki açık huzursuzluğu hatırlayabildi. Ta o zamanlardan beri Finge, Harlan’ın Twissell’ın muhbiri olduğundan şüpheleniyor olmalıydı. Düşmanca hisleri ve nefreti o günlerde başlamış olmalıydı.

Twissell, konuşmasını sürdürdü. “Yani, eğer bana gelmiş olsaydın…”

“Sana gelmiş olsaydım ha?” diye haykırdı Harlan. “Ya Meclis’tekiler ne olacaktı?”

“Tüm Meclis’te sadece ben biliyorum bunu.”

“Onlara bundan hiç bahsetmediniz yani?” Harlan alaycı olmaya çabaladı.

“Hiç bahsetmedim.”

Harlan’ı ateş bastı. Giysileri onu boğuyordu. Bu kâbus böyle sürüp gidecek miydi yani? Bu ahmakça, ipe sapa gelmez laf kalabalığı! Ne için peki? Neden?

Sonsuzluk neden sonlanmamıştı? Gerçeksizliğin o tertemiz huzuru neden kollarını açmamıştı? Yüce Zaman, ters giden neydi?

Twissell, “Bana inanmıyor musun?” diye sordu.

Harlan bağırmaya başladı. “Neden inanacakmışım? Beni görmeye gelmişlerdi, değil mi? Hani o kahvaltıda? Rapordan haberleri olmasa ne demeye böyle bir şey yapsınlar ki? Sonsuzluğun kurallarını çiğneyen fakat bir gün daha kendisine dokunulmayacak olan o acayip olguyu görmeye gelmişlerdi. Bir gün daha ve sonra proje sona erecekti. Bekledikleri yarını sinsice bir hazla seyretmek için geldiler.”

“Oğlum, böyle bir şey yok. Yalnızca insan oldukları için seni görmek istediler. Meclis üyeleri de insan. Mallansohn anılarında bu sahnede onlara rol vermediği için, son kazan seyahatine şahit olamazlardı. Anılarda bahsetmediği için Cooper’la da görüşemezlerdi. Buna rağmen, bir şeyler istiyorlardı. Zaman aşkına, oğlum, bir şeyler isteyeceklerini anlamıyor musun? Sen ulaşabilecekleri kadar yakındın, dolayısıyla seni yanlarına çağırdılar ve sana dikkatle baktılar.”

“Sana inanmıyorum.”

“Ama gerçek bu.”

“Sahi mi?” dedi Harlan. “Meclis üyesi Sennor da kahvaltıda, kendisiyle karşılaşan bir insandan bahsetti. 482.’ye yaptığım yasa dışı seyahatleri ve neredeyse kendimle karşılaştığımı bildiği aşikâr. Aklınca benle alay edip, beni aptal durumuna düşürmekten hınzırca keyif alıyordu.”

Twissell, “Sennor mu? Sennor’u mu dert ediyorsun? Onun acınacak bir insan olduğundan haberin var mı? Onun doğumzamanı 803.’tür, zamanının estetik gereklerine uyum sağlaması için insan bedeninin kasıtlı olarak şekilsizleştirildiği birkaç kültürden biridir. Daha buluğ çağında bedenler kılsız hâle getirilir,” dedi.

“Bunun insanın sürekliliği açısından ne anlama geldiğini bilir misin? Tabii ki bilirsin. Şekilsizleştirme, insanları atalarından ve torunlarından ayrıştırır. 803.’nün insanlarının Sonsuz olma ihtimali düşüktür; hepimizden çok farklıdırlar. Çok azı seçilir. Kendi Yüzyılı içinden Meclis üyeliğine seçilebilmiş tek kişidir, Sennor.

“Bunun onu nasıl etkilediğini anlamıyor musun? Güvensizlik duygusunun ne demek olduğunu, elbette ki biliyorsun. Bir Meclis üyesinin kendini güvende hissetmeyebileceği aklına geldi mi hiç? Sennor, tam da bizlerin arasında bu kadar göze çarpmasına neden olan bu ayırt edici özelliğinden ötürü kendi Gerçekliğinin imha edilmesi gerektiğine ilişkin tartışmaları dinlemek zorunda kalıyor. Ve bu imhanın sonucunda, şekilsizleştirilmiş bir nesilden gelen çok az insandan biri olarak kalacak. Bir gün olacak bu.

“Felsefe onun korunağıdır. Tartışmalarda, herkesçe bilinmeyen veya kabul görmeyen noktaları kasıtlı olarak ortaya atıp ön plana çıkarak eksikliğini örtmeye çalışır. Kendisiyle karşılaşan insan paradoksu buna tipik bir örnek. Bunu projede bir felaket öngörüsü için kullandığını söylemiştim, huzursuz etmek istediği de biz Meclis üyeleri idi, sen değil. Seninle hiç ilgisi yoktu. Hiç!”

Twissell hararetlenmişti. Sözlerinin duygusunun yoğunluğunda, içinde bulundukları durumu ve yüzleşmek zorunda kalacakları buhranı unutmuşa benziyordu, zira Harlan’ın çok iyi tanıdığı o hızlı jestler yapan, sıkıntılı bir şekilde hareket eden cüceye dönüşmüştü yine. Hatta kol cebinden bir sigara çıkarttı ve sigarayı neredeyse sürterek yaktı.

Fakat daha sonra durdu, döndü ve sanki o ana kadar tam olarak duymamış gibi kendi söylediklerinden hareketle Harlan’ın son sözüne kadar geriye sararak ona baktı.

“Neredeyse kendimle karşılaştım derken, neyi kastettin?”

Harlan kısaca anlattıktan sonra sordu. “Siz bunu bilmiyor muydunuz?”

“Hayır.”

Geçen birkaç dakikalık sessizlik, ateşi çıkmış Harlan’a su gibi ferahlık verdi.

Twissell sordu. “Böyle mi oldu? Ya kendinle karşılaşmış olsaydın?”

“Karşılaşmadım.”

Twissell aldırmadı. “Rastlantısal çeşitlenmeler her zaman için mümkündür. Sınırsız sayıda Gerçeklik olması nedeniyle belirlenimcilik diye bir şey yoktur. Mallansohn Gerçekliğini düşün. Çemberin bir önceki dönüşünde…”

Harlan hâlâ kendisinde bulabildiği merakla, “Çember sürekli dönüyor mu?” diye sordu.

“Sen sadece iki defa mı sanmıştın? İkinin sihirli bir rakam olduğunu mu düşünüyorsun? Bu, sınırlı fizyozaman içinde çemberin sınırsız dönüşlerine ilişkin bir mesele. Bir çemberin etrafını kalemle sonsuz kere çizmeye ama yine de sınırlı bir alanı çevrelemeye benzer bu. Çemberin önceki dönüşlerinde, sen kendinle karşılaşmıyordun. Bu defa, şeylerin istatistiksel belirsizliği kendinle karşılaşmanı mümkün kıldı. Karşılaşmanın engellenmesi için Gerçekliğin değişmesi gerekiyordu ve yeni Gerçeklikte sen Cooper’ı 24.’ye göndermedin, fakat…”

Harlan birden haykırdı, “Bütün bu konuşmaların bir anlamı yok. Ne anlatıyorsun? Olan oldu. Her şey bitti. Artık beni rahat bırak! Beni rahat bırak!”

“Yanlış bir iş yaptığını bilmeni istiyorum. Yaptığının yanlış olduğunu kavramanı istiyorum.”

“Yanlış değildi. Ayrıca yanlış bile olsa, oldu bir kere.”

“Hayır, olmadı. Biraz daha dinle beni.” Twissell büyük çaba sarf ettiği bir nezaketle âdeta mırıldanarak dil döküyordu. “O kız senin olacak. Söz vermiştim. Hâlâ sözümdeyim. Ona hiç kimse bir zarar vermeyecek. Sana da kimse zarar vermeyecek. Buna söz veriyorum. Kişisel olarak teminat veriyorum.”

Harlan fal taşı gibi açılmış gözlerle yaşlı adama baktı. “Fakat artık çok geç. Ne işe yarar ki?”

“Çok geç değil. Yaptığın onarılamaz değil. Yardım edersen hâlâ başarabiliriz. Ama yardımına ihtiyacım var. Yanlış bir iş yaptığını anlaman lazım. Sana bunu anlatmaya çalışıyorum. Yaptığını geri almayı istemen gerekiyor.”

Harlan kuru diliyle kuru dudaklarını yaladı. Düşünüyordu: Evet, kesinlikle delirdi bu adam. Aklı, gerçeği kabul edemiyor. Yoksa Meclis’in bildiği başka şeyler mi var?

Olur muydu? Olur muydu? Değiştirmelere ilişkin hükümler iptal edilebilir miydi? Zamanı durdurabilir ya da tersine çevirebilirler miydi?

“Beni kumanda odasına kilitlediniz ve aklınızca her şey bitene kadar elimi kolumu bağladınız.”

“İşin senle ilgili kısmında bir aksaklık olmasından korktuğunu söyledin. Yani sen payına düşen işi yapamayabilirdin.”

“Benim sözlerim tehdit niteliğindeydi.”

“Ben kelimenin tam manasıyla anladım. Bağışla. Yardımına ihtiyacım var.”

İş bu noktaya varmıştı. Mutlaka Harlan’ın yardımı gerekiyordu. Twissell delirmiş miydi acaba? Yoksa deliren Harlan mıydı? Ya da deliliğin bir anlamı var mıydı? Hatta herhangi bir şeyin?

Meclis, yardımına ihtiyaç duyuyordu. Bu yardımına karşılık her şeyi verirlerdi. Noÿs. Bilgisayarlık rütbesi. Vermeyecekleri şey neydi? Ve yardım edince o ne elde edecekti? Hayır, onu ikinci bir defa daha kandıramayacaklardı.

“Hayır!” dedi.

“Noÿs senin olacak.”

“Yani Meclis, tehlikeyi sağ salim atlatır atlatmaz Sonsuzluğun kurallarını çiğnemeye razı olacak mı diyorsun? Buna inanmıyorum.” Tehlike nasıl sağ salim atlatılır, diye sordu zihnin aklı başında olan kısmı. Bu da nereden çıkmıştı?

“Meclis’in haberi olmayacak.”

“Sen kuralların çiğnenmesine razı olacak mısın? Sen ideal bir Sonsuzsun. Tehlike geçer geçmez yine kurallara uyarsın. Başka türlü davranamazsın.”

Twissell’ın yüzü al al olmuştu, en çok da elmacık kemikleri. Yaşlı yüzündeki kurnaz ve güçlü ifadenin yerinde yeller esiyordu. Sadece tuhaf bir hüzün kalmıştı.

“Sözümü tutacağım ve kuralları çiğneyeceğim,” dedi Twissell, “hem de tahmin bile edemeyeceğin bir nedenden ötürü. Sonsuzluğun yok olmasından önce ne kadar vaktimiz var bilemiyorum. Saatler de kalmış olabilir, aylar da. Fakat seni mantığa davet etmek için bu kadar vakit kaybettikten sonra, biraz daha uğraşmaya değer. Beni dinleyecek misin? Lütfen?”

Harlan bir an için tereddüt etti. Sonra, hepsinin yararsız olduğu düşüncesiyle bıkkınlıkla, “Devam et,” dedi.

* * *

“Duydum ki,” diye başladı Twissell, “yaşlı olarak doğmuşum, Mikro-Bilgi İşlemcide dişimi çıkarmışım, uyurken el bilgisayarımı pijamamın cebinde saklıyormuşum, beynim sonu gelmeyen paralel bağlantılar şeklindeki küçük güç-rölelerinden oluşuyormuş ve kanımın her zerresi bilgisayar yağında yüzen bir mikroskobik zaman-uzamsal çizelgeymiş.

“Bütün bu hikâyeler, er geç kulağıma gelir ve sanırım biraz olsun gururumu okşar. Bunlara biraz olsun kendim de inanırım. İlk bakışta yaşlı bir adam için aptalca şeylermiş gibi geliyorsa da, hayatı biraz daha çekilir hâle getirir işte.

“Bu seni şaşırttı mı? Hayatı daha çekilir hâle getirme yollarını arayışım? Ben, Kıdemli Bilgisayar Twissell, Bütünzamanlar Meclisi’nin kıdemli üyesi.

“Belki sigarayı da bu yüzden içiyorumdur. Bunu hiç düşündün mü? Bilirsin, bir nedeni olmalı. Sonsuzluk aslında sigara içmeyen bir toplum, Zamanın büyük bir kısmı da. Bunu sık sık düşünürüm. Bazen bunun Sonsuzluğa bir başkaldırma yolu olduğunu düşünürüm. Başarısız olmuş daha büyük bir isyanın yerini alan bir şeyin…

“Hayır, sorun yok. Bir iki gözyaşının bir zararı yoktur. İnan ki rol yapmıyorum. Yalnızca bu konuları çoktandır aklımdan silmiştim. Hoş şeyler değil.

“İşin içinde, aynı seninkinde olduğu gibi, bir kadın vardı. Bu bir tesadüf değil. Durup düşünürsen, âdeta kaçınılmaz bir durum bu. Aile hayatının tatminlerini, birtakım delikli kâğıtlar uğruna bırakmak zorunda kalmış olan bir Sonsuz zaten böyle bir hastalığa yakalanmak için uygun durumdadır. İşte Sonsuzluğun bazı önlemler almasının sebebi budur. Ve anlaşılan Sonsuzların bu önlemlerin açık noktalarından yararlanmakta böylesine usta olmasının sebebi de budur.

“Kadınımı hatırlıyorum. Belki çok aptalca bir şey bu. O fizyozamana ait başka hiçbir şey aklıma gelmiyor. Eski arkadaşlarım şimdi sadece kayıt defterlerindeki isimlerden ibaret; yaptığım tüm Gerçeklik Değiştirmeleri, biri dışında, Bilgi İşlem Makinesinin bilgi havuzundaki maddelerden ibaret. Yine de onu çok iyi anımsıyorum. Sen bunu anlayabilirsin sanırım.

“İlişki talebim kayıtlarda uzun süre bekledi ve sonunda Ast Bilgisayar statüsünü kazandıktan sonra gerekli izin verildi. Bu Yüzyıla, 575.’ye ait bir kızdı. Tabii ki, izin çıkmasının sonrasına kadar onu görmedim. Akıllı ve nazikti. Güzel ya da hatta şirin bile değildi, fakat öte yandan gençken (evet, ben de gençtim, sen söylentilere bakma) ben de dikkat çekici bir görünüme sahip değildim. Huylarımız birbirine çok uygundu ve eğer Zamancı olsaydım, karım olmasından gurur duyardım. Bunu ona defalarca anlattım. Sanırım bundan memnun oluyordu. Bunun gerçek olduğunu biliyordum. Kadınını Hesaplamanın izniyle ve ona tabi olarak alan her Sonsuz bu kadar şanslı değildir.

“İçinde bulunduğu Gerçeklikte genç yaşta ölmesi gerekiyordu elbette ve sonraki Gerçekliklerde ortaya çıkan benzerlerinin hiçbiri ilişki için uygun değildi. Başlangıçta konuyu felsefi olarak ele aldım. Ne de olsa, her şeyden önce Gerçekliği zararlı bir biçimde etkilemeden benimle yaşamasını mümkün kılan hayatının kısa oluşuydu.

“Şimdi ise bundan, hayatının kısa oluşuna sevinmiş olmaktan dolayı kendimden utanıyorum. Yalnızca başlangıçta bu böyleydi. Yalnızca başlangıçta.

“Zaman-uzamsal çizelgenin izin verdiği sıklıkta ziyaretine giderdim. Gerektiğinde yemek yemeden ya da uyumadan, imkânım olduğu her zaman utanmadan iş yükümü değiştirerek her dakikasını sonuna kadar kullanırdım. Cana yakınlığı benim tahminlerimin ötesine geçti ve âşık oldum. Açıkça söylüyorum. Aşk deneyimim çok az ve onu Zamanda Gözlem yoluyla anlamak sakat bir durum. Gene de, anladığım kadarıyla, âşık olmuştum.

“Duygusal ve fiziksel ihtiyaçların tatmini amacıyla başlamış olan ilişki artık çok daha fazla anlam taşıyordu. Yaklaşmakta olan ölümü artık benim için bir kolaylık olmaktan çıkmış, bir faciaya dönüşmüştü. Onun Yaşam-Şemasını çıkardım. Yaşam-Şeması bölümlerine de gitmedim. Bizzat kendim yaptım. Sanırım şaşırdın. Bu büyük bir kabahatti, ama daha sonra işlediğim suçların yanında hiç kalır.

“Evet, ben Laban Twissell. Kıdemli Bilgisayar Twissell.

“Üç kez, fizyozamanda onun kendi Gerçekliğini basit bir hareketimle değiştirebileceğim bir an geldi ve geçti Tabii ki kişisel nedenlerle yapılacak bir Değiştirmeye Meclis tarafından izin verilmesinin mümkün olmadığını biliyordum. Yine de, ölümünden şahsen sorumlu olduğumu düşünmeye başlamıştım. Daha sonraki motivasyonumun bir parçası bu olacaktı işte.

“Hamile kaldı. Bir şey yapmam gerekmesine rağmen yapmadım. Yaşam-Şeması ile oynamış, ilişkimizi kapsayacak şekilde değiştirmiştim ve hamile kalma ihtimalinin yüksek olduğunu biliyordum. Bildiğin ya da bilmediğin üzere, bazen Zamancı kadınların alınan önlemlere rağmen Sonsuzlardan hamile kaldığı olur. Bu duyulmamış bir şey değil. Ancak Sonsuzlar çocuk sahibi olamayacaklarından, gerçekleşen bu hamilelikler acısız ve güvenli bir şekilde sonlandırılır. Birçok yöntem vardır.

“Yaşam-Şemasının işaret ettiğine göre, kadın doğumdan önce ölecekti, onun için herhangi bir önlem almadım. Hamileliğinden mutluydu ve ben de onu mutlu görmek istiyordum. Bu yüzden, içinde bir hayatın kıpırdadığını hissettiğini söylediğinde, sadece ona baktım ve gülümsemeye çalıştım.

“Ve sonra bir şey oldu. Erken doğum yaptı…

“Yüzüme böyle bakmana şaşırmadım. Bir çocuğum olmuştu. Kendime ait gerçek bir çocuk. Belki de bunu söyleyebilecek bir Sonsuz daha bulamazsın. Bu bir kabahatten de öteydi. Bu ciddi bir suçtu, ama bu bile bir şey sayılmaz.

“Bunu beklemiyordum. Doğum ve beraberinde getirdiği sorunlar hayatın benim hiçbir tecrübem olmadığı bir yönüydü.

“Panik içinde Yaşam-Şeması’na döndüm ve gözden kaçırmış olduğum düşük olasılıklı bir çatallanmaya alternatif bir yolda yaşayan çocuğu buldum. Aslında uzman bir Yaşam-Şemacısı bunu gözden kaçırmazdı, fakat kendi yeteneklerime fazla güvenerek hata yaptım.

“Ama şimdi ne yapacaktım?

“Çocuğu öldüremezdim. Annesinin de ölümüne iki hafta kalmıştı. O zamana kadar beraber yaşasınlar diye düşündüm. İki haftalık mutluluk büyük bir hediye sayılmazdı.

“Öngörüldüğü gibi ve öngörüldüğü şekilde anne öldü. Tümüyle farkında olduğum ölümü bir sene boyunca beklemiş olmamdan kaynaklanan daha da büyük kederle yüreğim sızlayarak Zaman-uzamsal çizelgenin izin verdiği bütün süre boyunca odasında oturdum. Kollarımda ikimizin oğlunu tutuyordum.

“Evet, yaşamasına izin verdim. Neden öyle çığlık attın? Beni kınayacak mısın?

“Kendinden bir parçayı kollarında taşımanın ne demek olduğunu biliyor musun sen? Sinir yerine bir Bilgi İşlemciye, kan dolaşımı yerine zaman-uzamsal çizelgelere sahip olabilirim ama ben bu duyguyu iyi biliyorum.

“Yaşamasına izin verdim. Bu suçu da işledim. Uygun bir daireye emanet ettim ve mümkün olduğunda (fizyozamanın izin verdiği mutlak zamansal döngü içinde) gerekli ödemeleri yapmak ve oğlumun büyüdüğünü görmek için tekrar döndüm.

“Böylelikle iki yıl geçti. Düzenli aralıklarla çocuğun Yaşam-Şemasını inceledim (şu ana kadar bu kuralı ihlal etmeye alışmıştım) ve o Gerçeklikte istenmeyen etkilere dair 0,0001 üzerindeki olasılık seviyelerinde herhangi bir işaret olmadığını sevinerek gördüm. Oğlan yürümeyi öğrendi ve çat pat konuşmaya başladı. Bana “baba” demesi öğretilmemişti. Çocuk bakım kurumundaki Zamancı insanlar benim için ne düşünüyorlardı bilmiyorum. Paralarını alıyor ve hiçbir şey sormuyorlardı.

“Daha sonra, iki yıl geçtiğinde, bir şekilde 575.’yi de kapsayan bir Değiştirmeyle ilgili zorunluluklar Bütünzamanlar Meclisi’nin önüne getirildi. Bu işin başına ben getirildim. Yakın zaman önce Asistan Bilgisayarlığa terfi ettirilmiştim ve bu, yalnız başıma yöneteceğim ilk Gerçeklik Değiştirmesi projesiydi.

“Gurur duyuyordum elbette, ama biraz da çekiniyordum. Bahis konusu Gerçeklikte oğlum izinsiz olarak yaşıyordu. Yeni Gerçeklikte benzerinin olması hemen hemen hiç beklenemezdi. Yok olacağı düşüncesiyle kahroluyordum.

“Değiştirme üzerinde çok çalıştım ve hatta kusursuz bir iş başardığım için kendimle hâlâ gurur duyuyorum. İlk işimdi. Fakat şeytana uydum. Eski bir hikâye olduğundan, şeytana uymak daha da kolaylaşmıştı. Artık pişkin bir suçlu, bir suç müptelasıydım. Ne bulacağımdan emin olarak oğlumun yeni Gerçeklikteki yeni Yaşam-Şemasını yaptım.

“Fakat yine de yiyip içmeden, tamamlanmış Yaşam-Şeması üzerinde bir hata bulur muyum diye umutsuz bir çabayla çalışarak yirmi dört saat ofiste oturdum.

“Hiçbir hata yoktu.

“Ertesi gün, Değiştirmeye ait kendi analizimi saklı tutarak ve takribi tahmin yöntemleri kullanarak bir zaman-uzamsal çizelge hazırladım (ne de olsa, Gerçeklik fazla uzun sürmeyecekti) ve çocuğumun doğumundan otuz yıl kadar üstzamanda bir noktadan Zamana girdim.

“Ben yaşlardaydı, otuz dört yaşına gelmişti. Annesinin ailesiyle ilgili bildiklerimi kullanarak kendimi uzak bir akraba diye tanıttım. Babasıyla ilgili hiçbir şey bilmiyordu, bebekliğinde yaptığım ziyaretleri de hatırlamıyordu.

“Havacılık mühendisi olmuştu. 575., hava seyahatinin yarım düzine kadar çeşidinde uzmandı (hâlihazırdaki Gerçeklikte olduğu gibi) ve oğlum da bu toplumun başarılı ve mutlu bir ferdiydi. Kendisini tutkuyla seven bir kızla evlenmişti fakat çocukları olmayacaktı. O Gerçeklikte oğlum yaşamasaydı, bu kız da kimseyle evlenmeyecekti. Bütün bunları ta baştan beri biliyordum. Gerçeklikte önemli bir etki yaratmayacaklarını biliyordum. Aksi takdirde, çocuğumun yaşamasına gönlüm razı olmazdı. Tümüyle utanmaz değildim.

“O günü oğlumla geçirdim. Kendisiyle resmî bir havada konuşuyor, ona nezaketle gülümsüyordum. Zaman-uzamsal çizelgenin gerektirdiği zaman serinkanlı bir şekilde vedalaştım. Fakat gizliden gizliye her bir hareketini izliyor ve öğreniyordum, benliğimi onunla doldurmaya ve ertesi günü (fizyozamanla) hiç olmayacak bir Gerçekliğin en azından bir gününü sonuna kadar yaşamaya çalışıyordum.

“Aynı şekilde karımı da yaşadığı zaman dilimi boyunca son bir defa görebilmiş olmayı ne kadar isterdim. Fakat o zaman, bana tanınan sürenin tamamını harcamıştım. Görünmeden Zamana geçmeye ve onu görmeye bile cüret edemiyordum.

“Sonsuzluğa geri döndüm ve olması gerekene karşı beyhude mücadele ettiğim son dehşetli geceyi geçirdim. Ertesi sabah tüm hesaplarımı Değiştirme önerilerimle beraber teslim ettim.”

* * *

Twissell’ın sesi gitgide zayıflayarak fısıltıya dönüşmüş ve şimdi susmuştu. Omuzları çökmüş, bakışlarını dizlerinin arasından yere dikmiş ve parmaklarını çapraşık bir şekilde kenetlediği ellerinin bir içine bir dışına doğru yavaşça sallayarak orada oturuyordu.

Harlan, yaşlı adamın ağzından başka bir cümle daha çıkmasını boşuna beklerken boğazını temizledi. Adama acıdığını düşündü, işlediği bunca suça rağmen ona acıyordu. “Hepsi bu mu?” dedi.

Twissell fısıldadı. “Hayır, en kötüsü… en kötüsü… oğlumun bir benzeri vardı. Yeni Gerçeklikte dört yaşından beri belden aşağısı felçli biri olarak. Yatakta geçen kırk iki yıllık bir hayatı vardı. Bu durum karşısında, 900.’de bu hastalık için uygulanan sinir yenileme tekniğini veya acısız bir şekilde hayatını sona erdirmeyi bile ayarlamam yasaktı.”

“Bu yeni Gerçeklik hâlâ mevcut. Oğlum hâlâ orada Yüzyılın ait olduğu bölümünde. Bunu ona ben yaptım. Bu hayatı onun için yaratan benim kafam, benim Bilgi İşlemcim ve Değiştirme emrini veren benim sözümdü. Onun için, annesi için bir sürü suç işledim, ama bu sonuncusu, Sonsuzluğa ettiğim yeminime sadık olmasına karşın, bana hep suçlarımın en büyüğü, asıl suçum gibi görünmüştür.”

Söylenecek hiçbir şey yoktu; Harlan da hiçbir şey söylemedi.

Twissell, “Şimdi anlıyor musun, neden o kızı almanı sağlamaya istekli olduğumu, nasıl olup da seni anlayabildiğimi? Sonsuzluğa bir zarar vermeyecektir ve bir bakıma suçumun kefaretini de ödemiş olacağım,” dedi.

Ve Harlan inandı. Tüm düşüncesini değiştirmiş, inanmıştı!

Dizlerinin üstüne çöktü, sıkılı yumruklarını havaya kaldırdı. Başını öne eğdi ve yüreğini ezen ıstırapla iki büklüm oldu.

Samson darbesi olmasaydı birini kurtarıp diğerine de sahip olabilecekken, hem Sonsuzluğu fırlatıp bir kenara atmış hem de Noÿs’u kaybetmişti.

15. İLKEL ÇAĞLARDA ARAŞTIRMA

Twissell, Harlan’ı omuzlarından tutmuş, sarsıyordu. Yaşlı adam telaşla ona sesleniyordu.

“Harlan! Harlan! Zaman aşkına, oğlum.”

Harlan düştüğü karamsarlıktan yavaş yavaş çıktı. “Ne yapabiliriz?”

“Kesinlikle senin şu yaptığını değil. Ümitsizliğe kapılmak yok. Başlangıç olarak beni dinleyeceksin. Sonsuzluğu bir Teknisyenin gözüyle görmeyi bir yana bırak. Bir Bilgisayar gibi düşünmeye çalış. Bu bakış çok yönlüdür. Zamanda bir şeyi dönüştürüp, bir Gerçeklik Değiştirmesi meydana getirdiğin anda, yeni durum derhâl eskisinin yerini alır. Bu neden böyle oluyor?”

Harlan güçsüz bir şekilde, “Yaptığın değişiklik Gerçeklik Değiştirmesini kaçınılmaz hâle getirdiğinden mi?” dedi.

“Acaba? Geri dönüp, yaptığın değişikliği de değiştirebilirsin, değil mi?”

“Sanırım. Gerçi ben hiç böyle bir şey yapmadım. Başkasının yaptığını da duymadım.”

“Doğru. Bir değişikliği tekrar değiştirmek hiç düşünülmemiştir, bu yüzden işler planlandığı gibi yürütülür. Fakat şimdi farklı bir durumla yüz yüzeyiz. Kasıtlı olmayan bir değişiklik. Sen Cooper’ı yanlış bir Yüzyıla gönderdin ve ben de kesinlikle bu değişikliği tersine çevirip onu tekrar buraya getirmeyi düşünüyorum.”

“Zaman aşkına, nasıl yapacaksınız bunu?”

“Henüz pek emin değilim, ama bir yolu olmalı. Eğer bir yol olmasaydı, yaptığın değişim terse çevrilemezdi; Değiştirme derhâl eski durumun yerini alırdı. Fakat Değiştirme olmadı. Hâlâ Mallansohn’un anılarındaki Gerçeklikteyiz. Demek ki, değişim geri çevrilebilir ve çevrilecek.”

“Ne?” Harlan’ın kâbusu büyüyor ve daha karanlık ve içine doğru çeken bir girdap hâlini alıyordu.

“Çemberi, zaman içinde tekrar birleştirmenin bir yolu olmalı ve yeteneğimiz sayesinde bunu yapmanın yolunu bulmamız çok yüksek bir olasılık. İçinde bulunduğumuz Gerçeklik yok olmadığı sürece, bu çözümün yüksek olasılığından emin olabiliriz. Eğer sen ya da ben, şu andan itibaren yanlış bir karar verirsek, çemberi düzeltme olasılığı kritik seviyenin altına düşerse, Sonsuzluk yok olacaktır. Anlıyor musun?”

Harlan anladığından pek emin değildi. Anlamak için kendini pek de zorlamıyordu. Yavaşça ayağa kalktı ve bir sandalyeye doğru yürüdü. “Yani sence Cooper’ı geri getirebiliriz…”

“Ve sonra doğru yere gönderebiliriz, evet. Aracı terk edeceği anda yakalarız ve 24.’deki asıl yerine ulaştığında birkaç fizyosaat ya da en fazla birkaç fizyogün daha yaşlı olur. Elbette bu da bir değişiklik sayılır fakat çok önemli sayılmaz. Gerçeklik biraz sarsılır, oğlum ama altüst olmaz.”

“İyi de onu nasıl bulacağız?”

“Bir yol olduğunu biliyoruz, yoksa Sonsuzluk şu anda var olmazdı. Bu yolun ne olabileceğine gelince, işte bu yüzden sana ihtiyacım var, seni kendi tarafıma çekebilmek için uğraşmamın sebebi bu. İlkel zaman üzerinde uzman olan sensin. Hadi anlat bakalım.”

“Yapamam,” diye inledi Harlan.

Twissell ısrar etti. “Yapabilirsin.”

Yaşlı adamın sesinde aniden yaşlılık ve bitkinlikten iz kalmamıştı. Gözleri savaş ışığıyla parlıyor, sigarasını bir savaşçı mızrağı gibi tutuyordu. Harlan’ın pişmanlıktan uyuşmuş duygularına rağmen, adam şu anda girdiği savaştan hoşlanıyor, gerçekten hoşlanıyor gibiydi.

“Olayı yeni baştan yapabiliriz,” dedi Twissell. “İşte itme kumandaları. Başında duruyor ve gelecek işareti bekliyorsun. İşareti alıyorsun. Kontağı çalıştırıyorsun ve aynı zamanda güç kolunu aşağı doğru çekiyorsun. Ne kadar aşağı?”

“Söyledim sana, bilmiyorum. Bilmiyorum.”

“Sen bilmiyorsun ama kasların biliyordur. Orada dur ve kumanda kolunu tut. Hadi, kendine gel artık. Tut kolu. İşareti bekliyorsun. Benden nefret ediyorsun. Meclis’ten nefret ediyorsun. Sonsuzluktan nefret ediyorsun. Yüreğin Noÿs’u aramaktan yorgun düşmüş. Kendini tekrar o ana götür. Neler hissettiysen tekrarla. Şimdi, saati yeniden ayarlıyorum. Duygularını hatırlaman ve beynine tekrar sokman için sana bir dakika veriyorum, oğlum. Sonra sıfır noktasına yaklaşınca, daha önce yaptığın gibi sağ elinle aniden çek. Sonra elini çek! Tekrar geriye hareket ettirme. Hazır mısın?”

“Yapabileceğimi sanmıyorum.”

“Sanmıyor musun? Zaman aşkına, başka şansın yok. Kızı geri almanın başka bir yolu var mı?”

Yoktu. Harlan kendini zorlayarak kumandaların başına geçti ve bunu yapar yapmaz duyguları canlanmaya başladı. Onları çağırması gerekmedi. Fiziksel hareketleri tekrarlamak onları geri getirdi. Saatin üzerindeki kırmızı ibre harekete geçmişti.

Hiç umursamadan düşündü: Hayatının son dakikasını mıydı?

Eksi otuz saniye.

Düşündü: Hiç canım acımayacak. Bu, ölüm değil.

Yalnızca Noÿs’u düşünmeye çalıştı.

Eksi on beş saniye.

Noÿs!

Haran’ın sol eli bir kolu kontağa doğru çekti.

Eksi on iki saniye.

Kontak!

Sağ eli kımıldadı.

Eksi beş saniye.

Noÿs!

Sağ eli sarsılarak kımıl… SIFIR… dadı.

Sıçrayıp kenara çekildi.

Twissell çabucak yanına geldi, eğilip rakamları okudu. “Yirminci Yüzyıl,” dedi. “Tam olarak, 19.38.”

Harlan’ın nefesi kesildi. “Bilmiyorum. Aynı şeyi hissetmeye çalıştım ama farklıydı. Ne yaptığımı biliyordum ve bu da sonucu değiştirdi.”

“Biliyorum, biliyorum. Belki tamamen yanlıştır. Bu ilk denemeydi diyelim.” Düşünüp taşınmak için bir an durdu, cep bilgisayarının yarısını kılıfından çıkardı ama herhangi bir işlem yapmadan tekrar yerine koydu. “Ondalık noktaların Zamanın dibine kadar yolu var. 0,99 olasılıkla onu 20.’nin ikinci çeyreğine gönderdin, diyelim. 19.25’le 19.50 arasında bir yere. Doğru mu?”

“Bilmiyorum.”

“Peki, şimdi bak. Eğer ben kesin bir karar vererek, İlkelin diğer bütün kısımları yerine yalnız bu kısım üzerine odaklanırsam ve kararım yanlış çıkarsa, muhtemelen zaman içindeki çemberi kapatma şansımızı kaybetmiş olacağız ve Sonsuzluk yok olacak. Kararın kendisi düğüm noktası olacak, Gerekli Asgari Değişiklik, Değiştirmeyi yapacak olan G.A.D. Şimdi kararımı veriyorum. Kesinlikle şuna karar verdim ki…”

Harlan, Gerçeklik son derece kırılganmış ve ani bir baş hareketiyle parçalanabilirmiş gibi, temkinli biçimde etrafına bakındı.

Harlan, “Sonsuzluğun tamamen bilincindeyim,” dedi. (Twissell’ın normalliği onu da etkilemişti ki sesi kendi kulaklarına metanetli gelmişti.)

“Öyleyse, Sonsuzluk hâlâ var,” dedi Twissell, duygusuz ve soğukkanlı bir tavırla, “biz de doğru karar verdik demektir. Şimdilik burada yapacak başka bir şey yok. Odama gidelim ve alt komite üyeleri buraya üşüşsünler, eğer bu onları mutlu edecekse. Onları ilgilendirdiği kadarıyla, proje başarıyla sonuçlandı. Eğer başarıyla sonuçlanmazsa, ne olduğunu hiçbir zaman öğrenemeyecekler. Biz de öyle, tabii.”

* * *

Twissell, sigarasını inceleyerek, “Şimdi cevaplandırmamız gereken soru şu: Cooper kendisini yanlış bir Yüzyılda bulunca ne yapacak?” diye sordu.

“Bilmem.”

“Bir kere kesinlikle eminiz ki zeki, hayal gücü kuvvetli ve akıllı bir delikanlı, sence de öyle değil mi?”

“Eh, adam Mallansohn.”

“Doğru. Ve yanlış bir yere gelip gelmediğini merak edecektir. Hatırlıyor musun? Son sorularından biri, ‘Tam istenen noktaya varamazsam ne olacak’ olmuştu.”

“Eee?” Harlan bu mantık yürütmenin nereye varacağını kestiremiyordu.

“Yani kendisini Zamanda yanlış bir yerde bulmaya karşı hazırlıklıydı. Bize ulaşmak için bir şeyler yapacaktır. Takip edebileceğimiz birtakım izler bırakacaktır. Unutma ki bu adam, yaşamının bir bölümünde bir Sonsuzdu. Bu önemli bir nokta.” Twissell sigara dumanından bir halka yaptı, parmağıyla bozdu ve bükülüp dağılmasını izledi. “Zamanda haberleşme fikrine alışkındır. Zamanda mahsur kaldığı düşüncesine kapılacağını sanmıyorum. Onu aradığımızı biliyordur.”

“Ne kazanların, ne de Sonsuzluğun olduğu 20.’de bizimle nasıl iletişime geçebilir?” dedi Harlan.

“Seninle, Teknisyen, seninle. Tekil ifade kullan. Sen bizim İlkel çağlar uzmanımızsın. Cooper’a İlkeli sen öğrettin. Bırakacağı izleri bulabileceğini ümit edeceği tek insan sensin.”

“Hangi izleri, Bilgisayar?”

Twissell’ın zeki yaşlı yüzü Harlan’a döndü. Bütün hatları buruşmuştu. “Cooper’ın İlkel Zamanda bırakılması planlanmıştı. Fizyozamanda onu koruyacak bir kalkandan yoksun. Hayatının tümü Zamanın dokusuna örülmüş durumda ve sen ve ben bu değişimi tersine çevirinceye kadar da böyle kalacak. Benzer şekilde, bize bırakabileceği herhangi bir eser, işaret ya da mesaj da Zamanın dokusuna karışmış durumda. Elbette, 20. Yüzyılı incelerken kullandığın özel kaynaklar vardır. Belgeler, arşivler, filmler, eserler, referans çalışmaları. Zamanın kendisinden gelen temel kaynakları kastediyorum.”

“Evet.”

“Bunları seninle birlikte o da incelemiş miydi?”

“Evet.”

“Bunların içinde senin çok beğendiğin, derinlemesine aşina olduğunu bildiği, kendisine ait bir referansı tanıyabileceğin özel bir kaynak var mı?”

“Şimdi nereye varmaya çalıştığını anladım.” Harlan düşünmeye başladı.

Sabırsızlığın eşiğine gelen Twissell, “Eee?” dedi.

Harlan, “Kesinlikle haber dergilerim. Haber dergileri, 20.’nin başlarına ait bir fenomendir. Bu tür dergilerden birinin, 20. Yüzyılın başlarından 22. Yüzyıla kadarki neredeyse bütün sayıları bende var.”

“İyi. Şimdi, sence Cooper’ın bu haber dergisinden, bir mesaj iletmek üzere herhangi bir şekilde yararlanması olanaklı mı? Unutma, bu yayını okuyacağını, buna aşina olduğunu ve içindeki her şeyi bileceğini biliyor olmalı.”

“Bilmem.” Harlan başını salladı. “Derginin yapay bir tarzı vardı. Kapsamlı olmaktan ziyade seçici, son derece öngörülemezdi. Yayınlamasını planlandığın bir şeyi yayınlayacağına güvenmek çok zor, hatta imkânsız olacaktır. Cooper açıkça bir haber yapıp görüneceğinden emin olamazdı. Hatta Cooper bu derginin yazı kadrosunda bir mevki elde etmeyi başarmış olsa bile, ki bu mümkün görünmüyor, yine de yazılış tarzının bir sürü editörden geçebileceğinden emin olamaz. Aklıma bir şey gelmiyor, Bilgisayar.”

Twissell, “Zaman aşkına, düşün! Şu dergi meselesine biraz daha kafa yor. 20.’desin ve onun aldığı eğitim ve sahip olduğu geçmişle sen Cooper’sın. Çocuğu sen eğittin, Harlan. Onun düşünce yapısını sen şekillendirdin. Şimdi, ne yapar bu adam, düşün. Tam istediği kelimelerle bu dergiye bir şeyler yazdırmak için ne yapar?” dedi.

Harlan’ın gözleri fal taşı gibi açıldı. “Bir reklam!”

“Ne?”

“Bir reklam. Bir şeyi tam istendiği gibi yayınlamaya mecbur oldukları parası ödenmiş bir ilan. Bu konuyu Cooper’la zaman zaman konuşmuştuk.”

“Ha, evet. 186.’da da bu türden şeyler var,” dedi Twissell.

“20. Yüzyıldaki gibi değil. Bu konuda 20. Yüzyıl zirvededir. Kültürel ortam…”

“Şimdi bu reklamı düşünürsek,” diyerek sözünü kesti Twissell aceleyle, “bu reklam nasıl bir şey olabilir?”

“Keşke bilebilseydim.”

Twissell sigarasının yanan ucuna baktı, ilham gelmesini bekler gibi. “Derdini açıkça anlatamaz. ‘78.’den Cooper, 20.’de mahsur kaldı ve Sonsuzluğu arıyor…’ diyecek hâli yok.”

“Nasıl böyle emin olabilirsiniz?”

“İmkânsız! 20.’ye onların sahip olmadığını bildiğimiz bilgileri vermek Mallansohn çemberine, bizim yanlış bir hareketimiz kadar zarar verecektir. Biz hâlâ buradayız, o hâlde İlkelin hâlihazırdaki Gerçekliğindeki hayatı boyunca Cooper bu türden zararlı hiçbir şey yapmış olamaz.”

Harlan, Twissell’ı çok az rahatsız ediyormuş gibi görünen döngüsel akıl yürütme çalışmasından sıyrılarak, “Ayrıca bahsettiğim dergi, delice görünen ya da anlamadığı şeyi yayınlamayı kabul etmez. Hileli bir durumdan ya da kanunsuz bir şeyler olduğundan şüphelenecek ve buna bulaşmak istemeyecektir. Bu yüzden Cooper, mesajında Standart Zamanlararası dili kullanamaz,” dedi.

Twissell, “Hemen göze çarpmayan bir şey olması gerekir,” dedi. “Dolaylı bir ifade kullanması ve İlkel insana tamamen normal gözüken bir reklam vermesi gerekecektir. Tamamen normal! Ve buna rağmen bizim için gün gibi ortada olmalı ki bir defada aradığımız şeyi bulabilelim. Çok açık olmalı. Sayılamayacak kadar çok yazının içinden bulup çıkarmamız gerektiğinden bir bakışta göze çarpmalı. Ne büyüklükte bir şey olur acaba, Harlan? Bu reklamlar pahalı mıdır?”

“Oldukça pahalıdır sanırım.”

“Cooper’ın para biriktirmesi lazım. Zaten yanlış kişilerin dikkatini çekmemek için küçük bir ilan verir herhalde. Düşün, Harlan. Sence ne büyüklükte bir şey olur?”

Harlan ellerini açarak, “Yarım sütun?” dedi.

“Sütun mu?”

“Bu dergiler, biliyorsunuz, baskıdan çıkıyor. Kâğıt üzerine basılıyor. Yazılar sütunlar hâlinde hazırlanıyor.”

“Ha, anladım. Yazın ve filmi birbirinden ayırt edemiyorum, her nasılsa… Şimdi başka türlü bir tahminimiz var. Öyle bir yarım sütun ilanı arayacağız ki bakar bakmaz ilanı verenin başka bir Yüzyıldan (tabii ki üstzamandan) geldiğini gösterecek ve buna rağmen öyle normal bir reklam olacak ki bulunduğu Yüzyıldan kimse herhangi bir şeyden şüphelenmeyecek.”

“Ya böyle bir şey bulamazsam?” dedi Harlan.

“Bulacaksın. Sonsuzluk hâlâ devam ediyor değil mi? Devam ettiği sürece doğru yoldayız demektir. Söyle bakayım, Cooper’la çalışırken böyle bir ilandan bahsetmiş miydin? Bir anda seni vuran, tuhaf, acayip, alışılmamış bir şey, zekice bir hata.”

“Hayır.”

“Hemen cevap verme. Beş dakika düşün.”

“Hiçbir anlamı yok. Cooper’la birlikte bu haber dergilerini gözden geçirdiğim zaman, o 20. Yüzyıla gitmemişti.”

“Lütfen oğlum, kafanı kullan. Cooper’ın 20.’ye gönderilmesi, bir dönüşüme neden oldu. Henüz bir Değişiklik yok, bu geri dönülmez bir dönüşüm değil. Ancak, Hesaplamada sıklıkla değinildiği gibi, bazı değişimler oldu; küçük ‘d’ ile yazılan mikro-değişiklikler. Cooper’ın 20.’ye gönderildiği anda, söz konusu reklam derginin ilgili sayısında belirdi. Senin kendi Gerçekliğin, bir önceki Gerçeklikte baktığında reklamsız olan sayfasında reklamın bulunduğunu görebileceğin şekilde mikro ölçekte değişti. Anladın mı?”

Harlan gene, Zamanın “paradoksları” kadar, zamansal mantık ormanının içinde dikkatle ve yavaşça ilerleyen Twissell’ın rahatlığı karşısında da şaşkına dönmüştü. Başını salladı. “Bu türden bir şey hatırlamıyorum.”

“Peki, nerede saklıyorsun bu dergilerin dosyalarını?”

“Cooper’dan ötürü tanınan ayrıcalık sayesinde, ikinci katta kurduğum özel bir kütüphanede.”

“Bu çok iyi,” dedi Twissell. “Haydi, oraya gidelim. Hemen!”

* * *

Harlan, Twissell’ın kütüphanedeki eski, ciltli kitaplara dikkatle bakışını ve sonra da içlerinden birini rastgele çekip alışını seyretti. Bu kitaplar o kadar eskiydi ki hassas kâğıtlarının özel yöntemlerle korunması gerekiyordu. Oysa şu anda Twissell’ın yeterince nazik olmayan dokunuşu nedeniyle çatırdıyorlardı.

Harlan’ın içi gidiyordu. Başka zaman olsa, bir Kıdemli Bilgisayar olmasına rağmen Twissell’a kitaplardan uzak durmasını söylerdi.

Yaşlı adam elinin altında çatırdayan sayfalara dikkatle bakıyor ve sessizce dudaklarını oynatarak eski kelimeleri okumaya çalışıyordu. “Bu, dilbilimcilerin durmadan bahsettikleri İngilizce, değil mi?” diye sordu, bir sayfaya hafifçe vurarak.

“Evet, İngilizce,” diye homurdandı Harlan.

Twissell cildi yerine koydu. “Ağır ve kaba.”

Harlan omuz silkti. Baskı ve kâğıt duyulmamış bir şey değildi ama şüphesiz, Sonsuzluğun kapsamındaki Yüzyılların birçoğu film dönemleriydi. Kayda değer bir azınlığı ise moleküler kayıt dönemi.

“Kitaplar, filmler kadar fazla teknolojik yatırım gerektirmiyor,” dedi.

Twissell çenesini ovuşturdu. “Öyle. Başlıyor muyuz?”

Raftan başka bir cildi aşağı indirdi, rastgele bir sayfa açtı ve şaşılası bir dikkatle bakmaya başladı.

Harlan düşündü: Bu adam, şans eseri çözümü bulacağını sanıyor galiba.

Düşündüğü doğru olabilirdi, çünkü Twissell, Harlan’ın yargılayan bakışlarıyla karşılaşınca kızardı ve kitabı bir kenara bıraktı.

Harlan 19.25. SantiYüzyılın ilk cildini aldı ve sayfaları düzenli aralarla çevirmeye başladı. Yalnızca sağ eli ile gözleri hareket ediyordu. Vücudunun geri kalan kısımları dikkat kesilmiş bir vaziyette kıpırdamadan duruyordu.

Harlan ona sonsuzmuş gibi gelen aralarda homurdanarak yeni bir cilt almak için ayağa kalkıyordu. Bu vesileyle kahve, sandviç ve diğer ihtiyaçlar için de ara veriliyordu.

Harlan yorgun bir sesle, “Burada durmanın bir yararı yok,” dedi.

“Seni rahatsız ediyor muyum?”

“Hayır.”

“Öyleyse kalıyorum,” diye mırıldandı Twissell. Arada bir kitap raflarını baştan sona dolaşıyor, çaresizlik içinde ciltleri seyrediyordu. Azgın sigaraları kimi zaman parmak uçlarını yakıyor, fakat buna hiç aldırmıyordu.

Bir fizyogün öyle bitti.

* * *

Az ve seyrek uyuyorlardı. Kuşluk vakti iki cilt arası molalardan birinde, Twissell kahvesinden son yudumu aldı ve “Bazen, şu benim malum sorundan sonra Bilgisayarlığımı neden bırakmadığımı merak ediyorum,” dedi.

Harlan başını salladı.

Yaşlı adam devam etti. “Bunu yapmayı istedim. Fizyoaylarca çaresizce önüme bir Değiştirme işi çıkmamasını umdum. Buna kafayı takmıştım. Değiştirmeler doğru mu diye düşünmeye başlamıştım. Ne acayip, duygular insanla kafa buluyor.

“Sen İlkel tarihi biliyorsun, Harlan. Nasıl bir şey olduğunu biliyorsun. Gerçekliği azami olasılık çizgisinde körü körüne akıyordu. Eğer bu azami olasılık bir salgın hastalığı ya da on yüzyıl sürecek bir köle ekonomisini, teknolojik bir çöküşü ve hatta… bir düşüneyim, en kötüsü nedir acaba… hatta o zamanlarda eğer mümkünse bir atom savaşını içerdiyse, Zaman adına, bu oldu. Hiç kimse bunun önüne geçemedi.

“Fakat Sonsuzluğun başlangıcından itibaren bunlar engellendi. 28.’den sonraki Yüzyıllarda bu gibi şeyler olamaz. Zaman aşkına, biz Gerçekliğimizi İlkel çağların hayal bile edemeyeceği kadar ileri bir refah seviyesine taşıdık, aslında çok düşük bir olasılık olan ama Sonsuzluğun müdahalesi sayesinde gerçekleşen bir seviyeye.”

Harlan utanarak düşündü: Ne yapmaya çalışıyor ki bu? Beni gayrete getirmeye mi çalışıyor? Elimden geleni yapıyorum ben.

Twissell devam ediyordu. “Şimdi şansımızı kullanmazsak Sonsuzluk yok olacak, belki de bütün fizyozaman boyunca. Ve kocaman bir Değiştirme ile bütün Gerçeklik azami olasılığa geri dönecek ki eminim, bir atom savaşı sonunda insan soyu ortadan kalkacak.”

Harlan mırıldandı. “Bir sonraki cilde başlasam iyi olacak.”

* * *

Bir sonraki molada Twissell çaresizlik içinde sordu. “Bu böyle bitecek gibi değil. Daha hızlı bir yolu yok mu?”

“Varsa sen söyle. Bana kalırsa her bir sayfayı tek tek incelemem gerekiyor. Ve ayrıca her sayfanın her bölümünü de. Nasıl daha hızlı yapabilirim ki?”

Düzenli olarak sayfaları çeviriyordu.

“Zamanla,” dedi Harlan, “harfler bulanıklaşmaya başlıyor. Demek ki uyku vakti geldi.”

Böylece ikinci fizyogün de bitti.

* * *

Araştırmanın üçüncü fizyogününde, Standart Fizyozamanla sabah 10.22’de Harlan bir sayfaya şaşkınlıkla bakakaldı ve “İşte bu!” dedi.

Twissell ne dediğini anlamadı. “Ne?” dedi.

Harlan başını kaldırdı, yüzü şaşkınlıkla çarpılmıştı. “Biliyor musunuz, buna inanmamıştım. Zaman aşkına, haber dergileri ve reklamlarla ilgili deli saçması her şeyi ortaya attığınızda dahi buna hiçbir zaman inanmamıştım.”

Twissell şimdi anlamıştı. “Buldun!”

Harlan’ın elindeki cilde saldırdı, titreyen elleriyle kitabı almak için uzandı.

Harlan kitabı ondan uzaklaştırdı ve hızla çarparak kapattı. “Bir dakika. Size sayfayı göstersem bile yine de bulamazsınız.”

“Ne yapıyorsun?” diye bir çığlık attı. Twissell. “Yerini kaybettin.”

“Kaybolmaz. Nerede olduğunu biliyorum. Ama önce…”

“Önce ne?”

“Bir hususu açıklığa kavuşturalım Bilgisayar Twissell,” dedi Harlan. “Noÿs’u alabileceğimi söylediniz. Getirin onu buraya o hâlde. Onu görmemi sağlayın.”

Twissell, Harlan’a dik dik baktı, seyrek beyaz saçları karmakarışıktı. “Şaka mı yapıyorsun?”

“Hayır,” dedi Harlan sert bir şekilde. “Şaka yapmıyorum. Bana bu işi ayarlayacağınıza dair garanti verdiniz… Siz mi şaka yapıyorsunuz? Noÿs’la ben beraber olacaktık. Söz vermiştiniz.”

“Evet, verdim. O iş tamam.”

“O hâlde getirin onu buraya, hem de canlı, sağlıklı ve el sürülmemiş olarak.”

“Fakat seni anlamıyorum. Bende değil ki. Hiç kimsenin elinde değil. Finge’in rapor ettiğine göre, hâlâ uzak üstzamanda bir yerde duruyor. Kimsenin elini sürdüğü yok. Zaman aşkına, sana o emniyette diyorum.”

Harlan yaşlı adama baktı, sinirleri iyice gerilmişti. Boğuk bir sesle, “Kelime oyunu yapıyorsunuz. Tamam, kız uzak üstzamanda bir yerde, fakat bunun bana ne faydası var? 100.000.’deki engeli kaldırın,” dedi.

“Neyi?”

“Engeli. Kazan geçemiyor.”

Twissell çılgınca, “Daha önce böyle bir şeyden bahsetmemiştin,” dedi.

“Bahsetmemiş miydim?” dedi Harlan ani bir şaşkınlıkla. Bahsetmemiş miydi? Bunun hakkında epey sık düşünmüştü. Bu konuda hiçbir şey söylememiş miydi? Bunu hatırlayamıyordu. Fakat sonra ciddileşti.

“Her neyse. Şimdi söylüyorum işte. Kaldırın o engeli oradan.”

“Ama bu imkânsız. Kazanın yolunu kesen bir engel, öyle mi? Zamansal bir engel mi?”

“Bana o şeyi oraya sizin koymadığınızı mı söylüyorsunuz?”

“Ben yapmadım. Zaman aşkına, yemin ederim.”

“O hâlde… O hâlde…” Harlan sararıp solduğunu hissetti. “O hâlde Meclis’in işi bu. Her şeyi biliyorlardı ve bu işi sizden habersiz tezgâhladılar… ve Bütün Zaman ve Gerçeklik aşkına, reklamın da, Cooper’ın da, Mallansohn’un da, bütün Sonsuzluğun da üstüne bir bardak su içsinler. Hiçbirine sahip olamayacaklar. Hiçbirine.”

“Dur, dur.” Twissell ümitsizlik içinde Harlan’ın koluna yapıştı. “Kendine hâkim ol. Düşün, oğlum, düşün. Meclis engel falan koymaz.”

“Orada bir engel var ama.”

“Böyle bir engel koyamazlar ki. Hiç kimse koyamaz. Böyle bir şey kuramsal olarak imkânsızdır.”

“Sen hiçbir şey bilmiyorsun. Orada bir engel var işte.”

“Ben Meclis’teki herkesten daha çok şey biliyorum. Böyle bir şey imkânsız.”

“Ama var işte.”

“Fakat eğer varsa…”

Ve Harlan, Twissell’ın gözlerinde, Cooper’ın yanlış yere gönderildiğini ve Sonsuzluğun sonunun yaklaştığını öğrendiğinde bile orada olmayan bir korku, âdeta perişan bir korku olduğunu anlamaya yetecek kadar etrafının farkına varmaya başladı.

16. GİZLİ YÜZYILLAR

Andrew Harlan dalgın bakışlarla adamların çalışmasını seyretti. Teknisyen olduğu için onu kibarca görmezden geliyorlardı. Normal koşullar altında Harlan, aynı nezaketi göstermeye gerek duymadan onları yok sayardı. Ne de olsa onlar Bakım görevlileriydi. Fakat şu anda Harlan adamları seyrediyordu ve içinde bulunduğu sefil durumda, kendini onları kıskanırken buldu.

Zamanlararası Taşımacılık Bölümünün servis elemanlarıydılar. Koyu gri üniformalarının omuzlarında siyah zemin üzerine iki başlı kırmızı bir oktan oluşan amblemleri vardı. Kazan motorlarını ve kazan yollarındaki hiper-serbestlik derecelerini karmaşık güç-alanı aletlerini kullanarak kontrol ettiler. Harlan zaman mühendisliği ile ilgili pek fazla kuramsal bilgileri olmadığını düşündü, ama konuyla ilgili çok fazla pratik bilgiye sahip oldukları açıktı.

Harlan, Çıraklığı sırasında Bakım ile ilgili pek fazla bir şey öğrenememişti. Ya da doğrusunu söylemek gerekirse, öğrenmek için pek fazla bir gayret göstermemişti. Başarılı olamayan çıraklar Bakım hizmetlerine yollanıyordu. ‘Uzmanlaşmamış iş kolu’ (hüsnü tabire göre) başarısızlığın işaretiydi ve sıradan bir Çırak doğal olarak bu konudan uzak dururdu.

Fakat şimdi Bakım elemanlarını iş başında izlerken, elemanlar Harlan’a sessiz sakin, stressiz ve gayet mutluymuş gibi gözükmüştü.

Neden olmasın? Uzmanlardan, “gerçek Sonsuzlardan” on kat fazlaydılar. Kendilerine ait bir toplumları, onlara ayrılmış ikamet katları, kendilerine ait zevkleri vardı. Mesai saatleri fizyogünlük olarak belli bir saate sabitlenmişti ve boş zamanlarını meslekleri ile ilgili işlerle değerlendirmek için onları zorlayan herhangi bir toplumsal baskı söz konusu değildi. Uzmanlaşan Sonsuzların sahip olmadığı, farklı Gerçekliklerden çıkmış film ve edebiyata ayırmak için zamanları vardı.

Neticede, onlar muhtemelen çok yönlü bir kişiliğe sahip oluyorlardı. Bakım hizmetindekilerin tatlı ve basit yaşamlarıyla kıyaslandığında, uzmanlaşmış Sonsuzların yaşamları sinir bozucu, zedelenmiş ve yapay bir görünüm arz ediyordu.

Bakım hizmeti, Sonsuzluğun temelini teşkil ediyordu. Daha önce böylesine açık bir gerçeğin dikkatini çekmemiş olması tuhaftı. Zamandan yiyeceklerin ve suyun getirilişini, çöplerin imhasını, enerji santrallerinin yönetimini hep onlar üstlenmişti. Sonsuzluktaki bütün makinelerin kusursuzca işlemesini sağlıyorlardı. Bir felç sonucu aniden tüm Uzmanlar yaşamlarını yitirse bile, Bakım elemanları Sonsuzluğun sonsuz bir şekilde varlığını sürdürmesini sağlardı. Fakat Bakım elemanları ortadan kaybolsa, Uzmanlar birkaç gün içinde ya Sonsuzluğun altını üstüne getirir ya da sefil bir hâlde ölüp giderlerdi.

Bakım elemanları, kadınsız, çocuksuz ve doğumzamanlarından kopuk sürdürdükleri bu hayata kızmıyorlar mıydı? Sefaletten, hastalıktan ve Gerçeklik Değiştirmelerinden muaf olmak yeterli bir karşılık mıydı? Herhangi bir önemli bir meselede görüşlerine başvuruluyor muydu? Harlan, içinde bir toplumsal reform ateşinin canlandığını hissetti.

Kıdemli Bilgisayar Twissell’ın ayrıldığı zamandan, yani Bakım elemanlarının çoktan çalışmaya başladığı bir saat öncesinden daha kötü görünerek, yarı koşar adımlarla gelişiyle Harlan’ın düşünce silsilesi bozuldu.

Harlan düşündü: Nasıl dayanabiliyor? Artık yaşlandı.

Adamlar derhâl saygılı bir tavırla doğrulurken, Twissell ona doğru kuş gibi bir canlılıkla bakıyordu.

“Kazan yolları ne âlemde?” diye sordu.

Adamlardan biri cevap verdi. “Hiçbir sorun yok, efendim. Yollar açık ve alanlar da muntazam.”

“Her şeyi kontrol ettiniz mi?”

“Evet, efendim. Bölümün istasyonlarının gidebildiği en üstzamana kadar.”

Twissell, “Öyleyse gidin,” dedi.

Kaba bir tavırla onları azat ettiği çok açıktı. Saygıyla eğildiler, dönüp hızlı adımlarla uzaklaştılar.

Twissell ve Harlan kazan yollarında yalnız kalmıştı.

Twissell ona doğru döndü. “Sen burada kalacaksın. Lütfen.”

Harlan başını sallayarak itiraz etti. “Gitmek zorundayım.”

“Umarım anlıyorsundur. Bana bir şey olursa, sen yine de Cooper’ı nasıl bulacağını biliyorsun. Sana bir şey olursa, ben ya da başka bir Sonsuz ya da bütün Sonsuzlar bir araya gelsek de tek başımıza ne yapabiliriz ki?”

Harlan tekrar başını salladı.

Twissell dudaklarının arasına bir sigara koydu. “Sennor şüpheleniyor. Son iki fizyogünde beni defalarca aradı. Neden inzivaya çekildiğimi bilmek istiyor. Bütün kazan yolu makinelerini gözden geçirttiğimi öğrenirse… Şimdi gitmem gerekiyor, Harlan. Gecikmemeliyim.”

“Gecikmek istemiyorum. Ben hazırım.”

“Gitmekte ısrarcısın, öyle mi?”

“Engel yoksa tehlike de olmayacaktır. Varsa bile daha önce ben bununla karşılaştım ve geri döndüm. Korkacak ne var, Bilgisayar?”

“Gereksiz yere tehlikeye atılmanın anlamı yok ki.”

“Öyleyse aklını kullan, Bilgisayar. Seninle gelmeme karar ver. Bundan sonra, Sonsuzluk hâlen varlığını sürdürebilirse, çember de hâlen kapatılabilir demektir. Bu da sağ kalacağımız anlamına gelir. Eğer bu yanlış bir kararsa Sonsuzluk o anda yok olur, zaten seninle gelmezsem de yok olacak, çünkü Noÿs’u elde etmeden Cooper’a ulaşmak için parmağımı bile oynatmayacağım. Buna yemin ederim.”

“Onu sana getireceğim,” dedi Twissell.

“Eğer bu iş bu kadar güvenli ve basitse, benim de gelmemde bir sakınca olamaz.”

Twissell açıkça ıstırap veren bir tereddüt içindeydi. Sertçe, “Peki, madem öyle, gel bakalım,” dedi.

Ve Sonsuzluk devam etti.

* * *

Kazana bindikten sonra da Twissell’ın yüzündeki kötü ifade kaybolmamıştı. Bir süre zamanmetrede akıp giden rakamlara baktı. KiloYüzyıl biriminde ölçüm yapan ve adamların bu özel amaç için ayarladığı sayaç bile, bir dakikalık aralıklarla tıklıyordu.

“Gelmemen gerekirdi.”

Harlan omuz silkti. “Neden?”

“Beni rahatsız ediyor. Mantıklı bir açıklaması yok. Çoktandır devam eden batıl bir inanç olarak da adlandırılabilir. Huzursuzum.” Ellerini sıkıca birbirine kenetledi.

“Seni anlamıyorum,” dedi Harlan.

Twissell, kafasının içindeki şeytanı kovabilmek ümidiyle konuşmaya arzuluydu. “Belki bunu sen anlayabilirsin, İlkel Zamanlar konusunda uzmansın. İlkelde insan ne kadar süreyle var olmuştur?”

“On bin Yüzyıl. Belki de on beş bin.”

“Evet. İlkel, maymuna benzeyen bir yaratık olarak başlar ve Homo Sapiens olarak son bulur. Doğru mu?”

“Herkesin bildiği bir şey bu. Evet.”

“O hâlde, evrimin oldukça hızlı bir şekilde gerçekleştiğini kabul etmemiz gerekir. On beş bin Yüzyılda maymundan Homo Sapiens’e ulaşılıyor.”

“Eee?”

“Eee’si, ben 30.000’lerde bir Yüzyıldanım…”

(Harlan irkilmekten kendini alamadı. Twissell’ın doğumzamanını bugüne dek bilmiyordu ve kimsenin de bildiğini sanmıyordu.)

“Ben 30.000’lerde bir Yüzyıldanım,” diye tekrarladı Twissell, “ve sen 95.’densin. Doğum zamanlarımız arasındaki zaman farkı, insanoğlunun İlkel çağlarda geçirdiği sürenin hemen hemen iki katı, ama seninle benim aramda ne fark var? Benim ağzımda senden dört tane daha eksik diş var ve apandisim yok. Aramızda bundan başka bir fizyolojik fark yok. Metabolizmamız hemen hemen aynı. Tek büyük fark, senin vücudun steroit çekirdeğini çözümleyebiliyor, benim vücudum bunu yapamıyor. Bu yüzden ben yiyeceklerimde kolesterol kullanmak zorundayım, sen buna ihtiyaç duymuyorsun. Ben 575.’inden bir kadınla çiftleşebilmiştim. Türümüz zaman içinde pek de farklılaşmamış.”

Harlan pek etkilenmemişti. İnsanın Yüzyıllar boyunca sürmüş olan temel kimliğini hiç sorgulamamıştı. Bu olduğu gibi kabul edilen, onunla yaşanılan şeylerden biriydi. “Milyonlarca Yüzyıl hiçbir değişikliğe uğramadan yaşayan türler var,” dedi.

“Ama sayıları çok değil. Ve şu bir gerçek ki, insan evriminin sona erişiyle Sonsuzluğun kuruluşu aynı zamana rastlıyor. Bu sadece bir rastlantı mı? Aslında bu, Sennor gibi tek tük birkaç insan haricindekilerin düşündüğü bir soru değil ve ben hiçbir zaman Sennor olmadım. Spekülasyon yapmanın doğru olmadığına inanırım. Eğer bir şey Bilgi İşlem Makinesiyle denetlenemiyorsa, bir Bilgisayarın zamanını buna harcaması üstüne vazife değildir. Fakat yine de, gençliğimde, bazen düşünürdüm…”

“Neyi?” Harlan düşündü: Neyse, dinlemekten başka yapacak bir şey yok zaten.

“Bazen Sonsuzluğu ilk kurulduğu zamanlardaki hâliyle düşünürdüm. Yalnızca 30 ve 40’lardaki birkaç Yüzyıla kadar gidilebilirdi ve bunun amacı çoğunlukla ticaretti. Bu ticaret çıplak arazilerin ağaçlandırılması, toprağın ileri geri taşınması, taze su ve gerekli kimyasal maddeler üzerineydi. Basit günlermiş onlar.

“Sonra Gerçeklik Değiştirmelerim keşfettik. Kıdemli Bilgisayar Henry Wadsman, hepimizin bildiği gibi dramatik bir şekilde, bir kongre üyesinin aracındaki emniyet frenini bozup, bir savaşı önledi. Daha sonra, Sonsuzluğun amacı, gittikçe ticaretten Gerçeklik Değiştirmelerine doğru kaydı. Neden?”

Harlan, “Nedeni çok açık. İnsanlığın esenliği,” dedi.

“Evet. Evet. Normal olarak ben de öyle düşünüyorum. Ama ben kâbusumdan söz ediyorum. Ya başka, hiç bahsi geçmeyen, kimsenin farkında olmadığı bir nedeni varsa. Sonsuz geleceğe seyahat eden bir insan, yanlarında maymundan hallice kalacağı kadar ileri seviyede kişilerle karşılaşabilir. Neden olmasın?”

“Olabilir. Ama insan insandır…”

“Hatta 70.000.’de bile, değil mi? Evet, biliyorum. Ve bizim yaptığımız Gerçeklik Değiştirmelerinin de bunda rolü olabilir mi? Alışılmışın dışındaki her şeyi ortadan kaldırdık. Hatta hemen hemen zararsız diyebileceğimiz, Sennor’un doğumzamanındaki saçsız insanlar bile sürekli tartışma konusu. Belki de, açıkça ve tam bir içtenlikle söylemek gerekirse, biz süper insanlarla karşılaşmak istemediğimiz için insanoğlunun evrimini engelliyoruz.”

Hâlâ hiçbir kıvılcım çakmamıştı. “Öyle diyelim. Ne fark eder?”

“Ya bu söz konusu süper insan, erişebildiğimiz üstzamanın ötesinde yine de yaşıyorsa? Biz sadece 70.000.’ye kadar hâkimiz. Onun ötesi Gizli Yüzyıllar! Neden gizli? Evrim geçirmiş insan bizimle uğraşmak istemiyor da, kendi Yüzyıllarına geçmemizi engelliyor mu yoksa? Neden gizli kalmalarını kabulleniyoruz? Onlarla uğraşmak istemediğimiz ve ilk denememizde giremedikten sonra tekrar denemek istemediğimiz için olmasın? Bunu bilinçli olarak yapıyoruz demiyorum, fakat bilinçli ya da bilinçsiz, neden bu olabilir.”

Harlan asık suratlı bir şekilde, “Her şeyi kabullen. Biz onlara ulaşamıyoruz onlar da bize. Yaşa ve bırak yaşasınlar,” dedi.

Twissell bu söylediklerinden etkilenmişe benziyordu. “Yaşa ve bırak yaşasınlar. Ama biz rahat durmuyoruz ki. Değiştirmeler yapıyoruz. Zamansal devinimsizlik etkilerin ortadan kalkmasına neden olmadan önce, Değiştirmeler yalnızca birkaç Yüzyıl kadar etkili oluyor. Hatırlarsan, Sennor’un o kahvaltıda bahsettiği cevabı olmayan, Zamanla ilgili sorunlarından biri de buydu. Bütün söyleyebildiği bunun bir istatistik sorunu olduğuydu. Bazı Değiştirmeler diğerlerinden daha fazla Yüzyılı etkiliyor. Kuramsal olarak, düzgün bir Değiştirmeyle çok sayıda Yüzyıl etkilenebilir; yüz Yüzyıl, bin, hatta yüz bin. Gizli Yüzyılların evrim geçirmiş insanı bu durumu biliyordur. Bir gün yapılacak bir Değiştirmenin ta 200.000.’ye ulaşma olasılığından rahatsız olduklarını düşün.”

“Böyle şeylere kafa yormanın bir anlamı yok.” Harlan, bu sözleri, dert edecek çok daha önemli sorunları olan bir insana özgü bir tavırla sarf etmişti.

“Fakat düşün,” Twissell şimdi âdeta fısıldayarak konuşuyordu, “biz Gizli Yüzyıllardaki Bölümleri boş bıraktığımız sürece seslerini çıkarmıyor olabilirler. Bu bizim saldırmadığımız anlamına geliyor. Diyelim ki bu ateşkes, ya da nasıl adlandırmak istersen, bozuldu ve içimizden biri 70.000.’den üstzamanda devamlı oturmaya başladı. Onlar da bunu, ciddi bir istila harekâtının başlangıcı olarak değerlendirdiler. Kendi zamanlarından bizi uzak tutabiliyorlar, öyleyse bilimsel olarak bizden daha ileri durumdalar. Diyelim ki bize imkânsız gözüken bir şeyden daha ötesini yapabiliyorlar ve kazan yollarına bir engel koyup, onlara ulaşmamızı engelleyebiliyorlar…”

Ve bu defa Harlan ayağa fırladı, dehşet içindeydi. “Noÿs ellerinde mi?”

“Bilemem. Benimkisi yalnızca bir tahmin. Belki de orada bir engel yoktur. Belki senin kullandığın ka…”

“Orada bir engel vardı!” Harlan bağırıyordu. “Başka ne açıklaması olabilir ki? Neden bunları bana daha önce anlatmadın?”

“İnanmamıştım,” diye inledi Twissell. “Hâlâ da inanmıyorum. Bu aptalca kuruntularımdan keşke sana hiç bahsetmeseydim. Kendi sorunlarım, Cooper’ın durumu… Neyse, birkaç dakika daha sabret.”

Zamanmetreyi işaret etti. Sayaç 95.000. ve 96.000. Yüzyıllar arasında bir yerlerde olduklarını gösteriyordu.

* * *

Twissell’ın kumandaların üzerindeki eli kazanı yavaşlattı.

99.000.’yi de geçtiler. Sayacın hareketi durdu. Her bir Yüzyıl okunabiliyordu.

99.726… 99.727… 99.728…

“Ne yapacağız?” diye mırıldandı Harlan.

Twissell sabır ve umut, ya da çaresizlik telkin eden bir tavırla başını salladı.

99.851… 99.852… 99.853…

Harlan, engelin yaratacağı şoka hazırlıklı olabilmek için bütün vücudunu kastı ve umutsuz bir şekilde düşündü: Sonsuzluğu, Gizli Yüzyılların yaratıklarıyla boğuşmak üzere zaman kazanmak için mi kurtaracaktı? Noÿs’u başka nasıl geri kazanabilirdi? Dön geriye, git 575. Yüzyıla, deli gibi çalış…

99.938… 99.939… 99.940…

Harlan nefesini tuttu. Twissell aracı iyice yavaşlatmıştı, neredeyse sürünüyorlardı. Kumandalara kusursuzca karşılık veriyordu.

99.984… 99.985… 99.986…

Harlan konuştuğunun farkında bile olmaksızın mırıldandı. “Şimdi, şimdi, şimdi.”

99.998… 99.999… 100.000… 100.001… 100.002…

Rakamlar artmaya devam ediyor, sessizlik içindeki iki adam gözlerini ayırmadan artmasını izliyordu.

Birden Twissell bağırdı, “Engel falan yok işte.”

Ve Harlan cevap verdi, “Vardı! Vardı!” Sonra can çekişir gibi bir hâlde ekledi, “Belki de onu aldılar ve engele ihtiyaçları kalmadı.”

* * *

111.394.!

Harlan araçtan dışarı fırladı ve bağırmaya başladı. “Noÿs! Noÿs!”

Yankısı boş Bölümün duvarlarında ritmi değişerek sekti.

Araçtan daha sakin bir şekilde çıkan Twissell, genç adamın arkasından seslendi. “Bekle Harlan…”

Fakat bu işe yaramadı. Harlan, Bölümün ev gibi kullandıkları kısmına doğru koridor boyunca, bir koşudaymış gibi son sürat gidiyordu.

Belli belirsiz bir şekilde Twissell’ın söz ettiği “evrim geçirmiş” insanlardan biriyle karşılaşma olasılığı aklına geldi ve anında tüyleri diken diken oldu, ama daha sonra Noÿs’u acilen bulmak zorunda olması bu düşünceyi bastırdı.

“Noÿs!”

Ve birdenbire, öylesine çabucak, onu gördüğünden bile emin olamadan, kızı kollarında buldu. Oradaydı ve onunlaydı, kolları onu sarmıştı ve sıkıca tutuyordu ve yanağı omzuna, siyah saçları yumuşakça çenesine değiyordu.

“Andrew?” dedi. Sesi adamın vücudunun basıncıyla kısık çıkıyordu. “Nerelerdeydin? Günler geçti, çok korktum.”

Harlan kızı kendinden uzaklaştırarak, aç bir ciddiyetle yüzüne baktı. “İyi misin?”

“Ben iyiyim. Sana bir şey oldu diye çok korktum. Zannettim ki…” Birden sustu, gözlerinden dehşet fışkırıyordu ve soluk soluğa “Andrew!” dedi.

Harlan hızla döndü.

Gelen Twissell’di, hızlı hızlı soluyordu.

Noÿs, Harlan’ın ifadesinden güven kazanmış olmalı ki daha sakin bir sesle sordu, “Onu tanıyor musun, Andrew? Her şey yolunda mı?”

“Korkacak bir şey yok. O benim amirim, Kıdemli Bilgisayar Laban Twissell. Seni biliyor.”

“Bir Kıdemli Bilgisayar, öyle mi?” Noÿs uzaklaştı.

Twissell yavaş yavaş yaklaştı. “Size yardım edeceğim, evladım. Her ikinize de yardım edeceğim. Teknisyene söz verdim, inanıyorsa tabii.”

“Bağışlayın beni Bilgisayar,” dedi Harlan soğuk bir şekilde. Gerçi bütünüyle pişman değildi.

“Bağışlandın,” dedi Twissell. Elini uzatıp, kızın isteksiz elini tuttu. “Anlat bakalım, kızım. Burada iyi vakit geçirdin mi?”

“Meraklandım.”

“Harlan ayrıldıktan sonra, burada başka kimseye rastladın mı?”

“Ha—Hayır, efendim.”

“Hiç kimse? Hiçbir şey?”

Kız başını salladı. Koyu renk gözleri Harlan’ı arıyordu. “Neden sordunuz?”

“Hiç, kızım. Saçma bir kâbus. Gel, seni 575.’ye geri götüreceğiz.”

Andrew Harlan, araçta geri dönerken giderek derin ve sıkıntılı bir sessizliğe gömüldü. Altzaman yönünde 100.000. geçerken sayaca bakmadı. Twissell da, üstzamanda kapana kısılacaklarını zannetmiş gibi, rahat bir nefes aldı.

Noÿs ellerini tuttuğunda hemen hemen hiç kıpırdamadı ve kızın parmaklarının basıncına verdiği yanıt da neredeyse mekanikti.

* * *

Noÿs başka bir odada uyudu, Twissell’ın yiyip bitiren huzursuzluğu doruk noktasına ulaşmıştı.

“Reklam, oğlum! Sen kadınına kavuştun. Anlaşmanın bana ait olan tarafı yerine getirildi.”

Harlan, sessizce ve dalgın bir ifadeyle masanın üzerinde duran cildin sayfalarını çevirdi. Sayfayı buldu.

“Çok basit,” dedi, “fakat İngilizce. Size okuyacağım, sonra da tercüme ederim.”

30 numaralı sayfanın sol üst köşesinde yer alan küçük bir reklamdı. Fon olarak el ile çizilen yamuk bir şeklin karşısında büyük harflerle yazılmış süssüz kelimeler vardı:

ALL THE

TALK

OF THE

MARKET [1]

Altında, küçük harflerle: “Yatırım Haber Bülteni, P.K. 14, Denver, Colorado” yazılıydı.

Harlan tercüme ederken, Twissell büyük bir dikkatle dinledi ve açıkça hayal kırıklığına uğradı. “Market nedir? Bununla ne demek istiyorlar?”

“Borsa,” dedi Harlan sabırsızlıkla. “Özel sermaye ile iş sahalarına yatırım yapılan bir sistem. Fakat önemli olan o değil. Reklamın olduğu yerin karşısında elle çizilen şekli görmüyor musunuz?”

“Evet. Bir Atom bombasının patlama sonrasındaki mantara benzeyen şeklini andırıyor. Dikkat çekici. Ne var bunda?”

Harlan patladı. “Zaman aşkına, Bilgisayar, neyiniz var? Derginin tarihine baksanıza.”

Üst taraftaki sayfa numarasının hemen yanındaki sayıları parmağıyla gösterdi. 28 Mart 1932 yazıyordu.

“Bunu tercüme etmeme gerek yok. Rakamlar, Standart Zamanlararası Dilde de aynı ve 19.32. Yüzyıl olduğunu görüyorsunuz. O tarihte bir Atom bombasının patlaması ile ortaya çıkan mantarı kim görmüş olabilir ki? Hiç kimsenin bunu tam olarak çizebilmesi mümkün değildir, ancak..

“Şimdi, bir dakika. Bu yalnızca bir şekil,” dedi Twissell dengesini korumaya çalışarak. “Bu mantar biçimi rastlantıyla da ortaya çıkmış olabilir.”

“Öyle mi dersiniz? Kelimelere bir kez daha bakar mısınız?” Harlan, parmağının ucuyla takip ederek, kısa satırları bir kez daha okudu: “All the—Talk—Of the—Market. Satırlardaki ilk harfler bir arada ATOM kelimesini oluşturuyor ki bu da Atom’un İngilizcesidir. Bu da mı rastlantı? Rastlantı değil bu.

“Bilgisayar, bu reklamın sizin düşündüğünüz şartlara nasıl mükemmelen uyduğunu görmüyor musunuz? Bakar bakmaz hemen gözüme çarptı. Cooper bunun düpedüz tarihsel bir hata olduğunu biliyor. Aynı zamanda, dış görünüşünden başka hiçbir anlamı yok, 19.32.’den biri için hiçbir biçimde anlamı yok.

“O hâlde bu Cooper olmalı. Onun mesajı bu. Şu anda bir SantiYüzyıla en yakın tarih elimizde. Adresini de biliyoruz. Yapmamız gereken tek şey peşinden gitmek ve bu işi halletmek için İlkel dönem konusunda yeterli bilgiye sahip olan tek kişi benim.”

“Peki, gider misin?” Twissell’ın yüzü rahatlama ve mutluluktan parlıyordu.

“Giderim… Ama bir şartla.”

Twissell ani bir duygu değişimiyle kaşlarını çattı. “Yine mi şartlar?”

“Aynı şart. Yeni bir şey eklemiyorum. Noÿs emniyette olmalı. Onun da benimle gelmesini istiyorum. Burada bırakamam.”

“Hâlâ mı bana güvenmiyorsun? Seni yarı yolda mı bıraktım? Seni hâlâ rahatsız eden nedir?”

“Tek bir şey, Bilgisayar,” dedi Harlan ciddiyetle. “Tek bir şey kaldı. 100.000.’de bir engel vardı. Neden? Beni hâlâ rahatsız eden bu işte.”

17. KAPANAN ÇEMBER

Rahatsız etmeye de devam ediyordu. Hazırlık günleri hızla geçerken, bu konu kafasının içinde daha da büyüyordu. Twissell ile arasına; Noÿs’la arasına giriyordu. Hareket günü gelip çattığında, gerçeğin belli belirsiz farkındaydı.

Twissell, Meclis alt komitesiyle yaptığı toplantıdan döndüğünde, Harlan’ın tüm yapabildiği ufak bir merak göstermekti. “Nasıl gitti?” diye sordu.

Twissell bıkkın bir ifadeyle cevap verdi. “Hayatımın en keyifli konuşmasını yaptığımı söyleyemem.”

Harlan neredeyse bu kadarla bırakacaktı, ama bir anlık sessizliğini bir mırıltıyla bozdu. “Umarım bir şey söylemediniz. Şu bizim…”

“Yok, yok, hayır,” diye aksi bir şekilde cevap verdi. “Kızla ilgili olarak ya da Cooper’ın yanlış yere gönderilmesindeki rolün hakkında bir şey söylemedim. Şanssız bir hata, bir mekanik aksilikti dedim. Bütün sorumluluğu üzerime aldım.”

Harlan’ın zaten ağır olan vicdanında yeni bir sızı oluştu. “Bu sizin için iyi olmayacak,” dedi.

“Ne yapabilirler ki? Bana dokunmadan önce düzeltmenin yapılmasını beklemek zorundalar. Başaramazsak, hepimiz artık yardım edilemez ve zarar göremez bir durumda olacağız. Bu işi halledersek, başarının kendisi beni büyük ihtimalle koruyacaktır. Eğer koruyamazsa…” Yaşlı adam omuz silkti. “Bundan sonra Sonsuzluktaki faal görevlerimden emekli olmayı düşünüyorum zaten.” Ama sigarasını aradı ve daha yarısındayken fırlatıp attı.

İç çekti. “Aslında onları bu konuya hiç bulaştırmazdım ama aksi takdirde özel aracı altzaman istasyonunun ötesine seyahat için kullanmak mümkün olmazdı.”

Harlan arkasını döndü. Günlerdir artan bir şekilde her şeyi dışarıda bırakarak meşgul olduğu düşünceleri aynı kanallar boyunca gezinip duruyordu. Twissell’ın daha sonraki lafını belli belirsiz bir şekilde duydu, fakat ancak sorusunu tekrarladıktan sonra irkilerek “Efendim?” dedi.

“Şu senin kadın diyorum, hazır mı oğlum? Ne yapacağını anladı mı?”

“O hazır. Her şeyi anlattım.”

“Nasıl karşıladı?”

“Ne?… Şey, evet beklediğim şekilde davrandı. Korkmuyor.”

“Üç fizyosaatten daha az bir zamanınız kaldı.”

“Biliyorum.”

O an için konuşacak başka bir şey kalmamıştı ve artık Harlan, düşünceleriyle ve yapması gereken şeyin rahatsızlığı içinde, yapayalnızdı.

* * *

Aracın yüklenmesi ve son kontroller tamamlanırken, Harlan ve Noÿs, 20. Yüzyılın başlarının kentleşmemiş bir bölgesinin giysilerini andıran bir kostüm değişikliğiyle çıkıp geldiler.

Noÿs, giyeceği giysiler konusunda Harlan’ın önerilerini, giyim ve estetik üzerine yalnız kadınların sahip olduğunu iddia ettiği bazı içgüdülere göre değiştirmişti. Dergilerin bu döneme ait ciltlerinin reklamlarındaki resimlerden dikkatle seçim yapmış ve bir düzine kadar değişik Yüzyıldan getirilen eşyaları özenle gözden geçirmişti.

Harlan’ın fikrini almak için arada bir, “Nasıl buluyorsun?” diye soruyordu.

Harlan da omuz silkiyordu. “Mademki bu içgüdüsel bir bilgi, sana bırakıyorum.”

“Bu kötüye işaret, Andrew,” dedi inandırıcı gelmeyen bir hafiflikle. “Fazla uysalsın. Neyin var? Kendinde değil gibisin. Günlerdir bu hep böyle.”

Harlan monoton bir şekilde, “İyiyim,” diye cevap verdi.

Twissell’ın onları 20. Yüzyıl sakinlerinin kılığında ilk görüşü, şaka yapmak için kötü bir girişimde bulunmasına neden oldu. “Zaman aşkına, İlkeldekiler ne çirkin elbiseler, fakat bu korkunç şeyler bile senin güzelliğini gizleyemiyor, canım.”

Noÿs nezaketle gülümsedi ve sessiz sakin ayakta duran Harlan da Twissell’ın paslanmış nezaket gösterisinde gerçek payı bulunduğunu kendi kendine itiraf etti. Elbiseleri onun her yanını sarıp sarmalıyorsa da, giysilerin yapması gerektiği gibi onu öne çıkarmıyordu. Makyajı, dudaklar ve yanaklardaki hayal gücünden mahrum renk dokunuşları ve çirkince düzenlenmiş kaş çizgisiyle sınırlıydı. Güzelim saçları (ki en kötüsü de buydu) acımasızca kesilmişti. Yine de çok güzeldi.

Harlan da şimdiden kendi rahatsız kemerine, koltuk altları ve kasıklarındaki sıkılığa ve mat, kaba dokulu giysilerine alışmıştı. Yüzyıllara uyabilmek için garip elbiseler giymek, yabancısı olduğu bir şey değildi.

Twissell konuştu. “Aracın içine, konuştuğumuz gibi el kumandaları yerleştirmek istedim ama görüldüğü gibi, bunu yapmanın bir yolunu bulamadık. Mühendislerin zamansal yer değiştirmeyi gerçekleştirmek için yeterince büyük bir güç kaynağına ihtiyacı var ve bu da Sonsuzluğun dışında mevcut değil. Bütün yapabildiğimiz, İlkel dönemde yaşamak için Zamansal gerilimi kullanmak. Gel gör ki, bir geri dönüş manivelamız var.”

Yığınlar hâlinde duran malzemelerin arasından güçlükle geçerek onları aracın içine soktu ve aracın iç duvarının pürüzsüz görüntüsünü bozan bir madenî çıkıntıyı gösterdi.

“Basit bir anahtarın yerleştirilmesinden ibaret. Araç otomatik olarak Sonsuzluğa dönmeyecek, belirsiz bir süreyle İlkelde kalacak. Ancak manivela yuvasına doğru itildiğinde geri dönebileceksiniz. Ondan sonra ikinci ve umarım, son seyahate…”

“İkinci bir seyahat mi?” dedi Noÿs birden.

Harlan söze karıştı. “Bunu anlatmamıştım. Bak, bu ilk seyahatin amacı, Cooper’ın tam varış zamanını saptamak. Varış yeriyle ilanın yayınlandığı tarih arasında ne kadar bir zaman aralığı olduğunu bilmiyoruz. Posta kutusu aracılığıyla ona ulaşıp, mümkünse, varışının tam dakikasını ya da mümkün olan en yakın anı öğreneceğiz. Sonra, Cooper’ı bırakması için araca on beş dakika daha süre tanıyıp, o ana geri dönebiliriz…”

Twissell sözünü kesti. “Biliyorsun, aracın iki farklı fizyozamanda, aynı yer ve anda bulunması mümkün değil.” Gülümsemeye çalıştı.

Noÿs durumu kavramışa benziyordu. Pek emin bir tavırla olmasa bile, “Anlıyorum,” dedi.

Twissell kıza hitap ederek, “Cooper’ın tam varış anında yakalanmasıyla bütün mikro-değişiklikler ortadan kalkacak. Atom bombası ilanı yok olacak ve Cooper yalnızca, ortadan kaybolacağını söylediğimiz aracın umulmadık bir biçimde yeniden belirdiğini görecek. Yanlış bir Yüzyıla gelmiş olduğunu bilmeyecek ve bu konuda kimse ona bir şey söylemeyecek. Ona, verilmesi gereken çok önemli bir bilgiyi unuttuğumuzu söyleyeceğiz (bir şeyler uyduracağız) ve bu konuya önem vermeyip, ikinci kez gönderildiğinden anılarında bahsetmemesini ümit edeceğiz.”

Noÿs yolunarak inceltilmiş kaşlarını kaldırdı. “Çok karışık bir iş.”

“Ne yazık ki öyle.” Twissell ellerini ovuşturdu ve içten içe bir şüphe duyuyormuş gibi karşısındakilere baktı. Sonra başını dikleştirdi, yeni bir sigara çıkardı ve kaygısız bir tavır takınmaya çalışarak, “Ve şimdi, çocuğum, iyi şanslar.” Twissell, kısa bir an Harlan’ın eline dokundu, Noÿs’u başıyla selamladı ve araçtan dışarı çıktı.

Yalnız kalınca, Noÿs, Harlan’a, “Şimdi gidiyor muyuz?” diye sordu.

“Birkaç dakikaya kadar,” diye cevap verdi, Harlan.

Noÿs’a kuşkuyla baktı. Kız ona gülerek ve korkmadan bakıyordu. Bir an için kendi duyguları da buna karşılık verdi. Fakat bu bir duyguydu, mantık değildi, kendine telkinde bulundu; içgüdüydü bu, düşünce değil. Bakışlarını başka yana çevirdi.

* * *

Seyahat sorunsuzdu, ya da hemen hemen sorunsuzdu; normal araç kullanmaktan bir farkı yoktu. Yolculuğun ortalarına doğru, en alt istasyonu geçerken olsa gerek, bir an için aracın hafifçe sarsıldığını hissettiler ve belki de bu tamamen psikosomatik bir durumdu. Çok kayda değer değildi.

Ve sonra İlkel döneme vardılar ve araçtan çıktılar. Kayalık ve yalnız dünya, muhteşem bir öğle sonrası güneşinin ışıklarıyla pırıl pırıl parlıyordu. Serinletici, hafif bir rüzgâr esiyordu ve her yere sessizlik hâkimdi.

Çıplak kayalar düzensiz ve azametliydi; demir, bakır ve kromdan oluşan mat bir gökkuşağı rengindeydi. İnsansız ve âdeta cansız ortamın azameti karşısında, Harlan kendisinin çok küçük ve aciz kaldığını hissetti. Maddi dünyaya ait olmayan Sonsuzlukta güneş yoktu, hava da Zamandan getiriliyordu. Kendi Doğumzamanına dair anıları bulanıktı. Değişik Yüzyıllarda yaptığı Gözlemler esnasında hep insanlar ve kentleriyle uğraşmıştı. Böyle bir şeyi daha önce yaşamamıştı.

Noÿs koluna dokundu.

“Andrew! Üşüdüm.”

İrkilerek kıza döndü.

Kız, “Isıtıcıyı kursak iyi olacak,” dedi.

“Evet. Cooper’ın mağarasında.”

“Nerede olduğunu biliyor musun?”

“Tam burada,” dedi kısaca.

Hiç kuşkusu yoktu. Günlükte yeri anlatılıyordu ve önce Cooper, şimdi de kendisi tam hedeflerini bulmuşlardı.

Ta Çıraklık günlerinden beri, Zamanda yaptığı seyahatlerde, tam istenen noktayı bulma hususunda hiç kuşku duymamıştı. Ciddiyetle Eğitmen Yarrow’a bakarak, “Fakat Dünya Güneş’in etrafında, Güneş de Galaktik Merkezin etrafında döner ve doğal olarak Galaksi de hareket halindedir. Eğer Dünya üzerinde bir noktadan yola çıkıp, yüz yıl altzamana giderseniz, kendinizi boşlukta bulursunuz. Çünkü Dünya’nın o noktaya gelmesine daha yüz yıl vardır,” deyişini hatırladı. (Bir Yüzyıl’a hâlâ “yüz yıl” dediği zamanlardı.)

Eğitmen Yarrow da onu terslemişti, “Zamanı mekândan ayıramazsınız. Zaman boyunca ilerlerken, Dünya’nın hareketlerini paylaşırsınız. Yoksa havada uçan bir kuş, Dünya Güneş’in etrafında saniyede 29 km hızla döndüğü ve bu yaratığın altından kaçıp gittiği için birdenbire kendini boşlukta bulur diye mi düşünüyorsunuz?”

Benzetmelerle tartışmak riskli olsa da, Harlan sonraki günlerde daha somut deliller elde etmişti ve şimdi, İlkele doğru şu eşine ender rastlanan cinsten seyahatten sonra, kendinden emin olarak gidip nerede olacağı kendisine söylenmiş olan mağaranın ağzını tam olarak bulmasına hiç de şaşırmazdı.

Taş ve çakıllardan oluşan örtüyü kaldırdı ve içeri girdi.

Karanlığı bıçak gibi yaran fenerinin ışığıyla içeriyi araştırmaya başladı. Duvarların, tavanın, yerin her santimini uzun uzun inceledi.

Hemen arkasından onu takip eden Noÿs fısıldadı. “Ne arıyorsun?”

“Bir şey. Herhangi bir şey.”

Aradığı bir şeyini, herhangi bir şeyini, mağaranın en arkasında yeşilimsi kâğıtları bir kâğıt ağırlığı gibi bastıran yassı bir taş şeklinde buldu.

Taşı bir kenara attı ve kâğıtları parmağıyla bir bir çevirdi.

“Nedir bunlar?” diye sordu Noÿs.

“Banknotlar. Değişim aracı. Para.”

“Burada olduklarını biliyor muydun?”

“Hiçbir şey bilmiyordum. Yalnızca umuyordum.”

Bu yalnızca Twissell’ın ters mantığını kullanma meselesiydi, yani sonuçtan sebebe ulaşma. Sonsuzluk sürdüğüne göre, Cooper da doğru kararlar vermeye devam ediyor demekti. Reklamın Harlan’ı doğru Zamana çekeceği farz edilirse, mağaranın da ek haberleşme aracı olma durumu ortaya çıkıyordu.

Aslında bu, onun umduğundan da fazlaydı. Harlan İlkel zamana yapacağı seyahatin hazırlıkları süresince birçok kez elinde altın külçeleriyle bir şehre gitmesinin şüphe uyandıracağını ve gecikmeye neden olacağını düşünmüştü.

Cooper yolunu bulmuştu elbette, ama onun yeterli zamanı vardı. Harlan para demetini kucaklayıp kaldırdı. Vaktini bu kadar çok parayı biriktirmek için kullanmış olmalıydı; iyi iş başarmıştı ufaklık, hem de çok iyi.

Ve çember kapanıyordu!

Batmakta olan güneşin giderek artan kızıl ışıkları altında malzemeler mağaraya taşındı. Araç, onu meraklı gözlerden gizleyecek, yansıtıcı özelliği olan yaygın bir zarla kaplanmıştı. Harlan’ın eğer gerekirse bunların icabına bakmak için silahı da vardı. Isıtıcı mağarada kuruldu ve fener çatlağa yerleştirildi, böylece ateş ve ışık elde ettiler.

Dışarıda serin bir Mart akşamı hüküm sürüyordu.

Noÿs düşünceli bir tavırla, Isıtıcının dönmekte olan parabolik iç tarafının pürüzsüzlüğüne doğru bakarak, “Andrew, planın nedir?” diye sordu.

“Yarın sabah, en yakın şehre gideceğim. Nerede olduğunu… ya da olması gerektiğini biliyorum.” (Kafasında “olduğunu” diye değiştirdi. Bir sorun çıkmayacaktı. Yine Twissell’ın mantığı.)

“Ben de seninle geleceğim, değil mi?”

Harlan, hayır anlamında başını salladı. “Bir kere, konuşulan dili bilmiyorsun. Ve ayrıca bu gezi bilhassa zor geçecek.”

Noÿs kısa saçlarıyla tuhaf bir biçimde arkaik görünüyordu ve gözlerindeki ani öfke, Harlan’ın rahatsız olarak bakışlarını kaçırmasına sebep oldu.

“Ben aptal değilim, Andrew. Benimle hemen hemen hiç konuşmuyorsun. Yüzüme bile bakmıyorsun. Ne demek oluyor bütün bunlar? Yine doğumzamanının ahlak değerlerinin etkisine mi girdin? Sonsuzluğa ihanet ettiğini düşünüp, bundan beni mi sorumlu tutuyorsun? Seni bozduğumu mu düşünüyorsun? Nedir bu hâlin?”

“Neler hissettiğimi bilemezsin.”

“Anlat o hâlde. Yapabilirsin bunu. Anlatsan iyi olur. Bunun için hiçbir zaman fırsatın olmayabilir. Hissettiğin şey, aşk mı? Benim için? Beni günah keçisi yapamazsın, yapmamalısın. Ne diye getirdin beni buraya? Söyle bana. Bana ihtiyacın yoktu da, yüzümü görmeye bile tahammül edemeyecektin de, neden beni Sonsuzlukta bırakmadın?”

Harlan mırıldandı. “Tehlikeli olurdu.”

“Hadi canım, sen de.”

“Tehlikeden de öte bir şey. Bir kâbus. Bilgisayar Twissell’ın kâbusu,” dedi Harlan. “Gizli Yüzyıllara panik içinde yaptığımız son seyahatte, o Yüzyıllara ait düşüncelerini anlattı bana. Uzak üstzamanda saklanan, bizim müdahalemizden kendilerini koruyan, Gerçekliğe yaptığımız müdahalelere bir son vermeyi planlayan insanın evrim geçirmiş türlerinin, yeni türlerinin, belki de süper insanın olma olasılığından bahsetti. 100.000.’deki engeli de onların koyduğunu düşünüyordu. Sonra seni bulduk ve Bilgisayar Twissell kâbusuyla uğraşmayı bir kenara bıraktı. Orada, hiçbir zaman bir engelin var olmadığına hükmetti. Çok daha ivedi bir sorun olan, Sonsuzluğu kurtarma meselesine daldı.

“Fakat ben, gördüğün gibi, onun kâbusundan etkilenmiş bulunuyorum. Engelle ben karşılaşmıştım, o yüzden var olduğunu biliyorum. Bunu bir Sonsuz yapmamıştı, çünkü Twissell böyle bir şeyin kuramsal olarak mümkün olmadığını söyledi. Belki de Sonsuzluktaki kuramlar yeterince gelişmemişti. Orada bir engel vardı. Onu oraya birisi koymuştu. Ya da bir şey.

“Twissell’ın yanıldığı bazı noktalar olması doğaldır,” diye devam etti Harlan düşünceli bir şekilde. “O, insanoğlunun evrim geçirmesi gerektiğini düşünüyordu, fakat öyle değildi. Paleontoloji, Sonsuzların ilgilendiği bilim dallarından biri değildir, ama geç İlkellerin ilgisini çekiyordu, o yüzden ben de bir parça öğrendim. Şu kadarını biliyorum: Türler, yalnızca yeni çevrelerin etkilerine karşı koymak zorunluluğu sebebiyle evrimleşirler. Durağan çevre şartları içinde, bir canlı türü milyonlarca Yüzyıl değişmeden kalabilir. İlkel insan süratle evrimleşti, zira acımasız ve sürekli değişen çevre şartları içinde yaşıyordu. İnsanoğlu kendi çevresini yaratmayı bir kez öğrendikten sonra, onu rahat ve durağan bir hâle getirdi ve doğal olarak evrimleşmesi de sona erdi.”

“Neden söz ettiğini anlamıyorum,” dedi Noÿs, hiç de yumuşamış gibi bir hâli yoktu. “Benim konuşmak istediğim şey hakkında, ikimizle ilgili şeyler hakkında, tek bir kelime bile ettiğin yok.”

Harlan etkilenmemiş gibi görünmeyi başardı. “Şimdi, neden 100.000.’de bir engel vardı? Ne işe yarıyordu? Sana zarar verilmemişti. Başka ne için konmuş olabilirdi? Kendi kendime sordum: O engelin varoluşu yüzünden meydana gelen ve eğer orada olmasa gerçekleşmeyecek olan bir şey var mı?”

Bir an için sustu, gerçek deriden imal edilmiş ağır ve hantal ayakkabılarına uzun uzun baktı. Geceleyin ayağından çıkarıp rahat edebileceğini düşündü, fakat şimdi bunun zamanı değildi, zamanı değildi…

Devam etti. “Bu sorunun bir tek cevabı vardı. O engelin varlığı, beni çılgınlar gibi geri dönüp Finge’e saldırmak için bir nöronik kırbaç edinmeme neden oldu. Seni geri almak için Sonsuzluğu riske atmaya ve başaramadığımı düşününce de, Sonsuzluğu yıkmaya itti. Anlıyor musun?”

Noÿs inanmak istemeyen, korkulu gözlerle ona baktı. “Yani, bütün bunları yapmanı üstzamandaki insanlar mı istedi? Onlar mı planladı?”

“Evet. Bana öyle bakma. Evet! Ve bunun her şeyi nasıl değiştirdiğini anlamıyor musun? Kendi başıma, kendi mantığımla hareket ettiğimde, maddi manevi bütün sonuçlara katlanırım. Ancak, birtakım delikli folyolar vasıtasıyla yönetilen bir Bilgi İşlem Makinesiymişim gibi, duygularımı kontrol edip etkileyen insanlar tarafından kandırılıp, aptal yerine konmuş olmak…”

Harlan, bağırmakta olduğunu fark etti ve birdenbire sustu. Birkaç dakika konuşmadan bekledi ve tekrar devam etti, “Bir türlü kabul edemiyorum. Beni kukla gibi oynatıp yaptırdıklarını geri almam gerek. Ancak yaptığımı geri aldığımda huzura kavuşabilirim.”

Ve kavuşacaktı… muhtemelen. Arkasında ve önünde uzanan kişisel trajediden uzak, kişisel olmayan bir zaferin gelmekte olduğunu hissediyordu. Çember kapanıyordu!

Noÿs, Harlan’ın kaskatı kesilmiş elini tutmak için tereddütle uzandı.

Harlan, kadının anlayışından kaçınarak geri çekildi. “Her şey ayarlanmıştı. Seninle karşılaşmam. Hepsi. Duygusal yapım iyice incelenmişti. Çok açık. Etki ve tepki. Şu düğmeye bas, adam şöyle yapsın. Bu düğmeye bas, adam böyle yapsın.”

Harlan, utancının yoğunluğundan konuşmakta güçlük çekiyordu. Sudan çıkmış bir köpek gibi başını sallayıp kendine gelmeye çalıştı ve devam etti. “Başlangıçta bir noktayı anlayamamıştım. Nasıl olmuştu da, Cooper’ın İlkele gönderileceğini tahmin edebilmiştim. Bu pek ihtimal dâhilinde olmayan bir şeydi. Hiçbir dayanağım yoktu. Twissell da bunu anlayamadı. Birçok kez, bu kadar az matematik bilgisiyle bunu nasıl çözdüğümü anlamaya çalıştı.

“Ama çözmüştüm işte. İlk kez o… o gece oldu. Sen uyuyordun, ben henüz uyumamıştım. Hatırlamam gereken bir şey olduğunu hissetmiştim; bir işaret, bir fikir, gecenin zevk ve heyecanı arasında yakalamış olduğum bir şey. Düşündükçe, Cooper’ın önemi bütün boyutlarıyla kafamda belirdi ve Sonsuzluğu yıkacak bir konumda olduğum düşüncesi de kafama girdi. Daha sonra, matematiğin tarihini inceleyerek kontrol ettim, ama aslında buna bile gerek yoktu. Ben zaten biliyordum. Kesinlikle emindim. Nasıl? Nasıl?”

Noÿs dikkatle Harlan’a bakıyordu. Bu kez ona dokunmaya çalışmadı. “Sence, bunu da Gizli Yüzyılların insanları mı tezgâhladı? Her şeyi kafana doldurup, seni basbayağı yönettiler, öyle mi?”

“Evet. Evet. Fakat henüz işleri bitmedi. Hâlâ yapacak işleri var. Çember kapanabilir ama henüz kapanmadı.”

“Şimdi artık ne yapabilirler ki? Burada yoklar.”

“Yoklar mı?” Bu kelimeyi öylesine derinden gelen bir sesle söyledi ki, Noÿs’un yüzü bembeyaz oldu.

“Görünmeyen süper şeyler?” diye fısıldadı.

“Süper şeyler değil. Görünmez de değil. Sana, insanoğlunun çevre şartlarını kontrol altında tuttuğu sürece evrimleşmeyeceğini anlattım. Gizli Yüzyılların insanları da Homo Sapiens. Bildiğimiz insan.”

“O hâlde kesinlikle burada değiller.”

Harlan üzüntü içinde, “Sen buradasın, Noÿs,” dedi.

“Evet. Ve sen. Ve başka kimse de yok.”

“Sen ve ben,” diye onayladı Harlan. “Başka kimse yok. Gizli Yüzyıllardan bir kadın ve ben… Artık oyun oynamayı bırak, Noÿs. Lütfen.”

Kız dehşetle Harlan’a baktı. “Neler söylüyorsun sen, Andrew?”

“Söylemem gerekeni. O gece bana o naneli içkiyi verirken neler söylüyordun? Benimle konuşuyordun. Yumuşak sesin… tatlı kelimeler… hiçbir şey duymadım, en azından bilinçli olarak, fakat fısıldayan güzel sesini hatırlıyorum. Nelerden bahsediyordun? Cooper’ın altzamana yapacağı seyahat; Sonsuzluğu yıkacak Samson darbesi. Yanılıyor muyum?”

“Samson darbesinin ne anlama geldiğini bile bilmiyorum.”

“Rahatlıkla tahmin edebilirsin, Noÿs. Söyle bakalım, 482.’ye ne zaman geldin? Kimin yerini aldın? Veya zorla mı sızdın? 2456.’daki bir uzmana Yaşam-Şemanı çıkarttırdım. Yeni Gerçeklikte yoksun. Benzerin de yok. Bu kadar ufak bir Değiştirme için imkânsız değilse de garip bir durum bu. Ve sonra, Yaşam-Şemacısının bir lafı vardı ki kalbimle değil yalnızca kulaklarımla duydum. Şu anda hatırlayabilmem bile şaşırtıcı. Belki ta o zaman aklım başıma gelecekti ama bütün benliğim öylesine seninle doluydu ki. Adam şöyle demişti: ‘Verdiğiniz faktörlerin oluşturduğu bileşimle, bu kadının eski Gerçeklikte bile nasıl yer aldığını anlayamadım.’”

“Adam haklıydı. Oraya ait değildin. Uzak üstzamandan gelen bir istilacıydın, kendi istediklerin doğrultusunda beni de Finge’i de etkisi altına alan biriydin sen.”

Noÿs şiddetle, “Andrew…” dedi.

“Her şey yerine oturuyor, ama gözlerim görmüyordu. Evinde Sosyal ve Ekonomik Tarih isimli bir kitap-film vardı. İlk gördüğümde çok şaşırmıştım. Oysaki Yüzyıla uygun bir kadın olmayı öğretmesi bakımından bu tür şeylere ihtiyacın vardı, değil mi? Diğer bir nokta. Gizli Yüzyıllara yaptığımız ilk seyahati hatırlarsın. Aracı 111.394.’de sen durdurmuştun. Zarif bir biçimde, ustaca yapmıştın bu işi. Araç kullanmayı nereden öğrendin? Göründüğün gibi biri olsaydın, bunun araçla ilk seyahatin olması gerekirdi. Sonra, neden 111.394.’de? Doğumzamanın mı yoksa?”

Noÿs sakin ve yumuşak bir sesle sordu. “Beni İlkele neden getirdin, Andrew?”

Harlan birden bağırdı. “Sonsuzluğu korumak için. Orada kim bilir ne kötülükler yapardın. Burada elin kolun bağlı, çünkü kim olduğunu biliyorum. Bütün bu anlattıklarımın doğru olduğunu itiraf et! İtiraf et!”

Kollarını yukarı kaldırarak, öfkeyle ayağa kalktı. Kız hiç kıpırdamadı. Son derece sakindi. Ilık, güzel bir balmumu heykelini andırıyordu. Harlan başladığı hareketi tamamlamadı.

“İtiraf et!”

“Bütün bu çıkardığın sonuçlara rağmen emin değil misin? İtiraf etmişim, etmemişim ne fark eder?”

Harlan vahşiliğin zirvesine çıktığını hissetti. “Sen yine de itiraf et ki zerre kadar acı duymama gerek kalmasın.”

“Acı mı?”

“Çünkü bir silahım var Noÿs ve niyetim seni öldürmek.”

18. SINIRSIZLIĞIN BAŞLANGICI

Harlan’ın içini kaplayan bir belirsizlik ve onu yiyip bitiren bir kararsızlık vardı. Silahı elindeydi. Noÿs’a doğrulttu.

Fakat neden hiçbir şey söylemiyordu? Neden ısrarla bu edilgen tutumunu sürdürüyordu?

Onu nasıl öldürebilirdi?

Onu nasıl öldüremezdi?

Boğuk bir sesle, “Eee?” dedi.

Kız kıpırdandı, fakat sadece daha rahat, daha ilgisiz görünmek için ellerini gevşek bir biçimde birleştirdi. Konuşmaya başladığında sesi bir insanınkine pek benzemiyordu. Bir silahın namlusunun karşısında olmasına rağmen, kendine güveniyor ve âdeta mistik bir mahiyeti olan, kişisel olmayan bir gücü elinde tutuyordu.

“Yalnızca Sonsuzluğu korumak amacıyla beni öldürmek istiyor olamazsın. Tek derdin bu olsaydı, beni bayıltıp sıkıca bağlar, bu mağaraya hapseder ve sonra şafak vakti gezilerini yapabilirdin. Ya da Bilgisayar Twissell’a sen İlkel Zamandayken beni tecrit altına almasını söyleyebilirdin. Ya da şafak vakti beni de yanında götürür, ıssız bir yerde bırakırdın. Eğer seni tatmin edecek tek şey öldürmekse, bunun sebebi, sana ihanet ettiğimi, önce âşık edip sonra da seni kandırmış olduğumu düşünmendir. Bu kendine söylediğin gibi haklı bir cezadan değil, yalnızca incinen gururundan kaynaklanan bir cinayet olacaktır.”

Harlan kıvranıyordu. “Gizli Yüzyıllardan mısın? Söyle.”

“Evet. Ateş edecek misin şimdi?”

Harlan’ın ateşleme düğmesine temas eden parmağı titredi. Gene de tereddüt içindeydi. Kafasının içindeki irrasyonel bir şey hâlâ kızı suçlayamıyordu, beyhude aşkının ve özleminin son kırıntıları hâlâ etkisini gösteriyordu. Harlan tarafından reddedilmiş olmak onu üzmüş müydü? Bu yüzden yalan söyleyip, kasten kendisini öldürtmek mi istiyordu? Harlan kendisinden şüphelendi diye ümitsizliğe kapılıp saçma bir kahramanlık gösterisi yapıyor olabilir miydi?

Hayır!

Böyle şeyler ancak 289.’nun bayıcı tatlılıktaki edebiyat geleneklerini sürdüren kitap-filmlerde olabilirdi, Noÿs gibi bir kız için geçerli değildi. O, sahte âşığının elinden gelen ölümü kırılmış, kanamakta olan bir zambağın haz dolu mazoşizmiyle karşılayacak biri değildi.

O hâlde, Harlan’ın onu herhangi bir nedenden öldürecek olmasını mı küçümsüyordu? Şu anda bile Harlan’ın gördüğünü bildiği çekiciliğine güvenerek, onun harekete geçmesini önleyeceğinden ve güçsüzlük ve utanç içinde onu durduracağından emin mi oluyordu?

Bu çok yakındı. Parmağını tetiğe daha da sert bastırdı.

Noÿs tekrar konuştu. “Bekliyorsun. Kendimi savunmak için açıklama yapacağımı mı ümit ediyorsun?”

Harlan alaycı bir ifade kullanmaya çalışarak, “Ne savunması?” dedi. Yine de kızın dikkatini dağıtmasından memnundu. Bu, kızın parçalanmış vücuduna, kanlı et parçası kalıntılarına bakmak zorunda kalacağı ve güzel Noÿs’u bu hâle getirenin kendi elleri olduğunu düşünüp kahrolacağı anı mümkün olduğu kadar geciktirecekti.

Hâlâ işi bitirememiş oluşuna bahaneler arıyordu. Heyecanla düşündü: Bırak konuşsun. Bırak Gizli Yüzyıllar hakkında anlatabileceği her şeyi anlatsın. Ne kadar çok anlatırsa, Sonsuzluğu o kadar iyi korumak mümkün olur.

Artık eyleminin önünde kesin bir ilke vardı ve kıza bir an için onun kendisine baktığı gibi sakin bir yüz ifadesiyle bakabildi.

Noÿs kafasından geçenleri okurcasına sordu, “Gizli Yüzyıllara ait bilgi mi elde etmek istiyorsun? Bu bir savunma yerine geçecekse, kolay. Örneğin, 150.000.’den sonra neden Dünyada insanoğlu yok, öğrenmek ister misin? İlgini çeker mi?”

Harlan öğrenmek için yalvaracak değildi, zaten öğrenmek de istemiyordu. Silahı tutan oydu. Zayıflık göstermemekte kararlıydı.

“Konuş!” dedi. Noÿs’un bu haykırışa ilk tepkisi, yüzünü kızartan küçük bir gülümseme oldu.

“Fizyozaman içinde Sonsuzluğun üstzamanda henüz çok uzağa ulaşmadığı bir anda, hatta daha 10.000.’ye bile ulaşmadan önce, bizim Yüzyılımızdakiler (haklısın, ben 111.394.’denim.) Sonsuzluğun var olduğunu öğrendik. Bizde de zamanda yolculuk var, fakat sizinkinden tamamen farklı ilkelere dayanır. Kütlenin yerini değiştirmektense, Zamanı incelemeyi tercih ederiz. Biz yalnızca geçmişimizle, altzamanla ilgileniriz.”

“Sonsuzluğu dolaylı bir yoldan keşfettik. Önce Gerçekliklerin hesabını geliştirdik ve kendi Gerçekliğimizi test ettik. Çok küçük bir olasılığın sonucu olan bir Gerçeklikte yaşadığımızı bulunca hayrete düştük. Çok ciddi bir sorunla karşı karşıyaydık. Neden böyle olası olmayan bir Gerçeklikti?… Dalıp gitmiş gibisin, Andrew! Hâlâ anlatmamı istiyor musun?”

Harlan, kızın kendisine geçmiş haftalardaki gibi sıcak, şefkatli tavrıyla seslendiğini duydu. Şu anda böyle bir sesin kulağını tırmalaması, alaycı vefasızlığıyla onu öfkelendirmesi gerekirdi ama yine de olmuyordu.

Ümitsizlik içinde, “Devam et ve bitir, kadın,” dedi.

Kızın hitap ederken kullandığı “Andrew”deki sıcaklığı, soğuk bir “kadın” kelimesiyle karşılık vererek gidermeye çalışmıştıysa da, kız solgun bir yüzle gene gülümsedi.

“Zamanı geriye doğru inceledik ve gelişmekte olan Sonsuzlukla karşılaştık. Fizyozaman içinde (bizde de aynı kavram vardır ama başka bir adla) bir yerde başka bir Gerçeklik daha bulunduğunu neredeyse hemen anladık. Büyük bir olasılıkla oluşan bu diğer Gerçekliğe Temel Hâl dedik. Temel Hâl eskiden bizi de kuşatıyordu ya da en azından bizim benzerlerimizi. O zamanlarda bu Temel Hâl’in mahiyeti hakkında bir şey söyleyemiyorduk. Belki de bilemiyorduk.

“Yalnız bildiğimiz bir şey varsa o da, uzak altzamanda istatistiksel olasılık çalışmaları aracılığıyla Sonsuzluk tarafından yapılan bir Değiştirmenin, Temel Hâl’i bizim Yüzyılımıza ve ötesine de uzanacak şekilde farklılaştırmış olduğuydu. Temel Hâl’in mahiyetini belirlemeye çalıştık, eğer bir zararı varsa, bunu düzeltmek niyetiyle. Öncelikle Sonsuzları 70.000.’nin altzamanına doğru tecrit ederek sizin Gizli Yüzyıllar dediğiniz, karantinaya alınmış bir bölge oluşturduk. Bu tecrit zırhı, bizi yapılan Değiştirmelerin giderek kaybolan küçük bir kısmı dışında hepsinden koruyacaktı. Mutlak bir koruma değildi ama bize zaman kazandıracaktı.

“Sonra, normalde kültür ve değerlerimizin izin vermeyeceği bir şey yaptık. Üstzamanı, geleceğimizi araştırdık. İçinde bulunduğumuz Gerçeklikteki insanın kaderini öğrendik ki böylece Temel Hâl ile karşılaştırabilelim. 125.000.’den kısa bir süre sonra, insanoğlu yıldızlararası seyahatin sırlarını çözmüştü. Uzay boşluğunda sıçramalar yapmayı başarmıştı. Sonuçta da yıldızlara ulaşabilmişti.”

Harlan gittikçe artan bir ilgiyle kızın ölçülü sözlerini dinliyordu. Anlattıklarının ne kadarı doğruydu acaba? Ne kadarı onu aldatmaya yönelik hesaplanmış bir adımdı? Cümlelerinin akıcılığını kesip, araya girmeye çalıştı.

“Ve bir kez yıldızlara ulaşma imkânına sahip olunca da, dünyayı terk edip ayrıldılar. Bazılarımız bunu tahmin ediyordu,” dedi.

“Öyleyse o bazılarınız yanlış tahmin etmişler. İnsanoğlu dünyayı terk etmeye çalıştı. Ne yazık ki, Galakside yalnız değiliz. Başka gezegenleri olan yıldızlar var, biliyorsun. Hatta başka zekâlar. En azından bizim Galaksimizde insandan daha eski olan yok, ama insanoğlunun Dünya’da kaldığı 125.000 Yüzyıl boyunca daha genç zekâlar bizim düzeyimize geldiler, hatta bizi geçtiler. Yıldızlararası seyahati geliştirip, Galaksiyi sömürgeleştirdiler.

“Biz uzaya çıktığımızda işaretler konulmuştu. Dolu! Geçmek yasaktır! Yaklaşmayın! İnsanoğlu araştırmacılarını geri çekti ve yuvaya döndü. Fakat artık Dünyanın ne olduğunu biliyordu: Özgürlüğün sınırsızlığıyla kuşatılmış bir hapishane… Ve insan soyu yok oldu!”

“Bir anda yok oldu, öyle mi? Saçma.”

“Bir anda yok olmadı. Binlerce Yüzyıl sürdü. İniş çıkışlar oldu ama sonuç olarak, üstesinden gelemedikleri bir amaçsızlık, beyhudelik, ümitsizlik insanoğlunu etkisi altına almıştı. En sonunda bir ara doğum oranı düştü ve sonra her şey bitti. Senin Sonsuzluğun yaptı bunu.”

Harlan şimdi Sonsuzluğu savunabilirdi, çok kısa süre önce şiddetli bir biçimde saldırdığı için daha yoğun ve daha ölçüsüz olarak. “Gizli Yüzyıllara geçmemize izin verin, düzeltelim. Ulaşabildiğimiz Yüzyıllarda en iyisini elde etmekte başarısız olmadık.”

“En iyisi mi?” diye sordu Noÿs söylediğiyle alay edercesine değişik bir ses tonuyla. “Neymiş o? Bunu size söyleyen makineleriniz. Bilgi İşlemcileriniz. Peki, makinelerin ayarını yapıp, onlara neye göre karşılaştırma yapacaklarını söyleyen kim? Makineler problem çözümünde insanlardaki zekâ kıvraklığına erişemezler, yalnızca hızlıdırlar. Sadece hızlı! O hâlde, Sonsuzların ‘en iyisi’ dedikleri nedir? Ben sana söyleyeyim. Emniyet ve güvenlik. Ölçülülük. Aşırılığa kaçmamak. Uygun bir kazancı garantilemeden hiçbir riske girmemek.”

Harlan yutkundu. Birden, araçtayken Twissell’ın Gizli Yüzyıllardan evrim geçirmiş insanlarla ilgili sözleri aklına geldi. Ne demişti: “Alışılmışın dışındaki her şeyi ortadan kaldırırız.”

Ve gerçekten de öyle değil miydi?

“Eee,” dedi Noÿs, “düşünceli görünüyorsun. Madem öyle, biraz da şunu düşün. Şu anda yaşanan Gerçeklikte, neden insanoğlu sürekli uzay yolculukları yapabilmek için çırpınıyor ve her defasında başarısızlığa uğruyor? Her uzay yolculuğu projesini başlatan, geçmişteki başarısızlıklardan haberdar olsa gerek. O hâlde neden tekrar tekrar deniyorlar?”

“Bu konuyu derinlemesine incelemiş değilim,” dedi Harlan. Yine de ister istemez, Mars’ta her defasında kurulan ve bir türlü başarıya ulaşılamayan koloni çalışmaları aklına geldi. Sonsuzlar için bile her zaman çekiciliğini korumuş olan uzay uçuşlarını düşündü. 2456.’dan Sosyolog Kantor Voy’un, bir Yüzyılda elektro-çekimsel uzay yolculuklarından yoksun kalma konusunda iç çekerek özlemle “Çok güzeldi,” dediğini duyabiliyordu. Ve Yaşam-Şemacısı Neron Feruque, bu seyahatlerin kaybolmasından dolayı sayıp sövmüş, Sonsuzluğun anti-kanser serumlarını ele alma yöntemi üzerine atıp tutarak ruh hâline bir kılıf uydurmaya yeltenmişti.

Zekâ sahibi varlıklarda dışa açılmak, yıldızlara ulaşmak, yerçekimi hapishanesini arkalarında bırakmak gibi içgüdüsel bir arzu mu vardı acaba? İnsanları defalarca gezegenlerarası seyahatler düzenlemeye, Dünyanın yaşanabilir tek yer olduğu bir güneş sisteminin ölü gezegenlerine tekrar tekrar gitmeye zorlayan neden bu olabilir miydi? Sonsuzluğun durmadan uğraştığı yanlış uygulamalara neden olan bu kaçınılmaz başarısızlık, insanın her şeye rağmen bu hapishaneye dönmek zorunda olduğunun bilincinde olması mıydı? Harlan, elektro-çekimselin beyhude Yüzyıllarındaki uyuşturucu madde kullanma alışkanlığını düşündü.

Noÿs, “Sonsuzluk, Gerçeklikteki felaketleri çözerken, aynı zamanda zaferleri de yok ediyor. İnsanlığın daha yüksek aşamalara gelebilmesi için büyük sınavlarla karşılaşması gerekir. Tehlike ve tedirgin güvensizlikten insanlığı daha yeni, daha yüksek zaferler kazanmaya iten bir güç doğar. Bunu anlayabiliyor musun? Sonsuzluk insanı kuşatan tuzakları ve sefaleti bertaraf etmekle onun kendi iyi ya da kötü çözümlerini bulmasını engelliyor, zorluklardan kaçarak değil, zorlukları zapt ederek ulaşılabilecek gerçek çözümlerini,” dedi.

Harlan donuk bir ifadeyle, “En iyi, en çok sayıda…” diye başladı.

Noÿs sözünü kesti. “Sonsuzluğun hiç kurulmamış olduğunu düşün.”

“Eee?”

“Neler olacağını sana anlatayım. Zaman mühendisliği için harcanan enerji, çekirdek biliminin gelişmesinde kullanılacaktı. Sonsuzluk kurulamayacaktı ama Yıldızlararası seyahat gerçekleşecekti. İnsanoğlu, hâlihazırdaki Gerçekliğinden yüz bin Yüzyıl, belki de daha önce, yıldızlara ulaşacaktı. Yıldızlar henüz işgal edilmemiş olduğundan, insanoğlu Galaksi boyunca yayılabilecekti. Önce davranmış olacaktık.”

“Peki, bu bize ne kazandıracaktı?” diye sordu Harlan kararlı bir şekilde. “Daha mutlu mu olacaktık?”

“‘Biz’ derken kimi kastediyorsun? İnsanın tek bir dünyası olmayacaktı. Milyonlarca, milyarlarca dünyada yaşayacaktık. Sınırsızlığı avucumuzda tutacaktık. Her dünya, kendisine ait Yüzyıllara, değerlere, kendisinin olan bir çevrede kendi tarzında mutluluğu arama fırsatına sahip olacaktı. Birçok mutluluk, birçok güzel şey, sınırsız bir çeşitlilik vardır… İnsanoğlunun Temel Hâl’i bu işte.”

“Bu sadece bir tahmin,” dedi Harlan ve kızın çizdiği tablonun çekiciliğine kapıldığı için kendine kızdı. “Neler olacağını nasıl bilebilirsin?”

Noÿs, “Yalnızca bir tek Gerçeklikten haberdar olan Zamancıların cehaleti sana komik geliyor. Bize de, birçok Gerçeklik olduğunu, ama bir seferde yalnızca tek bir tane olduğunu düşünen Sonsuzların cehaleti komik geliyor,” dedi.

“Neler saçmalıyorsun?”

“Biz, alternatif Gerçeklikleri hesaplamıyoruz. Onları gözlemliyoruz. Gerçeksizlik halindeyken görüyoruz.”

“Eğerlerin olabilirdilerle oynaştığı bir çeşit mistik düşler ülkesi.”

“Evet, ama iğneleme olmaksızın.”

“Peki, bunu nasıl yapıyorsunuz?”

Noÿs bir an için tereddüt etti, sonra tekrar konuştu. “Sana nasıl açıklasam ki Andrew? Aynı senin gibi, birçok şeyi nasıl olduklarını pek anlayamadan öğrendim. Bir Bilgi İşlem Makinesinin işleyişini açıklayabilir misin? Gene de kullanırsın ve çalışır.”

Harlan’ın yüzü kızardı. “Eee, yani?”

“Gerçeklikleri gözlemlemeyi öğrendik ve Temel Hâl’in anlattığım gibi olduğunu bulduk. Bu Temel Hâl’e zarar veren Değiştirmeyi de bulduk. Sonsuzluktakilerin yaptığı bir Değiştirme işlemi değildi; bizzat Sonsuzluğun kendisinin kurulmasıydı, yalnızca mevcut olmasıydı, insanlara kendi geleceklerini seçme olanağı sağlayan Sonsuzluk gibi sistemlerde nihayetinde güvenlik ve sıradanlık seçilir ve böyle bir Gerçeklikte yıldızlara ulaşmak olanaksızdır. Sonsuzluğun sadece var olması Galaksi İmparatorluğunun kurulmasını engelledi. Durumun düzeltilebilmesi için Sonsuzluğun ortadan kalkması gerekiyor.

“Sınırsız sayıda Gerçeklik vardır. Gerçekliklerin alt grupları da sınırsız sayıdadır. Örneğin; içinde Sonsuzluk bulunan Gerçeklikler sınırsız sayıdadır; Sonsuzluğun bulunmadığı Gerçeklikler de sınırsız sayıdadır; Sonsuzluğun var olduğu fakat sonradan ortadan kaldırıldığı Gerçeklikler de sınırsız sayıdadır. Fakat benim insanlarım, bu sınırsız Gerçeklikler arasından benim bulunduğum bir grubu seçtiler.

“Benim bununla bir ilgim yoktu. Twissell ve sen Cooper’ı nasıl eğittiyseniz, onlar da görevimi yerine getirmem için beni eğittiler. Fakat benim Sonsuzluğu ortadan kaldıran bir ajan olduğum Gerçeklikler de sınırsızdı. En az karışık görünen beş Gerçeklikten birini seçmemi istediler. Ben de bunu, senin bulunduğun, seni içeren tek Gerçeklik sistemini seçtim.”

“Neden bunu seçtin?” diye sordu Harlan.

Noÿs bakışlarını başka tarafa çevirdi. “Çünkü seni seviyordum, anlamıyor musun? Seninle karşılaşmadan çok önce, sana âşıktım ben.”

Harlan iyice şaşırmıştı. Büyük bir samimiyetle söylüyor gibiydi. Harlan tiksinerek düşündü: Bu kız bir oyuncu…

“Bu çok saçma,” diyebildi.

“Öyle mi? Gerçeklikleri bizzat inceledim. 482.’ye gidip, önce Finge ile sonra da seninle karşılaştığım Gerçekliği inceledim. Bana geldiğin, beni sevdiğin, Sonsuzluğa ve sonra da uzak üstzamandaki kendi Yüzyılıma götürdüğün, Cooper’ı yanlış yere gönderdiğin ve birlikte İlkel’e döndüğümüz Gerçekliği. Hayatımızın geri kalan günlerini İlkelde geçirdik. Birlikte ve mutlu olduğumuzu gördüm ve seni sevdim. Onun için hiç de saçma değil. Aşkımız gerçek olabilir diye bu alternatifi seçtim.”

“Bütün bunlar yalan. Düzmece. Sana inanmamı nasıl beklersin?” Birden sustu, sonra o anda aklına gelmiş gibi sordu, “Dur! Bütün olacakları baştan beri bildiğini mi söylüyorsun? Olacak her şeyi biliyordun, değil mi?”

“Evet.”

“Yalan söylediğin belli işte. Burada bir silahla karşılaşacağını da bilmen gerekirdi. Başaramayacağını da bilmen gerekirdi. Cevap ver bakalım.”

Hafifçe iç çekti, “Gerçeklik alt gruplarının sınırsız sayıda olduğunu söylemiştim. Ele aldığımız bir Gerçekliğe ne kadar iyi odaklansak da, her zaman birbirine çok benzeyen sınırsız sayıda Gerçeklik söz konusudur. Bulanık noktalar vardır. Saptama işlemi ne kadar iyi yapılırsa bulanık noktaların sayısı o kadar azaltılabilir, fakat mutlak bir kesinlik elde edilemez. Bulanık noktaların sayısının azaltıldığı oranda, rastlantıyla meydana gelecek değişikliklerin sonucu etkileme olasılığı da azalmış olur. Fakat olasılıkların tümünün yok edilmesi olanaksızdır. Bir bulanık nokta işi bozdu.”

“Hangisi?”

“100.000.’deki engel ortadan kaldırıldıktan sonra, uzak üstzamana bir kez daha gelmen gerekiyordu ve geldin. Ancak, yalnız gelmen gerekiyordu. İşte bu yüzden, Bilgisayar Twissell’ı seninle birlikte görünce bir an çok korktum.”

Harlan yine çıkmaza girmişti. Nasıl da her şeyi yerli yerine oturtuyordu bu kız!

“Eğer bu değişikliğin önemini tam manasıyla kavrayabilseydim, daha da çok korkardım. Yalnız gelmiş olsaydın, şimdi olduğu gibi, yine beni İlkele getirecektin. Sonra da, insanlık için duyduğun sevgi ve bana duyduğun sevgi nedeniyle Cooper’la temasa geçmeyecektin. Çember kırılacak, Sonsuzluk sona erecek ve senle ben burada güven içinde yaşayacaktık.

“Fakat rastlantısal bir değişim gerçekleşti ve sen Twissell’la birlikte geldin. Gelirken sana Gizli Yüzyıllarla ilgili düşüncelerinden bahsetti ve bana olan güveninin sarsılmasına yol açan düşünce silsilesini başlattı. Ve şimdi de aramıza şu silah girdi… İşte, Andrew, hikâye bu. Beni vurabilirsin. Hiçbir şey seni durduramaz.”

Harlan’ın eli silahı sıkmaktan ağrıyordu. Sersemlemiş bir şekilde silahı öbür eline aldı. Kızın öyküsünde hiçbir tutarsızlık yok muydu? Şimdi onun Gizli Yüzyıllardan geldiğine kuşkusu kalmadığına göre sahip olması gereken kararlılık neredeydi? Her zamankinden daha fazla kendini paralayarak kendisiyle mücadele ediyordu ve güneş doğmak üzereydi.

“Neden Sonsuzluğu sonlandırmak için iki hareket gerekti? Sonsuzluk neden benim Cooper’ı 20.’ye göndermemle tek seferde sonlanmadı? Her şey o zaman sonlanacak ve bu ıstırap verici belirsizlik ortaya çıkmayacaktı.”

“Çünkü,” dedi Noÿs, “Sonsuzluğun sona ermiş olması yeterli değil. Sonsuzluğun bir başka biçimde tekrar kurulma ihtimalini mümkün olduğu kadar sıfıra yaklaştırmamız gerek. Onun için burada, İlkel dönemde yapılması gereken bir şey daha var. Bir küçük Değiştirme, çok basit bir şey. Gerekli Asgari Değişikliğin nasıl bir şey olduğunu biliyorsun. Burada, 20. Yüzyılda İtalya denen bir yarımadaya bir mektup gidecek. Şimdi 19.32.’deyiz. Birkaç SantiYüzyıl sonra, mektubu gönderdiğim takdirde, İtalya’da bir adam uranyumu nötron bombardımanına tuttuğu deneylerine başlayacak.”

Harlan korktuğunu hissetti. “İlkel tarihi mi değiştireceksin?”

“Evet. Planımız bu. Yeni ve son Gerçeklikte ilk nükleer patlama, 30. Yüzyılda değil, 19.45.’de meydana gelecek.”

“Fakat bunun ne kadar tehlikeli olduğunu biliyor musunuz? Vereceği zararı tahmin edebiliyor musunuz?”

“Tehlikenin farkındayız. Sonuçta ortaya çıkan Gerçeklikler demetini inceledik. Çok küçük bir olasılıkla, kesin olarak değil elbette, dünya büyük bir radyoaktif örtüyle kaplanabilir, fakat bundan önce…”

“Yani bunun telafisi olabilir mi?”

“Bir Galaksi İmparatorluğu. Temel Hâl’in bizzat kendisinin yaşama geçişi.”

“Buna rağmen, Sonsuzları müdahale etmekle suçluyorsunuz…”

“Biz onları, insan soyunu güvenlik içinde bir hapishanede tutmak için defalarca müdahale etmekle suçluyoruz. Biz yalnızca bir kez müdahale edeceğiz ki insanoğlu zamanından önce çekirdek bilimine yönelsin ve bir daha hiçbir zaman Sonsuzluğu kuramasın.”

“Hayır,” dedi Harlan ümitsizlikle. “Bir Sonsuzluk olmalı.”

“Sen istersen olur. Seçecek olan sensin. İnsanlığın geleceğini psikopatların belirlemesini istiyorsan…”

“Psikopatlar mı!” diye gürledi Harlan.

“Değiller mi? Sen onları iyi tanırsın. Düşün!”

Harlan kıza şaşkına dönmüş bir şekilde dehşetle baktı, ama yine de düşünmekten kendini alamadı. Çırakların Gerçekliğin esasını öğrenişini ve bunun sonucunda Çırak Latourette’in kendini öldürmek istemesi aklına geldi. Latourette ölmemiş ve ruhunda kim bilir hangi yaralarla bir Sonsuz olmuştu, yine de alternatif Gerçekliklere karar vermeye yardım ediyordu.

Sonsuzluktaki hiyerarşik düzeni düşündü. Suçluluk duygularının Teknisyenlere karşı öfke ve nefrete dönüştüğü anormal hayatını düşündü. Birbirleriyle boğuşan Bilgisayarları düşündü. Finge’in, Twissel’ın arkasından çevirdiği dolapları, Twissell’ın da Finge’i gözetleyişini düşündü. Sennor’un Sonsuzların tümüyle mücadele ederken, aslında kendi kel kafasıyla uğraştığını düşündü.

Kendini düşündü.

Sonra Twissell’ı düşündü, büyük Twissell’ı, kendisi gibi kuralları çiğneyen Twissell’ı.

Sanki Sonsuzluğun tam da böyle olduğunu her zaman biliyor gibiydi. Yoksa niye onu yıkmak için bu kadar istekli olsundu ki? Gerçi bunu kendine tam olarak itiraf edememiş, bununla açık bir şekilde hiç yüzleşmemişti şu ana kadar.

Ve Sonsuzluğun gitgide derinleşen psikozlar içine gömüldüğü bir çukur, anormal dürtülerin kıvrandığı bir kuyu, ümitsiz hayatların yerlerinden acımasızca koparılmasıyla meydana getirilen bir kütle olduğunu büyük bir açıklıkla gördü.

Boş gözlerle Noÿs’a baktı.

Noÿs hafifçe konuştu. “Anlıyor musun? Benimle mağaranın ağzına gel, Andrew.”

Yepyeni bir görüş açısı kazanmış olmanın ağırlığıyla sersemlemiş, büyülenmiş gibi kızın peşinden gitti. Silahı, Noÿs’un kalbi ile arasında oluşturduğu çizgiden uzaklaştı.

* * *

Şafağın solgun ışıkları gökyüzünü griye boyamıştı ve mağaranın hemen önünde duran aracın gövdesi soluk ışıklar altında gölge gibi duruyordu. Üzerini kaplayan örtü, hatlarını bulanıklaştırıyordu.

Noÿs, “Bu, Yerküre işte. İnsanlığın sonsuz ve tek yuvası değil, yalnızca sınırsız bir maceranın başlangıç noktası. Bütün yapacağın, karar vermek. Sana kalmış. Sen, ben ve mağaradakiler, bir fizyozaman alanıyla Değiştirmenin etkisinden korunacağız. Cooper reklamıyla beraber yok olacak; Sonsuzluk ve benim Yüzyılımın Gerçekliği ortadan kalkacak, fakat biz, çocuklar, torunlar görmek üzere burada olacağız ve insanlık, yıldızlara ulaşmak üzere varlığını sürdürecek,” dedi.

Kızın yüzünü görmek için döndü; Harlan’a gülümsüyordu. Noÿs’tu, her zamanki Noÿs ve kendi kalbi de tıpkı eskisi gibi çarpıyordu.

Koca araç karşısından kaybolana ve grilik bütün gökyüzünü sarana kadar karar vermiş olduğunun kendi bile farkında değildi.

Bu kayboluş, Noÿs kollarının arasına yavaşça kayarken, ona sonun geldiğini anlatıyordu, Sonsuzluğun nihai sonunun.

Ve Sınırsızlığın başlangıcının.

Dipnotlar

[←] Borsa hakkında konuşulacak her şey.