1. Hüküm

Mîrî esirlerden Batista’nın serbest bırakıldığı

Batista Aryan orta boylu çatık [kaşlı] gök elâ gözlü Mezkûr Batista mîrî esîrlerden olup yirmi beş yıldan berî istikāmetiyle hizmet edip sâbıkan Kapudân Sinan Paşa hazretlerine yıl kâğıdı verdikde va‘desi tamâm olmağın kâğıd verilmesi için yedine işbu tezkire vaz‘ olundu. El-Fakīr Ahmed Ser-vardiyân-ı tersâne-i âmire

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 51 - Hüküm no: 1 - Orijinal metin no: [1b-1])﻿

﻿

﻿

2. Hüküm

Nardo adlı esirin serbest bırakıldığı

Nardo v. Mayoraklid Orta boylu çatık kaşlı elâ gözlü bu dahi mezkûr Ahmed Ağa’nın tezkiresindedir. el-Fakīr Ahmed Ağa Ser-vardiyân-ı tersâne-i âmire

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 51 - Hüküm no: 2 - Orijinal metin no: [1b-2])﻿

﻿

﻿

3. Hüküm

Borç ikrârı

Nebi Efendi ücret-i kitâbetden akçe deynim vardır.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 51 - Hüküm no: 3 - Orijinal metin no: [1b-3])﻿

﻿

﻿

4. Hüküm

Abdi Bölükbaşı’nın vasiyeti uyarınca Cafer Bey’e on iki bin akçe teslim edildiği

Merhûm Abdi Bölükbaşı’nın sülüs-i vasiyyetinden Cafer Bey b. Abdullah nâm kimesneye on iki bin dokuz yüz akçe teslîm olunmuştur. Şuhûd: ( )

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 51 - Hüküm no: 4 - Orijinal metin no: [1b-4])﻿

﻿

﻿

5. Hüküm

Ölen oğlunun mirasından annesine hissesinin verildiği

Merhûm Mahmud Halîfe’nin oğlu Mustafa nâm kebîrden merhûmun vâlidesi olan Hasnâ nâm Hâtun yedi yüz kırk yedi akçeyi kabûl eylediği kayd olundu. Şuhûd: Mahmud Halîfe b. Muharrem, Hüseyin b. el-Müezzin, Hüsrev b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 51 - Hüküm no: 5 - Orijinal metin no: [1b-5])﻿

﻿

﻿

6. Hüküm

Küçüğün ana para ve kârından doğan alacağının üçüncü kişice ödendiği

Bundan akdem Hamaloğlu mahallesi sâkinlerinden olup vefât eden Abdurrahman b. ( ) nâm kimesnenin sagīri Mehmed (…) Müheyyâ b. Davud nâm kimesne meclisi şer‘de Emine bt. Abdullah nâm hâtun muvâcehesinde takrîr-i merâm edip sagīr-i mezbûrun akçesi üç bin akçe asıl ve dört yüz elli akçe ribhi olup hâlen mahmiye-i Galata bezzâzistânında beynimizde ma‘lûm mukābelesinde yedimde olup lâkin Sâliha bt. Abdullah nâm hâtunun zimmetine olup mezkûre Sâliha bunda olmamağla sâlifetü’z-zikr olan sene sitte ve elfde vâki‘ îd-i fıtra değin ribhi ben edâ eyleyem deyû meclisi şer‘de ikrâr edip mâ vaka‘a kayd olundu. Şuhûd: Mustafa b. Yusuf, Mehmed b. ( ), Memi Reis b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Hasan b. Yusuf ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 51 - Hüküm no: 6 - Orijinal metin no: [1b-6])﻿

﻿

﻿

7. Hüküm

Bölükbaşı’nın vasiyeti

Altmış sikke-i hasene Bölükbaşı’nın vasiyyetinden emânet vaz‘ olundu.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 52 - Hüküm no: 7 - Orijinal metin no: [1b-7])﻿

﻿

﻿

8. Hüküm

Yakub Kethüdâ Vakfı’nın, ölen Memi Bey’de alacağı olduğu

Mahrûse-i Galata’da Yakub Kethüdâ vakfı’na bi’l-fi‘l mütevellî olan (…) bundan akdem vefât eden merhûm Memi Bey b. ( ) nâm kimesnenin evlâd-ı sıgārında (…) muvâcehesinde ikrâr edip müteveffâ-yı mezbûrda mâl-ı vakıfdan dokuz bin akçe (…) beş bin iki yüz akçesini bi’t-tamâm alıp bâkī üç bin sekiz yüz akçe kaldı dedi[ği kayd olundu] (…). Şuhûd: El-Hâc Piyâle b. Abdullah, Hasan Reis b. Abdullah, Nebi b. Murad, Ahmed b. Hüseyin, (…)

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 52 - Hüküm no: 8 - Orijinal metin no: [2a-1])﻿

﻿

﻿

9. Hüküm

Emine Hatun’un parasının Bezzâzistan kethüdâsına emaneten verildiği

Müeyyedzâde mahallesindedir zevci Hasan Reis b. Abdullah müteveffât-ı mezbûre Emine Hâtun bt. Mustafa nâm hâtunun akçesini bezzâzistân kethüdâsında emânet vaz‘ etmişdir. Şuhûd: Ali b. Mehmed

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 52 - Hüküm no: 9 - Orijinal metin no: [2a-2])﻿

﻿

﻿

10. Hüküm

Ali Reis’in karısının parasının kethüdâya emaneten verildiği

Ali Reis’in avratının akçesi kethüdâda emânet vaz‘ olunmuşdur. Şuhûd: ( )

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 52 - Hüküm no: 10 - Orijinal metin no: [2a-3])﻿

﻿

﻿

11. Hüküm

Muhyiddin Efendi mahallesinde ölen Râbia’nın terekesinin satıldığı

Muhyiddin Efendi mahallesinde sâkine iken vefât eden merhûme Râbia bt. Mehmed nâm hâtunun cümle muhallefâtı füruht olundukda altmış bir bin akçe zuhûr edip sülüsü ihrâc olunmamağın te’hîr olmuşdur. Şuhûd: ( )

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 52 - Hüküm no: 11 - Orijinal metin no: [2a-4])﻿

﻿

﻿

12. Hüküm

Mudârebe olarak verilen paranın tamamen geri alındığına dair

<

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 53 - Hüküm no: 12 - Orijinal metin no: [2a-5])﻿

﻿

﻿

13. Hüküm

Mudârebe olarak verilen paranın geri alındığı

Mahrûse-i İstanbul mahallâtından mahalle-i ( )’den Mehmed b. ( ) er-Râcil meclisi şer‘-i şerîfde mahmiye-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde vefât eden Rıdvan b. Abdullah nâm müteveffânın sagīre kızı Âişe’ye vasiyyi şer‘î olan el-Hâc Süleyman b. Mehmed nâm kimesne mahzarında ikrâr ve i‘tirâf kılıp müteveffâ-yı merkūma hâl-i hayâtında mudârebeye on dört bin nakid akçe vermişdim hâlen vefât eyledikde muhallefâtından taleb eylediğimde vasiyyi merkūm muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olmağın on dört bin akçeyi mezbûrun yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledim min [ba‘d] muhallefât-ı mezbûrede bir akçe hakkım yoktur dedikde mukırr-ı merkūmu ikrâr-ı meşrûhunda vasiyyi mesfûr müşâfeheten tasdîk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb tahrîr olundu. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 53 - Hüküm no: 13 - Orijinal metin no: [2a-6])﻿

﻿

﻿

14. Hüküm

İki kardeşin tereke davasında sulh oldukları

(…) mahallesinde sâkine Nisâ Hâtun bt. Mehmed Çelebi nâm Hâtun meclisi [şer‘de] husûs-ı âti’z-zikri da‘vâ ve [talebe] (…) vekâleti sâbit olan Mehmed b. Şahveli nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde işbu hâfızatü’l-kitâb Âişe Hâtun bt. Mehmed Çelebi nâm (…) [husû]s-ı âti’z-zikri tasdîka vekîl olup şer‘an vekâleti sâbite olan Ahmed Çelebi b. Mehmed mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm edip (…) müvekkilim mezbûre Nisâ Hâtun’un babası Mehmed Çelebi fevt olup verâseti müvekkilem mezbûre Nisâ Hâtun ile ve mezbûre Âişe’ye [münha]sıra olmağın müvekkilemin âid olan hisse-i şer‘iyyesini ve Gürciyyetü’l-asl Mülâyim bt. Abdullah nâm câriyesini da‘vâ ve taleb eylediğimde beynimizde münâza‘ât-ı kesîre ve muhâsamât-ı şedîde vâki‘ olmuş idi el-hâletü hâzihî husûs-ı mezbûra muslihûn tavassut edip es-sulhu seyyidü’l-ahkâm fehvâsıyla âmil olup bin nakid râyic fi’l-vakt akçeye sulh olup bedel-i sulh olan meblağ-ı mezbûru vekâletim hasebiyle bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz ü kabûl edip zimmetini ibrâ ve iskāt-ı hak eyledim vechen mine’l-vücûh ve sebeben mine’l-esbâb vekîl-i merkūm Ahmed Çelebi’nin müvekkilesi [Âi]şe Hâtun ile da‘vâ ve nizâ‘ım kalmadı dedikde mukırr-ı mezbûru kelimât-ı meşrûhunda mukarrun [lehü]’l-merkūm vicâhen ve şifâhen tasdîk ettikde mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî bi’t-taleb kayd ü ketb olundu tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî aşer min şehri Receb sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Seyyid Abdurrahman b. es-Seyyid Sefer, Mustafa Çelebi b. Ahmed, Mustafa Reis b. Mürüvvet, Ömer b. Derviş, Hüseyin b. Mehmed, es-Seyyid Mehmed b. es-Seyyid Abdurrahman, es-Seyyid Cafer, Mehmed Halîfe b. el-Hâc Ali, Ahmed b. Hüseyin, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Yusuf

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 53 - Hüküm no: 14 - Orijinal metin no: [2b-1])﻿

﻿

﻿

15. Hüküm

Rahime adlı çocuğa vasî, vasîye de nâzır atandığı

Hâkim, İsmail Çelebi b. Mahmud’u, babası hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Müeyyedzâde mahallesinde bundan akdem fevt olan Rahime bt. Yahya Bey nâm sagīreye, babasından kendisine irs-i şer‘le intikāl eden emvâlini zabt ve ahvâlini hıfz için vasî nasb etti. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Hâkim-i mûmâ-ileyh sonra Yunus Bey b. Abdullah’ı, lüzûmu hâlinde hesâba çekmek ve vasî yedinde ve zimem-i nâsda bulunan emvâline nezâret etmek üzre mezbûr İsmail Çelebi üzerine nâzır nasb etti ki bu sûretle vasiyyi mezbûr, nâzır-ı merkūmun izni ve ma‘rifeti olmadan yetîm-i mezkûrun malında tasarruf edemeyecektir. Yunus Bey de, nezâret-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı üzerine aldı. Cerâ zâlike fi’l-yevmi’s-sânî ve’l-ışrîn min şehri Receb sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Abdülkādir b. Hacı, Hüsrev b. Abdullah, Hacı Mustafa b. İvaz, Keyvan b. Abdullah, Rıdvan b. Abdullah, Hızır b. Murtaza, Mehmed b. Yusuf, Nebi b. Murad

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 54 - Hüküm no: 15 - Orijinal metin no: [2b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

16. Hüküm

Âişe Hatun’un ev satın aldığı

Mihriban bt. Abdullah kendi nefsinden asâleten ve bundan akdem fevt olan Mustafa nâm kimesnenin Osman ve Ebûbekir nâm evlâd-ı sagīreynine kıbel-i şer‘den mansûbe vasî olarak vesâyeten ve Mehmed Reis b. Mustafa ve dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde sâkin olan Mustafa b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhib ve mâlik bulundukları, ellerinde ve taht-ı tasarruflarında bulundurdukları, kendilerine irs-i şer‘le intikāl eden, mahalle-i mezbûrede vâki‘, fevkānî ve tahtânî iki beyti, mahzeni ve su kuyusunu müştemil bulunan, bir tarafdan Fâtıma Hâtun bt. Veli Reis ve Habibe Hâtun bt. Memi Hoca mülkleri, diğer tarafdan Sitti Hâtun bt. İskender mülkü, diğer tarafdan da Memi Hoca b. Abdülhay mülkü ile mahdûd bulunan cemî‘ menzili cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i hukūk ve merâfıkı ile râyicü’l-vakt bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile ve îcâb kabûl ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bâtt-ı sahîh ile hâmiletü hâze’l-kitâb Âişe Hâtun bt. Râci’ye asâleten ve vesâyeten bey‘ ettiklerini ikrâr ettiler. Müşteriye-i mûmâ-ileyhâ kıbelinden tasdîke vekâleti el-Hâc Hasan b. Abdullah ve Mehmed b. Ali’nin şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-a‘yân Memi Hoca b. Abdülmennân vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-âşir min şehri Recebi’l-mürecceb sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 54 - Hüküm no: 16 - Orijinal metin no: [2b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

17. Hüküm

Rahime adlı çocuğa nafaka takdiri

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’ş-şerîfi’l-müstetâb, babası hâric-i mahrûse-i Galata’da Müeyyedzâde mahallesinde fevt olan Rahime bt. Yahya Bey nâm sagīrenin nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu anasının anası Aynî Hâtun bt. Abdullah’ın talebiyle müteveffâ-yı mezbûr babasından intikāl eden mallardan alınmak üzre zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt dört akçe farz ve takdîr etti ve mezbûre Aynî Hâtun’a vakt-i hâcetde istidâneye izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ ve’l-ışrîn min Recebi’l-mürecceb sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Abdülkādir Halîfe b. Hacı, Hüsrev b. Abdullah, el-Hâc Mustafa b. İvaz, Keyvan b. Abdullah, Rıdvan b. Abdullah, Hızır b. Murtaza

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 55 - Hüküm no: 17 - Orijinal metin no: [2b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

18. Hüküm

Sâliha adlı çocuğa nafaka takdiri

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, babası hâric-i mahrûse-i Galata’da Muhyiddin Efendi mahallesinde fevt olan Sâliha bt. Ahmed nâm sagīrenin nafakası, kisvesi ve sâir levâzım-ı zarûriyyesi için, zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren, kendisine irs-i şer‘le babasından intikāl eden emvâlden yevmî râyicü’l-vakt beş akçe farz ve takdîr etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Mahmud b. Muharrem, Mehmed Reis b. Ali, Hasan b. Abdullah, el-Hâc Ali b. Mustafa

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 55 - Hüküm no: 18 - Orijinal metin no: [2b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

19. Hüküm

Receb’in mirasçısının kardeşi olduğu

(…) ve Receb b. Veli nâm kimesneler [meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup] mahmiye-i mezbûre tevâbi‘inden Kasımpaşa kasabası mahallâtından Kulaksız mahallesinde bundan akdem fevt olan Receb b. Hüseyin’in muhallefâtını zabt eden mahmiye-i Galata’da vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni fahrü’l-akrân Mehmed Çelebi b. Abdülmennân mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed b. Hüseyin’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘î-i mezbûr, müteveffâ-yı mezkûrun ana baba bir karındaşı ve vârisidir. Vilâyet-i Anadolu’da vâki‘ kazâ-i Avanos tevâbi‘inden Körüklü karyesi deyû ma‘rûf karyede sâkin olan babasının ismi Hüseyin b. Müstecâb’dır. Verâseti ona münhasırdır; ondan başka vâris ve terekesine müstahak kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince verâsetine hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâbi‘ ve’l-ışrîn min şehri Recebi’l-mürecceb sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Şeyh İbrahim Efendi b. Mehmed, Abdurrahman b. Mehmed el-İmâm, Pîrî b. Mehmed, Mehmed b. eş-Şeyh İbrahim, Ahmed b. Hüseyin, Nebi b. Murad ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 55 - Hüküm no: 19 - Orijinal metin no: [3a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

20. Hüküm

İstiğlâl yoluyla satılan ev bedelini vakfa ödemeyen miras bırakanın terekesinden borcun ödendiği

Mahmiye-i Galata’da merhûm Tomtom Memi vakfı’na bi’l-fi‘l mütevellî olan Receb Çelebi b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfde bundan akdem mahmiye-i mezbûre hâricinde Kalafatçıbaşı mahallesinde sâkin iken vefât eden merhûm münâdî Mehmed b. Mustafa nâm kimesnenin evlâd-ı sıgārına kıbel-i şer‘den vasiyyesi olan Mihri bt. Abdullah nâm hâtunu ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip müteveffâ-yı mezbûr Mehmed işbu sene dokuz yüz seksen altı Rebî‘ulâhirinin gurresinde vakf-ı mezbûra bi tarîki’l-istiğlâl mahalle-i mezbûrede vâki‘ hudûdunun bir tarafı Hamza b. Abdullah mülküyle ve bir tarafı el-Hâc Mahmud mülküyle ve bir tarafı Servinaz Hâtun mülküyle ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan menzilini üç bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘ etmiş idi hâlen tevliyyetim hasebiyle müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından taleb ederin deyip gıbbe’l-istintâk vasiyye-i merkūme inkâr ile cevâb vericek udûl-i müslimînden Abdülkādir b. Hacı ve Mahmud b. İslâm el-Müezzin nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘a hâzırân olup istişhâd olundukda edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup şehâdet-i şer‘iyye edip fi’l-vâki‘ mezkûr Mehmed zikr olunan menzilini vakf-ı mezbûr malından târih-i mezbûrda üç bin akçeye bi tarîki’l-istiğlâl bey‘ edip vermişdi deyû şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra meblağ-ı mezbûru küllen ve ba‘zan müteveffâ-yı merkūmdan bi’z-zât ve bi’l-vâsıta ahz ü kabz etmediğine mezbûr Receb Çelebi istihlâf olundukda yemîn billâhi’l-aliyyi’l-a‘lâ etmeğin müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtından meblağ-ı mezbûrun edâsına hükm olunup mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî gıbbe’t-taleb ketb ve imlâ olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’t-tâsi‘ ve’l-ışrîn min şehri Rebî‘ilevvel sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Reis b. Şâhin, Mehmed Çelebi b. Mehmed, Mustafa Bey b. Abdullah, Ahmed b. Abdullah el-Bevvâbü’s-sultânî, Ahmed Reis b. Süleyman reis-i sultânî, Ahmed b. Hasan ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 56 - Hüküm no: 20 - Orijinal metin no: [3a-2])﻿

﻿

﻿

21. Hüküm

Hacı Memi’nin terekesinden Hacı Mustafa’nın alacağının ödendiği

Mahmiye-i Galata hâricinde Müeyyedzâde mahallesinde sâkin el-Hâc Mustafa b. Hasan meclisi şer‘-i şerîfe bundan akdem mahalle-i mezbûrede sâkin iken vefât eden merhûm el-Hâc Memi b. Abdullah’ın evlâd-ı sıgārına kıbel-i şer‘den vasiyyi mansûbu olan el-Hâc Mehmed b. Davud nâm kimesneyi ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip müteveffâ-yı mezbûr el-Hâc Memi’ye karz-ı hasen on bin akçe vermişdim hâlen hakkımdır muhallefâtından taleb ederin deyip gıbbe’l-istintâk vasiyyi mezbûr inkâr edicek udûl-i müslimînden Memi Reis b. Abdullah ve Yusuf b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe li ecli’ş-şehâde hâzırân olup biz şâhidleriz şehâdet-i şer‘iyye dahi ederiz ki mezbûr el-Hâc Mustafa müteveffâ-yı mezbûra karz-ı hasen on bin akçe vermişdi deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde gıbbe’t-tekmîl-i şerâiti’l-kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra meblağ-ı mezbûru küllen ve ba‘zan müteveffâ-yı mezbûrdan bi’z-zât ve bi’l-vâsıta ahz ü kabz etmeyip veya hibe ve ibrâ ve âhara havâle etmediğine merkūm el-Hâc Mustafa istihlâf olundukda yemîn billâhi’l-aliyyi’l-a‘lâ etmeğin müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından meblağ-ı mezbûrun edâsına hükm olunup mâ hüve’l-vâki‘ ketb olundu. Tahrîren fi’s-sâlisi aşer min şehri Rebî‘ilâhire sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Ali, Hüseyin Çelebi b. el-Hâc Mustafa, Ahmed b. Hüseyin, Nebi b. Murad ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 57 - Hüküm no: 21 - Orijinal metin no: [3a-3])﻿

﻿

﻿

22. Hüküm

Hacı Memi’nin terekesinden Mehmed Çelebi’nin alacağının ödendiği

Mahmiye-i Galata hâricinde Müeyyedzâde mahallesinde sâkin fahrü’l-akrân Mehmed Çelebi b. el-Hâc Mustafa meclisi şer‘-i şerîfe bundan akdem mahalle-i mezbûrede sâkin iken vefât eden merhûm el-Hâc Memi b. Abdullah’ın evlâd-ı sıgārına kıbel-i şer‘den vasiyyi mansûb olan el-Hâc Mehmed b. Davud nâm kimesneyi ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip müteveffâ-yı mezbûr el-Hâc Memi’ye bi tarîki’l-karzi’ş-şer‘î altı bin akçe vermişdim hâlen hakkımdır taleb ederim deyip gıbbe’l-istintâk vasiyyi mezbûr inkâr edicek udûl-i müslimînden Memi Reis b. Abdullah ve Yusuf b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe li ecli’ş-şehâde hâzırân olup biz şâhidleriz şehâdet dahi ederiz ki mezbûr Mehmed Çelebi müteveffâ-yı mezbûra karz-ı hasen altı bin akçe vermişdi deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde gıbbe’t-tekmîl-i şerâiti’l-kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra meblağ-ı mezbûru küllen ve ba‘zan merkūmdan bi’z-zât ve bi’l-vâsıta ahz ü kabz etmeyip veya hibe ve ibrâ ve âhara havâle etmediğine merkūm Mehmed Çelebi istihlâf olundukda yemîn billâhi aliyyi’l-alâ eylemeğin müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtından meblağ-ı mezbûrun edâsına hükm olunup mâ hüve’l-vâki‘ ketb ve imlâ olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâlisi aşer min şehri Rebî‘ilâhire sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Ali, Hüseyin b. Hacı Mustafa, Ahmed b. Hüseyin, Nebi b. Murad ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 57 - Hüküm no: 22 - Orijinal metin no: [3a-4])﻿

﻿

﻿

23. Hüküm

Miras payının alındığı

(…) yedinde vâki‘ olan (…) hisse-i şer‘iyyesini merkūme Meryem Hâtun’dan bi’[t-tamâm ve’l-ke]mâl ahz ü kabz eyleyip (…) (…) kalmadı ba‘de’l-yevm benden veya vekîlimden da‘vâ ve nizâ‘ sudûr ve zuhûr ederse inde’l-hükkâmi’l-kirâm [mesmû‘a ve makbûle olmaya de]dikde mukırr-ı mezbûru kelimât-ı meşrûhunda mukarrun lehü’l-mezbûr vicâhen ve şifâhen tasdîk ve tahkīk eyledikden sonra (…) olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu Hurrire fi’l-yevmi’t-tâsi‘ ve’l-ışrîn min şehri Recebi’l-mürecceb sene [hamse ve el]f. Şuhûd: [El-Hâ]c Hasan b. Abdullah, el-Hâc Memi b. Abdullah, el-Hâc Mehmed b. Süleyman, el-Hâc Sinan b. Abdullah, Abdülehad b. Ali, Hasan b. Abdullah, İdris Çelebi b. Yusuf, Osman Çelebi b. Mehmed el-Bevvâb, el-Hâc Behram b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 58 - Hüküm no: 23 - Orijinal metin no: [3b-1])﻿

﻿

﻿

24. Hüküm

Yunus Bey’in hastalığı sebebiyle vasîlikten çekildiği

Sebeb-i tahrîr-i hurûf budur ki Bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinde Müeyyedzâde mahallesinde sâkin iken vefât eden merhûm Yahya Bey b. Abdullah nâm râcilin sagīre kızı Havva’nın kıbel-i şer‘den vasiyyi mansûbu olan Yunus Bey b. Abdullah nâm kimesne mahfil-i şer‘-i şerîfe mezbûrun zevcesi Cinân Hâtun bt. Hasan nâm hâtunu ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm edip sagīre-i mezbûrenin vesâyetim hasebiyle müteveffâ-yı mezbûrdan irs-i şer‘le intikāl eden on bin akçe hisse-i şer‘iyyesini ba‘de küll-i hesâb alıp kabz etmiş idim el-hâletü hâzihî sâhib-i firâş olup hizmete kādir olmadığım ecilden meblağ-ı mezbûru merkūme Cinân Hâtun’a bi’t-tamâm ve’l-kemâl edâ ve teslîm eyleyip hizmet ve vesâyetden fâriğ oldum vâki‘ hâl merkūme Cinân Hâtun’a suâl olunup takrîr[i] tahrîr olunmasın taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl merkūme Cinân Hâtun cevâb verip fi’l-hakīka müteveffâ-yı mezbûr zevcim Yahya Bey’den irs-i şer‘le sagīre-i merkūmeye intikāl eden on bin akçe vesâyetim hasebiyle on sikkeyi alıp kabz eyledim min ba‘d merkūm Yunus Bey’de müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından ve nakid akçeden zimmetinde bir akçe ve bir habbe bâkī kalmadı dedikde mukırra-i mezbûrenin vech-i meşrûh üzre olan kelimât-ı meşrûhasını mukarrun lehü’l-merkūm vicâhen ve şifâhen tasdîk ve tahkīk ettikden sonra mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî bi’t-taleb ketb ve imlâ olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-âşir min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Şuhûd: Ahmed b. el-Hâc Şaban, el-Hâc Hasan b. Abdullah, el-Hâc Bayram b. Abdullah, İlyas Bey b. Abdullah, Nebi b. Murad ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 58 - Hüküm no: 24 - Orijinal metin no: [3b-2])﻿

﻿

﻿

25. Hüküm

Emtia bedelinin alındığı

Sebeb-i tahrîr-i hurûf budur ki Bundan akdem Müeyyedzâde mahallesinde sâkin iken vefât eden merhûm Abdi Bey b. Mahmud nâm kimesnenin sagīr oğlu Mustafa nâm sagīrin kıbel-i şer‘den vasiyyi mansûbu olan Mustafa b. Ali nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde hâmil-i kitâb el-Hâc Mustafa zimmetinde revgan-ı sâde bahâsından ve incir bahâ ve zeyt [ve] üzüm bahâsından cem‘an sekiz bin sekiz yüz akçe hakkı bâkī kalmış idi el-hâletü hâzihî meblağ-ı mezbûru merkūm el-Hâc Mustafa’dan vesâyetim hasebiyle bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz ü kabz eyleyip min ba‘d merkūm el-Hâc Mustafa zimmetinde bir akçe ve bir habbe bâkī kalmadı dedikde mukırr-ı mezbûrun vech-i meşrûh üzre olan ikrârını mukarrun lehü’l-mezbûr vicâhen ve şifâhen tasdîk ve tahkīk ettikden sonra mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî bi’t-taleb ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah, el-Hâc Mustafa b. İbrahim, İbrahim b. Mustafa ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 59 - Hüküm no: 25 - Orijinal metin no: [3b-3])﻿

﻿

﻿

26. Hüküm

Havva adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’ş-şerîfi’l-müstetâb, Cinân Hâtun bt. Hasan’ı babası Galata hâricinde vâki‘ Müeyyedzâde mahallesinde bundan akdem fevt olan Havva bt. Yahya nâm sagīreye, babasından kendisine irs-i şer‘le intikāl eden emvâlinin hıfzı ve ahvâlinin zabtı için vasî nasb etti. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı üzerine aldı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis min şehri Şa‘bân sene mezbûre Şuhûd: Ahmed Çelebi b. el-Hâc Şaban, el-Hâc Hasan b. Abdullah, el-Hâc Behram b. Abdullah, İlyas Bey b. Abdullah, Nebi b. Murad ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 59 - Hüküm no: 26 - Orijinal metin no: [3b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

27. Hüküm

Mehmed b. Nasuh’un terekesi

Sefer-i sultânîde bundan akdem fevt olan ve geride Fâtıma bt. Kasım nâm zevcesini ve Mehmed ve Ali adlı oğullarını ve Müheyyâ bt. Nasuh nâm anasını bırakan merhûm Mehmed b. Nasuh’un muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fi’l-yevmi’t-tâsi‘ ve’l-ışrîn min şehri Recebi’l-mürecceb sene hamse ve elf. Aded Kıymet Kırmızı ferâce 1 43 Gümüşlü bıçak 1 700 Mâî kuşak 1 350 Çakşır-ı kırmızı 1 140 Beyaz velense 1 190 Siyah dolama 1 640 Yorgan 1 260 Yeşil ferâce 1 110 Mâî yekbend 1 245 Tor kuşak 1 610 Kırmızı kaftan 1 1.250 Miskî kaftan 1 400 Gülgûnî 1 370 Yeşil köhne ferâce 1 240 Sincabî kuşak 1 472 İhrâm-ı beyaz 1 460 Futa 2 35 Yastık 1 27 Yastık 1 41 Yorgan 1 78 Çarşaf 1 27 Güğüm 1 151 Ferâce 1 420 Mor yen 1 31 Yağlık ma‘a uçkur 1 79 Köhne kebe 1 42 Yastık 1 43 Minder 1 63 Tas kapaklı 1 211 Def‘a tas 1 43 Destâr-ı cedîd 1 286 Beyaz zıbın 1 76 Sarı kebe 1 161 Neftî kebe 1 41 Velense-i beyaz 1 25 Maşraba 1 72 Destâr 1 231 Kavuk 1 70? Minder 1 27 Şamdan 2 42 Velense-i beyaz 1 88 Velense-i köhne 1 27 Alaca çarşaf 1 70 Minderi köhne 1 4 Maşraba 1 50 Yelek kırmızı 1 320 Sandık sepet? 1 131 Bakraç 1 65 Tepsi 1 61 Kaşık 1 6 Sandık 3 20 Sandık ma‘a vezne? 6 Safa ma‘a tas 12 Sahan tabak 3 18 Tas 1 3 Sandık 1 31 [4a] (….) Minhe’l-ihrâcât Dellâliyye 230 Berâ-yı ihzâriyye 140 Resm-i [kıs]met 790 Hüccet ve sûret-i defter 240 Mehr-i müsbet 2.000 Sahhe’l-bâkī beyne’l-verese 22.300 Hisse-i üm es-südüs 373 Hisse-i zevce sümün 2.299 Hisse-i ibn Ali 8.135 Hisse-i ibn Mehmed 8.135

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 60 - Hüküm no: 27 - Orijinal metin no: [3b-5])﻿

﻿

﻿

28. Hüküm

Ali adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’ş-şerîfi’l-müstetâb, Fâtıma bt. Kasım nâm hâtunu, babası bundan akdem Galata hâricinde vâki‘ Cihangir mahallesinde fevt olan Ali b. Mehmed nâm sagīre, babasından kendisine irs-i şer‘le intikāl eden emvâlinin hıfzı ve ahvâlinin zabtı için vasî nasb etti. Mezbûre Fâtıma da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Ebûbekir b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah, Mustafa b. Ali ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 61 - Hüküm no: 28 - Orijinal metin no: [4a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

29. Hüküm

Mehmed adlı çocuğa nafaka takdiri

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’ş-şerîfi’l-müstetâb, babası hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Cihangir mahallesinde fevt olan Mehmed b. Mehmed nâm sagīrin nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Behiye bt. Nasuh nâm ninesinin talebiyle, zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt bir buçuk akçe farz ve takdîr etti ve nineye vakt-i hâcetde istidâneye izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Hasan b. Abdullah el-Münâdî, el-Hâc Ali b. Mustafa, Ebûbekir b. Abdullah er-Râcil, Hasan b. Abdullah, Ahmed b. Hasan ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 61 - Hüküm no: 29 - Orijinal metin no: [4a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

30. Hüküm

Fâtıma adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘, el-Hâc Ali b. Abdullah’ı, babası hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Cihangir mahallesinde fevt olan Fâtıma bt. Abdullah Çelebi b. Ebûbekir nâm sagīreye, babasından kendisine irs-i şer‘le intikāl eden emvâlinin hıfzı ve ahvâlinin zabtı için vasî nasb etti. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin ve’l-ışrîn min Recebi’l-mürecceb sene hamse ve elf. Şuhûd: Musa Halîfe b. İbrahim, es-Seyyid Mehmed b. es-Seyyid Mustafa, İbrahim b. Abdullah, Yunus b. Abdullah ve Bâli b. Rıdvan, Mehmed b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Hızır b. Abdullah, Ahmed b. Hüseyin ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 62 - Hüküm no: 30 - Orijinal metin no: [4a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

31. Hüküm

Abdi Bey’in, el-Hâc Hüseyin eytâmına borcu olduğu

Mevlânâ Mehmed b. Alâaddin el-Hatîb ve Şeyh Mehmed Bey b. Şeyh Ahmed ve el-Hâc Hüseyin b. Ahmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Müeyyedzâde mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Abdi Bey b. Mahmud’un eytâmına vasiyyi şer‘î olan Mustafa b. Ali nâm hasm-ı câhid mahzarında, merhûm el-Hâc Hüseyin’in eytâmına vasiyyi şer‘î olan hâmil-i hâze’l-kitâb el-Hâc Kasım b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde bizim yanımızda ve katımızda, karz-ı hasen-i şer‘î cihetinden ve eytâm-ı mezbûre malından, üzerinde ve zimmetinde râyicü’l-vakt on altı bin akçe ve müşterâ-yı makbûz çuka bahâsından da iki bin akçe lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ deyni olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Karz dışındaki mikdâr, 998 senesi gurre-i Zilhiccesi’nden bir sene tamâmına müecceldir. Vasiyyi mezbûra meblağ-ı merkūmu kısmen veya tamâmen bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb almadığına dâir yemîn verilmesinden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra şehâdetleri mûcebince meblağ-ı mezbûrun müteveffâ-yı mesfûrun muhallefâtından edâsına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin ve’l-ışrîn min Cemâziyelâhir sene hamse ve elf. Şuhûd: Ahmed Çelebi b. Abdurrahman, el-Hâc Hüseyin b. Abdullah, Ömer Çelebi b. Pîrî, el-Hâc Ali b. Abdullah, Kasım Bey b. Abdullah, el-Hâc Yusuf b. el-Hâc Ömer er-Râcil ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 62 - Hüküm no: 31 - Orijinal metin no: [4a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

32. Hüküm

Emine bt. Yakub adlı çocuğa nafaka takdiri

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, dâhil-i Galata’da vâki‘ Emekyemez mahallesinde sâkine olan Emine bt. Yakub nâm sagīrenin nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i lâzımesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Selvâ bt. Abdullah nâm anasının talebiyle, irs-i şer‘le müteveffâ-yı mezbûr babasından intikāl eden emvâlinden alınmak üzre, zeyilde mezbûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt beş akçe farz ve takdîr etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis ve’l-ışrîn min şehri Rebî‘ilâhir sene hamse ve elf. Şuhûd: Maksud b. Hüseyin, Nasuh b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, el-Hâc Said b. Mehmed ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 63 - Hüküm no: 32 - Orijinal metin no: [4a-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

33. Hüküm

Vefat eden Abdurrahman’ın, Hamza’daki parasının kefil Ahmed Bey’den talep edildiği

Bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinde Şahkulu mahallesinde sâkin iken vefât eden merhûm Abdurrahman b. Mehmed nâm kimesnenin sagīr oğlu Mehmed’in kıbel-i şer‘den vasiyyi mansûbu olan Davud Halîfe b. Müheyyâ meclisi şer‘-i şerîfe Ahmed Bey b. Mehmed nâm kimesneyi ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip müteveffâ-yı mezbûr Abdurrahman, Hamza b. Abdullah nâm kimesneye karz-ı hasen üç bin akçe verip mukābelesinde bir sandık esbâb Rehin vaz‘ etmişdi hâlen merkūm Abdurrahman vefât etmekle meblağ-ı merkūm sagīr-i merkūma intikāl etmeğin ben dahi vesâyetim hasebiyle mezbûr Ahmed Bey’den taleb ederim vâki‘ hâl suâl olunup takrîri tahrîr olunmasını taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl merkūm Ahmed Bey cevâb verip dedi ki fi’l-hakīka müteveffâ-yı mezbûr Hamza meblağ-ı mezbûr üç bin akçeyi karz-ı hasen verip ahz ü kabz ettikde ben dahi meblağ-ı mezbûrun zararına kefâlet-i sahîha ile kefîl bi’l-mâl oldum idi el-hâletü hâzihî târih-i kitâbdan doksan güne varınca bana mehl-i şer‘î verilip mezbûr Hamza zikr olunan târihe değin gelmez ise meblağ-ı mezbûru kefâletim hasebiyle edâ edeyim dedikde mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin [min] şehri Cumâdelûlâ sene hamse ve elf. Şuhûd: Yusuf b. Abdullah, Mehmed b. Ali, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ömer, İskender Reis b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 63 - Hüküm no: 33 - Orijinal metin no: [4a-6])﻿

﻿

﻿

34. Hüküm

Habibe bt. Abdullah’ın vasiyeti

(…) Musa b. Ali ve Cafer? b. Ahmed el-Müezzin ve Hasan (…) ve Cafer b. Abdullah [nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup] husûs-ı âti’z-zikri inkâr eden ve âti’z-zikr merhûmenin muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan, Habibe bt. Abdullah nâm anası bundan akdem vefât eden Fâtıma bt. Abdullah Çelebi nâm sagīreye kıbel-i şer‘den mansûb vasî el-Hâc Ali b. Abdullah mahzarında, bâ‘is-i hâze’l-kitâb Hüsrev b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffât-ı mezbûre hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde cemî‘ sülüs-i mâlının vücûh-i hayrâta, vefâtının birinci, yedinci ve kırkıncı gününde ve sene-i devriyesinde fukarâya yemek verilmesine sarf edilmesini vasiyyet etti. İki bin yüz yirmi akçe ta‘yîn etti. Ayrıca râyicü’l-vakt sekiz bin akçe ta‘yîn etti. Tevliyyeti müddet-i hayâtınca âzâdlı kölesi mezbûr Hüsrev’e sonra hâkimin seçeceği kimesneye şart etti. Meblağ-ı mezbûrun mütevellî-i mezbûr yediyle rehn-i kavî ve kefîl-i melî alınarak mu‘âmele-i şer‘iyye ile istiğlâl edilmesini şart etti. Gallenin iki akçesini Hüseyin Çelebi mescidinde her sabah namazında bir cüz tilâvet etmesi üzre mescidi mezbûr imâmına ta‘yîn etti. Yevmî iki akçeyi mahalle-i mezbûre mescidi müezzinine her akşam namazından sonra Mülk sûresini okuyup sevâbını müteveffât-ı merhûmenin rûhuna hediye etmesi kaydıyla şart etti. Râyicü’l-vakt iki bin akçeyi mahalle-i mezbûre avârızına şart etti. Mu‘takası Peymâne bt. Abdullah’a bin akçe ta‘yîn etti. Kezâ Belkıs bt. Abdullah nâm mu‘takasına bin akçe ta‘yîn etti. Kezâ Hatice bt. Abdullah nâm mu‘takasına bin akçe ta‘yîn etti. Artanın usûlü dâiresinde vücûh-i hayrâta sarf edilmesini şart etti. Müdde‘î-i mezbûru da vasiyyetinin tenfîzine vasiyyi muhtâr ta‘yîn etti. Vasiyyeti üzre de vefât etti. İbrahim b. Abdullah nâm âzâdlı kölesini de vasî üzerine nâzır-ı hasbî ta‘yîn etti ki vasiyyi merkūm, nâzır-ı mezkûrun izni ve ma‘rifeti olmadan merhûmenin emvâlinde tasarrufda bulunamayacaktır. O da nezâret-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Recebi’l-mürecceb sene hamse ve elf. Şuhûd: Ali b. Bâli, Abdülhalim b. Şükrullah ve Süleyman b. Abdullah ve Şaban b. Abdullah, Nebi b. İdris ve Hamza b. Musa ve Şaban b. Abdullah ve Memi b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 63 - Hüküm no: 34 - Orijinal metin no: [4b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

35. Hüküm

El-Hâc Memi b. Abdullah’ın muhallefâtı

Mahmiye-i Galata mahallâtından Müeyyedzâde mahallesinde fevt olan ve geride Âişe bt. el-Hâc Ahmed nâm zevcesini, İbrahim nâm oğlunu ve Rahime nâm kızını bırakan merhûm el-Hâc Memi b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâlis aşer min şehri Rebî‘ilâhir sene hamse ve elf. Aded Kıymet Velense-i beyaz 1 216 Ferâce-i sürh 1 1.230 Lâciver[d] ferâce ma‘a kürk 1 410 Kazgan 1 60 Kebe-i köhne 1 156 Lâciverd ferâce 1 1.100 Tencere 1 121 İskemle 1 10 Çini sahan 1 25 Çakal kürkü 1 341 Çakşır 1 353 Köhne kebe 1 200 Çini sahan 1 40 Alaca Mısır kaftan 1 700 Tüfenk ma‘a âlât 1 1.115 Sagīr kürde 1 155 Kürk köhne 1 165 İbrik 1 62 Maşraba ma‘a leğen 1 72 Kaliçe-i köhne 1 58 Tabak 2 20 Kilim 1 40 …? …? 27 Sandık 1 40 Bıçak 1 105 Yekûn 4.937 Nakdiye meblağ 7.200 Müteveffâ-yı mezbûrun dükkânında olup füruht olunan …? ve sâir esbâbı beyân eder. Cem‘an ba‘de küll-i hesâb 6.055 Yekûn 30.992 Minhâ Resm-i kısmet 600 Hücec ve sicillât ve hüccet-i vesâyet ve nafaka ve sûret-i defter 200 Düyûn-ı müsbet li Mehmed Çelebi b. el-Hâc Hasan meblağan kadruhû sitte âlâf dirhem mine’l-karzi’ş-şer‘î bi şehâdeti Memi Reis b. Abdullah ve Yusuf b. Abdullah Dellâliyye 120 Ücret-i kassâm ma‘a i‘lâmiyye 110 Sahhe’l-bâkī ba‘de’l-harc 10.962.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 64 - Hüküm no: 35 - Orijinal metin no: [4b-2])﻿

﻿

﻿

36. Hüküm

Ahmed Çelebi b. Ali’nin Megril asıllı câriyesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Şehsüvar mahallesinde sâkin olan Ahmed Çelebi b. Ali nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terife olan, Megriliyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, hâmiletü hâze’l-kitâb Yasemin bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’r-rahîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Câriye-i merkūme bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ aşer min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Şuhûd: El-Hâc Cafer b. Yakub, Ahmed b. Mehmed, Pîrî b. Mehmed, Ramazan b. Ali, Mustafa b. Ali er-Râcil, Mehmed b. İslâm ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 65 - Hüküm no: 36 - Orijinal metin no: [4b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

37. Hüküm

Safiye Hatun’un ölen Fâtıma’nın kardeşi ve vârisi olduğu

Selim b. Nasuh el-İmâm ve İsa b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırân olup, mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Kasımpaşa mahallâtından Abdi Çelebi mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûme Fâtıma bt. Hüseyin’in muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan, mahmiye-i Galata’da vâki‘ beytülmâl-i hâssın emîni fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdülmennân nâm husûs-ı âti’z-zikri münkir hasm-ı câhid mahzarında, hâmiletü hâze’l-kitâb Safiye Hâtun bt. Hüseyin’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezbûre, müteveffât-ı merhûmenin ana baba bir karındaşıdır. Babaları mezbûr Hüseyin’dir. Verâseti ona münhasırdır. Ondan başka vâris ve terekesine müstahık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-âşir min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Şuhûd: Ahmed b. Abdullah, Mehmed Reis b. Süleyman, Mehmed b. Ahmed el-Müezzin, Osman b. Süleyman, Ömer b. Ali, Mehmed b. İlyas ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 66 - Hüküm no: 37 - Orijinal metin no: [4b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

38. Hüküm

Safiye Hatun’un mehir alacağı olduğu

(…) [… nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırân olup] Bundan akdem Şaban Reis b. Abdullah’ın gemisinde fevt olan merhûm Ali Bey b. Abdullah’ın muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan, mahmiye-i Galata’da vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdülmennân nâm husûs-ı âti’z-zikri münkir hasm-ı câhid mahzarında, müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi hâmiletü hâze’l-kitâb Safiye Hâtun bt. el-Hâc Bayram’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezbûrenin, nikâhında ma‘kūdun-aleyh olan mehr-i müecceli cihetinden zevc-i merkūmu zimmetinde râyicü’l-vakt on bin akçe hakkı vardır. Zevc-i mezbûru öldü ve meblağ-ı mezbûr onun üzerinde kaldı. Müdde‘iye-i mezkûreye, meblağ-ı mezbûru kısmen veya tamâmen ahz ü kabz etmediğine, hibe etmediğine, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb hakkını iskāt etmediğine dâir yemîn verilmesinden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra, şehâdetleri mûcebince meblağ-ı mezbûrun müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtından edâsına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ aşer min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Şuhûd: Mustafa b. Ali, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Nebi b. Murad, Ahmed b. Hüseyin, Mahmud b. Ahmed, Hasan b. Yusuf

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 66 - Hüküm no: 38 - Orijinal metin no: [5a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

39. Hüküm

Âişe Hatun bt. Mustafa’nın evini vakfettiği

Elhamdü li men lehü’l-hamd ve’s-senâu ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ nebiyyihî Muhammedin eşrefi’l-verâi ve alâ âlihî ve sahbihî, ammâ ba‘d, işbu mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden sahîh ve şer‘î bir hüccetdir. Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Kuloğlu mahallesinde sâkine olan Âişe Hâtun bt. Mustafa nâm hâtun meclisi şer‘a hâzıra olup, işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘, üzerlerinde tek bir ev olan tahtânî iki beyti, diğer tahtânî iki beyti, helâyı, üç kuyuyu, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli bahçeyi ve avluyu hâvî bulunan ve bir tarafdan Hâcce Hâtun bt. Abdullah mülkü, diğer tarafdan Âlime Hâtun bt. Abdullah mülkü ve İlyas b. Hızır mülkü ve iki tarafdan da Bıyıklı deyû ma‘rûf Manol v. Kosta nâm zimmî mülkü ile mahdûd olan cemî‘ mülk menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i hukūku ve merâfıkı ile niyet-i hâlisa ve taviyyet-i sâfiye üzre haps ve vakf ettiğini ikrâr etti. Menzili mezbûrda süknâyı evvelâ müddet-i hayâtınca kendisine, sonra evlâdına, sonra evlâd-ı evlâdına, sonra nesilleri kesilinceye kadar neslen ba‘de neslin ve batnen ba‘de batnin evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Sonra Musa Bey b. Mehmed nâm bevvâb-ı sultânîye, sonra evlâd-ı evlâdına, sonra ile’l-inkırâz evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Sonra Medîne-i münevvere fukarâsına şart etti. Menzilde sâkin olacakların her gün sûre-i Fâtiha’yı bir kere, sûre-i İhlâs’ı üç kere, mu‘avvizeteyni bir kere tilâvet edip sevâbını vâkıfe-i mezbûrenin rûhuna hediye etmelerini şart etti. Menzilin meremmet ve ta‘mîrini menzilde oturacaklara şart etti. Vâkıfe-i mezbûre sonra cemî‘ menzili merkūmu ba‘de’t-tahliyye, tescîl maksadıyla mütevellî olarak nasb ettiği Osman b. Abdullah’a teslîm etti. O da vech-i meşrûh üzre teslîm aldı. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Hâl bu minvâl üzre iken vâkıfe-i mezbûre, akār vakfında vakfın adem-i lüzûmunu kāil olan eimmeye iktidâen vakfından rücû‘ edip menzilin istirdâdını taleb etti. Mütevellî ise lüzûmu ifâde eden eimmenin ictihâdına tevfîkan redden imtinâ‘ etti. Muhâsama edip hâkim huzûrunda mürâfa‘a olunduklarında hâkim-i mûmâ-ileyh, imâmeyn-i hümâmeynin sıhhatin lüzûmdan müfârakat etmeyeceği ictihâdına uyarak vakfın sıhhat ve lüzûmuna hükm etti. Bu sûretle menzil kimesne tarafından tebdîl ve tağyîri bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb câiz olmayacak şekilde lâzım bir vakıf oldu. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû innallâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfı ale’l-cevâdi’l-kerîm.” Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis ve’l-ışrîn min şehri Recebi’l-mürecceb sene hamse ve elf. Şuhûd: Mustafa Bey b. Abdullah el-Cündî, Nasuh Bey b. Abdullah el-Cündî, Ali Bey b. Abdullah el-Cündî, Hüsrev Bey b. Abdullah, Mustafa Bey b. Abdullah el-Cündî, Süleyman b. Seyyid Mustafa, Mahmud b. İskender el-İmâm, Mehmed Bey b. Abdullah, Ali Bey b. Abdullah el-Cündî, Mustafa Bey b. Abdullah el-Cündî, Ahmed Bey b. Abdullah el-Cündî, Cafer Bey b. Celal el-Cündî, Yusuf Bey b. Abdullah, Nasuh Bey b. Abdullah, İbrahim b. Abdullah, Kuyumcuzâde Mehmed Çelebi, Ahmed b. Abdullah el-Cündî, Ali b. Abdullah, Mustafa b. Hüseyin ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 67 - Hüküm no: 39 - Orijinal metin no: [5a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

40. Hüküm

Tarla ve çayır mukâtaasından alacağın sâbit olduğu

Mahmiye-i Kostantıniyye’de merhûm ve mağfûrun leh Sultan Bayezid Han aleyhi’r-rahmetü ve’r-rıdvân hazretlerinin vakfının câbisi Hüsrev b. Abdullah ve kâtibi Mustafa b. Şaban nâm kimesneler meclisi şer‘de bundan akdem vefât eden merhûm Mehmed Çavuş’un veresesinden vâlidesi Âişe Hâtun bt. Ahmed nâm hâtun cânibinden bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim Ahmed Çelebi b. Mehmed ve müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi Fâtıma Hâtun bt. Davud tarafından şer‘an vekâleti sâbite olan Davud Bey b. Mustafa nâm kimesneler mahzarlarında takrîr-i kelâm edip merhûm Hayreddin Paşa çiftliği kurbunda vâki‘ Debbağ Yunus tarlaları ve çayırları demekle ma‘rûf olup her sene bin dört yüz altmış sekiz akçe mukāta‘a ile müteveffâ-yı mezbûrun tasarrufunda olan tarlaları ve çayırlarının üç sene mukāta‘asını ve bâkiyeden ale’l-hesâb dört bin dört yüz dört akçe eder taleb ederim suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Ahmed ve Davud Bey müdde‘iyân-ı merkūmânın kelâm-ı meşrûhlarını tasdîk ve tahkīk ettiklerinden sonra merkūmân câbi ve kâtib meblağ-ı mezbûru müteveffâ-yı mezbûrdan küllen [ve] ba‘zan almadıklarına yemîn müteveccih oldukda yemîn billâh ettiklerinden sonra meblağ-ı mezbûrun müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından edâsına hükm olundu. [Cerâ zâlike ve hurrire] (…) min şehri Şa‘bân. Şuhûd: Fahrü’l-akrân İbrahim Ağa, Süleyman Çavuş b. Abdullah, Mustafa Bey b. Abdullah, Mehmed b. İskender, Ahmed b. Hüseyin

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 68 - Hüküm no: 40 - Orijinal metin no: [5a-3])﻿

﻿

﻿

41. Hüküm

Vakıf dükkanın tasarruf hakkının devrinden dolayı alacağın sâbit olduğu

(…) nehc-i (…) el-emâcid ve’l-(…) Şeyh Abdülkerim’e ve Sâliha nâm sagīrin (…) olan Mehmed Dede b. Ahmed ve müteveffâ-yı mezbûr (…) bt. Davud nâm hâtun tarafından Mehmed b. Abdullah ve Ahmed b. Mehmed nâm kimesneler şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olan Davud Bey b. Mustafa nâm kimesneler mahzarlarında takrîr-i kelâm ve ta‘bîr merâm edip müteveffâ-yı mezbûrun hazreti Ebî Eyyûb el-Ensârî mahallâtından Kasımpaşa mahallesi kurbunda vâki‘ merhûm Seydi Bey vakfı’ndan olup inde’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd olan bir bâb vakıf dükkânın hakk-ı tasarrufunu beş bin sekiz yüz akçeye müteveffâ-yı mezbûr Mehmed Çavuş’a tefvîz edip meblağ-ı mezbûr hâlen müteveffâ-yı mezbûr Mehmed Çavuş’un zimmetinde bâkī kalmışdır hakkımdır taleb ederim dedikde ba‘de’s-suâl ve’l-inkâr ve akībe’l-istişhâd mevlânâ Mehmed Çelebi b. Hasan ve Mehmed Bey b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup istişhâd olunduklarında edâ-i şehâdet-i şer‘iyye edip fi’l-vâki‘ merkūm Hasan Bey müteveffâ-yı merkūmun zikr olunan dükkânında hakk-ı tasarrufunu mezbûr Mehmed Çavuş’a beş bin sekiz yüz akçeye tefvîz edip hâlen meblağ-ı mezbûr müteveffâ-yı mezbûrun zimmetinde bâkī kalmışdır biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye mezbûrânın şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra mezbûr Hasan müteveffâ-yı mezbûrdan meblağ-ı mezbûru küllen [ve] ba‘zan ahz ü kabz etmediğine mezbûr Hasan Bey’e yemîn teklîf olundukda yemîn billâhi’l-aliyyi’l-a‘lâ etmeğin müteveffâ-yı mezbûr muhallefâtından meblağ-ı mezbûrun edâsına hükm olunup mâ vaka‘a gıbbe’t-taleb kayd olundu. Hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ ve’l-ışrîn min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Şuhûd: Fahrü’l-akrân İbrahim Ağa b. Abdullah, Süleyman Çavuş b. Abdullah, Mustafa Bey b. Abdullah el-Cündî, Mehmed Dede b. Hallâc, mevlânâ Bayram Halîfe b. Şükrullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 69 - Hüküm no: 41 - Orijinal metin no: [5b-1])﻿

﻿

﻿

42. Hüküm

Şem‘î Hatun’un mehir alacağı olduğu

Mevlânâ Bayram Halîfe b. Şükrullah ve Mehmed Çelebi b. Hasan nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, mahrûse-i Mısır’da bundan akdem fevt olan Mehmed Çavuş b. Şucâ‘’ın zevcesi Fâtıma Hâtun bt. Davud kıbelinden husûs-ı âti’z-zikri da‘vâya vekîl edilen Davud Bey b. Mustafa nâm hasm-ı şer‘î mahzarında ve müteveffâ-yı mezbûrun anası ve vârisi olan fahrü’l-muhadderât Âişe Hâtun bt. Ahmed kıbelinden vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbit olan umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim Ahmed Çelebi b. Mehmed mahzarında ve merhûm-ı mebrûr Hızır Efendi’nin Şeyh Mehmed, el-Hâc Mehmed, Kerime ve Sâliha nâm evlâd-ı sıgārına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Mehmed Dede b. Ahmed mahzarında, müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi zahrü’l-muvakkarât Şem‘î Hâtun bt. Sinan kıbelinden husûs-ı âti’z-zikre vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbit olan bâ‘is-i hâze’l-kitâb Seyyid Abdi b. Seyyid Mustafa’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezbûrenin, müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde, nikâhında ma‘kūdun-aleyh olan mehr-i müecceli cihetinden râyicü’l-vakt beş bin akçe hakkı vardır. Müdde‘iye-i merkūmeye meblağ-ı mezbûru kısmen veya tamâmen ahz ü kabz etmediğine, hibe etmediğine, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb zimmetini ibrâ etmediğine dâir yemîn teklîf olundukda yemîn billâhi’l-aliyyi’l-a‘lâ etmeğin ve şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ ve’l-ışrîn min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Şuhûd: Fahrü’l-akrân İbrahim Ağa b. Abdullah, Süleyman Çavuş b. Abdullah, Mustafa Bey b. Abdullah el-Cündî, Mehmed Dede Hallâc, Mehmed Bey b. Seydi ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 69 - Hüküm no: 42 - Orijinal metin no: [5b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

43. Hüküm

Mehmed b. Abdullah’ın Haydar Bölükbaşı’nın vârisi olduğu

Hâric-i Galata’da Yazıcı mahallesinde sâkin Mehmed b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘de mahmiye-i Galata’da beytülmâlü’l-hâs emîni olan Mehmed Çavuş b. Abdullah mahzarında takrîr-i da‘vâ edip bundan akdem mahalle-i mezbûrede vefât eden merhûm Haydar Bölükbaşı nâm kimesnenin ben li eb ve üm karındaşı oğlu olup merhûm-ı mezbûr vefât etmekle verâseti bana münhasıra olup cümle muhallefâtı bize âid olmuşken emîn-i merkūm hilâf-ı şer‘ müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtını ahz ü kabz etmişdir vâki‘ hâl emîn-i merkūma suâl olunup icrâ-yı hak olunmasın taleb ederim dedikde ba‘de’s-suâl emîn-i mezbûr Abdullah müteveffâ-yı mezbûrun li eb ve üm karındaşı oğlu idiğin münkir olacak merkūm Abdullah’dan sıdk-ı makāline beyyine taleb olundukda ricâl-i müslimînden Nasuh Bey b. Abdullah ve Mustafa Bey b. Abdullah ve Mahmud Bey b. Abdullah ve Mehmed Bey b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırûn olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûr sıhhatde iken mezbûr Mehmed benim li eb ve üm karındaşım oğludur deyû bizim huzûrumuzda ikrâr edip ve bu ikrâr üzerine musırran vefât etmişdir minvâl-i meşrûh üzre biz şâhidiz şehâdet dahi ederiz dediklerinde şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîl hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup mûcebine hükm birle mâ vaka‘a gıbbe’t-taleb kayd şüd. Hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Mevlânâ Mehmed Efendi b. Bâli, el-Hâc Mehmed b. Hasan, Hasan b. Abdullah, Şucâ‘ Bey b. Mustafa, el-Hâc Ali b. Mustafa ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 70 - Hüküm no: 43 - Orijinal metin no: [5b-3])﻿

﻿

﻿

44. Hüküm

Vasfıhan Hatun’un Mehmed Reis’i vekîl ettiği

Hâric-i Galata’da vâki‘ Bedreddin mahallesinde sâkine olan Vasfıhan bt. Mehmed Çelebi nâm hâtun meclisi şer‘a hâzıra olup, mahalle-i mezbûrede bundan akdem fevt olan müteveffâ-yı mezbûrun Mehmed Çelebi nâm oğlunun muhallefâtıyla alâkalı da‘vâya ve hükkâm-ı kirâm indinde sâir hukūk-ı şer‘iyyesini talebe hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed Reis b. Veli’yi vekîl etti. Mezbûr Mehmed Reis de vekâlet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâdis ve’l-ışrîn min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Şuhûd: Seyyid Abdurrahman b. Seyyid Sefer, Seyyid Cafer b. Seyyid Sefer, Seyyid Mehmed b. Seyyid Abdurrahman, Ali b. İbrahim ve Derviş b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 71 - Hüküm no: 44 - Orijinal metin no: [5b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

45. Hüküm

Fâtıma bt. Mehmed Çelebi’nin Derviş b. Hüseyin’i vekîl ettiği

Hâric-i Galata’da vâki‘ Bedreddin mahallesinde sâkine olan Fâtıma bt. Mehmed Çelebi nâm hâtun meclisi şer‘a hâzıra olup, mahalle-i mezbûrede bundan akdem fevt olan müteveffâ-yı mezbûrun Mehmed Çelebi nâm oğlunun muhallefâtıyla alâkalı da‘vâya ve hükkâm-ı kirâm indinde zimem-i nâsda olan sâir hukūk-ı şer‘iyyesini talebe hâmil-i hâze’l-kitâb Derviş b. Hüseyin’i vekîl etti. Mezbûr Mehmed Reis de vekâlet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 71 - Hüküm no: 45 - Orijinal metin no: [5b-5])﻿

﻿

﻿

46. Hüküm

Âişe Hatun’un ev satın aldığı

(…) Mihriban bt. Abdullah nâm hâtun kendi nefsinden asâleten, Osman ve Ebûbekir b. Nasuh nâm sagīreyne kıbel-i şer‘den mansûb vasî olarak vesâyeten ve müteveffât-ı mezbûrenin zevci Ramazan? b. Mustafa nâm kimesne meclisi şer‘a hâzırân olup, kendilerine ve sagīreyne müteveffâ-yı mezbûre Meryem Hâtun’dan irs-i şer‘le intikāl eden, mahalle-i mezbûrede vâki‘, tahtânî ve fevkānî iki beyti, mahzeni, su kuyusunu ve helâyı müştemil olup, bir tarafdan Ahmed Çelebi b. Mehmed Çelebi mülkü, etrâf-ı selâsesinden ise tarîk-i âm ile mahdûd olan cemî‘ menzili cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i hukūk ve merâfıkı ile râyicü’l-vakt kırk iki bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla, îcâb kabûl ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i sahîh ile Âişe Hâtun bt. Hacı’ya bey‘ ettiklerini ikrâr ettiler. Müşteriye-i mezbûre kıbelinden kaziyyeyi ikrâra vekâleti sâbit olan fahrü’l-a‘yân Memi Hoca b. Abdülmennân vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. İşbu mübâya‘a, menzili mezbûrun mecâlis-i tâlibin ve mehâfil-i râgibînde müzâyedeye arz edilip semen-i merkūmla müşteriye-i mezbûre üzerinde tekarrür etmesinden ve semen-i mezkûrun udûl-i müslimînin şehâdetleriyle misil mehir olduğunun sübût bulmasından sonra vâki‘ oldu. Vaka‘a’t-tahrîr fî yevmi’l-âşir şehri Recebi’l-mürecceb sene hamse ve elf. Şuhûd: El-Hâc Hasan b. Abdullah, el-Hâc Mehmed b. Bayram, Cafer b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, Hidayetullah b. Mehmed, Ahmed b. Hüseyin, Pîr b. Murad ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 71 - Hüküm no: 46 - Orijinal metin no: [6a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

47. Hüküm

Karamürsel tipi geminin müzâyede ile satıldığı

Mahmiye-i Galata hâricinde Mustafa Ağa mahallesinde bundan akdem vefât eden merhûm Mahmud Reis b. Şaban nâm kimesnenin sagīre kızı Emine’ye kıbel-i şer‘den vasiyyi mansûb olan müteveffâ-yı mezbûrun li eb ve üm karındaşı el-Hâc Ahmed b. el-mezbûr ve müteveffâ-yı mesfûrun zevcesi Fâtıma Hâtun tarafından husûs-ı âti’z-zikri ikrâra şer‘an vekâleti sâbite olan Hüsam Efendi b. Şaban mahfil-i şer‘de el-Hâc Hüseyin b. Ramazan mahzarında asâleten ve vesâyeten ve vekâleten ikrâr ve i‘tirâf edip müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından yirmi üç zirâ‘ Karamürsel sefînesi sûk-ı sultânîde nidâ olunup bey‘ men yezîd oldukdan sonra rağabât-ı nâs münkatı‘a olup zikr olunan sefîne merkūm el-Hâc Hüseyin üzerinde on dokuz bin akçede karâr edip tâlib-i âhar bulunmamağın sefîne-i merkūmeyi mezbûr el-Hâc Hüseyin’e rızâ üzre füruhtla meblağ-ı merkūm on dokuz bin akçeye bey‘-i bâtt-ı sahîh-i şer‘î ile bey‘ edip kabz ve teslîm-i semen eyledim dediklerinde mukırr-ı merkūmânın vech-i meşrûh üzre olan ikrârını mezbûr el-Hâc Hüseyin kabûl ve tasdîk ettikden sonra sıhhat-i bey‘a ve lüzûm-ı şirâya hükm birle mâ vaka‘a kayd olundu. Hurrire fî 7 şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Şuhûd: Hasan b. Abdullah el-Münâdî, el-Hâc Mehmed b. Süleyman, Hasan b. Abdullah, el-Hâc Mustafa el-Münâdî, İbrahim b. Nurullah, Mehmed Trabzonlu ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 72 - Hüküm no: 47 - Orijinal metin no: [6a-2])﻿

﻿

﻿

48. Hüküm

Mahmud Reis b. Şaban’ın muhallefâtı

Muhallefâtı el-merhûm Mahmud Reis b. Şaban el-müteveffâ bi mahalleti Mustafa Ağa min mahallâtı hârici Galata mâte ve tereke ibneten med‘uvveten Elihe ve zevceten med‘uvveten Fâtıma bt. Abdullah ve ahaveyn li eb ve üm el-Hâc Ahmed ve el-Hâc Himmet. Kad vaka‘a’t-tahrîr fî evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Aded Kıymet Döşek 2 400 Yorgan 2 400 Velense 2 400 Kebe 5 700 Kaliçe 3 600 Kilim-i köhne 5 500 Yastık 4 400 Sahan 4 240 Tencere 3 300 Uzun yenli yeşil ferâce bu dahi kezâlik 1 300 Kürklü ferâce 1 300 Lâciverd ferâce 1 1.200 Dolama-i lâciverd 1 800 Çakşır 1 300 Köhne dolama 1 600 Köhne velense 2 400 Tor kuşak 1 400 Gümüşlü bıçak 1 100 Yay 1 100 Peşkir 1 100 Câriye 2 6.000 Otağı 1 5.000 Sandık biri selvi 3 4.007 Kâtibiyye yenli ferâce 1 800 Hırdavât-ı hâne 300 Top 3 5.000 Yekûn 26.000 Yirmi altı bindir Berâ-yı beytülmâl 4.000 Resm-i kısmet 1.500 Def‘a resm 800 Def‘a resm 400 Def‘a resm-i kısmet 200 Def‘a resm-i kısmet 650 Berâ-yı harc-ı ma‘kūl 2.000 İşbu mezbûr defter kavl-i vasî ile olmuşdur gaflet olunmaya. Meblağ Deyn-i müsbet İbrahim Receb 200 Deyn-i müsbet Hamza Efendi 2.000 Deyn-i müsbet el-Hâc Mehmed 1.000 Deyn-i müsbet Ali Yazıcı 1.000 Deyn-i müsbet Hacı Abdullah 2.000 Deyn-i müsbet el-Hâc Memi 1.000 Deyn-i müsbet Mehmed Reis 2.000 Deyn-i müsbet Bayram Reis 2.000 Deyn-i müsbet Hor Ali 1.000 Deyn-i müsbet Receb Beşe 1.000 Deyn-i müsbet Köse Ahmed 9000 Deyn-i müsbet Köse Ömer 3.000 Deyn-i müsbet Mehmed Reis 2.000 Deyn-i müsbet Nebi 2.000 Deyn-i müsbet el-Hâc Behram 2.000 Yekûn 34.000 Sermâyeden kavl-i vasî ile edâ olunan bunlardır ki zikr olunur otuz dört bindir . Sermâye-i el-Hâc Sarıca Ali 1.000 Sermâye-i Hayreddin 1.000 Sermâye-i Budak 1.000 Sermâye-i el-Hâc Hamza Köseli 1.000 Sermâye-i Ali Yazıcı 1.000 Sermâye-i Bektaş Kızı 500 Sermâye-i Yusuf 1.000 Sermâye-i Hoca kızı 500 Sermâye-i Hûri kızı 2.000 Sermâye-i Solak el-Hâc Ali 2.000 Sermâye-i Kara Hasan Reis 2.000 Sermâye-i İbrahim Reis 2.000 Sermâye-i Abdullah 1.000 Sermâye-i Yazıcı 1.000 Sermâye-i Eminüddin Reis 1.000 Sermâye-i …? Reis 2.000 Sermâye-i Kara Hasan 2.000 Sermâye-i Külçeoğlu 2.000 Sermâye-i el-Hâc Mehmed 2.000 Sermâye-i Müstecâb 500 Sermâye-i Lûrî Mustafa 2.000 Sermâye-i el-Hâc Kemal Reis 2.000 Sermâye-i Kara Ali Reis 1.000 Sermâye-i el-Hâc Himmet 2.000 Sermâye-i el-Hâc Murad 2.000 Sermâye-i Davud 1.000 Sermâye-i İstadi zimmî 1.000 Sermâye-i Koca Reis 2.000 Sermâye-i Mustafa Çelebi 3.000 Sermâye-i el-Hâc Receb 2.000 Sermâye-i Abdullah Çelebi 2.000 Sermâye-i el-Hâc Himmet 5.000 Sermâye-i Habib 2.000 Sermâye-i Kemal Reis 1.500 Deyn Corci? 2.000 Yekûn 57.400 Cem‘an 104.420

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 73 - Hüküm no: 48 - Orijinal metin no: [6a-3])﻿

﻿

﻿

49. Hüküm

Rüstem Çelebi Vakfı’nın ödünç alacağının sâbit olduğu

Mustafa Çelebi b. merhûm (…) [ve (…) nâm kimesneler] meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup Hazreti Ebî Eyyûb-i Ensârî mahallâtından Kasım Çavuş mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm (…)’un Mehmed nâm sagīr oğluna kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Mehmed Çelebi b. (…) nâm hasm-ı câhid mahzarında, merhûm Rüstem Çelebi vakfı’na mütevellî olan Osman Çelebi b. Hamza’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde bizim yanımızda ve katımızda vakf-ı mezbûra karz cihetinden râyicü’l-vakt iki bin akçe, müşterâ-yı makbûz çuka bahâsından ise altı yüz akçe lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ deyni olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Karz dışındaki meblağ, 1002 senesi gurre-i Muharremi harâmından bir sene tamâmına müecceldir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber oldu. Mezbûr Osman Çelebi’ye meblağ-ı mezbûru bi vechin mine’l-vücûh ve sebeben mine’l-esbâb kısmen veya tamâmen ahz ü kabz etmediğine yemîn teklîf olundukda yemîn billâhi’l-aliyyi’l-a‘lâ etmeğin mûcebince meblağ-ı mezbûrun müteveffâ-yı mersûmun muhallefâtından edâsına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Şuhûd: İbrahim b. Abdülhay, Mahmud Bey b. el-Hâc İbrahim, Mahmud b. ( ), Kasım b. Mehmed, Mustafa b. Ali, (…)

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 74 - Hüküm no: 49 - Orijinal metin no: [6b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

50. Hüküm

Mahmud Bey’in muâmele-i şer‘iyyeden olan alacağını aldığı

Mahmiye-i İstanbul’da Hoca Halil mahallesinde sâkin olup hâssa arabacılarından Mahmud Bey b. el-Hâc İbrahim meclisi şer‘-i şerîfde bundan akdem Hazreti Ebî Eyyûb el-Ensârî mahallâtından Kasım Çavuş mahallesinde sâkin olup sefer-i nusret-eserde vefât eden merhûm Hasan Bey b. Abdullah nâm kimesnenin sagīr oğlu Mehmed’in vasiyyi şer‘îsi olan hâmilü’l-kitâb Mehmed Çelebi b. Yusuf mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm edip eyitdi bundan akdem müteveffâ-yı mezbûrda mu‘âmele-i şer‘iyye tarîkile otuz üç bin akçe hakkım olup meblağ-ı mezbûru vasiyyi mezbûr Mehmed Çelebi muvâcehesinde isbât edip müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından meblağ-ı merkūm bana hükm olunmuş idi el-hâletü hâzihî meblağ-ı merkūmu vasiyyi mezbûr Mehmed Çelebi’den bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz ü kabz edip bir akçe ve bir habbe bâkī hakkım kalmadı ba‘de’l-yevm benden asâleten ve vekâleten da‘vâ ve nizâ‘ sudûr [ve] zuhûr eder ise inde’l-hükkâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dediklerinde mukırr-ı mezbûru ikrâr-ı meşrûhunda mukarrun lehü’l-mezbûr Mehmed Çelebi vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikde mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî bi’t-taleb kayd olundu yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâbi‘ ve’l-ışrîn min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Şuhûd: Seydi Mustafa b. Şaban, İbrahim b. Mehmed, Ramazan Çelebi b. Mehmed el-Hatîb, Mustafa b. Abdullah, Receb b. Halil ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 75 - Hüküm no: 50 - Orijinal metin no: [6b-2])﻿

﻿

﻿

51. Hüküm

Abdi Bey b. Mahmud’un muhallefâtı

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Müeyyedzâde mahallesinde fevt olup geriye Ümmü Gülsüm bt. İsmail nâm anasını, Mümine bt. Mustafa nâm zevcesini ve Mustafa nâm oğlunu bırakan merhûm Abdi Bey b. Mahmud’un muhallefâtıdır. Adedi Kıymeti Kürklü ferâce 1 155 Alaca kilim 1 151 Köhne kebe 1 200 Yorgan 1 200 Gümüşlü kılıç 1 950 Sahan 2 97 Kavuk 2 50 Köhne kaliçe 1 132 Sahan 2 124 Futa 1 97 Kirpas kıt‘a 5 110 Köhne destâr 1 160 Gümüşlü bıçak 1 402 Def‘a kirpas kıt‘a 1 60 Kırmızı yen 110 Beledî pâre 160 Dizge 1 40 Torba 1 5 Hırdavât 27 Fıçı 1 71 Alaca döşek 1 132 Kapaklı tas 1 100 Seccâde 1 80 Tas ma‘a çini 1 42 Mavi kuşak 1 355 Kaşık 1 30 Mor çakşır 1 60 …? 1 60 Destâr-ı köhne 1 45 Yeşil ferâce 1 4.800 Destmâl 2 30 Makrama 2 85 Frenk sandık 1 180 Fıçı 1 300 Mercan tesbih 1 200 Tüfenk ma‘a âlât 1.220 Sabun 120 Kırmızı köhne kilim 1 95 Güğüm 1 95 Alaca kilim 1 15 İbrik 1 83 Kırmızı çakşır 1 245 Gömlek 1 60 Mor dolama 1 385 Yastık 1 69 Güğüm 1 128 Kapaklı tas 1 150 Tencere 1 50 Kuşak 1 38 Kirpas, kıt‘a 1 61 Hırdavât 13 Köhne futa 1 19 Sarı zıbın 1 105 Yeşil dolama 1 600 Köhne destâr 1 20 Destâr-ı cedîd 1 230 Kuşak 1 215 Puses 1 25 Maşraba 1 76 Beyaz kuşak 2 81 Bıçak 3 58 Destâr ma‘a börk 40 Kirpas 1 39 Mor yen 1 17 Ferâce mor 1 885 Yeşil kaftan 1 601 Bıçak 1 405 Gömlek 1 78 Perde destâr 1 175 Destâr-ı cedîd 1 285 Uçkur 1 30 Tîşe 10 27 Alaca makrama 1 21 Köhne kebe 1 61 Gulâm Piyâle 18.100 Câriye Peymâne 6.250 Câriye Râziye 2.800 Gulâm Rıdvan 11.000 Revgan-ı sâde 2.420 Hatab 550 Def‘a kirpas 1 56 Köhne futa 1 56 Destâr-ı köhne 2 27 Makrama 1 115 Beyaz velense 1 141 Kantar 1 400? Vezne 1 400 Leğen ma‘a ibrik 310 Yastık 1 21 Bahâ-i hâne der mahalle 5.600 Yekûn 117.444 Ba‘dehû dükkân ve mahzende zuhûr eden muhallefâtı beyân eder. Fi’t-târihi’l-mezbûr. Kazgan-ı kebîr 1 900 Berâ-yı incir ve üzüm 5.820 Berâ-yı çömlek 185 Berâ-yı kavanoz 235 Çıralar 10 700 Varil 2 11 Fıçı 3 72 Def‘a revgan-ı sâde 80 Gümüş dirhem 155 fî 7 1.312 Def‘a dükkânda olan hırdavât 2.934 Müteveffâ-yı mezbûrun evinde olan me’kûlât ber vech-i tahmîn 552 Def‘a hırdavât 144 Kâfir …? an karye-i Kadı 3.000 Zimem-i nâs 11.400 Badehû dükkânda zuhûr eden revgan bahâsıdır Yekûn 28.346 Cem‘an 145.790 Minhe’l-ihrâcât li’l-mehri’l-müsbet li’z-zevceti’l-mezbûre 10.000 Dellâliyye 1.614 Ücret-i kadem 300 Berâ-yı düyûn-i Mustafa 360 Resm-i kısmet kassâmiyye kâtibiyye 5.000 Berâ-yı ihzâriyye 300 Berâ-yı ser-cebeciyân 9.000 Deyn-i müsbet İlyas b. Abdullah bi şehâdeti Ali Halîfe b. Hüseyin ve el-Hâc Mustafa b. İvaz 12.000 minhe’t-teslîm 10.420 Deyn-i müsbet Hamza Halîfe b. Haydar bi şehâdeti es-Seyyid Mehmed b. es-Seyyid İbrahim ve Ahmed Çelebi b. Ahmed el-İmâm 12.600 minhe’t-teslîm 10.440 [7a] Deyn-i müsbet el-Hâc Kasım b. Abdullah bi şehâdeti mevlânâ Mehmed b. Celâleddin ve Şeyh Mehmed b. Şeyh Ahmed el-İmâm 18.000 minhe’t-teslîm 14.400 Deyn-i müsbet (…) (…) ve el-Hâc Mustafa (...) (...) 30.000? minhe’t-teslîm 24.000 [Deyn-i müsbet?] (…) b. Abdullah bi şehâdeti Mehmed b. Ahmed ve Osman b. …? 6.000 minhe’t-teslîm 4.800 Deyn-i müsbet Mustafa b. Mehmed bi şehâdeti Abdurrahman b. Ali ve Hasan b. Ramazan 14.000 minhe’t-teslîm 11.300 Deyn-i müsbet Abdülhalim b. Ali bi şehâdeti Mustafa b. İbrahim ve Yusuf b. Veli 24.000 minhe’t-teslîm 21.000 Deyn-i müsbet Ali b. Mustafa bi şehâdeti Ali b. Mustafa ve Ali b. Ahmed 6.000 minhe’t-teslîm 4.800 Deyn-i müsbet Habib b. Abdurrahman bi şehâdeti Hüsrev b. Abdullah ve Ömer b. Hayreddin 1.200 minhe’t-teslîm 960 Deyn-i müsbet Mehmed Çelebi b. Yusuf el-Mu‘arrif bi şehâdeti Hasan Çelebi b. Ramazan [ve] el-Hâc Mustafa b. İbrahim 4.000 minhe’t-teslîm 3.200 Deyn-i müsbet Mehmed b. Abdurrahman 2.852 Deyn-i müsbet Yorgi v. Todori ez-zimmî bi şehâdeti Mehmed b. Abdullah ve İbrahim b. Abdullah 2.000 Bu zimmînin? akçesi teslîm olmamışdır. Berâ-yı harc-ı müteferrika 120 Berâ-yı vasî 2.000 Berâ-yı dakīk 420 Yekûn 130.786 El-Bâkī 15.004 Meblağ-ı mezbûrdan mîrîde ve gayrıdadır 11.600 deyn 1.400 Mahmud 1.200 Hacı Mustafa El-Bâkī 804 bi yedi’l-vasî Dükkân 1 ve mahzeni kebîr 1 ve mahzeni sagīr ber vech-i tahmîn alınmışdır.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 75 - Hüküm no: 51 - Orijinal metin no: [6b-3])﻿

﻿

﻿

52. Hüküm

Beytülmâle intikal eden bağın Keyvan b. Abdullah’a satıldığı

Mahmiye-i Galata’da beytülmâl emîni olan fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdullah ve diğer Mehmed Çavuş b. Bayram nâm kimesne mahfil-i şer‘de Keyvan b. Abdullah tarafından husûs-ı âti’z-zikri tasdîka vekîl-i şer‘îsi olan Mehmed b. Mehmed mahzarında ikrâr-ı şer‘î ve i‘tirâf-ı mer‘î kılıp mukaddemâ Rumeli Hisarı’nda müteveffâ-yı merkūme Şemsi Hâtun bt. Abdullah nâm hâtunun karye-i İstinye’de vâki‘ bir cânibi Mehmed ve bir cânibi Hüseyin ve bir cânibi Hümâ Hâtun ve bir cânibi Hüseyin er-Râcil bağları ile mahdûd olan bağı vâris-i ma‘rûfu olmamağla cümle menkūlâtı beytülmâle âid olup merhûm ve mezbûrenin cemî‘ muhallefâtını kabz ettiğimde ba‘dehû mahdûd-ı mezbûr sûk-ı sultânîde kirâren ve mirâren nidâ olunup bey‘ men yezîd olundukdan sonra rağabât-ı nâs münkatı‘a olup mahdûd-ı mezbûr merkūm Keyvan üzerinde beş yüz akçede karâr ettiği ecilden mahdûd-ı mezbûru merkūm Keyvan’a meblağ-ı mezbûr beş yüz akçeye bey‘-i bâtla bey‘ edip kabz-ı semen-i ma‘dûd ve teslîm-i müsemmen ve mahdûd eyledik ba‘de’l-yevm mahdûd-ı mezbûr merkūm Keyvan’ın mülk-i müşterâsıdır keyfe mâ yeşâ’ mutasarrıf olsun dediklerinde mukırrân-ı mezbûrânın vech-i mezbûr üzre olan ikrârlarını merkūm vekîl bi’l-muvâcehe tasdîk ettikden sonra mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî gıbbe’t-taleb kayd-ı sicil olundu. Hurrire fi’l-yevmi’s-sânî min şehri Ramazâni’l-mübârek. Şuhûd: Mahmud b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah, Mehmed b. Derviş, Hüseyin b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, Mehmed b. Hasan, Osman b. el-Hâc Pîrî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 79 - Hüküm no: 52 - Orijinal metin no: [7a-1])﻿

﻿

﻿

53. Hüküm

Kamer Hatun’un Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Seyyid Abdurrahman b. Seyyid Sefer ve Ali b. İbrahim nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırân olup, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Bedreddin Bey mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûme Kamer Hâtun bt. el-Hâc Mustafa’nın zevci ve vârisi olan Sinan Bey b. Abdullah nâm hasm-ı câhid mahzarında ve müteveffât-ı mezbûrenin oğlu ve vârisi Mustafa Çelebi b. Mehmed mahzarında ve müteveffât-ı merkūmenin Fâtıma, Sâliha, Vasfıhan ve Ümmi nâm kızları ve vârisleri mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, Rusiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Mülâyim bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffât-ı mezbûre hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde müdde‘iye-i mevsûfe-i mezkûreyi hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li merzâtihî âzâd ve tahrîr etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevm ( ) ve’l-ışrîn min şehri Ramazân sene hamse ve elf. Şuhûd: Seyyid Cafer b. Seyyid Sefer, Seyyid Mehmed Çelebi b. Seyyid Abdurrahman, Derviş b. Abdullah, Ahmed b. Hüseyin, Nebi b. Murad, Mahmud b. Yusuf ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 79 - Hüküm no: 53 - Orijinal metin no: [7a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

54. Hüküm

Kamer Hatun’un Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Seyyid Abdurrahman b. Seyyid Sefer ve Ali b. İbrahim nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırân olup, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Bedreddin Bey mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûme Kamer Hâtun bt. el-Hâc Mustafa’nın zevci ve vârisi olan Sinan Bey b. Abdullah nâm hasm-ı câhid mahzarında ve müteveffât-ı mezbûrenin oğlu ve vârisi Mustafa Çelebi b. Mehmed mahzarında ve müteveffât-ı merkūmenin Fâtıma, Sâliha, Vasfıhan ve Ümmi nâm kızları ve vârisleri mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, beyaz tenli Rusiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Pervâne bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffât-ı mezbûre hâl-i hayâtı, kemâl-i akl ve sıhhatinde müdde‘iye-i mevsûfe-i mezkûreyi hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben [li merzâtihî] âzâd ve tahrîr etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Seyyid Cafer b. Seyyid Sefer, Seyyid Mehmed Çelebi b. Seyyid Abdurrahman, Derviş b. Abdullah, Ahmed b. Hüseyin, Nebi b. Murad, Mehmed b. Yusuf ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 80 - Hüküm no: 54 - Orijinal metin no: [7a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

55. Hüküm

Memi Reis’in Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Beşiktaş mahallesinde sâkin olan Memi Reis b. Abdullah nâm kimesne kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti reis-i sultânî Ahmed b. Abdullah ve Cafer b. Abdullah nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Hüsam Reis b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzır olup, müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, çatık kaşlı, gök gözlü, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Hozeb v. Yani nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâtihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Cafer b. Abdullah, Murad b. Abdullah, İvaz Reis b. Mahmud, Süleyman b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Mustafa Çelebi b. Ali ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 80 - Hüküm no: 55 - Orijinal metin no: [7b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

56. Hüküm

Emaneten bırakılan eşyanın teslim alındığı

Mahmiye-i Galata hâricinde Kasımpaşa mahallesinde Surûrî mahallesinde sâkine Meryem Hâtun bt. Mesih tarafından husûs-ı âti’z-zikri ahz ü kabza ve kendisine îsâle şer‘an vekâleti sâbite olan kıdvetü’l-akrân Cafer Bey b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘de mahalle-i mezbûrede sâkine Kamer Hâtun bt. Osman mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip târih-i kitâbdan mukaddem müvekkilem mezbûre hâtun kendi eşyâsından merkūme Kamer Hâtun’a mührü ile memhûr iki sepet sandığı esbâb emânet vaz‘ etmiş idi hâlen zikr olunan mezbûr Meryem Hâtun’un mührü ile memhûr iki sepet sandığı esbâbı vekâletim hasebiyle alıp kabz edip elân makbûzumdur dediğinde mukırr-ı merkūmun vech-i meşrûh [üzre] olan ikrârını mezbûre hâtun vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikden sonra mâ vaka‘a gıbbe’t-taleb kayd şüd. Fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Ahmed b. Ali el-İmâm, Mehmed b. Abdullah, Mustafa Çelebi b. Mahmud, Hasan b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 81 - Hüküm no: 56 - Orijinal metin no: [7b-2])﻿

﻿

﻿

57. Hüküm

Mahmud Bey’in, vasiyetlerinin tenfizi için Rıdvan Bey’i vasî atadığı

Mahmiye-i Galata hâricinde Firuz Ağa mahallesinde sâkin hâssa topçular bölükbaşısı olan Mahmud Bey b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘de hâmil-i hâze’l-kitâb Rıdvan Bey b. Abdullah nâm cündî muvâcehesinde ikrâr ve takrîr-i kelâm edip bi iznihi [te‘âlâ] vefâtımdan sonra mezbûr Rıdvan Bey’i techîz ve tekfîn için ve tenfîz-i vesâyâm için vasiyyi muhtâr nasb ve ta‘yîn ettim dedikde ol dahi vesâyet-i merkūmeyi kabûl ve levâzımını edâya ta‘ahhüd ettikden sonra vâki‘ hâl gıbbe’t-taleb ketb ve imlâ olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Hurrire fi’l-yevmi’l-ışrîn min şehri Ramazâni’l-mübârek sene hamse ve elf. Şuhûd: El-Hâc İsa b. Mustafa, Mustafa b. İsmail, Müstedâm Bey b. Abdullah, el-Hâc Mahmud b. Abdullah, Osman Bey b. Abdullah, Mustafa Bey b. Abdullah, Ahmed Bey b. Abdullah, Ömer Bey b. Davud, el-Hâc Halil b. Hamza, Şaban b. Abdullah Ser-bevvâb, Mehmed b. Mustafa Ser-kethüdâ-yı topçuyân ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 81 - Hüküm no: 57 - Orijinal metin no: [7b-3])﻿

﻿

﻿

58. Hüküm

Mahmud Bey’in Gürcü asıllı câriyesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Firuz Ağa mahallesinde sâkin olan Mahmud Bey b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘a hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Nesli bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâtihi’l-kerîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr, câriye-i mevsûfe-i mezbûre tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Ve alâ mâ cerâ mine’l-i‘tâk ve tahrîr vaka‘a’l-işhâd ve [hurrire] fi’l-yevmi’l-ışrîn min şehri Ramazân sene hamse ve elf. Şuhûd: el-Mezbûrûn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 82 - Hüküm no: 58 - Orijinal metin no: [7b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

59. Hüküm

Osman’ın Ömer adlı oğluna borcu olduğu

Cafer b. Abdullah ve Mustafa b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırân olup, mahmiye-i Galata mahallâtından Bereketzâde mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Osman’ın Âişe nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Şâdıman Hâtun bt. Abdurrahman nâm hasm-ı câhid mahzarında, mahalle-i mezbûrede vefât eden Yasemin bt. Abdullah nâm hâtunun Ömer b. Osman nâm sagīr oğluna vasiyyi şer‘î olan hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed b. Veli’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde bizim yanımızda ve katımızda sagīr-i mezbûra karz cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt sekiz bin akçe deyni olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince meblağ-ı mezbûrun müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtından edâsına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ ve’l-ışrîn min şehri Ramazâni’l-mübârek sene hamse ve elf. Şuhûd: Mevlânâ Mustafa Çelebi b. Ali, Ahmed b. Hüseyin, Mehmed b. Abdullah, Mehmed b. Budak, Mustafa Çelebi b. Ahmed ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 82 - Hüküm no: 59 - Orijinal metin no: [7b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

60. Hüküm

Mahmud Bey’in Gürcü asıllı câriyesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Firuz Ağa mahallesinde sâkin olan Mahmud Bey b. Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, beyaz tenli, gök gözlü, açık kaşlı, yüzünde çiçek bozuğu izleri olan Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb İsmi bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi te‘âlâ âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr, câriye-i mevsûfe-i mezbûre tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî 20 şehri Ramazâni’l-mübârek sene hamse ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 82 - Hüküm no: 60 - Orijinal metin no: [7b-6, Arapça])﻿

﻿

﻿

61. Hüküm

Kamer Hatun’un Macar asıllı câriyesini tedbir yoluyla azat ettiği

Hüseyin Bey b. Abdullah el-Cündî ve Seyyid (…) ve Kenan b. Eyne nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırûn olup hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Bedreddin Bey mahallesinde fevt olan Kamer Hâtun bt. el-Hâc Mustafa’nın zevci ve vârisi olan Sinan Bey b. Abdullah nâm hasm-ı câhid mahzarında, ve müteveffât-ı mezbûrenin oğlu ve vârisi Mustafa Çelebi b. Mehmed mahzarında ve müteveffât-ı merkūmenin Fâtıma, Sâliha, Vasfıhan ve Ümmi nâm kızları ve vârisleri mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, Macariyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Perihan bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffât-ı mezbûre hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde müdde‘iye-i mevsûfe-i mezkûreyi mutlak tedbîr ile tedbîr eyledi ve sonra vefât etti. Câriye-i mevsûfe-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Sikāt ve udûlden olmaları sebebiyle şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince ıtkına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin aşer min şehri Ramazâni’l-mübârek sene hamse ve elf. Şuhûd: Abdülkādir Hoca, Ali b. İbrahim el-Müezzin, Hüsrev b. Abdullah, Nebi b. Murad, Keyvan b. Abdullah, Mustafa b. Ali

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 83 - Hüküm no: 61 - Orijinal metin no: [8a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

62. Hüküm

Mustafa Ağa Vakfı’na ait dükkanın tasarruf hakkının devri

Mahmiye-i Galata’da Hoca Ali mahallesinde sâkin Ahmed Çelebi b. Mehmed nâm kimesne kendi tarafından asâleten ve karındaşı Mahmud tarafından husûs-ı âti’z-zikri ikrâra el-Hâc Yusuf b. Abdullah ve Bâli b. Dursun şehâdetleriyle şer‘an vekâleti ve yine mahalle-i mezbûrede sâkin mezbûr Ahmed Çelebi’nin kız karındaşı Fâtıma Hâtun kıbelinden husûs-ı âti’z-zikri ikrâra mezbûrân şâhidler şehâdetleri ile vekâleti sâbite olan el-Hâc Yusuf b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘de Hasan Çavuş b. Abdullah tarafından husûs-ı âti’z-zikri tasdîka vekîl-i şer‘îsi olan mevlânâ İsmail Halîfe b. Ali mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip bundan akdem mahalle-i mezbûrede vefât eden babamdan Mehmed nâm kimesne icâre-i mu‘accele ile mutasarrıf olduğu merhûm Mustafa Ağa vakfı’ndan Tophâne’de vâki‘ bir cânibi Hüseyin dükkânı ve bir cânibi Bölükbaşı dükkânı ve bir cânibi tekye ve bir cânibi tarîk-i âma müntehî olan vakıf dükkânın hakk-ı tasarrufunu mezbûr Hasan Çavuş’a yedi bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye tefvîz edip mukābele-i tefvîzde meblağ-ı merkūmu vekîl-i mezbûrun yedinden bi’t-tamâm alıp kabz edip elân makbûzumdur dediğinde mukırr-ı merkūmun vech-i meşrûh üzre olan ikrârını vekîl-i merkūm bi’l-muvâcehe tasdîk ettikde mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fî 14 şehri’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Abdülkādir Hoca b. Hacı, Receb Çelebi b. Abdullah, Şaban Bey b. Abdullah, Hızır b. Abdullah, Ahmed b. Hüseyin ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 83 - Hüküm no: 62 - Orijinal metin no: [8a-2])﻿

﻿

﻿

63. Hüküm

Mahallenin avârız parasından ödünç verildiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinin avârız akçesine hâlen mütevellî olan mevlânâ İsa Halîfe b. Abdurrahman nâm kimesne meclisi şer‘de mahalle-i mezbûrede sâkin iken vefât eden merhûm es-Seyyid Mehmed b. es-Seyyid İbrahim nâm kimesnenin sagīr oğlu Mehmed’in vasiyyi muhtârı olan es-Seyyid Mehmed b. es-Seyyid Ahmed’i ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip müteveffâ-yı mezbûrun zimmetinde avârız akçesinden üç bin akçe ve murâbahasından bir buçuk senede dört yüz elli akçe cem‘an üç bin dört yüz elli akçe müteveffâ-yı mezbûrun zimmetinde bâkī kalmışdır taleb ederim suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl vasiyyi merkūm husûs-ı mezbûru inkâr ile cevâb vericek müdde‘î-i merkūmdan sıdk-ı makāline beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Mehmed Çelebi b. Yusuf el-Mu‘arrif ve Hasan Halîfe b. Abdurrahman nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘a hâzırân olup istişhâd olundukda edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup şehâdet-i şer‘iyye edip fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûrun mahalle-i mezbûre avârız akçesinden üç bin akçe ve bir buçuk sene murâbahasından dört yüz elli akçe ki cem‘an üç bin dört yüz elli akçe eder müteveffâ-yı mezbûrun zimmetinde bâkī kalmışdır lâzımü’l-edâ deyndir biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet-i şer‘iyye dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra müteveffâ-yı [mezbûrun] muhallefâtından meblağ-ı mezbûrun edâsına hükm olunup mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek sene hamse ve elf. Şuhûd: El-Hâc Ahmed b. Abdullah, Rıdvan b. Abdullah, el-Hâc Cafer b. Abdullah, Mehmed b. İslâm, Ahmed b. Hüsam, Musa b. İshak, Sinan b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 84 - Hüküm no: 63 - Orijinal metin no: [8a-3])﻿

﻿

﻿

64. Hüküm

Fâtıma Hatun’un Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Okçu Musa mahallesinde sâkine olan Fâtıma Hâtun bt. Hüsam Reis kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti el-Hâc Ebûbekir b. Abdülaziz ve Yasin b. Vâhid nâm kimesnelerin şehâdetleriyle sâbit olan el-Hâc Mehmed b. Mansur meclisi şer‘â hâzır olup, müvekkile-i mezbûresinin, kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, beyaz tenli, Rusiyyetü’l-asl hâmiletü’l-kitâb Lâlezâr bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr eyledi. Cerâ zâlike ve hurrire fî şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Şuhûd: Pîrî Çelebi b. Hasan, Sinan b. Abdullah, Mehmed b. Hüseyin, Ahmed b. Hüseyin ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 85 - Hüküm no: 64 - Orijinal metin no: [8a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

65. Hüküm

Bölükbaşı Yusuf’un Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Bölükbaşı deyû ma‘rûf Yusuf b. Müstecâb nâm kimesne kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti Memi b. Abdullah ve Ali b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Murad b. Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup, müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Efrenciyyü’l-asl, boynunda sol kulağı altında eser-i cerh bulunan hâmil-i kitâb Cafer b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî 25 şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: Hasan b. Abdullah, Nebi b. Şaban, Veli b. Şaban, Dursun b. el-Hâc Şükrullah, Reyhan b. İsa ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 85 - Hüküm no: 65 - Orijinal metin no: [8a-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

66. Hüküm

Ana bt. Ayasol adlı zimmiyenin muhallefâtı

Mahmiye-i Galata mahallâtından Karaköy mahallesinde bundan akdem mürd olan Ana bt. Ayasol nâm merdûdenin muhallefâtıdır. Muhallefâtın tahrîri, mahmiye-i mezbûre Galata’da vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdülmennân ma‘rifeti ile yapılmışdır. Fi’l-yevmi’s-sânî aşer min şehri Şevvâli’l-mükerrem. Kıymeti Döşek 1 220 Köhne kebe 1 131 Yorgan 1 150 Köhne kürklü ferâce 1 160 Yastık 2 25 Tencere 1 155 İbrik 1 32 Kilinder 1 13 Fistan beyaz 1 17 Makrama 2 18 Kalaylı tepsi 9 130 Perde-i yük 2 62 Çarşaf 2 64 Ayna 1 40 Makrama ma‘a yastık 72 Çarşaf 1 10 Makrama 2 40 Pâre çuka 1 10 Köhne yastık 1 20 Döşek 1 130 Velense 1 150 Fistan-ı muhayyer 1 40 Kaliçe sagīr 1 20 Çarşaf 1 70 Makrama havlu 1 19 Makrama 1 73 Çarşaf 1 51 Makrama 1 15 Makrama 1 12 Rende 1 10 Köhne yastık 1 10 Sacayak 1 23 Köhne tencere 1 16 Tâbe-i kebab? 1 17 Hırdavât 32 Kebab demiri 1 25 Yastık 2 17 Döşek 1 160 Velense beyaz 1 80 Köhne yastık 1 33 Perde 1 20 Sacayak ma‘a tencere 50 Diz çakşırı 2 60 Köhne fistan 1 14 Köhne ferâce muhayyer 1 100 Makrama 1 35 Makramalar 11 Tas-ı ocak 1 65 Makrama 5 100 Çarşaf 1 120 Vale don 1 72

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 85 - Hüküm no: 66 - Orijinal metin no: [8b-1])﻿

﻿

﻿

67. Hüküm

Mahmud Bey’in evlenmek üzere câriye satın aldığı

Abaza tâifesinden olup Mahmud Bey b. İbrahim nâm kimesnenin mülk-i müşterâsı olan Fâtıma nâm câriye tarafından husûs-ı âti’z-zikre şer‘an vekâleti sâbite olan Kaytas Bey b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfde mezbûr Mahmud Bey mahzarında takrîr-i kelâm edip mezbûr Mahmud Bey müvekkilem merkūme Fâtıma nâm câriyeyi Emilsaho nâm beyden kendiye nikâh etmek için iştirâ etmişdir ve asl-ı hâl mezbûr Mahmud Bey’den suâl olunmasını taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Mahmud fi’l-vâki‘ câriye-i mezbûreyi kendime nikâh etmek için iştirâ ettim dedikde ikrârı vekîl-i mezbûr talebi ile ketb ü tahrîr olunup kayd olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-hâmis aşer min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene 1005. Şuhûd: Hüseyin Bey b. Abdullah, Cafer Bey b. Abdullah, Firdevs Bey b. Abdullah, Receb Bey b. Abdullah İbrahim, Nebi b. Murad, Ali b. Abdullah, Murad b. Abdullah, Ali b. Abdullah, Murad b. Abdullah, Ali Bey b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 86 - Hüküm no: 67 - Orijinal metin no: [8b-2])﻿

﻿

﻿

68. Hüküm

Mustafa Çelebi’nin Rus asıllı kölesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Emekyemez mahallesinde sâkin olan Mustafa Çelebi b. Ali meclisi şer‘a hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, sarışın, Rusiyyü’l-asl hâmil-i kitâb Sefer b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Cerâ zâlike ve hurrire fî 15 şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: Murad Reis b. Abdullah, Hürrem b. Abdullah, Ali Reis b. Abdullah, Cafer Reis b. Abdullah, el-Hâc Hasan b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 87 - Hüküm no: 68 - Orijinal metin no: [8b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

69. Hüküm

Hasan Bey’in vakfettiği evdeki eşyaları âriyet olarak kullandığı

Mahmiye-i Galata hâricinde el-Hâc Memi mahallesinde sâkin olan Hasan Bey b. Abdullah nâm cündî meclisi şer‘-i şerîfde hâmiletü hâze’l-kitâb zevcesi Servinaz bt. Abdullah nâm hâtun mahzarında takrîr-i kelâm ve ta‘bîr merâm edip mahalle-i mezbûrede vakf edip hâlen içinde sâkin olduğum lede’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd olan menzilde zevât ve kıyem-i emsâlden üç döşek ve dört yastık ve üç minder ve iki yemeni yorgan ve bir alaca kilim ve bir Selânik keçesi ve bir köhne hamam kaliçesi ve bir değdemde? ve üç kaliçe ve bir alaca kilim ve beş köhne izâr ve bir köhne kebe ve bir mavi Yanbolu kebe ve bir siyah Yanbolu kebe ve bir sürh velense ve üç beyaz çarşaf ve bir kırmızı velense ve bir perde-i cidâr ve iki Mısır hasırı ve bir Hindî peşkir ve bir güğüm ve bir tencere ve bir sagīr güğüm ve bir tencere-i kebîr ve bir tencere-i sagīr ve bir havan ve bir bakraç ve üç şamdan ve bir maşraba ve iki kevgir ve iki köhne bakrac ve bir kazgan-ı sagīr ve bir tas ve bir sahan-ı sagīr ve iki tepsi ve iki sahan ve bir tas ve bir hamam tası ve bir kevgir sahan ve üç tâbe ve bir leğen ve bir satır ve bir keser ve bir çekiç ve bir kazma ve bir destere ve bir balta ve bir demir kürek ve üç tabak ve bir ağaç sini ve bir tezgâh ve dört tarak ve iki kavanoz ve bir çıkrık ve iki sagīr küp ve iki tekne ve üç köhne destâr ve iki kavuk ve bir köhne yeşil ferâce ve bir köhne kırmızı kemha zıbın ve bir muhattem kuşak ve üç don ve üç gömlek ve bir kırmızı çakşır ve bir peştamal ve bir yeşil köhne Bağdâdî yelek ve yün çakşır-ı köhne ve bir beyaz sâde ve bir köhne zıbın ve bir köhne kutnî âsumânî ve bir köhne beyaz kürk zevcem merkūme Servinaz’ın mülk-i mahzı ve hakk-ı sırfıdır, eşyâ-i müte‘addide-i mezkûrda bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb benim medhalim ve alâkam yoktur benim yedim yed-i âriyettir yed-i mülk ve asâlet değildir deyû tasarrufât-ı şer‘iyyesi nâfize olduğu hâlde ikrâr-ı tav‘î ettikde mukırr-ı [9a] mezbûru ikrâr-ı meşrûhunda (… …) Servinaz vicâhen ve şifâhen sebt olunup kayd olundu. Tahrîren fi’l-yev[m]i’s-sâbi‘ min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Abbas Efendi b. İbrahim el-İmâm, Mustafa Bey b. Abdullah er-Râcil, İsa Bey b. Ömer, Yusuf b. Abdullah, Ali Reis b. Abdullah, Mustafa Çelebi b. Mehmed, Ahmed Çelebi b. Mehmed, Murad b. Hızır, Mehmed Bey b. Abdullah, fahrü’l-akrân Veli Bey b. Abdullah, Mehmed Bey b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 87 - Hüküm no: 69 - Orijinal metin no: [8b-4])﻿

﻿

﻿

70. Hüküm

Fâtıma bt. Ali Reis adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’ş-şerîfi’l-müstetâb, mahmiye-i Galata mahallâtından Sinan Reis mahallesinde sâkine olan Fâtıma bt. Ali Reis b. Abdullah eş-şehîr bi Akbıyık nâm sagīrenin nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Emine bt. Abdullah nâm anasının talebiyle, zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt altı akçe farz ve takdîr etti ve mezbûre Emine’ye meblağ-ı mezbûru vakt-i hâcetde istidâne edip vakt-i zaferde ona rücû‘ etmeye izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: Abdülkādir Hacı, İsa b. Mahmud, Mahmud Çelebi b. el-Müezzin, Hüsrev b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah, Sefer Halîfe b. el-İmâm ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 88 - Hüküm no: 70 - Orijinal metin no: [9a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

71. Hüküm

Mahmud Bey’in Abaza asıllı câriye ile evlendiği

Abaza tâifesinden olup Mahmud Bey b. İbrahim nâm kimesnenin mülk-i müşterâsı olan Fâtıma nâm câriye tarafından husûs-ı âti’z-zikre şer‘an vekâleti sâbite olan Kaytas Bey b. Abdullah mezbûr Mahmud Bey muvâcehesinde takrîr-i kelâm edip mezbûr Mahmud müvekkilem merkūme Fâtıma’yı vilâyet-i mezbûrede Emilsaho nâm beyden kendiye nikâh etmek için iştirâ edip nikâh dahi etmişdir hâlen câriye-i mezbûre[yi] bey‘ etmek ister imiş vâki‘ hâl mezbûr Mahmud Bey’e suâl olunmasın taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl merkūm Mehmed Bey husûs-ı mezbûru inkâr ile cevâb vericek müdde‘î-i merkūmdan kelâmına muvâfık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden el-Hâc Ahmed b. Abdullah ve Yusuf b. Abdullah nâm kimesne[ler] li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘a hâzırân olup istişhâd olundukda edâ-i şehâdet-i şer‘iyye edip fi’l-vâki‘ merkūm Mahmud Bey câriye-i mezbûreyi bizim huzûrumuzda mûmâ-ileyh beyden kendime nikâh etmek için iştirâ ettim deyû ikrâr edip biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet-i şer‘iyye dahi ederiz dediklerinde gıbbe’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî kayd olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-hâmis aşer min Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin Bey b. Abdullah, Cafer Bey b. Abdullah, Firdevs Bey b. Abdullah, Receb Bey b. İbrahim, Nebi b. Murad, Ali Bey b. Abdullah, Murad b. Abdullah, Ali Bey b. Abdullah, Hüsrev bin Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 88 - Hüküm no: 71 - Orijinal metin no: [9a-2])﻿

﻿

﻿

72. Hüküm

Mahmud Bey’in Abaza asıllı câriyesini hamile bıraktığı iddiası

Abaza tâifesinden olup Mahmud Bey b. İbrahim nâm kimesnenin mülk-i müşterâsı olan Fâtıma nâm câriye tarafından husûs-ı âti’z-zikre şer‘an vekâleti sâbite olan Kaytas Bey b. Abdullah mahfil-i kazâda mezbûr Mahmud Bey mahzarında takrîr-i kelâm edip müvekkilem mezbûre câriyeyi merkūm Mahmud Bey kendiye nikâh etmek için Emilsaho nâm beyden iştirâ edip câriye-i mezbûreye yakīn olmağla hâlâ hâmile olmuşdur, vâki‘ hâl suâl olunmasın taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr mezbûr Mahmud Bey câriye-i mezbûreye yakīn ve dahl etmediğine yemîn müteveccih olup mezbûr Mahmud Bey vech-i meşrûh üzre yemîn billâh ettikden sonra mâ vaka‘a kayd olundu. Fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 89 - Hüküm no: 72 - Orijinal metin no: [9a-3])﻿

﻿

﻿

73. Hüküm

Fâtıma bt. Abdullah’ın Kaytas Bey’i vekîl ettiği

Fâtıma bt. Abdullah nâm câriye meclisi şer‘a hâzıra olup, hâmil-i kitâb Kaytas Bey b. Abdullah’ı, Mahmud Bey b. İbrahim nâm zevci ve efendisi ile alâkalı da‘vâ ve husûmetine vekîl etti. O da vekâlet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-tarîhi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 89 - Hüküm no: 73 - Orijinal metin no: [9a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

74. Hüküm

Mihri Hatun’un ev satın aldığı

Bundan akdem mahmiye-i Galata mahallâtından Okçu Musa mahallesinde sâkine iken vefât eden merhûme Fâtıma bt. Ahmed nâm hâtunun vâlidesi Mihri bt. Abdullah nâm hâtun asâleten ve müteveffât-ı mezbûrenin li eb ve üm karındaşı olan Mustafa b. Ahmed nâm kimesnenin vekîl-i şer‘îsi olan Kamer bt. Abdullah nâm hâtun ve li eb kız karındaşı olan Rahime bt. Ahmed nâm hâtun tarafından husûs-ı âti’z-zikri Receb b. İbrahim ve Hacı Piyâle b. Abdullah şehâdetleri ile şer‘an vekâlet-i sâbite olan el-Hâc İbrahim b. Nureddin nâm kimesneler mahfil-i şer‘de hâfızatü hâze’l-kitâb Mihri bt. Oruc nâm hâtun muvâcehesinde bi’t-tav‘ ve’r-rızâ ikrâr-ı sahîh-i şer‘î edip müteveffât-ı mezbûrenin muhallefâtından sâlifü’z-zikr müvekkillerime irs-i şer‘le intikāl eden muhallefâtdan mahmiye-i mezbûre mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde vâki‘ hudûdunun bir tarafı el-Hâc Murad b. Abdullah mülküyle ve bir tarafı İsmail b. Musa mülküyle ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd ve bir tarafı Şemseddin vakfı ile mahdûd olan bir mahzeni ve bir muhavvatalı iki kenîfi müştemil olan iki bâb fevkānî ve bir tahtânî menzili vekâletim hasebiyle merkūme Mihri Hâtun’a yirmi üç bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i bâtla bey‘ edip teslîm-i mebî‘ ve kabz-ı semen eyledik ba‘de’l-yevm menzili merkūm mezkûre hâtunun mülk-i müşterâsıdır keyfe mâ teşâ’ mutasarrıfe olsun dedikde mukırrûn-ı merkūmûnun vech-i mezbûr üzre olan ikrârlarını mukarrun lehe’l-mezbûre bi’l-muvâcehe kabûl ettikden sonra mâ hüve’l-vâki‘ gıbbe’t-taleb kayd şüd. Hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Hüseyin b. Abdullah er-Reisü’s-sultânî, Mehmed Çelebi b. İslâm, el-Hâc Nurullah b. Hüseyin er-Reis, Hüseyin b. Abdullah el-Münâdî, Abdülkādir b. Hacı ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 89 - Hüküm no: 74 - Orijinal metin no: [9a-5])﻿

﻿

﻿

75. Hüküm

Murad Bey’in kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Murad Bey b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr kitâbet ikrârına vekâleti Mustafa Reis b. Yusuf ve İbrahim b. Abdullah nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Hüseyin Bey b. Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup, müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terif olan, gök gözlü, orta boylu, sağ kaşının üzerinde ve başının sol yanında ve sağ dirseğinde eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Petro v. Mazo nâm abd-i memlûkünü zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren tâm bir sene çalışması mukābilinde kitâbete kesdiğini bi’l-vekâle ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr abd-i mevsûf-ı mezkûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Hizmeti mezbûreyi edâ eylediğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Gulâm-ı mesfûr kitâbet-i mezkûreyi kabûl edip vech-i meşrûh üzre hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire [fi] 18 şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: İdris b. Abdullah, Memi b. Abdullah, Murad b. Abdullah, Ali b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 90 - Hüküm no: 75 - Orijinal metin no: [9b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

76. Hüküm

Murad Bey’in Frenk asıllı câriyesini azat ettiği

Emîrü’l-ümerâi’l-kirâm Murad Bey b. Abdüsselâm kıbelinden âti’z-zikr kitâbet ikrârına vekâleti Mustafa Reis b. Yusuf ve İbrahim b. Abdullah şehâdetleri ile sâbit olan Cafer Bey b. Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup, müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, gök gözlü, çenesinin sol yanında ben bulunan Efrenciyyetü’l-asl hâmiletü’l-kitâb Emine bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr, câriye-i mevsûfe-i mezbûre tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Câriye-i merkūme bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târih. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 91 - Hüküm no: 76 - Orijinal metin no: [9b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

77. Hüküm

Mâhırâna bt. Abdullah’ın Kıbrıs asıllı kölesini azat ettiği

Mâhırâna bt. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti bevvâb-ı sultânî Osman Çelebi b. Mehmed ve Hızır b. Pervâne nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Âişe Hâtun bt. Mustafa meclisi şer‘a hâzıra olup, müvekkile-i mezbûresinin, kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, açık kaşlı, başının sol yanında ve sağ elinde eser-i cerh bulunan Kıbrısiyyü’l-asl hâmil-i kitâb Piyâle b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr eyledi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Ali b. Mustafa er-Reisü’s-sultânî, İskender Reis b. Abdullah, Ramazan Bey b. Abdullah, el-Hâc Hızır b. Abdullah, Mustafa b. Yusuf, Osman b. Kurd, Pîrî Çelebi b. Hasan, Sefer b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. İslâm, Ferhad b. Abdullah, Ahmed Çelebi b. Memi Reis ve gayru[hüm]

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 91 - Hüküm no: 77 - Orijinal metin no: [9b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

78. Hüküm

Hasan Bey’in Rüstem Çelebi Vakfı’ndan ödünç aldığı

Mustafa b. Yusuf ve Hamza b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırân olup, Hazreti Ebî Eyyûb-i Ensârî mahallâtından Kasım Çavuş mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Hasan Bey’in sagīrine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Mehmed Çelebi b. Yusuf nâm hasm-ı câhid mahzarında, merhûm Rüstem Çelebi vakfı’na mütevellî olan hâmil-i hâze’l-kitâb Osman Çelebi b. Hamza’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde bizim yanımızda ve katımızda müdde‘î-i mezbûra karz cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt iki bin akçe ve müşterâ-yı makbûz çuka bahâsından altı yüz akçe deyni olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Karz dışındaki meblağ, 1002 senesi gurre-i şehr-i Muharremi’nden bir sene tamâmına müecceldir. Mezbûr Osman Çelebi’ye meblağ-ı merkūmu bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb kısmen veya tamâmen almadığına dâir yemîn billâhi te‘âlâ ettikden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra mûcebince meblağ-ı merkūmun müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından edâsına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin aşer min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim b. Abdi, Mehmed Bey b. el-Hâc İbrahim, Nebi b. Murad, Mehmed b. Yusuf, Mustafa b. Ali, Hüsrev b. Abdullah, Ahmed b. Hüseyin ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 91 - Hüküm no: 78 - Orijinal metin no: [9b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

79. Hüküm

Osman’ın oğlu Ömer’e borcu olduğu

Cafer b. Abdullah ve Mustafa b. Ali nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup mahmiye-i Galata mahallâtından Bereketzâde mahallesinde bundan akdem fevt olan Osman’ın Âişe nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den mansûbe vasî olan Şâdıman Hâtun bt. Abdullah nâm husûs-ı âti’z-zikri inkâr eden hasm-ı câhid mahzarında, mahalle-i mezbûrede vefât eden Yasemin bt. Abdullah nâm merhûmenin Ömer b. Osman nâm sagīrine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed b. Veli’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde bizim yanımızda ve katımızda sagīr-i mezbûr malından ve karz cihetinden üzerinde ve zimmetinde lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt sekiz bin akçe lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ deyni olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Vasiyyi mezbûra meblağ-ı merkūmu bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb kısmen veya tamâmen almadığına dâir yemîn billâhi te‘âlâ verildikden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra mûcebince meblağ-ı merkūmun müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından edâsına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî yevmi’r-râbi‘ min şehri Ramazân sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Mustafa b. Ali, Ahmed b. Hüseyin, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Yusuf, Mustafa b. Hızır Ahmed, Nebi b. Murad ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 92 - Hüküm no: 79 - Orijinal metin no: [9b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

80. Hüküm

Âişe bt. Osman adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, Şâdıman bt. Abdullah nâm hâtunu, babası bundan akdem mahmiye-i Galata mahallâtından Bereketoğlu mahallesinde fevt olan Osman’ın Âişe nâm sagīre kızına, zabt-ı ahvâli ve müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlin muhâfazası için vasî nasb etti. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis min şehri Ramazâni’l-mübârek sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Mustafa b. Ali, Ahmed b. Hüseyin, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Yusuf, Mustafa Çelebi b. Ahmed ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 92 - Hüküm no: 80 - Orijinal metin no: [9b-6, Arapça])﻿

﻿

﻿

81. Hüküm

Râbia Hatun bt. Mehmed’in muhallefâtı

(…) Merhûme Râbia Hâtun bt. Mehmed’in muhallefâtıdır. Kıymeti (…) (...) (…) 700 Mertebânî kâse 170 Satranç 40 (…) 60 (...) beyaz 320 Velense-i sürh 330 Yemeni yorgan 330 Kaliçe-i kebîr 4.000 Yüz yastığı 3 170 Üzengi 600 Kaliçe 830 Siyah ferâce köhne 1.150 Kırmızı kuburî yenli yelek 920 Beyaz zıbın 2 200 Mücevveze 62 Kırmızı kuburî yenli yelek 340 Fağfurî tabak 330 Tabak 80 Simât-ı köhne 80 Ağaç sini 2 100 Hırdavât 100 Fağfurî kâse 2 70 Tabak 20 Keman 100 Mermer 120 Sandık-ı köhne 12 Döşeme kebe 390 Velense-i beyaz 400 Keçe-i Acem kebîr 620 Alaca döşeme 280 Keçe sagīr 100 Sofra köhne 40 Kırmızı donluk çuka zirâ‘ 4 rob? 6 1.330 Lâciverd ferâce 1.151 Yapuk köhne 35 Kâse İznik 29 Keçe döşeme 585 Keçe minder acem 365 Münakkaş kadife yorgan 805 Neftî kebe 300 Post 42 Keçe-i sagīr köhne 250 Keçe köhne 50 Aba pâre 394 Bir pâre dahi 110 Çarşaf 2 190 Kıvrak-ı Rüstemî 300 Hotaz 2 840 Atlas yaka 236 Tabak 12 Sorguç 2 290 Kolçak 260 İskemle 200 Sandık 2 505 Velense-i beyaz 300 Mâî kebe döşeme 200 Bıçak 60 Kırmızı üzre? yenli ferâce 191 Kubur ma‘a ok 60 Kandil ma‘a ok 40 Siper köhne 400 Seccâde 200 Siper köhne 200 Üzengi köhne 140 Mâî kıvrak-ı Dimyat 405 Çakşır 160 Şeb külah 47 Bohça 50 Abâyî köhne 70 Çuka kürde balin 20 Sahan 4 tepsi 1 512 Tencere 50 Gülâb güğümü 290 Sahan tepsi 326 Leğen-i kebîr 450 Yastık-ı köhne 155 Bal mumu 700 Sahan 4 tepsi 1 450 Yumurta tâbesi 71 Ocak demiri 25 Şamdan 3 50 Mifreş 140 Sahan 4 tepsi 1 215 Kapak 55 Yastık-ı köhne 210 Maşraba-i kebîr 150 Börek tepsi 3 100 Kahve ibriği 30 Bakraç 2 60 Güğüm tas 100 Tencere 370 Sahan kapağı 140 Bukağı 60 Tepsi 62 Tencere-i sagīr 60 Kumkuma 10 Demir 28 Tas 60 Kazgan köhne 300 Şamdan 2 90 Sâ‘at 51 Mîzân 10 Sahan 8 Kazgan 300 Sepet sandık 2 100 Sini-i nühâs 60 Tâbe 130 Tülbent ağacı 20 Tencere 200 Gülâb güğümü 310 Sacayak 60 Tencere 100 Sacayak 20 Tepsi kumkuma 70 Tas ma‘a kapak 30 Demirler 100 Güğüm 140 Alaca kilim 350 Keman 65 Kebe-i köhne 310 Kebe-i köhne 104 Sahan kapağı 9 297 İstinye’de olan hırdavât 1.000 Hırdavât 60 Hırdavât 41 Nukūd 19.000 Yekûn 157.380 Haraççı mahallesinde vâki‘ hâne 1, Kızıltaş mahallesinde vâki‘ hâne 1, Karamustafapaşa’da vâki‘ bahçe Eski bezzâsistanda vâki‘ dolab 1, mahmiye-i Galata tevâbi‘inden İstinye’de vâki‘ müte‘addid evler ve yine İstinye’de vâki‘ bahçe Yekûn ber vech-i tahmîn cem‘an 400.000 Der zimmeti Ahmed Çavuş 3.000 Der zimmeti Ali Bey es-Sarrâc 68.000 Yekûn 628.380 Minhe’l-ihrâcât Resm-i kısmet 8.300 Dellâliyye 2.270 Hammâliyye 300 Harc-ı ma‘kūl 4.000 Kâtibiyye 1.000 Ve ihzâriyye 600 Gulâmiyye 600 Resm-i hüccet 150 El-Bâkī 140.160 Hisse-i Âişe 20.080 Hisse-i Safiye 20.080 Zikr olunan hâneler ile dükkân ve zimemde olan 71.000 akçe beyne’l-verese taksîm olunmayıp eş-şehîr bi Kebelizâde [vakfına] mevkūfdur gaflet olunmaya

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 93 - Hüküm no: 81 - Orijinal metin no: [10a-1])﻿

﻿

﻿

82. Hüküm

Kurd Çelebi’nin Gürcü asıllı câriyesini azat ettiği

İbrahim Efendi b. Ali ve Hüseyin Bey b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırân olup, Mekke-i mükerreme’de bundan akdem fevt olan Kurd Çelebi’nin Âişe Hâtun nâm zevcesi kıbelinden vekâleti Mehmed b. Hasan ve Mehmed b. el-Hâc Veli’nin şehâdetleri ile sâbit olan Siyâmi Halîfe b. Mustafa nâm hasm-ı câhid mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Yasemin bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr efendisi Kurd Çelebi, maraz-ı mevtinde taht-ı mülkiyetinde bulunan müdde‘iye-i mezbûre Yasemin’i hasbeten lillâhi te‘âlâ âzâd ve tahrîr etmişdi. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince efendisi Kurd Çelebi malından ıtkına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire ( ). Şuhûd: Fahrü’l-a‘yân Ramazan Efendi eş-şehîr bi Kuşakçızâde, Mehmed Reis, Bilâl Çelebi [b.] Ahmed, Şaban b. Hasan, Ali Çelebi [b.] Bilâl, (…)

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 95 - Hüküm no: 82 - Orijinal metin no: [10a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

83. Hüküm

İbrahim Bey b. Hamza’nın evini ve yirmi bin akçesini vakfettiği

<

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 96 - Hüküm no: 83 - Orijinal metin no: [10b-1])﻿

﻿

﻿

84. Hüküm

Mirasçıların terekeyi kendi aralarında paylaştığı

Hazreti Ebî Eyyûb-i Ensârî -radiye anhu rabbühü’l-Bârî-de Baba Haydar mahallesinde sâkin olup Eğri seferinde şehîd olan merhûm Şeyh Hızır Efendi b. Şucâ‘’ın verâseti zevce-i metrûkesi Nâime Hâtun bt. Ahmed’e ve sulbî kebîr oğulları el-Hâc Mehmed ve Şeyh Mehmed’e ve sulbiye kebîre Kerime ve Sâliha’ya münhasıra oldukdan sonra mezbûre el-Hâc Mehmed ve Şeyh Mehmed ve Nâime ve Sâliha meclisi şer‘de bâ‘isetü’l-kitâb mezbûre Kerime muvâcehesinde her biri takrîr-i kelâm edip mûrisimiz merhûm-ı merkūmun akār ve menkūl kıymetinden olan cümle muhallefâtı beynimizde kısmet olundukda her birimize isâbet eden hisse-i şâyi‘amızı sâir muhallefâtdan alıp muhallefât-ı mezbûreden olup mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı Beyzâde mülkü ve bir tarafı Âbide Hâtun vakfı ve iki tarafı tarîk-i âm ile mahdûd üç bâb fevkānî ve üç bâb tahtânî odaları ve ahırı ve kileri ve sofaları ve fırını ve bi’r-i mâyı ve cüneyneyi hâvî olan menzili mezbûre Kerime’nin kırk sekiz sehimden yedi sehim hisse-i şer‘iyyesi mukābelesinde mezbûre Kerime’ye ta‘yîn ve tahsîs olunup ol dahi bi’t-terâzî kabûl ve kabz eyledi min ba‘d mezbûre Kerime’nin menzili mezkûr mülk-i mahzıdır, bizim alâka ve medhalimiz yoktur dediklerinde gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Cerâ fî evâili Rebî‘ilevvel sene sitte ve elf. Şuhûd: Kara Hasan Efendi, Mahmud Beşe b. ( ), Ali Efendi b. el-İmâm, Mehmed b. Ferruh el-Müezzin, el-Hâc Ahmed b. el-Kâtib, Rıdvan Dede b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Mahmud er-Râcil ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 97 - Hüküm no: 84 - Orijinal metin no: [10b-2])﻿

﻿

﻿

85. Hüküm

Râbia Hatun bt. Mehmed’in muhallefâtı

(…) Merhûme Râbia Hâtun bt. Mehmed’in muhallefâtıdır. Vasiyyi muhtâr Behra[m b.] Abdullah ma‘rifeti ile yazıldı. Vaka‘a’t-tahrîr fi’l-yevmi (…) Adedi Kıymeti Sürmâî çatma yorgan 1 1.400 Velense-i beyaz 1 200 Kılıf-ı yastık 1 30 (...) atlas 1 107 Kürdî sürh 1 120 Zıbın 1 180 Yüz-i yastık 2 211 Dârâyî kaftan 1 180 Lahor 2 25 ...? börk ...? 125? Kevgir ma‘a kepçe 81 Hamam leğeni 1 176 Bakraç 2 36 (…) 25 Perde-i yük 1 106 Mavi zıbın 1 390 Kibridî zıbın 1 390 Arakiyye 1 14 Köhne kaliçe 1 21 Minder 1 25 Beyaz velense 1 116 Yün yorgan 1 120 Def‘a minder 1 85 Yüz-i yastık 2 61 Hamam gömleği 1 115 Kazgan-ı kebîr 1 200 Leğen ma‘a ibrik 1 71 İskemle münakkaş 49 Tencere-i kebîr 1 52 Tas 2 30 Tepsi 2 25 Hamam kutusu ma‘a tas 23 Kutu 1 50 Çarşaf ma‘a kılıf 1 26 Beyaz nezkeb 1 63 Yüz-i yastık 1 7 Köhne don ma‘a destâr 1 53 Beyaz velense 1 141 Yastık 1 106 Kılıf-ı yastık 1 27 Sarı velense 1 200 Minder 1 131 Çarşaf-ı köhne 1 20 Kırmızı yen köhne 1 10 Peşkir alaca 1 64 İplik 375 Tencere-i kebîr 1 190 Kutu 1 14 Çarşaf-ı köhne 1 14 Beyaz tor kuşak 1 385 Hırdavât 20 Hasır-ı Mısır 2 160 Yastık 1 69 Yorgan-ı kırmızı çatma 1 200 Kaliçe 1 800 Yorgan-ı köhne 1 100 Sarı tekbend 1 470 Mavi çakşır 2 75 Münakkaş bohça 1 390 Perde-i fânus 1 65 Yastık 1 33 Minder 1 111 Yastık 1 60 Yastık 1 32 Kılıf-ı minder 1 80 Alaca kilim 1 60 Döşek 1 321 Peşkir 1 91 Bohça münakkaş 1 120 Çarşaf 1 70 Tencere 1 50 Kapaklı tas 1 32 Tencere 1 56 Demir sini 1 161 Yaşmak-ı ocak? 1 110 Gümüş ayna 1 170 Atlas kaftan 1 700 Siyah ferâce 1 660 Çatma yorgan yeşil 1 1.020 Yemeni yastık 1 56 Kaliçe 1 180 Minder döşek 1 171 Kaliçe 1 172 Yastık yüzü ma‘a kırmızı sürmâyi 2 680 Mavi mintan kaftan 1 1.300 Serâser yorgan 1 1.000 Yastık aded 1 170 Minder aded 1 54 Döşek aded 1 K 252 Yastık aded 1 62 Beyaz velense 1 100 …? aded 1 27 Münakkaş sofra aded 1 75 Mavi zıbın aded 1 120 Sahan ma‘a tepsi 5 322 Sahan aded 4 205 Tepsi aded 1 51 Maşraba ma‘a kebîr 1 sagīr 1 123 Zünnârî kuşak aded 1 440 Beyaz yen aded 1 75 Mavi nezkeb aded 1 8 Sandık aded 4 1.000 Minder aded 1 125 Yastık kılıf aded 1 50 Döşek aded 1 250 Yastık aded 1 40 Kaliçe aded 1 61 Minder aded 1 26 Hâtem-i la‘l 1 201 Köhne yastık aded 1 20 Kibridî atlas aded 1 1.550 Kebe köhne siyah aded 1 40 Minder aded 1 20 Sandık aded 1 17 Köhne kilim aded 1 60? Küpe aded 1 2.010 Bilezik aded 1 3.480 Telli hâre ma‘a yen aded 1 1.660 Menzil ma‘a cemî‘ü’t-tevâbi‘ 35.500 Mehr-i müeccel 2.000 Yekûn 64.777 2.000 Cem‘an 66.777 Minhâ dellâliyye 710 Dîdebâniyye 200 İhzâriyye 300 Dellâliyye, hırdavât 400 Hammâliyye 60 Münâdiye 60 Du‘âcıya 10 Dellâliyye-i âhar 140 Yekûn 1.880 El-Bâkī 64.697 Minhâ deyn-i müsbet 2.623 Resm-i kısmet 1.000 Beyne’l-verese 65.274 66.777 1.660 64.897 66.777 710 200 300 400 40 40 10 160 1.880 64.897 3.623 61.774

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 98 - Hüküm no: 85 - Orijinal metin no: [11a-1])﻿

﻿

﻿

86. Hüküm

Alaca Hüseyin’in evinin yarı hissesini Fâtıma Hatun’a sattığı

Alaca Hüseyin demekle meşhûr Hüseyin Bey b. Abdullah el-Cündî nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, Aynî Hâtun bt. Abdullah nâm müteveffât zevcesinden irs-i şer‘le kendisine intikāl eden ve işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Firuz Ağa mahallesinde kâin bulunan, fevkānî ve tahtânî üçer beyti, su kuyusunu ve helâyı hâvî, bir tarafdan Derviş b. Kasım mülkü, diğer tarafdan Keyvan b. Abdullah mülkü ve iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan menzilin nısf-ı şâyi‘ini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve âmme-i menâfi‘ ve merâfıkı ile râyicü’l-vakt on dört bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla hâmiletü hâze’l-kitâb Fâtıma Hâtun bt. Abdullah’a îcâb kabûl ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. O da kendi malıyla ve kendisi için menzilin nısf-ı şâyi‘ini iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr müşteriye-i merkūme tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis min Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf mine’l-hicreti’n-nebeviyye el-Mustafaviyye.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Halîfe b. Bereket el-İmâm, Yunus b. Abdullah el-Cündî, Ali b. Hasan, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Beşir Bey b. Abdullah, Mustafa b. İsmail el-Müezzin, Ali b. Mehmed, Müstedâm Bey [b.] Abdullah, Mustafa b. el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 100 - Hüküm no: 86 - Orijinal metin no: [11a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

87. Hüküm

Râbia Hatun’un hayır ve hasenât yapılmasını vasiyet ettiği

(…) mevlânâ Mahmud Halîfe (…) ve el-Hâc Hüseyin b. Ali ve Ahmed Bey b. Abdullah el-Bevvâbü’s-sultânî nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırûn olup hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Muhyiddin Efendi mahallesinde bundan akdem fevt olan Râbia Hâtun bt. Mehmed’in muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan mahmiye-i Galata’da vâki‘ beytülmâl-i hâssın emîni fahrü’l-cüyûş Mehmed Çavuş mahzarında, hâmil-i kitâb Behram Bey b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffât-ı merkūme maraz-ı mevtinde cemî‘ sülüs-i mâlını vücûh-i hayrâta vasiyyet edip müdde‘î-i mezkûr Behram Beyi de vasiyyetinin tenfîzine vasiyyi muhtâr seçdi ve vasiyyeti üzerine musırran vefât etti ve vasiyyetinden dönmedi. Mezbûr Behram Bey de vesâyet-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince cemî‘ muhallefâtından sülüs-i mâlının vasiyyi muhtâr Behram yediyle sarf edilmesine hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî 2 şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Şuhûd: Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Ali, Ahmed b. Hüseyin, Ali Dede b. Hasan, Rıdvan Ağa b. Abdullah, Hasan b. Hamza ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 101 - Hüküm no: 87 - Orijinal metin no: [11b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

88. Hüküm

Râbia Hatun’un Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Mahmud b. Muharrem el-Hatîb ve el-Hâc Hüseyin b. Ali ve Rıdvan Bey b. Abdullah ve bevvâb-ı sultânî Mehmed b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırûn olup, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Muhyiddin Efendi mahallesinde fevt olan merhûme Râbia Hâtun bt. Mehmed’in vasiyyi muhtârı olarak muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan Behram Bey b. Abdullah nâm hasm-ı câhid mahzarında ve müteveffât-ı merkūmenin Mehmed Bey b. Mustafa nâm zevci mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, beyaz tenli, Rusiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Yasemin bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffât-ı mezbûre hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde kendisine rıkkını mu‘terife olan müdde‘iye-i mevsûfe-i mezbûreyi hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm âzâd ve tahrîr etti. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince ıtkına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî 2 şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 101 - Hüküm no: 88 - Orijinal metin no: [11b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

89. Hüküm

Râbia Hatun’un Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Mahmud b. Muharrem el-Hatîb ve el-Hâc Hüseyin b. Ali ve Rıdvan Bey b. Abdullah ve bevvâb-ı sultânî Mehmed b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırûn olup, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Muhyiddin Efendi mahallesinde fevt olan merhûme Râbia Hâtun bt. Mehmed’in vasiyyi muhtârı olarak muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan Behram Bey b. Abdullah nâm hasm-ı câhid mahzarında ve müteveffât-ı merkūmenin Mehmed Bey b. Mustafa nâm zevci mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, beyaz tenli, Rusiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Beşâret bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffât-ı mezbûre hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde kendisine rıkkını mu‘terife olan müdde‘iye-i mevsûfe-i mezbûreyi hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm âzâd ve tahrîr etti. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince ıtkına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî 2 şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 102 - Hüküm no: 89 - Orijinal metin no: [11b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

90. Hüküm

Fâtıma bt. Sefer’in ev satın aldığı

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Muhyiddin Efendi mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûme Râbia Hâtun bt. Mehmed’in zevci ve vârisi Mehmed b. Mustafa nâm kimesne ve Sâkine ve Fâtıma bintey Mehmed nâm hâtunlar kıbelinden husûs-ı âti’z-zikre vekâleti sâbit olan Hasan Bey b. Abdullah ve müteveffât-ı merkūmenin cemî‘ sülüs-i mâlından vasiyyetlerini tenfîze vasiyyi muhtâr olan Behram Bey b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzırûn olup müteveffât-ı merkūmenin muhallefâtından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden, mahalle-i mezbûrede vâki‘, tahtânî ve fevkānî birer beyti, eşcâr-ı müsmireyi, fırını ve ahırı müştemil bulunan, bir tarafdan Emine bt. Tatar İlyas mülkü, diğer tarafdan Sultan Hâtun mülkü, öteki tarafdan Hacı Reis mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan cemî‘ menzili cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt on beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla hâmiletü hâze’l-kitâb Fâtıma bt. Sefer’e bey‘ ettiklerini ikrâr ve i‘tirâf ettiler. Müşteriye-i mezbûre de kendi mâlıyla ve kendisi için menzili mezbûru onlardan iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, müşteriye-i mezkûre tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Zilhicceti’ş-şerîfe sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud Halîfe b. Muharrem el-İmâm, Abdülkādir Hoca b. Hacı, Şeyh Mehmed b. Ahmed, el-Hâc Ali b. Hüseyin, Bâli Çelebi b. Abdullah, Ali b. Hüseyin, el-Hâc Mustafa b. Hamza, Ebûbekir b. Osman, Ali b. Hamza, Rıdvan Ağa b. Abdullah, Yusuf b. Murad, Mehmed Reis b. Abdullah, Behram b. Abdullah, İskender b. Abdullah, el-Hâc Abdurrahman b. Abdülhay

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 102 - Hüküm no: 90 - Orijinal metin no: [11b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

91. Hüküm

Muhallefât

Kıymeti (…) 2 86 Yeşil atlas 1 1.070 Kırmızı atlas 1 3.880 Atlas zıbın 705 Havâî atlas ma‘a yastık 1 1.405 [Kı]rmızı zıbın 1 400 Lâciver[d] ferâce 1 950 (…) 700 Yeşil atlas 1.070 Kırmızı atlas 1 880 Kuşak 1 405 Yorgan başı 1 302 Yastık 2 705 Döşek yüzü 1 371 Yastık yüzü 2 224 Yastık 192 Def‘a yastık 2 390 Perde destâr 1 50 Makrama 3 153 Nezkeb? 1 90 Havâî yen 1 150 Yen 1 çakşır 1 66 Kırmızı Bağdâdî 1 151 Sofra 1 100 Hamam esbâbı 1 146 Lâciverd ferâce 1 950 Dârâyi kaftan 1 700 Yeşil atlas 1 1.070 Kırmızı atlas 1 880 Arakiyye 1 50 Yastık 2 224 Yen çift 2 86 Yorgan başı 1 302 Döşek yüzü 1 371 Yastık yüzü 2 394? Atlas zıbın 1 400 Havaî atlas 1 1.405 Kuşak 1 450 Yastık yüzü 1 162 Yastık yüzü 1 705 Nezkeb 1 90 Havaî yen 150 Peşkir 1 120 Peşkir 85 Yeşil ferâce 1 360 Makrama 3 153 Kürdî 1 310 Sandık 2 600 Kuşak 1 606 Çatma 4 1.500 Sahan 5 261 Tencere 1 40 Hamam leğeni 1 140 Yastık 1 32 Yastık 1 25 Döşek 1 220 Sahan 4 220 Tâbe 1 40 Yorgan 1 825 Yastık 1 33 Tencere 1 117 Maşraba 1 106 Maşraba 1 30 Tepsi 1 29 Demir sini 1 263 Kilim 140 Yastık 1 40 Minder 1 116 Döşek 1 200 Tencere 1 85 Tas 2 45 Şamdan 1 35 Yorgan 1 165 Leğen ma‘a ibrik 1 135 Sahan 1 62 Yorgan 1 800 Köhne yastık 1 48? Kaliçe 1 305 Minder 1 105 Yastık 1 33 Minder 1 101 Hâne 1 8.000 Yekûn 26.156 Minhe’l-ihrâcât Sülüs 8.000 Resm-i kısmet 470 Hüccet ve defteriyye ve sûret-i defter 240 Harc-ı ma‘kūl 330 Kâtibiyye ve ihzâriyye ma‘a dellâliyye ma‘a hammâliyye 450.200

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 103 - Hüküm no: 91 - Orijinal metin no: [12a-1])﻿

﻿

﻿

92. Hüküm

Hasan ve İsmihan adlı çocuklara vasî tayin edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, Hasan b. Mehmed nâm kimesneyi, mahmiye-i Galata mahallâtından Kasımpaşa mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Mehmed Çelebi’nin Hasan ve İsmihan nâm sagīreyninin zabt-ı ahvâli ve müteveffâ-yı mezbûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden mallarının muhâfazası için vasî nasb etti. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Behram, Ahmed b. Hızır, Feridun Bey b. Abdullah, Ömer Çelebi b. Sefer, Osman b. Sefer, Ferhad b. Abdullah, Üstâd Ali b. Mehmed

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 104 - Hüküm no: 92 - Orijinal metin no: [12a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

93. Hüküm

Abdurrahman, Hasan, İsmail ve Havva adlı çocuklara nâzır atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallesinde sâkin olan el-Hâc Ahmed b. el-Hâc Ali’yi, mahalle-i mezbûrede bundan akdem fevt olan Mehmed Çelebi’nin Abdurrahman, Hasan, İsmail ve Havva nâm sıgārına hâllerini gözetmek için nâzır nasb etti. O da nezâret-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. [Derkenâr]: Nâzır-ı mezbûr edâ-i hizmet etmediğinden ötürü ol zamândan azl olunmuştur. Şuhûd: el-Mesbûk

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 104 - Hüküm no: 93 - Orijinal metin no: [12a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

94. Hüküm

Abdurrahman b. Mehmed adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, Kamer Hâtun bt. Abdullah nâm hâtunu, mahmiye-i Galata mahallâtından Kasımpaşa mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Mehmed’in Abdurrahman nâm sagīr oğluna, zabt-ı ahvâli ve müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden malların muhâfazası için vasî nasb etti. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Şevvâl sene hamse ve elf. Şuhûd: el-Mesbûk

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 105 - Hüküm no: 94 - Orijinal metin no: [12a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

95. Hüküm

İsmail ve Havva adlı çocuklara vasî atandığı

[Hâkim-i muvakki‘ a‘lâ hâze’l-kitâb], Yasemin bt. Abdullah nâm hâtunu, mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Mehmed Çelebi’nin İsmail ve Havva nâm sagīreynine, zabt-ı ahvâl ve müteveffâ-yı mezbûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden malların muhâfazası için vasî nasb etti. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike [ve] hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: el-Mesbûk.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 105 - Hüküm no: 95 - Orijinal metin no: [12b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

96. Hüküm

Cerimo v. Yava adlı zimmînin muhallefâtı

Mahmiye-i Galata mahallâtından Karaköy mahallesinde mürd olan Cerimo v. Yava nâm zimmînin muhallefâtıdır. Muhallefât, mahmiye-i Galata’da vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni fahrü’l-cüyûş Mehmed Çavuş b. Abdullah ma‘rifeti ile tahrîr edilmiştir. Fi’l-yevmi’t-tâsi‘ aşer min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Kıymeti Dolama ma‘a çakşır 1 150 Don ma‘a 3 zıbın 56 Çakşır aded 1 166 Yapunca siyah 1 350 Şapka 2 56 Benevrek ma‘a zıbın 138 Beyaz yelek 1 kırmızı yelek 1 122 Benevrek muhayyer 2 44 Benevrek muhayyer 2 32 Benevrek ma‘a zıbın 160 Gömlek 6 195 Arakiyye 2 36 Muhayyer yelek 1 82 Benevrek muhayyer benevrek 2 130 Benevrek 2 92 Benevrek 2 44 Boru? 1 20 Yapunca siyah 1 810 Zıbın 1 98 İç edik 3 10 Sandık 1 190 Tekne 1 22 Hırdavât-ı hâne 800 Şarab 480 Yekûn 4.080 Minhe’l-ihrâcât Resm-i kısmet 120 Ücret-i kâtib ve harc-ı ma‘kūl 50 Dîdebâniyye 200 Sûret-i defter 40 İhzâriyye 45 Nebi Efendi 15 El-Bâkī 3.610

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 105 - Hüküm no: 96 - Orijinal metin no: [12b-2])﻿

﻿

﻿

97. Hüküm

Ana bt. Anatol adlı zimmiyenin muhallefâtı

Mahmiye-i Galata mahallâtından mahalle-i mezbûrede (Karaköy) mürd olan merdûde Ana bt. Anatol’un muhallefâtıdır. Muhallefât, mahmiye-i Galata’da vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni fahrü’l-cüyûş Mehmed Çavuş b. Abdullah ma‘rifeti ile târih-i mezbûrda tahrîr edilmiştir. Kıymeti Bohça 1 24 Fistan 1 24 Şamdan 1 8 Fistan 1 120 Köhne çarşaf (...) Zıbın 4 50 Edik ma‘a başmak 71 Öreke 7 Hırdavât (...) Sacayak 20 Tâbe 1 40 Tâbe 1 22 Yelek 1 130 Gömlek 1 40 Hırdavât 43 İplik 100 Kenevir bezi 9 Keten demiri 1 20 Tencere 1 50 Küçük sahan 3 51 Döşek 1 232 Köhne kebe 1 131 Yorgan 1 150 Köhne kürklü ferâce 1 160 Yastık 1 25 Tencer[e] 1 150 Kilinder 1 13 İbrik 1 32 Fistan beyaz 1 17 Makrama 2 17 Kalay tepsi 9 130 Perde-i yük 62 Çarşaf 2 60 Ayna 1 44 Makrama ma‘a yastık 40 Makrama 1 50 Çarşaf 1 22 Makrama 2 40 Pâre-i çuka 40 Köhne yastık 1 20 Döşek 1 135 Velense 1 150 Fistan-ı muhayyer 1 40 Kaliçe-i sagīr 1 20 Çarşaf 1 70 Makrama 1 19 Makrama 1 73 Çarşaf 1 51 Makrama 1 15 Makrama 1 12 Rende 10 Köhne yastık 1 10 Sacayak 23 Köhne tencer[e] 1 16 Tâbe-i kebab 1 17 Hırdavât 32 Demir-i kebab 25 Yastık 1 17 Döşek 1 160 Velense 1 80 Yastık 1 33 Perde 20 Sacayak ma‘a tencer[e] 50 Diz çakşır 60 Fistan köhne 1 14 Muhayyer köhne ferâce 1 100 Köhne alaca ferâce 1 100 Makrama 1 35 Çarşaf 120 Makramalar 11 Tas-ı ocak 165? Makramalar 5 100 Vale don 1 72 Bez zıbın ( ) Çarşaf 120 Hamam futası ma‘a tas 112 ...? 27 Makrama 15 Döşek 1 160 Yorgan 1 120 Köhne yorgan 1 62 Köhne yastık 2 10 Yastık 1 5 Bakraç 80 Çarşaf 1 64 Çarşaf 1 40 Bağdâdî 1 344 Sini 1 73 Nezkeb 1 120 Makrama 60 Çarşaf 1 25 Hırdavât 10 Tas ma‘a sini 30 Torba 4 Çatma 20 Çarşaf 30 Makrama 18 Tas 6 Hırdavât 18 Yastık 18 Bıçak 32 Sandık 140 Tencere 80 Havan 65 Kaftan 10 Köhne kebe 20 Çini tabak 20 Kutu 26 Minder kilim 1 130 Minder 1 55 Velense 90 Fistan 24 Makrama 16 Sandık 81 Çarşaf 13 Siyah ferâce 180 Hırdavât 14 Sandık 128 Tâbe 53 Çarşaf 96 Makrama 60 Zıbın-ı kırmızı 80 Çarşaf 22 Diz çakşırı 80 Bakraç 60 Peşkir 37 Yorgan 1 155 Çarşaf 61 Gömlek 40 Sini 54 Gömlek 22 Çarşaf 120 Gömlek 1 100 Sandık 50 Çarşaf 25 Çarşa[f] 30 Hırdavât 10 Çuval 21 Hırdavât 32 Bakraç 90 Kalay tepsi 7 90 Sâde 14 Çarşaf 15 Çakşır 21 Pâre bez 14 Hırdavât 18 Tepsi 60 Tencer[e] 60 Mak‘ad 130 …? 24 Nezkeb 25 Çakşır 70 Gömlek 40 Bogasi serâser 20 Demir hırdavât 15 Kaliçe 200 Tâbe 1 41 Satır ma‘a kepçe? 60 Yekûn 7.965 Minhe’l-ihrâcât Dellâliyye 180 Hammâliyye 70 Techîz ve tekfîn 600 Resm-i kısmet 24 İhzâriyye 60 Kâtibiyye 60 El-Bâkī ( )

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 106 - Hüküm no: 97 - Orijinal metin no: [12b-3])﻿

﻿

﻿

98. Hüküm

Kime ait olduğu belli olmayan tereke

Muhallefât (...) Kıymeti Kelâm-ı şerîf Hediyesi 500 Yastık kılıf[ı] 1 38 Def‘a yastık 1 61 Yastık 1 60 Yastık 1 100 Minder 1 40 Döşek 1 311 Yastık 1 67 Döşek 1 210 Minder 1 110 Döşek 1 332 Minder 1 82 Beyaz köhne velense 1 105 Kilim-i köhne 1 97 Kaliçe-i kebîr 1 1.000 Sahan 2 31 Tâbe 1 41 Keçe 2 23 Hasır-ı Mısır 3 100 Tepsi-i sagīr 2 36 Maşraba 1 51 Maşraba 1 13 Tâbe-i tennur 1 55 Minder 1 180 Minder 1 100 Döşek 1 281 Yastık kılıfı 1 42 Yorgan-ı sürh 200 Kılıf-ı yastık 1 47 Keçe Selânik 1 605 Kilim-i Menemen 1 115 Demir fener 1 40 Yeşil tor ma‘a yastık 1 18 Demir sini 1 250 Sahan 6 300 İbrik ma‘a leğen 1 130 Tas 1 47 Kahve ibriği 1 42 Şamdan 2 100 Kaliçe-i sagīr 1 190 Sandık 1 60 Sahan 5 272 [Sa]han 5 253 Tencere 1 85 Tepsi 3 100 Maşraba 1 64 Sacayak 1 22 Kevgir sahan 1 40 Tencere kebîr 1 100 Gömlek leğen-i hamam 200 Yorgan 1 970 Ferâce köhne 1 320 Seccâde kaliçe 1 102 Kaliçe-i kebîr 1 915 Tencere 1 125 Beytülmâl 13.750 Yekûn 50.496 El-Bâkī beyne’l-verese Hisse-i üm 4.416 Hisse-i ibn 14.722 Hisse-i bint 7.361

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 109 - Hüküm no: 98 - Orijinal metin no: [13a-1])﻿

﻿

﻿

99. Hüküm

Seydi Efendi’nin muhallefâtı

Mahmiye-i Galata kasabalarından Kasımpaşa kasabasında fevt olan ve geride Meryem bt. Mesih nâm zevcesini ve Ahmed nâm oğlunu bırakan Seydi Efendi b. ( )’nin muhallefâtıdır. Vaka‘a et-tahrîr fi’l-yevmi’s-sâlis min şehri Ramazân sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Ali el-İmâm, Mehmed b. Hüdâverdi el-Müezzin, Mustafa Çelebi b. Mahmud, Hasan b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa Reis b. Abdullah ve gayruhüm Hâne 1 1 Arab sârım 2 1 Beyaz velense 1 1 Siyah ferâce 1 1 Sarı kemha yorgan 1 1 Sarı yorgan 1 Beyaz velense 1 1 Döşek 1 1 Kitâb-ı hurûf-ı Mu‘cem 1 1 Def’a kitâb 1 1 Ecza-i Perîşân 1 1 Hızâne kıt‘a 1 1 Kitâb siyah cild 1 1 cild Ferâize müte‘allik 1 1 Tercüme-i Sıhah 1 1 Mihmânî metni 1 1 Kitâb-ı Kenz 1 1 Kitâb-ı nahiv 1 1 Kitâb-ı ferâiz 1 1 Kitâb-ı Türkî 1 1 Muğni’l-lebîb 1 1 Kitâb-ı edeb-i kādî 1 1 Kitâb-ı Muhtâr 1 1 Kitâb-ı Türkî 1 1 Arûz 1 1 Kitâb, nahve müte‘allik 1 1 Mecma‘u’l-letâif 1 1 Sepet sandık Üzengi Eyer-i yeşil 1 1 Eyer-i kırmızı 1 1 Oyan 1 1 Yapuk Abâyî Sînebend Teğelti 1 1 Kaliçe-i kebîr Beyaz seccâd[e] 1 1 Köhne seccâd[e] 1 1 Döşek 1 1 Kaliçe-i sagīr Nihâli keçe-i Edirne 1 1 Köhne keçe-i Acem 1 1 Sarı kebe 1 1 Sürmâî yorgan 1 1 Köhne …? minder 1 1 Güğüm 2 2 Leğen 1 1 Kazgan-ı kebîr 1 1 Havan 1 1 Köhne velense beyaz 1 1 Bakraç 1 1 Leğen 1 1 Sini 2 2 Leğen ma‘a ibrik 1 1 Bakraç Sacayak 3 3 Tencere Ağaç çanak 1 1 Tabak Demir sini 2 2 Ağaç sini 1 1 İbrik 2 2 Kutu 1 1 Hamam leğeni 2 2 Kazgan-ı sagīr 1 1 Kazgan-ı kebîr Tencere 1 1 Sac 1 1 Şamdan 4 4 Sofra-i tâbe 3 3 Sini 4 4 Tâbe-i kebab 2 2 Sahan 5 5 Sini 2 2 Tepsi 3 3 Puses 2 2 Kevgir, sahan 2 2 Arpa tası 2 2 Ayaklı tas 1 1 Şamdan 1 1 Kavanoz 3 3 Çuval 7 7 Sahan-ı sagīr 5 5 Tepsi 7 7 Tas-ı cam 2 2 Kevgir 3 3 Çerak 3 3 …? 1 1 Hamam tası 3 3 Kazma 1 1 Kırmızı oda perdesi Zemzemiye 1 1 Maşraba 1 1 Hırdavât 1 1 Alaca yorgan 1 Kebab demiri 1 1 Çini tabak 2 2 Şamdan 3 3 Vezne ma‘a huni 1 1 Kavuk 2 2 Kilim 1 1 Hasır-ı Mısır 2 2 Yeşil ferâce 340 Harâir döşek yüzleri 600 Ber vechi tahmîn 60.000 Minhe’l-ihrâcât Resm-i kısmet ve kassâmiyye ve kâtibiyye ve ihzâriyye ve gulâmiyye 2.157

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 110 - Hüküm no: 99 - Orijinal metin no: [13a-1])﻿

﻿

﻿

100. Hüküm

Borca karşılık samur kürkün rehin verildiği

Mahmiye-i Galata müzâfâtından kasaba-i Kasımpaşa’da Surûrî mahallesinde sâkin iken vefât eden merhûm-ı mağfûrun leh Seydi Efendi’nin sagīr oğlu Ahmed’in vasiyyi şer‘îsi ve müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi ve vârisesi olan Meryem Hâtun bt. Mesih Bey nâm hâtun tarafından husûs-ı âti’z-zikre vekâleti sâbite olan emîrü’l-ümerâi’l-kirâm sâbıkan Kudüs-i şerîf beyi olan Hızır Bey b. Abdüsselâm meclisi şer‘-i şerîfede Râziye bt. Mesih Bey ve Mülâyim bt. Abdullah nâm hâtunun mahzarlarında takrîr-i kelâm edip merhûm Seydi Efendi’den müvekkilem mezbûre Meryem Hâtun’a âid olan muhallefâtdan bir samur kürk kaplı mavi sofu mezbûretân Râziye ve Mülâyim fuzûlî ahz ü kabz edip tasarruf eder vâki‘ hâl mezbûretân Râziye ve Mülâyim’e suâl olunup takrîri tahrîr olunmasın taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl mezbûretân ikrâr edip fi’l-vâki‘ zikr olunan bir samur kürk kaplı mavi sofu alıp hâlâ Reisoğlu demekle ma‘rûf olan Mehmed Çelebi’den karz-ı hasen bin altı yüz akçe alıp zikr olunan kürkü rehin vaz‘ eyledim deyû cevâb verdiklerinde mâ vaka‘a kayd şüd. Fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Ahmed Çelebi b. Kasım, Mehmed b. Hüdâverdi, Mustafa Çelebi b. Mahmud, Hasan b. Abdullah, Mustafa Reis b. Abdullah, Mehmed b. Yusuf, Ahmed b. Hüseyin

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 112 - Hüküm no: 100 - Orijinal metin no: [13a-2])﻿

﻿

﻿

101. Hüküm

Ahmed Bey’in muhallefâtı

Mahmiye-i Galata müzâfâtından Beşiktaş kasabası mahallâtından Azeb İskelesi mahallesinde fevt olan ve geride Abdi nâm oğlunu ve [Nâzenin bt. Abdullah] nâm zevcesini bırakan merhûm [Ahmed Bey’in] muhallefâtıdır. Vaka‘a et-tahrîr fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Kıymeti Gümüş raht 1 5.000 Serâser kaftan 1 2.500 Atlas kırmızı 1 1.118 Penbe lortun? kaftan 1 500 Kavuk 2 70 Kadife yelek 2 200 Alaca kuşak 1 180 Kaliçe-i kebîr 2 1.000 Serâser kaftan 1 1100 Kırmızı atlas 1 1150 Sofra 1 100 Mavi kemha 1 1100 Beyaz kemha 1 400 Sandık 2 600 Makrama sırmalı 1 400 Serâser kaftan 2 2120 Yanbolu kebe 2 200 Yorgan 1 150 Nakdiye 16.000 Bahâ-i binâ 3.000 Bahâ-i Hüsrev 6.000 Yekûn 42.718 Deyn berâ-yı mehr-i müsbet 5.000 Deyn-i müsbet Nâzenin 1.200 Resm-i kısmet ve kassâmiyye ve kâtibiyye ve ihzâriyye ve gulâmiyye 1.120 Dellâliyye ma‘a hammâliyye 827 Yekûn 7.320 El-Bâkī beyne’l-verese 35.510 Hisse-i zevce 4.748 Hisse-i ibn 30.762 Müteveffâ-yı mezbûr, merhûme Kamer Hâtun’un sâkine olduğu menzile üç bin akçe harc edip ve mezbûre Kamer merhûmun muhallefâtından Hüsrev nâm kulu altı bin akçeye satın alıp cem‘an dokuz bin akçe deyni olup merhûmenin hissesine dört bin yedi yüz kırk sekiz akçe ve mehrinden beş bin akçe âid olup ba‘de’l-kabz yedi yüz kırk sekiz akçe hakkı kalmışdır gaflet olunmaya.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 112 - Hüküm no: 101 - Orijinal metin no: [13b-1])﻿

﻿

﻿

102. Hüküm

Abdi b. Ahmed Bey adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, Ahmed Bey nâm babası bundan akdem mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş kasabası mahallâtından Azeb İskelesi mahallesinde fevt olan Abdi nâm sagīrin nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Nâzenin bt. Abdullah nâm anasının talebiyle zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren râyicü’l-vakt yevmî dört akçe farz ve takdîr etti. Hâkim-i mûmâ-ileyh vakt-i hâcetde istidâne edip bi’l-âhire rücû‘ etmesine mezbûre Nâzenin’e izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 113 - Hüküm no: 102 - Orijinal metin no: [13b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

103. Hüküm

Kamer Hatun’un Megril asıllı kölesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata müzâfâtından Beşiktaş kasabası mahallâtından Azeb İskelesi mahallesinde sâkine olan Kamer Hâtun bt. Mahmud nâm hâtun meclisi şer‘a hâzıra olup, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, gök gözlü, açık kaşlı, sarışın, Megriliyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Hüsrev b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü râyicü’l-vakt beş bin akçe mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Abd-i mevsûf-ı mezbûr elân bedel-i kitâbeti bi’t-tamâm ve’l-kemâl edâ etti. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Vâki‘ ikrâr gulâm-ı merkūm tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî yevmi’s-sâmin min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene 1005. Şuhûd: eş-Şeyh Celâleddin b. eş-Şeyh Yakub, Mehmed Bey b. Abdullah, Mehmed Bey b. Abdullah, Mehmed Bey b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Yusuf ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 113 - Hüküm no: 103 - Orijinal metin no: [13b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

104. Hüküm

Abdi b. Ahmed Bey adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, Kamer Hâtun bt. Mahmud nâm hâtunu, Ahmed Bey nâm babası bundan akdem mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş kasabası mahallâtından Azeb İskelesi mahallesinde fevt olan Abdi nâm sagīre, zabt-ı ahvâli ve müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlin muhâfazası için vasî nasb etti. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike [fi’t]-târihi’l-mezbûr sene 1005.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 114 - Hüküm no: 104 - Orijinal metin no: [13b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

105. Hüküm

Abdi b. Ahmed Bey adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, Ahmed Bey nâm babası bundan akdem mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş kasabası mahallâtından Azeb İskelesi mahallesinde fevt olan Abdi nâm sagīrin nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyye için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Nâzenin bt. Abdullah nâm anasının talebiyle, müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden mallardan alınmak üzre, zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt dört akçe farz ve takdîr etti. Hâkim-i mûmâ-ileyh vakt-i hâcetde istidâne edip bi’l-âhire rücû‘ etmesine mezbûre Nâzenin’e izin verdi. Cerâ zâlike [ve] hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 114 - Hüküm no: 105 - Orijinal metin no: [13b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

106. Hüküm

Nâzenin bt. Abdullah’ın Ahmed Bey’de ödünçten alacağı olduğu

Mehmed Çelebi b. Hüseyin ve Kamer Hâtun bt. Mahmud ve Meleksimâ bt. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, Ahmed Bey nâm babası bundan akdem mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş kasabası mahallâtından Azeb İskelesi mahallesinde fevt olan Abdi nâm sagīre kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Mehmed Halîfe b. İskender nâm hasm-ı câhid mahzarında, hâmiletü hâze’l-kitâb Nâzenin bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr bizim yanımızda ve katımızda, karz-ı hasen-i şer‘î cihetinden müdde‘iye-i mezbûreye lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt bin iki yüz akçe deyni olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Müdde‘iye-i merkūme, meblağ-ı mezbûru kısmen veya tamâmen ahz ü kabz etmediğine, hibe etmediğine ve bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb ibrâ etmediğine dâir yemîn billâhi te‘âlâ etmeğin ve şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike [ve] hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Şevvâli’l-mükerrem min şühûri sene hamse ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 114 - Hüküm no: 106 - Orijinal metin no: [14a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

107. Hüküm

Abdi Çelebi b. Mehmed’in muhallefâtı

Mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa kasabası mahallâtından Sirkeci mahallesinde fevt olan ve geride Rahime bt. Hasan nâm zevcesini, Zühre bt. Hüseyin nâm anasını ve Abdülbâkī, Ümmi, Halime ve Fâtıma nâm evlâdını bırakan merhûm Abdi Çelebi b. Mehmed’in muhallefâtıdır. Vaka‘a fi’l-yevmi’s-sâlis ve’l-ışrîn min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Kıymeti Kelâm-ı şerîf Hediye[si] 120 Kitâb-ı ferec 1 100 Fezâil-i hulefâ ma‘a tevârih-i enbiyâ 40 Ta‘bîrnâme 1 20 Türkî kitâb 1 20 Türkî kitâb ma‘a evrâk 30 Dekâkîn 3 7.500 Hâne tahtânî ma‘a fevkānî 2 30.000 Hucurât 10 40.000 Köhne dolama 1 150 Lâciverd ferâce köhne 1 200 Köhne benevrek 1 10 Köhne dolama 1 150 Zıbın 1 20 Yen 2 20 Destâr …? 2 100 Don ma‘a gömlek 2 200 Sepet 1 70 İç edik 2 20 Makrama 3 15 Alaca kuşak 1 10 Arakiyye 2 10 Kereste ma‘a hırdavât 1.000 Hırdavât-ı dekâkîn 3.000 Yekûn 75.295 yetmiş beş bin iki yüz doksan beş akçe eder Minhe’l-ihrâcâ[t] Mehr-i müsbet 1.000 Deyn-i müsbet 6.000 Vasiyyet 10.000 Resm-i kısmet 870 El-Bâkī ba‘de’l-harc ve’l-mesârif beyne’l-verese 57.425 Hisse-i üm südüs 9.721 Hisse-i zevce sümün 7.178 Hisse-i bin 16.210 Hisse-i bint 8.105 Hisse-i bint 8.105 Hisse-i bint 8.105 El-Bâkī 7 dirhem

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 115 - Hüküm no: 107 - Orijinal metin no: [14a-2])﻿

﻿

﻿

108. Hüküm

Mustafa ve Fâtıma adlı çocuklara nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, Gelibolu kasabası mahallâtından Yağcı Hızır mahallesinde fevt olan merhûm Hanefi’nin Mustafa ve Fâtıma nâm sagīreyninin nafaka, kisve ve havâic-i zarûriyyeleri için, himâye ve terbiyesi altında bulundukları hâlen hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Hamza Bey mahallesinde sâkine olan Mazlûme bt. Pîr Mehmed nâm anasının talebiyle zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren her birine yevmî râyicü’l-vakt beş akçe farz ve takdîr etti. Hâkim-i mûmâ-ileyh vakt-i hâcetde istidâne edip bi’l-âhire rücû‘ etmesine mezbûre Mazlûme’ye izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fî 25 şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Abdullah Efendi b. Hüsam, Hasan b. Abdullah el-Münâdî, Hasan b. el-Hâc Veli, Hüsrev b. Abdullah, Ahmed b. Hüseyin, Mustafa Çelebi b. Sirkecizâde ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 116 - Hüküm no: 108 - Orijinal metin no: [14a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

109. Hüküm

Zeynebi Hatun’un miras payını ve mehrini aldığı

Âti’z-zikr müteveffânın zevcesi ve vârisi olan Zeynebi Hâtun bt. Mehmed meclisi şer‘a hâzıra olup, babası mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde vefât eden Seyyid Mehmed b. Seyyid Mehmed nâm sagīre kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan hâmil-i hâze’l-kitâb Seyyid Mehmed b. Seyyid Mehmed nâm kimesnenin yedinden kendisine müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından irs-i şer‘le intikāl eden on iki bin akçe hisse-i şer‘iyyesini ve nikâhında ma‘kūdun-aleyh olan râyicü’l-vakt on bin akçe mehr-i müeccelini kabz ve teslîm aldığını ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr mukarrun lehü’l-mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike [ve] hurrire fi’l-yevmi’l-âşir min şehri Ramazâni’l-mübârek sene 1005.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Abdullah, es-Seyyid Ahmed b. es-Seyyid Ebü’s-selâme, Musa b. İshak, el-Hâc Ahmed b. Abdullah, Sinan b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 116 - Hüküm no: 109 - Orijinal metin no: [14a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

110. Hüküm

Âişe bt. Ahmed adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Babası mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde vefât eden Âişe bt. Ahmed nâm sagīrin nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Fâtıma bt. Derviş nâm anasının talebiyle, hakk-ı taleb sâhibi üzerine olmak üzre, zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt üç akçe farz edildi. Vakt-i hâcetde istidâne edip bi’l-âhire rücû‘ etmesine mezbûre Fâtıma’ya izin verildi. Cerâ zâlike 1 şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Abdullah Efendi el-Kâtib, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mehmed b. ( ) el-Muhzır

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 117 - Hüküm no: 110 - Orijinal metin no: [14a-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

111. Hüküm

Kamer Hatun’un muhallefâtı

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Bedreddin Bey mahallesinde vefât eden ve geride Sinan Bey b. Abdullah nâm zevcini ve merhûm Mehmed Çelebi nâm oğlunun Mustafa, Ahmed, Sâliha, Fâtıma, Vasfıhan ve Ümmi nâm evlâdını bırakan merhûme Kamer Hâtun bt. ( )’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fi’l-yevmi’s-sânî ve’l-ışrîn min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene hamse ve elf. Kıymeti Döşek 1 420 Döşek 1 375 Yastık 1 100 Kaliçe 1 246 Yüz-i yastık 3 27 Hırdavât 22 Şamdan 1 150 Tas 2 21 Tencer[e] 1 116 Kapak 2 26 Güldân 5 Peşkir 1 60 Arakiyye 4 85 İğnelik? 5 17 Keçe-i köhne 2 4 Tülbent ağacı 1 2 Keçe-i köhne 2 4 Döşek 1 400 Hırdavât 40 Güğüm 1 150 Tencer[e] 1 160 Sahan 1 32 Gömlek 1 101 Tencere 1 160 Gömlek 1 40 Hırdavât 25 Hırdavât 10 Döşek 1 200 Def‘a döşek 1 200 Kaliçe-i kebîr 1 800? Def‘a kaliçe 401 Sahan 2 23 Maşraba 1 14 Def‘a maşraba 99 Hırdavât 35 Tabak 5 60 Leğen 1 61 Bakraç 1 58 Çenger 1 12 Kaşık 3? Hamam leğeni 1 140 Havan 1 50 Tâbe 35 Alaca zıbın 85 Sini 4 80 Güğüm 100 Sini 1 100 Hırdavât 35 Kutu 1 17 Arakiyye 2 57 Kaşık 11 33 Def‘a kaşık 7 10 Bohça 1 30 Kutu 2 7 Boncuk 1 104 Sandık 1 30 Yastık 1 27 Yastık 1 100 Köhne kebe 1 35 Kaliçe 1 520 Minder 1 13 Yastık 2 16 Şişe 4 17 Şişe 5 47 Şişe 5 47 Sahan-ı sagīr 1 42? Sini 2 180 Leğen 1 150 Hamam tası 8 400 Hırdavât K 11 Leğen 1 152 Def‘a leğen 90 Havan ma‘a deste 58 Şişe 2 11 Destâr ağacı 2 12 Kaşık 37 Hırdavât 8 Köhne kebe 1 91 Yastık 1 50 Minder 1 97? Demir sini 1 340 Bakraç 2 46 Havan 1 115 Tencere 1 245 Beyaz zıbın 1 152 Kutu ma‘a şişe 1 49 Hırdavât ma‘a kutu 7 Şamdan 1 13 Çarşaf 1 8 Cevâhir 63 Çarşaf ma‘a …? 6 Döşek 1 290 Yanbolu kebe 1 280 Keçe-i Selânik 1 280 Yüz-i yastık 2 17 Tâbe 1 13 Tencer[e]? 1 107 Alaca peşkir 1 60 Makrama 4 80 Kutu 1 60 Tas 2 70 Bakraç 1 20 Şişe 1 20 Arşın 1 2 …? 2 4 Mavi yen 2 156 Mavi kaftan 1 480 Alaca kaftan 1 250 Yemeni yorgan 85 Alaca zıbın 1 100 Yastık yüzü 8 110 Bohça-i yemeni 100 Ayna 1 28 Bohça 2 49 Torba 3 35 Uçkur 8 37 Destmâl 3 61 Yen çift 2 60 Sofra 1 141 Nezkeb 6 253 Kutu ma‘a ayna 40 Kavanoz 1 7 Sandık 1 35 Hırdavât 55 Yük? perde 141 Uçkur 2 40 Makrama 8 35 Yastık 8 35 Zıbın al 1 293 Yemeni bohça 8 45? Def‘a bohça 3 81 Alaca kaftan 11 Alaca kaftan 285 Minder 2 114 Yüz yastığı 2 32 Tas ma‘a sini 6 41 Bohça 5 62 Çenber 8 64 Bohça 2 90 Bohça 1 83 Mavi kapama 210 Kumaş kadife pâre 2 34 Yük? perde 1 81 Hırdavât 160 Vale don 1 181 Yorgan yüzü 1 92 Kuşak-ı neftî? 1 63 Kutnî 1 342 Minder 1 45 Çarşaf 1 190 Yastık-ı beledî 1 104 Yen 2 79 Çenber 4 49 Def‘a çenber 2 80 Makrama 4 130 Makrama 6 81 Kaşık 16 39 Yorgan-ı beyaz 1 165 Alaca çarşaf 1 32 Hamam gömleği ma‘a makrama 3 350 Zıbın 1 158 Bohça ma‘a hırdavât 40 Alaca minder 1 73 Bohça 1 50 Def‘a bohça 2 90 Don ma‘a uçkur 2 66 Destâr ma‘a köhne çarşaf 110 Bohça 1 22 Makrama 2 19 Hırdavât 74 Sandık 1 13 Hırdavât 50 Yük perde 1 190 Mavi kutnî 450 Mukaddem kuşak 380 Bohça 2 41 Def‘a bohça 1 45 Neftî kapama 1 132 Arakiyye 1 105 Kalayî tas 7 87 Minder yüzü 1 90 Yüz-i yastık 3 165 Uçkur 3 50 Beyaz peşkir 1 310 Makrama 3 45 Mavi katma 1 423 Tabak-ı nakşî 3 127 Kaşık 19 40 Def‘a kaşık 18 19 İskemle 1 63 Yen-i mavi kutnî çift? 3 195 Kaftan 1 335 Yorgan-ı sagīr 1 129 Bohça 1 42 Bohça ma‘a yeşil vale 35 Yastık-ı nakşî 1 144 Zıbın 272 Yastık-ı beledî 1 80 Başmak ma‘a iç edik 102 Sandık-ı sagīr 1 19 Hırdavât 25 Çift yen 5 292 Kaşık 28 40 Değirmen 2 27 Şişe hırdavât 18 Düğme 24 17 Hırdavât 24 Bohça 2 38 Kutu 1 22 Peşkir 1 44 Yastık 2 15 Sandık 43 Kalayî tepsi 25 Makrama 72 [15a] Uçkur 4 120 Don ma‘a gömlek 200 Kirpas, kıt‘a 1 389 Def‘a kirpas, kıt‘a 1 360 Def‘a kirpas, kıt‘a 345 Def‘a kirpas, kıt‘a 325 Hırdavât ma‘a makrama 21 Alaca kaftan 42 Yeşil kuşak 1 90 Sahan-ı börekî 1 41 Tencer[e] 1 85 İbrik 100 Zıbın 24 Münakkaş bohça ma‘a yastık 1 126 Çarşaf 104? Yüz-i yastık ma‘a bohça 99 Bohça 1 60 Sahan 1 115 Çerağ 1 139 Tepsi 2 170 Vezne 120 Ağaç tabak 122 Hırdavât 12 İplik kıt‘a 14 191 Kaliçe 1 171 Uçkur 6 166 Don ma‘a gömlek 215 Kirpas, kıt‘a 572 Don ma‘a makrama 124 Arakiyye 4 120 Kirpas, kıt‘a 244 Futa ma‘a makrama 14 Kirpas, kıt‘a 490 Burma? 12 Kavuk 2 12 Hırdavât 36 Tencer[e] 1 80 Hamam tası 3 74 Tepsi 122 Çarşaf 1 45 Münakkaş bohça 152 Minder yüzü 25 Çarşaf 1 88 Çarşaf 1 91 Makrama 4 200 Sahan 3 188 Tâbe 2 170 Sahan 6 240 …? 44 Bıçak 1 50 Sürme 30 Makrama 4 240 Uçkur 6 41 Makrama 2 110 Kirpas, kıt‘a 391 Hamam makraması 58 Mum kafası ma‘a tas 1 41 Sini 1 48 Sahan 3 147 Hırdavât 18 Alaca yorgan 240 Çarşaf 1 112 Çarşaf 1 82 Bogasice 2 50 Sahan 3 92 Kapaklı tas 1 73 Tepsi 3 206 Börek tepsi[si] 2 302 Hırdavât 16 Sandık 1 30 Hırdavât 17 Sandık demirli 2 505 Def‘a sandık-ı sepet 4 61 İplik 100 Kutu 1 13 Makrama 6 121 Don ma‘a gömlek 200 Def‘a don ma‘a gömlek 342? Kirpas, kıt‘a 1 157 Kirpas, kıt‘a 1 154 Kirpas, kıt‘a 390 Def‘a kirpas, kıt‘a 1 558 Def‘a kirpas, kıt‘a 1 350 Tülbent ağacı 36 Kise 2 26 Tencer[e]? 1 100 Sahan 3 86 Sandık 12 Nakış makrama 6 330 Çarşaf 1 180 Bohça 1 47 Kapaklı tas 180 Tas 111 Sahan 5 200 İbrik 1 122 Keçe ma‘a tepsi 1 100 Hırdavât 30 Tesbih 3 16 Sikke-i hasene 25.120 Guruş 40 2.800 Şahî 151 906 Hurda akçe nakdiye 7.000 Def‘a hurda akçe nakdiye 21.000 Yekûn 105.874 Minhe’l-ihrâcât techîz ve tekfîn 3.272 Berâ-yı avârız 8.000 Resm-i kısmet ma‘a kassâmiyye 2.500 Kâtibiyye ma‘a ihzâriyye ve gulâmiyye 1.700 Vasiyyet 6.000 Berâ-yı dellâliyye 640 Yekûn 18.840 Sahhe’l-bâkī beyne’l-verese Hisse-i zevc 21.758 Hisse-i bin 16.319 Hisse-i bin 16.319 Hisse-i bint 8.159 Hisse-i bint 8.159 Hisse-i bint 8.159 Hisse-i bint 8.159

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 117 - Hüküm no: 111 - Orijinal metin no: [14b-1])﻿

﻿

﻿

112. Hüküm

Abdülbâki ve Ümmi adlı çocuklara vasî atandığı

<

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 122 - Hüküm no: 112 - Orijinal metin no: [15a-1])﻿

﻿

﻿

113. Hüküm

Mehmed b. Ahmed’in Mahmud Reis’te mudârebeden alacağı olduğu

Ferid b. Said ve Musa b. Yusuf nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Mustafa Ağa mahallesinde fevt olan Mahmud Reis’in Emine nâm sagīresine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan el-Hâc Ahmed nâm hasm-ı câhid mahzarında, Kasımpaşa kasabası mahallâtından Surûrî mahallesinde sâkin olan hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed b. Ahmed’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘î-i mezbûrun, müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde mudârebe-i şer‘iyye cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt dört bin akçe hakkı vardır. Müdde‘î-i mezbûra yemîn verilmesinden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra mûcebince hükm edildi. Fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Osman b. Bekir, Rûşen b. Sinan, Mustafa b. Ali, (…), Memi b. Abdullah, Nebi Bey b. Abdullah, Yusuf b. Musa, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mustafa Muhzır

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 122 - Hüküm no: 113 - Orijinal metin no: [15a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

114. Hüküm

Pervane Bey b. Abdullah’ın muhallefâtı

Mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Kasımpaşa kasabası mahallâtından Surûrî mahallesinde fevt olan ve geride Hâni Hâtun bt. Ali nâm zevcesini, İsmi ve Eynehan nâm çocuklarını bırakan merhûm Pervâne Bey b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a et-tahrîr fi’l-yevmi’s-sâbi‘ aşer min şehri Ramazâni’l-mübârek sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Ali el-İmâm, Mustafa Reis b. Abdullah, el-Hâc Veli b. İbrahim, Mehmed Reis b. Mustafa, Mustafa Çelebi b. Halil Kıymeti Bahâ-i kılıç aded 1 205 Gömlek aded 1 409? Çakşır 1 21 Yenlik 1 220 Don ma‘a gömlek 84 Ferâce 1 631 Köhne kebe 1 31 Câmedân 1 21 Maşraba 1 71 Makrama ma‘a uçkur 14 Kebe ma‘a uçkur ma‘a makrama 60 Tâbe 1 41 Çakşır 341 Yelek-i çuka 119 Destâr 1 220 Dolama-i lâciverd 174 Tülbe[n]t börkü 8 Gömlek ma‘a don 1 68 Yeşil [zı]bın 121 Nacak 139 Bıçak 61 Destâr 1 183 Mor çakşır 91 Yağmurluk 500 Fermene 3 köhne 28 Destâr 360 Köhne yen 15? …? …? kıt‘a 900 Bahâ-i câriye Zamâne 3.000 Nısf-ı dükkân 5.000 Bahâ-i câriye 3.000 Hâne-i müşterek 1.200 Ba‘de’s-sübût ihrâc olmuşdur Nakdiye 4.450 Yekûn 17.485 Minhe’l-ihrâcât Mehr-i müsbet-i zevce 2.000 Mehr-i müsbet-i zevc-i sâbık zimmetinde olup müteveffâ zimmetinden lâzım gelmişdir Deyn-i müsbet li’z-zevce el-mezbûre 1.000 Def‘a techîz ve tekfîn 200 / 1.057 Yekûn 8.157 El-Bâkī 9.328 Minhâ resm-i kısmet ve ihzâriyye ve kâtibiyye ve harc-ı ma‘kūl 470 El-Bâkī beyne’l-verese 8.865 Minhâ hisse-i zevce el-mezbûre 1.107 Hisse-i bint 7.758

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 123 - Hüküm no: 114 - Orijinal metin no: [15b-1])﻿

﻿

﻿

115. Hüküm

Reis-i sultânî Ali Bey’in kölesini azat ettiği

Fahrü’l-akrân Kurd Bey b. Abdülcebbar ve Ali Bey b. Mustafa er-Reisü’s-sultânî ve Mustafa b. Şaban nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallâtından Hacı Hüsrev mahallesinde vefât eden merhûm reis-i sultânî Ali Bey b. Mustafa’nın zevcesi ve vârisi olan Âişe Hâtun bt. İbrahim nâm hasm-ı câhid mahzarında ve müteveffâ-yı mezbûrun ana baba bir karındaşı ve vârisi Emrullah b. İsa mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, sarışın, sol eli baş parmağında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Piyâle b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr efendisi hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde müdde‘î-i merkūmu mutlak tedbîr ile tedbîr eyledi. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince efendisinin cemî‘ malından hürriyetine hükm edildi. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevmi’s-sâdis ve’l-ışrîn min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene 1005. Şuhûd: Hasan Halîfe b. Ahmed el-İmâm, mevlânâ Abbas Efendi b. İbrahim el-İmâm, el-Hâc Ali b. el-Hâc Ahmed, Mustafa Çelebi b. Şaban el-İmâm, Ali b. Ali, Ali b. İbrahim, Üveys b. Mustafa, Ali b. İbrahim, Mehmed b. Nasuh, Mehmed b. Mahmud el-Cündî, Ahmed Çelebi b. Hızır, Abdülkerim b. Cafer, Ali Reis el-Hâc Mustafa ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 124 - Hüküm no: 115 - Orijinal metin no: [15b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

116. Hüküm

Evin onarımından doğan alacak talebinin ispat edilemediği

Bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinde olup kasaba-i Kasımpaşa mahallâtından el-Hâc Hüsrev mahallesinde sâkin iken vefât eden merhûm-ı mağfûrun leh hâssa reislerinden Ali Reis b. Mustafa nâm kimesnenin li eb ve üm karındaşı oğlu ve vârisi olan Emrullah b. İsa nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf[d]e müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi ve vârisesi olan Âişe Hâtun bt. İbrahim mahzarında takrîr-i kelâm ve ta‘bîr merâm edip mahalle-i mezbûrede vâki‘ inde’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd olup hâlen mezbûre Âişe Hâtun’un tasarrufunda olan menzilin garb cânibinde vâki‘ olan matbah cidârını müteveffâ-yı mezbûr vefât etmezden mukaddem kendi mâlı ile ta‘mîr ve meremmet edip on bin mikdârı akçe harc ve sarf eylemişdir taleb ederin suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Âişe Hâtun inkâr ile cevâb vericek müdde‘î-i mezbûrdan sıdk-ı makāline beyyine taleb olundukda beyyineden âciz ve kāsır olup mezbûre Âişe Hâtun’a menzili merkūma müteveffâ-yı merkūm Ali Reis bir akçe ve bir habbe harc ve sarf etmediğine ve menzili merkūmda vechen mine’l-vücûh alâka ve medhali olmadığına yemîn teklîf olundukda merkūme Âişe Hâtun yemîn billâhi’l-aliyyi’l-a‘lâ etmeğin mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî bi’t-taleb ketb olunup yedine vaz‘ olundu. [Fî] târihi’l-mezbûr sene 1005. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 124 - Hüküm no: 116 - Orijinal metin no: [15b-3])﻿

﻿

﻿

117. Hüküm

Mehir borcuna karşılık ev eşyasının takas edildiği

Mahmiye-i Galata hâricinde el-Hâc Memi mahallesinde sâkin Hasan Bey b. Abdullah nâm sipâhi meclisi şer‘-i şerîf-i enverde hâmiletü kitâb hâlen zevcesi olan Servinaz bt. Abdullah nâm hâtun mahzarında takrîr-i da‘vâ edip zevcem mezbûre Servinaz’ın mehr-i müeccelinden zimmetimde on altı bin akçe hakkı olup mahalle-i mezbûrede vakf edip hâlâ sâkin olduğum lede’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd olan menzilde ...? kıymet ve emsâlde beş yüz akçeye üç ade[d]i ile mülk döşeğimi ve üç yüz elli akçeye dört aded beledî yastığı ve iki yüz akçeye üç aded minderi üç yüz elli iki yemeni yorganı ve iki yüz akçeye üç aded köhne alaca kilim ve iki yüz akçeye bir keçe ve elli akçeye bir köhne hamam kaliçesi ve yüz akçeye el değirmeni ve iki yüz elli akçeye üç aded köhne küçük kaliçeyi ve iki akçeye beş kıt‘a gararı ve elli akçeye köhne kilim ve yüz elli akçeye bir Yanbolu kebesi ve siyah Yanbolu kebesini yüz elli akçeye üç yüz akçeye iki aded karkarî? velenseyi ve yüz elli akçeye üç çarşafı ve elli akçeye bir perdeyi ve altmış akçeye iki aded Mısır hasırını ve elli akçeye bir Hindî peşkiri ve iki yüz akçeye iki güğüm ve yüz elli akçeye iki tencereyi ve otuz akçeye bir havanımı ve yüz elli akçeye üç bakraç ve elli akçeye üç şamdan ve altmış akçeye bir maşrabayı ve kırk akçeye iki kevgiri ve yüz akçeye bir küçük kazgan ve elli akçeye iki küçük sahan ve iki tası yirmi akçeye ve elli akçeye iki yahni tepsisi ve yüz akçeye iki sahan ve yüz elli akçeye bir büyük tencereyi ve otuz akçeye bir tâbeyi ve elli akçeye bir leğeni ve yüz akçeye üç köhne tülbenti ve dört yüz akçeye bir yeşil ferâceyi ve seksen akçeye kırmızı zıbınımı ve yüz elli akçeye bir makrama kuşağı ve üç yüz akçeye ve yetmiş akçeye iki köhne zıbın ve yüz akçeye bir köhne kürkümü ve yüz akçeye bir kazma ve bir satır ve bir çekiç ve bir balta ve bir küreğimi zevcem mezbûreye bey‘ ve teslîm edip eşyâ-i mezbûrenin kıymeti ki cem‘an elli bin akçe olur semen-i mezbûr elli bin akçeyi zimmetime lâzım sâlifü’z-zikr on altı bin mehr-i müeccelden altı bin akçe ile takās eyledik eşyâ-i ma‘dûd-ı mezbûre zevcem mezkûrenin mülk-i müşterâsıdır deyû tasarrufât-ı şer‘iyyesi nâfize olduğu hâlde ikrâr-ı tav‘î ve i‘tirâf-ı mer‘î ettikde gıbbe’t-tasdîk mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâbi‘ min Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: Abbas Efendi b. İbrahim, Mustafa b. Mehmed, Mustafa b. Abdurrahman, Ahmed Çelebi b. Mustafa el-Müezzin, Murad b. Hızır, İsa b. Ömer, Mehmed b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 125 - Hüküm no: 117 - Orijinal metin no: [16a-1])﻿

﻿

﻿

118. Hüküm

Mehir alacağının sâbit olduğu

Mahmiye-i Galata hâricinde el-Hâc Memi mahallesinde sâkine Servinaz bt. Abdullah nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîfde zevci Hasan Bey b. Abdullah mahzarında takrîr-i kelâm ve ta‘bîr merâm edip zevcim mezbûr Hasan Bey zimmetinde fıddî râyic fi’l-vakt on altı bin akçe üzerine akd olunmuş mehr-i müeccelim vardır suâl olunup tahrîr olunmasın taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Hasan Bey cevâb verip mezkûre Servinaz’ın mehr-i müecceli on dört bin akçe üzerine akd olmuşdur zimmetimde mezbûrenin on dört bin mehr-i müecceli vardır dedikde mezbûre Servinaz’ın sıdk-ı makāline beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Mehmed b. Ahmed ve el-Hâc Mustafa b. Ahmed nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup istişhâd olundukda fi’l-vâki‘ mezbûre Servinaz’ın mehr-i müecceli bizim huzûrumuzda on altı bin akçe üzerine akd olundu mezkûre Servinaz’ın zevci mezkûr Hasan Bey üzerinde on altı bin mehr-i müeccel-i ma‘kūdu vardır bu husûsa biz şâhidleriz şehâdet dahi ederiz dediklerinde gıbbe’t-ta‘dîl-i şer‘î şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olmağın mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâili şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 126 - Hüküm no: 118 - Orijinal metin no: [16a-2])﻿

﻿

﻿

119. Hüküm

Evin Âişe Hatun’a ait olduğu

Bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinde kasaba-i Kasımpaşa mahallâtından el-Hâc Hasan mahallesinde sâkin iken vefât eden merhûm-ı mağfûrun leh Ali Reis b. Mustafa nâm kimesnenin karındaşı oğlu ve vârisi olan Emrullah b. İsa nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi ve vârisesi olan Âişe bt. İbrahim nâm hâtunu ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm ve ta‘bîr merâm edip müteveffâ-yı mezbûrun mahalle-i mezbûrede vâki‘ hudûdunun bir tarafı Nesli Hâtun bt. Memi mülküyle ve bir tarafı tarîk-i hâs ile ve bir tarafı tarîk-i âm ile ve bir tarafı Dilsiz Ağa mülküyle mahdûd ve mümtâz olan iki bâb fevkānî beyti ve su kuyusu ve bir tahta-pûşu ve bir kileri ve bir bâb odayı ve bir matbah ve hâricinde iki bâb tahtânî beyti ve bir fırını ve bir kenîfi ve bir kapıyı ve muhavvatayı eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmiresiyle müştemil olan menzili hâlen merkūme Âişe Hâtun tasarruf edip bana âid olan hisse-i şer‘iyyemi vermekden ta‘allül eder taleb ederim suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl mezbûre Âişe Hâtun inkâr ile cevâb verip menzili merkūmda müteveffâ-yı mezbûr Ali Reis’in vechen mine’l-vücûh ve sebeben mine’l-esbâb alâka ve medhali olmayıp benim mülk-i mahzım ve hakk-ı sarîhimdir deyû cevâb vericek müdde‘iye-i mezbûreden husûs-ı sıdk-ı makāline beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden ve sikāt-ı muvahhidînden fahrü’s-sulehâ eş-Şeyh İsmail b. es-Seyyid Mehmed ve fahrü’l-cüyûş Abdi Çavuş b. Mustafa ve Rıdvan Bey b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘a hâzırûn olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûr Ali Reis menzili merkūmda vechen mine’l-vücûh ve sebeben mine’l-esbâb alâka ve medhali yoktur menzili merkūm mezbûre Âişe Hâtun’un mülk-i mahzı ve hakk-ı sırfıdır deyû ikrâr etti biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl mezbûrûnun şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî kayd olundu. Hurrire fi’l-yevmi’s-sâdis ve’l-ışrîn min şehri Şevvâl sene 1005. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 126 - Hüküm no: 119 - Orijinal metin no: [16a-3])﻿

﻿

﻿

120. Hüküm

Seyyid Abdi Çavuş’un ödünçten alacağı olduğu

Ahmed Çelebi b. Hızır ve Ali Çelebi b. el-Hâc Ahmed ve el-Hâc Ahmed b. el-Hâc Ali nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa kasabası mahallâtından Câmi‘[-i Kebîr] mahallesinde vefât eden âti’z-zikr müteveffânın Hasan ve İsmihan nâm sagīreynine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Hüseyin Çelebi b. Mehmed nâm hasm-ı câhid mahzarında, hâmil-i kitâb fahrü’l-akrân Seyyid Abdi Çavuş b. Seyyid Ahmed’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde bizim yanımızda ve katımızda mezbûr Seyyid Abdi Çavuş’a lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt seksen beş bin yüz akçe deyni olduğunu, bunun yetmiş dört bin akçesinin karz-ı şer‘î cihetinden, on bir bin yüz akçesinin de 1002 senesi Zilka‘de-i şerîfesinin beşinci gününden bir sene tamâmına müeccel olan müşterâ-yı makbûz samur kürk bahâsından olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Mahalle-i mezbûrede vâki‘, bir tarafdan İlyas fırını, diğer tarafdan Âişe Hâtun bt. Abdullah mülkü ve Mehmed Çelebi b. Behram mülkü ile, diğer iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan menzil müdde‘î-i merkūm yedinde rehn-i makbûzdur. Müdde‘î-i mezbûra meblağ-ı mezkûru kısmen veya tamâmen ahz ü kabz etmediğine dâir yemîn billâh verildikden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra mûcebince meblağ-ı mezbûrun müteveffâ-yı mersûmun muhallefâtından edâsına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâbi‘ aşer min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Şaban, Osman Çelebi b. Sefer, Mustafa b. Abdi, Feridun Bey b. Abdullah, Ömer Çelebi b. Sefer , Ahmed Çelebi b. Ali, Hoca Halil b. Turgud, Cafer Bey b. Veli el-Bevvâbü’s-sultânî

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 127 - Hüküm no: 120 - Orijinal metin no: [16b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

121. Hüküm

Abdülbâki, Halime, Ümmi ve Fâtıma adlı çocuklara vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, Rahime Hâtun bt. Hasan nâm hâtunu, mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa kasabası mahallâtından Sirkeci mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Abdi Çelebi b. Mehmed’in Abdülbâkī, Halime, Ümmi ve Fâtıma nâm evlâd-ı sıgārına zabt-ı ahvâl ve müteveffâ-yı mezbûr babalarından kendilerine irs-i şer‘le intikāl eden emvâlin muhâfazası için vasî nasb etti. Mezbûre de vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis ve’l-ışrîn min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: Mehmed b. Cafer el-Müezzin, mevlânâ Ali Çelebi b. Seyyid Yusuf, Hüsrev b. Abdullah, mevlânâ Mehmed Efendi b. Nurullah ve Habib b. Nuh el-Kâtib ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 128 - Hüküm no: 121 - Orijinal metin no: [16b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

122. Hüküm

Abdülbâki, Halime, Ümmi ve Fâtıma adlı çocuklara nafaka takdiri

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa kasabası mahallâtından Sirkeci mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Abdi Çelebi b. Mehmed’in Abdülbâkī, Halime, Ümmi ve Fâtıma nâm evlâd-ı sıgārının nafaka, kisve ve sâir havâic-i zarûriyyeleri için, himâye ve terbiyesi atında bulundukları Rahime Hâtun bt. Hasan nâm analarının talebiyle, müteveffâ-yı mezbûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden mallardan alınmak üzre zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt on akçe farz ve takdîr etti ve mezbûre Rahime Hâtun’a vakt-i hâcetde istidâne edip bi’l-âhire onlara rücû‘ etmeye izin verdi. Cerâ zâlike tahrîren fi’l-yevmi’s-sâlis ve’l-ışrîn min şehri Şevvâl sene 1005. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 128 - Hüküm no: 122 - Orijinal metin no: [16b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

123. Hüküm

Rahime Hatun’un mehir alacağı

Abdurrahman b. Mehmed ve Abdülkerim b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa kasabası mahallâtından Sirkeci mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Abdi Çelebi b. Mehmed’in eytâm-ı sıgārına vasiyyi şer‘î olan Abdülganî b. Abdi nâm hasm-ı câhid mahzarında, müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi ve vârisi olan hâmiletü hâze’l-kitâb Rahime Hâtun bt. Hasan’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezbûrenin müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde nikâhında ma‘kūdun-aleyh olan mehr-i müecceli cihetinden râyicü’l-vakt bin akçe hakkı vardır. Müdde‘iye-i merkūme meblağ-ı mezbûru kısmen veya tamâmen almadığına, hibe etmediğine, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb zimmetini ibrâ etmediğine dâir yemîn billâh ettikden sonra ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis ve’l-ışrîn min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene 1005. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 128 - Hüküm no: 123 - Orijinal metin no: [16b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

124. Hüküm

Hâkimin Hasan Kethüdâ Vakfı’na mütevellî atadığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, Mehmed Çelebi b. Yusuf’u medîne-i Hazreti Ebî Eyyûbî Ensârî’de -aleyhi rahmetü’l-Bârî- vâki‘ olan merhûm Hasan Kethüdâ vakfı’na vâkıf-ı mezbûrun şartı mûcebince ayda râyicü’l-vakt yüz yirmi akçe vazîfe ile mütevellî nasb etti. O da tevliyyeti mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis aşer min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: Mustafa b. Muzaffer el-İmâm, Abdi Çelebi b. Mehmed, Derviş Çelebi b. Mehmed, Nebi b. Sarrâc, Seyyid Mehmed b. Rahmetullah, Ahmed b. Hüseyin ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 129 - Hüküm no: 124 - Orijinal metin no: [16b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

125. Hüküm

Fâtıma bt. Ahmed’in vasiyeti

Fahrü’l-eimme mevlânâ Derviş Halîfe b. Nebi el-İmâm ve İbrahim b. Nureddin nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, husûs-ı âti’z-zikri inkâr eden hasm-ı şer‘î-i câhid mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed Çelebi b. Yusuf el-Müteferrika’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki mahmiye-i Galata mahallâtından Okçu Musa mahallesinde bundan akdem fevt olan Fâtıma bt. Ahmed nâm hâtun, cemî‘ sülüs-i mâlınının eyyâm-ı mu‘tâdede vücûh-i hayrâta sarfını vasiyyet etti ve müdde‘î-i mezbûru vasiyyetinin tenfîzine vasî seçdi. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis ve’l-ışrîn min şehri Ramazâni’l-mübârek sene 1005. Şuhûd: Ahmed b. Yusuf, Receb b. İbrahim, Hüseyin b. Abdullah, Mustafa b. İvaz ve Ahmed b. Hüseyin ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 129 - Hüküm no: 125 - Orijinal metin no: [17a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

126. Hüküm

Abdi Bey’in el-Hâc Hüseyin’e ödünçten borcu olduğu

Mevlânâ Mehmed b. Alâaddin b. el-Hatîb ve eş-Şeyh Mehmed Çelebi b. eş-Şeyh Ahmed el-İmâm ve el-Hâc Hüseyin b. Ahmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Müeyyedzâde mahallesinde bundan akdem fevt olan Abdi Bey b. Mahmud’un eytâm-ı sıgārına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan ve husûs-ı âti’l-beyânı münkir bulunan Mustafa b. Ali nâm hasm-ı câhid mahzarında, merhûm el-Hâc Hüseyin’in eytâmına vasiyyi şer‘î olan hâmil-i hâze’l-kitâb el-Hâc Kasım b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde eytâm-ı mezbûr malından ve karz cihetinden üzerinde ve zimmetinde lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt on altı bin akçe ve 98 senesi Zilhicce ayının gurresinden [bir sene tamâmına] müeccel olan müşterâ-yı makbûz çuka bahâsından iki bin akçe deyni olduğunu bizim yanımızda ve katımızda ikrâr ve i‘tirâf etti. Vasiyyi mezbûrun meblağ-ı merkūmu bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb kısmen veya tamâmen ahz ü kabz etmediğine yemîn etmesinden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra mûcebince meblağ-ı mezbûrun müteveffâ-yı mezkûrun muhallefâtından edâsına hükm edildi. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevm ve’l-ışrîn min şehri Cumâdelâhire sene hamse ve elf. Şuhûd: Ahmed Çelebi b. Abdurrahman, el-Hâc Hüseyin b. Abdullah el-Hayyât, Ömer Çelebi b. Hüsrev, el-Hâc Ali b. Abdullah, Kasım Bey b. Abdullah, el-Hâc Yusuf b. el-Hâc Ömer ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 130 - Hüküm no: 126 - Orijinal metin no: [17a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

127. Hüküm

Hânî Hatun bt. Ali’nin kocası Pervane Bey’de ödünçten alacağı olduğu

Ali Reis b. Abdullah ve Ali b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa kasabası mahallâtından Surûrî mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Pervâne Bey b. Abdullah’ın İsmi ve Ümmühân nâm sagīreynine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan ve husûs-ı âti’z-zikri münkir bulunan Mustafa Çelebi b. Halil nâm hasm-ı câhid mahzarında, müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi ve vârisi Hânî Hâtun bt. Ali kıbelinden vekîl edilen hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed Çelebi b. Mustafa’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezkûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde, üzerinde ve zimmetinde karz-ı hasen-i şer‘î cihetinden müdde‘iye-i mezbûreye lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt bin akçe deyni olduğunu bizim yanımızda ve katımızda ikrâr ve i‘tirâf etti. Müdde‘iye-i mezbûrenin meblağ-ı merkūmu bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb kısmen veya tamâmen ahz ü kabz etmediğine yemîn etmesinden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra mûcebince meblağ-ı mezbûrun müteveffâ-yı mezkûrun muhallefâtından edâsına hükm edildi. Cerâ zâlike [ve] hurrire fi’l-yevmi’s-sânî ve’l-ışrîn min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: El-Hâc Mehmed b. Süleyman el-Münâdî, Mehmed b. Hüdâverdi, Osman [b.] Cafer, İbrahim b. Ali Reis, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 130 - Hüküm no: 127 - Orijinal metin no: [17a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

128. Hüküm

Gürcü asıllı câriyenin Rahime Hatun’a ait olduğu

Bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinde Kasımpaşa mahallâtından Sirkeci mahallesinde sâkin iken vefât eden merhûm Abdi Çelebi b. Mehmed nâm kimesnenin zevcesi ve vârisesi olan Rahime Hâtun bt. Hasan nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîfe müteveffâ-yı mezbûrun evlâd-ı sıgārı olan Abdülbâkī ve Ümmi ve Rahime ve Fâtıma nâm sagīrlerin vasiyyi şer‘îsi olan Abdülganî b. Abdi nâm kimesneyi ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip işbu uzun boylu açık kaşlı gök elâ gözlü Gürciyyetü’l-asl olan Server nâm câriye hâlen benim mülk-i müşterâm olup malım ile beş bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye iştirâ eyledim, el-hâletü [hâzihî] vasiyyi merkūm câriye-i mezbûreyi fuzûlî kabz edip tasarruf eder, vâki‘ hâl mezbûr Abdülganî’den suâl olunup men‘ ü def‘ olunmasın taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl vasiyyi merkūm câriye-i mezbûreyi merkūme Rahime Hâtun’un mülk-i müşterâsı olduğunu inkâr ile cevâb vericek müdde‘iye-i mezbûreden sıdk-ı makāline beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden ve sikāt-ı muvahhidînden Hamza b. Turhan ve Abdurrahman b. Mehmed nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘a hâzırân olup istişhâd olundukda edâ-i şehâdeti şer‘iyye edip fi’l-vâki‘ zikr olunan evsâf ile mevsûf câriyeyi merkūme Rahime Hâtun kendi malından beş bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye iştirâ edip câriye-i mezbûre mülk-i mahzı ve hakk-ı sırfıdır vechen mine’l-vücûh ve sebeben mine’l-esbâb câriye-i merkūmede müteveffâ-yı mezbûrun alâka ve medhali yoktur, biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet-i şer‘iyye dahi ederiz dediklerinde mezbûrânın şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî bi’t-taleb ketb ve imlâ olundu Târihi’l-mezbûr sene 1005. Şuhûd: Mehmed b. Cafer el-Müezzin, mevlânâ Ali Çelebi b. el-Hâc Yusuf, Hüsrev b. Abdullah, mevlânâ Mehmed Efendi b. Nurullah ve Habib b. Nuh el-Kâtib ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 131 - Hüküm no: 128 - Orijinal metin no: [17a-4])﻿

﻿

﻿

129. Hüküm

İsmi ve Ümmühan adlı çocuklara nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa kasabası mahallâtından Surûrî mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Pervâne Bey b. Abdullah’ın İsmi ve Ümmühân nâm sagīreyninin nafaka, kisve ve sâir havâic-i zarûriyyeleri için, himâye ve terbiyesi altında bulundukları Hânî Hâtun bt. Ali nâm analarının talebiyle, müteveffâ-yı mezbûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden mallardan alınmak üzre zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren her birine yevmî râyicü’l-vakt ikişer akçe farz ve takdîr etti ve mezbûre Hânî Hâtun’a vakt-i hâcetde istidâne edip sagīreynin havâicine sarf etmesine ve vakt-i zaferde rücû‘ etmesine izin verdi. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevmi’s-sâbi‘ ve’l-ışrîn min şehri Şevvâl sene 1005. Şuhûd: Ahmed b. Yahya el-İmâm, Ali Reis b. Abdullah, Mustafa Reis b. Nurullah, el-Hâc Veli b. İbrahim, Mehmed Reis b. Mustafa, Mustafa Çelebi b. Halil ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 132 - Hüküm no: 129 - Orijinal metin no: [17b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

130. Hüküm

Vasîler üzerine nâzır atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, el-Hâc Ahmed b. el-Hâc Ali’yi, mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde fevt olan merhûm Mehmed Çelebi b. el-Hâc Ali’nin Hasan ve İsmihan nâm sagīreynine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Hüseyin Çelebi b. Mehmed Çelebi üzerine ve müteveffâ-yı merkūmun İsmail ve Havva nâm sagīreynine vasiyyi şer‘î olan Yasemin bt. Abdullah üzerine ve müteveffâ-yı mezbûrun Abdurrahman nâm sagīr oğluna vasiyyi şer‘î olan Kamer Hâtun bt. Abdullah üzerine nâzır nasb etti ki mezkûr vasîler sıgār-ı mezbûrînin emvâlinde ve sâir lâzım gelen husûsâtda nâzır-ı merkūmun ma‘rifeti olmadan tasarrufda bulunamayacaklardır. O da nezâret-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: Mehmed b. Pervâne, Ahmed Çelebi b. Hızır, Feridun Bey [b.] Abdullah, Ömer Çelebi b. Yusuf, Osma[n] b. Sefer, Ferhad b. Abdullah, Üstâd Ali b. Mehmed

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 132 - Hüküm no: 130 - Orijinal metin no: [17b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

131. Hüküm

Seydi b. Ahmed Bey adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş kasabası mahallâtından Azeb İskelesi mahallesinde bundan akdem fevt olan Ahmed Bey’in Seydi nâm sagīr oğlunun nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Nâzenin bt. Abdullah nâm anasının talebiyle, müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden mallardan alınmak üzre zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt dört akçe farz ve takdîr etti ve mezbûre Nâzenin’e vakt-i hâcetde istidâne edip lede’z-zafer rücû‘ etmeye izin verdi. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevmi’s-sânî min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: Şeyh Celâleddin b. Şeyh Yakub, Mehmed b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Yusuf, Ahmed b. Hüseyin ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 132 - Hüküm no: 131 - Orijinal metin no: [17b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

132. Hüküm

Ahmed Bey’in Gürcü asıllı kölesini azat ettiği

Mustafa b. Abdullah ve Mehmed Çelebi b. Hüseyin nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş kasabası mahallâtından Azeb İskelesi mahallesinde bundan akdem fevt olan Ahmed Bey b. Abdullah el-Cündî nâm kimesnenin husûs-ı âti’z-zikri inkâr eden zevcesi ve vârisi olan Kamer Hâtun bt. Mahmud nâm hasm-ı câhid mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, kulaklarında küpe deliği bulunan Gürciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Keyvan b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr efendisi hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde müdde‘î-i mezbûru mutlak tedbîr ile tedbîr eyledi. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince müteveffâ-yı mezbûrun cemî‘ mâlından hürriyetine hükm edildi. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 133 - Hüküm no: 132 - Orijinal metin no: [17b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

133. Hüküm

Davud Çelebi’nin vasiyeti

Derviş b. Bayram el-İmâm ve el-Hâc Ferruh b. Abdullah el-Müezzin nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, medîne-i Ebî Eyyûb-i Ensârî -aleyhi rahmetü’l-Bârî- mahallâtından Baba Haydar mahallesinde bundan akdem fevt olan Davud Çelebi b. ( )’nın ana baba bir kız karındaşı ve vârisi olan Kamer Hâtun bt. ( ) nâm hâtun kıbelinden vekîl-i şer‘î olan Mehmed Çelebi b. Seydi Ali nâm hasm-ı câhid mahzarında ve müteveffâ-yı mezbûrun vasiyyetlerini tenfîze vasiyyi muhtâr olan Mehmed Çelebi b. Yusuf mahzarında, hâmiletü hâze’l-kitâb Yasemin bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde sülüs-i cemî‘ mâlını vasiyyet etti ve meblağ-ı mezbûrdan râyicü’l-vakt üç bin akçeyi müdde‘iye-i mezbûreye ta‘yîn etti. Sikāt ve udûlden olmaları cihetiyle şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevm ve’l-ışrîn fi’t-târihi’l-mezbûr sene 1005. Şuhûd: Mustafa b. Muzaffer el-İmâm, Abdülhalim b. Mehmed, Derviş b. Mehmed, Nebi b. Sarrâc, Ahmed b. Hüseyin, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Ali ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 133 - Hüküm no: 133 - Orijinal metin no: [17b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

134. Hüküm

Davud Çelebi’nin vasiyeti

Derviş b. Bayram el-İmâm ve el-Hâc Ferruh b. Abdullah el-Müezzin nâm kimesneler, meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, medîne-i Ebî Eyyûb-i Ensârî -aleyhi rahmetü’l-Bârî- mahallâtından Baba Haydar mahallesinde bundan akdem fevt olan Davud Çelebi b. ( )’nın ana baba bir kız karındaşı ve vârisi olan Kamer Hâtun bt. ( ) nâm hâtun kıbelinden vekîl-i şer‘î olan Mehmed Çelebi b. Seydi Ali nâm hasm-ı câhid mahzarında ve müteveffâ-yı mezbûrun vasiyyetlerini tenfîze vasiyyi muhtâr olan Mehmed Çelebi b. Yusuf mahzarında, hâmiletü hâze’l-kitâb Hurşid bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde sülüs-i cemî‘ mâlını vasiyyet etti ve meblağ-ı mezbûrdan râyicü’l-vakt bin sekiz yüz akçeyi müdde‘iye-i mezbûreye ta‘yîn etti. Sikāt ve udûlden olmaları cihetiyle şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevm ve’l-ışrîn min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 134 - Hüküm no: 134 - Orijinal metin no: [18a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

135. Hüküm

Davud Çelebi’nin Hasan Kethüdâ Vakfı’ndan ödünç aldığı

Hüseyin b. Ali el-Attâr ve Rüstem Bey b. Abdullah er-Râcil nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, medîne-i Ebî Eyyûb-i Ensârî -aleyhi rahmetü’l-Bârî- mahallâtından Baba Haydar mahallesinde bundan akdem fevt olan Davud Çelebi b. ( )’nın ana baba bir kız karındaşı ve vârisi olan Kamer Hâtun bt. ( ) nâm hâtun kıbelinden vekîl-i şer‘î olan Mehmed Çelebi b. Seydi Ali nâm hasm-ı câhid mahzarında, merhûm Hasan Kethüdâ vakfı’na mütevellî olan hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed Çelebi b. Yusuf’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki merhûm Davud Çelebi’nin zimmetinde vakf-ı mezbûrun deyn-i şer‘î cihetinden râyicü’l-vakt dört bin akçe hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince meblağ-ı mezbûrun müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından edâsına hükm edildi. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevm ve’l-ışrîn min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 134 - Hüküm no: 135 - Orijinal metin no: [18a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

136. Hüküm

Davud Çelebi’nin vasiyeti

Derviş b. Bayram el-İmâm ve el-Hâc Ferruh b. Abdullah el-Müezzin nâm kimesneler, meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup medîne-i Ebî Eyyûb-i Ensârî -aleyhi rahmetü’l-Bârî- mahallâtından Baba Haydar mahallesinde bundan akdem fevt olan Davud Çelebi b. ( )’nın ana baba bir kız karındaşı ve vârisi olan Kamer Hâtun bt. ( ) nâm hâtun kıbelinden vekîl-i şer‘î olan Mehmed Çelebi b. Seydi Ali nâm hasm-ı câhid mahzarında ve müteveffâ-yı mezbûrun vasiyyetlerini tenfîze vasiyyi muhtâr olan Mehmed Çelebi b. Yusuf mahzarında, hâmiletü hâze’l-kitâb Mihriban bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde sülüs-i cemî‘ mâlını vasiyyet etti ve meblağ-ı mezbûrdan râyicü’l-vakt üç bin akçeyi müdde‘iye-i mezbûreye ta‘yîn etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevm ve’l-ışrîn min şehri Şevvâl sene hamse ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 135 - Hüküm no: 136 - Orijinal metin no: [18a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

137. Hüküm

Davud Çelebi’nin vasiyeti

Derviş b. Bayram el-İmâm ve el-Hâc Ferruh b. Abdullah el-Müezzin nâm kimesneler, meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup medîne-i Ebî Eyyûb-i Ensârî -aleyhi rahmetü’l-Bârî- mahallâtından Baba Haydar mahallesinde bundan akdem fevt olan Davud Çelebi b. ( )’nın ana baba bir kız karındaşı ve vârisi olan Kamer Hâtun bt. ( ) nâm hâtun kıbelinden vekîl-i şer‘î olan Mehmed Çelebi b. Seydi Ali nâm hasm-ı câhid mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed Çelebi b. Yusuf’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde müdde‘î-i mezbûr Mehmed Çelebi’yi sülüs-i mâlından yaptığı vasiyyetlerinin tenfîzine vasiyyi muhtâr nasb ettikten sonra meblağ-ı mezbûrdan râyicü’l-vakt on iki bin akçeyi Allahü te‘âlâ’nın her müslim ve müslimeye farz ettiği hacc-ı şerîf için ta‘yîn etti ve cemî‘ meblağ-ı mezbûrun diyânet ve istikāmet üzre sarf edilmesini şart etti. Sikāt ve udûlden olmaları cihetiyle şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevm ve’l-ışrîn min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 135 - Hüküm no: 137 - Orijinal metin no: [18a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

138. Hüküm

Mehmed Çelebi’nin Hasan Kethüdâ Vakfı’na mütevellî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed Çelebi b. Yusuf’u, medîne-i Ebî Eyyûb-i Ensârî -aleyhi rahmetü’l-Bârî-’de vâki‘, merhûm Hasan Kethüdâ vakfı’na, vâkıf-ı mezbûrun şartı mûcebince ayda râyicü’l-vakt yüz yirmi akçe vazîfe ile mütevellî nasb etti. O da tevliyyeti mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike fi’l-yevm ve’l-ışrîn min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: Mustafa b. Muzaffer el-İmâm, Abdi Çelebi b. Mehmed, Derviş Çelebi b. Mehmed, Nebi b. Sarrâc, Seyyid Ali b. Rahmetullah, Ahmed b. Hüseyin ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 136 - Hüküm no: 138 - Orijinal metin no: [18a-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

139. Hüküm

Âişe Hatun’un ölen kocasında mehir alacağı olduğu

Mustafa b. Abdullah er-Reisü’s-sultânî ve Hasan b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallâtından Çatma mescid mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Yusuf Bey b. Abdullah’ın Mustafa ve Emine nâm sagīreynine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan ve husûs-ı âti’z-zikri münkir bulunan Mustafa Reis b. Abdullah nâm hasm-ı câhid mahzarında, müteveffâ-yı merkūmun zevcesi ve vârisi hâmiletü hâze’l-kitâb Âişe Hâtun bt. Mustafa Bey’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezbûrenin müteveffâ-yı merkūm zevci zimmetinde, nikâhında ma‘kūdun-aleyh olan mehr-i müecceli cihetinden râyicü’l-vakt otuz bin akçe hakkı vardır. Müdde‘iye-i mezbûre, meblağ-ı merkūmu kısmen veya tamâmen ahz ü kabz etmediğine, hibe etmediğine, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb zimmetini ibrâ etmediğine dâir yemîn billâhi te‘âlâ ettikden sonra ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis min şehri Zilka‘de [fi’t-]târihi’l-mezbûr sene 1005. Şuhûd: Abdullah b. Ömer el-İmâm, es-Seyyid İbrahim b. es-Seyyid Mehmed, Mehmed b. Mustafa, el-Hâc Mehmed b. Ömer, Ömer Reis b. Ali, Ali b. Mustafa, Hasan b. Mustafa, Hasan b. Abdullah, Mehmed b. Hasan, Mehmed b. Mustafa, Mehmed b. Süleyman, Mustafa b. Abdullah er-Reisü’s-sultânî, Hüsrev b. Abdullah, Nebi Sarrâc ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 136 - Hüküm no: 139 - Orijinal metin no: [18b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

140. Hüküm

Mustafa ve Emine adlı çocuklara vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, Âişe bt. Mustafa Bey nâm hâtunu, mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallâtından Çatma mescid mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Yusuf Bey b. Abdullah’ın Mustafa ve Emine nâm sagīreynine zabt-ı ahvâli ve müteveffâ-yı mezbûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden malların muhâfazası için vasî nasb etti. Mezbûre Âişe hâtun da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis min şehri Zilka‘de sene hamse ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 137 - Hüküm no: 140 - Orijinal metin no: [18b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

141. Hüküm

Âişe Hatun’un Mehmed b. Hızır Bey’i vekîl ettiği

Hasan Reis b. Abdullah ve Hüseyin b. Abdullah er-Reisü’s-sultânî nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, husûs-ı âti’z-zikri inkâr eden hasm-ı câhid mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed b. Hızır Bey er-Reisü’s-sultânîden sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki Âişe Hâtun bt. Mustafa Bey nâm hâtun, mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallâtından Çatma mescid mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Yusuf Bey b. Abdullah’ın, veresesi tarafından zabt edilen muhallefâtıyla alâkalı cemî‘ umûruna ve mehrini ve sâir haklarını taleb, kabz ve kendisine îsâline, kabz ve îsâl için hükkâm-ı kirâm indinde mürâfa‘aya ve ibrâya müdde‘î-i mezbûr Mehmed b. Hızır Bey’i mutlak tevkîl ile vekîl edip nefsine nâib kıldı. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis min şehri Zilka‘de eş-şerîfe sene hamse ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 137 - Hüküm no: 141 - Orijinal metin no: [18b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

142. Hüküm

Mustafa ve Emine adlı çocuklara nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallâtından Çatma mescid mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm reis-i sultânî Yusuf Bey b. Abdullah’ın Mustafa ve Emine nâm sagīreyninin nafaka, kisve ve sâir havâic-i zarûriyyeleri için, himâye ve terbiyesi altında bulundukları Âişe bt. Mustafa Bey nâm analarının talebi ile, kendilerine müteveffâ-yı mezbûr babalarından irs-i şer‘le intikāl eden mallardan alınmak üzre, zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren râyicü’l-vakt on akçe farz ve takdîr etti ve mezbûre Âişe Hâtun’a vakt-i hâcetde istidâne edip vakt-i zaferde rücû‘ etmeye izin verdi. Cerâ zâlike târih sene 1005. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 137 - Hüküm no: 142 - Orijinal metin no: [18b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

143. Hüküm

Rahime Hatun’un, kocası Abdi Çelebi’de ödünçten alacağı olduğu

<< Mehmed b. Cafer el-Müezzin ve Abdurrahman b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırân olup mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallâtından Sirkeci mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Abdi Çelebi b. Mehmed’in eytâm-ı sıgārına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Abdülganî b. Abdi nâm hasm-ı câhid mahzarında, müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi hâmiletü hâze’l-kitâb Rahime Hâtun bt. Hasan’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde, müdde‘iye-i mezbûre lehine karz-ı şer‘î cihetinden zimmetinde lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt altı bin akçe deyni olduğunu bizim yanımızda ve katımızda ikrâr etti. Müdde‘iye-i mezbûreye meblağ-ı merkūmu bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb kısmen veya tamâmen ahz ü kabz etmediğine dâir yemîn billâhi te‘âlâ verildikden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra mûcebince meblağ-ı merkūmun müteveffâ-yı mesfûrun muhallefâtından edâsına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis ve’l-ışrîn min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Şuhûd: Mevlânâ Ali Çelebi b. el-Hâc Yusuf, Abdülkerim b. Mehmed, Hüsrev b. Abdullah, mevlânâ Mehmed Efendi b. Nurullah ve Habib b. Nuh el-Kâtib, Ahmed b. Hüseyin ve gayruhüm >>

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 138 - Hüküm no: 143 - Orijinal metin no: [18b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

144. Hüküm

Seyyid Mehmed’in muhallefâtı

Mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde vefât edip geride Zeyni Hâtun bt. Mehmed nâm zevcesini ve Seyyid Mehmed nâm oğlunu bırakan merhûm Seyyid Mehmed b. Seyyid İbrahim’in muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fi’l-yevmi’l-âşir min şehri Ramazâni’l-mübârek sene hamse ve elf. Kıymeti Çini ferâce 1 800 Köhne kutnî 1 100 Kırmızı zıbın 1 164 Köhne kebe 1 61 Bağdâdî kaftan 1 207 Siyah kebe 1 35 Kisâyî 1 240 Kisâyî perde 1 500 Astar 1 17 Tencere 1 122 Tâbe-i kebab 101 Sahan 3 140 Tepsi 1 89 Def‘a tepsi 1 42 Câmedân 1 19 Tabak 42 Kilim-i Cezâyir 325 Mangal 1 10 Hasır-ı Mısır ( ) Yeşil ferâce 785 Velense 1 90 İskemle 1 10 Kaftan 64 Kazma 7 Tüfenk ma‘a âlât 650 Hasır-ı Mısır 70 Erbece? 50 Köhne kebe 25 Köhne çuka 28 Hırdavât 200 Köhne kürk 101 Kaliçe-i sagīr 325 Kilim-i sürh 315 Velense-i beyaz 328 Yeşil şemle 30 Köhne zıbın 30 Kırmızı yelek 170 Lâciverd ferâce 210 Ferâce-i sebz 575 Alaca kaftan 402 Mor kuşak 261 Çakşır (…) Velense-i beyaz 240 Köhne sâde 130 Köhne kebe 240 Kaliçe-i kebîr 900 Köhne kürk 10 Kisâyî 130 Köhne kilim 34 Câmedân 35 Kebab demiri 17 Alaca kilim 45 Hasır-ı Mısır 171 Köhne kürk 10 Hırdavât 50 Câriye 7.100 Gulâm 8.000 Nakdiye 142 Sikke-i hasene 35 4.200 Hırdavât 300 Defter budur ki merhûm-ı mezbûrun mahmiye-i İstanbul’da Zindan kurbunda vâki‘ olup hâlen mutasarrıf olduğu dükkânda olanı beyân eder Kişniş 4 deste 8 dirhem 100 fî 4 25 Anason vakıyye 20 fî 10 210 Zencefîl vakıyye 309 Dâr-ı fülfül 62 Karanfil 62 Yüzerlik 11 Sakız, dirhem 290 452 Def‘a sakız, dirhem 185 125 Çakmak taşı 83 Asel-i bend vakıyye 3 dirhem 110 898 Mıknatıs? vakıyye 10 60 Darçın, vakıyye 10 fî? 133 174 Sandık ma‘a tas 21 Çörekotu, vakıyye 2 fî 13 26 Zağferân vakıyye 3 dirhem fî 276 602 Cevz-i Hindî dirhem 190 65 Tohm-ı vazyane? 14 Hırdavât 52 Ûdu’l-kahr 42 Ud-ı hatab 35 Zağferân 96 Kutu 48 Akçe tahtası 32 Kutu 5 Mîzân 36 Çuval 42 Hırdavât 94 Ekser 35 …? 8 Kutu 133 Zıbın ma‘a kutu 35 Kandil 2 Diğer vezne 14 Kimyon vakıyye 3 dirhem 150 fî 17 57 …tas? 102 Kutu 50 Kutu 11 Tabak 3 12 Zenbil 10 Kutu 9 Kağıd 13 Kese 4 4 …? 17 Kibrit 162 Badem 12 Biber-i sâf? 55 fî 121 2.820 Def‘a kutu 40 Kutu ma‘a kazma ma‘a çengel 8 Gömlek 1.800 Torba 5 Çakmak taşı 15 Kibrit 60 Ala[ca] kaftan 340 Yeşil ferâce 1.400 Perde-i destâr 40 Destâr-ı cedîd 170 Yeşil ferâce 1755 Alaca kaftan 700 Def‘a yeşil ferâce 705 Hırdavât 100 Yekûn 121.208 yüz yirmi bir bin iki yüz sekiz Minhe’l-ihrâcât Mehr-i müsbet 10.000 Techîz ve tekfîn 2.590 Deyn-i müsbet Emir Efendi 4.550 Berâ-yı avârız-ı mahalle-i mezbûre 3.450 Deyn-i müsbet Ahmed 600 Deyn-i müsbet el-Hâc Ahmed 400 Berâ-yı resm-i kısmet ma‘a ihzâriyye ve kâtibiyye 3.718 Sahhe’l-bâkī ba‘de’l-harc ve’l-mesârif beyne’l-verese 96.010 Hisse-i ibn 84.010 Hisse-i zevce sümün 12.000 Hırdavât bahâsından olan bin üç yüz akçe hesâb olunmuştur gaflet olunmaya

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 138 - Hüküm no: 144 - Orijinal metin no: [19a-1])﻿

﻿

﻿

145. Hüküm

Mehmed ve Halime adlı çocuklara takdir edilen nafakanın artırıldığı

Mahmiye-i Galata mahallâtından Ağa Kerim mahallesinde vefât eden merhûm Mehmed’in Mehmed ve Halime nâm sagīreynine bundan akdem farz ve takdîr edilen sekiz akçe nafakanın kifâyetsiz olduğu ve nafakanın arttırılması ihtiyâcının lâzım geldiği, ihbâr-ı müslimîn ve inbâ-i muvahhidîn ile hâkim-i muvakki‘ nezdinde zâhir ve a‘yân olduğunda, hâkim-i mûmâ-ileyh, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Yasemin bt. Abdullah nâm anasının talebiyle, müteveffâ-yı mezbûr babasından intikāl eden mallardan alınmak üzre ve târih-i kitâbdan i‘tibâren nafakayı sekiz akçe ziyâde eyledi. Farz ve takdîr edilen nafaka bu sûretle yevmî râyicü’l-vakt on altı akçe oldu. Cerâ zâlike hurrire fî yevmi’l-hâmis min şehri Ramazâni’l-mübârek sene 1005. Şuhûd: El-Hâc Hızır b. Mustafa el-İmâm, Derviş b. Abdullah, Mustafa b. Mehmed, Mustafa b. Ali, diğer Mustafa b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, el-Hâc Hasan b. Abdullah, Mehmed b. Yusuf, Bilâl b. Hamid, Sefer Reis b. Osman, Mehmed Bey b. Cafer, Ahmed b. Hüseyin ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 141 - Hüküm no: 145 - Orijinal metin no: [19a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

146. Hüküm

Emine bt. Abdullah’a nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, mahmiye-i Galata mahallâtından Sinan Reis mahallesinde sâkine olan Emine bt. Abdullah nâm hâtunun nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, mezbûrenin talebiyle Ali Reis b. Abdullah nâm zevc-i gāibi üzerine, zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt beş akçe farz ve takdîr etti ve meblağ-ı mefrûzu ihtiyâcına sarf etmeye ve vakt-i hâcetde istidâne edip lede’z-zafer zevc-i mezbûruna rücû‘una izin verdi. Cerâ zâlike [ve hurrire fi’t-]târih sene 1005. Şuhûd: Ahmed b. Hüseyin, Nebi b. Murad, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Mehmed b. Yusuf ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 141 - Hüküm no: 146 - Orijinal metin no: [19b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

147. Hüküm

Miras payının alındığı

Mahmiye-i Galata mahallâtından Okçu Musa mahallesi sâkinelerinden olup bundan akdem vefât eden merhûme Fâtıma bt. Ahmed Reis nâm hâtunun vâlidesi ve vârisesi olan Mihri bt. Abdullah nâm hâtun meclisi şer‘de müteveffât-ı mezbûrenin li eb karındaşı ve vârisi olan Mustafa b. Ahmed Reis nâm kimesnenin bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan Receb b. İbrahim ve müteveffât-ı mezbûrenin li eb kız karındaşı ve vârisesi olan Rahime bt. Ahmed Reis nâm hâtunun nehc-i şer‘î üzre vekâleti sâbite olan el-Hâc İbrahim b. Nurullah nâm kimesneler mahzarlarında ikrâr-ı sahîh-i şer‘î edi[p] müteveffât-ı mezbûrenin cümle muhallefâtı ma‘rifet-i şer‘le füruht olunup ba‘de küll-i hesâb altı bin üç yüz elli akçe edip bana âid ve râci‘a olan südüs hisse-i şer‘iyye ki dört bin dört yüz on altı akçe etmeğin meblağ-ı mezbûru, mezbûrân Mustafa ve Rahime’nin müvekkilleri merkūmân Receb ve el-Hâc İbrahim yedlerinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz ü kabz edip husûs-ı mezbûra müte‘allik cemî‘-i da‘vâ ve mütâlebâtdan ve eymân ve muhâsamâtdan zimmetlerini ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı hak eyledim ba‘de’l-yevm benden asâleten ve vekâleten da‘vâ ve nizâ‘ sudûr [ve] zuhûr eder ise inde’l-hükkâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dedikde mukırra-i mezbûrenin kelimât-ı meşrûhasını vekîlân-ı merkūmân Receb ve el-Hâc İbrahim mezbûre Mihri Hâtun’un vech-i meşrûh üzre olan ikrârını tasdîk ve tahkīk ettiklerinden sonra mâ vaka‘a kayd olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî min şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf. Şuhûd: Mehmed Çelebi b. Yusuf el-Mu‘arrif, İbrahim b. Nurullah, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali, el-Hâc Nurullah b. Hüseyin, Mehmed Çelebi b. Alâaddin el-İmâm, Derviş Çelebi el-İmâm ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 142 - Hüküm no: 147 - Orijinal metin no: [19b-2])﻿

﻿

﻿

148. Hüküm

Borca karşılık rehin iddiasının reddi

Bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinde kasaba-i Kasımpaşa mahallâtından Câmi‘ mahallesinde sâkin iken vefât eden merhûm ve mağfûrun leh Mehmed Çelebi b. el-Hâc Ali nâm kimesnenin veresesinden sulbî oğlu ve sagīr oğlu Hasan ve İsmihan nâm sagīrlerin vasiyyi şer‘îsi olan Hüseyin Çelebi b. Mehmed Çelebi meclisi şer‘a Dergâh-ı âlî çavuşlarından fahrü’l-emâsil ve’l-akrân es-Seyyid Abdi Çavuş b. es-Seyyid Ahmed nâm kimesneyi ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip müteveffâ-yı mezbûr babam Mehmed Çelebi hâl-i hayâtında bir gümüşlü eyer ve bir yağmurluk ve bir tülbent börkü ve bir gümüşlü topuz ve bir gümüşlü licâm ve bir gümüş zincir ve bir yağmurluk kesesi bu zikr olunan esbâbları emânet vaz‘ etmişdir taleb ederim suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl merkūm Abdi Çavuş cevâb verip fi’l-hakīka bu zikr olunan esbâblar bende vardır lâkin müteveffâ-yı mezbûrda on dört bin akçe hakkım vardı rehn-i şer‘î vaz‘ etmişdi dedikde mûmâ-ileyh Abdi Çavuş bu zikr olunan esbâbları deyni mukābelesinde rehin vaz‘ ettiğine beyyine taleb olundukda beyyine[den] âcizim ve beyyinem yoktur dediği kayd olundu. Tahrîren fî 7 şehri Şevvâl sene hamse ve elf. Şuhûd: Mustafa b. Şaban, Osman Çelebi b. Sefer, Feridun b. Abdullah, Ömer Çelebi b. Sefer, Ahmed Çelebi b. Ali, Hoca Çelebi b. Turgud ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 142 - Hüküm no: 148 - Orijinal metin no: [19b-3])﻿

﻿

﻿

149. Hüküm

Yusuf b. Abdullah’ın muhallefâtı

Mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallâtından Çatma mescid mahallesinde bundan akdem fevt olan ve geride Âişe bt. Mustafa el-ma‘rûf bi Karakadı nâm zevcesini ve Mustafa ve Emine nâm evlâdını bırakan reis-i sultânî merhûm Yusuf b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fi’l-yevmi’l-hâmis min şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf. Kıymeti Bahçe 80.000 Gulâm Petro 5.000 Gulâm Berfut? 5.000 Gulâm Roman 5.000 Gulâm Harman? 5.000 Gulâm Matya 5.000 Gulâm Nikola 5.000 Gulâm Bohon 5000 Gulâm Cuvan 5.000 Gulâm Toması 5.000 Gulâm Simyas? 5.000 Gulâm Memi 5.000 Gulâm Hasan 5.000 Beyaz velense 400 Kaliçe-i kebîr 1.000 Destâr-ı cedîd 540 Mor ferâce 1200 Gümüşlü Arrât? 2001 Cezayir tüfengi ma‘a sagīr ve kebîr 3.000 Sürh ferâce 1300 Sürmâî kemha kaftan 800 Kürde 500 Münakkaş yastık 500 Atlas kaftan 1.000 Mavi kemha kaftan 1300 Yeşil kemha kaftan 1.000 Kırmızı kaftan 2.000 Kırmızı muhattem kuşak 400 Yeşil Acem kuşak 300 Mavi muhattem ve fistan 300 Kırmızı yelek 400 Kırmızı çakşır ve mor çakşır 600 Siyah ferâce 3.000 Yeşil ferâce ma‘a kürsi? 1.000 Mor ferâce 1.000 Yeşil ferâce 800 Siyah ferâce 800 Kırmızı ferâce 1.100 Seccâde-i kebîr 800 Def‘a seccâde beyaz pervazlı 1.000 Seccâde kırmızı pervazlı 600 Def‘a seccâde 700 Forsa sancağı 3 fî 150 450 Forsa sancağı 3 fî 60 180 Velense ma‘a sagīr ve kebîr 800 Direk sancağı 200 Bakır top 390 Diğer sancak 180 Top-ı kebîr 150 … … …? 1.200 Top-i sagīr 60 Sahan-ı kebîr 2 90 Sahan-ı kebîr 3 420 Kevgir ma‘a ibrik 180 Leğen-i kebîr 300 Leğen ma‘a ibrik 150 Demir sini 300 Leğen ma‘a ibrik 180 Sini 70 Kapaklı tas 70 Tencere 80 Def‘a tencere 120 Def‘a tencere 150 Balta 50 Çini tabak 4 150 …? 1.400 Guruş aded 200 1.400 Hırdavât 760 Yekûn 210.765 Minhe’l-ihrâcât Mehr-i müsbet 30.000 Resm-i kısmet 2.700 Hüccet-i sûret-i defter 170 Ücret-i kassâm efendi 800 Ücret-i kâtib 400 İhzâriyye 290 Gulâmiyye 100 Dellâliyye 100 Harc-ı ma‘kūl 200 El-Bâkī beyne’l-verese 176.000 Hisse-i ibn 102.667 Hisse-i bint 51.326 Hisse-i üm 22.001

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 143 - Hüküm no: 149 - Orijinal metin no: [20a-1])﻿

﻿

﻿

150. Hüküm

Mustafa Reis b. Yusuf’un muhallefâtı

Mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Kasımpaşa mahallâtından Surûrî Efendi mahallesinde vefât eden ve geride Fâtıma nâm ana baba bir kız karındaşını ve Hatice bt. Mustafa nâm zevcesini bırakan merhûm Mustafa Reis b. Yusuf’un muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fi’l-yevmi’l-hâmis ve’l-ışrîn min şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf. Kıymeti Yastık 1 12 Siyah çizme 80 Şamdan 1 81 Tencere 1 59 Bakır sini 1 255 Tâbe 1 19 Tepsi 1 41 Güğüm 1 170 Maşraba 1 19 Def‘a maşraba 77 Tencere-i sagīr 1 22 Tas 1 35 Yumak-ı siyah 2 23 Destâr 1 221 Kepçe ma‘a kevgir 35 İhrâm-ı beyaz 1 190 Mâî çakşır 1 59 Şemle 1 4 Makrama 1 12 Çakşır ma‘a yelek 145 Kırmızı çuka ferâce 1 735 Kaliçe 1 120 Köhne gömlek 2 131 Mor çuka ferâce 1.165 Çarkī? 1 43 Velense beyaz 1 185 Don 2 60 Kantar 1 51 Sarı velense 1 180 Kebe-i siyah 1 71 Futa 2 33 Dizge? çift? 2 18 Alaca kilim 1 30 Def‘a alaca kilim 1 80 Def‘a velense beyaz 1 128 Çuval aded 2 7 Hırdavât 15 Garar aded 2 20 Köhne kebe 1 86 Çuval 1 3 Def‘a garar 3 15 …? sini 1 4 Satır 1 ma‘a …? 11? 13 Tabak 6 10 Havan 1 15 Astar kıt‘a 3 20 Tabak 2 35 Havan 1 3 Tabak 2 17 Kendir çuval 8 55 Tabak 2 1 Kırmızı kilim 1 86 Börek tâbesi 1 100 Sahan ma‘a tepsi 1 216 Sahan 2 52 Tekne 3 20 Lâciverd dolama 1 270 Kırmızı yelek 1 355 Kuşak-ı siyah 1 168 Seleden? 1 200 Gümüşlü bıçak 1 386 Satır 21 İskemle 1 60 Çanak 3 7 Hırdavât 36 Def‘a hırdavât 200 Yekûn 7.152

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 144 - Hüküm no: 150 - Orijinal metin no: [20a-2])﻿

﻿

﻿

151. Hüküm

Mehmed Bey b. Cafer Bey’in evini vakfettiği

Elhamdü lillâhi ve’s-salâtü alâ nebiyyihî Muhammedin ve âlihî ve sahbih ammâ ba‘d işbu mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden kayd, sahîh ve şer‘î bir hüccetdir. Sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât, râgıbü’s-sadakāt ve’l-meberrât fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Mehmed Bey b. Cafer Bey meclisi şerî‘at-ı şerîfe ve mahfil-i tarîkat-i münîfeye hâzır olup işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Galata müzâfâtından Beşiktaş kasabası tevâbi‘inden Ortaköy nâm karyede Defterdâr İbrahim’in binâ ettirdiği câmi‘-i şerîf kurbunda vâki‘ olan, tahtânî dört odayı müştemil ve bir tarafdan fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim Derviş Çelebi b. Hasan mülkü, diğer tarafdan vâkıf-ı mezbûr mülkü ve iki tarafdan da tarîk-i âm ve tarîk-i hâs ile mahdûd bulunan cemî‘ menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile niyet-i hâlisa ve taviyye-i sâfiye üzre haps vakf ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâkıf-ı mezbûr, menzili merkūmun mütevellî yediyle âdeti üzre icâre-i mu‘tâde ile icâreye verilmesini ve Allah sübhânehûnun hâsıl olan ücret-i kirâdan rızık olarak verdiğinden câmi‘-i merkūmda imâm olan kimesneye her gün sabah namazından sonra sûre-i Yâsîn’i ve öğle namazından sonra da Kur’ân-ı azîm’den bir cüz tilâvet edip sevâbını vâkıf-ı mezbûrun rûhuna hediye etmesi mukābilinde yevmî bir akçe verilmesini şart etti. Vakıf mütevellîsine her ay on beş akçe verilmesini şart etti. Mesârif-i mezbûreden artan kısmın vakt-i hâcetde menzili mezkûrun meremmetine sarf edilmesini şart etti. Tevliyyet, tebdîl, tağyîr ve teksîri müddet-i hayâtınca kendi nefsine, sonra âzâdlı kölelerinden en sâlihine, sonra nesilleri kesilinceye kadar onun evlâdına şart etti. Vâkıf-ı mezbûr, cemî‘ menzili merkūmu, ba‘de’t-tahliyye, tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Mustafa Reis b. Abdullah’a teslîm etti. Mütevellî-i mezbûr da tesellüm edip sâir mütevellîler evkāfda nasıl tasarruf etmekde iseler öyle tasarruf etti. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i merkūm tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Hâl bu minvâl üzre iken vâkıf-ı mezkûr İmâm-ı A‘zâm Ebû Hanîfe’nin vakf-ı akārın gayr-ı lâzım olduğu ictihâdına iktidâen vakıfdan rücû‘ etti ve menzilin mülküne i‘âdesini taleb etti. Mütevellî-i mezbûr da imâmeyn-i hümâmeyn imâm-ı sânî Ebû Yusuf ve İmâm Muhammed eş-Şeybânî’nin mütevellîye teslîmden sonra vakf-ı akārın lâzım olacağına ve sıhhatin lüzûmdan müfârakat etmeyeceğine dâir ictihâdına istinâden redden imtinâ‘ etti. Münâza‘a ve muhâsama edip hâkim-i muvakki‘ huzûrunda mürâfa‘a olunduklarında hâkim-i müşârün-ileyh te’emmül edip vakıf cânibini tercîhe şâyan gördü ve mesâil-i evkāf husûsunda eimme-i eşrâf beyninde cârî ihtilâfı da bilerek husûsen ve umûmen vakfın sıhhatine hükm etti. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû innallâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfı ale’l-cevâdi’l-kerîm” Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis min şehri Zilka‘de sene ham[se ve elf]. Şuhûd: Ahmed Çelebi b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Ramazan b. Hasan, Hasan b. Hüseyin, Mehmed b. Cafer, el-Hâc Ömer b. Ali, Cafer Bey b. İbrahim, Hüsrev b. Abdullah, Ömer b. Abdullah, Ali b. Mustafa el-İmâm, Mehmed b. Mustafa el-Müezzin, Memi Reis b. Hamza, Ahmed Reis b. Mehmed, Mehmed b. Yusuf, Mahmud b. Cafer, Derviş b. Mehmed ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 146 - Hüküm no: 151 - Orijinal metin no: [20b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

152. Hüküm

Mehmed Bey b. Cafer Bey’in evini vakfettiği

Elhamdü lillâhi ve’s-salâtü alâ nebiyyihî Muhammedin ve âlihî ve sahbih ammâ ba‘d işbu mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden kayd, sahîh ve şer‘î bir hüccetdir. Sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât ve râgıbü’s-sadakāt ve’l-meberrât fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Mehmed Bey b. Cafer Bey meclisi şerî‘at-ı şerîfe ve mahfil-i tarîkat-i münîfeye hâzır olup işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Galata müzâfâtından Beşiktaş kasabası tevâbi‘inden Ortaköy nâm karyede Defterdâr İbrahim Efendi’nin binâ ettirdiği câmi‘-i şerîf kurbunda vâki‘ olan, tahtânî iki beyti müştemil, bir tarafdan Ahmed Hoca b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan vâkıf-ı mezbûr mülkü ve diğer iki tarafdan da tarîk-i âm ve tarîk-i hâs ile mahdûd bulunan cemî‘ menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile niyet-i hâlisa ve taviyyet-i sâfiye üzre mu‘takası Mihriban bt. Abdullah nâm hâtuna ve babası Rıdvan b. Abdullah’a, sonra evlâd-ı evlâdına, ile’l-inkırâz evlâd-ı evlâdına, sonra âzâdlı kölelerine, sonra âzâdlı kölelerinin evlâdına, ba‘de’l-inkırâz vâkıf-ı mezbûrun evlâdına, sonra câmi‘-i şerîf-i mezbûrda imâm olacak kimesneye vakfettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâkıf-ı mezbûr, menzili merkūmun mütevellî yediyle âdeti üzre icâre-i mu‘tâde ile icâreye verilmesini ve Allah sübhânehûnun hâsıl olan ücret-i kirâdan rızık olarak verdiğinden câmi‘-i merkūmda imâm olan kimesneye her gün akşam namazından sonra sûre-i Mülk’ü tilâvet edip sevâbını vâkıf-ı mezbûrun rûhuna hediye etmesi mukābilinde yevmî bir akçe verilmesini şart etti. Mesârif-i mezbûreden artan kısmın vakt-i hâcetde menzili mezkûrun meremmetine sarf edilmesini şart etti. Tevliyyet, tebdîl, tağyîr ve teksîri müddet-i hayâtınca kendi nefsine, sonra âzâdlı kölelerinden en sâlihine, sonra nesilleri kesilinceye kadar onun evlâdına, sonra hâkimin ehl-i diyânet ve kemâl-i istikāmetden ta‘yîn edeceği kimesneye şart etti. Vâkıf-ı mezbûr, cemî‘ menzili merkūmu, ba‘de’t-tahliyye, tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Mustafa Reis b. Abdullah’a teslîm etti. Mütevellî-i mezbûr da tesellüm edip sâir mütevellîler evkāfda nasıl tasarruf etmekde iseler öyle tasarruf etti. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i merkūm tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Hâl bu minvâl üzre iken vâkıf-ı mezkûr İmâm-ı A‘zâm Ebû Hanîfe’nin vakf-ı akārın gayr-ı lâzım olduğu ictihâdına iktidâen vakıfdan rücû‘ etti ve menzilin mülküne i‘âdesini taleb etti. Mütevellî-i mezbûr da imâmeyn-i hümâmeyn imâm-ı sânî Ebû Yusuf ve İmâm Muhammed eş-Şeybânî’nin mütevellîye [21a] teslîmden sonra vakf-ı akārın lâzım olacağına ve sıhhatin lüzûmdan müfârakat etmeyeceğine dâir ictihâdına istinâden redden imtinâ‘ etti. Münâza‘a ve muhâsama edip hâkim-i muvakki‘ huzûrunda mürâfa‘a olunduklarında hâkim-i müşârün-ileyh te’emmül edip vakıf cânibini tercîhe şâyan gördü ve mesâil-i evkāf husûsunda eimme-i eşrâf beyninde cârî ihtilâfı da bilerek husûsen ve umûmen vakfın sıhhatine hükm etti. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû innallâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfı ale’l-cevâdi’l-kerîm” Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis min şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 147 - Hüküm no: 152 - Orijinal metin no: [20b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

153. Hüküm

Eşya davasında sulh olunduğu

Bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinde Müeyyedzâde mahallesinde sâkine iken vefât eden merhûme Emine Hâtun bt. Mustafa nâm hâtunun zevci ve vârisi olan Hasan Reis b. Abdullah meclisi şer‘de hâmiletü’l-kitâb müteveffât-ı merkūmenin vâlidesi ve vârisesi olup sagīr oğlu Abdurrahman ve Mustafa’nın vasiyye-i şer‘iyyesi olan Hatice Hâtun bt. Memi mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm edip müteveffât-ı merkūmenin muhallefâtından bir altın bileziği merkūme Hatice ahz ü kabz edip fuzûlî tasarruf ettikde ben dahi da‘vâ ve taleb eylediğimde beynimizde münâza‘ât-ı kesîre ve muhâsamât-ı şedîde vâki‘ olmuş idi el-hâletü hâzihî husûs-ı mezbûra muslihûn tavassut edip es-sulhu hayrun fehvâsıyla âmil olup zikr olunan bilezik da‘vâsından fâriğ oldum ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ım sudûr eder ise inde’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dedikde mukırr-ı mezbûrun kelimât-ı meşrûhasın mukarrun lehe’l-merkūme Hatice Hâtun bi’l-muvâcehe tasdîk ve tahkīk ettikden sonra mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâlis aşer min şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf. Şuhûd: Mevlânâ Hasan Efendi b. Ramazan, Ahmed Çelebi b. Mehmed Çelebi el-Müezzin, Mehmed Çelebi b. İslâm, Mehmed Çelebi b. İlyas, Mehmed Çelebi b. Hasan, Hüsrev b. Abdullah, Hüseyin b. Mehmed el-Müezzin

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 148 - Hüküm no: 153 - Orijinal metin no: [21a-1])﻿

﻿

﻿

154. Hüküm

Kumaş boyası bedelinden doğan uyuşmazlıkta sulh olunduğu

Mahmiye-i Galata hâricinde kasaba-i Beşiktaş mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin olan fahrü’l-akrân Ali Ağa b. Abdüsselâm meclisi şer‘de hâmilü’l-kitâb bundan akdem mahalle-i mezbûrede sâkin iken vefât eden merhûm Keyvan Ağa b. Abdullah’ın evlâd-ı sıgārı olan Hasan ve Hüseyin ve Kamer ve Âişe ve Fâtıma nâm sagīrlerin vasiyyi muhtârı olan fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim Behram Kethüdâ b. Abdülkerim muvâcehesinde ikrâr ve takrîr-i kelâm edip müteveffâ-yı mezbûr Keyvan Ağa’da bakkam bahâsından zimmetinde sekiz bin elli akçe hakkım olup mûmâ-ileyh vasiyyi muhtârdan da‘vâ ve taleb ettiğimde beynimizde münâza‘ât ve muhâsamât-ı şedîde vâki‘ olmuş idi el-hâletü hâzihî husûs-ı mezbûra muslihûn tavassut edip es-sulhu seyyidü’l-ahkâm fehvâsıyla âmil olup dört bin nakid akçeye sulh olup bedel-i sulh olan meblağ-ı mezbûru bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz ü kabz edip zimmetini ibrâ eyledim dedikde mukırr-ı mezbûrun ikrâr-ı meşrûhunu mukarrun lehü’l-merkūm vicâhen ve şifâhen tasdîk ve tahkīk ettikden sonra mâ vaka‘a kayd olundu. Tahrîren fî 11 şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf. Şuhûd: Murad Bey b. Abdullah, el-Hâc Süleyman b. Abdullah, Ali Kethüdâ b. Abdullah, Ali Bey b. Abdullah, Ahmed Bey b. Hasan ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 148 - Hüküm no: 154 - Orijinal metin no: [21a-2])﻿

﻿

﻿

155. Hüküm

Bayram Reis’in kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde sâkin olan Bayram Reis b. Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, başında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Hamza b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü yedi sene tâm ve kâmil olarak hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr etti. O da kitâbet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’s-sânî ve’l-ışrîn min şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf. Şuhûd: Hürrem b. Abdullah, el-Hâc Hasan b. Abdullah, Yunus Reis b. Abdullah er-Râcil, Mustafa b. Ali, Ahmed b. Hüseyin ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 149 - Hüküm no: 155 - Orijinal metin no: [21a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

156. Hüküm

Hasan Paşa’nın yıkılmaya yüz tutan evinin Behram Kethüdâ’ya satıldığı

Elhamdü lillâhi’llezi ehalle’llâhü’l-bey‘a ve harreme’r-ribâ ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ nebiyyihî Muhammedin eşrefi’l-verâi ve alâ âlih ammâ ba‘d işbu kayd, bey‘ ikrârını hâvî sahîh ve şer‘î bir hüccetdir. Merhûm ve mağfûrun leh Hazreti Hasan Paşa’nın Feridun Bey, Fâtıma ve Belkıs nâm evlâd-ı sıgārına vasiyyi muhtâr olan emîrü’l-ümerâi’l-kirâm kebîrü’l-küberâi’l-fihâm zü’l-kadri ve’l-ihtirâm el-muhtas bi mezîdi inâyeti’l-meliki’l-allâm Hazreti Memi Paşa ve fahrü’l-muhadderât ve’l-muvakkarât Züleyha Hâtun nâm merhûm-ı mezbûrun kızı kıbelinden âti’z-zikr bey‘i ikrâra ve kabz-ı semene vekâleti Reyhan Ağa b. Abdullah ve Mahmud Ağa b. Abdullah nâm şâhidlerin şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-akrân Seyyid Ebû Abdullah b. Seyyid (…) meclisi şer‘-i şerîf-i şâmih-i imâd ve mahfil-i dîn-i münîf-i râsih-i evtâda hâzırân olup, müteveffâ-yı mezbûrdan irs-i şer‘le intikāl eden, mahmiye-i Galata müzâfâtından Beşiktaş kasabası mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde vâki‘, dâhilî ve hâricî avlulu, dâhilî avlusu tahtânî iki beyti, selâmlığı, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi, hâricî avlusu fevkānî iki beyti, tahtânî bir beyti, dükkânı, matbahı, su kuyusunu ve helâyı hâvî olan cemî‘ menzili cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i hukūk ve merâfıkı ile râyicü’l-vakt bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla, îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bâtt-ı sahîh ile hâfız-ı hâze’l-kitâb fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim Behram Kethüdâ b. Abdülkerim’e vesâyeten ve vekâleten bey‘ ettiklerini ikrâr ettiler. O da kendi malıyla ve kendi nefsi için menzili merkūmu onlardan iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, müşterî-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. İşbu mübâya‘a-i mezkûre, menzili merkūmun harâba müşrif olması sebebiyle verese arasında taksîm edilmesi zarûretiyle menzili mezkûrun mecâlis-i tâlibîn ve mehâfil-i râgıbîne mirâren ve kirâren arz olunması ve semen-i merkūmun müşterî-i mesfûr üzerinde karâr eylemesinden sonra vâki‘ oldu. Vaka‘a’l-istişhâd ve’t-tahrîr fi’l-yevmi’l-hâdî aşer min şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf. Şuhûd: Kurd Çelebi b. Abdülcebbar, Memi Kapudân b. Abdullah, Hasan b. Abdullah tâbi‘-i Sancakdâr, Ali Kethüdâ b. Abdullah tâbi‘-i merhûm Ali Paşa, Memi Reis b. Küçük, Hasan Reis b. [Abd]ülcebbar, İbrahim b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 149 - Hüküm no: 156 - Orijinal metin no: [21b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

157. Hüküm

Ali Reis’in evinin Behram Kethüdâ’ya satıldığı

Mahmiye-i Galata hâricinde kasaba-i Kasımpaşa mahallâtından el-Hâc Hüsrev mahallesinde sâkin iken vefât eden merhûm ve mağfûrun leh hâssa reislerinden Ali Reis b. Abdullah nâm kimesnenin zevcesi ve vârisesi olan Âişe bt. İbrahim nâm hâtun tarafından husûs-ı âti’z-zikri ikrâr[a] şer‘an vekâleti sâbite olan fahrü’l-akrân İbrahim Bey b. Abdülmennân ve müteveffâ-yı mezbûrun li eb ve üm karındaşı oğlu ve vârisi olan Emrullah b. İsa nâm kimesneler meclisi şer‘-i eş-şerîf şâmihü’l-imâd ve mahfilü’d-dîn-i münîf-i râsihü’l-evtâdda hâfız-ı hâze’l-kitâbi’l-müstetâb fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim Behram Kethüdâ b. Abdülkerim kıbelinden husûs-ı âti’z-zikri tasdîka fahrü’l-cüyûş Hüseyin Çavuş b. Kasım ve Bayram Çavuş b. Ali nâm kimesneler şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olan Mustafa Bey b. Mehmed mahzarında bi’l-asâle ve’l-vekâle bi’t-tav‘ ve’r-rızâ ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î kılıp Kasımpaşa demek ile ma‘rûf olan mevzi‘de vâki‘ hudûdunun bir tarafı fahrü’l-cüyûş Abdi Çavuş mülküyle ve iki tarafı tarîk-i âm ile ve bir tarafı Dağnik? nâm zimmî mülküyle ve tarîk-i âm ile mahdûd ve mümtâz iki bâb beyt-i ulvîyi ve bir ıstablı ve bir ayazmayı ve bir bağ ve eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi ve muhavvatayı ve mahdûd-ı mezkûr hâricinde vâki‘ hudûdunun bir tarafı vâdi ve etrâf-ı selâsesi tarîk-i âm ile mahdûd olup her sene merhûm-ı mağfûrun leh Sultan Bayezid vakfına iki yüz on iki akçe mukāta‘a ile mutasarrıf olduğu otuz bir dönüm arz-ı hâliye[yi] müştemil olan menzili alâ müddetin tevâbi‘ ve levâhıkı ile kâffe-i menâfi‘ ile beynimizde ilm-i şer‘î ile ma‘lûm âlât-ı memlûkesiyle sûk-ı sultânîde beyne’t-tâlibîn ve’r-râgıbîn kirâren ve mirâren bey‘-i men yezîd olunup rağabât-ı nâs münkatı‘a olmağın otuz sekiz bin akçe karâr edip ziyâde ile âhar tâlibi olmamağın safka-i vâhide ile otuz sekiz bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i bâtt-ı sahîh-i şer‘î ile bey‘ edip teslîm-i mebî‘ ve kabz-ı semen eyledik ba‘de’l-yevm mebî‘-i mezkûr[u] [22a] keyfe mâ yeşâ’ ve tahtâr tasarruf eylesin dediklerinde mukırrân-ı merkūmânın vech-i meşrûh üzre olan ikrârlarını vekîl-i merkūm Mustafa Bey bi’l-vekâle tasdîk ve tahkīk ettikden sonra mâ hüve’l-[v]âki‘ alâ vukū‘ihî bi’t-taleb ketb ve sebt olunup yed-i tâlibine vaz‘ ve def‘ olundu. Hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf. Şuhûd: Kurd Çelebi b. Abdülcebbar, Memi Kapudân b. Abdullah, Hasan b. Abdullah tâbi‘-i Sancakdâr, Ali Kethüdâ b. Abdullah tâbi‘-i Sancakdâr-ı merhûm Ali Paşa, Memi Reis b. Küçük, Hasan Reis b. Abdülcebbar, İbrahim b. Abdullah, Tayyib Reis b. Ali Reis

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 150 - Hüküm no: 157 - Orijinal metin no: [21b-2])﻿

﻿

﻿

158. Hüküm

Memi Paşa’nın evini Behram Kethüdâ’ya sattığı

Emîrü’l-ümerâi’l-kirâm kebîrü’l-küberâi’l-fihâm zü’l-kadri ve’l-ihtirâm el-muhtas bi mezîdi inâyeti’l-meliki’l-allâm hâlen Şam Trablusu beyi olan Hazreti Memi Paşa -belağahü’llâhü te‘âlâ mâ şâe-hazretleri meclisi şer‘-i şerîf-i şâmihü’l-imâd ve mahfil-i dîn-i râsihü’l-evtâdda hâfız-ı hâze’l-kitâbi’l-müstetâb fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim Behram Kethüdâ b. Abdülkerim mahzarında bi’t-tav‘ ve’r-rızâ ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î kılıp bundan akdem sene ihdâ ve elf Muharremi evâhirinde mahmiye-i Galata hâricinde kasaba-i Beşiktaş mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde vâki‘ hudûdunun bir tarafı İlyas b. Abdullah mülküyle ve bir tarafı Hasan b. Kasım mülküyle ve iki tarafı mekābir-i müslimîn ile mahdûd ve mümtâz olup yedi bâb fevkānî ve tahtânî beyti ve bir kileri ve bir fırını ve bi’r-i mâyı ve cüneyne ve üç kenîfi ve muhavvatayı müştemil olan mülk menzili altmış bin râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i bâtt-ı sahîh-i şer‘î ile bey‘ edip teslîm-i mebî‘ ve kabz-ı semen eyledim ba‘de’l-yevm menzili mezkûru mûmâ-ileyh Behram Kethüdâ keyfe mâ yeşâ’ ve tahtâ[r] tasarruf eylesin dedikde mukırr-ı mezbûrun kelimâtı vech-i meşrûh üzre olan ikrârlarını mukarrun lehü’l-merkūm vicâhen ve şifâhen tasdîk ve tahkīk ettikden sonra mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî kayd olundu. Hurrire fi’l-yevmi’l-hâdî aşer min şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf. Şuhûd: Memi Kapudân eş-şehîr [bi]-Anaboltan?, Hacı Reis er-Reisü’s-sultânî, (…) Şaban Ağa er-Reisü’s-sultânî, es-Seyyid Abdullah er-Reisü’s-sultânî, Ahmed Ağa ez-Za‘îm, Ferhad Ağa ez-Za‘îm, Ali Ağa tâbi‘-i merhûm Hasan Paşa, Hacı Sefer ez-Za‘îm tâbi‘-i Süleyman Bey, Murad Ağa tâbi‘-i Keyvan Ağa

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 151 - Hüküm no: 158 - Orijinal metin no: [22a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

159. Hüküm

Şaban b. Abdullah’ın kölesini azat ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Şahkulu mahallesinde sâkin olan Şaban b. Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terif olan orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, sağ gözünde eser-i cerh bulunan hâmil-i kitâb Murad b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillahi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mevsûf-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin aşer min şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf. Şuhûd: İbrahim Bey b. Ali er-Reisü’s-sultânî, Ahmed Reis b. Hasan, Ferhad b. Abdullah, Mehmed Çavuş b. Mustafa, Emrullah Çavuş b. İsa, Cafer Bey [b.] Abdullah, Pîrî b. Hasan, Sinan b. Abdullah, Ramazan b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 152 - Hüküm no: 159 - Orijinal metin no: [22a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

160. Hüküm

Hasan Kapudân’ın Rus asıllı kölesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Sinan Reis mahallesinde sâkine olan reis-i sultânî fahrü’l-akrân Hasan Kapudân b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti Şaban b. Receb Reis ve Ali Reis b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan reis-i sultânî Ahmed Reis b. Şucâ‘ meclisi şer‘a hâzır olup müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, başında eser-i cerh bulunan Rusiyyü’l-asl hâmil-i kitâb Ligorya v. Todori nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin aşer min şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf. Şuhûd: Cafer Reis b. Abdullah er-Reisü’s-sultânî, İbrahim Reis b. Abdullah, Hürrem Reis b. Abdullah, Mehmed Bey b. Abdullah er-Râcil, Mehmed b. Yusuf, Hasan b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 152 - Hüküm no: 160 - Orijinal metin no: [22a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

161. Hüküm

Bayram Reis’in Rus asıllı kölesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde sâkin olan reis-i sultânî Bayram Reis b. Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup, orta boylu, açık kaşlı, şaşı gözlü, beyaz tenli, Rusiyyü’l-asl hâmil-i kitâb Keyvan b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mevsûf-ı mezbûr tarafından tasdîk edildi. Gulâm-ı mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî ışrîn min şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf. Şuhûd: Hürrem b. Abdullah, el-Hâc Hasan b. Abdullah, Üstâd Murad b. Abdullah, Üstâd Hüsrev b. Abdullah, Hızır Çelebi b. Ali, Sefer b. Abdullah, İbrahim b. Abdullah, Ahmed b. Hüseyin, Hüsrev b. Abdullah, el-Hâc Yusuf b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 152 - Hüküm no: 161 - Orijinal metin no: [22a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

162. Hüküm

Pehlivan Reis b. Mustafa’nın muhallefâtı

Mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa kasabası mahallâtından el-Hâc Hüsrev mahallesinde vefât eden ve geride Âişe Hâtun bt. İbrahim nâm zevcesini bırakan merhûm Pehlivan Reis b. Mustafa’nın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fi’l-yevmi’s-sânî min şehri Zilka‘de sene 1005.

Şuhûdü’l-hâl: Kurd Bey b. Abdülcebbar, Mehmed Çelebi b. Seyyid Ali, Abdülkerim b. Cafer, Ahmed Bey b. Mahmud, Rıdvan b. Abdullah, Ali Reis b. Sinan er-Reisü’s-sultânî, Ali Reis b. el-Hâc Hüseyin, Mustafa b. Şaban, Süleyman b. Mehmed, Ahmed Çelebi b. Hızır, Mustafa Çelebi b. Cebelizâde, Abdülkerim b. Cafer, Mehmed b. Ramazan el-Müezzin ve gayruhüm Kıymeti Çakşır siyah 31 Don ma‘a gömlek 101 Yastık 80 Kırmızı ihrâm 360 Tencere 170 Alaca çultar 47 Leğen 1 140 Sâ‘at 1 200 Kemha 405 Tutkal çanağı 10 Hırdavât 8 Tas 70 Sancak 1.000 Sürh çakşır 120 Uçkur 5 75 Futa 150 Velense 550 Mifreş 52 Tas 50 Sandık 56 Perde 44 Eyer ma‘a raht 500 Minder 45 Pusula 36 Sancak 305 Top 2 405 Beyaz velense 300 Bogasi zıbın 75 Dimi-i benevrek 60 Don ma‘a gömlek 120 Makrama 3 45 Tencere 80 Kapak 141 Köhne yorgan 80 Sâyebân 400 Kılıf-ı keman 5 Hezârân 40 Kırmızı çakşır 90 Uçkur 4 50 Kavuk 90 Beyaz ihrâm 300 Tencere 70 Papuç 151 Pusula 16 Matara 1 90 …? 100 Döşek-i kırmızı 105 Döşeme 48 Destâr 175 Yemeni yo[r]gan 300 Yanbolu kebe[si] 235 Tencere 130 Sahan 45 Kaliçe 100 Kürde 610 Kandil 38 Bayrak 2 400 Yastık 165 Mor çuka zıbın 160 Don ma‘a gömlek 83 Keman? 60 Güğüm 105 Köhne döşeme 80 Kırmızı …? 411 Tas 40 Sâ‘at 300 Ayna 23 Top 40 Bayrak ma‘a filendre 25 Siyah zıbın 600 Destâr 180 Sancak 340 Top 390 Kırmızı zıbın 350 Don ma‘a gömlek 126 Beyaz zıbın 340 Havlu makra[ma] 70 Destâr 180 Cam tası 30 …? vakıyye 3 Seccâde 400 Yastık 20 İbrik 90 Afyon dirhem 175 375 Dimi 70 Kandil 140 Don 200 Sahan ma‘a sini 390 İbrik (…) İbrik 42 Keçe aded 50 (…) Fermene 65 Sahan 100 Sahan 390 [23a] Köhne hamam tası 50 Destâr 300 Velense 200 Tepsi 37 Beyaz harâir 120 Gümüşlü bıçak 410 Filendre 400 …? 45 Sandık 80 Bağ ma‘a bağçe 38.000 Arz-ı hâliye 5.000 Kaftan 960 Siyah kafta[n] 240 Kırmızı ferâce 1.720 Mor ferâce 1725 Yeşil kemha kaftan 880 Kırmızı kemha kaftan 140 Sof-ı erguvan 230 Yeşil ferâce 1.200 Kırmızı kürklü ferâce 1.605 Futa 60 Kırmızı Bağdâdî 360 Alaca kaftan 220 Kırmızı sâde 520? Kürde yeşil 145 Bohça 36 Beyaz kürklü ferâce 715 Alaca kaftan 500 Beyaz kaftan 70 Beyaz tor kuşak 365 Mavi ferâce 1.405 Yağmu[r]luk 2.200 Sürmâî kaftan 305 Siyah ferâce 3.500 Hırdavât-ı hâne 3.200 Cem‘an 92.507 Minhâ Dellâliyye resm-i kısmet kassâmiyye kâtibiyye ihzâriyye ve gulâmiyye 3.313 Düyûn-ı müteferrika 2.225 Mehr-i müsbet 3.000 Vasiyyeti müsbet 27.000 El-Bâkī beyne’l-verese 61.169 Hisse-i zevce 15.292 Hisse-i asabe Emrullah 42.877

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 153 - Hüküm no: 162 - Orijinal metin no: [22b-1])﻿

﻿

﻿

163. Hüküm

Ramazan ve Âişe adlı çocuklara nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’ş-şerîfi’l-müstetâb, Ramazan ve Âişe ibney Mehmed Bey nâm sagīreynin [nafaka, kisve ve sâir havâic-i zarûriyyeleri için] el-Hâc Hasan mahallesinde vefât eden Ümmi Hâtun bt. Mehmed nâm analarından [kendilerine intikāl eden mallardan alınmak üzre] ( )

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 155 - Hüküm no: 163 - Orijinal metin no: [23a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

164. Hüküm

Mehmed Reis’in Rus asıllı kölesini azat ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Muhyiddin Efendi mahallesinde sâkin olan reis-i sultânî Mehmed Reis b. Ali meclisi şer‘a hâzır olup kendisine rıkkını mu‘terif olan, uzun boylu, açık kaşlı, gök gözlü, sarışın, Rusiyyü’l-asl hâmil-i kitâb Rıdvan b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr, abd-i mevsûf-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Gulâm-ı mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ ve’l-ışrîn min şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf. Şuhûd: Mahmud Çelebi b. Muharrem, Mahmud Şehsüvar b. el-Hâc Hüseyin el-Müezzin, Ahmed Bey b. Abdullah el-Bevvâbü’s-sultânî, Mehmed Bey b. Abdullah el-Bevvâbü’s-sultânî, Hüseyin Çelebi b. Muharrem, Hızır b. Abdullah er-Râcil

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 155 - Hüküm no: 164 - Orijinal metin no: [23a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

165. Hüküm

Mehmed Reis’in Gürcü asıllı câriyesini azat ettiği

Mezbûr Mehmed Reis, kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, buğday tenli, Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Hasnâ bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr, câriye-i merkūme tarafından tasdîk edildi. Cerâ zâlike fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 156 - Hüküm no: 165 - Orijinal metin no: [23a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

166. Hüküm

Miras payı üzerinde sulh olunduğu

Budur ki Mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Kasımpaşa’da merhûm Surûrî Efendi mahallesinde bundan akdem vefât edip verâseti li eb ve üm [kız karındaşı] Fâtıma’ya ve zevcesi Âmine bt. Mustafa’ya münhasıra olan Mustafa Reis b. Yusuf nâm müteveffânın kız karındaşı mezbûre Fâtıma mahfil-i şer‘de müteveffâ-yı merkūmun zevcesi mezkûre Âmine mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip müteveffâ-yı merkūm karındaşım Mustafa Reis’in ve babası merkūm Yusuf’un beynimizde ilm-i şer‘î ile ma‘lûm muhallefâtından bi hasebi’ş-şer‘ bana âid olan hisse-i şâyi‘ada merkūme Âmine ile iki bin râyicü’l-vakt fıddî akçeye sulh edip bedel-i sulh olan iki bin akçeyi mezbûre Âmine yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz edip mezbûrân karındaşım Mustafa ve babam Yusuf’un muhallefâtına müte‘allik da‘vâdan zimmetini ibrâ-i âm ile ibrâ eyledim dedikde mukırra-i mezbûreyi ikrâr-ı meşrûhunda merkūme Âmine vicâhen ve şifâhen tasdîk ve tahkīk ettikde mâ vaka‘a kayd ü sicil olundu. Tahrîren fî evâhiri şehri Zilka‘de sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Ali el-İmâm, Mehmed b. Hüdâverdi el-Müezzin, el-Hâc Şaban b. İvaz el-Müezzin, el-Hâc Veli b. İbrahim, Mustafa Reis [b.] Abdullah, Mehmed Reis [b.] Mustafa Reis, Hüseyin Reis [b.] Abdullah, Himmet b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah, Ömer b. Mehmed ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 156 - Hüküm no: 166 - Orijinal metin no: [23a-4])﻿

﻿

﻿

167. Hüküm

Behram Reis’in Rus asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesi sâkinlerinden fahrü’l-akrân Behram Reis b. Abdülmennân meclisi şer‘-i şerîfde hâmilü’l-kitâb orta boylu açık kaşlı elâ gözlü kösec sarışın Rusiyyü’l-asl Keyvan b. Abdullah mahzarında ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î kılıp merkūm Keyvan’ı bundan akdem sene selâse ve elf Ramazân-ı şerîfinde on dört bin akçeye mükâteb etmiş idim hâlen meblağ-ı mezbûr on dört bin akçeyi mezbûr Keyvan yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru ikrâr-ı meşrûhunda mezkûr Keyvan vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikden sonra mâ vaka‘a kayd ü sicil olundu. Tahrîren fî evâhiri şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hürrem b. Abdullah, el-Hâc Hasan b. Abdullah, Yunus Reis [b.] Abdullah, Mustafa [b.] Ali, Ahmed b. Hüseyin

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 157 - Hüküm no: 167 - Orijinal metin no: [23b-1])﻿

﻿

﻿

168. Hüküm

Haydar Paşa Evkáfı’nın Mahmud Bey adlı sipahide alacağı olduğu

Merhûm Haydar Paşa evkāfına mütevellî olan fahrü’l-akrân Sinan Bey b. Abdullah mahfil-i şer‘de kasaba-i Kasımpaşa mahallâtından el-Hâc Hasan mahallesinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Mahmud Bey b. Ahmed nâm sipâhinin Âişe ve Fâtıma nâm sagīrlerine kıbel-i şer‘den mansûb vasiyyeleri olan Ümmühân Hâtun bt. Pîrî ve müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi ve vârisesi olan Sâliha Hâtun bt. es-Seyyid Ali cânibinden husûs-ı âti’z-zikre Ali Çelebi b. el-Hâc Nasuh ve Mehmed Çelebi b. Nurullah şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbit olup vekîl-i şer‘îsi olan mezbûre Ümmühân Hâtun mahzarında takrîr-i merâm edip bi’l-fi‘l mütevellîsi olduğum Haydar Paşa evkāfından mezkûr Mahmud Bey zimmetinde on üç bin akçe vard[ır] tevliyyetim hasebiyle muhallefâtından taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl ve akībe’l-inkâr mütevellî-i merkūmun takrîrine mutâbık beyyine taleb olundukda el-Hâc Mehmed b. Mahmud ve Cafer Çelebi b. Siyâmi ve Mehmed b. Sinan nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde mahfil-i şer‘a hâzırûn olup istişhâd olundukda fi’l-vâki‘ merkūm Mahmud Bey bizim huzûrumuzda mûmâ-ileyh Haydar Paşa evkāfından zimmetinde vâcibü’l-edâ ve lâzımü’l-kazâ on üç bin akçe deynim vardır deyû ikrâr eyledi biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet-i şer‘iyye dahi ederiz deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinden sonra mütevellî-i merkūm meblağ-ı mezkûru küllen ve ba‘zan asâleten ve vekâleten almayıp ve havâle etmeyip ve bi vechin mine’l-vücûh zimmetini ibrâ etmediğine istihlâf olunup yemîn billâh ettiklerinden sonra meblağ-ı merkūm müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından edâya hükm olunup mâ vaka‘a kayd şüd. Tahrîren fî evâili şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene hamse ve elf. Şuhûd: İsa Halîfe b. el-İmâm, Mehmed Çelebi el-Müezzin, Mehmed Bey b. Ahmed, Hasan b. Nuh, Mehmed b. Yusuf ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 157 - Hüküm no: 168 - Orijinal metin no: [23b-2])﻿

﻿

﻿

169. Hüküm

Sâliha Hatun’un Ümmühan Hatun’u vekîl ettiği

Ali Çelebi b. el-Hâc Nasuh ve Mehmed Çelebi b. Nurullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, husûs-ı âti’l-beyânı inkâr eden hasm-ı câhid mahzarında, hâmiletü hâze’l-kitâb Ümmühân Hâtun bt. Pîrî’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Kasımpaşa kasabası mahallâtından el-Hâc Hasan mahallesinde sâkine olan Sâliha Hâtun bt. es-Seyyid Ali nâm hâtun, müteveffâ zevci Mahmud Bey b. Ahmed zimmetindeki nikâhında ma‘kūdun-aleyh bulunan mehr-i müeccelinin ve zevc-i mezbûrundan kendisine intikāl eden mîrâs hissesinin taleb, kabz ve kendisine îsâline ve kabz ve îsâl için vakt-i hâcetde hükkâm-ı kirâm huzûrunda muhâsama ve mürâfa‘aya müdde‘iye-i mezbûreyi vekîl edip nefsine nâib kıldı. O da vekâlet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: el-Mezbûrûn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 158 - Hüküm no: 169 - Orijinal metin no: [23b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

170. Hüküm

Mahmud Bey’in evinin borcuna karşılık Haydar Paşa Evkáfı’na satıldığı

Kasımpaşa mahallâtından el-Hâc Hasan mahallesinden olup bundan akdem vefât eden Mahmud Bey b. Ahmed nâm sipâhinin Âişe ve Fâtıma nâm sagīrlerine kıbel-i şer‘den mansûb vasileri olan Ümmühân Hâtun bt. Pîrî ve müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi ve vârisesi olan Sâliha Hâtun bt. es-Seyyid Ali cânibinden husûs-ı âti’z-zikre Ali Çelebi b. el-Hâc Nasuh ve Mehmed Çelebi b. Nurullah şehâdetleriyle şer‘an vekâleti sâbite olup vekîl-i şer‘îsi olan merkūme Ümmühân Hâtun mahfil-i şer‘-i şerîfde bi’l-fi‘l merhûm Haydar Paşa evkāfına mütevellî olan fahrü’l-akrân Sinan Bey b. Abdülmennân mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip vasîleri olduğum mezbûretân Âişe ve Fâtıma’ya ve vekîli olduğum mezbûre Sâliha’ya müteveffâ-yı mezbûr Mahmud Bey’den mahalle-i merkūmede vâki‘ hudûdunun bir cânibi Rıdvan Bey b. Abdullah mülküne ve bir cânibi tarîk-i hâssa ve bir cânibi Mehmed Çelebi el-Müezzin mülküne ve cânib-i âharı tarîk-i âma müntehî bir beyt-i süflî ve iki beyt-i ulvî ve bir sofa ve bir su kuyusu ve kenîfi ve kileri ve cüneyneyi müştemil olup irs-i şer‘î ile intikāl eden menzili müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde sâbit olan vakf-ı mezkûra on üç bin akçe deyni için bey‘-i men yezîd olunup sûk-ı sultânîde beyne’t-tâlibîn ve’r-râgıbîn mirâren ve kirâren nidâ olunup rağbet-i nâs münkatı‘a oldukdan sonra otuz bin akçede mütevellî-i merkūm Sinan Bey üzerinde karâr edip bir akçe ziyâde ile âhar tâlibi olmamağın vesâyetim ve vekâletim hasebiyle menzili merkūmu vakf-ı mezkûr için meblağ-ı merkūm otuz bin akçeye bey‘-i bât ile bey‘ edip meblağ-ı mez[bûr] ( )

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 158 - Hüküm no: 170 - Orijinal metin no: [23b-4])﻿

﻿

﻿

171. Hüküm

Yasemin bt. Abdullah’ın Osman b. Mehmed’de ödünçten alacağı olduğu

Bayram b. Ali ve Mehmed b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, merhûm Osman b. Mehmed er-Râcilin Mustafa ve Âişe nâm sagīreynine vasî olan Hasan Halîfe b. Murad mahzarında, mahalle-i mezbûrede sâkine olan hâmiletü hâze’l-kitâb Yasemin bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezbûre Yasemin’in müteveffâ-yı mezbûrun zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt üç bin yedi yüz akçe hakkı vardır. Müdde‘iye-i merkūme meblağ-ı mezkûru küllen ve ba‘zan almayıp ve havâle etmeyip ve bi vechin mine’l-vücûh zimmetini ibrâ etmediğine istihlâf olunup yemîn billâh ettikden ve şâhidlerin şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber oldukdan sonra mûcebince hükm edildi. Mezbûre Yasemin sonra meblağ-ı merkūmu vasiyyi mezbûr yedinden teslîm aldığını ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, vasiyyi merkūm tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Muharremi’l-harâm sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 159 - Hüküm no: 171 - Orijinal metin no: [24a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

172. Hüküm

Halil b. Ahmed’in Osman b. Mehmed’de mal bedelinden alacağı olduğu

Budur ki Halil b. Ahmed mahfil-i kazâda müteveffâ Osman nâm râcilin sagīr ve sagīresine kıbel-i şer‘den vasî olan Hasan Halîfe ve müteveffâ-yı merkūmun zevcesi Sâliha tarafından vekîl olan Mustafa? mahzarında takrîr-i kelâm edip müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde papuç ve başmak bahâsından bin beş yüz doksan üç akçe hakkım vardır taleb ederim suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr Halil’in takrîrine muvâfık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Yusuf Çelebi ve el-Hâc Mehmed b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffânın zimmetinde papuç ve başmak bahâsından bin beş yüz doksan üç akçe hakkı vardır biz şâhidiz dediklerinde meblağ-ı merkūmu mezbûr Osman’dan ahz ü kabz ve hibe etmeyip zimmetini ibrâ etmediğine yemîn teklîf olundukda mezbûr Halil yemîn billâh edip meblağ-ı merkūmun edâsına hükm birle mâ vaka‘a gıbbe’t-taleb kayd şüd. Cerâ zâlike [fi] Muharremi’l-harâm sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 159 - Hüküm no: 172 - Orijinal metin no: [24a-2])﻿

﻿

﻿

173. Hüküm

Beytülmâle ait hissenin zabt edildiği

Budur ki Mahmiye-i Galata ve tevâbi‘inde bi’l-fi‘l beytülmâli’l-hâs emîni olan fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdülmennân meclisi şer‘de bundan akdem kasaba-i Kasımpaşa’da merhûm Yahya Kethüdâ mahallesinde vefât eden İbrahim Reis b. Mehmed’in zevcesi ve vârisesi Kamer bt. Abdullah mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm kılıp müteveffâ-yı mezbûr muhallefâtının rub‘undan mâ‘adâsı beytülmâle âid iken mezbûre hâtun cümle muhallefâta vaz‘-ı [yed] etmekle muhallefât-ı mezbûr ile mîrîye âid olan hakkı taleb ve kabz için cümle muhallefâtını hesâb ve kitâb eylediğimizde mezbûrenin hakkı olan rub‘undan gayrı beytülmâlin hakkı beş bin yedi yüz doksan idiği zâhir ve mütekarrir olmağın meblağ-ı merkūmu mîrî için alıp kabz ve zabt eyledim mezbûre hâtunda meblağ-ı merkūmeye [âid] bir akçe kalmadı dedikde mezbûre tasdîk ettikden sonra mezbûre hâtun dahi mezbûr emînin benim dahi rub‘ hissemden zimmetinde bir akçe ve bir habbe hakkım kalmadı deyû ikrâr edicek mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb kayd olundu. Cerâ zâlike fî evâhiri Muharrem sene sitte ve elf. Şuhûd: ( )

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 160 - Hüküm no: 173 - Orijinal metin no: [24a-3])﻿

﻿

﻿

174. Hüküm

Hüseyin Reis’in evdeki hissesini Haydar b. Abdullah’a sattığı

Budur ki Hâric-i Galata’da kasaba-i Kasımpaşa mahallâtından Surûrî mahallesinde bundan akdem vefât edip verâseti bir ammi oğlunun oğlu ile zevcine münhasıra olan Âişe bt. Mehmed nâm müteveffâtın ammisinin oğlu oğlu ve vârisi Hüseyin Reis b. Hasan meclisi şer‘de müteveffât-ı merkūmenin zevci Haydar b. Abdullah mahzarında tâyi‘an ikrâr ve i‘tirâf edip müteveffât-ı mezbûrenin mahalle-i mezbûrede bir cânibi Kalende[r] Reis mülküne ve bir cânibi Mümine Hâtun mülküne ve bir cânibi Tatar Mihriban mülküne ve bir cânibi tarîk-i hâssa müntehî olup bir beyt-i ulvî ile bir beyt-i süflî ve bir sofayı ve bi’ri mâyı ve eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmire[yi] müştemil bahçeyi ve bir evlek mikdârı arz-ı hâliyesini ve muhavvatayı müştemil olan mülk menzilinin nısf şâyi‘i bana ve nısf-ı âharı mezbûr Haydar’a irs-i şer‘ile intikāl edip ile’l-ân müşâ‘an mutasarrıflar idik hâlen benim hisse-i şâyi‘amı dahi mezbûr Haydar’a altı bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ edip kabz-ı semen ve teslîm-i mebî‘ eyledim min ba‘d menzili mezbûr cemî‘ hudûd ve hukūku tarâik ve levâhıkıyla mezbûr Haydar’ın mülkü oldu keyfe mâ yahtâr mutasarrıf ola dedikde mukırr-ı merkūmu ikrâr-ı meşrûhunda ( ) mâ vaka‘a gıbbe’t-taleb kayd olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Muharrem sene sitte ve elf. Şuhûd: ( )

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 160 - Hüküm no: 174 - Orijinal metin no: [24a-4])﻿

﻿

﻿

175. Hüküm

Emine Hatun bt. Abdullah’ın muhallefâtı

Hâric-i mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallâtından Kulaksız mahallesinde sâkine iken vefât eden ve geride mîrâsının ona münhasır olduğu Ramazan nâm gāib oğlunu bırakan merhûme Emine Hâtun bt. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâili Saferi’l-muzaffer sene sitte ve elf. Kıymeti Yemeni yastık 42 Gılâf-ı yastık 24 Köhne yorgan 90 Hırdavât 4 Köhne ferâce 150 Çarşaf 42 Köhne perde 31 Makrama 19 Tencere 87 Leğen 32 Münakkaş yastık 51 Köhne döşek 180 Minderi köhne 42 Köhne pâre bez 5 Muhayyer köhne 36 Çarşaf 24 Peştamal 120 Hamam gömleği 108 Uçkur 8 Sahan ma‘a tepsi 126 Tâbe 26 Sacayak ve tahta sandık 11 Yemeni yastık 47 Köhne minder 50 Yastık 36 Kürdiye-i köhne 22 Çarşaf ma‘a yorgan 41 Don ma‘a gömlek 34 Çarşaf 15 Havan ma‘a deste 71 Köhne yemeni yorgan 134 Kilim 71 Çarşaf 32 Makrama 43 Bohça aded 2 59 Maşraba 35 İki tas 40 Yekûn 2.102 Minhe’l-ihrâcât ber mûceb-i vasiyyeti müsbet an yedi vasiyyi muhtâr Hüseyin b. Ahmed Berâ-yı tabut 118 Gasl 31 Bahâ-i kefen 186 Tahta ma‘a hammâliyye 50 Sakā 23 Müezzin ve imâm 40 İskāt 60 Berâ-yı tilâvet-i eczâ-i Kur’ân 60 Berâ-yı hüccet-i lâzım nâib-i Kasımpaşa 178 Gassâliyye 40 Ta‘âmiyye 52 Yedinci gün ta‘âmiyye 117 Hammâliyye 40 Kassâmiyye 100 Defteriyye 40 İhzâriyye ve kâtibiyye 135 Berâ-yı hücec-i şerîfe 140 Mezarda fukarâya 35 Berâ-yı deyn-i müsbet 60 Kırkına ta‘âmiyye 300 Yılına dahi kezâlik 300 Dellâliyye …? 46 Berâ-yı dîdebân 10 Yekûn 2.135 Mezbûr vasiyyi muhtâr Hüseyin yedinden ber mûceb-i vasiyyeti müsbet iki bin üç yüz beş akçe sarf olunmağın fürûht olunan esbâblarının semeni cümle ona teslîm olunmağın kayd olundu.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 161 - Hüküm no: 175 - Orijinal metin no: [24a-5])﻿

﻿

﻿

176. Hüküm

Gabin davasında sulh olunduğu

Budur ki Umdetü’l-muhadderât üsvetü’l-muvakkarât Âbide Hâtun bt. Mehmed meclisi şer‘-i şerîfde hâmil-i hâze’l-kitâb umdetü’l-erbâbi’l-ahlâk üsvetü ashâbi’l-ikbâl Sefer Kethüdâ b. Abdülmüte‘âl mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm kılıp bundan akdem Havâss-ı Kostantıniyye tevâbi‘inden İkikaya nâm karyede vâki‘ dört tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan mülk çiftliğimi mûmâ-ileyh Sefer Kethüdâ’ya bey‘-i bât ile bey‘ etmeğe zevcim Mahmud Çelebi b. Ahmed’i vekîl etmişdim. Çiftlik-i mezbûr iki yüz bin akçe değer etmeğin mezbûr Mahmud Çelebi çiftlik-i mezbûru müşârün-ileyh Sefer Kethüdâ’ya yüz elli bin akçeye bey‘ eyleyip ve akçesini ahz ü kabz eyleyip bana îsâl ettikden sonra bey‘-i mezbûrede gabn-i fâhiş vardır deyû ben da‘vâ eylediğimde mezbûr Sefer Kethüdâ dahi benim için çiftliği bana yüz elli bin akçeye sen sattın deyicek ikrâra vekîl olmuşdur, hüccet-i bey‘de böyle mastûrdur bi’z-zât olan bey‘de şer‘an mu‘teber değildir deyû gabni inkâr etmekle mâbeynimizde münâza‘ât-ı şedîde ve muhâsamât-ı kesîre vâki‘ olmuş idi el-hâletü hâzihî beynimizde muslihûn tavassut eyleyip husûs-ı mezbûru yirmi beş bin akçelik nakid filori ve beş bin akçe kıymetli Sanevber nâm Rusiyye bir câriye ile sulh eyleyip ben sulh-ı mezbûru kabûl ve bedel-i sulh olan mezkûr filori ve câriyeyi meclisi sulhda mezbûr Sefer Kethüdâ yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz ü kabz eyledikden sonra husûs-ı mezbûrede olan gabn da‘vâsından ve çiftlik-i mezbûr ve tevâbi‘i ve levâhıkı da‘vâsından fâriğa oldum ve zimmetini min külli’l-vücûh ibrâ-i âmm-ı mutlak ile ibrâ ve iskāt-ı hak eyledim ba‘de’l-yevm bu husûsda benden ya, ya vekîlimden husûmet ve da‘vâ sâdıra olur ise istimâ‘ olunmaya dediğinde mukırra-i mezbûreyi cemî‘ kelimâtında mezbûr Sefer Kethüdâ vicâhen tasdîk ettikden sonra mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâili Muharrem sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed Efendi b. Alâaddin el-İmâm ve’l-Hatîb bi Galata, Mehmed Çelebi b. el-Hâc Yusuf el-Müezzin, Mustafa Reis er-Reisü’s-sultânî, Ebûbekir Çelebi, Abdülkādir Hacı el-Müezzin

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 162 - Hüküm no: 176 - Orijinal metin no: [24b-1])﻿

﻿

﻿

177. Hüküm

Sefer Ağa b. Abdürrefî‘nin evini ve bağını vakfettiği

Elhamdü lillâhi’l-münezzili alâ abdihi’l-kitâbe gāfiri’z-zenbi ve kābili’s-sevbi şedîdi’l-ikāb el-vâkıfı alâ cemî‘i mâ fi’l-… ve’z-zuhûr el-muttali‘i alâ celiyyâti’l-ahvâli ve hafiyyâti’l-umûri ani’s-salati ve’s-selâmi alâ efdali men ûtiye’l-hikmete ve fasle’l-hitâbi Muhammedin ve âlihî ve ashâbihî hayrü’l-âl ve hayrü’l-ashâbi ilâ yevmi’l-haşri ve’l-ba‘si ve’l-cevâb ammâ ba‘d ashâb-ı ukūl ü efhâma mahfî ve mektûm değildir ki dünyâ deniyye ve hâvi’l-beliyyedir. Âhiret azığının tedârük mezra‘ıdır. Her âkil gāfil ve her kâmil kâhil olmayıp dâima fikr-i ahvâl-i âkıbetin ve tefekkür-i umûr-ı âhiretin âdet edinip seyyidi kâinât aleyhi efdalü’s-salâtdan mervî olan “izâ mâte ibnü Âdeme inkata‘a anhu amelühû illâ an selâsin sadakatin câriyetin ve ilmin nâfi‘in ve veledin sâlihin yed‘û lehû” hadîs-i şerîf-i şeref-efzâsına teşebbüs ve temessük eyleyip, sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât râgıbü’s-sadakāt ve’l-meberrât iftihârü’l-emâcid ve’l-ekârim ihtiyârü erbâbi’l-izzi ve’l-mekârim zi’l-kadri’r-refî‘ ve’l-câhi’l-menî‘ tersâne kâtibi Sefer Kethüdâ deyû meşhûr Sefer Ağa b. Abdürrefî‘, insanın yediklerinin onu ifnâ ettiğini, giydiklerinin onu üryan bırakdığını, tasadduk ettiklerinin ise onu ibkā eylediğini idrâk ettiğinde meclisi şer‘-i şerîf-i şâmihü’l-imâd ve mahfil-i dîn-i münîf-i râsihü’l-evtâdda hâzır olup ve âti’z-zikr vakfının tescîli için mütevellî nasb ettiği reis-i sultânî Mustafa Bey b. Abdülmennân’ı da berâberinde ihzâr edip onun mahzarında hâl-i sıhhatinde ve nefâz-ı tasarrufâtında, mülk-i sahîhinde ve hakk-ı sarîhinde bulunan, havâss-ı mahrûse-i Kostantıniyye tevâbi‘inden Yedikule Kaya karyesinde vâki‘, etrâf-ı erba‘ası tarîk-i âm ile mahdûd olan dört fevkānî beyti, at ahırını, sığır ahırını, matbahı, iki anbarı, fırını, hamamı, akmayan çeşmeyi müştemil olan çiftlik deyû ma‘rûf cemî‘ menzilini ve sâhibine intimâ‘ı ile şöhreti sebebiyle tahdîdden müstağnî bulunan dört kıt‘a üzüm bağını cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve âmme-i menâfi‘ ve merâfıkı ile niyet-i hâlisa ve taviyyet-i sâfiye ile haps ve vakf ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Menzilde süknâyı evvelâ müddet-i hayâtınca kendi nefsine, sonra halîlesi üsvetü’l-muhadderât kıdvetü’l-muvakkarât Fâtıma Hâtun bt. merhûm Mahmud Çelebi’ye sonra evlâd-ı evlâdına, sonra ile’l-inkırâz neslen ba‘de neslin fer‘an ba‘de aslin evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Nesilleri kesildikden sonra -el-ıyâzü billâh-menzil-i merkūm cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve âmme-i menâfi‘ ve merâfıkı ile Medîne-i münevvere ve ravza-i mutahhara fukarâsına vakıf olacakdır. Vâkıf-ı müşârün-ileyh sonra tevliyyet, tebdîl, tağyîr, taklîl ve teksîri müddet-i hayâtınca kendisine şart etti ve menzili mezbûru mütevellî nasb ettiği Mustafa Bey’e teslîm etti. O da tesellüm edip sâir vakıf mütevellîleri evkāfda nasıl tasarruf ettiler ise öyle tasarruf eyledi. Vâki‘ ikrâr mütevellî-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Emr-i vakf, vech-i muharrer-i mezbûr üzre tamâm olduğunda vâkıf-ı mezbûr İmâm-ı A‘zâm indinde vakf-ı akār gayr-ı lâzımdır diyerek vakf-ı mezkûrundan rücû‘ edip mütevellînin yedindekilerin i‘âdesini taleb etti. Mütevellî ise imâmeyn-i hümâmeyn indinde lâzımdır diyerek redden imtinâ‘ etti. Muhâsama ve münâza‘a edip hâkim huzûrunda mürâfa‘a olunduklarında hâkim iki tarafın da kavillerini dinleyip te’emmül edip vakıf cânibini tercîhe lâyık gördü ve mesâil-i evkāfda eimme-i eşrâf beyninde vâki‘ ihtilâfı da bilerek husûsan ve umûmen vakfın sıhhat ve lüzûmuna hükm etti. Menzili mezbûr bu sûretle tebdîl ve tağyîri aslâ câiz olmayacak şekilde lâzım bir vakıf hâline geldi. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû innallâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfı ale’llâhi’l-hayyi’l-cevâdi’l-kerîm.” Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilhicce sene hamse ve elf mine’l-hicreti’n-nebî aleyhi’s-selâm. Derkenâr: Rumeli kazaskeri Yahya Efendi’nin imzâsıyladır.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. el-Hâc Yusuf el-Müezzin, Mehmed Çelebi b. Alâaddin el-Hatîb, İsa Halîfe b. Abdurrahman el-İmâm, Abdülkādir Halîfe b. el-Hâc el-Müezzin, Fazlullah Çelebi b. Memi Hoca er-Reisü’s-sultânî, Ahmed Çelebi b. Mustafa er-Râcil, Mustafa b. İbrahim er-Râcil, Hidayet b. Mehmed, [25a] İskender Bey b. Abdullah er-Reisü’s-sultânî, Abdi Bey b. Ahmed el-Cündî, Ahmed Çelebi b. Zeynelâbidin el-İmâm el-Vâ‘iz, Mahmud Çelebi b. İdris, el-Hâc Mahmud b. İslâm el-Müezzin, Zâhid Mehmed Çelebi b. Mustafa, Ebûbekir Çelebi b. Abdi, Mehmed b. Mansur, Abdülkādir Çelebi b. Mehmed er-Reisü’s-sultânî, Mustafa b. el-Hâc Ali er-Reis, Ahmed Çelebi b. Alâaddin er-Reis, Mustafa b. Mehmed, Mustafa b. Ali, Ramazan Çelebi b. Hasan el-Kâtib, Kasım Çavuş b. İbrahim ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 163 - Hüküm no: 177 - Orijinal metin no: [24b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

178. Hüküm

Havva Hatun’un Gürcü asıllı câriyesini azat ettiği

Fahrü’l-muhadderât Havva Hâtun bt. Kasım nâm zevcesi kıbelinden âti’l-beyân âzâd ikrârına vekâleti İlyas b. Hızır ve Ali b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Kuloğlu mahallesinde sâkin Hasan Bey b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, müvekkile-i mezbûresinin Gürciyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü hâfızatü hâze’l-kitâb Yasemin bt. Abdülvehhâb nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti’r-rabbi’r-rahîm ve hereben min ikābihi’l-elîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Vâki‘ ikrâr câriye-i merkūme tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Saferi’l-muzaffer sene sitte ve elf mine’l-hicreti’n-nebeviyye aleyhi efdalü’t-tahiyye. Şuhûd: Mustafa b. Abdullah el-Cündî, Müstedâm b. Abdullah el-Cündî, Hüsrev [b.] Abdullah, Hüseyin Bey b. Abdullah, Mehmed Efendi b. Mehmed ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 165 - Hüküm no: 178 - Orijinal metin no: [25a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

179. Hüküm

Sultanşah’ın, ölen Emine adlı çocuğun amcası ve vârisi olduğu

Âti’z-zikr nakil hüccetinin zeylinde isimleri muharrer olan Kemal b. Hasan ve Hızır b. Mustafa nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, Bölükbaşı merhûm Abdi Bey’in Emine nâm müteveffât sagīre kızının muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan mahmiye-i Galata ve havâss-ı mahrûse-i Kostantıniyye’de vâki‘ beytülmâl-i hâssın emîni olan fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdullah nâm hasm-ı câhid mahzarında, vilâyet-i Anadolu-i ma‘mûrede vâki‘ Manyas kazâsı tevâbi‘inden Ören karyesinde sâkine hâmil-i kitâb Sultanşah b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘î-i mezbûr, sagīre-i mezbûrenin ammisi ve usûbet-i nesebiyye cihetiyle vârisidir. Şu cihetle ki müdde‘î-i mezbûr, sagīre-i merkūmenin babası Abdi Bey’in ana baba bir karındaşıdır. Her ikisi de karye-i mezbûrede vefât etmişlerdir. Verâseti ona ve Servinaz bt. Abdullah nâm anasına münhasıradır. Onlardan başka vâris ve terekesine müstahık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Kazâ-i mezbûr kadısı mevlânâ Bostan Efendi b. Cafer’in imzâsıyla mümzâ, hatemiyle mahtûm ve zeyilde mezkûr senenin evâhir-i Muharrem târihiyle müverrah olan hüccet-i şer‘iyyenin vürûdundan ve mazmûnunun emîn-i mezbûr mahzarında zeyilde isimleri muharrer şâhidîn-i mezbûrînin şehâdetleri ile sâbit olmasından sonra şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike fî evâili Safer sene-i mezbûre. Şuhûd: Hüsrev [b.] Abdullah el-Muhzıru’l-kassâmî, Musli el-Muhzır, Abdurrahman b. Hayreddin, Ömer Efendi el-Müsta‘id, Muhyiddin Efendi el-Mu‘îd, Tayyib b. Pîrî el-Müsta‘id ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 165 - Hüküm no: 179 - Orijinal metin no: [25a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

180. Hüküm

İbrahim Reis b. Mehmed’in muhallefâtı

Kasımpaşa mahallâtından Yahya Kethüdâ mahallesinde vefât eden ve geride verâsetinin ona münhasır olduğu Kamer bt. Abdullah nâm zevcesini bırakan İbrahim Reis b. Mehmed’in muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâili Saferi’l-muzaffer sene sitte ve elf. Kıymeti Tülbent 130 Köhne zıbın 14 Köhne diz çakşır 40? Köhne sandık 18 Çuka arakiyye 10 Köhne yeşil ferâce 2 370 Köhne lâciverd ferâce ma‘a kürk 240 Köhne zıbın 23 Kılıç 50 Köhne yeşil kuşak 2 32 Keman ma‘a kubur 41 Köhne ak sâde 29 Lâciverd yen 2 15 Tencere 58 Köhne ferâce-i sürh ma‘a kürk 150 Def‘a tülbent 140 Keman ma‘a kubur 80 Lâciverd dolama 130 Def‘a kılıç 100 Bakır tas 26 Tepsi-i bakır 25 Keman köhne 6 Sahan 50 Nakdiye 3.700 Yekûn 5.457 Resm-i kısmet 150 Resm-i sûret 50 Dîdebâniyye 250 Yekûn 450 El-Bâkī 5.007. Beş bin yedi beytülmâl emînine teslîm olunmağın tahrîr olundu.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 166 - Hüküm no: 180 - Orijinal metin no: [25a-3])﻿

﻿

﻿

181. Hüküm

Ümmi Hatun’un muhallefâtı

Sâkine olduğu hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Ebülfazl mahallesinde vefât eden ve geride verâsetin kendisine münhasır olduğu Mahmud nâm zevcini bırakan merhûme Ümmi Hâtun’un muhallefâtıdır. Kıymeti Kılıf-ı minder 50 Köhne kebe 145 Yastık 54 Minder kılıfı 28 Köhne minder 11 Yastık 62 Köhne halı 91 Çultar? 30 Köhne halı 24 Bakır sini 240 Tencere-i kebîr 215 Tencere 63 Sacayak 3 31 Tepsi 3 105 Tepsi-i kuzu 2 105 Hamam gömleği 40 Minderi çarşaf 34 Peştamal-i cedîd 88 Hamam gömleği 85 Beyaz bohça 3 20 Gül kutusu 7 Bir pâre bez panbuk 145 Seccâde 136 Kilim 130 Köhne minder 10 Döşek-i köhne 46 Döşek 175 Yastık 25 Minder 42 Yastık 64 Kilim 81 Kaftan 170 Kazma 8 Köhne bez 17 Sahan ma‘a tepsi 2 227 Tepsi 3 127 Beled[î] döşek 70 Yastık yüzü 15 Makrama, aded 10 130 Havlu makrama 32 Makrama ma‘a çenber 50 Yorgan 240 Def‘a yorgan 212 Yastık 32 Kilim 160 Yorgan 150 Yastık 11 Def‘a yastık 21 Seccâde 57 Nacak 28 Kaşık aded 24 9 Bakır sini 114 Güğüm 40 Def‘a güğüm 73 Tencere 50 Safa 22 İbrik 90 Tâbe-i ev 3 71 Kevgiri sahan 70 Sahan 45 Döşek yüzü 100 Peşkir 45 Bohça 37 Kaftan-ı köhne 50 Bez …? 12 Çarşaf 47 Kırmızı yen 80 Sandık 550 Uçkur 31 Don gömlek 81 Leğen 201 Hamam leğen[i] 95 Leğen ma‘a ibrik 133 Yüz-i yastık 60 Yorgan çarşafı 50 Hamam döşeme[si] 46 Çarşaf 100 Peşkir 20 Çarşaf 60 Mukaddem kuşak 60 Mâî zıbın 148 Arakiyye ma‘a kalıp 250 Peçe 11 Yemeni yorgan 130 Yastık 30 Halı 142 Döşek 205 Def‘a döşek 78 Yastık 40 Minder 61 Velense-i beyaz 86 Beledî yorgan 110 Döşeme-i deri 10 Köhne yüz yastık 22 Hamam tası 19 Maşraba 15 Köhne beledî 25 Kebab tepsisi 3 15 Güğüm 140 Köhne kilim 30 Tencere 90 Def‘a tencere 80 Şamdan 5 65 Sandık 40 Humbara-i kebîr 330 Perde 25 Çerağ 33 Sini 56 Sagīr yemeni 36 Yeşil kaftan 310 Alaca çarşaf 75 Lâciverd ferâce 720 Bir pâre bez 832 Mehir der zimmeti Mahmud 1.000 Yekûn 11.782 Minhe’l-ihrâcât Dellâliyye 220 Hammâliyye 80 Dîdebâniyye 500 Müjdegâne 260 Ücret-i kadem 150 Kâtibiyye 100 Resm-i kısmet 370 Techîz ve tekfîn 200 İhzâriyye 150 Deyn-i müsbet 1.000 Yekûn 3.030 El-Bâkī 9.652 Hisse-i zevc 4.376 Beytülmâl 4.376

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 167 - Hüküm no: 181 - Orijinal metin no: [25b-1])﻿

﻿

﻿

182. Hüküm

Midillili Ali Bey’in evini vakfettiği

Elhamdü lillâhi vahdeh ve’s-salâtü alâ men lâ nebiyye ba‘deh ve alâ men evfâ ahdeh ammâ ba‘d işbu mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden kayd, sahîh ve şer‘î bir hüccetdir. Sâhibü’l-hayrât ve râtıbü’l-meberrât Midillili Ali deyû ma‘rûf Ali Reis b. Abdülmennân, dünyânın dâr-ı fenâ olduğunu, orada bâkī kalmanın muhâl bulunduğunu idrâk edip kıyâmet günü için azık tedârük etmek istediğinde meclisi şer‘-i şerîfe hâzır oldu ve âti’z-zikr vakfını tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Memi b. Abdullah’ı ihzâr edip mahzarında, işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Kasımpaşa mahallesinde vâki‘, üç beyt-i ulvîyi, bir beyt-i süflîyi, üç dükkânı?, su kuyusunu, helâyı ve muhavvatayı müştemil olan ve bir tarafdan Hüseyin b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan el-Hâc Mehmed el-Kettânî mülkü, öteki tarafdan Mehmed el-Haffâf mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘ menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve âmme-i menâfi‘ ve merâfıkı ile ve niyet-i hâlisa ve taviyyet-i sâfiye üzre haps, vakf, tasadduk ve te’bîd eylediğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâkıf-ı mezbûr menzili merkūmu mütevellî-i mezkûra teslîm etti. Mütevellî de tesellüm edip sâir mütevellîler evkāfda nasıl tasarruf ettiler ise öyle tasarruf etti. Vâkıf-ı müşârün-ileyh, menzili mezkûrun mütevellî yediyle icâre-i mu‘tâde-i müsellese ile icâreye verilmesini şart etti. İcâreden hâsıl olanın rub‘unun sâir evkāfı rub‘una ilhâkını şart etti. Emr-i vakf vech-i muharrer-i mesfûr üzre tamâm olduğunda hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, mesâil-i vakıfda cârî eimme-i eslâf beynindeki ihtilâfı da bilerek ve tescîl için lâzım gelen husûsâta da ri‘âyet ederek vakfın husûsen ve umûmen sıhhat ve lüzûmuna hükm etti. Menzili merkūm bu sûretle tebdîl ve tağyîri aslâ câiz olmayacak şekilde müttefekun-aleyh lâzım bir vakıf hâline geldi. [26a] Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Saferi’l-muzaffer sene sitte ve elf. Şuhûd: El-Hâc Hasan b. Abdullah Reisü’l-hayyâtîn, el-Hâc Mustafa b. Hüseyin, el-Hâc Hasan b. Mahmud, el-Hâc Mustafa b. Himmet, Mehmed Çelebi b. el-Hâc Yusuf ve gayruhüm mine’l-hâzırîn es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 169 - Hüküm no: 182 - Orijinal metin no: [25b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

183. Hüküm

Emine bt. Abdi’nin muhallefâtı

Hâric-i Galata mahallâtından Kuloğlu mahallesinde vefât eden ve geride Servinaz nâm anasını ve Sultanşah nâm ammisini bırakan merhûme Emine bt. Abdi’nin muhallefâtıdır. Ölen babasının zevcesinin sümün hissesi ve sülüs-i vasiyyetinin bundan ihrâcı lâzımdır. Vaka‘a’t-tahrîr bi ma‘rifeti’l-vasî fî evâili Safer sene sitte ve elf. Menzil der mahalle-i Kuloğlu 32.000 otuz iki bin Minhe’l-ihrâcât Berâ-yı bedel-i sulh-ı deyn meblağ 2.000 Berâ-yı dellâliyye mine’l-mezbûr meblağ 640 Berâ-yı techîz ve tekfîn ve ta‘âmiyye meblağ 3.000 Berâ-yı resm-i kısmet meblağ 600 Berâ-yı harc-ı ma‘kūl meblağ 400 Berâ-yı ihzâriyye meblağ 150 Berâ-yı kâtibiyye meblağ 150 Yekûn 6.940 altı bin dokuz yüz kırk El-Bâkī 25.060 Minhe’s-sülüsi’l-vasiyye 8.323 es-Sülüs li’l-vasiyye: Merhûm Abdi Bölükbaşı sülüs-i vasiyeti olup menzili merkūm sagīre-i mezbûreye hissesine ta‘yîn olundukda sülüsden mâ‘adâsı ta‘yîn olunduğuna vasîsi Cafer Çavuş haber vermeğin sülüs ifrâz olundu. [Krş. İlk varak, 1b-4: Merhûm Abdi Bölükbaşı’nın sülüs-i vasiyyetinden Cafer Bey b. Abdullah nâm kimesneye on iki bin dokuz yüz akçe teslîm olunmuştur.

Şuhûdü’l-hâl: ( )] Ba‘de’d-dâr el-Bâkī 16.646 Zevcetü eb el-meyyit meblağ 2.080 El-Bâkī beyne’l-verese Hisse-i Sultanşah meblağ 9.500 Hisse-i ümm sülüs 4.688 Kendi ihtiyârıyla birbirinin hisselerinden ve sülüsden vasîsi ma‘rifetiyle beş yüz akçe meyyitin babasının zevcesine bir Rehin husûsiyçün verilip iskāt-ı hak edip helâlleştikleri ecilden şerh verildi ve hisselerinden naks vâki‘ oldu.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 169 - Hüküm no: 183 - Orijinal metin no: [26a-1])﻿

﻿

﻿

184. Hüküm

Câriyenin hibe edilmediği

Budur ki Bundan akdem hâric-i Galata Müeyyedzâde mahallesinde vefât edip verâseti zevci Hasan Reis b. Abdullah ve vâlidesi Hatice Hâtun bt. Memi ve sagīr oğulları Abdi ve Mustafa nâm kimesnelere münhasıra olan Emine bt. Mustafa nâm müteveffâtın vâlidesi ve sagīreynin vasiyyesi olan mezbûre Hatice meclisi şer‘-i şerîfde müteveffât-ı mezbûrenin zevci mezbûr Hasan Reis mahzarında bi’l-vesâye takrîr-i da‘vâ edip mezbûr Hasan Reis zevcesi mezbûre Emine Hâtun’a hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde Yasemin nâm câriyesini hibe ve temlîk ve teslîm eyleyip mezbûre hâtun dahi ittihâb ve tesellüm edip nice müddet tasarruf ettikden sonra mezbûr câriyeyi mezbûr Hasan Reis’in gaybetinde dört bin akçeye bey‘ eyleyip ba‘dehû bir câriye dahi iştirâ etmek lâzım geldikde mezbûr Hasan Reis zikr olunan dört bin akçe bir câriyeye dahi vefâ etmemekle iki bin akçe kendi malından katıp altı bin akçeye Peymâne nâm câriyeyi iştirâ eyledikde dört bin akçe zevcem mezbûre Emine’nin hakkıdır deyû i‘tirâf etmiş iken mezbûr Hasan Reis hâlen mezbûre Peymâne mülkümdür deyû fuzûlen kabz eyledi dört bin akçeyi muhallefâta idhâlden imtinâ‘ eder suâl olunsun dedikden sonra mezbûr Hasan Reis’e suâl olundukda zevcem mezbûre Emine mezbûre Yasemin mülküm iken fuzûlen dört bin akçeye bey‘ eyledi ba‘dehû bir câriye dahi almak lâzım gelmekle dört bin akçeye iki bin akçe dahi katıp altı bin akçeye mezbûre Peymâne’yi iştirâ eyledim zikr olunan altı bin akçe cümle benim mülkümdür mezbûre Yasemin’i mezbûre Emine’ye hibe etmedim dört bin akçe dahi mezbûre Emine’nin hakkıdır demedim deyû cevâb vermekle mezkûre Hatice’den sıdk-ı makāline beyyine taleb olundukda beyyineden âciz olmağla mezbûr Hasan Reis’e mezbûre Yasemin’i mezbûre Emine’ye hibe etmediğine ba‘dehû zikr olunan dört bin akçe zevcem mezbûre Emine’nin hakkıdır demediğine yemîn teklîf eyledikde yemîn billâh ettikden sonra mâ hüve’l-vâki‘bit-taleb kayd olundu. Fî evâsıtı Safer sene sitte ve elf. Şuhûd: Musli Muhzır, Mehmed b. Yusuf, Hasan Beşe b. Sarrâc, Hasan b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 170 - Hüküm no: 184 - Orijinal metin no: [26a-2])﻿

﻿

﻿

185. Hüküm

Sâliha bt. Mustafa adlı kadının, kocası Mehmed Çelebi’yi vekîl ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Tomtom Memi mahallesinde sâkine olup Mustafa nâm babası bundan akdem Karaköy’de vefât etmiş bulunan Sâliha nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzıra olup müteveffâ-yı mezbûr babasından ve babasının vefâtından sonra yine mahalle-i mezbûrede fevt olan (…) Çelebi ve Mehmed Çelebi nâm karındaşlarından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden hisse-i şer‘iyyesinin taleb, kabz ve kendisine îsâline ve kabz ve îsâl maksadıyla îcâb-ı hâlde hükkâm-ı kirâm huzûrunda mürâfa‘aya zevci hâmil-i hâze’l-kitâb fahrü’l-küttâb Mehmed Çelebi b. Mustafa’yı vekîl edip nefsine nâib kıldı. Mezbûr Mehmed Çelebi de vekâlet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Muharremi’l-harâm sene sitte ve elf. Şuhûd: Mustafa b. Abdülaziz, Seyyid Mahmud b. Mustafa, Mehmed Çelebi b. Mustafa, Üstâd Ali b. Abdullah Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 171 - Hüküm no: 185 - Orijinal metin no: [26b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

186. Hüküm

Cemile Hatun’un oğlunda ödünçten alacağı olduğu

Şaban Bölükbaşı b. Abdullah ve İsa b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Tomtom Memi mahallesinde sâkin iken bundan akdem Yanık seferinde fevt olan Mustafa Bey’in Âişe nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan mevlânâ Mehmed Halîfe b. Mehmed nâm hasm-ı câhid mahzarında, müteveffâ-yı mezbûrun anası hâmiletü hâze’l-kitâb Cemile Hâtun bt. Ferhad’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezbûrenin, müteveffâ-yı merhûmun zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt otuz bin akçe hakkı vardır. Bizim yanımızda ve katımızda ikrâr ve i‘tirâf etmişdir. Müdde‘iye-i mezbûreye meblağ-ı merkūmu müteveffâ-yı mezbûrdan hâl-i hayâtında kendisinden veya ba‘de vefâtihî muhallefâtından almadığına, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb iskāt etmediğine dâir yemîn verildikden ve şâhidlerin şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber oldukdan sonra şehâdetleri mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Safer sene sitte ve elf. Şuhûd: el-Mezbûrûn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 172 - Hüküm no: 186 - Orijinal metin no: [26b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

187. Hüküm

Emine bt. Mustafa’nın muhallefâtı

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Müeyyedzâde mahallesinde vefât edip geride Hasan Reis b. Abdullah nâm zevcini, Hatice bt. Memi nâm anasını ve Abdi ve Mustafa nâm oğullarını bırakan merhûme Emine bt. Mustafa’nın muhallefâtıdır. Verâset bu kimesnelere münhasırdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâsıtı Safer sene sitte ve elf. Kıymeti Yastık 80 Münakkaş yorgan 1.370 Fânus 50 Döşek yüzü 1.000 Münakkaş sofra 130 Def‘a yastık 55 Gılâf-ı minder 74 Maşraba 52 Yastık yüzü 16 Def‘a yastık 500 Döşek 355 Yastık 31 Gılâf-ı minder 156 Münakkaş yorgan 142 Sahan aded 5 285 Yastık yüzü 132 Yastık yüzü 300 Döşek yüzü 1030 Gılâf-ı döşek 185 Gılâf-ı yastık 42 Kebe 202 Sahan 261 Minder yüzü 401 Hamam gömleği 261 Kilim 105 Kaliçe 305 Leğen örtüsü 130 Yastık yüzü 130 Çatma minder 135 Yastık 280 Havlu makrama 41? Çadır-ı şeb 95 Gılâf-ı döşek 170 Gılâf-ı yastık 50 Yorgan-ı çatma 760 Kapaklı tas 80 Kepçe ma‘a kevgir 33 Sahan 66 Tencere 40 …? kutu 55 Yastık yüzü 120 Minder yüzü 490 Köhne bohça 42 Gülgûn câme 905? Yeşil atlas 800 Miskî atlas 1800 Beyaz kemha 2000 Sarı zıbın 405 Mâî kemha 2100 Beyaz çarşaf 120 Döğme kuşak 360 Yeşil bohça 150 Örtü makrame 50 Münakkaş bohça 375 Beyaz …? 105 Yorgan başlı 420 İşleme çadır-ı şeb 1410 Fener örtüsü 140 Nezkeb 72 Kürdî 30 Kırmızı bohça 330 Gülgûnî yen 28 Şamdan sağrası? 40 Bilezik 3.916 Küpe 290 İstefan 2.730 Kemer kuşak 1.285 Kafes-i inci 500 Zümrüd küpe 1.200 Sînebend 1.023 Tesbih-i inci 566 Yüzük 260 Küpe 200 Kafes-i inci 200 Mehr-i müsbet der zimmeti zevc meblağ 5.837 4.000 Yekûn 44.080 Minhe’l-ihrâc Berâ-yı techîz ve tekfîn 837 Dellâliyye 802 Harc-ı ma‘kūl 400 Berâ-yı kassâm ve kâtibiyye ve ihzâriyye 300 Berâ-yı resm-i kısmet 600 Defteriyye 600 Defteriyye 50 Resm-i hücec-i kassâm-ı atîk 100 Ücret-i kadem-i kassâm-ı atîk ve ücret-i hammâliyye 500 Yekûn 8.589 [27a] El-Bâkī beyne’l-verese 35.337 Hissetü zevc rub‘ meblağ 8.842 Hissetü üm südüs meblağ 5.889 Hissetü ibneyn meblağ 21.865

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 172 - Hüküm no: 187 - Orijinal metin no: [26b-3])﻿

﻿

﻿

188. Hüküm

Mustafa Çelebi b. Yusuf’un muhallefâtı

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Tomtom Memi mahallesinde sâkin iken bundan akdem Yanık seferinde fevt olan ve geride Cemile Hâtun nâm anasını, Nâzenin ve Ruhısâni nâm zevcelerini, Hasan Çelebi ve Mehmed Çelebi nâm sagīr oğullarını ve Sâliha nâm kebîre kızı ile Safiye nâm sagīre kızını bırakan merhûm bekçibaşı Mustafa Çelebi b. Yusuf’un muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâili Saferi’l-muzaffer sene sitte ve elf. Mezbûrun vâlidesi fuzûlen bey‘ ettiği esbâbdır ki zikr olunur. Kıymeti Bahâ-i hâne 130.000 Hançer 2 1.500 Ferâce sürh 600 Bağdâdî câme 400 Köhne zıbın 150 Alaca-i Mısır, köhne 60 Keçe-i Acem 200 Keçe-i Selânik 500 Bahâ-i …? 300 Seccâde beyaz 120 Def‘a seccâde 60 Alaca minder 60 Def‘a keçe-i Selânik 120 Akçe tahtası 70 Köhne yorgan 200 Demir sandık 60 Tülbent 60 Köhne sepet sandık 40 Yanbolu kebesi 320 Seccâde 60 Zerdev[a] köhne kürk 1.000 Kaliçe-i müsta‘mel 200 Kilim 100? Yemeni yük perdesi 280 Sahan 4 400 Bakır sini 100 Sahan 2 100 Kilim 400 Kaliçe 280 Keçe-i müsta‘mel 450 Sahan 50 Maşraba 50 Leğen ibrik 80 Peşkir 70 Tas 70 Küçük sahan 2 120 Bakır sini 200 Kuzu tepsi 120 Kilim 130 Köhne beledî yorgan 40 Çakşır 50 Gılâf-ı döşek 100 Minder 50 Köhne yastık 2 50 İbrişim 240 İki …? …? 30 Hırdavât-ı nühâs 1.500 Köhne Acem keçe 50 Berber leğeni 80 İki yorgan yüzü üç bohça divar yastık …? …? şamdan kırmızı atlas köhne ocak perdesi sâir hırdavât 1.000 Avâid-i beytülmâl 12.115 Yekûn 157.594 Minhe’l-ihrâcât Deyn-i müsbet 30.000 deyn-i müsbet li’l-vakf 18.000 Berâ-yı harc-ı ma‘kūl ki mâder harc-kerde 879 El-Bâkī 108.715 Minhâ resm-i kısmet 1.620 Berâ-yı dîdebâniyye ve ihzâriyye 1.620 Yekûn 3.240 El-Bâkī beyne’l-verese 105.475 Hisse-i zevceyn sümün 13.700 Hisse-i üm südüs 17.500 Hisse-i ibn-i Hasan 24.742 Hisse-i ibn-i Mehmed 24.742 Sonra sagīr-i mezbûr Hasan öldü ve anası Nâzenin’i ve iki karındaşını bırakdı. Asl-ı mâl 24.742 Minhe’l-ihrâcât Techîz ve tekfîn 1.500 Resm-i kısmet 345 Berâ-yı harc-ı ma‘kūl 200 Berâ-yı ihzâriyye 145 Yekûn 2.190 El-Bâkī beyne’l-verese 22.533 Hisse-i üm südüs 3.750 Hisse-i ah li eb 19.803 Sonra sagīr-i mezbûr Mehmed öldü ve geride anası Nâzenin’i ve ana baba bir kız karındaşını bırakdı. Asl-ı mâl 44.546 Minhe’l-ihrâcât Techîz ve tekfîn 1.500 Resm-i kısmet 645 Kassâmiyye kâtibiyye 400 Berâ-yı harc 240 Yekûn 2.790 El-Bâkī beyne’l-verese 41.556 Hisse-i üm südüs 6.926 Hisse-i uht li üm südüs 6.926 Hisse-i uht li ebeveyn Sâliha ve Safiye 27.704

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 174 - Hüküm no: 188 - Orijinal metin no: [27a-1])﻿

﻿

﻿

189. Hüküm

Safiye bt. Mustafa Çelebi adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘ a‘lâ hâze’l-kitâb, Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Tomtom Memi mahallesinde sâkin iken bundan akdem Yanık seferinde fevt olan merhûm Mustafa Çelebi’nin Safiye nâm sagīr kızının nafaka, kisve ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Cemile bt. Ferhad nâm ninesinin talebiyle, müteveffâ-yı mezbûr babasından ve babasının vefâtından sonra fevt olan karındaşlarından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlden alınmak üzre zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt altı akçe farz ve takdîr etti ve vakt-i hâcetde istidâne edip vakt-i zaferde rücû‘ etmesine mezbûre Cemile nineye izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis aşer min Saferi’l-muzaffer sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Abdülaziz el-İmâm, es-Seyyid Mahmud b. es-Seyyid Mustafa el-Müezzin, Musa b. İsa el-Cündî, Hasan b. Abdullah el-Cündî, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 176 - Hüküm no: 189 - Orijinal metin no: [27b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

190. Hüküm

Âişe Hatun’un evini vakfettiği

Elhamdü lillâhi vahdeh ve’s-salâtü alâ men lâ nebiyye ba‘deh ve alâ men evfâ ahdeh. ammâ ba‘d işbu mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden kayd, sahîh ve şer‘î bir hüccetdir. Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Ebülfazl mahallesinde sâkine olan sâhibe-i hayrât ve râtıbe-i meberrât Âişe Hâtun bt. Hoca Ömer nâm hâtun dünyânın dâr-ı fenâ olduğunu, orada bâkī kalmanın muhâl bulunduğunu idrâk edip kıyâmet günü için azık tedârük etmek istediğinde meclisi şer‘-i şerîfe hâzıra oldu ve âti’z-zikr vakfını tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği fahrü’l-a‘yân mevlânâ Mehmed Halîfe b. Mehmed’i ihzâr edip mahzarında işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezkûrede vâki‘, iki beyt-i ulvîyi, selâmlığı, helâyı, su kuyusunu, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi ve avluyu müştemil olup bir tarafdan Veli Reis mülkü, diğer tarafdan Cemile Hâtun mülkü, öteki tarafdan Yusuf mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan cemî‘ menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve âmme-i menâfi‘ ve merâfıkı ile ve niyet-i hâlisa ve taviyyet-i sâfiye üzre haps, vakf, tasadduk ve te’bîd eylediğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâkıfe-i mezbûre süknâyı evvelâ müddet-i hayâtınca kendisine sonra Mustafa Bey nâm zevcine, sonra neslen ba‘de neslin ile’l-inkırâz evlâdına, evlâd-ı evlâdına, evlâd-ı evlâd-ı evlâdına, sonra âzâdlı kölelerine, sonra âzâdlı kölelerinin evlâdına, evlâd-ı evlâdına, sonra her gece yatsı namazından sonra Mülk sûresini tilâvet edip sevâbını vâkıfe-i mezbûrenin rûhuna hediye etmesi kaydıyla mahalle-i mezkûre mescidinin müezzinine şart etti. Tevliyyeti hasbiyyeyi, ta‘dîl ve tağyîri müddet-i hayâtınca kendisine şart etti. Vâkıfe-i mezbûre menzili merkūmu mütevellî-i mezkûra teslîm etti. Mütevellî de tesellüm edip sâir mütevellîler evkāfda nasıl tasarruf ettiler ise öyle tasarruf etti. Emr-i vakf vech-i muharrer-i mesfûr üzre tamâm olduğunda hâkim-i muvakkii a‘lâ hâze’l-kitâb, mesâil-i vakıfda cârî eimme-i eslâf beynindeki ihtilâfı da bilerek ve tescîl için lâzım gelen husûsâta da ri‘âyet ederek vakfın husûsen ve umûmen sıhhat ve lüzûmuna hükm etti. Menzili merkūm bu sûretle tebdîl ve tağyîri aslâ câiz olmayacak şekilde müttefekun-aleyh lâzım bir vakıf hâline geldi. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû innallâhe semî‘un alîm” Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Saferi’l-muzaffer sene sitte ve elf. Şuhûd: Ahmed b. İsmail el-İmâm, Hüsam b. Veli, Süleyman b. Hasan, el-Hâc Keyvan b. Abdullah, Mehmed b. Yusuf, Mustafa b. Hüsrev, Mehmed b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 176 - Hüküm no: 190 - Orijinal metin no: [27b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

191. Hüküm

Zâhide Hatun’un Gürcü asıllı câriyesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Abdülkādir b. Hacı el-Müezzin ve Mahmud Çelebi b. İslâm el-Müezzin nâm kimesneler, meclisi şer‘-i şerîfe -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzırân olup Zâhide Hâtun bt. Ahmed nâm anası bundan akdem fevt olan Mustafa b. Mehmed nâm mecnûna vesâyeti bimâ hüve nehcü’s-sübût sâbit olan vasiyyi muhtâr Keyvan Bey b. Abdullah nâm hasm-ı câhid mahzarında açık kaşlı, orta boylu, Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Mehlika bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezbûre müteveffât-ı merkūmenin taht-ı mülkünde idi. Müteveffât-ı mezbûre hâl-i hayâtında beş sene devâmlı hizmet etmesi mukābilinde onu kitâbete kesmişdi. elân câriye-i mezbûre hizmeti merkūmesini tâm ve kâmilen tamâmladı. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hürriyetine hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti Rebî‘ilevvel sene sitte ve elf. Şuhûd: Mevlânâ Mehmed Efendi b. Murad el-Kadı, Hasan Efendi b. Murad el-Kadı, Hüsrev Bey b. Abdullah, Hüsrev Bey b. Abdullah, Murad [b.] Abdullah, Abdülkādir Hacı ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 177 - Hüküm no: 191 - Orijinal metin no: [27b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

192. Hüküm

Bekir ve İbrahim adlı çocuklara nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, hâric-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallâtından Kulaksız mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Mustafa’nın Bekir ve İbrahim nâm sagīr oğullarının nafaka, kisve ve sâir havâic-i zarûriyyeleri için, himâye terbiyesi altında bulundukları Hatice bt. Sinan nâm analarının talebiyle, kendilerine müteveffâ-yı mezbûr babalarının muhallefâtından irs-i şer‘le kalan mallardan alınmak üzre, zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt sekiz akçe farz ve takdîr etti ve vakt-i hâcetde istidâne edip vakt-i zaferde rücû‘ etmek üzre mezbûre Hatice’ye izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti Rebî‘ilevvel sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed Çelebi b. Abdülmennân, Mehmed b. Mustafa, Hüsrev el-Muhzır, Pîrî Bey b. Şaban, Ömer b. Hasan

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 177 - Hüküm no: 192 - Orijinal metin no: [27b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

193. Hüküm

Zamâne bt. Abdullah’ın muhallefâtı

Dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde vefât edip geride verâsetinin münhasır olduğu Memişah nâm zevcini bırakan merhûme Zamâne bt. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Beytülmâl emîni Mehmed Çavuş b. Abdülmennân ma‘rifetiyle tahrîr olundu. Hurrire fî evâili Rebî‘ilevvel sene sitte ve elf. Kıymeti Köhne minde[r] 9 Diğer minder 48 Döşek 200 Yastık 45 Minder 65 Yorgan beledî 150 Diğer firâş 300 Tâbe 42 Kürk-i köhne 45 Tencere 67 Kevgir kepçe 20 Ayna 8 Yastık 21 Velense beyaz 172 Minder 120 Sahan 2 113 Tas 2 23 Yastık yüzü 71 Paşmak ma‘a edik 105 İplik arşın 30 Kutnî zıbın 130 Yen-i alaca 50 Yorgan 390 Yastık gılâf 30 Kürklü çuka 35 Çarşaf 75 Lâciverd ferâce 1.400 Kâfurî şem‘ 96 Kilim köhne 95 Tencere-i kebîr 118 Tencere-i sagīr 35 Köhne muhayyer 20 Mısır alacası 100 Bir top bez 184 Demir sini 121 Tahta tepsi 50 Köhne çakşır 35 Alaca çarşaf 51 İplik arşın 28 419 Bez arşın 13 312 Don gömlek 60 Döşek yüzü 52 Tepsi 17 Arakiyye 74 Nezkeb 32 Beyaz sâde 128 Çarşaf 71 Makrama aded 3 90 İplik arşın 4 20 Peşkir 92 Alaca kuşak 20 Bez arşın 4 65 Sandık 130 Hoşâb kaşığı 4 Ağaç sini 10 Bilezik 1.200 Nikâh 300 Yekûn 7.760 Minhâ ihrâcât Dellâliyye meblağ 123 Hammâliyye meblağ 5 Kirâ-i menzil ki sâbit şüd meblağ 180 Deyn-i müsbet li Abdurrahman meblağ 90 Defteriyye meblağ 40 Resm-i kısmet meblağ 120 Harc-ı ma‘kūl meblağ 95 İhzâriyye meblağ 25 Kalemiyye meblağ 30 Techîz ve tekfîn meblağ 720 İhzâriyye meblağ 70 Deyn-i sâbit meblağ 210 Yekûn 1.708 El-Bâkī beyne’l-verese 6.052 altı bin elli iki Hisse-i zevc nısf 3.026 Beytülmâl 3.026

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 178 - Hüküm no: 193 - Orijinal metin no: [28a-1])﻿

﻿

﻿

194. Hüküm

Tabib Mehmed Bey’in Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Fahrü’l-akrân Mehmed Bey b. Abdülmennân et-Tabîb nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, Efrenciyyü’l-asl, iki ayağı yanık hâmil-i hâze’l-kitâb Pastiyano v. Pastolmafo nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li merzâtihi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Vâki‘ ikrâr abd-i mezkûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî aşer min Rebî‘ilevvel sene sitte ve elf min hicreti’n-nebî aleyhi’s-selâm ilâ yevmi’l-haşri ve’l-kıyâm. Şuhûd: Mehmed Bey b. Mustafa er-Râcil, Bayram b. Mustafa, Üveys Bey b. Abdullah, Mustafa el-Muhzır el-Âşirî?, Mehmed Bey b. Yusuf, Hüsrev [b.] Abdullah el-Muhzır, el-Hâc Süleyman [b.] Mehmed, Yusuf Halîfe el-İmâm ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 179 - Hüküm no: 194 - Orijinal metin no: [28a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

195. Hüküm

Zeyni Hatun’un Gürcü asıllı câriyesini azat ettiği

Hâric-i Galata mahallâtından Süheyl Bey mahallesinde sâkine olan Zeyni Hâtun bt. Mustafa kıbelinden âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti Pîrî Reis b. Şaban ve Ömer b. Hasan’ın şehâdetleri ile sâbit olan Derviş b. Hüseyin nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, müvekkile-i mezbûresinin orta boylu, çatık kaşlı, kara gözlü, Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Peymâne bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li merzâtihî âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Câriye-i merkūme bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Vâki‘ ikrâr câriye-i mezkûre tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Ali Üveys, Yusuf Halîfe el-İmâm, Rıdvan Bey b. Abdullah, Mehmed Bey b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 180 - Hüküm no: 195 - Orijinal metin no: [28a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

196. Hüküm

Mehmed b. Mustafa adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, mahmiye-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde sâkin olan hâmil-i hâze’l-kitâb el-Hâc Hasan b. Abdülvehhâb’ı, bundan akdem vefât eden Süleyman b. Hayreddin nâm kimesnenin karındaşının oğlu ve vârisi Mehmed b. Mustafa nâm sagīre, müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlin zabtı ve hıfz-ı ahvâli için evân-ı rüşdüne kadar ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. Mezbûr el-Hâc Hasan da vesâyet-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene sitte ve elf min hicreti’n-nebî aleyhi’s-selâm. Şuhûd: Mehmed b. Mehmed el-İmâm, Yusuf Reis, Mahmud b. Mehmed, Mahmud Çelebi el-Müezzin, Mehmed b. Yusuf

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 180 - Hüküm no: 196 - Orijinal metin no: [28a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

197. Hüküm

Ev ve bozahânenin satıldığı

Budur ki Mahrûse-i Galata tevâbi‘inden Fındıklı’da vâki‘ Çizmecibaşı Tekyesi mahallesi sâkinlerinden zahrü’l-eşbâh Mehmed Çelebi b. Memişah meclisi şer‘-i hatîr ve mahfil-i dîn-i lâzımü’t-tevkīrde işbu râfi‘-i hüccet-i şerîfe ve hâfız-ı vesîka-i münîfe olan efdalü’l-ulemâ ve’l-mevâlî ekmelü’l-fuzalâ ve’l-e‘âlî câmi‘u envâ‘i’l-mehâsin ve’l-eltâf hâmîü fünûni’l-mehâmid ve’l-e‘tâfe’l-mevle’l-celîlü’ş-şân ve’l-âlimü’r-refî‘i’l-mekân el-Müstağnî bi mekârimi ahlâk ve mehâsini ağrâk? an ta‘dâdi’l-elkāb ve teksîri’s-sıfât el-muhtas bi mezîdi inâyeti’l-meliki’l-kaviyyi’l-alî seyyidinâ ve senedinâ ve mevlânâ Hazreti Mehmed Efendi tayyebe’llâhu ercâe’l-arzi bi tîbi şânihî neclü sadri’l-e‘âlî bedrü’l-mevâlî alâmetü asr ve zamânihî müftiyyü’l-memâliki’l-Osmaniyye bi’l-istihkāk fî evânihî hazreti şeyh-i meşâyihü’l-islâm Mehmed Efendi lâ zâle zılûlü vücûdihî alâ mefâriki’l-leyâlî ve’l-eyyâm mâ şeyh mülk? ve şeyh mülk? cânib-i şerîflerinden tasdîk-i âti’z-zikre fahrü’l-müderrisîn mevlânâ Abdülkerim Efendi b. Şeyh Yusuf ve zahrü’l-müsta‘idîn mevlânâ Ömer Çelebi b. Mehmed şehâdetleriyle hasm-ı câhid mahzarında şer‘an vekâleti sâbite olan fahrü’l-cüyûş Hüseyin Çavuş mahzarında ikrâr-ı sahîh-i şer‘î edip merhûm ve mebrûr dârende-i medâric-i rahmeti rabb-i gafûr Sultan Bayezid Han hazretlerinin evkāfından olup taht-ı tasarrufumda olup tûlen kırk beş zirâ‘ arz-ı hâliye üzerinde binâ olunup mahalle-i merkūmede kıbleten bahr ile ve şarkan yine kendi tasarrufumda olan arz-ı hâliye emâmında olan bahr ile ve garben Rıdvan Ağa mülküyle ve şimâlen tarîk-i âm ile mahdûd olup mülk-i mevrûsumuz olan iki bâb tahtânî evi ve bir bozahâneyi âmme-i merâfıkı ve cemî‘-i tevâbi‘i ve levâhıkı ile mûmâ-ileyh Mehmed Efendi’ye kırk bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i bâtt-ı sahîh-i şer‘î ile bey‘ edip kabz-ı semen ve teslîm-i mebî‘ eyledim deyip mukırr-ı mezbûru ikrârında vekîl-i mezbûr vicâhen tasdîk ettikden sonra yine bâyi‘-i mezbûr vekîl-i merkūm mahzarında arz-ı merkūmenin hakk-ı tasarrufunu cânib-i vakfa olan bin beş akçe mukāta‘asını mütevellî-i vakf olan fahrü’l-emâcid Osman Efendi’den me’hûz olduğumdan sonra müvekkili mûmâ-ileyh hazretlerine tefvîz edip onlar dahi kabz ve tefevvuz ettikden sonra mukābele-i tefvîzde müvekkili mûmâ-ileyhden nakd-i mezbûr on bin nakid akçesini alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru cemî‘ kelâmında vekîl-i merkūm dahi şifâhen tahkīk edicek bu hurûf-ı şâriha alâ mâ hüve’l-hakīka ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Evveli’r-Rebî‘ayn sene sitte ve elf min hicreti men lehü’l-izzü ve’ş-şeref.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 180 - Hüküm no: 197 - Orijinal metin no: [28b-1])﻿

﻿

﻿

198. Hüküm

El-Hâc Cafer ve kardeşi Haydar Bey’in, Ali Bey’in amcazâdeleri ve vârisi oldukları

Vilâyet-i Anadolu-i ma‘mûrede vâki‘ Ürgüp kasabası müvellâsı mevlânâ Ali b. Mustafa’nın meclisinden verilen, onun hatemiyle mahtûm, zeyilde mezkûr senenin evâhir-i Saferi târihiyle müverrah ve mazmûnu her biri kasaba-i mezbûre tevâbi‘inden Babayani karyesinde sâkin olan Mustafa Fakīh b. Seyyid Ahmed ve Ali b. Abdullah ve Hasan b. Abdullah ve Nebi el-Hüdâverdi nâm kimesnelerin şehâdetlerini müştemil ve karye-i mezkûre sükkânından hâmilü’l-kitâb el-Hâc Cafer b. Kimyanos er-Râcil’den asâleten, karındaşı Haydar Bey kıbelinden âti’z-zikr da‘vâ ve isbâta vekîl olarak vekâleten sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şehâdetlerini hâvî hüccet-i şer‘iyye vârid oldukda görüldü ki mezbûr Cafer Bey ve müvekkili Haydar Bey, hâric-i Galata mahallâtından Tomtom Memi mahallesinde bundan akdem fevt olan ve muhallefâtı Râziye nâm sagīreye vasiyyi muhtâr olan Bayram b. Mustafa ve sâir veresesi yediyle zabt edilen Ali Bey b. İnebey’in ve karındaşı, Tımışvar’da fevt olan Ahmed Bey b. İnebey er-Râcil nâm müteveffânın ammizâdeleri ve vârisleridir. Şu cihetle ki müdde‘î-i mezbûrun babası ve müvekkili mezbûr Kimyanos müteveffiyeyn-i mezbûreynin ana baba bir karındaşıdır. Ali Bey’in verâseti ikisine, kızı Râziye’ye ve Rahime bt. Hüsrev ve Şirin bt. Abdullah nâm zevcelerine münhasırdır. Onlardan başka vâris ve terekesine müstahık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber oldu. Mezbûr Bayram ihzâr edildi ve hüccet-i şer‘iyye yüzüne okundu. Vasiyyi mezbûrun hüccet-i şer‘iyyenin müvellâ-yı mezkûrdan vürûdunu inkâr etmesinden sonra vasiyyi merkūmun mahzarında, isimleri şuhûd-ı tarîk mahallinde zeyl-i kitâbda muharrer olan Süleyman b. İbrahim ve Hasan b. Abdullah nâm kimesneler hüccet-i şer‘iyyenin müvellâ-yı mezkûrdan sâdır olduğuna, kendi yanlarında okunduğuna, hüccetin üzerindeki mührün onun mührü olduğuna şehâdet ettiler. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince verâsetine hükm edildi. İşbu hüküm, mezbûr Ali Bey’in hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde onların ammizâdeleri olduğunu vasiyyet ettiğinin, sikātdan cemm-i gafîrin ihbârıyla zâhir olup tebeyyün etmesinden sonra vâki‘ oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene sitte ve elf. Şuhûd: Yusuf b. Abdullah el-Müderris, Mehmed b. Şaban el-Mülâzım, Ramazan b. Mehmed el-Cündî, Veli b. Müstecâb, …, Mahmud Çelebi el-İmâm, Emir Efendi el-Müezzin

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 181 - Hüküm no: 198 - Orijinal metin no: [28b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

199. Hüküm

Mehmed b. Mustafa adlı çocuğun Süleyman b. Hayreddin’in yeğeni ve vârisi olduğu

Hasan Reis b. Abdullah ve Mustafa Reis b. Hüseyin nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzırân olup âti’z-zikr müteveffânın anası ve vârisi olan Rûşen bt. Abdullah kıbelinden husûs-ı âti’z-zikre vekâleti nehc-i şer‘î üzre sâbit olan el-Hâc Hasan b. Abdullah nâm hasm-ı câhid mahzarında, Mehmed b. Mustafa nâm sagīre kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan el-Hâc Hasan b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki sagīr-i mezbûr, dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından el-Hâc A‘mâ mahallesinde bundan akdem fevt olan ve muhallefâtı mezbûre Rûşen tarafından zabt edilen Süleyman b. Hayreddin nâm müteveffânın karındaşının oğlu ve usûbet-i nesebiyye cihetiyle vârisidir. Zira sagīr-i mezbûrun babası Mustafa, müteveffâ-yı merkūmun ana baba bir karındaşıdır. Verâseti ikisine münhasırdır. İkisinden başka vâris ve terekesine müstahık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince sagīr-i mezbûrun verâsetine hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene sitte ve elf. Şuhûd: Pîr Mehmed b. Mehmed el-İmâm, Mahmud b. Mehmed es-Seyyid, Mahmud Çelebi el-âhar el-Müezzin, Mehmed el-Muhzır, Hüsrev b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 182 - Hüküm no: 199 - Orijinal metin no: [29a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

200. Hüküm

Süleyman b. Hayreddin’in muhallefâtı

Cebeci zümresinden olup bundan akdem mahmiye-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde fevt olan ve geride verâsetinin münhasıra olduğu Rûşen bt. Abdullah nâm anasını ve Mehmed b. Mustafa nâm karındaşının oğlunu bırakan merhûm Süleyman b. Hayreddin’in muhallefâtıdır. Tahrîren fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene sitte ve elf. Kıymeti Yorgan 270 Beyaz mak‘ad 70 Çakşır 150 Ferâce 300 Kürk 350 Sandık 130 Papuç 50 Çizme 110 Kantar 22 Köhne tülbent 10 Dolama-i sürh 800 Tîr-i keman 21 Uçkur 7 Na‘lın 2 35 Çini tabak 10 Değnek 8 Nacak 20 Halı 215 Yastık 43 Yelek-i büzürg? 70 Kebe-i köhne 67 Çakşır 290 Astar ma‘a külah 31 Kuşak ma‘a …? 81 Don gömlek 63 Gömlek 94 Hasır 40 Kavuk 31 Köhne kilim 5 Kılıç 300 Sandık 20 Velense 165 Halı 66 Mak‘ad 130 Yastık 43 Velense-i beyaz 191 Dolama mukaddem kuşak 276 Köhne tülbent 21 Çarşaf 30 Yağmurluk 315 Yeşil ferâce 1.205 Sahan ma‘a güld[â]n 70 Firenk sandık 110 Varil ma‘a yatık 19 Kürklü ferâce 370 Yelek 180 Tülbent börkü 25 Astar 19 Tüfenk ma‘a raht 431 Tülbent 31 Yekûn 7.605 Minhe’l-ihrâcât Dellâliyye 156 Hammâliyye 10 Deyn 50 Kirâ-i hâne 20 Resm-i kısmet 113 Kassâmiyye kâtibiyye 132 Defteriyye 40 Resm-i hücec 80 İhzâriyye 150 Techîz ve tekfîn 1.990 Yekûn 2.306 El-Bâkī beyne’l-verese 5.300 Hisse-i üm Rûşen 1.666 Hisse-i ibn-i ah Mehmed 3.734

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 183 - Hüküm no: 200 - Orijinal metin no: [29a-2])﻿

﻿

﻿

201. Hüküm

Şaban Reis’in ölen Mahmud’da mudârebeden alacağı olduğu

Udûlden Ahmed b. Mahmud ve Mahmud Reis b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzırân olup bundan akdem hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Mustafa Ağa mahallesinde fevt olan Mahmud nâm müteveffânın Emine nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan yine mahalle-i mezbûrede sâkin bulunan Ahmed b. Şaban nâm hasm-ı câhid mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Şaban Reis b. Bayezid’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘î-i mezbûrun müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde mudârebe tarîkinden râyicü’l-vakt bin akçe hakkı vardır. Öldüğünde muhallefâtından edâsı lâzım gelen bir deyndir. Müdde‘î-i mezbûra meblağ-ı merkūmu küllen veya ba‘zan medyûn-ı mezbûrdan hayâtında veya vefâtından sonra muhallefâtından almadığına, zimmetini bi vechin mine’l-vücûh ibrâ ve iskāt etmediğine dâir yemîn verildikden sonra şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî târihi’l-mezbûr sene ( ). Şuhûd: Bayram Sofu b. Mustafa, Mahmud b. Ahmed, Şaban b. Fazlullah, Rıdvan b. Sinan, el-Hâc Süleyman

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 184 - Hüküm no: 201 - Orijinal metin no: [29a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

202. Hüküm

Mihri Hatun’un evini Yakub Kethüdâ Evkáfı’na istiğlâl yoluyla sattığı

Bundan akdem hâric-i Galata’da Kalafatçıbaşı mahallesinde vefât eden Dellâl Memi b. Mustafa nâm müteveffânın veresesinden zevcesi Mihri Hâtun bt. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfde merhûm Yakub Kethüdâ evkāfı’na bi’l-fi‘l mütevellî olan Mustafa Bey b. Abdullah nâm kimesne mahzarında bi’t-tav‘ ve’r-rızâ ikrâr ve i‘tirâf edip zevcim müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtında mütevellî-i merkūm yedinden vakf-ı mezkûrun nukūdundan dokuz bin akçe istikrâz edip zimmetinde altı bin akçe deynini def‘aten edâ edip bâkī vakfa üç bin akçe deyni kalmışdır meblağ-ı merkūm üç bin akçeyi ben kendi malımdan edâ etmeğe müte‘ahhide oldum hâlen mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir cânibi Hamza vakfıyla ve bir cânibi Kurd Hüseyin Bey vakfıyla ve bir cânibi Emine bt. Hamza mülküyle ve bir cânibi tarîk-i âm ile mahdûd iki beyt-i ulvîyi müştemil menzilimi merkūm üç bin akçeye vakf-ı mezbûra istiğlâl için bey‘ edip ba‘dehû târih-i kitâbdan sene tamâmına varınca iki yüz akçeye istîcâr eyledim dedikde mukırr-ı merkūmu ikrâr-ı meşrûhunda mütevellî-i mezbûr vicâhen ve şifâhen tasdîk ve tahkīk eyledikde mâ hüve’l-vâki‘ gıbbe’t-taleb tahrîr olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-ışrîn min Rebî‘ilevvel sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Piyâle b. Abdullah, Hasan b. Mustafa, Abdullah b. Bayram, Arsız? Hasan b. Abdullah, Kurd el-Hâc Mehmed b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 185 - Hüküm no: 202 - Orijinal metin no: [29b-1])﻿

﻿

﻿

203. Hüküm

Rahime bt. Mehmed Reis adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, hâric-i mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa kasabası mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde sâkine olan hâmiletü hâze’l-kitâb Mihri Hâtun bt. Abdullah’ı, babası bundan akdem mahalle-i mezkûrede fevt olan Rahime bt. Mehmed Reis nâm sagīreye müteveffâ-yı mezbûr babasının muhallefâtından kendisine irs-i şer‘le intikāl eden emvâlin zabtı ve hıfz-ı ahvâli için evân-ı rüşdüne kadar ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. Mezbûre Mihri Hâtun da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire zâlike fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene sitte ve elf. Şuhûd: Mustafa Reis b. Kılıç, Behram Ağa b. Abdullah, Ali Reis b. Abdullah, el-Hâc Hasan b. Şaban, Hasan Çelebi Takyeci ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 185 - Hüküm no: 203 - Orijinal metin no: [29b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

204. Hüküm

Mîrî esirlerden Frenk asıllı İstefani’nin azat edildiği

Tersâne-i âmire reislerinden olup mîrî üserâ ahvâline memûr olan fahrü’l-akrân Kurd Reis b. Abdülmennân nâm kimesne mîrî üserâdan orta boylu açık kaşlı elâ gözlü Efrenciyyü’l-asl İstefani v. Habuni nâm esîr ile meclisi şer‘-i kavîme hâzır olup takrîr-i kelâm edip mezbûr İstefani mîrî üserâdan olup hizmeti pâdişâhîyi istikāmetle edâ eyleyip kadîmü’l-eyyâmdan bu âna gelince tersâne-i âmire’de istikāmeten hizmet eylediği mukābelede vezîr-i a‘zâm İbrahim Paşa hazretleri sene erba‘ ve elf Şa‘bân-ı mu‘azzamı’nın ibtidâsından beş yıla dek tersâne-i âmire’de hizmet eyleyip ba‘dehû âzâd olsun deyû mühürlü tezkire vermiş idi nazar olunup hizmeti mezbûreyi edâ eyledikden sonra tezkire mûcebince âzâd olunmasına kıbel-i şer‘den dahi temessük verilmesin taleb ederim deyû takrîr-i meşrûhuna muvâfık olan tezkire-i mezbûreyi ibrâz eylemeğin mûcebince li ecli’t-temessük işbu kitâb tahrîr olunup yedine vaz‘ olundu ki ba‘de’l-edâi hizmeti’l-mezbûr esîr-i mezbûra kimesne mâni‘ olmaya. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilevvel sene sitte ve elf. Şuhûd: Süleyman [b.] Mehmed ve Mustafa b. Rüstem, el-Hâc Hasan b. Şaban, Hasan [b.] Abdullah, Mehmed [b.] Yusuf ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 185 - Hüküm no: 204 - Orijinal metin no: [29b-3])﻿

﻿

﻿

205. Hüküm

El-Hâc Musa’nın Kıbrıs asıllı kölesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Müeyyedzâde mahallesinde sâkin olan el-Hâc Musa b. İshak meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, hâl-i hayâtında ve kemâl-i akl ve sıhhatinde, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, sağ yanağında et beni bulunan Kıbrısiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Hasan b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü mevtimden kırk gün mukaddem hürsün diyerek mukayyed tedbîr ile tedbîr eylediğini ikrâr etti. Efendisine ecel erişip rabbine kavuştuğunda mezheb-i muhtâr kavlince sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi efendisinin cemî‘ malından âzâd olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis min şehri Rebî‘ilâhir sene sitte ve elf. Şuhûd: Musli Reis, Hasan Çelebi el-İmâm, Ali b. Abdullah ed-Dellâl, İskender b. Abdullah, Sinan b. Abdullah, Mehmed b. Hasan, Yusuf b. Abdullah, Pîrî b. Muhsin, Mehmed b. Turunc, Ramazan b. Abdullah, Ahmed b. Mehmed, Mahmud b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 186 - Hüküm no: 205 - Orijinal metin no: [30a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

206. Hüküm

Mehmed b. Mehmed’in muhallefâtı

Hâric-i mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa kasabası mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde fevt olup geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Âişe ve Fâtıma nâm kızlarını, Âişe nâm zevcesini, Âişe ve Fâtıma nâm kız karındaşlarını bırakan Reis-i sultânî merhûm Mehmed b. Mehmed’in muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâili Rebî‘ilâhir sene sitte ve elf. Kıymeti Tülbent 91 Ferâce-i sürh 1.300 Köhne beyaz ferâce 365 …? 150 Tüfenk ma‘a raht 2.100 Ayna 30 Köhne şarta? 13 Tülbent 144 Lâciverd dolama 591 Mor diz çakşır 73 Beyaz velense 120 Tîr ü keman 3 205 Pusula 2 125 İplik-i kenevir 20 Kantar 70 Tesbih 24 Bornos 260 Yeşil ferâce kürklü 700 İhrâm-ı beyaz 150 Bez torba 10 Ustura 3 20 Kutu 23 Kurşun 17 İskemle 12 Tülbent 201 Mısır alacası kaftan 715 Kilim-i sürh 85 İplik penbe 75 Kubur ma‘a tîr 23 Na‘lın 16 Kebab demir 2 25 Tülbent 280 Kibridî kemha kaftan? 800 Mor diz çakşırı 100 Velense kızıl 1 48 Kılıç 220 Peştamal 59 Demir küskü 1 55 Balta 60 Zer-deste 2 10 Maşraba 92 Ağaç top 71 Çini çanaklar? 3 25 Börk 6 13 Demir kazma 3 35 Köhne kebe 2 84 Kereste bahâsı 220 Bogasi zıbın 70 Siyah kebe 180 Sancak 8 401 Çuval 4 49 Firenk sandık 85 Pâre-i çelik 25 İydemir 19 Urgan 2 10 Tas ma‘a tepsi 2 50 Destere 20 Sacayak 6 Satır 5 Kürde balic? 5 Kısac 5 Kürek ma‘a satır 32 Mum makas[ı] 5 Hırdavât-ı demir 50 Köhne sandık 2 40 Akçe tahtası 10 Yelken bezi 200 Yastığaç 8 Demir düzeni 22 Hırdavât-ı demir 60 Pâre-i demir 18 Çini tas ma‘a tabak 3 10 Harbe 11 Çuval 2 11 Don gömlek 2 106 Köhne-i kebe 18 Ağaç kalkan 5 Torba 2 5 Bıçak 30 Vezne-i afyon 5 Don gömlek 2 100 Bahâ-i bulgur 10? Pirinç 90 Odun 360 Sabun 25 Mercimek 25 Revgan-ı sâde 30 Nakdiye-i …? akçe 7.000 Hisse-i şâyi‘a ki der menzil 7.808 Yekûn 22.097 Minhe’l-ihrâcât Techîz ve tekfîn meblağ 3.000 Mehr-i müsbet meblağ 9.000 Dellâliyye ma‘a kirâ-i dükkân meblağ 299 Resm-i kısmet meblağ 300 Kassâmiyye kâtibiyye meblağ 300 İhzâriyye 120 Resm-i hücec 80 Berâ-yı nafaka meblağ 144? Harc-ı ma‘kūl meblağ 58 Yekûn 14.597 El-Bâkī beyne’l-verese 7.500 Hisse-i ibneteyn 500? Mezbûrelerin hisse-i mezbûresi Kasımpaşa’daki evdedir. Hisse-i üm südüs 1250 Mezbûrenin hissesi dahi evdedir Hisse-i zevce sümün 937 Hisse-i uhteyn 313 Mezbûrelerin hissesi evdedir

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 186 - Hüküm no: 206 - Orijinal metin no: [30a-2])﻿

﻿

﻿

207. Hüküm

Âişe bt. Yusuf adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, mahmiye-i Galata mahallâtından Sinan Reis mahallesinde sâkine olan Yasemin bt. Abdullah’ı, mahalle-i mezbûrede bundan akdem vefât eden merhûme Fâtıma bt. Ali Reis’in Âişe bt. Yusuf nâm sagīre kızına, müteveffât-ı merkūmenin muhallefâtından irs-i şer‘le intikāl eden emvâlin zabtı ve hıfz-ı ahvâli için evân-ı rüşd ve zamân-ı bülûğuna kadar ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. O da vesâyet-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd eyledi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene sitte ve elf. Şuhûd: Ahmed b. el-Hâc Mustafa, Mustafa b. İbrahim, el-Hâc Süleyman b. Mehmed, Mustafa el-Muhzır, Hüsrev b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 188 - Hüküm no: 207 - Orijinal metin no: [30b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

208. Hüküm

Mushaf-ı şerîf davasında sulh olunduğu

Mahmiye-i Galata müzâfâtından kasaba-i Kasımpaşa’da Câmi‘-i şerîf mahallesinden olup bundan akdem vefât eden Mehmed Reis’in veresesinden vâlidesi Kamer Hâtun kız karındaşı Âişe Hâtun meclisi şer‘-i şerîfde müteveffâ-yı mezbûrun diğer kız karındaşı hâmiletü hâze’l-kitâb Fâtıma Hâtun bt. Mehmed mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm kılıp mûrisimiz müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından bin akçe kıymetli kıt‘ası büyük bir Mushaf-ı şerîf kabz eyleyip sâir muhallefâtı ile bey‘ olunmağı taleb eylediğimizde babam mezbûr Mehmed Reis hâl-i hayâtında beni hocaya verdikde Mushaf-ı mezbûru iştirâ eyleyip bana temlîk eyleyip ben dahi kabz eyleyip Kur’ân-ı azîm üzerinden [bundan] akdem mülk-i sarîhim olmağın vermezim deyû cevâb vermiş idi hakīkatü’l-hâl minvâl-i meşrûh üzre idiği bize dahi ilm gelmeğin Mushaf-ı şerîf-i mezbûra müte‘allik cemî‘-i de‘âvî ve mütâlebâtdan fâriğler olup Mushaf-ı mezbûrdan iskāt-ı hak eyledik min ba‘d husûs-ı mezbûra müte‘allik taleb ve da‘vâ edersek istimâ‘ olunmaya dedikde mezbûrları ikrâr-ı meşrûhlarında mezbûre Fâtıma vicâhen ve şifâhen tasdîk ettikden sonra mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâhiri Rebî‘ilâhir sene sitte ve elf. Şuhûd: Behram Ağa b. Abdullah, Haydar b. Abdullah, Musli Reis, Mustafa el-Muhzır, Hasan b. Rıdv[an]

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 189 - Hüküm no: 208 - Orijinal metin no: [30b-2])﻿

﻿

﻿

209. Hüküm

Muhsine Hatun’un vekalet verdiği

Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından ( ) mahallesinde sâkine olan Muhsine Hâtun bt. ( ), meclisi şer‘-i şerîfe hâzıra olup, mahrûse-i mezbûrede vâki‘ mahalle-i Uzunçarşı’da kâin olan menzildeki hissesi ile alâkalı bey‘, kabz-ı semen ve gayrısından cemî‘ umûra hâmil-i hâze’l-kitâb el-Hâc Süleyman b. Mehmed’i vekîl ettiğini ikrâr eyledi. O da vekâlet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene sitte ve elf mine’l-hicreti’n-nebî aleyhi’s-selâm ilâ yevmi’l-haşri ve’l-kıyâme. Şuhûd: Mustafa Muhzır-ı askerî, Hüsrev b. Abdullah, Hasan b. Rıdvan, Mehmed b. Yusuf, Mahmud b. Mehmed

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 189 - Hüküm no: 209 - Orijinal metin no: [30b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

210. Hüküm

Beytülmâle intikal eden bahçenin müzâyede ile Fâtıma Hatun’a satıldığı

On üçüncü yayabaşı bölüğünden olup dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Ahmed b. Ali nâm râcilin muhallefâtına vâzı‘-ı yed bulunan râcilîne müte‘allik beytülmâlin emîni umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim ve’l-ekâbir ve’l-e‘âzım Mehmed Subaşı b. Cafer kıbelinden âti’z-zikr bey‘i ikrâra ve kabz-ı semene vekâleti bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an sâbit olan Hüseyin Bey b. Abdullah nâm râcil meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, müvekkili mezbûrun, müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtında bulunan, kasaba-i mezbûre mahallâtından Küçük Piyâle Paşa mahallesinde kâin, iki beyt-i ulvîyi, bir beyt-i süflîyi, gölgeliği, helâyı, su kuyusunu, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi hâvî, üç tarafdan vâdi ve tarîk-i âm ile, diğer tarafdan müşteriye-i mezbûre mülkü ile mahdûd olan cemî‘ bahçesini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve âmme-i menâfi‘ ve merâfıkı ile râyicü’l-vakt yirmi dört bin iki yüz akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile hâric-i mahmiye-i mezbûre müzâfâtından Kasımpaşa mahallâtından Yeldeğirmeni mahallesinde sâkine olan fahrü’l-muhadderât Fâtıma Hâtun bt. Sinan kıbelinden şirâ ve def‘-i semene vekâleti Memi Bey b. Abdullah el-Kapudân ve İbrahim Çelebi b. Ferhad er-Reisü’s-sultânî nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan vekîl hâmil-i kitâb Ahmed Hoca b. Abdullah’a îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr müşterî-i mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. İşbu mübâya‘a mebî‘-i mezbûrun mecâlis-i tâlibîn ve mehâfil-i râgıbîne bey‘ maksadıyla iki ay müddetince mirâren ve kirâren arz olunmasından ve başka tâlib-i olmayıp semen-i mezkûrla müşterî-i mezbûr üzerinde tekarrür eylemesinden sonra vâki‘ oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene sitte ve elf. Şuhûd: Hamza Çelebi b. Haydar er-Reisü’s-sultânî, Ömer Çelebi b. Hürrem er-Reisü’s-sultânî, Mehmed Çelebi b. Yusuf el-Müezzin, Üstâd Murad b. Abdullah, Musa b. Mustafa, Hasan b. Abdullah el-Münâdî, el-Hâc Hüseyin b. Abdullah el-Müezzin, Abdülkādir b. Hacı Hoca el-Müezzin, Mustafa Çelebi b. Elvan er-Reisü’s-sultânî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 189 - Hüküm no: 210 - Orijinal metin no: [30b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

211. Hüküm

Miras payının alındığı

Bundan akdem hâric-i Galata’da Tophâne mahallâtından Tomtom Memi mahallesinde vefât eden Ali Beşe b. Abdullah nâm bevvâb-ı sultânînin veresesinden ammisi oğulları el-Hâc Cafer b. Abdullah er-Râcil ve Haydar b. Abdullah nâm kimesneler müteveffâ-yı merkūmun sagīre kızı Râziye’nin vasiyyi muhtârı olan Bayram Sofu b. Mustafa nâm kimesne mahzarında ikrâr-ı sahîh-i şer‘î edip müteveffâ-yı merkūmun Ali Beşe’nin vefâtından mukaddem vefât eden karındaşı Ahmed Beşe’nin muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed ve sagīre kızı Sâliha’ya vasî olan Mehmed b. Abdullah el-Bevvâbü’s-sultânî nâm kimesneden mezbûr Ali Beşe’nin hâl-i hayâtında hisse-i şer‘iyyesini taleb ve kabza mahalle-i mezbûre [i]mâmı Mahmud Çelebi’yi vekîl edip ol dahi vekâleten muhallefât-ı mezbûreden mezbûr Ali Beşe’nin hisse-i şer‘iyyesini vasiyyi mezbûr Mehmed yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz ü kabz edip kat‘-ı alâka ve fasl-ı husûmet oldukdan sonra nice zamândan sonra merkūm Ali Beşe dahi mezbûr Bayram Sofu’yu vasiyyi muhtâr edip vefât eyledikde mezbûr Bayram muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olmağla biz dahi mezkûr Bayram’ın yedinden hisse-i şer‘iyyemizi bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz ü kabz eyledik mezbûr Ahmed Beşe’nin muhallefâtından ve merkūm Ali Beşe’nin muhallefâtından bir akçe ve bir habbe hakkımız kalmadı min ba‘d mezbûr Ahmed Beşe ve Ali Beşe’nin muhallefâtına müte‘allik taleb ve da‘vâ edersek istimâ‘ olunmaya dediklerinde mukırrân-ı merkūmânı kelimât-ı meşrûhalarında vasiyyi mesfûr Bayram Sofu vicâhen ve şifâhen tasdîk ve tahkīk eyledikde mâ vaka‘a vukū‘u üzre bi’t-taleb tahrîr olundu. Hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Mevlânâ Yusuf Efendi b. Abdullah, Rıdvan [b.] Abdullah, Receb b. Seyfi, Ali er-Reisü’s-sultânî, Hüsrev [b.] Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 190 - Hüküm no: 211 - Orijinal metin no: [31a-1])﻿

﻿

﻿

212. Hüküm

Nafaka bedelinin alındığı

Bundan akdem mahmiye-i Galata hâricinde Tophâne mahallâtından Ebülfazl mahallesinde vefât eden Râziye bt. Ferhad’ın sulbiye kızı ve vârisesi Belkıs nâm sagīrenin ceddesi ve kıbel-i şer‘den mansûbe vasiyyesi olan Kamer Hâtun bt. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfde müteveffâ-yı mezbûrenin vefâtından altı sene sonra vefât eden sagīre-i mezbûrenin babası merhûm Mehmed Reis b. Mehmed’in veresesinden vâlidesi ve diğer sulbiye kızı ve vârisesi Rahime nâm sagīrenin vasiyyesi olmağla muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan diğer Kamer Hâtun muvâcehesinde ikrâr ve takrîr edip mezbûre Belkıs’ın vâlidesi mezkûre Râziye’nin muhallefâtı beyne’l-verese kısmet olundukda mezbûre Belkıs’ın hisse-i şer‘iyyesine iki bin akçe düşüp ve hâkimü’ş-şer‘ mezbûre Belkıs’ın nafaka ve kisvesiyçün yevmî iki akçe ta‘yîn ve takdîr edip zikr olunan altı senede üç bin dört yüz kırk akçe olup hisse-i mezbûre harc olundukdan mâ‘adâ bin dört yüz kırk akçe izn-i şer‘le istidâne etmişdim el-hâletü hâzihî mezbûr Mehmed Reis’in muhallefâtından meblağ-ı merkūm bin dört yüz kırk akçeyi mezkûre vâzı‘ü’l-yed Kamer Hâtun’un yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz ve kabz eyledim mezbûr nafaka-i merkūmeye müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ım kalmadı dedikde mukırra-i merkūmeyi ikrâr-ı meşrûhunda mukarrun lehâ-yı mesfûre vicâhen ve şifâhen tasdîk ve tahkīk eyledikde mâ vaka‘a bi’t-taleb tahrîr olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Behram Ağa [b.] Abdullah, Hasan [b.] Abdullah, Süleyman [b.] Mehmed, Mustafa Reis [b.] İbrahim, el-Hâc Hasan [b.] Şaban

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 191 - Hüküm no: 212 - Orijinal metin no: [31b-1])﻿

﻿

﻿

213. Hüküm

Fâtıma bt. Ali’nin muhallefâtı

Mahmiye-i Galata mahallâtından Sinan Reis mahallesinde vefât eden ve geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Âişe nâm kızını, Yasemin nâm anasını, Receb nâm zevcini ve Ali nâm babasını bırakan merhûme Fâtıma bt. Ali’nin muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâsıtı Rebî‘ilevvel sene sitte ve elf. Kıymeti Minder 121 Çatma yorgan 411 Kaliçe 455 Ayna 70 Yorgan başı 475 Dârâyî zıbın 146 Köhne atlas kaftan 590 Münakkaş bohça 200 Siyah ferâce 780 Yastık-ı kumaş 500 Gılâf-ı minder 134 Yorgan 180 Seccâde 211 Kutu 42 Yastık 70? Kaftan-ı sürh 1.500 Peştamal 135 Hamam gömleği 120 …? 70 Sandık 400 Minder 98 Çarşaf 77 Def‘a çarşaf 180? Çarşaf 51 Na‘lın 18 Dârâyî zıbın 166 Nakışlı makrama 78 Def‘a makrama 81 Makrama 61 Makrama 57 Bohça 50? Bohça 115 Pâre-i bez 350 Gömlek 100 Yastık yüzü 360 Yastık 84 Yorgan 305 Döşek 160 Döşek 60? Kilim 160 Yüz-i yastık 40 Zünnâr kuşak 510 Döşek 150 Döşek 60 Maşraba 45 Kürdî 100 Zünnâr kuşak 10? Kemha câme 615 Kutu 10 Yastık 380 İç edik 20 Keçe-i Selânik 450 Yorgan 610 Yastık 30 Yastık 30 Yastık 21 Yastık 25 Sini 120 Sahan 7 260 Sahan 5 750 Hamam leğeni 150 Leğen ibrik 50 Sahan 95 Tepsi 20 Tencere 51 Tencere 84 Kumaş arakiyye 70 Nezkeb 51 Yüz-i yastık 30 Uçkur yaşmak 75 Makrama 52 Mehr-i müsbet 2.000 Yekûn 16.156 Minhe’l-ihrâcât Techîz ve tekfîn meblağ 3.000 Dellâliyye meblağ 260 Hammâliyye meblağ 40 Resm-i kısmet meblağ 215 Kassâmiyye kâtibiyye meblağ 175 İhzâriyye meblağ 45? Defteriyye 50 Yekûn 3.780 El-Bâkī beyne’l-verese 12.350 Hisse-i bint 5.700 Hisse-i zevc 2.850 Hisse-i eb 1.900 Hisse-i üm 1.900

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 192 - Hüküm no: 213 - Orijinal metin no: [31b-2])﻿

﻿

﻿

214. Hüküm

Kamer Hatun’un evdeki hissesinin tespiti

Bundan akdem kasaba-i Kasımpaşa’da Câmi‘-i Kebîr mahallesinde vefât edip verâseti kızları Âişe ve Fâtıma ve oğlu Mehmed’e ve zevcesi Kamer Hâtun’a münhasıra olan Mehmed Bey b. Ömer nâm topçunun muhallefâtından mahalle-i mezbûrede vâki‘ ma‘lûmü’l-hudûd olup on dokuz bin üç yüz akçeye takvîm olunan menzilinden oğlu mezbûr Mehmed Çelebi’nin hissesine yedi bin sekiz yüz akçe düşüp mezbûre Kamer’e beş bin akçe düşüp mâ‘adâsı zikr olunan kızların olup iştirâk üzre tasarruf olunurken mezbûr Mehmed Çelebi dahi vefât edicek verâseti sagīre kızları Belkıs ve Rahime kız karındaşları mezbûretân Âişe ve Fâtıma’ya ve anası mezbûre Kamer’e ve zevcesi Âişe’ye münhasıra olmağla müteveffâ-yı mezbûrun menzili merkūmda olan yedi bin sekiz yüz akçe hisseden mezbûre Kamer’e bin iki yüz elli akçe düşüp beş bin akçe dahi kızlara düşüp sekiz yüz akçe dahi zevcesi mezbûre Âişe’ye düşüp mâ‘adâsı mezbûretân Âişe ve Fâtıma’nın hakkı olup ba‘de küllî hesâb mezbûre Kamer Hâtun’un menzili merkūmda altı bin iki yüz elli akçe hissesi mütehakkik olduğunu sâir verese tasdîk edicek mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb sebt olundu. Fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Behram Ağa, Mustafa Reis, Bayram Sofu [b.] Mustafa, el-Hâc Hasan [b.] Şaban, Hasan Çelebi Takyeci ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 193 - Hüküm no: 214 - Orijinal metin no: [32a-1])﻿

﻿

﻿

215. Hüküm

El-Hâc Musa b. İshak’ın altı kölesini azat ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Müeyyedzâde mahallesinde sâkin olan el-Hâc Musa b. İshak meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, orta boylu, emred, açık kaşlı, Efrenciyyü’l-asl, sol elinde eser-i cerh bulunan Yusuf b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü ve emred, açık kaşlı, elâ gözlü, Gürciyyü’l-asl Bayram b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü ve emred, beyaz tenli, sağ yanağında eser-i cerh bulunan Rusiyyü’l-asl Hasan b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü ve orta boylu, kara gözlü, açık kaşlı, yüzünde eser-i cerh bulunan Mülâyim bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini ve kara gözlü, açık kaşlı, Gürciyyetü’l-asl Kâmile bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini ve orta boylu, elâ gözlü, gök gözlü, Rusiyyetü’l-asl Kadem bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde mevtimden kırk gün mukaddem hür olsun diyerek mukayyed tedbîr ile tedbîr ettiğini ikrâr eyledi. Mezkûr efendilerine ecel erişip rabbine kavuştuğunda mezheb-i muhtâr kavlince sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi efendilerinin cemî‘ malından âzâd olacaklardır. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis min Rebî‘ilâhir sene sitte ve elf. Şuhûd: Musli Reis, Hasan [b.] Hüseyin, Ali b. Abdullah er-Râcil, İskender [b.] Abdullah, Sinan [b.] Abdullah, Mehmed [b.] Hasan, Yusuf [b.] Abdullah, Pîrî [b.] Hasan, Mehmed [b.] Turunc, Ramazan el-Cündî, Ahmed b. Mehmed, Mahmud [b.] Ahmed ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 194 - Hüküm no: 215 - Orijinal metin no: [32a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

216. Hüküm

Cafer Bey’in Frenk asıllı câriyesini azat ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Muhyiddinzâde mahallesinde sâkin olan reis-i sultânî Cafer Bey b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terife olan orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, Efrenciyyetü’l-asl, başında eser-i cerh bulunan hâmiletü hâze’l-kitâb Can bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li merzâtihî âzâd ve tahrîr eylediğini ikrâr etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Vâki‘ ikrâr, câriye-i merkūme tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene sitte ve elf. Şuhûd: Hızır b. Abdullah er-Râcil, Mustafa b. Abdullah el-Hayyât, İsmail b. Abdullah, Mustafa [b.] Abdullah, Ali Beşe er-Râcil ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 194 - Hüküm no: 216 - Orijinal metin no: [32b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

217. Hüküm

Ali b. Abdullah’ın muhallefâtı

Hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Tophâne mahallâtından Tomtom Memi mahallesinde vefât eden ve geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Râziye nâm kızını, Rahime ve Şirin nâm zevcelerini ve Haydar nâm ammizâdesini bırakan merhûm Ali b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Kıymeti Kaliçe 1 152 Dolama-i sürh 600 Çakşır 222 Tepsi-i börek 48 Tekne 58 Çuval 11 Harar 15 Ferâce-i sürh 240 Mâî kapama 1 150 Don gömlek 2 70 Kürk 221 Üsküf 1.130 Kılıç 150 Şalvar-ı sürh 330 Kemha-i sürh 760 Lâciverd yelek 156 Köhne yorgan 44 Kilim 15 Minder 35 Matara ma‘a çizme 2 60 Tencere-i kebîr 370 Perdehâ-i kapu 30 Sahan 1 ma‘a tas 2 80 Leğen ma‘a tencere 2 80 İskemle 11 Alaca-i Mısır câme 137 Mâî kaftan 150 Sandık 90 Sini 160 Kürdiye-i sürh 436 Yağmurluk 470 Sofra ma‘a câmedân 2 86 Arakiyye 5 Yorgan 100 Yeşil kuşak 142 Ferâce-i sürh 470 Ferâce-i sürh 1.200 Bakraç 106 Sahan 2 40 Tencere 60 Yastık 10 Yeşil ferâce 415 Abâyî 30 Kürk-i köhne 10 Makrama 25 Oyan 42 Köhne kebe 90 Sandık 26 Tülbent 101 Tülbent 54 Ferâce-i sürh 775 Yastık 31 Ağaç sini 15 Maşraba 63 Lâciverd yelek 2 16 Kavuk 3 Eğin kürk 150 Sikke-i hasene 20 1.600 Tahmîn bahâ-i hâne 15.000 Yekûn 27.308 Minhe’l-ihrâcât Techîz ve tekfîn meblağ 2.960 Mehr-i zevceteyn meblağ 2.000 Ta‘âmiyye meblağ 300 Resm-i kısmet 450 Kassâmiyye ma‘a kâtibiyye 356 İhzâriyye meblağ 55 Resm-i hücec meblağ 142 Defteriyye meblağ 40 Ücret-i kadem-i kassâm-ı sâbık meblağ 60 Hammâliyye meblağ 58 Dellâliyye meblağ 216 Yekûn 6337 El-Bâkī beyne’l-verese 20.971 Hisse-i bint Râziye 10.951 Hisse-i zevceteyn sümün 2.683 Hisse-i ibnetey Cafer ve Haydar 7.337

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 194 - Hüküm no: 217 - Orijinal metin no: [32b-2])﻿

﻿

﻿

218. Hüküm

Mirasın taksîmi

Bundan akdem kasaba-i Kasımpaşa’da Câmi‘-i Kebîr mahallesinde vefât edip verâseti kızları Âişe ve Fâtıma ve oğlu Mehmed’e ve zevcesi Kamer Hâtun’a münhasıra olan Mehmed Bey b. Ömer nâm topçunun muhallefâtından mahalle-i mezbûrede vâki‘ ma‘lûmü’l-hudûd olup on dokuz bin üç yüz akçeye takvîm olunan menzilinde oğlu mezbûr Mehmed Çelebi’nin hissesine yedi bin sekiz yüz akçe düşüp mezbûre Kamer’e dahi beş bin akçe düşüp mâ‘adâsı zikr olunan kızların olup iştirâk üzre tasarruf olunurken mezbûr Mehmed Çelebi dahi vefât edicek verâseti sagīre kızları Belkıs ve Rahime ve kız karındaşları mezbûretân Âişe ve Fâtıma’ya ve anası mezbûre Kamer’e bin iki yüz elli akçe düşüp beş bin akçe dahi kızlara düşüp sekiz yüz akçe dahi zevcesi mezbûre Âişe’ye düşüp on dokuz bin üç yüz akçe hesâbı üzre kızların ve ananın ve zevcenin hisselerinden mâ‘adâ olan yedi bin üç yüz yirmi akçesi zikr olunan Âişe ve Fâtıma’nın hakkı oldukdan sonra mezbûretân Âişe ve Fâtıma ve zevce-i mezbûrenin menzili [33a] merkūmda olan sekiz yüz akçe hissesini kendi mallarından verip her birine dörder yüz akçeden dahi evde hisseleri olup ba‘de küllî hesâb ve kitâb mezbûretânın hâlen menzili merkūmda sekiz bin üç yüz yirmi akçe hisseleri mütehakkik olup her birine evde dört bin yüz altmış akçe hisseleri var idiğin sâir verese tasdîk edicek mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb sebt olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene sitte ve elf. Şuhûd: Behram Ağa b. Abdullah, Mustafa er-Reis, Bayram [b.] Mustafa, el-Hâc Hasan [b.] Şaban, Hasan Çelebi Takyeci ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 196 - Hüküm no: 218 - Orijinal metin no: [32b-3])﻿

﻿

﻿

219. Hüküm

Kamer Hatun’un vasiyeti

Murad Reis b. Abdullah ve mahmiye-i Galata’da vâki‘ Alacamescid deyû ma‘rûf mescidin imâmı mevlânâ Şaban b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzırân olup, bundan akdem fevt olan Kamer bt. Abdullah’ın zevci ve vârisi olan Mustafa b. Ahmed nâm hasm-ı câhid mahzarında, hâmil-i kitâb Mahmud b. Ali’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki mezbûre Kamer Hâtun hâl-i hayâtında, vefâtından sonra cemî‘ muhallefâtından bin beş yüz akçesinin ve libâsından atlas ve Mısır alacası kabasınının bey‘ edilip semeninin rûhu için vücûh-i hayrâta, techîz ve tekfînine ve sâir mesârif-i mu‘tâdeye sarf edilmesini vasiyyet etti ve müdde‘î-i mezbûru da vasiyyetlerinin tenfîzine ve Ümmühâni nâm sagīre kızının umûrunu tesviyesine vasiyyi muhtâr seçdi. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene sitte ve elf. Şuhûd: Hüsrev b. Abdullah, Musa b. Mustafa, Hasan b. Rıdvan, Musli Muhzır-ı askerî, Mehmed el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 197 - Hüküm no: 219 - Orijinal metin no: [33a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

220. Hüküm

Kamer bt. Abdullah’ın muhallefâtı

Mahmiye-i Galata mahallâtından Ali Çelebi mahallesinde vefât eden ve geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Ümmi nâm kızını ve Mustafa nâm zevcini bırakan merhûme Kamer bt. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Kıymeti Ferâce 40? Yastık 40 Döşek 154 Köhne minder 51 Hırdavât 47 Köhne yastık 2 60 Basma zıbın 280 (…) ...? 8 (...) Don ve vale-i sürh 106 Tencere-i sagīre 91 Leğen ibrik 69 Sahan aded 2 57 Tâbe 36 Minder 26 Yastık 38 Minder 23 Hamam gömleği 93 Basma nezkeb beyaz 31 Tencere-i kebîr 171 Bilezik kız için? 1.500 İbkā olunan esbâbı beyân eder vesâyâdır ki hüccet olunmuştur. Sahan aded 2 130 Firâş 150 Yorgan 130 Nakd-i Osmânî 1.500 Câme-i atlas-ı sürh 1.000 Câme-i alaca-i Mısır 500 Yekûn 6.770 Minhe’l-ihrâcât Dellâliyye 40 Hammâliyye? meblağ 20 Resm-i kısmet ma‘a havâric meblağ 200 Berâ-yı deyn-i müsbet meblağ 190 Vesâyâ li’t-techîz ve’t-tekfîn ve li …? 2.259 Yekûn 3.069 El-Bâkī beyne’l-verese 3.711 Hisse-i bint 2.880 Hisse-i zevc 920

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 197 - Hüküm no: 220 - Orijinal metin no: [33a-2])﻿

﻿

﻿

221. Hüküm

Vakıf lehdarlarının beyanı

Budur ki Bundan akdem hâric-i Galata’da merhûm Bedreddin Bey mahallesinde olup müteveffâ olan Kasımi b. Abdullah nâm dümenci hâl-i hayâtında vakf eyleyip mahalle-i mezbûrede vâki‘ dört süflî ve bir ulvî evleri ve fırını ve bi’r-i mâyı müştemil olan bir cânibi merhûm-ı mezbûrun bahçesi ve bir cânibi mezar-ı müslimîn ve bir tarafı merhûm Bayezid Halîfe mezarı ile mahdûd olup süknâsı kendiye ba‘dehû evlâdına ve evlâd-ı evlâdına ba‘dehûm utekāsına ve evlâd-ı utekāsına meşrût olan menzilde hâlen mevkūfun-aleyhim ve meşrûtan-ileyhim olan utekāsından Fâtıma bt. Bayram ve diğer Fâtıma bt. Hasan ve Sâliha bt. Mehmed nâm hâtunlar taraflarından husûs-ı âti’z-zikre vekîlleri olan mezbûre Fâtıma’nın babası Hasan b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfde hâzır olup vech-i meşrûh üzre kendilerine vakf olan menzili mezbûrun sene hamse ve sittîn ve tis‘a mi’e Cumâdelûlâsı ile müverrah vakfiye-i ma‘mûlün-bihâ ibrâz eylediklerinden sonra şöyle takrîr-i merâm eylediler ki menzili mezbûrun büyût semeresi hâlen bize meşrût olmağın cümlemiz müşâ‘ ve müşterek tasarruf edecek olduk cümlenin ribhinden şart-ı vâkıf üzre Galata’da Câmi‘-i Kebîr’de imâm olan kimesneye rûh-ı vâkıf-ı mezbûra her sene bir hatm-i şerîf tilâvet etmek üzre yılda altmışar akçe verdiğimizden sonra vakf-ı mezbûru üçümüz ittifâkıyla her nice istersek mutasarrıf olacak olduk dediklerinde mezbûrların kelâm-ı meşrûhu talebleriyle kayd olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene sitte ve elf. Şuhûd: Seyyid Abdurrahman b. Seyyid Sefer, Seyyid Hızır b. Seyyid Sefer, Rıdvan b. Abdullah, Seyyid Ali b. Mehmed, Ali b. İbrahim el-Müezzin, Seyyid Mehmed b. Abdurrahman, İbrahim b. Habib, Hacı Yusuf b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 198 - Hüküm no: 221 - Orijinal metin no: [33b-1])﻿

﻿

﻿

222. Hüküm

Âişe bt. Mehmed’in Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Mahmud Çelebi b. Kara Kılıç ve el-Hâc Hasan b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup mahmiye-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde bundan akdem fevt olan Âişe bt. Mehmed nâm hâtunun ammisi ve usûbet-i nesebiyye cihetiyle vârisi olan ve müteveffât-ı mezbûrenin vasiyyetlerini tenfîze vasiyyi muhtârı bulunan Hamamcızâde deyû ma‘rûf fahrü’l-a‘yân Ahmed Çavuş nâm hasm-ı câhid mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, Rusiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Mehlika bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffât-ı mezkûre hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde, taht-ı mülkünde bulunan müdde‘iye-i merkūmeyi hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâtihî âzâd ve tahrîr etti. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hürriyetine hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilâhir sene sitte ve elf mine’l-hicreti’n-nebî. Şuhûd: Hasan b. Abdurrahman, Mehmed Reis b. Abdullah, Mustafa b. Mehmed, Sinan Reis b. Abdullah, Abdülkādir b. Kurd, Mehmed [b.] Hüsrev ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 199 - Hüküm no: 222 - Orijinal metin no: [33b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

223. Hüküm

Kamer Hatun’un Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde sâkine olan Kamer Hâtun bt. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti Ahmed Çelebi b. Ramazan ve Ömer b. Hasan’ın şehâdetleri ile sâbit olan Yusuf b. Mehmed meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, müvekkile-i mezbûresinin, kendisine rıkkını mu‘terife olan orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, beyaz tenli, Rusiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Yasemin bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Vâki‘ ikrâr, câriye-i mezbûre tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti Cumâdelûlâ sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed Çelebi el-İmâm, Murad Çelebi b. Şaban, Mehmed b. Yusuf, Hüsrev b. Abdullah, Musli el-Muhzır

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 200 - Hüküm no: 223 - Orijinal metin no: [34a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

224. Hüküm

Vasfi bt. Turgud adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim, mahmiye-i Galata mahallâtından Sultan Bayezid Han mahallesinde vefât eden Turgud nâm kimesnenin Vasfi? nâm sagīre kızının nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Havva Hâtun nâm ninesinin talebiyle, müteveffâ-yı merkūm babasının muhallefâtından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlden alınmak üzre, zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt altı akçe farz ve takdîr etti ve vakt-i hâcetde istidâne edip vakt-i zaferde rücû‘ etmesine mezbûre Havva Hâtun’a izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti Cumâdelûlâ sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed b. İbrahim, Muslihiddin b. İsmail, el-Hâc Hasan el-Müezzin, Mustafa b. Sinan el-Kâtib ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 200 - Hüküm no: 224 - Orijinal metin no: [34a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

225. Hüküm

Reis-i sultânî Hasan Çelebi’nin evini vakfettiği

Elhamdü lillâhi te‘âlâ vahdeh ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ men lâ nebiyye ba‘deh ve alâ âlihî ve sahbihi’llezîne hüm evfâ ahdeh ammâ ba‘d işbu mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden sahîh ve şer‘î bir hüccetdir. Cafer b. Abdullah el-Kayyım ve Mustafa b. Cihan ve Ferruh b. Abdullah el-Müezzin ve Veli b. Ali el-Kayyım ve Mustafa b. Cafer ve Yusuf b. Abdullah ve Ahmed b. Veli el-Müezzineyn nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup âti’z-zikr müteveffânın vârisi ve ana baba bir karındaşının kızı olan Fâtıma bt. Abdullah Çelebi nâm sagīrenin vasiyyi şer‘îsi olan el-Hâc Ali b. Abdullah nâm hasm-ı câhid mahzarında şöyle şehâdet ettiler ki verâseti sagīre-i mezbûreye münhasıra olan mahmiye-i Galata müzâfâtından Sultan Cihangir mahallesinde vefât eden reis-i sultânî Hasan Çelebi b. ( ) nâm kimesne, hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde iş bu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘ olup vâkıf-ı mezbûrun binâ ettirdiği mescidin kurbunda bulunan, bir sakf altında yirmi odası bulunan, helâyı ve su kuyusunu müştemil üç tarafdan tarîk-i âm, bir tarafdan Yahya Çelebi mülkü ile mahdûd olan cemî‘ menzilini hasbeten lillâhi te‘âlâ cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve âmme-i menâfi‘ ve merâfıkı ile niyet-i hâlisa ve taviyyet-i sâfiye üzre haps, tasadduk ve vakf eyledi. Vâkıf-ı mezbûr, menzili merkūmu tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Hüsrev b. Abdullah’a teslîm etti. Mezbûr Hüsrev de tesellüm edip sâir evkāfda mütevellîler nasıl tasarruf ettilerse öyle tasarruf eyledi. Vâkıf-ı mezbûr bir odayı mescidi mezbûr imâmına, diğer odayı müezzinine şart etti. Diğer bir odayı odabaşı İbrahim b. Abdullah’a şart etti. Geri kalan on yedi odanın icâre-i mu‘tâde-i misliyye ile mütevellî yediyle icâreye verilmesini şart etti. İcâreden hâsıl olan meblağdan yevmî dört akçeyi mescidi mezbûr imâmına ta‘yîn etti. Mütevellîye yevmî üç akçe ta‘yîn etti. İcâre-i mezkûreden yevmî iki akçenin yağ ve kandile sarf edilmesini şart etti. İcâre-i mezkûre ile her sene bal mumu alınmasını şart etti. Kandillerin Ramazan gecelerinde mescidi mezbûrun mihrâbına konulmasını şart etti. Yevmî iki akçenin vakt-i hâcetde mescidi mezbûrun meremmetine sarf edilmesini şart etti. Artan mikdârın mütevellî yedinde muhâfaza edilip mescidi mezbûrun mesâlihine sarf edilmesini şart etti. Zamân içinde mesârif-i mezkûreye sarf mümkün olmazsa gallenin mahalle-i mezkûre fukarâsına sarf edilmesini şart etti. Tevliyyeti vazîfe-i mezkûre ile mezbûr Hüsrev’e, sonra hâkimin âzâdlı köleleri ve evlâdı arasından seçeceği ehil kimesneye şart etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim, mesâil-i evkāfda eimme-i eslâf beyninde cârî ihtilâfı da bilerek umûmen ve husûsen vakfın sıhhat ve lüzûmuna hükm etti. Allah’ın, meleklerinin ve insanların la‘neti vakfiye hilâfına tasaddî edenin, tağyîr ve tahvîline teşebbüs edenin üzerine olsun. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ilâhir sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ferruh b. Abdullah el-Kāidü’s-sultânî, Süleyman b. Abdullah, Bâli b. Abdullah el-Kâtib, Mahmud Bey es-Sarrâc, İbrahim b. Abdullah, Murad b. Abdullah el-Cündî

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 200 - Hüküm no: 225 - Orijinal metin no: [34a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

226. Hüküm

Efendisinden çocuk doğuran Rus asıllı câriyenin hürriyetini kazandığı (ümmü’l-veled)

Mahrûse-i Kostantıniyye’de vâki‘ Kasab Halil mescidi imâmı mevlânâ Mehmed b. Hüseyin ve Kasımpaşa kasabası mahallâtından Sirkeci mahallesinden el-Hâc Hüdâverdi b. Hasan ve yine kasaba-i mezbûreden el-Hâc Yusuf b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, hacc-ı şerîf yolunda bundan akdem vefât eden el-Hâc Süleyman’ın Fâtıma nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan el-Hâc Mustafa b. Mehmed mahzarında, sarışın, gök gözlü, elâ gözlü, Rusiyyetü’l-asl hâmiletü’l-kitâb Kâmile bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki öldüğünde müteveffâ-yı mezbûrun taht-ı mülkünde olan müdde‘iye-i mezbûre, mezbûre Fâtıma’yı doğurduğu ecilden ümmü’l-veled olup efendisinin vefâtıyla hür oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hürriyetine hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene sitte ve elf. Şuhûd: Hüsrev b. Abdullah, Mehmed Yusuf, Musli Muhzır-ı askerî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 201 - Hüküm no: 226 - Orijinal metin no: [34a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

227. Hüküm

İsmihan Hatun bt. İlyas’ın muhallefâtı

Hazreti Ebî Eyyûb-i Ensârî mahallâtından Arakiyyecibaşı mahallesinde vefât edip geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Hatice bt. İlyas nâm kız karındaşını ve Mahmud Bey el-Cündî nâm zevcini bırakan merhûme İsmihan Hâtun bt. İlyas’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâili Cumâdelûlâ sene sitte ve elf. Kıymeti Bahâ-i seccâde 10 115 Bahâ-i minder 1 101 Bahâ-i keçe 120 Bahâ-i bakraç 50 Kaliçe 2 200 Balin 120 Keçe-i seccâde 193 Sahan 5 250 Beledî döşek 1 181 Alaca keçe 205 Hamam tası 31 Kilim 85 Tepsi 6 150 Serâser kuşak 560 Sarı zıbın 2 150 Alaca-i Mısır 3 2.281 Alaca pâre hurda 40 Sarı Bağdâdî 420 Sürmâî atlas 1265 Kürdî atlas pâre 130 Erguvânî atlas câme 400 Sarı atlas câme ma‘a post 1.600 Sincan tor kuşak 340 Sebz atlas Kürdî 210 Mâî kemha câme 720 Dikme münakkaş kuşak 170 Kırmızı atlas câme 1200 Gülgûnî atlas diz çakşır 144 Gülgûnî yen çift 180 Erguvânî atlas zirâ‘ 10 430 Bağdâdî lâciverd zirâ‘ 10 800 Serâser kuşak 117 Zünnâr kuşak sîm 1.060 Siyah ferâce 315 Alaca-i iplik? 76 Pâre-i kürk 15 Telâtin sandık çift 1 800 Sebz atlas zıbın 273 Gülgûnî atlas câme 690 Kuşak 150 Beyaz telli yen çift 1 40 Sebz atlas yen 70 Sarı zıbın 65 Beyaz kemha câme 610 Sebz atlas câme 850 Gülgûnî atlas câme 815 Bilezik çift 1 3.205 Lü’lü’ dâne 1.200 Mercan tesbih 120 Gülgûnî câme 1.040 Sorguc-ı murassa‘ 1.660 Zîgir zerd 2 100 Bilezik çift 1 1.040 Erguvânî zıbın 165 Atlas çakşır 270 Yekdâ bogasi câme 2 206 Kumaş yen 3 261 Beyaz kemha yen 2 134 Hurda atlas pâre 1 73 Alaca pâre 1 35 Ayna kılıf[ı] 110 Hokka-i nühâs 12 Düreng (…) kemha 2 800 Çatma 450 Gülgûnî kuşak 100 Makrama 6 540 Köhne sinca[b] rengi câme 170 Serâser mintan câme 1.500 Münakkaş rûy-i balin 2 92 Münakkaş bohça 80 Küpe çift 2 400 Sîm düğme 140 Al dârâyî câme 725? Al câme 205 Zıbın-ı beden 70 Hâtem aded 3 422 Beyaz atlas câme ma‘a kürk 905 Gülgûnî atlas mintan 800 Alaca peşkir 90 Alaca çarşaf 375 Alaca Mısır iplik? 80 Sarı kemha câme 840 Havâî atlas câme 615 Küpe çift 1 1.000 Yüksük-i sîm 6 Fincan ma‘a tabak 60 Lü’lü’ dizi 3 3.000 Hâtem 1 130 Bilezik sagīr? 780 Hâtem aded 2 205 Küpe aded 100? Saçbağı lü’lü’ 110 Arakiyye-i cedîd 3 228 Arakiyye-i atîk aded 4 124 Gülgûnî atlas Kürdî ma‘a post 1.200 Münakkaş sofra 151 Serâser balin 600 Sandık sepet çift 1 800 Köhne beyaz velense 1 150 Pister beledî (…)70 Köhne kilim 100 İskemle-i ta‘âm 9 Sürh kilim 60 Kaliçe 515 Münakkaş çarşaf 62 Pirâhen 40 Beyaz çarşaf 30 Futa-i hamam 176 Köhne çarşaf 15 Kutu-i keyl 13 Tepsi 4 131 İbrik 20 Havan 30 Tepsi-i kebîr ma‘a sagīr 62 Buryayi-i Mısrî 72 Münakkaş sebz yorgan 513 Beyaz velense 90 Minder 53 Yanbolu kebe 250 Pirâhen-i hamam 270 Alaca seccâde 31 Sahan kevgir 56 Tencere 60 Güğüm 50 Burmayi-i Mısrî 45 Münakkaş yorgan 410 Beyaz velense (…) Beyaz gılâf-ı pister 4? 120 İskemle 30 Köhne balin 30 Alaca kebe 67 Köhne sürh câme 246 Alaca bohça 202 Beyaz çarşaf 61 Beyaz çarşaf 20 Beyaz çarşaf 56 Maşraba 20 Sahan 2 99 Bakrac-ı sagīr ma‘a küçük sahan 26 Tas 5 59 Leğen-i hamam 155 Tepsi 15 Tâbe 25 Sini nühâs 110 Yorgan 315 Pister-i beledî 230 Beyaz pister 210 Sürh münakkaş balin 133 Beyaz balin 107 Alaca perde berâ-yı yük 100 Kaliçe 151 Pister-i beledî 275 Kumaş balin 152 Kumaş balin 151 Köhne kebe 53 Yemeni balin 50 Bogasi eteklik berâ-yı rakkas? 44 Tâbe 31 Güğüm 101 Leğen ma‘a ibrik 70 Şamdan 2 11 Tas, kapaklı 14 Sürh yorgan-ı çatma 525 Alaca balin 140 Kumaş balin 120 Minder alaca 25 Köhne hamam döşeme 17 Döşeme-i hamam 137 Beyaz çarşaf 60 Münakkaş bohça 73 Maşraba 121 Güğüm 117 Bakraç 62 Bakraç 13 Sini nühâs 150 Abâyî yorgan 257 Beyaz balin 97 Beyaz balin 80 Alaca minder 170 Yanbolu kebe 12 Perde-i bâb 100 Münakkaş bohça 102 Havlu makrama 42 Beyaz bohça 22 Çarşaf minder 14 Rûy-ı beledî 80 Tencere 100 Tas 2 45 Hırdavât-ı esbâb 60 Minder alaca 170 Kirpas, zirâ‘ 10 240 Pirâhen-i destâr 80 Münakkaş balin 71 Rûy-ı balin 24 Kirpas, zirâ‘ 5 70 Kirpas-ı penbe 3 18 Atlas nezkeb 189 Çenber-i beyaz 8 55 Al döşek 31 Hırdavât 6 Sandık 2 64 Kirpas 48 Pirâhen-i destâr 77 Rûy-ı balin 3 Çarşaf 80 Rûy-ı balin 2 30 Rûy-ı balin 132 Kirpas 52 Kirpas 173 Rûy-ı balin 10 Sofra 15 Çuka-i pâre 31 Yağlık 2 39 Çenber-i …? 31 …? …? 37 Kirpas 12 Çenberler 19 Kutu 6 Tesbih mercan 113 Çarşaf ma‘a makrama 74 Pirûze düğme 260 Döşeme-i hamam 26 Çarşaf 36 Rûy-ı balin 3 27 Peşkir ma‘a pâre-i tafta 2 72 Sandık 50 Başlık 42 Yağlık 21 Bohça 73 Kirpas, zirâ‘ 10 255 Kirpas 48 Kirpas 101 Ham ipek 410 Çenber ma‘a döşek 95 Çenber ma‘a ayna 67 Sandık ma‘a tas 54 İpek bogasi 900 Alaca dolama 23 Kilerden satılan 2.750 Bahâ-i câriye 600 Yekûn 69.498 Minhe’l-ihrâcât Resm-i kısmet meblağ 3.300 Kassâmiyye ma‘a ihzâriyye meblağ 1.000 Dellâliyye meblağ 1.660 Kalemiyye meblağ 240 Berâ-yı sülüs-i yekûn 29.992? El-Bâkī beyne’l-verese 38.864 Hisse-i Hatice meblağ 19.432 Hisse-i zevc meblağ 19.432 Berâ-yı sülüs 19.432 Mezbûre hâtun bu hisseden ziyâde dokuz bin beş yüz otuz bir akçe ziyâde esbâb almışdır

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 202 - Hüküm no: 227 - Orijinal metin no: [34b-1])﻿

﻿

﻿

228. Hüküm

Efendisinden çocuk doğuran Rus asıllı câriyenin hürriyetini kazandığı (ümmü’l-veled)

Mahrûse-i Kostantıniyye’de vâki‘ Kasab Halil mescidi imâmı mevlânâ Mehmed b. Hüseyin ve Kasımpaşa kasabası mahallâtından Sirkeci mahallesinden el-Hâc Hüdâverdi b. Hasan ve yine kasaba-i mezbûreden el-Hâc Yusuf b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, hacc-ı şerîf yolunda bundan akdem vefât eden el-Hâc Süleyman’ın Fâtıma nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan el-Hâc Mustafa b. Mehmed mahzarında, sarışın, gök gözlü, elâ gözlü, Rusiyyetü’l-asl hâmiletü’l-kitâb Kâmile bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki öldüğünde müteveffâ-yı mezbûrun taht-ı mülkünde olan müdde‘iye-i mezbûre, mezbûre Fâtıma’yı doğurduğu ecilden ümmü’l-veled olup efendisinin vefâtıyla hür oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hürriyetine hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene sitte ve elf mine’l-hicreti’n-nebî.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Yusuf et-Tabbâh, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed Yusuf, Musli Muhzır-ı askerî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 206 - Hüküm no: 228 - Orijinal metin no: [35a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

229. Hüküm

El-Hâc Süleyman b. Gazi’nin muhallefâtı

Hâric-i mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa kasabası mahallâtından Küçük Piyâle Paşa mahallesinde sâkin iken hacc-ı şerîf yolunda vefât edip geride verâsetinin münhasır olduğu Fâtıma nâm sagīre kızını bırakan merhûm el-Hâc Süleyman b. Gāzi’nin muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr bi ma‘rifeti’l-vasî fî evâhiri Rebî‘ilâhir sene sitte ve elf. El-mebî‘ât Kıymeti Döşek 144 Def‘a döşek 245 Mâî kebe 280 Tepsi 22 Sahan-ı sofra 3 900 Pâre çuka 67 Don gömlek 175 Çadır-ı şeb 36 Yastık 36 Yanbolu nârenci 260 Yanbolu 200 Sarı Yanbolu 235 Perde-i kapu 140 Demir sini 103 Sahan aded 3 160 Çadır-ı şeb 32 Kaliçe 150 Yastık 27 Döşek 110 Çakşır-ı sürh 320 Leğen ibrik 140 Tâbe-i küçek 17 Kırmızı ferâce 1005 Lâciverd ferâce 430 Yağlık 46 Yağlık 12 Köhne kebe 142 Yastık 43 Minder 45 Seccâde 116 Tâbe aded 2 140 Tencere 106 Maşraba 30 Şamdan 51 Don gömlek 195 Döşek yüzü 2 75 Rûy-i balin 2 Sandık 35 Hasır-ı Mısır 55 Yastık 37 Yastık aded 2 50 Def‘a hasır-ı Mısır 70 Yastık 44 Köhne seccâde 30 Kirpas kıt‘a 200 Güğüm 61 Bakraç 51 Kürk-i köhne 370 Tepsi 50 Sahan 2 160 Def‘a güğüm 50 Beyaz don ve yelek 117 Uçkur aded 2 27 Makrama 21 Câme-i alaca-i Mısır 420 Yemeni perde 21 Gılâf-ı yastık 37 Gön 820 Âlet-i kantar 140 Tuz 240 Tezgâh-ı sahtiyân 115 Kayış gönü 264 Köhne eğer 57 Bakkam 12 Çevgan 15 Köhne meşin 148 Sahtiyân 803 Tekne 90 Yaprak 612 Hırdavât 640 Zenbil 74 Demir 15 Kırmızı 69 Def‘a 20 Kösele 1.008 Şeb 580 Kova gönü 2.940 (…) 30 Gön 6 kantar 900 Tahmîn (…) der mahalle-i mezbûre kıymet 15.000 Yekûn 32.550 Minhe’l-ihrâcât Berâ-yı kirâ-i dükkân meblağ 380 Berâ-yı kirâ-i dükkân meblağ 150 [35b] Hammâliyye 20 Dellâliyye 150 Def‘a berâ-yı dükkân 20 Berâ-yı vesâyâ 6.000 Yekûn 6.720 El-Bâkī 25.830 Minhâ Resm-i kısmet meblağ 300 Berâ-yı kassâmiyye ve kâtibiyye meblağ 300 Berâ-yı ihzâriyye 100 Berâ-yı hücec 150 Yekûn 750 El-Bâkī 25.080 Meblağ-ı merkūm cümlesini sagīre-i mezkûresine intikāl etmek vasîsi elindedir.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 206 - Hüküm no: 229 - Orijinal metin no: [35a-2])﻿

﻿

﻿

230. Hüküm

El-Hâc Süleyman’ın Rus asıllı câriyesini vasiyetle azat ettiği

Mahrûse-i Kostantıniyye’de vâki‘ Kasab Halil mescidi imâmı mevlânâ Mehmed b. Hüseyin ve Kasımpaşa kasabası mahallâtından Sirkeci mahallesinden el-Hâc Hüdâverdi b. Hasan ve yine kasaba-i mezbûreden el-Hâc Yusuf b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, hacc-ı şerîf yolunda bundan akdem vefât eden el-Hâc Süleyman’ın Fâtıma nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan el-Hâc Mustafa b. Mehmed mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, sarışın, gök gözlü Rusiyyetü’l-asl ve sağ elinde eser-i cerh bulunan hâmiletü’l-kitâb Hasnâ bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde taht-ı mülkünde olan müdde‘iye-i mezbûreyi mutlak tedbîr ile tedbîr eyledi. Efendisinin ölümüyle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hürriyetine hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Yusuf et-Tabbâh, Hüsrev b. Abdullah, Musli Muhzır-ı askerî, el-Hâc Mehmed [b.] Mehmed, el-Hâc Süleyman ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 208 - Hüküm no: 230 - Orijinal metin no: [35b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

231. Hüküm

İsmihan Hatun’un vasiyeti

Mustafa Çelebi b. Muharrem ve Tesbihçizâde deyû ma‘rûf Mehmed Çelebi b. Mahmud ve Ebî Eyyûb-i Ensârî hazretleri -aleyhi rahmetü’l-meliki’l-Bârî- mahallâtından merhûm Takyecibaşı mahallesi müezzini Hüseyin b. Yahya nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, mahalle-i mezbûrede bundan akdem vefât eden İsmihan Hâtun bt. İlyas nâm hâtunun kız karındaşı ve vârisi olan yine mahalle-i mezbûreden Hatice Hâtun bt. İlyas nâm hasm-ı câhid mahzarında, müteveffât-ı mezbûrenin sülüs-i cemî‘-i mâlının tesviye-i umûruna vasiyyi şer‘î olan hâmil-i hâze’l-kitâbi’ş-şer‘î Derviş Çelebi b. Mehmed’den vesâyeti hasebiyle sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffât-ı mezkûre hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde, cemî‘ sülüs-i mâlını vasiyyet etti ve ecel erişip rabbine kavuştuğunda sülüs-i mâlının vasiyyi mezbûr yediyle ifrâz edilmesini ve Havâss-ı mahrûse-i Kostantıniyye müvellâsı mevlânâ Ahmed Efendi [b.] Davud’un imzâsı ile mümzâ ve 1002 senesi evâil-i Receb-i müreccebi târihiyle müverrah vasiyyetinde de yazdığı üzre vücûh-i hayrâta ve sunûf-i meberrâta sarf edilmesini şart eyledi. Vasiyyetinin tenfîzine de el-Hâc Behram b. Abdullah’ı vasî seçdi ve vasiyyeti üzre vefât etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Bey el-Mütevellî, İbrahim Çelebi Kâtib, Mehmed b. Sinan el-Kâtib bi Eyüb, Keyvan b. Abdullah er-Râcil, Pîr Ahmed b. Hüseyin, Şehsüvar b. Mehmed, Ahmed Çelebi el-Kassâm bi Eyüb, Mehmed Çelebi Kâtib-i Eyüb, İbrahim Arabî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 208 - Hüküm no: 231 - Orijinal metin no: [35b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

232. Hüküm

Fahri Hatun’un muhallefâtı

Kasımpaşa kasabası mahallâtından Surûrî mahallesinde vefât edip geride Âişe nâm kızını, Zeyni ve Aynî nâm baba bir kız karındaşlarını ve Mustafa nâm baba bir erkek karındaşını bırakan merhûme Fahri Hâtun’un muhallefâtıdır. el-Vâki‘ fî evâili Cumâdelûlâ sene sitte ve elf. Asl-ı mâl 25.300 Bahâ-i esbâb 5.200 Bahâ-i hâne der mahalle-i m[ezbûre] 10.000 el-İhrâcât 9.810 Dellâliyye ve hammâliyye defteri 617 Deyn li Âişe 900 Resm-i kısmet ve defter 530 Sülüs-i mâl ber mûceb-i vasiyye 7.763 El-Bâkī 15.390 Hisse-i bint Âişe 7.695 Mezbûre Âişe esbâb bahâsından olan iki bin altı yüz doksan beş akçesini bi’t-tamâm alıp beş bin akçesi evde kaldı. Hisse-i ah li eb Mustafa 3.846 Mezbûr Mustafa hisse-i mezbûresinden bin yüz yirmi akçesini esbâb aldığından gayrı mezbûre Zeyni Hâtun’un ev kıymetinden bâkī kalan altı yüz yirmi üç akçesi kendi malından verip Zeyni bi’t-tamâm hissesini aldı eyle olsa mezbûr Mustafa’nın hâlen evde iki bin dokuz yüz doksan altı akçe hakkı vardır. Hisse-i uht li eb Zeyni 1.923 Mezbûre Zeyni bi’t-tamâm hissesini Seyyid’den aldığından gayrı altmış akçe ziyâde kabzı vardır. Hisse-i uht-i uhrâ li eb Aynî 1.923 Mezbûre Aynî Hâtun esbâb bahâsından bir akçe ve bir habbe kabz etmemeğin cümlesi evde kalmışdır. Mezbûre Fahri Hâtun’un sülüs vasiyyeti olmağın ba‘de küllî hesâb yedi bin yedi yüz altmış üç akçe sülüs-i mâl zâhir [olmağın] Ebûbekir nâm kimesne vasiyyi muhtârıyın deyû fuzûlen sülüs-i mezbûrdan techîz ve tekfîn ve sâir mesârif-i mühimmesine üç bin dokuz yüz akçe sarf eylediğine mu‘terif oldukdan sonra sülüs-i sülüsânı olan iki bin beş yüz seksen akçesi kānûn üzre fukarâya sarf kazasker fukarâsı için kabz oldukdan sonra bâkī kalan bin iki yüz seksen iki akçesi müteveffât-ı mezbûrenin kırkına ve yılına ve sâir mesârif-i mühimmesine sarf için kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Kadızâde Mehmed Bey’e teslîm olundu.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 209 - Hüküm no: 232 - Orijinal metin no: [36a-1])﻿

﻿

﻿

233. Hüküm

Fahri Hatun’un vasiyetinin tenfizine Mehmed Bey’in atandığı

Hâkim, hâmil-i hâze’l-kitâb Hacızâde deyû ma‘rûf fahrü’l-akrân Mehmed Bey el-Cündî nâm kimesneyi, mahmiye-i Galata kazâsı tevâbi‘inden Kasımpaşa kasabası mahallâtından Surûrî Efendi mahallesinde bundan akdem vefât eden Fahri Hâtun bt. ( ) nâm hâtunun vasiyyeti mûcebince sülüs-i mâlına vasî nasb etti. Mezbûr Mehmed Bey de vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip vasiyyetinin alâ vechi’ş-şer‘ tenfîzini müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike fî evâili Cumâdelûlâ sene sitte ve elf. Şuhûd: Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Musli [b.] Ali Muhzır, Mahmud Çelebi kâtib-i ...?, Mehmed b. Yusuf el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 210 - Hüküm no: 233 - Orijinal metin no: [36a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

234. Hüküm

Fahri Hatun’un vasiyetinin hukuka aykırı şekilde tenfiz edildiği

Bundan akdem mahmiye-i Galata kazâsına tâbi‘ kasaba-i Kasımpaşa’da merhûm Surûrî Efendi mahallesinde vefât edip verâseti sadriye kızı Âişe ve li eb kız karındaşı Zeyni ve Aynî ve li eb karındaşı Mustafa’ya münhasıra olan Fahri Hâtun’un merkūme Âişe ve Aynî tarafından husûs-ı âti’z-zikre nehc-i şer‘î üzre vekâleti sâbite olan ebnâ-i sipâhiyândan Hasıroğlu demekle ma‘rûf olan fahrü’l-akrân Mehmed Bey nâm cündî meclisi şer‘-i şerîfeye Ebûbekir b. Ahmed ve mahalle-i mezbûre imâmı olan Ahmed Halîfe’yi ihzâr ve mahzarlarında bi’l-vekâle takrîr-i da‘vâ edip mezbûre Fahri Hâtun maraz-ı mevtinde sülüs vasiyyet eyleyip nice müslümanları işhâd eyleyip vefât eyledikden sonra mezbûr Ebûbekir mezbûre Fahri Hâtun tenfîz-i vesâyâsına beni vasiyyi muhtâr eyledi deyû izn-i şer‘-i şerîf yoğiken imâm-ı mezbûr ile cümle muhallefâtını kabz eyleyip fuzûlen bey‘ eyleyip muhallefâtından nice esbâbı hilâf-ı şer‘-i şerîf mâbeynlerinde [36b] tevzî‘ ve taksîm edip ve nicesin ketm ve nicesin gabn-i fâhiş ile üzerlerine alıp vârisleri olan müvekkilelerime ve hakkullah olan sülüse gadr etmişlerdir, mezbûrların elinde olan defterler ahz olunup muktezâ-yı şer‘-i şerîf üzre kitâb ve hesâb olunup hakk-ı müstahakku’l-a‘yân olunmasın taleb ederim dedikden sonra mezbûr Ebûbekir’e suâl olundukda mezbûre Fahri fi’l-hakīka maraz-ı mevtinde sülüs vasiyyet eyleyip tenfîz-i vesâyâsına beni vasî etmeğin muhallefâtına vaz‘-ı yed eyleyip imâm-ı mezbûr ile sattık, lâkin kayd-ı şer‘îsin kassâma haber vermedik na-meşrû‘ eyledik lâkin kabahat eyledik deyû cevâb verip mezbûr imâm dahi fi’l-hakīka kassâma haber vermedik sattık deyû mezbûr dahi hilâf-ı şer‘-i şerîf vaz‘ eylediğine mu‘terif oldukdan sonra mezbûrların defterlerine nazar olunup hesâb olundukda nice esbâbın akçelerin bel‘ ve ketm eyleyip nice vücûh ile mezbûrların te‘addî ve hıyâneti zuhûr eyleyip kendiler dahi bi’t-tav‘ hıyânet ve te‘addîlerine mu‘terif oldukda vâki‘ hâl mezbûr Mehmed Bey talebi ile kayd olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Abdülbâkī Çelebi b. Mehmed er-Reisü’s-sultânî, Musli Çelebi el-Hammâmî er-Râcil, el-Hâc Hasan Reisü’l-hayyat, Hüsrev b. Abdullah, el-Hâc Hasan el-Bezzâzî, el-Hâc Mustafa ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 211 - Hüküm no: 234 - Orijinal metin no: [36a-3])﻿

﻿

﻿

235. Hüküm

Fâtıma bt. el-Hâc Süleyman adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim, Kasımpaşa kasabası mahallâtından Küçük Piyâle Paşa mahallesinde sâkin iken bundan akdem hacc-ı şerîf yolunda vefât eden el-Hâc Süleyman’ın Fâtıma nâm sagīre kızına, yine mahalle-i mezkûrede sâkin olan hâmil-i kitâb el-Hâc Mustafa b. Mehmed’i, sagīre-i mezkûreye müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le intikāl eden emvâlin zabtı ve hıfz-ı ahvâli için evân-ı rüşd ve zamân-ı bülûğuna kadar ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Yusuf et-Tabbâh, Hüsrev b. Abdullah, Hasan b. Rıdvan, Mustafa Muhzır-ı askerî ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 211 - Hüküm no: 235 - Orijinal metin no: [36b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

236. Hüküm

El-Hâc Süleyman’ın üç kölesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Mahrûse-i Kostantıniyye’de vâki‘ Kasab Halil mescidi imâmı mevlânâ Mehmed b. Hüseyin ve Kasımpaşa kasabası mahallâtından Sirkeci mahallesi sükkânından el-Hâc Hüdâverdi b. Hasan ve yine kasaba-i mezbûreden el-Hâc Yusuf b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, bundan akdem hacc-ı şerîf yolunda vefât eden el-Hâc Süleyman’ın Fâtıma nâm sagīre kızına kıbel-i şerden mansûb vasî olan el-Hâc Mustafa b. Mehmed nâm hasm-ı câhid mahzarında, esmer, orta boylu, kara gözlü, Eflakıyyetü’l-asl hâmiletü kitâb Yasemin bt. Abdullah’dan ve orta boylu, sarışın, gök gözlü, Rusiyyü’l-asl, sağ eli parmakları kusûrlu olan Rıdvan b. Abdullah’dan ve sarışın, elâ gözlü, sol gözünde eser-i cerh bulunan Eflakıyyü’l-asl Piyâle b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iyyîn-i mezbûrîn, müteveffâ-yı merkūmun köleleri idi. Efendileri hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde mevtimden kırk gün mukaddem hürsünüz diyerek bunları mukayyed tedbîr ile tedbîr eyledi. Efendilerine ecel erişip rabbine kavuştuğunda mezkûr köleler sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi efendilerinin cemî‘ malından hür oldular. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hürriyetlerine hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Abdullah, el-Hâc Süleyman b. Mehmed, Hasan b. Rıdvan, Mahmud b. Mustafa, Mustafa Muhzırü’l-askerî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 212 - Hüküm no: 236 - Orijinal metin no: [36b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

237. Hüküm

İsmihan Hatun’un Gürcü asıllı câriyesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Mustafa Çelebi b. Muharrem ve Tesbihcizâde demekle ma‘rûf Mehmed Çelebi b. Mahmud ve Hüseyin b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, Ebî Eyyûb-i Ensârî mahallâtından Takyecibaşı mahallesinde bundan akdem vefât eden İsmihan Hâtun bt. İlyas’ın kız karındaşı ve vârisi olan yine mahalle-i mezbûrede sâkine Hatice Hâtun bt. İlyas nâm hasm-ı câhid mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Âlemşah bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezkûre müteveffât-ı merkūmenin taht-ı mülkünde iken müteveffât-ı merkūme hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde kendisini mutlak tedbîr ile tedbîr eyledi. Mevlâ-yı mezkûresi ölüp rabbine kavuştuğunda câriye-i mesfûre sâir harâir-i asliyyât gibi hürre oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hürriyetine hükm edildi. Vaka‘a’t-tahrîr ve’l-işhâd fî evâili Cumâdelûlâ sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Bey el-Mütevellî, İbrahim Çelebi Kâtib-i Eyüb, Mehmed b. Sinan Kâtib-i Eyüb, Mehmed Çelebi Kâtib-i Eyüb, Keyvan b. Abdullah er-Râcil, …? b. Hasan, Şehsüvar b. Mehmed

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 212 - Hüküm no: 237 - Orijinal metin no: [37a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

238. Hüküm

Fâtıma bt. el-Hâc Süleyman adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim, hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Kasımpaşa kasabası mahallâtından Küçük Piyâle Paşa mahallesinde sâkin iken bundan akdem hacc-ı şerîf yolunda vefât eden el-Hâc Süleyman’ın Fâtıma nâm sagīre kızının nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Kâmile bt. Abdullah nâm anasının talebiyle müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlden alınmak üzre zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt beş akçe farz ve takdîr etti ve vakt-i hâcetde istidâne edip vakt-i zaferde rücû‘ etmesine mezbûre Kâmile’ye izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-ışrîn min Rebî‘ilâhir sene sitte ve elf. Şuhûd: El-Hâc Yusuf Tabbâh, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa Muhzır-ı askerî, el-Hâc Süleyman b. Mehmed ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 213 - Hüküm no: 238 - Orijinal metin no: [37a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

239. Hüküm

Süleyman b. Gökçe’nin evini vakfettiği

Elhamdü lillâhi te‘âlâ vahdeh ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ men lâ nebiyye ba‘deh ve’llezîne vâfû ahdeh. Ve ba‘de işbu mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden kayd sahîh ve şer‘î bir hüccet ve sarîh ve mer‘î bir vesîkadır. Mahmiye-i Galata kazâsı tevâbi‘inden Kasımpaşa kasabası mahallâtından el-Hâc Ahmed mahallesinde sâkin olan sâhibü’l-hayr ve râtıbü’l-bir fahrü’l-akrân zahrü’l-a‘yân Reis-i sultânî Süleyman b. Gökçe, dünyâ-yı deniyyenin dârü’l-beliyye olduğunu tefekkür edip Kıyâmet günü için azık tedârük etme lüzûmunu idrâk ettiğinde meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzır olup âti’z-zikr vakfını tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği el-Hâc Süleyman b. Mehmed mahzarında ve hâl-i sıhhatinde şöyle ikrâr ve i‘tirâf eyledi ki işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezkûrede vâki‘, üç beyt-i ulvîyi, bir beyt-i süflîyi, fevka’l-bâb diğer bir beyt-i ulvîyi, mahzeni, su kuyusunu, helâyı, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli bahçeyi hâvî, kıbleten tarîk-i âm garben merhûm Şeyh Hüsam Efendi zâviyesi, şimâlen Mustafa Ağa bahçesi, şarkan Emine Hâtun mülkü ile mahdûd bulunan cemî‘ menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ile ve niyet-i hâlisa ve taviyyet-i sâfiye üzre hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li vechi’l-kerîm te’bîd, tasadduk, haps ve vakf eyledi. Vâkıf-ı mezbûr, menzili merkūmda süknâyı evvelâ müddet-i hayâtınca kendisine, sonra evlâdına, sonra evlâd-ı evlâdına sonra neslen ba‘de neslin ve fer‘an gıbbe aslin ile’l-inkırâz evlâd-ı evlâd-ı evlâdına, sonra âzâdlı kölelerine, sonra onların evlâdına, sonra evlâd-ı evlâdına sonra batnen ba‘de batnin ve karnen gıbbe karnin ile’l-inkırâz evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Sonra menzili mezbûrun icâre-i mu‘tâde ile icâreye verilmesini ve icâre-i mezbûreden hâsıl olan mikdârın, vakt-i hâcetde menzili mezkûrun meremmetine lâzım gelen mikdârın sarfından sonra Medîne-i münevvere fukarâsına ve mesâkînine sarf edilmesini şart etti. Tebdîl, tağyîr ve tevliyyeti önce kendisine sonra hâkimin ehil göreceği kimesneye şart etti. Vâkıf-ı mezkûr sonra menzili merkūmu mütevellî-i mezbûra teslîm eyledi. Mütevellî-i mezbûr da tesellüm edip mütevellîler sâir evkāfda nasıl tasarruf ettilerse öyle tasarruf eyledi. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Emr-i vakf alâ vechi’l-muharrer tamâm olduğunda hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, mesâil-i evkāfda cârî eimme-i eslâf beynindeki ihtilâfı da bilerek umûmen ve husûsan menzili merkūmun vakfiyetinin sıhhatine ve lüzûmuna hükm etti. Menzili mezbûr bu sûretle tebdîl ve tağyîri aslâ câiz olmayacak şekilde sahîh ve lâzım bir vakıf oldu. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû innallâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfı ba‘de zâlik ale’llâhi’l-hayyi’l-cevâdi’l-kerîm.” Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene sitte ve elf mine’l-hicreti’n-nebeviyye aleyhi efdalü’t-tahiyye. Şuhûd: Fahrü’l-müderrisîn mevlânâ Mustafa Efendi eş-şehîr ( ) , Mustafa b. Abdullah, Hasan b. Maksud, Şaban b. Hüseyin, Hasan b. Abdullah el-Kalafatî, Mustafa b. Hüsam, Abdi Çelebi b. Şeyh Hüsam, el-Hâc Mustafa el-Müezzin, Kurd Çelebi b. Abdülcebbar, Hasan b. Ahmed el-İmâm, Hüseyin b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah, Mehmed Efendi b. Alâaddin el-Hatîb bi câmi‘i Galata, Ali Reis b. Abdullah, el-Hâc Mustafa, el-Hâc Hasan b. Abdullah et-Tâcir

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 213 - Hüküm no: 239 - Orijinal metin no: [37a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

240. Hüküm

Râziye bt. Edhem ile Yusuf Bey’in evlendiği

Mahrûse-i Kostantıniyye mahallâtından Şeyh Resul mahallesinde sâkine olan Râziye bt. Edhem nâm hâtun nefsini Rumeli-i ma‘mûre muhzır-ı askerîsi olan hâmil-i kitâb Yusuf Bey b. Abdullah’a tezvîc eyledi. Mezbûr Yusuf Bey de isimleri zeyl-i kitâbda muharrer şâhidler mahzarında, râyicü’l-vakt beş bin akçe mehr-i müsemmâ ile mezbûreyi tezevvüc eyledi. Mezbûre Râziye bu sûretle kendisine helâl oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî 15 Cumâdelûlâ sene sitte ve elf. Şuhûd: Mahmud Çelebi kâtib-i askerî, Musli b. Ali Muhzır, Hüsrev b. Abdullah, el-Hâc Süleyman [b.] Mehmed, Mustafa [b.] Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 214 - Hüküm no: 240 - Orijinal metin no: [37b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

241. Hüküm

Çocuğun yetişkinliğinde vasîsi ve nâzırı ile haklaşıp sulh olduğu

Bundan akdem kasaba-i Kasımpaşa’da Yel Değirmeni mahallesi sâkinlerinden olan hâssa reislerinden fahrü’r-rüesâi’s-sultâniye Mehmed b. Receb nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde vâlidesi olan fahrü’l-muhadderât Âişe bt. Abdullah tarafından tasdîk-i âti’z-zikre nehc-i şer‘î üzre fahrü’l-eimme Pîr Mehmed b. Mehmed Çelebi b. Mehmed ve Mustafa b. Hayreddin şehâdetleri ile vekâleti sâbite olup husûs-ı âti’z-zikre nâzır olan Mehmed Reis b. Abdullah mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm kılıp babam mezbûr Receb vefât eyledikde ben sagīr olmağla anam mezbûre Âişe vasiyye-i muhtârım olmağın babamın cümle muhallefâtından benim hisseme elli sekiz bin sekiz yüz kırk sekiz akçe düşüp meblağ-ı merkūmdan on beş bin akçesi mahalle-i mezbûrede vâki‘ ma‘lûmü’l-hudûd menzil olup mâ‘adâsı olan kırk üç bin sekiz yüz kırk sekiz akçesini ve ba‘dehû vefât eden kız karındaşım Emine’ye babamdan kassâm defteri mûcebince intikāl eden on dört bin yirmi üç akçesini vesâyeti hasebiyle anam kabz eyleyip nâzırım olan üvey babam mezbûr Memi Reis’i vekîl eyleyip zikr olunan menzilimi nakid akçem ile ma‘mûr eyleyip mükemmel binâ eyleyip ve bakiyyesini istirbâh ve istiğlâl eyleyip bu âna değin vekâleten ve nezâreten tasarruf eylemiş idi hâlen ben bâliğ olup mezbûrun muhâsebesini taleb eylediğimde mezbûr dahi babamdan ve kız karındaşımdan intikāl eden hisse-i mezbûreyi ba‘de küllî hesâb ve kitâb binâya sarf olunan akçemi ve murâbahaya verdiği nakdiyeyi bi’t-tamâm bana gösterip benim ile haklaşdı mezbûrlarda bi vechin mine’l-vücûh bir akçe ve bir habbe hakkım kalmadı min ba‘d mezbûrlar ile babamın ve kız karındaşımın muhallefâtına müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ım yoktur ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik taleb ve da‘vâ edersem istimâ‘ olunmaya dedikde mezbûr bi’l-vekâ[le] ve ve’n-nezâre tasdîk ettikden sonra mâ hüve’l-vâki‘ gıbbe’t-taleb sebt olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Cumâdelûlâ sene sitte ve elf. Şuhûd: Hüseyin Çavuş [b.] İshak, Hızır b. Abdullah, Hüseyin b. Ahmed, Mustafa b. Abdullah, Abdülkerim Halîfe, Abdi b. Mehmed el-İmâm, Mehmed [b.] İbrahim, Mehmed [b.] Ahmed, Memi, Hüseyin [b.] Abdullah, İbrahim [b.] Abdullah, Ahmed [b.] Davud, Hasan [b.] Abdullah, Mehmed [b.] Hasan, Mehmed [b.] Veli ve gayruhüm Derkenâr: Mezbûr Memi Reis b. Mehmed’e bakiyyesi ve ribhini cem‘an hesâbdan sonra otuz bin nakid akçe edip bana bi’t-tamâm ve’l-kemâl teslîm eyledi ben dahi kabz ve tesellüm eyledim deyû mezbûr Mehmed’in ikrârı bu üslûb üzre verilmişdir. Sah sah.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 215 - Hüküm no: 241 - Orijinal metin no: [37b-2])﻿

﻿

﻿

242. Hüküm

İshak Ağa’nın Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Tophâne mahallesi sükkânından fahrü’l-emâsil ve’l-eşbâh İshak Ağa b. Abdullah kıbelinden husûs-ı âti’l-beyâna vekâleti Ali b. Mehmed er-Râcil ve Ahmed b. Ali er-Reisü’s-sultânî nâm kimesnelerin şehâdetleri ile nehc-i şer‘î üzre sâbit olan yine mahalle-i mezbûrede sâkin olan Sefer b. Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup, müvekkili mezbûrunun, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli, kekeme ve sol yanağında eser-i cerh olan Efrenciyyü’l-asl Partolomi nâm abd-i memlûkünü zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren yedi sene hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr etti. Vakt-i mezbûr geçti ve abd-i mezkûr hizmeti mezbûreyi edâ etti. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Vâki‘ ikrâr, abd-i merkūm tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Cumâdelâhire sene sitte ve elf. Şuhûd: Bekir [b.] Sinan er-Reis, Hasan [b.] Abdullah, el-Hâc Mehmed, el-Hâc Ali [b.] Mustafa, Ahmed er-Reis, Hüseyin Çavuş

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 216 - Hüküm no: 242 - Orijinal metin no: [38a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

243. Hüküm

İshak Ağa’nın Engürüs asıllı kölesini azat ettiği

Vekîl-i mezbûr sonra müvekkili mezbûrun, kendisine rıkkını mu‘terif olan orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sol kaşında ve başında eser-i cerh bulunan Engürüsiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Rıdvan b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li merzâti’r-rabbi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Vâki‘ ikrâr, abd-i merkūm tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 216 - Hüküm no: 243 - Orijinal metin no: [38a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

244. Hüküm

Mustafa b. Ali adlı çocuğa babasının vasî atadığının ortaya çıktığı

El-Hâc Ahmed b. Mahmud ve Mehmed b. İlyas nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından İskender Paşa mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Ali’nin Mustafa nâm sagīr oğluna kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Âişe bt. Bayram nâm hasm-ı câhid mahzarında, baltacıyân tâifesinden hâmil-i hâze’l-kitâb Mahmud b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde sagīr-i mezkûra vefâtından sonra muhallefâtından irs-i şer‘le kendisinden intikāl edecek emvâlin zabtı ve hıfz-ı ahvâli için evân-ı rüşd ve zamân-ı bülûğuna kadar müdde‘î-i mezkûru vasiyyi mansûb seçdi. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hâkim müdde‘î-i mezbûrun vasîliğine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Hüsrev b. Abdullah, İdris Çelebi b. Yusuf, Mehmed b. Yusuf, Mustafa Ali, Hasan Rıdvan ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 217 - Hüküm no: 244 - Orijinal metin no: [38a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

245. Hüküm

Terekenin rıza ile taksîm olunduğu

Bundan akdem kasaba-i Kasımpaşa’da Surûrî Çelebi mahallesinde fevt olup verâseti li ebeveyn kız karındaşı Selimşah’a ve zevcesi Râziye bt. Hüsrev’e münhasıra olan Dardağanoğlu demekle ma‘rûf Mehmed Reis b. Mustafa’nın [kız] karındaşı ve vârisesi mezbûre Selimşah tarafından husûs-ı âti’z-zikre nehc-i şer‘î üzre Nasuh b. Minnet ve Ali b. Abdullah şehâdetleri ile vekâleti sâbite olan fahrü’l-akrân Hüseyin Çavuş b. Ali meclisi şer‘-i şerîfde müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi mezbûre Râziye mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip müteveffâ-yı mezbûrun cemî‘ muhallefâtı bey‘ olunup techîz ve tekfîn ve sâir mesârif-i lâzımesi ihrâc olundukdan sonra mezbûre Râziye’nin hisse-i şer‘iyyesine sekiz bin akçe düşüp ve mehr-i müecceli dahi dört bin akçe olup hissesi ve mehri cem‘an on iki bin akçe olup muhallefât-ı mezbûreye ben vâzı‘ü’l-yed olduğum ecilden meblağ-ı merkūmu bi’t-tamâm ve’l-kemâl mezkûre Râziye’ye verip haklaşmağı ta‘ahhüd ve iltizâm eyledim dedikde vekîl-i merkūmu cemî‘ kelimât-ı meşrûhasında mesfûre Râziye vicâhen ve şifâhen tasdîk edicek mâ vaka‘a kayd olundu. Târih-i mezbûr. Şuhûd: Hasan [b.] Ahmed el-İmâm, Mustafa [b.] Nasrullah, Hüsrev [b.] Abdullah, Mustafa [b.] Ali, Mahmud [b.] Mehmed, Mustafa [b.] Mehmed, el-Hâc İbrahim, Mustafa [b.] Mehmed er-Reis ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 217 - Hüküm no: 245 - Orijinal metin no: [38b-1])﻿

﻿

﻿

246. Hüküm

Mahmud b. Mehmed’in vasî üzerine nâzır atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, Kasımpaşa kasabası mahallâtından el-Hâc Ferhad mahallesinde sâkin olan bâ‘is-i tahrîr Mahmud b. Mehmed’i, babası bundan akdem mahalle-i mezbûrede vefât eden Mahmud b. Ahmed nâm sagīre kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Mehmed Reis’e tasarruflarına nezâret etmesi ve vakt-i hesâbda muhâsebe eylemesi için nâzır nasb etti. Vasiyyi mezkûr, nâzır-ı merkūmun izni ve ma‘rifeti olmadan sagīr-i mesfûra müteveffâ-yı mezbûr babasının ve Âişe nâm anasının muhallefâtlarından intikāl eden mallar üzerinde tasarrufda bulunamayacaktır. O da nezâret-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî aşer min Cumâdelâhire sene sitte ve elf. Şuhûd: İdris [b.] Yusuf, Hasan [b.] Abdullah, el-Hâc Mehmed, Mustafa [b.] Mehmed, Hüsrev [b.] Abdullah, Musli [b.] Mehmed

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 218 - Hüküm no: 246 - Orijinal metin no: [38b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

247. Hüküm

Mehmed ve İsmihan adlı çocuklara vasî ve nâzır atandığı

Hâkim, hâmil-i kitâb Bekir Çelebi b. Abdullah’ı, mahmiye-i Galata mahallâtından Okçu Musa mahallesinde sâkin iken bundan akdem Megri kasabasında fevt olan merhûm Mustafa Reis’in Mehmed ve İsmihan nâm sagīreynine müteveffâ-yı mezbûr babalarından irs-i şer‘le intikāl eden emvâlin zabtı ve hıfz-ı ahvâli için evân-ı rüşd ve zamân-ı bülûğlarına kadar ihtiyâclarına binâen vasî nasb etti. Hâkim-i mûmâ-ileyh el-Hâc Yusuf Abdullah’ı da tasarruflarına nezâret etmesi ve vakt-i hesâbda muhâsebe eylemesi için vasiyyi mezbûr üzerine nâzır-ı hasbî nasb etti. Her ikisi de vesâyet ve nezâret-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımelerini müte‘ahhid oldular. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelâhire sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed Reis b. Receb, Mehmed [b.] Mansur, Mehmed [b.] Ali, Rıdvan [b.] Hoca Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 218 - Hüküm no: 247 - Orijinal metin no: [38b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

248. Hüküm

Mustafa Reis’in Bekir b. Sinan’a ödünçten borcu olduğu

Reis-i sultânî Memi b. Şucâ‘ ve Mehmed b. Ali nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, Galata mahallâtından Okçu Musa mahallesinde sâkin iken bundan akdem Megri kasabasında fevt olan merhûm Mustafa Reis’in Mehmed ve İsmihan nâm sagīreynine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Bekir Çelebi b. Abdullah mahzarında, bâ‘is-i tahrîr Bekir b. Sinan’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘î-i mezbûrun, müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden râyicü’l-vakt on altın hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın, müdde‘î-i mezbûra meblağ-ı mezkûru sağlığında müteveffâdan, vefâtından sonra muhallefâtından kısmen veya tamâmen almadığına dâir yemîn verildikden sonra şehâdetleri mûcebince meblağ-ı mezkûrun muhallefât-ı merhûmdan teslîmine hükm edildi. Fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 218 - Hüküm no: 248 - Orijinal metin no: [38b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

249. Hüküm

Mehmed b. Ahmed adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, Kasımpaşa kasabası mahallâtından el-Hâc Ferhad mahallesinde bundan akdem vefât eden merhûm Ahmed’in Mehmed nâm sagīr oğlunun nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için sagīr-i mezbûrun vasîsi Mehmed Reis b. ( ) nâm kimesne üzerine nâzır-ı hasbî olan Mahmud b. Mehmed’in talebi ile, müteveffâ-yı mezbûr babasının ve Âişe Hâtun nâm anasının muhallefâtlarından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden mallardan alınmak üzre, zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt dört akçe farz ve takdîr etti ve vakt-i hâcetde istidâne edip lede’z-zafer rücû‘ etmesi için nâzır-ı merkūma izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî aşer min Cumâdelâhire sene sitte ve elf. Şuhûd: İdris Çelebi b. Yusuf, Hasan b. Abdullah, el-Hâc Mehmed, Mustafa b. Mehmed, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 219 - Hüküm no: 249 - Orijinal metin no: [39a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

250. Hüküm

Kadı Veli Efendi’nin Bayram’da ödünçten alacağı olduğu

El-Hâc Ahmed b. Mahmud ve Mahmud b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından İskender Paşa mahallesinde bundan akdem fevt olan Bayram’ın Âişe nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Mustafa b. Ali nâm hasm-ı câhid mahzarında, bâ‘is-i tahrîr-i hâze’l-kitâb kadı Veli Efendi’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde müdde‘î-i mezbûrun lehine, üzerinde ve zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden râyicü’l-vakt bin beş yüz akçe lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ deyni olduğunu vasiyyet etti. Müdde‘î-i merkūma hayâtında kendisinden, vefâtından sonra muhallefâtından meblağ-ı mezbûru kısmen veya tamâmen almadığına, hibe etmediğine, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb zimmetini ibrâ etmediğine dâir yemîn verildikden sonra şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis aşer mine’l-mezbûr. Şuhûd: Mehmed b. Mahmud, Ramazan b. Ali, Muslihiddin, Mustafa b. Ali el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 219 - Hüküm no: 250 - Orijinal metin no: [39a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

251. Hüküm

Kadı Veli Efendi’nin Bayram’ın kardeşi ve vârisi olduğu

Kadı Sâlih Efendi b. Bayram ve el-Hâc Ahmed b. Mahmud nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından İskender Paşa mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Bayram’ın Âişe nâm sagīre kızına vasiyyi muhtâr olan Mahmud b. Abdullah nâm hasm-ı câhid mahzarında, hâmil-i kitâb kadı Veli Efendi b. İlyas’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘î-i mezbûr, müteveffâ-yı merkūmun ana baba bir karındaşı ve vârisidir. Zira müdde‘î-i mesfûr ve müteveffâ-yı mezbûr vilâyet-i Anadolu’da vâki‘ Serkiz kazâsı tevâbi‘inden Eriklice karyesinde fevt olan İlyas’ın oğullarıdır. Verâseti ona, sagīre-i mezbûreye ve müteveffânın zevcesine münhasırdır. Onlardan başka vâris ve terekeye müstahık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 220 - Hüküm no: 251 - Orijinal metin no: [39a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

252. Hüküm

Mehmed b. Hasan’ın evini bey‘ bi’l-vefâ yoluyla karısına sattığı

Mahrûse-i Galata mahallâtından Bereketzâde mahallesinde sâkin olan Mehmed b. Hasan meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede kâin, üç beyt-i ulvîyi, iki beyt-i süflîyi, helâyı, asmayı? ve muhavvatayı hâvî, bir tarafdan mumcu Ahmed mülkü, diğer tarafdan Derviş Efendi mülkü, öteki tarafdan kale duvarı ve tarîk-i âm ile mahdûd olan cemî‘-i menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve âmme-i menâfi‘ ve merâfıkı ile bâ‘ise-i tahrîr Ümmi bt. Mehmed nâm zevcesine râyicü’l-vakt otuz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla bey‘ bi’l-vefâ tarîki ile ve îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, müşteriye-i mezbûre kıbelinden husûs-ı mezbûra vekâleti Mehmed b. Abdullah ve Ahmed b. el-Hâc Ali nâm kimesnelerin şehâdetleri ile nehc-i şer‘î üzre sâbit olan Mehmed b. Mehmed tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 220 - Hüküm no: 252 - Orijinal metin no: [39a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

253. Hüküm

Bevvâb Bayram’ın muhallefâtı

Yağkapanı kapısında bevvâb olup bundan akdem sâkin olduğu hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından İskender Paşa mahallesinde vefât eden ve geride muhallefâtının kendilerine münhasır olduğu Âişe nâm kızını ve Sâkine nâm zevcesini bırakan merhûm Bayram’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr bi ma‘rifeti’l-vasî fî evâhiri Cumâdelâhire sene sitte ve elf. Kıymeti Asl-ı mal 9.771 An zimem-i nâs 8.000 An bahâ-i esbâb ve eskāl 1.771 Minhâ 5.615 Be-cihet-i deyn-i müsbet bi Veli Efendi et-Tâcir 1.500 Dellâliyye 30 Resm-i kısmet ma‘a ihzâriyye ve kalemiyye ve sâir? 285 Be-cihet-i hücec 60 Be-cihet-i techîz ve tekfîn 2.000 Be-cihet-i mehr-i zevce 1.800 El-Bâkī 4.096 Hisse-i zevce 518 Hisse-i bint 3.584

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 221 - Hüküm no: 253 - Orijinal metin no: [39b-1])﻿

﻿

﻿

254. Hüküm

Bayram’ın câriyesini kızı Âişe’ye bağışladığı

El-Hâc Ahmed b. Mahmud ve Mahmud b. İlyas nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından İskender Paşa mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Bayram b. ( )’in zevcesi ve vârisi Sâkine Hâtun mahzarında, müteveffâ-yı mezbûrun Âişe nâm sagīre kızına vasiyyi muhtâr olan bâ‘is-i tahrîr Mahmud b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtında sagīre-i mezkûre kızına Ruhısâni bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hibe ve teslîm etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Mâ sebeka fî isbâti vesâyeti’l-vasiyyi’l-mezbûr

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 221 - Hüküm no: 254 - Orijinal metin no: [39b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

255. Hüküm

Murad Bey’in Frenk asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Kasımpaşa mahallâtından ( ) mahallesinde sâkin olan fahrü’l-akrân Murad Bey [b.] Abdülmennân kıbelinden ikrâr-ı husûs-ı âtîye vekâleti İbrahim Reis [b.] Abdullah ve Hasan Reis b. Derviş’in şehâdetleri ile sâbit bulunan Receb Reis b. Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup müvekkili müşârün-ileyhin, orta boylu, açık kaşlı, gök elâ koyun gözlü, sağ şakağında tüylü beni olan Efrenciyyü’l-asl el-Kartelânî Cuvan v. Sin nâm abd-i memlûkünü altı sene hizmet etmesi mukābilinde ve hizmeti mezkûreyi tamâmladığında sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür olmak üzre kitâbete kesdiğini ikrâr eyledi. Şuhûd: Mehmed [b.] Abdullah er-Reis, Mustafa b. Ali, Hüsrev [b.] Abdullah, Mustafa [b.] İbrahim, Ali Reis ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 222 - Hüküm no: 255 - Orijinal metin no: [39b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

256. Hüküm

Âişe bt. Abdullah’ın muhallefâtı

Caferâbâd mahallesinde vefât edip geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Mehmed nâm oğlunu ve Şeyh Yunus nâm zevcini bırakan merhûme Âişe bt. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâhiri Âhiri’l-Cumâdeyn sene sitte ve elf. Kıymeti Asl-ı mâl 16.360 An bahâi mübâye‘ât 11.360 An bahâi câriye 5.000 Minhâ İhzâriyye 60 Resm-i kısmet 240 Defteriyye 20 Resm-i hücec 40 Yekûn 360 El-Bâkī 16.000 Hisse-i ibn 12.000 Hisse-i zevc 4.000 Zevc-i mezbûrun hissesine beş bin akçeye tahmîn olunan câriye verilip sagīre bin akçe reddi lâzımdır.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 222 - Hüküm no: 256 - Orijinal metin no: [39b-4])﻿

﻿

﻿

257. Hüküm

Mehmed b. Şeyh Yunus adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, Hazreti Ebî Eyyûb-i Ensârî -aleyhi rahmetü’l-Bârî- kasabası mahallâtından Caferâbâd mahallesinde sâkin olan hâmil-i kitâb Şeyh Yunus b. Sefer’i, Mehmed nâm sagīr oğluna mahalle-i mezbûrede bundan akdem vefât eden merhûme Âişe Hâtun bt. Abdullah nâm anasının muhallefâtından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlin zabtı ve hıfz-ı ahvâli için evân-ı rüşd ve zamân-ı bülûğuna kadar ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. Mezbûr Şeyh Yunus da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Cumâdelâhire li sene [sitte] ve elf bi hicreti’n-nebî aleyhi’s-selâm ilâ yevmi’l-haşr ve’l-kıyâm. Şuhûd: Mustafa b. Hacı Ahmed, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Hasan b. Rıdvan ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 222 - Hüküm no: 257 - Orijinal metin no: [40a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

258. Hüküm

Mustafa Reis b. Ali’nin muhallefâtı

Mahrûse-i Galata mahallâtından Okçu Musa mahallesinde sâkin iken bundan akdem Megri kasabasında vefât eden ve geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Mehmed nâm oğlunu, İsmihan nâm kızını, Meryem nâm zevcesini ve Emine nâm anasını bırakan merhûm Mustafa Reis b. Ali’nin muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâsıtı Cumâdelâhire sene sitte ve elf. Kıymeti Asl-ı mâl 23.966 An bahâi mübâye‘ât Kürde 221 Köhne zıbın 30 Börk destâr 28 Asetin 35 Dolama siyah 228 Arakiyye fes 50 Yağmurluk 352 Ferâce 340 Yastık 20 Astar 20 Çizme 32 Pabuç 14 Benevrek 48 Kavuk 24 Zenbil 13 Asel-i şem‘ 1.265 Çakşır 30 Varil 180 Tâbe 55 Torba? 30 …? 10 Bohça 74 Ba‘zı hırdavât 21 Gömlek don 90 …? ma‘a don 47 Çevre? 55 Ferâce 1.300 Câme-i alaca 400 Pirâhen ma‘a don 125 Makrama uçkur 24 Pirâhen ma‘a uçkur 108 Don gömlek 87 Don gömlek 87 Don gömlek 66 Mest ...? 34 Don uçkur 26 Sepet sandık 235 Çuval ma‘a harar 30 Makrama 35 Tuman 88 Kuşak 49 Makrama 27 Sahan ma‘a bohça 121 Çuval 50 Yemeni 850 Def‘a 174 Asel 105 Asel 390 Engür? 1534 ani’n-nukūd 112 sikke-i hasene makbûz an yedi Hamza Bey akçe 238 Ba‘de’l-ihrâcât 1.2346/ 1.4738 Minhâ Be cihet-i deyn 1.300 Be cihet-i dellâliyye? 122 Be cihet-i Kapan? 44 Resm-i kısmet 360 Kassâmiyye 120 İhzâriyye kâtibiyye 120 Resm-i hücec 80 Be cihet-i mehr-i zevce 5.000 Be cihet-i deyn 5.200 El-Bâkī Hisse-i ibn 6.488 Hisse-i bint 2.744 Hisse-i zevce 1.452 Hisse-i üm 1.936

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 223 - Hüküm no: 258 - Orijinal metin no: [40a-2])﻿

﻿

﻿

259. Hüküm

Meryem bt. Hasan’ın mehir alacağı olduğu

Mevlânâ Alâaddin b. Âdil el-Hatîb ve Derviş Mehmed b. Ali nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup müteveffâ Mustafa Reis’in Mehmed ve İsmihan nâm sagīreynine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Bekir b. Abdi nâm hasm-ı câhid mahzarında, müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi hâmiletü hâze’l-kitâb Meryem bt. Hasan’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezbûrenin nikâhında ma‘kūdun-aleyh olan mehr-i müecceli cihetinden müteveffâ-yı mezkûrun zimmetinde râyicü’l-vakt beş bin akçe hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın ba‘de’t-tahlîfi’ş-şer‘î mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Cumâdelâhire sene sitte ve elf. Şuhûd: Hasan b. Hüseyin, el-Hâc Yusuf b. Abdullah, Mehmed b. Ali, Abdülkādir Hoca ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 224 - Hüküm no: 259 - Orijinal metin no: [40a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

260. Hüküm

El-Hâc Himmet’in borcunu ödediği

Oldur ki Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ İskender Paşa mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Bayram b. Abdullah nâm müteveffânın sulbiye kızı Âişe bt. ( ) nâm sagīrenin kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Mahmud Beşe b. Abdullah nâm kimesne mahfil-i kazâda işbu bâ‘isü’l-kitâb el-Hâc Himmet b. Veli nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i merâm edip sagīre-i mezbûrenin akçesinden bin akçe hakkı olup vesâyetim hasebiyle bi’t-tamâm alıp kabz edip bir akçe hakkı bâkī kalmadı dedikde mukırr-ı merkūmun vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mezbûr el-Hâc Himmet vicâhen tasdîk ettikden sonra mâ vaka‘a kayd-ı sicil olundu. Şuhûd: Şükür b. Urgurlu, Mustafa b. Ali el-Muhzır, Mehmed b. Yusuf, Handan b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 224 - Hüküm no: 260 - Orijinal metin no: [40a-4])﻿

﻿

﻿

261. Hüküm

Meryem bt. Hasan’ın kocasında mehir alacağı olduğu

Hasan b. Memi, Kamer bt. Abdullah ve Râziye bt. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, mahrûse-i Galata mahallâtından Okçu Musa mahallesinde sâkin iken bundan akdem Megri kasabasında vefât eden merhûm Mustafa Reis’in Mehmed ve İsmihan nâm sagīreynine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Bekir Çelebi b. Abdi nâm hasm-ı câhid mahzarında, hâmile-i hâze’l-kitâb Meryem bt. Hasan’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezbûrenin müteveffâ-yı merkūm zevci zimmetinde, nikâhında ma‘kūdun-aleyh olan mehr-i müecceli cihetinden râyicü’l-vakt beş bin akçe, karz cihetinden iki yüz akçe lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ hakkı vardır. Müteveffâ-yı mezbûr bizim yanımızda ve katımızda böyle ikrâr ve i‘tirâf etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın ba‘de’t-tahlîfi’ş-şer‘î mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Derviş Mehmed b. Ali, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Hasan b. Rıdvan ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 225 - Hüküm no: 261 - Orijinal metin no: [40b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

262. Hüküm

Davud Çavuş’un beş kölesini azat ettiği

Mahrûse-i Kostantıniyye mahallâtından Hoca Paşa mahallesinde sâkin olan fahrü’l-emâsil Davud Çavuş b. İbrahim kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti Mustafa Çavuş b. Abdullah ve el-Hâc Mehmed b. Fethullah el-Müezzin ve İbrahim b. İsmail er-Reisü’s-sultânî nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-akrân Mahmud Çavuş b. Kasım meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, orta boylu, açık kaşlı, sarışın, elâ gözlü, Rusiyyü’l-asl hâmil-i kitâb Hasan b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü, sonra uzun boylu, çatık kaşlı, kara gözlü, göğsünde eser-i cerh bulunan Gürciyyü’l-asl Behzat b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü, sonra orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, dişleri açık, boynunda ve ağız kenarında iki beni bulunan Çerkeziyyü’l-asl Yusuf b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü, sonra orta boylu, çatık kaşlı, kara gözlü, sol şakağında ben bulunan Girid asıllı Kenan b. Abdullah’ı, sonra orta boylu, açık kaşlı, iki kaşı arasında eser-i cerh bulunan Habeşiyyü’l-asl Reyhan b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi te‘âlâ ve ibtigāen li merzâtihî âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Mezkûrûn köleler bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldular. Vâki‘ ikrâr kendileri tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Cumâdelâhire sene sitte ve elf. Şuhûd: Receb b. Abdullah, Bayram b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Mehmed b. Yusuf, fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş, Süleyman Bey [b.] Mustafa, Osman Çelebi el-Müezzin?, …? b. Mehmed ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 225 - Hüküm no: 262 - Orijinal metin no: [40b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

263. Hüküm

Sefer Kethüdâ’nın Kıbrıs asıllı câriyesini azat ettiği

Mahrûse-i Galata mahallâtından Okçu Musa mahallesinde sâkin olan Sefer Kethüdâ kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Ahmed b. İlyas ve Hasan b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Bekir b. Abdi meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Kıbrısiyyetü’l-asl iki kaşı arasında eser-i cerh bulunan Efendiye bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve ibtigāen li merzâtihi’r-rabbi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Fî evâsıtı Cumâdelâhire sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed b. el-Hâc Mustafa, Ali b. Ahmed, Mustafa b. Ahmed, Rıdvan Hoca b. Abdullah, Hüsrev el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 226 - Hüküm no: 263 - Orijinal metin no: [40b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

264. Hüküm

Şehzâde Hatun’un Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Yazıcı Mescidi mahallesinde sâkine olan Şehzâde Hâtun bt. el-Hâc Ahmed kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Hasan [b.] Abdullah [ve] Veli b. Mehmed’in şehâdetleri ile sâbit olan mahalle-i mezbûre imâmı Ali b. Mehmed meclisi şer‘-i şerîf-i şâmih-i imâd ve mahfil-i dîn-i münîf[-i râsih-i evtâd]a hâzır olup müvekkile-i mezbûresinin, orta boylu, açık kaşlı, gök elâ gözlü, sağ elinde eser-i cerh bulunan Rusiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Zamâne Dâye bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Vâki‘ ikrâr, câriye-i merkūme tarafından tasdîk edildi. Fî evâili Recebi’l-mürecceb sene sitte ve elf. Şuhûd: Yunus Bey b. Abdullah el-Cündî, el-Hâc Cafer b. Yusuf, Ali Bey er-Râcil, Receb b. Mahmud, Nasuh el-Bevvâb, Mehmed [b.] Abdurrahman, Mehmed b. Hasan, Burak b. Yusuf, Mustafa b. Ali el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 226 - Hüküm no: 264 - Orijinal metin no: [40b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

265. Hüküm

Râziye Hatun’un miras payını aldığı

Bundan akdem kasaba-i Kasımp[aşa’da] Surûrî Çelebi mahallesinde fevt olan Dardağanoğlu demekle ma‘rûf Mehmed Reis’in zevcesi Râziye Hâtun meclisi şer‘-i şerîfde müteveffâ-yı mezbûrun kız karındaşı ve vârisesi fahrü’l-muhadderât Selimşah Hâtun tarafından bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan tersâne-i âmire çavuşlarından Hüseyin Reis b. Ali mahzarında bi’t-tav‘ ve’r-rızâ ikrâr ve takrîr-i merâm edip müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından dört bin akçe mehr-i müeccelimi ve kassâm defteri mûcebince bana düşen sekiz bin akçe hisse-i şer‘iyyemi vekîl-i mezbûrun yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledim mehrimden ve hissemden muhallefât-ı mezbûrede bir akçe ve bir habbe hakkım kalmadı min ba‘d husûseyn-i mezbûreyne müte‘allik taleb ve da‘vâm yoktur eğer taleb ve da‘vâ edersem lede’l-hükkâm istimâ‘ olunmaya dedikde mukırra-i mezbûreyi ikrâr-ı meşrûhunda vekîl-i mezbûr vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek mâ hüve’l-vâki‘ vukū‘u üzre gıbbe’t-taleb kayd ve ketb olundu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Recebi’l-mürecceb sene sitte ve elf. Şuhûd: Mevlânâ Hasan Ahmed el-İmâm, Hüseyin b. Yusuf, el-Hâc Memi b. Süleyman, Mustafa el-Muhzır, Hüsrev [b.] Abdullah, Hasan kâtib ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 227 - Hüküm no: 265 - Orijinal metin no: [41a-1])﻿

﻿

﻿

266. Hüküm

Ali ve İsmihan adlı çocukların Mustafa b. Halil’de ödünçten alacakları olduğu

Surûrî mescidi imâmı Ahmed b. Ali, Hasan b. Kasım ve el-Hâc Şaban b. İvaz nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup Kasımpaşa kasabası mahallâtından Kulaksız mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Mustafa b. Halil’in muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan, Havâss-ı mahrûse-i Kostantıniyye ve Galata’da vâki‘ beytülmâl emîni fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdülmennân mahzarında ve müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi ve vârisi Nisâ Hâtun bt. Dede kıbelinden husûs-ı âti’z-zikre vekâleti bimâ hüve nehcü’s-sübût sâbit olan Cafer b. Abdullah mahzarında, müteveffâ Pervâne b. Abdullah’ın Ali ve İsmihan nâm sagīreynine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Hâni Hâtun bt. Ali’nin vekîl-i şer‘îsi olan Mehmed Reis b. Hüseyin’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki sagīreyn-i med‘uvveynin mezbûr babalarının muhallefâtından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden emvâlden ve karz cihetinden müteveffâ-yı mezkûr üzerinde ve zimmetinde râyicü’l-vakt yedi bin yedi yüz yetmiş beş akçe hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın ba‘de’t-tahlîfi’ş-şer‘î mûcebince hükm edildi. Şuhûd: Abdülaziz b. Mehmed el-İmâm, Ahmed b. Mustafa, el-Hâc Mehmed [b.] Süleyman, Mehmed [b.] Abdullah, Hasan Çelebi [b.] Kasım, Mustafa [b.] Nurullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 227 - Hüküm no: 266 - Orijinal metin no: [41a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

267. Hüküm

Mehmed Ağa’nın Mustafa b. Halil’de ödünçten alacağı olduğu

Ahmed b. Bayram ve Behram b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup Kasımpaşa kasabası mahallâtından Kulaksız mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Mustafa b. Halil’in muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan, Havâss-ı mahrûse-i Kostantıniyye ve Galata’da vâki‘ beytülmâl emîni fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdülmennân mahzarında ve müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi ve vârisi Nisâ Hâtun bt. Dede kıbelinden husûs-ı âti’z-zikre vekâleti bimâ hüve nehcü’s-sübût sâbit olan Cafer b. Abdullah mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb fahrü’l-emsâl Mehmed Ağa b. Kurd’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezbûrenin müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt yüz altın hakkı vardır. Müdde‘iye-i mezbûre meblağ-ı merkūmu küllen veya ba‘zan müteveffâ-yı merkūmdan veya vekîlinden veya ölümünden sonra muhallefâtından almadığına, hibe etmediğine, bi vechin mine’l-vücûh zimmetini ibrâ etmediğine dâir yemîn billâhi te‘âlâ ettikden sonra şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Fi’t-[târihi’l]-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 228 - Hüküm no: 267 - Orijinal metin no: [41a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

268. Hüküm

Mehmed Ağa’nın Mustafa b. Halil’de alacağı olduğu

Mehmed b. Ahmed, Mehmed b. Hasan, Mehmed b. Abdullah ve Memi b. Hüseyin nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırûn olup Kasımpaşa kasabası mahallâtından Kulaksız mahallesinde bundan akdem fevt olan Köprücü tâifesinden merhûm Mustafa b. Halil’in muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan, Havâss-ı mahrûse-i Kostantıniyye ve Galata’da vâki‘ beytülmâl emîni fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdülmennân mahzarında ve müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi ve vârisi Nisâ Hâtun bt. Dede kıbelinden husûs-ı âti’z-zikre vekâleti bimâ hüve nehcü’s-sübût sâbit olan Cafer b. Abdullah mahzarında, tâife-i mezkûre ağası bâ‘is-i tahrîr fahrü’l-emsâl Mehmed Ağa b. Kurd’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘î-i mezbûrun müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde rûzî akçesi cihetinden râyicü’l-vakt yedi bin akçe hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın ba‘de’t-tahlîfi’ş-şer‘î mûcebince hükm edildi. Fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Mâ sebeka

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 228 - Hüküm no: 268 - Orijinal metin no: [41a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

269. Hüküm

Ayni bt. İlyas’ın ev bedelinden Mustafa b. Halil’de alacağı olduğu

Mustafa Reis b. İsa ve el-Hâc Mustafa b. Hüseyin ve (…) nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup Kasımpaşa kasabası mahallâtından Kulaksız mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Mustafa b. Halil’in muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan, Havâss-ı mahrûse-i Kostantıniyye ve Galata’da vâki‘ beytülmâl emîni fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdülmennân mahzarında ve müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi ve vârisi Nisâ Hâtun bt. Dede kıbelinden husûs-ı âti’z-zikre vekâleti bimâ hüve nehcü’s-sübût sâbit olan Cafer b. Abdullah mahzarında, babası bundan akdem el-Hâc Ferhad mahallesinde fevt olan Aynî bt. İlyas nâm sagīreye kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan bâ‘is-i tahrîr-i hâze’l-kitâb Mehmed b. Ali’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûrun zimmetinde, sagīre-i merkūmeye babasının muhallefâtından irs-i şer‘le kalan mallardan el-Hâc Hasan mahallesinde kâin, hudûdu inde’l-cîrân ma‘lûm olan menzilin istiğlâl yoluyla iştirâsı cihetinden râyicü’l-vakt on bir bin akçe deyn vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın ba‘de’t-tahlîfi’ş-şer‘î mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Recebi’l-mürecceb sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 229 - Hüküm no: 269 - Orijinal metin no: [41b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

270. Hüküm

İbrahim b. Behram’ın Mahmud’da mudârebeden alacağı olduğu

Ahmed b. Tur Hasan ve Yunus b. Hasan nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırân olup hâric-i Galata mahallâtından Mustafa Ağa mahallesinde bundan akdem fevt olan Mahmud nâm kimesnenin Emine nâm sagīre kızına vasî olan el-Hâc Ahmed b. Şaban mahzarında, İbrahim b. Behram’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘î-i merkūmun, müteveffâ-yı mezbûrun zimmetinde mudârebe-i şer‘iyye cihetinden râyicü’l-vakt bin akçe hakkı vardır. Müdde‘î-i mezbûra meblağ-ı merkūmu müteveffâ-yı mezkûrdan bi vechin mine’l-vücûh almadığına dâir yemîn verilmesinden sonra şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Fî evâsıtı Receb sene sitte ve elf. Şuhûd: Mustafa b. Turan, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Yusuf, Mustafa Muhzır-ı askerî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 229 - Hüküm no: 270 - Orijinal metin no: [41b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

271. Hüküm

Mehmed Ağa b. Kurd’un Mustafa b. Halil’in muhallefâtı dahilindeki evini satın aldığı

Kasımpaşa kasabası mahallâtından Kulaksız mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Mustafa b. Halil’in muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan, Havâss-ı mahrûse-i Kostantıniyye ve Galata’da vâki‘ beytülmâl emîni fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdülmennân ve müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi Nisâ Hâtun bt. Dede kıbelinden bey‘-i âti’z-zikre vekâleti bimâ hüve nehcü’s-sübût sâbit olan fahrü’l-emâsil ve’l-eşbâh Cafer b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup şöyle ikrâr ve takrîr-i merâm ettiler ki müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtına dâhil bulunan, kasaba-i mezbûre mahallâtından el-Hâc Hasan mahallesinde kâin, üç beyt-i ulvîyi, iki beyt-i süflîyi, duvarı, dükkânı, su kuyusunu, helâyı, eşcâr-ı müsmire ve üzüm bağını hâvî bahçeyi müştemil olan, bir tarafdan Receb b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan el-Hâc Memi mülkü, öteki tarafdan Abdullah b. Memi mülkü ve diğer tarafdan da tarîk ile mahdûd cemî‘ menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve âmme-i menâfi‘ ve merâfıkı ile râyicü’l-vakt otuz dokuz bin dört yüz yetmiş akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile hâmil-i hâze’l-kitâb fahrü’l-a‘yân Mehmed Ağa b. Kurd’a îcâb kabûl ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiler. Mezbûr Mehmed Ağa da kendi malıyla ve kendisi için menzili mezbûru ikisinden iştirâ etti. İşbu mübâya‘a, menzili merkūmun mirâren ve kirâren mecâlis-i tâlibîn ve mehâfil-i râtıbîne arz edilip rağabât-ı nâsın kesilmesinden ve meblağ-ı merkūmla müşterî-i mezkûr üzerinde karâr kılmasından sonra vukū‘ buldu. Vâki‘ ikrâr müşterî-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Abdülaziz b. Mehmed el-İmâm, Ahmed b. Mustafa, el-Hâc Mehmed b. Süleyman, Hasan [b.] Kasım, Mustafa [b.] Nuri, Mustafa [b.] Ali el-Muhzır, Mehmed b. Yusuf, kâtibü’l-hurûf Hasan, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-huzzâr

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 230 - Hüküm no: 271 - Orijinal metin no: [41b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

272. Hüküm

Mehmed’in miras ihtilâfında Osman Bey ile sulh olduğu

Oldur ki Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Seydi Halîfe mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûme Hûri bt. Abdullah nâm hâtunun li eb ve üm karındaşı oğlu Mehmed nâm bâliğ meclisi şer‘de işbu hâfızü’l-kitâb müteveffât-ı mezbûrenin zevc-i metrûkü olan Osman Bey b. Hacı nâm Cündî muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip müteveffât-ı merkūmenin muhallefâtı husûsunda zevc-i merkūm Osman Bey ile mâbeynimizde münâza‘ât-ı kesîre ve muhâsamât-ı şedîde vâki‘ olmuşdu el-hâletü hâzihî mastûr Osman Bey’e yine mahmiye-i mezbûrede vâki‘ Davud Paşa iskelesi kurbunda inde’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmetü’l-hudûd olan dört bin akçe kıymetli bir bâb bozahâne dükkânını teslîm edip ol dahi kabz ve tesellüm eyleyip ba‘de’l-yevm müteveffât-ı merkūmenin muhallefâtı husûsunda da‘vâ ve nizâ‘ım kalmadı, zimmetini ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm ile iskāt eyledim dedikde mukırr-ı merkūmun vech-i meşrûh üzre olan kelâmın merkūm Osman Bey vicâhen tasdîk ve tahkīk ettikden sonra mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî kayd olundu Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâmin aşer min şehri Receb sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsam Efendi b. Şaban el-Mütevellî, Murtaza b. ( ), el-Hâc Ali b. Süleyman er-Râcil, Sinan b. Ali el-Müezzin, el-Hâc Mehmed b. Ali, Ahmed b. Sinan ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 230 - Hüküm no: 272 - Orijinal metin no: [42a-1])﻿

﻿

﻿

273. Hüküm

Abdülbâki Efendi’nin kassâmlık hizmetine başladığı

Medîne-i Galata ve Havâss-ı Kostantıniyye ve Marmara adalarındaki hizmeti kısmetin ibtidâsı, sultânü’l-ulemâi’l-asr burhânü’l-fuzalâi’d-dehr mevle’l-mevâlî sultânü’l-e‘âlî seyyidünâ ve min külli’l-vücûh evlânâ Abdülbâkī Efendi hazretleri lâ zâle izzuhû ilâ yevmi’l-kıyâme zamânında 1006 senesi Receb-i mürecceb ayının yirminci günüdür. Ben fakīrü’l-verâ İmâmzâde demekle ma‘rûf Mustafa b. İbrahim’im. Ce‘ale’llâhu’t-takvâ ufiye anhüme’l-a‘lâ

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 231 - Hüküm no: 273 - Orijinal metin no: [42a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

274. Hüküm

Emine bt. Mahmud Reis adlı çocuğa nafaka takdiri

Hüccet-i nafaka Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâric-i Galata mahallâtından Mustafa Ağa mahallesinde bundan akdem vefât eden Mahmud Reis’in Emine nâm sagīre kızının nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i lâzımesi için himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Fâtıma Hâtun bt. Abdullah nâm anasının talebiyle müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlden alınmak üzre zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt sekiz akçe farz ve takdîr etti ve meblağ-ı mefrûzun sagīre-i merkūme için sarfına mezbûre Fâtıma Hâtun’a izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî ve’l-ışrîn min şehri Receb sene sitte ve elf. Şuhûd: Muslihiddin Efendi b. Veli, Hanefi b. Mahmud, Hüseyin b. el-Hâc Yusuf, Mehmed Çavuş b. Hüseyin el-Mübâşir, Ali Reis b. Üveys, Hasan b. Memi, Ahmed b. Mahmud, Mehmed b. el-Muhzır, Mustafa b. el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 231 - Hüküm no: 274 - Orijinal metin no: [42a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

275. Hüküm

Mustafa Reis’in Gürcü asıllı câriyesini azat ettiği

Itâknâme-i Şâkire Tophâne mahallâtından Cihangir mahallesinde sâkin olan fahrü’l-akrân Mustafa Reis b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, orta boylu, kara gözlü, beyaz tenli, Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Şâkire bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Câriye-i mezbûre ba‘de’l-yevm, sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâdis ve’l-ışrîn [min] şehri Recebi’l-mürecceb sene sitte ve elf. Şuhûd: Mustafa b. Cafer, Murad Reis b. Abdullah, Pervâne Kethüdâ b. Abdullah, Hüsrev b. el-Muhzır, Mustafa b. Ramazan ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 232 - Hüküm no: 275 - Orijinal metin no: [42a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

276. Hüküm

Cenâne Hatun’un miras payını alması için Murad Bey’i vekîl ettiği

Hüccet-i vekâlet Hâl-i hayâtında dâhil-i mahrûse-i Galata mahallâtından Yeldeğirmeni mahallesinde sâkin iken bundan akdem Kıbrıs’ta vefât eden Keşkül demekle ma‘rûf olan merhûm Hasan b. Abdullah’ın usûbet-i nesebiyye cihetiyle vârisi olan Cenâne Hâtun bt. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfeye hâzıra olup müteveffâ-yı mezbûrdan irs-i şer‘le kendisine intikāl eden cemî‘ hissesinin kabzına, kabz ve îsâl için lâzım gelen husûsâta ve vakt-i hâcetde hükkâm-ı kirâm indinde muhâsama ve mürâfa‘aya hâmil-i hâze’l-kitâb bevvâb-ı sultânî Murad Bey b. Durmuş’u vekîl edip nefsine nâib kıldı. Mezbûr Murad Bey de vekâlet-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Receb sene sitte ve elf. Şuhûd: Hasan Halîfe b. Ahmed el-İmâm, Ali Halîfe b. Mehmed, Mahmud b. Ali, Pîrî b. Mehmed, Veli b. Bâli, Mehmed b. Yusuf

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 232 - Hüküm no: 276 - Orijinal metin no: [42a-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

277. Hüküm

İsmi bt. Cafer adlı çocuğa vasî atandığı

Hüccet-i vesâyet Hâkim-i askerî muvakki‘-i a‘le’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâl-i hayâtında Kasımpaşa kasabası mahallâtından Sirkeci mahallesinde sâkin olan ve bundan akdem İznikmid kasabasında vefât eden Cafer’in Esma nâm sagīre kızına, hıfz-ı emvâli ve zabt-ı ahvâli için ihtiyâcına binâen hâmiletü hâze’l-kitâb Fahri Hâtun bt. Mahmud’u kıbel-i şer‘-i şerîfden mansûb vasî nasb etti. Mezbûre Fahri Hâtun da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Receb sene sitte ve elf. Şuhûd: İbrahim Efendi el-Müderris, Musli Halîfe b. Şaban el-İmâm, Mehmed Reis b. Ahmed, Hüseyin Çavuş b. Ali ve Mustafa b. Mevlânâ ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 232 - Hüküm no: 277 - Orijinal metin no: [42a-6, Arapça])﻿

﻿

﻿

278. Hüküm

Mustafa Bey’in Rus asıllı kölesini azat ettiği

Itâknâme-i Rıdvan Mahrûse-i Kostantıniyye mahallâtından, merhûm ve mağfûrun leh Emir Buhârî kurbundaki Hoca Üveys mahallesinde sâkin olan silahdârân zümresinden fahrü’l-eşbâh Mustafa Bey b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf-i Ahmedî ve mahfil-i dîn-i münîf-i Muhammedî’ye hâzır olup, orta boylu, sarışın, gök gözlü, açık kaşlı, sağ ve sol yanağında et beni olan, Rusiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Rıdvan b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Abd-i mevsûf-ı mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâbi‘ ve’l-ışrîn min şehri Recebi’l-mürecceb sene sitte ve elf. Şuhûd: Abdülkerim Efendi b. eş-Şeyh Yusuf el-Müderris ve Mehmed Çavuş b. Abdullah Emîn-i Galata, Seyyid Hüseyin b. Seyyid Mustafa, es-Seyyid Kasım b. es-Seyyid Mustafa, Hasan Subaşı b. Abdullah Yayabaşı, el-Hâc Hüsrev b. Abdullah el-Mütevellî, Ramazan Halîfe [b.] Ahmed el-İmâm, Mehmed b. Vildan, el-Hâc Ali b. Abdullah el-Cündî, Abdullah b. Himmet el-Müezzin, Mehmed b. Hasan eş-şehîr bi Börekçizâde, Hüseyin b. Kılıç Pilari?, Mehmed b. Kılıç ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 233 - Hüküm no: 278 - Orijinal metin no: [42b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

279. Hüküm

Memi Reis’in Boğdan asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Mükâtebenâme-i Rado ez-zimmî Fahrü’l-akrân Memi Reis b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr mükâtebe ikrârına vekâleti İbrahim Reis b. Mehmed ve Mehmed Reis b. Ali’nin şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Hüseyin Reis b. İbrahim meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, zimmî, esmer, kara gözlü, açık kaşlı, uzun boylu, sağ kaşında eser-i cerh bulunan Boğdaniyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Rado v. Krista nâm müdde‘î-i merkūm abd-i memlûkünü zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren altı sene hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Müdde‘î-i mezkûr hizmeti merkūmeyi tâm ve kâmilen edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Şuhûd: Ali b. Abdullah, Halil Reis b. ( ), Mehmed Reis b. Kemerci?, İbrahim Reis b. Mehmed ve Mehmed Reis b. Ali, Cafer Reis b. Abdullah, Mustafa b. el-Muhzır

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 233 - Hüküm no: 279 - Orijinal metin no: [42b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

280. Hüküm

Fahri Hatun ile Kademî’nin miras hususunda Fâtıma’yı ibrâ ettikleri

Hüccet-i ibrâ Kasaba-i Kasımpaşa’da vâki‘ Sirkeci mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem İznikmid nâm kasabada vefât eden hâssa reislerden Cafer Reis b. Abdullah nâm müteveffânın zevce-i metrûkesi olan Fahri Hâtun bt. Mahmud ve müteveffâ-yı mezbûrun sulbî oğlu Kademî nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde işbu hâmiletü’l-kitâb müteveffâ-yı mersûmun sulbiye kızı Fâtıma nâm kebîre muvâcehesinde ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î kılıp mezkûre Fâtıma ile merhûm Cafer Reis’in muhallefâtı husûsunda bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb da‘vâ ve nizâ‘ımız kalmayıp zimmetini ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm ile iskāt eyledik, ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik bizden veya vekîlimizden da‘vâ ve nizâ‘ sudûr ederse lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dediklerinde mukırrân-ı mezkûrânın vech-i meşrûh üzre sâdır olan kelâmın mesfûre Fâtıma Hâtun vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikden sonra sıhhat-i ibrâya ve kat‘-ı nizâ‘a hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb ve terkīm olunup tâlibi yedine vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâhiri şehri Receb sene sitte ve elf. Şuhûd: Fahrü’l-müderrisîn İbrahim Efendi eş-şehîr bi Çavuşzâde, Hüseyin Çavuş b. Ali el-Kāidü’s-sultânî, Mustafa Halîfe b. Ramazan el-İmâm, Mehmed Reis b. Ahmed eş-şehîr bi Şerbetçizâde, Mustafa Çelebi b. Şaban el-İmâm, Ahmed b. Ali, Ahmed b. Mahmud, Ahmed b. Ali, Mehmed b. Yusuf el-Muhzır, Kasım b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 234 - Hüküm no: 280 - Orijinal metin no: [42b-3])﻿

﻿

﻿

281. Hüküm

Fâtıma’nın miras hususunda Fahri Hatun ve Kademî’yi ibrâ ettiği

Hüccet-i ibrâ Kasaba-i Kasımpaşa’da vâki‘ Sirkeci mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem İznikmid nâm kasabada vefât eden hâssa reislerden Cafer Reis b. Abdullah nâm müteveffânın sulbiye kızı Fâtıma nâm kebîre meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīr[d]e işbu sâhibü’l-kitâb müteveffâ-yı mezbûrun zevce-i metrûkesi olan Fahri Hâtun bt. Mahmud ve merhûm-ı mezkûrun sulbî oğlu Kademî nâm kimesnenin muvâcehesinde ikrâr ve i‘tirâf edip mezkûre Fahri Hâtun ve merkūm Kademî ile babam merhûm Cafer Reis’in muhallefâtı husûsunda bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb da‘vâ ve nizâ‘ım kalmayıp zimmetlerini ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm ile iskāt eyledim ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik benden veya vekîlimden da‘vâ ve nizâ‘ sudûr ederse lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dedikde mukırra-i merkūmenin vech-i meşrûh üzre sâdır olan kelâmın mezbûrân Fahri Hâtun ve Kademî vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikden sonra sıhhat-i ibrâya ve kat‘-ı nizâ‘a hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb ve terkīm olunup tâlibi yedine vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâhiri şehri Receb sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 234 - Hüküm no: 281 - Orijinal metin no: [42b-4])﻿

﻿

﻿

282. Hüküm

Terekedeki evin diğer mirasçılar tarafından Fâtıma’ya hibe edildiği

Hüccet-i menzil Kasaba-i Kasımpaşa’da vâki‘ Sirkeci mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem İznikmid nâm kasabada vefât eden hâssa reislerden Cafer Reis b. Abdullah nâm müteveffânın zevce-i metrûkesi olan Fahri Hâtun bt. Mahmud kendi tarafından asâleten ve müteveffâ-yı mezbûrun sulbiye kızı İsmi nâ[m] sagīre tarafından vesâyeten meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibetü’l-kitâb merhûm-ı mezkûrun sulbiye kızı Fâtıma nâm kebîre muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip müteveffâ-yı mersûmun mahalle-i merkūmede vâki‘ bir tarafı el-Hâc İbrahim vakfı ve bir tarafı Râziye Hâtun bt. Mahmud mülkü ve bir tarafı tarîk-i hâs ile mahdûd olan üç beyt-i ulvî ve iki beyt-i süflî ve bi’ri mâyı ve sofayı ve kenîfi ve hadîka-i zât-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi müştemil olan menzili kırk bin akçe bahâya tutup mezkûre Fâtıma’nın kendi hissesine babası merhûm Cafer Reis’in muhallefâtından bi hasebi’ş-şer‘ on iki bin yüz altmış yedi akçe intikāl edip ba‘dehû müteveffâ-yı merkūm Cafer Reis’in sulbî oğlu Sâdık nâm kebîr vefât edip bi hasebi’ş-şer‘-i şerîf merhûm Sâdık’dan dahi mezbûre Fâtıma’ya beş bin altmış dokuz akçe intikāl edip cem‘an on yedi bin iki yüz otuz altı akçe mesfûre Fâtıma’nın [43a] hissesi olup bâkī kalan yirmi iki bin yedi yüz altmış dört akçeden zevcim merhûm Cafer Reis’in zimmetinde olan altı bin akçe mehr-i müeccelim ve sümün hissem dahi bi hasebi’ş-şer‘ on bin dört yüz on yedi akçe edip ve oğlum merhûm Sâdık’dan dahi südüs hissem dört bin elli beş akçe olup cem‘an yirmi bin dört yüz yetmiş iki akçe hissemi merkūme Fâtıma’ya hibe edip ol dahi kabûl ve kabz edip bâkī kalan iki bin iki yüz doksan iki akçemi mersûme Fâtıma’dan asâlet ve vesâyetim hasebiyle bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledim ba‘de’l-yevm menzili merkūm mesfûre Fâtıma’nın mülk-i müşterâsı olup keyfe mâ teşâ’ ve tahtâr mutasarrıfa ola dedikde mukırra-i merkūmenin kelimât-ı meşrûhasını mersûme Fâtıma bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk ettikden sonra sıhhat-i bey‘a ve cevâz-ı iştirâya hükm olunup mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb olunup tâlibi yedine vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâhiri şehri Recebi’l-mürecceb sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn fi’l-varaki’s-sâbık

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 235 - Hüküm no: 282 - Orijinal metin no: [42b-5])﻿

﻿

﻿

283. Hüküm

Cafer Reis b. Abdullah’ın muhallefâtı

Hâl-i hayâtında Kasımpaşa mahallâtından Sirkeci mahallesinde sâkin olup bundan akdem İznikmid’de vefât eden ve geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Kademî ve Sâdık nâm iki oğlunu, Fâtıma nâm kebîre kızını, İsmi nâm sagīre kızını ve Fahri bt. Mahmud nâm zevcesini bırakan merhûm Cafer Reis b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâhiri şehri Recebi’l-mürecceb sene sitte ve elf. Hâne der mahalle-i Sirkeci min mahallâti Kasımpaşa kıymet 40.000 Diğer hâne der mahalle-i Yazıcı min mahallâti hâric-i Galata kıymet 100.000 Melbûsât ve hırdavât-ı hâne kıymet 6.000 Yekûn meblağ 146.000 Minhe’l-ihrâcât Deyn-i müsbet li vakfı Kasımpaşa meblağ 19.000 Deyn-i müsbet li Hızâne-i âmire meblağ 30.000 Mehr-i müeccel li zevceti’l-mezbûre meblağ 6.000 Techîz ve tekfîn meblağ 6.000 Melbûsât ve hırdavât-ı hâne ki cem‘an altı bin akçe edip müteveffâ-yı mezbûrun techîz ve tekfînine sarf olunduğuna cemm-i gafîr ve cem‘-i kesîr haber vermeğin mâ vaka‘a kayd olundu. Resm-i kısmet guruş 6 fî 90 meblağ 540 Hüccet-i vesâyet ve ibrâ ve sûret-i defter 5 meblağ 200 Ücret-i kadem ve sâir harc-ı ma‘kūl meblağ 300 Kassâmiyye ma‘a kâtibiyye ve emîniyye guruş 6 fî 90 meblağ 540 Yekûn meblağ 62.580 El-Bâkī beyne’l-verese meblağ 83.420 seksen üç bin dört yüz yirmi akçedir. Hisse-i zevce sümün meblağ 10.417 Hisse-i ibn meblağ 24.334 Hisse-i ibn meblağ 24.334 Hisse-i bint meblağ 12.167 Hisse-i bint meblağ 12.167 El-Bâkī beynehüm 1 Sonra mezbûr Sâdık vefât etti ve geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu merkūme Fahri nâm anasını, mersûm Kademî nâm erkek karındaşını, mezkûre Fâtıma nâm kebîre kız karındaşını ve mastûre İsmi nâm sagīre kız karındaşını bırakdı. Vaka‘a’t-tahrîr fi’t-târihi’l-mezbûr. Asl-ı mâl 24.334 Hisse-i üm es-südüs meblağ 4.055 Hisse-i ah meblağ 10.139 Hisse-i uht meblağ 5.069 Hisse-i uht meblağ 5.069 El-Bâkī beynehüm 1

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 236 - Hüküm no: 283 - Orijinal metin no: [43a-1])﻿

﻿

﻿

284. Hüküm

Mehmed b. Mustafa adlı çocuğa vasî atandığı

Hüccet-i vesâyet Hâkim-i askerî muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâmil-i hâze’l-kitâb el-Hâc Hasan b. Abdullah el-Hammâmî nâm kimesneyi, mahrûse-i Galata mahallâtından el-Hâc A‘mâ mahallesinde bundan akdem vefât eden Rûşen Hâtun bt. Abdullah’ın Mehmed b. Mustafa nâm sagīr oğluna, hıfz-ı emvâli ve zabt-ı ahvâli için ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. Mezbûr el-Hâc Hasan da vesâyet-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Recebi’l-mürecceb sene sitte ve elf. Şuhûd: Ahmed Halîfe b. Abdullah, Hüdâverdi b. Abdullah, Sefer Halîfe b. el-İmâm, el-Hâc Yakub b. Mustafa, Üstâd Nasuh b. Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 237 - Hüküm no: 284 - Orijinal metin no: [43a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

285. Hüküm

Ferruh Ağa’nın Macar asıllı câriyesini azat ettiği

Itâknâme-i Hidayet Fahrü’l-emâsil ve’l-akrân zahrü’l-ekâbir ve’l-a‘yân Ferruh Ağa b. Abdülmennân kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti Mahmud Reis b. Zeynelâbidin ve Hüseyin Reis b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Musli Reis b. Mehmed nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzır olup, müvekkili mezbûrunun, kara gözlü, açık kaşlı, esmer, uzun boylu, Macariyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Hidayet bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Recebi’l-mürecceb sene sitte ve elf. Şuhûd: Murad Reis b. Abdullah ve Hasan Reis b. Abdullah, Mehmed Bey [b.] Mustafa hazînedâr-ı dîvân, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mehmed b. Yusuf el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 238 - Hüküm no: 285 - Orijinal metin no: [43a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

286. Hüküm

Kasım Beşe’nin Gürcü asıllı câriyesini azat ettiği

Itâknâme-i Yasemin Dâhil-i mahrûse-i Galata mahallâtından fahrü’l-akrân Kasım Beşe b. Abdullah er-Râcil nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, orta boylu, açık kaşlı, sarışın, gök gözlü, sol gözü yanında et beni olan Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Yasemin bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben [li-merzâti] rabbihi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Şuhûd: Abdi Reis b. Sefer, Mahmud Reis b. Mehmed, Yahya Bey b. Abdullah Ser-bölük, Mehmed b. İsa, Pervâne b. Abdullah ve Hasan Bey b. İbrahim ve Ahmed Bey b. Abdullah er-Râcil, Ahmed b. Abdullah Topçu ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 238 - Hüküm no: 286 - Orijinal metin no: [43b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

287. Hüküm

Mustafa b. Hasan adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hüccet-i nafaka-i Mustafa Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, on yedinci ağa bölüğünden râcil Hasan’ın Mustafa nâm sagīr oğlunun nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Belkıs bt. Abdullah nâm mutallaka anasının talebiyle, mutallik-i mezbûr babası Hasan’ın üzerine, zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren râyicü’l-vakt beş akçe farz ve takdîr etti ve vakt-i hâcetde istidâne edip sagīr-i mezbûrun levâzımına sarf etmesine ve vakt-i zaferde rücû‘ etmesine mesfûre Belkıs’a izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Şuhûd: Pervâne Bey b. Abdullah el-Cündî, Receb Reis b. Ramazan, Yusuf b. Abdullah, Veli Bey b. Abdullah el-Cündî, Mehmed Çelebi b. ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 238 - Hüküm no: 287 - Orijinal metin no: [43b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

288. Hüküm

Emine bt. Mehmed Reis adlı çocuğun malları üzerine nâzır atandığı

Hüccet-i nezâret Hâkim-i askerî muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâmil-i hâze’l-kitâb müsta‘id Hüseyin Efendi b. Şaban nâm kimesneyi, hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Mustafa Ağa mahallesinde bundan akdem fevt olan Mehmed Reis’in Emine nâm sagīre kızının emvâline nâzır-ı hasbî nasb etti. Bu sûretle sagīre-i mezbûreye kıbel-i şer‘den mansûbe vasî olan Fâtıma bt. Abdullah nâm vasî nâzır-ı mesfûrun izni ve ma‘rifeti olmadan sagīre-i merkūmenin emvâlinde tasarrufda bulunamayacaktır. Mezkûr Hüseyin Efendi nezâret-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam min şühûri sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim b. Ali, Mustafa Reis b. Mehmed, Yusuf b. Abdullah, Keyvan b. Abdullah, el-Hâc Ali b. Hüseyin

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 239 - Hüküm no: 288 - Orijinal metin no: [43b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

289. Hüküm

Ali Çavuş’un Boğdan asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Itâknâme Ali Çavuş b. Mustafa nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, Boğdaniyyü’l-asl, orta boylu, esmer, hâmil-i hâze’l-kitâb Rıdvan b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü her ayın hitâmında üç yüz akçe ödemek üzre râyicü’l-vakt on üç bin akçe mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mezbûr Rıdvan da kitâbet-i mezkûreyi kabûl edip edâsını müte‘ahhid oldu. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezkûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam min şühûri sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Seyyid Mehmed b. es-Seyyid Ali, Mehmed Çavuş b. Mahmud, Musa Bey b. Mustafa el-Cündî, Mustafa [b.] Abdullah, Beşir Bey b. Abdullah el-Cündî, İbrahim Çelebi b. Mustafa el-Kâtib, Ahmed Çelebi el-Kâtib ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 239 - Hüküm no: 289 - Orijinal metin no: [43b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

290. Hüküm

Ancelo Korso adlı mîrî esirin serbest bırakıldığı

Ancelo Korso ırgad Uzun boylu karayağız elâ gözlü mezkûr Ancelo Korso mîrî esîrlerden olup her cihetle hizmeti pâdişâhîde istikāmetle hizmeti sebkat etmeğin hâlen Kapudân Halil Paşa yesserallâhu te‘âlâ mâ yeşâ’ hazretleri yedinden üç yıl va‘de ile memhûr kâğıdı olup ta‘yîn olunan yılı tamâm olmağın ıtâknâmesi ihrâc olunmasını taleb ettiği ecilden mezkûr esîrin yedine işbu tezkire verildi ki ıtâknâmesi verilmesiyçün Tahrîren fî gurreti Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Hüsameddin Ser-vardiyân-ı tersâne-i âmire

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 240 - Hüküm no: 290 - Orijinal metin no: [43b-5])﻿

﻿

﻿

291. Hüküm

Ancelo v. Korso adlı mîrî esirin eline serbest bırakıldığına dair belge verildiği

Itâknâme-i Ancelo Tersâne-i âmire’de istihdâm olunan esîrlerden işbu hâmil-i hâze’l-kitâb uzun boylu karayağız elâ gözlü Efrenciyyü’l-asl Ancelo v. Korso nâm esîr meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip vezîr-i ekrem müşîr-i müfahham Halil Paşa hazretleri kapudânlık hizmeti ile memûr iken sene bin üç Şa‘bânı’nın gurresinden üç yıl tamâmına dek hizmet edip andan sonra yedine ıtâknâme verile deyû elime kendilerin mühr-i şerîfleri ile mahtûm bir tezkire-i şerîfe vermiş idi el-hâletü hâzihî üç yıl tamâm olup elimde olan tezkire mûcebince kıbel-i şer‘den ıtâknâme taleb ederin deyû kavlini musaddık vezîr-i müşârün-ileyhin hatemi ile mahtûm ve sene bin üç Şa‘bânı’nın gurresi ile müverraha bir tezkire ibrâz etmeğin ber mûceb-i tezkire bu vesîka ber sebîl-i ıtâknâme ketb ve tahrîr olunup tâlibi yedine vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî gurreti şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Şuhûd: Hüseyin Çavuş b. Ali, Mehmed Reis b. Hüseyin, Mustafa b. Ramazan, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mustafa b. Ali el-Muhzır, Ahmed b. Mustafa, Mahmud Reis b. Hasan ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 240 - Hüküm no: 291 - Orijinal metin no: [44a-1])﻿

﻿

﻿

292. Hüküm

Hüseyin Beşe’nin Yusuf Bey’in kardeşi ve vârisi olduğu

Hüccet-i isbât-ı verâset Udûlden Sinan Bey b. Abdullah el-Cündî ve Mehmed Bey b. Kasım el-Cündî ve Beşir Bey b. Abdullah el-Cündî ve Haydar Bey b. Abdullah el-Cündî nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup hâl-i hayâtında hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Kuloğlu mahallesinde sâkin iken bundan akdem vilâyet-i Rumeli’nde vâki‘ Belgrad kasabasında vefât eden Yusuf Bey b. Pîrî’nin muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan, mahrûse-i Galata ve Havâss-ı Kostantıniyye’de vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni Mehmed Çavuş b. Abdülmennân mahzarında hadîka-i sultânî huddâmı ağası hâmil-i hâze’l-kitâb Hüseyin Beşe b. Pîrî’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘î-i mezkûr, müteveffâ-yı mezbûrun usûbet-i nesebiyye cihetiyle vârisidir. Zira müdde‘î-i merkūm, müteveffâ-yı mesfûr Yusuf’un ana baba bir karındaşıdır. Babaları Pîrî b. Davud’dur. Verâseti ona münhasırdır. Ondan başka vâris ve terekeye müstahık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i askerî şehâdetleri mûcebince verâsetine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ min şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Şuhûd: Fahrü’l-akrân Yusuf Ağa b. Hüsrev, Ali Bey b. Abdullah el-Cündî, Mahmud Bey b. Abdullah el-Cündî, Mustafa b. Ramazan, Mehmed b. Ramazan ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 241 - Hüküm no: 292 - Orijinal metin no: [44a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

293. Hüküm

Âişe Hatun’a yemin teklif olunduğu

Hüccet-i yemîn Mahmiye-i Galata dâhilinde vâki‘ el-Hâc A‘mâ mahallesi sâkinelerinden olup bundan akdem vefât eden merhûme Rûşen Hâtun bt. Abdullah nâm müteveffâtın min ciheti’l-usûbeti’n-nesebiyye vârisi oğlu oğlu Mehmed b. Mustafa nâm sagīre kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan el-Hâc Hasan b. Abdullah el-Hammâmî nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibü’l-kitâb el-Hâc Hasan b. Abdullah ve kızı Âişe nâm hâtun muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip müteveffât-ı merkūmenin mesfûre Âişe Hâtun ba‘zı esbâbını satmışdır. Hâlen suâl olunup mûcebin taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr mersûme Âişe Hâtun’a müteveffât-ı mastûrenin esbâbını satmadığına ve sattırmadığına yemîn teklîf olunsun dedikde mezkûre Âişe Hâtun’a yemîn teklîf olunup vech-i meşrûh üzre yemîn billâhi aliyyi’l-azîm eyledikden sonra dahi mersûm sâlifü’z-zikr el-Hâc Hasan yedinden müteveffât-ı mezkûrenin mevcûd olan esbâbını ale’l-infirâd vesâyetim hasebiyle alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı merkūmun vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mastûrân el-Hâc Hasan ve kızı Âişe Hâtun bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk ettikden sonra mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb ve terkīm olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâili şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Şuhûd: Hüdâverdi b. Abdullah, Ahmed Halîfe b. Abdullah, Sefer Halîfe b. el-İmâm, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ramazan, Hüsrev b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 241 - Hüküm no: 293 - Orijinal metin no: [44a-3])﻿

﻿

﻿

294. Hüküm

El-Hâc Himmet ve el-Hâc Ahmed’in, miras anlaşmazlığında Fâtıma bt. Abdullah’ın zimmetini ibrâ ettiği

Hüccet-i ibrâ Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Mustafa Ağa mahallesi sâkinlerinden olup Ahyolu nâm iskelede vefât eden Mahmud Reis b. Şaban nâm müteveffânın li eb ve üm karındaşları olan el-Hâc Himmet ve el-Hâc Ahmed b. Şaban nâm kimesneler asâleten meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibetü’l-kitâb müteveffâ-yı mezbûrun zevce-i metrûkesi olan Fâtıma bt. Abdullah nâm hâtun muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtı husûsunda mezkûre Fâtıma ile mâbeynimizde münâza‘ât-ı kesîre ve muhâsamât-ı şedîde vâki‘ olmuş idi el-hâletü hâzihî mersûme Fâtıma Hâtun ile merhûm-ı mezbûrun muhallefâtı husûsunda bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb da‘vâ ve nizâ‘ımız kalmayıp zimmetini ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm ile iskāt eyledik ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik bizden veya vekîlimizden da‘vâ ve nizâ‘ sudûr ederse lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dediklerinde mukırrân-ı mezkûrânın vech-i meşrûh üzre sâdır olan kelimâtını mersûme Fâtıma Hâtun vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikden sonra sıhhat-i ibrâya ve kat‘-ı nizâ‘a hükm olunup mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb ve terkīm olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâili şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim Efendi b. Ali, Hüseyin Efendi b. Şaban el-Müsta‘id, Mustafa Reis b. Mehmed, Keyvan b. Abdullah, el-Hâc Ali b. Hüseyin, Yusuf b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 242 - Hüküm no: 294 - Orijinal metin no: [44a-4])﻿

﻿

﻿

295. Hüküm

Emine bt. Mahmud Reis adlı çocuğa vasî atandığı

Hüccet-i vesâyet Hâkim-i askerî muvakki‘-i a‘le’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, bâ‘isetü hâze’l-kitâb Fâtıma bt. Abdullah’ı, hâl-i hayâtında hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Mustafa Ağa mahallesinde sâkin iken bundan akdem Ahyolu kasabasında vefât eden Mahmud Reis’in Emine nâm sagīre kızına, zabt-ı ahvâli ve müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlin muhâfazası için evân-ı rüşd ve zamân-ı bülûğuna kadar ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. Mezbûre Fâtıma da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam min şühûri sene sitte ve elf. Şuhûd: İbrahim Efendi b. Ali, Mustafa Reis b. Mehmed, Yusuf b. Abdullah, Keyvan b. Abdullah, Muslihiddin b. Bezzâzistânî, el-Hâc Ali b. Hüseyin, Mehmed b. Yusuf

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 242 - Hüküm no: 295 - Orijinal metin no: [44b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

296. Hüküm

Fâtıma Hatun’un el-Hâc Himmet ve el-Hâc Ahmed adlı kardeşlerin zimmetlerini ibrâ ettiği

Hüccet-i ibrâ Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Mustafa Ağa mahallesi sâkinlerinden olup Ahyolu nâm iskelede vefât eden Mahmud Reis b. Şaban nâm müteveffânın zevce-i metrûkesi olan Fâtıma bt. Abdullah nâm hâtun müteveffâ-yı mezkûrun sulbiye kızı Emine nâm sagīreye kıbel-i şer‘den vasî olduğu haysiyetiyle vesâyeten ve asâleten meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibü’l-kitâb müteveffâ-yı mersûmun li eb ve üm karındaşlar olan el-Hâc Himmet ve el-Hâc Ahmed ibney Şaban nâm kimesneler muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip müteveffâ-yı merkūmun bi hasebi’ş-şer‘-i şerîf isbât olunup zimmetine edâsı lâzım olan otuz dört bin akçe ve merhûm-ı mezbûr alâ tarîki’l-mudârebe kabz ve zabt edip ba‘de’l-vefât edâ olunan elli yedi bin dört yüz akçe ve bundan akdem resm-i kısmete ve techîz ve tekfînine ve sâir harc-ı ma‘kūlüne sarf olunan on dört bin yirmi akçe ki cem‘an yüz beş bin dört yüz yirmi akçe olur bundan mâ‘adâ merhûmun muhallefâtından vasîsi olduğum sagīre Emine’ye on beş bin akçe hisse-i şer‘iyye intikāl edip ve mahalle-i merkūmede vâki‘ inde’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmetü’l-hudûd olan mülk menzilimin taraf-ı şimâlinde merhûm-ı mersûm binâ eylediği bir beyt-i ulvî üç bin akçe bahâya tutulup sümün hisseme tuta beyt-i mersûmu üç bin akçeye kabûl ve kabz edip sagīre-i merkūmeye intikāl eden on beş bin akçeyi ve sümün hissemi mezkûrân el-Hâc Himmet ve Ahmed yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyleyip zimmetlerini asâlet ve vesâyetimiz hasebiyle ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm ile iskāt eyledim merhûm-ı mersûmun muhallefâtı husûsunda bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb da‘vâ ve nizâ‘ım kalmadı ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik benden veya vekîlimden da‘vâ ve nizâ‘ sudûr ederse lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dedikde mukırra-i mersûmenin vech-i meşrûh üzre sâdır olan kelimâtını mersûmân el-Hâc Himmet ve el-Hâc Ahmed vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikden sonra mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihi ketb ü terkīm olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâili şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 243 - Hüküm no: 296 - Orijinal metin no: [44b-2])﻿

﻿

﻿

297. Hüküm

Câriyenin Fâtıma Hatun’un mülkü olduğu

Hüccet-i mülknâme-i câriye Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Mustafa Ağa mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem Ahyolu nâm iskelede vefât eden Mahmud Reis b. Şaban nâm müteveffânın li eb ve üm karındaşı ve vârisi olan el-Hâc Himmet b. Şaban nâm kimesne asâleten ve müteveffâ-yı mezbûrun sulbiye kızı Emine nâm sagīreye kıbel-i şer‘den vasî nasb olunup merhûmun li eb ve üm karındaşı el-Hâc Ahmed dahi vesâyeten ve asâleten meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibetü’l-kitâb müteveffâ-yı mersûmun zevce-i metrûkesi olan Fâtıma bt. Abdullah nâm hâtun muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip merhûm-ı mezbûrun ( ) el-asl Belkıs nâm sagīre mülk câriyesini mersûme Fâtıma benim mülkümdür deyû bizim vâzı‘ü’l-yed olmamıza mâni‘ olur suâl olunup mûcebin taleb ederiz dediklerinde gıbbe’s-suâl merkūme Fâtıma câriye-i mesfûreyi ben kendi malımla iştirâ edip mülk-i sarîhimdir deyû cevâb verip fi’l-vâki‘ kendi mâlıyla iştirâ eylediğine mezkûre Fâtıma’dan beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Mehmed b. Beyti ve Ali b. Hüseyin nâm kimesneler meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırân olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î şöyle edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediler ki fi’l-hakīka mersûme câriyeyi mastûra Fâtıma kendi mâlıyla bizim huzûrumuzda iki bin iki yüz akçeye iştirâ edip mülk-i sarîhi idiğine şâhidiz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de ri‘âyeti şer‘âit-i kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra mersûme Fâtıma’ya câriye-i mastûreyi iştirâ eylediği iki bin iki yüz akçe müteveffâ-yı mezkûrun malı olmadığına yemîn teklîf olunsun dediklerinde mezbûre Fâtıma’ya yemîn teklîf olunup meblağ-ı merkūm iki bin akçenin bir sikke-i filorisinden gayrı müteveffâ-yı mersûmun malı olmadığına yemîn billâhi’l-aliyyi’l-azîm ettikden sonra câriye-i mersûme mastûre Fâtıma’nın malı idiğine hükm olunup mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb ü terkīm olunup tâlibi yedine vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 244 - Hüküm no: 297 - Orijinal metin no: [44b-3])﻿

﻿

﻿

298. Hüküm

Abdi b. Bereket’in İlyas Reis’in mirasçısı olduğu

İsbât-ı verâset Udûlden reis-i sultânî İbrahim Reis b. Ali ve Hüseyin b. İsmail nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf-i Ahmedî ve mahfil-i dîn-i münîf-i Muhammedî’ye hâzırân olup, bundan akdem Kasımpaşa mahallesinde vefât eden İlyas Reis b. Pîr Ahmed’in muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan, mahrûse-i Galata ve Havâss-ı Kostantıniyye’de vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdülmennân mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Abdi b. Bereket’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘î-i mezkûr, merhûm-ı mezbûrun vârisidir. Zira müdde‘î-i merkūm, Bereket’in sulbî oğludur; Bereket ise Abdullah’ın oğludur. Müteveffâ-yı mersûm, Pîr Ahmed’in oğludur. Pîr Ahmed de Abdullah’ın oğludur. Pîr Ahmed ve Bereket ana baba bir karındaştır; babaları mezkûr Abdullah’dır ki o cedd-i a‘lâdır. Verâseti ona münhasırdır. Ondan başka vâris ve terekeye müstahık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i askerî, şehâdetleri mûcebince müdde‘î-i mezkûrun müteveffâ-yı mezbûra verâsetine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam min şühûri sene sitte ve elf. Şuhûd: Ahmed Efendi b. Nurullah eş-şehîr bi Kaftancızâde, Ahmed Reis eş-şehîr bi Karabaşzâde, diğer Ahmed Reis b. Ali, Musli b. Mehmed eş-şehîr bi Cebelizâde ve Mustafa b. Ali ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 245 - Hüküm no: 298 - Orijinal metin no: [44b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

299. Hüküm

Murad Bey’in Habeş asıllı kölesini azat ettiği

Hüccet-i ıtâknâme li Hasan Hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Saray mahallesinde sâkin olan za‘îm fahrü’l-akrân Murad Bey b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, orta boylu, kara gözlü, açık kaşlı, Habeşiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Hasan b. Abdülvehhâb nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Şuhûd: Abdurrahman b. Mahmud, Derviş Bey b. (…), el-Hâc Ali b. Mustafa, Abdülkādir Hoca b. el-Hâc ve Üstâd Yusuf b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Cafer el-Kâtib ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 245 - Hüküm no: 299 - Orijinal metin no: [45a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

300. Hüküm

Evin Mustafa ve Rahime’ye ait olduğu

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Mustafa Ağa mahallesi sâkinelerinden olup bundan akdem vefât eden merhûme Sâkine bt. Pîrî nâm hâtunun câriye-i mu‘takası olan Nâzenin bt. Abdullah ve diğer câriyesi Hümâ bt. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde müteveffât-ı mezbûrenin zevci olup bundan akdem vefât eden Ahmed Reis b. Abdullah nâm müteveffânın sulbî oğlu Mustafa ve sulbiye kızı Rahime nâm sagīrlerine kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Mahmud Reis b. Mehmed nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip müteveffât-ı mezkûre hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı Abdi Bey b. Abdullah mülkü ve bir tarafı Abdi Reis b. Ali mülkü ve bir tarafı merhûm-ı mezbûr Ahmed Reis’in sagīrlerine Mustafa ve Rahime’ye irs-i şer‘le intikāl eden menzili ve bir tarafı tarîk-i hâs ile mahdûd olan bir beyt-i süflî ve iki beyt-i ulvî ve bi’ri mâyı ve cüneyneyi ve kenîfi muhtevî olan mülk menzilinin süknâsını bize ve bizim evlâdımıza ve evlâd-ı evlâdımıza ve ba‘de’l-inkırâz vâkıfe-i merkūmenin zevci iken bundan akdem civâr-ı rahmeti hayy-i kadîrde cây-gîr olan Ahmed Reis evlâdından hayâtda olanlar ve onların evlâd-ı evlâdına ve …? …? vakf eylemişdir, hâlen yedimizde vakıfnâme olup vasiyyi mersûm Mahmud Reis menzili mezkûrda sâkin olmamıza mâni‘ olur suâl olunup mûcebini taleb ederiz dediklerinde gıbbe’s-suâl vasiyyi mersûm Mahmud Reis cevâb verip eğerçi menzili mevsûf-ı mezkûrun arzı müteveffât-ı mastûre Sâkine Hâtun’undur, lâkin binâ müteveffâ-yı mesfûr Ahmed Reis’indir. Ahmed Reis vefâtından sonra mezkûrân Mustafa ve Rahime nâm sagīrlerine irs-i şer‘le intikāl edip hâlen merkūmânın mülk-i mevrûslarıdır dedikde fi’l-vâki‘ kaziyye minvâl-i meşrûh üzre olduğuna mezkûretân Nâzenin ve Hümâ vasiyyi mersûmdan beyyine taleb eylediklerinde udûl-i müslimînden Çâker Reis b. Abdullah ve Abdi Bey b. Abdullah el-Cündî ve Ali Bey b. Abdullah ve Mustafa Bey b. Mehmed eş-şehîr bi Handânî Bey el-Cündî meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î şöyle edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediler ki fi’l-hakīka menzili mevsûf-ı mezbûrun arzı bir beyt-i süflî ile müteveffât-ı mezkûre Sâkine Hâtun’un olup lâkin beyt-i süflî harâba müşrif olmağla müteveffât-ı merkūme icâzesiyle zevci merhûm Ahmed Reis beyt-i süflîyi hedm edip bir beyt-i süflî ve iki beyt-i ulvî binâ eyleyip binâ için sarf eylediği meblağ Ahmed Reis’in kendi malı olduğuna şâhidiz şehâdet dahi ederiz dediklerinde alâ vechi’l-ihtimâm merhûm Ahmed Reis’in binâ eylediği büyût-ı selâsede zevcesi müteveffât-ı mersûme Fâtıma Hâtun’un alâkası olmadığına şâhidûn-ı mezkûrûna yemîn teklîf olunup şâhidûn-ı mersûmûn dahi ale’l-infirâd vech-i meşrûh üzre yemîn billâhi’l-aliyyi’l-azîm eylediklerinden sonra ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup menzili mezkûrun binâsı sagīrân-ı mersûmân Mustafa ve Rahime’nin bi hasebi’ş-şer‘ mülk-i mevrûsları idiğine hükm olunup mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb ve terkīm olunup tâlibi yedine vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâsıtı şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Murad Halîfe b. Abdullah el-İmâm, İbrahim b. Ömer er-Râcil, Ali Bey b. Hasan, Mehmed Beşe b. Abdullah er-Râcil, Ahmed Halîfe b. Mustafa el-İmâm, Hüseyin b. Abdullah, Ali b. Hızır el-Müezzin, Mehmed Beşe b. Abdullah er-Râcil, Abdi Reis b. Ali, Mehmed b. Mustafa el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 246 - Hüküm no: 300 - Orijinal metin no: [45a-2])﻿

﻿

﻿

301. Hüküm

Miras payının teslim edildiği

Mahmiye-i Galata ve Havâss-ı Kostantıniyye’de vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni olup bundan akdem mahmiye-i mezbûre hâricinde vâki‘ Mustafa Ağa mahallesi sâkinelerinden olup bundan akdem vefât eden Sâkine Hâtun bt. Pîrî nâm hâtunun muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdullah’ın husûs-ı âti’z-zikri da‘vâya vekîli olup nehc-i şer‘î üzre vekâleti sâbite olan Mustafa Bey b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde işbu sâhibü’l-kitâb müteveffât-ı mezkûre Sâkine Hâtun’un zevci iken bundan akdem civâr-ı rahmeti hayy-i kadîrde cây-gîr olan Ahmed Reis b. Abdullah nâm müteveffânın sulbî oğlu Mustafa ve sulbiye kızı Rahime sagīrlerine kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Mahmud Reis b. Mehmed nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip merhûme Sâkine Hâtun’a zevci Ahmed Reis’in cemî‘-i muhallefâtından [45b] bi hasebi’ş-şer‘-i şerîf sümün hissesi on sekiz bin akçe edip vasiyyi mezbûr meblağ-ı merkūm on sekiz bin akçe dahi merhûme Sâkine Hâtun’a ne tarîkle edâ eylediği suâl olunup mûcebini taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl vasiyyi merkūm Mahmud Reis cevâb verip meblağ-ı mersûm on sekiz bin akçe sümün hissesi mukābelesinde on iki bin akçe bahâya Rusiyyetü’l-asl Nazeni nâm bir câriye ve altı bin akçe dahi kayık bahâsından cem‘an on sekiz bin akçe olur meblağ-ı merkūm on sekiz bin akçeyi mersûme Sâkine Hâtun’a hâl-i hayâtında teslîm eyledim ol dahi tesellüm ve kabz etmişdir dedikde fi’l-vâki‘ kaziyye minvâl-i meşrûh üzre olduğunu musaddık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Handânî Bey b. Mehmed el-Cündî ve Abdi Reis b. Ahmed ve Çâker Reis b. Abdullah ve Abdi Bey b. Abdullah el-Cündî nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe li ecli’ş-şehâde hâzırûn olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î mezkûr Mahmud Reis’in makāline mutâbık ve kelâmına muvâfık şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb ve terkīm olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn fi’s-sakki’l-ûlâ

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 247 - Hüküm no: 301 - Orijinal metin no: [45a-3])﻿

﻿

﻿

302. Hüküm

Mahmud Reis b. Şaban’ın muhallefâtı

Hâl-i hayâtında hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Mustafa Ağa mahallesinde sâkin iken Ahyolu kasabasında vefât eden ve geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Emine nâm kızını, Fâtıma bt. Abdullah nâm zevcesini, el-Hâc Ahmed ve el-Hâc Himmet nâm ana baba bir karındaşlarını bırakan merhûm Mahmud Reis b. Şaban’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâsıtı şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Kıymeti Câriye be nâm-ı Kâmile 6.000 Kebe-i Ağrıboz 2 Kebe-i Yanbolu 2 Kebe-i Tırnova 1 Velense 1 Kaliçe 2 Kilim 4 Döşek 1 Yorgan 3 Yastık 2 Servi sandık 1 Tencere 2 Sahan 4 ma‘a tepsi-i yahni 1 Maşraba 1 Zikr olunan câriye ve esbâbdan gayrı sagīre Emine’nin vâlidesi Fâtıma Hâtun kıbel-i şer‘den vasî olduğu haysiyetiyle alâ tarîki’l-ibrâ 15.600 akçe dahi alıp tarafından zimmetlerini ibrâ ve iskāt eyledikden sonra zikr olunan esbâb ve câriye ve nukūd sagīre-i mezkûre Emine’nin mâl-ı mevrûsu olup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup vasîsi yedine vaz‘ olundu tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 248 - Hüküm no: 302 - Orijinal metin no: [45b-1])﻿

﻿

﻿

303. Hüküm

Kamil Efendi’nin beytülmâlden alacağını tahsil edip ibrâ ettiği

Beytülmâl yüzüne ibrâ-i âm Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Mustafa Ağa mahallesi sâkinelerinden olup bundan akdem vefât eden Sâkine Hâtun bt. Pîrî nâm müteveffâtın zevc-i metrûkü olan fahrü’l-kuzât Kâmil Efendi b. Hamid tarafından husûs-ı âti’z-zikri da‘vâya ve kabza ve ibrâya vekîl olup vekâleti fahrü’l-müderrisîn İbrahim Efendi b. Şaban ve Ali b. Hacı nâm kimesneler şehâdetleriyle sâbite olan mefharü’l-mülâzımîn el-Hâc Eyüb Efendi b. Hamid nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu bâ‘isü’l-kitâb mahmiye-i mezbûre ve Havâss-ı Kostantıniyye’de vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni olan fahrü’l-ümenâ Mehmed Çavuş b. Abdullah’ın husûs-ı âti’z-zikri tasdîka vekîli olup nehc-i şer‘î üzre vekâleti sâbite olan Mustafa Bey b. Abdullah nâm kimesne muvâcehesinde ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı mer‘î kılıp müteveffât-ı mersûme Sâkine Hâtun’un muhallefâtından füruht olunan esbâb ve câriye bahâsından hâsıl olan meblağdan bi hasebi’ş-şer‘ müvekkilim mesfûr Kâmil Efendi’ye âid ve râci‘ olan nısf hissesini vekâletim hasebiyle bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz edip emîn-i mersûm Mehmed Çavuş’un zimmetini ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm ile iskāt eyledim dedikde mukırr-ı merkūmun vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mukarrun lehü’l-mersûm vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikden sonra sıhhat-i ibrâya ve kat‘-ı nizâ‘a hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup tâlibi yedine vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâsıtı şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Şuhûd: Fahrü’l-mülâzımîn Yusuf Çelebi b. Mustafa, Hüseyin Efendi b. Şaban el-Müsta‘id, Mustafa b. Ramazan, Receb b. Abdullah, Abdülkādir Halîfe b. Hacı

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 248 - Hüküm no: 303 - Orijinal metin no: [45b-2])﻿

﻿

﻿

304. Hüküm

Rahime bt. Yahya adlı çocuğa vasî atandığı

Hüccet-i vesâyet Hâkim-i askerî muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, bundan akdem hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Müeyyedzâde mahallesinde vefât eden Hasan b. Yahya’nın Rahime bt. Yahya nâm sagīre karındaşına, müteveffâ-yı mezbûr karındaşından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlin hıfzı ve ahvâlinin zabtı için ihtiyâcına binâen hâmiletü hâze’l-kitâb Aynî Hâtun bt. Sinan’ı vasiyyi şer‘î nasb etti. Mezbûre Aynî Hâtun da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Beşe b. Abdullah er-Râcil, Ahmed Beşe b. Abdullah er-Râcil, Sefer Beşe b. Abdullah er-Râcil, Yusuf b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 249 - Hüküm no: 304 - Orijinal metin no: [45b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

305. Hüküm

Hasan b. Yahya’nın muhallefâtı

Hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Müeyyedzâde mahallesinde vefât edip geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Hannâne bt. Hasan nâm anasını, Hüseyin b. Ahmed nâm ana baba bir erkek karındaşını Havva nâm ana baba bir kız karındaşını ve Rahime nâm baba bir kız karındaşını bırakan merhûm Hasan b. Yahya’nın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fi’t-târihi’l-mezbûr. Asl-ı mâl 20.445 Minhe’l-ihrâcât Techîz ve tekfîn meblağ 1.475 Ücret-i kadem li odabaşı meblağ 335 Resm-i kısmet meblağ 300 Kassâmiyye ve ihzâriyye meblağ 300 Yekûn 2.410 El-Bâkī meblağ 18.035 Hisse-i üm es-südüs meblağ 3.005 Hisse-i uht li eb ve üm es-sülüs meblağ 10.020/Guruş 42, sikke 56, fî 20, akçe 80. Hisse-i ah li üm es-sülüsân meblağ 2.505 Hisse-i uht li eb es-sülüsân meblağ 2.005.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 249 - Hüküm no: 305 - Orijinal metin no: [45b-4])﻿

﻿

﻿

306. Hüküm

Mahmud Reis b. Şaban’ın muhallefâtı

Muhallefâtı el-merhûm Mahmud Reis b. Şaban el-müteveffâ bi kasabati Ahyolu es-sâkini fî hâli hayâtihi bi mahalleti Mustafa Ağa min mahallâtı hârici Galata el-mahmiyye mâte ve tereke binten sagīreten med‘uvveten Emine ve zevceten med‘uvveten Fâtıma bt. Abdullah ve ahaveyn li eb ve üm el-Hâc Ahmed ve el-Hâc Himmet ve el-verâsetü münhasıratün fîhim. Vaka‘a’t-tahrîr fî şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Sermâye meblağ 115.000, hisse-i sefîne meblağ 2.000, bahâ-i sefîne meblağ 38.000, bahâ-i top meblağ 6.000 Yekûn meblağ 161.000. Minhe’l-ihrâcât Deyn-i müsbet li İbrahim b. Habib meblağ 2.000 Deyn-i müsbet li Hamza Efendi meblağ 2.000 Deyn-i müsbet li el-Hâc Mehmed meblağ 1.000 Deyn-i müsbet li Ali Yazıcı meblağ 1.000 Deyn-i müsbet li el-Hâc Abdi meblağ 2.000 Deyn-i müsbet li el-Hâc Memi meblağ 2.000 Deyn-i müsbet li Mehmed Reis meblağ 2.000 Deyn-i müsbet li Bayram Reis meblağ 2.000 Deyn-i müsbet li Tur Ali meblağ 1.000 Deyn-i müsbet li Receb Beşe meblağ 1.000 Deyn-i müsbet li Köse Ahmed meblağ 9.000 Deyn-i müsbet li Köse Ömer meblağ 3.000 Deyn-i müsbet li Mehmed Reis meblağ 2.000 Deyn-i müsbet li Nebi meblağ 2.000 Deyn-i müsbet li el-Hâc Behram meblağ 2.000 Deyn-i müsbet li el-Hâc Ali meblağ 1.000 Deyn-i müsbet li Hayreddin meblağ 1.000 Deyn-i müsbet li Bucaklı meblağ 1.000 Deyn-i müsbet li Hacı Hamza karyesi meblağ 1.000 Deyn-i müsbet li Ali Yazıcı meblağ 1.000 Deyn-i müsbet li Peltek kızı meblağ 500 Deyn-i müsbet li Yusuf meblağ 1.000 Deyn-i müsbet li Hâcce Kadın meblağ 900 Deyn-i müsbet li Hûri kızı meblağ 2.000 Deyn-i müsbet li Solak el-Hâc Ali meblağ 2.000 Deyn-i müsbet [li] Kara Hasan Reis meblağ 2.000 Deyn-i müsbet li İbrahim Reis meblağ 2.000 Deyn-i müsbet li Abdullah meblağ 1.000 Deyn-i müsbet li Hızır Yazıcı meblağ 1.000 Deyn-i müsbet li Ayineddin Reis meblağ 1.000 Deyn-i müsbet li Şahbâz Reis meblağ 2.000 Deyn-i müsbet [li] Kaba Hasan meblağ 2.000 Deyn-i müsbet [li] Gökçeoğlu meblağ 2.000 Deyn-i müsbet [li] el-Hâc Mehmed meblağ 2.000 Deyn-i müsbet [li] Müstecâb meblağ 500 Deyn-i müsbet [li] [G]örünmez? Mustafa meblağ 2.000 Deyn-i müsbet [li] Hacı Kemal Reis meblağ 2.000 Deyn-i müsbet [li] Kara Ali Reis meblağ 1.000 Deyn-i müsbet li el-Hâc Himmet meblağ 2.000 Deyn-i müsbet [li] el-Hâc Murad meblağ 2.000 Deyn-i müsbet [li] Davud meblağ 1.000 Deyn-i müsbet [li] İstari zimmî meblağ 1.000 Deyn-i müsbet [li] Magri zimmî meblağ 2.000 Deyn-i müsbet [li] Mustafa Çelebi meblağ 3 000 Deyn-i müsbet [li] el-Hâc Receb meblağ 2.000 Deyn-i müsbet [li] Abdullah Çelebi meblağ 2.000 Deyn-i müsbet [li] el-Hâc Himmet meblağ 5 000 Deyn-i müsbet [li] Habib meblağ 2.000 Deyn-i müsbet [li] Kemal Reis meblağ 1 500 Deyn-i hurda meblağ 2.000 Berâ-yı beytülmâl meblağ 4.570 Masdariyye ve Dellâliyye meblağ 800 Resm-i kısmet meblağ 1.500 Diğer resm-i kısmet meblağ 1.200 Diğer resm-i kısmet meblağ 850 Berâ-yı harc-ı ma‘kūl meblağ 4.000 Diğer harc-ı ma‘kūl meblağ 2.000 Düyûn-ı müteferrika-i misliyye 1 500 Diğer resm-i kısmet meblağ 880 Harc-ı ma‘kūl meblağ 600 Yekûn meblağ 109.200 El-Bâkī meblağ 51.800 Meblağ-ı merkūm elli bir bin sekiz yüz akçeden on beş bin beş yüz akçe müteveffâ-yı mersûm Mahmud Reis’in sagīre kızı Emine’nin ba‘zı mühimmâtı için ihrâc olunup kıbel-i şer‘den vasîsi olan vâlidesi Fâtıma Hâtun yedine teslîm olundu.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 250 - Hüküm no: 306 - Orijinal metin no: [46a-1])﻿

﻿

﻿

307. Hüküm

Mahmud Reis b. Şaban’ın borçlarının ödendiği

Deyn oldur ki mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Mustafa Ağa mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Mahmud Reis b. Şaban nâm müteveffânın deyni için edâ olunan meblağdır ki zikr olunur: Deyn li Köse İbrahim meblağ 1.300 Deyn li Emir Efendi meblağ 500 Deyn li İbrahim Reis meblağ 2.000 Deyn li Şaban yazıcı meblağ 2.000 Deyn li Fâtıma bt. Abdullah meblağ an mehri müeccel meblağ 2.000 Deyn li Süleyman meblağ 1.000 Deyn el-Hâc Şaban meblağ 2.000 Deyn li Memi Ağa meblağ 2.000 Deyn li Yahya meblağ 3.000 Deyn li Azak Şaban meblağ 1.000 Deyn li İbrahim meblağ 1.000 Deyn li Receb Hacıoğlu meblağ 1.000 Deyn li Ali meblağ 1.000 Deyn li Köse Murad meblağ 2.000 Deyn li Mesihî Mehmed meblağ 2.000 Deyn li Pîrî Reis meblağ 1.000 Deyn li Hacı Ramazan meblağ 5.000 Harc-ı ma‘kūl meblağ 500 Yekûn 30.300 Meblağ-ı merkūm otuz bin üç yüz akçe alâ tarîki’l-mudârebe müteveffâ-yı mersûmun zimmetine lâzım gelmeğin Kemal b. Musa ve el-Hâc Mustafa b. Pîrî nâm kimesne[ler] meclisi şer‘a hâzırân olup müteveffâ-yı mezbûrun karındaşı el-Hâc Ahmed b. Şaban nâm kimesne meblağ-ı merkūm otuz bin üç yüz akçeyi ashâb-ı düyûna bizim huzûrumuzda bi’t-tamâm ve’l-kemâl edâ eyledi deyû haber verdikleri ecilden mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup tâlibi yedine vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola tahrîren fî evâsıtı Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. ( )

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 252 - Hüküm no: 307 - Orijinal metin no: [46a-2])﻿

﻿

﻿

308. Hüküm

Emine bt. Mahmud Reis adlı çocuğa atanan vasînin değiştirildiği

Vasî ma‘zûl olup yerine vasiyyi âhar nasb olunduğuna kayd Hâl-i hayâtında hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Mustafa Ağa mahallesinde sâkin iken Ahyolu kasabasında vefât eden Mahmud Reis’in Emine nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan el-Hâc Ahmed b. Şaban’ın vesâyet hizmetinden âciz olup sagīre-i merkūmenin mesâlihini görmeye kādir olmadığı cemm-i gafîr ve cem‘-i kesîrin ihbârlarıyla hâkim-i kirâm indinde sâbit ve zâhir olduğunda hâkim-i mûmâ-ileyh, sagīre-i mezkûrenin anası Fâtıma bt. Abdullah’ı vasî nasb etti. Mezbûre Fâtıma da vesâyet-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed b. Mustafa, Kemal b. Musa ve el-Hâc Mustafa b. Pîrî, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ramazan ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 253 - Hüküm no: 308 - Orijinal metin no: [46a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

309. Hüküm

Kirâmî Mehmed döneminde tutulmuş olan siciller

Vaka‘a’s-sicillât fî zemeni el-fakīr Mehmed eş-şehîr bi Kirâmî

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 254 - Hüküm no: 309 - Orijinal metin no: [46b])﻿

﻿

﻿

310. Hüküm

Hasan Reis’in Bosna asıllı kölesini azat ettiği

Itâknâme-i Hemdem Dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından Alacamescid mahallesinde sâkin olan fahrü’l-akrân Hasan Reis b. Mustafa meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzır olup kendisine rıkkını mu‘terif olan orta boylu, gök gözlü, sarışın, açık kaşlı, sol kaşında eser-i cerh bulunan Bosneviyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Hemdem b. Abdullah el-mültecî nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Gulâm-ı mevsûf-ı mezkûr ba‘de’l-yevm sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Şuhûd: Mustafa Bey b. Ahmed el-Cündî, Bekir Reis b. Sinan er-Reisü’s-sultânî, Yusuf Bâli b. Tüfenkçi, Abdülkādir Halîfe el-Müezzin, (…)

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 254 - Hüküm no: 310 - Orijinal metin no: [46b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

311. Hüküm

Hasan Reis’in Gürcü asıllı kölesini azat ettiği

Itâknâme-i Mehmed Dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından Alacamescid mahallesinde sâkin olan fahrü’l-akrân Hasan Reis b. Mustafa meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup sonra orta boylu, kara gözlü, çatık kaşlı, sağ eli ( ) parmağında eser-i cerh bulunan Gürciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Abd-i mevsûf-ı mezkûr ba‘de’l-yevm sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 254 - Hüküm no: 311 - Orijinal metin no: [46b-2])﻿

﻿

﻿

312. Hüküm

Bayram Kethüdâ’nın Çerkez asıllı câriyesini azat ettiği

Itâknâme-i Hatice Tersâne-i âmire kethüdâsı fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim Bayram Kethüdâ b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Şaban Reis b. Mustafa ve Bayram Reis b. Ali’nin şehâdetleri ile sâbit olan reis-i sultânî Memi Reis b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzır olup müvekkili müşârün-ileyhin, orta boylu, esmer, kara gözlü, açık kaşlı, Çerkeziyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Hatice bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Câriye-i mevsûfe-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam min şühûri sene sitte ve elf. Şuhûd: Hüseyin Çavuş b. Kasım, Keyvan b. Abdullah, Ali Reis b. Hüseyin, Memi Reis b. Abdullah, Ramazan Kapudân b. ( ), Hüseyin Çavuş b. Ahmed ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 255 - Hüküm no: 312 - Orijinal metin no: [46b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

313. Hüküm

Mehmed b. Abdullah’ın muhallefâtı

Hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından el-Hâc Memi mahallesinde vefât edip geride mühallefâtının kendilerine münhasır olduğu Ramazan nâm oğlunu ve Âişe nâm kızını bırakan merhûm Mehmed b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Kıymeti Kebe 176 Beyaz kebe 80 Bağdâdî bâzincânî kaftan 740 Beyaz sâde 105 Diz çakşırı 125 Mor ferâce ma‘a post-ı tavşan 460 Diğer ferâce ma‘a post 400 Tülbent-i köhne 50 Diğer beyaz köhne 84 Diğer kebe beyaz 107 Yeşil çuka ferâce 1.110 Lâciverd yağmurluk 500 Kırmızı mukaddem kuşak 362 Kırmızı çuka diz çakşırı 185 Beyaz velense köhne 34 Diğer velense-i beyaz, köhne 51 Kilim-i köhne 90 Dolama lâciverd 600 Mâî bağdâdî kaftan 690 Tülbent-i köhne 74 Beyaz sâde, köhne 25 Diğer tülbent-i köhne 34 Yastık-ı yemeni 50 Muhayyer ferâce 183 Yekûn meblağ 5.774 Minhe’l-ihrâcât Dellâliyye esbâb meblağ 120 Hammâliyye meblağ 4 Resm-i kısmet meblağ 75 Hüccet-i vesâyet meblağ 40 Sûret-i defter meblağ 40 Kassâmiyye ma‘a kâtibiyye meblağ 60 İhzâriyye meblağ 30 Yekûn 369 El-Bâkī beyne’l-verese meblağ 5.405 Hisse-i ibn meblağ 3.203 Hisse-i bint meblağ 1.802

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 255 - Hüküm no: 313 - Orijinal metin no: [46b-4])﻿

﻿

﻿

314. Hüküm

Ramazan ve Âişe adlı çocuklara vasî atandığı

Hâkim-i askerî muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâmil-i hâze’l-kitâb Aynî Hâtun bt. Abdullah’ı, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından el-Hâc Memi mahallesinde vefât eden Mehmed’in Ramazan ve Âişe nâm sagīreynine, müteveffâ-yı mezkûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden emvâlin muhâfazası ve zabt-ı ahvâlleri için ihtiyâclarına binâen vasî nasb etti. Mezbûre Aynî Hâtun da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Osman b. Ali, Mustafa b. Ramazan, Mehmed b. Yusuf, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 256 - Hüküm no: 314 - Orijinal metin no: [46b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

315. Hüküm

Fâtıma bt. Süleyman’ın muhallefâtı

Dâhil-i mahrûse-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde vefât eden merhûme Fâtıma bt. Süleyman’ın muhallefâtıdır. Müteveffât-ı mersûmenin muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan Galata ve Havâss-ı mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdülmennân ve nâzırı fahrü’l-emâcid Mustafa Bey [b.] Abdullah zamânında tahrîr olunmuştur. Tahrîren fî evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Kıymeti Kaliçe köhne 50 Beledî döşek 200 Kilim 30 Yeşil ferâce-i köhne 230 Tepsi 2 67 Hamam tası 31 Tepsi-i sagīr 20 Yastık 7 490 Alaca kuşak 48 Hamam gömleği 65 Güğüm 124 Minder 5 400 Kilim-i köhne 51 Yorgan-ı köhne 74 Minderi sagīr 2 35 Yastık 20 Sarı kemha kaftan 420 Sandık 2 50 Tas 40 Maşraba 30 Gömleklik bez 90 Don ma‘a gömlek 58 Torba 21 Sacayak-ı kebîr 40 Kazgan-ı sagīr 250 Küçük kaliçe 141 Beledî döşek 200 Kaliçe-i köhne 22 Beyaz sâde 50 Beyaz çarşaf 52 Tepsi 2 60 Makrama 3 50 Şamdan ma‘a tas 13 Bardak 1 2 Kazgan-ı kebîr 400 Diğer beledî döşek 250 Kaliçe-i köhne 67 Kebe-i Ağrıboz 105 Velense-i beyaz köhne 52 Bogasi zıbın 80 Tencere 96 Sahan-ı börekî 3 80 Leğen 38 Güğüm 110 Beledî yorgan 300 Velense köhne 50 Bogasi zıbın 60 Beyaz çarşaf 43 İskemle 5 Çuval 9 Kaşık 4 Yorgan-ı beledî 80 Çarşaf-ı beyaz 21 Tepsi 3 60 Bakraç 50 Alaca peşkir 23 Bez pâre 2 31 Kutu 11 İstefan 11 Sacayak ma‘a maşa 5 Yeşil tafta pâre zirâ‘ 3 50 Hasır 4 62 Sini 9 Yorgan 10 Yekûn 5.564 Minhe’l-ihrâcât Hammâliyye meblağ 20 Dellâliyye meblağ 120 Resm-i kısmet meblağ 160 Sûret-i defter 40 İhzâriyye 30 Dîdebâniyye meblağ 280 Harc-ı ma‘kūl 100 Harc-ı i‘lâm 14 Yekûn 764 El-Bâkī meblağ 4.800 Minhâ sülüs-i vasiyyet meblağ 1.600 El-Bâkī bi yedi’l-emini’l-mezbûr meblağ 3.200

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 256 - Hüküm no: 315 - Orijinal metin no: [47a-1])﻿

﻿

﻿

316. Hüküm

Zamâne Hatun’un Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Itâknâme-i Zamâne Mehmed Reis b. Mansur ve Memi b. Ali nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, dâhil-i mahrûse-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde sâkin iken fevt olan merhûme Zamâne Hâtun bt. Abdullah’ın zevci ve vârisi olan, mahrûse-i Galata gümrük kapısında bevvâb olan Memişah b. Abdullah mahzarında, orta boylu, sarışın, gök gözlü, sol kaşı üzerinde eser-i cerh bulunan Rusiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Zamâne bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffât-ı mezkûre Zamâne Hâtun, hâl-i nefâz-ı tasarrufât-ı şer‘iyyesi ve sıhhat-i teberru‘ât-ı mer‘iyyesinde, taht-ı mülkünde bulunan Zamâne nâm câriye-i mevsûfe-i mezkûresini hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i askerî, şehâdetleri mûcebince müdde‘iye-i mezbûrenin müteveffât-ı mastûrenin malından ıtkına hükm etti. Câriye-i merkūme bu sûrette sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed Halîfe b. el-İmâm, Derviş Halîfe el-Müezzin, Pervâne b. Abdullah, Osman b. Ali, Mustafa b. Ali, Mehmed b. Yusuf

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 258 - Hüküm no: 316 - Orijinal metin no: [47a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

317. Hüküm

Vasînin vekîl atadığı

Beşiktaş’da vâki‘ Ekmekçibaşı mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm İsa Bey b. Ahmed nâm müteveffânın sulbî oğlu İsa nâm sagīre vasiyyi muhtârı olan Mehmed Bey b. Ahmed nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu bâ‘isü’l-kitâb Mustafa b. Mehmed nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip mersûm Mustafa’yı vesâyetime müte‘allik olan umûra ve ona mübtenî muhâsama ve mürâfa‘adan vâki‘ olan da‘vâya vekîl ve kāimmakām nasb eyledim dedikde merkūm Mustafa dahi vekâlet-i mesfûreyi bi’l-muvâcehe kabûl ve ta‘ahhüd ve iltizâm ettikden sonra hakīkat-i hâl gıbbe’t-taleb ketb ve terkīm olunup tâlibi yedine vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Abdi Reis b. Ali, el-Hâc Hasan b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Sinan Efendi b. Bâli, Mehmed b. Yusuf, Hüsrev b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 258 - Hüküm no: 317 - Orijinal metin no: [47a-3])﻿

﻿

﻿

318. Hüküm

Efrenciko v. Panseliye’ye ıtâknâme verildiği

Hüccet-i ıtâknâme Ekālîm-i küffârdan Anabolu vilâyetinden uzun boylu çatık kaşlı kara gözlü yüzü çiçekli ve sağ yanağında eser-i cerâhati olup Efrenciyyü’l-asl olan Efrenciko v. Panseliye nâm zimmî meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip hâlen tersâne-i âmire’de kethüdâ olan fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim Bayram Kethüdâ b. Abdürrahim hazretlerinin kendi kullarından olup başımı halâs için bahâmı tedârük edip bî-kusûr edâ ettiğimden sonra yedime ıtâknâme verile deyû mühürlü tezkire verip mûcebince kıbel-i şer‘den ıtâknâme taleb ederin deyû kavlini musaddık müşârün-ileyh kethüdâ beyin hatemi ile mahtûm bir tezkire ibrâz etmeğin ber mûceb-i tezkire bu vesîka ber sebîl-i ıtâknâme ketb olunup yed-i tâlibine vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâhiri şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf. Şuhûd: Memi Reis b. Abdullah, Şaban Reis b. Mustafa ve Bayram Reis b. Ali, Mustafa b. Yusuf, Mehmed b. ( ), Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 259 - Hüküm no: 318 - Orijinal metin no: [47a-4])﻿

﻿

﻿

319. Hüküm

Mehmed b. Ahmed’in Mahmud Reis’te mudârebeden alacağı olduğu

Hüccet-i havâle Bundan akdem hâric-i Galata mahallâtından Mustafa Ağa mahallesinde sâkin olup vefât eden merhûm Mahmud Reis b. Şaban nâm müteveffânın sulbiye kızı Emine bt. Mahmud nâm sagīreye kıbel-i şer‘den bundan akdem vasî olan el-Hâc Ahmed b. Şaban [nâm] kimesne muvâcehesinde Mehmed b. Ahmed nâm kimesne takrîr-i da‘vâ edip müteveffâ-yı mezbûrun zimmetinde alâ tarîki’l-mudârebe dört bin akçe hakkım olup vasiyyi mezbûrdan da‘vâ ederin dedikde vasiyyi mezbûr inkâr edip müdde‘îden beyyine taleb olundukda Muslihiddin b. ( ) ve Yusuf b. Musa nâm [kimesne]ler meclisi şer‘de müteveffâ zimmetinde müdde‘înin dört bin akçe hakkı olduğuna şâhidiz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde meblağ-ı merkūm dört bin akçe müteveffâ-yı mezbûr muhallefâtından hükm olunup Mehmed b. Yusuf ve Mustafa b. Ali nâm muhzır havâle ta‘yîn olundukdan sonra mâ vaka‘a kayd olundu ( ) Şuhûd: Mehmed Bey b. Abdullah el-Bevvâbü’s-sultânî, Mahmud Halîfe b. Muharrem el-İmâm, Yunus b. Abdullah el-Cündî, Said b. Cemal el-Müsta‘id, el-Hâc Ahmed b. Mustafa, Hüseyin b. Hasan, Mustafa b. Ramazan, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Mehmed b. Yusuf

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 259 - Hüküm no: 319 - Orijinal metin no: [47b-1])﻿

﻿

﻿

320. Hüküm

Mudârebeden kaynaklanan alacak hakkına delil gösterilen hüccetin doğru olduğu

Hüccet-i isbât-ı mazmûn Kasaba-i Kasımpaşa mahallâtından Hoca Surûr[î] mahallesi sâkinlerinden Mehmed b. Ahmed nâm kimesne mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Mustafa Ağa mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Mahmud Reis b. Şaban nâm müteveffânın sulbiye kızı Emine nâm sagīrenin kıbel-i şer‘den vasîsi olan el-Hâc Ahmed b. Şaban nâm kimesneyi meclisi şer‘-i şerîf-i şâmihü’l-bünyân ve mahfil-i dîn-i münîf-i râsihü’l-erkâna ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip müteveffâ-yı mezbûrun zimmetinde alâ tarîki’l-mudârebe dört bin fıddî akçe hakkım olup meblağ-ı merkūm dört bin akçeyi merhûm-ı mezbûrun zimmetinde bâkīdir kaziyye minvâl-i meşrûh üzre olduğunu musaddık mukaddemâ mahmiye-i mezbûrede kassâm-ı askerî olan mevlânâ Muharrem b. Hüseyin imzâsıyla mümzâ ve hatemi ile mahtûm ve sene bin beş Şa‘bânü’l-mu‘azzamı’nın evâhiriyle müverraha yedimde hüccet-i şer‘iyyem vardır mûcebiyle merhûm-ı mezkûrun muhallefâtından hakkım taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl vasiyyi mersûm bi’l-külliyye inkâr ile cevâb vericek müdde‘î-i mezkûrun da‘vâsına ve yedinde olan hüccet-i mezbûre zeylinde mastûretü’l-esâmî olan kimesnelerden mazmûn-ı hüccete beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Muslihiddin b. Abdullah el-Bezzâzistânî ve Yusuf b. Musa nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î şöyle edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediler ki fi’l-hakīka müdde‘î-i mesfûr Mehmed meblağ-ı mersûm dört bin akçeyi da‘vâ ettikde Mezid b. Said ve Musa b. Yusuf nâm kimesneler meblağ-ı mezkûr dört bin akçenin aslına şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinden sonra hüccet-i mesfûre müşârün-ileyh Muharrem Efendi zamânında vasiyyi mesfûr muvâcehesinde ketb olunmuşdur deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde şâhidân-ı mezbûrân şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup meblağ-ı merkūm dört bin akçeyi merhûm-ı mezbûrun muhallefâtından hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî gurreti şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 260 - Hüküm no: 320 - Orijinal metin no: [47b-2])﻿

﻿

﻿

321. Hüküm

Mehmed Bey Vakfı’nın Mahmud Halife’de alacağı olduğu

Hüccet-isbât-ı deyn Udûlden bevvâb-ı sultânî Mehmed Bey b. Abdullah, Ali b. Hamza, el-Hâc Hüseyin b. Ali ve el-Hâc Abdurrahman b. Abdülhay nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, bundan akdem hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Muhyiddin Efendi mahallesinde vefât eden merhûm Mahmud Halîfe b. Şehsüvar’ın Osman, Ali, Âişe ve Rahime nâm evlâd-ı sıgārına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Hüsrev b. Abdullah nâm vasî mahzarında ve merhûm-ı mezbûrun oğlu ve vârisi Mustafa mahzarında ve merhûm-ı mersûmun zevcesi ve vârisesi olan Mihman bt. Sefer mahzarında, merhûm Mehmed Bey vakfı’na mütevellî olan el-Hâc Mahmud Halîfe b. Muharrem’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mastûr, hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde bizim yanımızda ve katımızda zimmetinde vakf-ı mezbûr malından yedi bin akçe ve beynlerinde ma‘lûm murâbaha-i şer‘iyye cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ üç yüz eli akçe deyni olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Müdde‘î-i mezbûra meblağ-ı merkūmu küllen veya ba‘zan kendisinden veya vekîlinden almadığına, bi vechin mine’l-vücûh zimmetini ibrâ etmediğine dâir yemîn verilmesinden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra hâkim-i askerî, meblağ-ı mesfûrun müdde‘î-i mesfûra müteveffâ-yı merhûmun muhallefâtından edâ edilmesine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek li sene sitte ve elf. Şuhûd: Yusuf Bey b. Abdullah el-Cündî, Mehmed Bey b. Abdullah el-Bevvâbü’s-sultânî, Mustafa b. Ramazan, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Mehmed b. Yusuf

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 260 - Hüküm no: 321 - Orijinal metin no: [47b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

322. Hüküm

Keyvan Reis’in Eflak asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Kitâbetnâme Dâhil-i mahrûse-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde sâkin olan Keyvan Reis b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, uzun boylu, sarışın, kara gözlü, açık kaşlı, Eflakıyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Hasan b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü râyicü’l-vakt sekiz bin akçe mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezkûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Abd-i mezbûr, meblağ-ı mesfûru tâm ve kâmilen edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Memi Reis b. Abdullah, Arab Süleyman b. Ali, el-Hâc Cafer b. el-Hâc Ahmed, el-Hâc Süleyman b. Halîfe, Receb b. Abdullah el-Câbi

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 261 - Hüküm no: 322 - Orijinal metin no: [47b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

323. Hüküm

Keyvan Reis’in Eflak asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Kitâbetnâme Dâhil-i mahrûse-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde sâkin olan mezbûr Keyvan Reis b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, sarışın, alnında eser-i cerh bulunan Eflakıyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Ramazan b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü râyicü’l-vakt sekiz bin akçe mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezkûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Abd-i mezbûr, meblağ-ı mesfûru tâm ve kâmilen edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 262 - Hüküm no: 323 - Orijinal metin no: [47b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

324. Hüküm

Ali Çelebi’nin Ahmed Çavuş’un vasiyyi muhtârı olduğu

El-emru kemâ rukime fihî hüve el-fakīr Abdülbâkī el-Kadı bi asâkiri Rumeli. Hüccet-i mezbûreyi Kazasker Efendi kendileri istimâ‘ edip bunda kayd olundu. Kasımpaşa mahallâtından Yeldeğirmeni mahallesi sükkânından udûlden Mehmed Halîfe b. Ali el-İmâm ve Nasuh Dede b. Abdünnebi ve Hüseyin b. Süleyman ve Abdülkerim b. Ali ve Mehmed Bey b. Abdullah er-Râcil nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzırûn olup, hâl-i hayâtında mahalle-i mezbûrede sâkin iken bundan akdem mahrûse-i Üsküdar’da vâki‘ merhûme Vâlide Sultan hanında vefât eden kāid-i sultânî merhûm Ahmed Çavuş b. Mustafa’nın muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan, Havâss-ı mahmiye-i Kostantıniyye ve Galata’da vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni Mehmed Çavuş b. Abdullah mahzarında, merhûm-ı mezbûrun ammizâdesi olan, Dîvân-ı âlî kâtiblerinden hâmil-i hâze’l-kitâb Ali Çelebi b. Nasuh’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezkûr Ahmed Çavuş, techîz ve tekfînine ve sâir levâzımına, vasiyyetlerinin tenfîzine, zimem-i nâsdaki haklarının kabzına, nehc-i şer‘î üzre sâbit olan borçlarının edâsına, evân-ı rüşd ve zamân-ı bülûğlarına kadar Mehmed ve Mustafa nâm sagīreyninin emvâlinin hıfzına ve müteveffâ-yı mastûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl edecek emlâkin zabtına müdde‘î-i mezbûru vasiyyi muhtâr seçdi. Mezbûr Ali Çelebi vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i muvakki‘-i a‘lâhu şehâdetleri mûcebince müdde‘î-i mezbûrun vesâyetine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Halil Bey b. el-Bevvâbü’s-sultânî, Mustafa Bey b. Ramazan, Abdülkerim b. Mehmed, Güvendik Reis b. Sevindik, Receb Reis b. Çelebi, el-Hâc Mehmed b. ( )

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 262 - Hüküm no: 324 - Orijinal metin no: [48a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

325. Hüküm

Hayri bt. Ali Bey adlı çocuğa annesinin vasî atandığı

Hâkim-i askerî muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâmil-i hâze’l-kitâb Kamer Hâtun bt. Abdullah’ı, Kasımpaşa mahallâtından Cum‘a mahallesinde bundan akdem vefât eden Fahri bt. Ali Bey’in Hayri bt. Ali Bey nâm kız karındaşına, müteveffât-ı mesfûre kız karındaşından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlin muhâfazası ve zabt-ı ahvâli için ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. Mezbûre Kamer Hâtun da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek min şühûri sene sitte ve elf. Şuhûd: Hüseyin b. Abdullah, Ali Reis, Mustafa Reis b. Turan, Memi Reis b. Ramazan, diğer Memi Reis b. Abdullah, Hasan b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 263 - Hüküm no: 325 - Orijinal metin no: [48a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

326. Hüküm

Yeni vasînin eski vasîyi ibrâ ettiği

Kasaba-i Kasımpaşa’da vâki‘ Cum‘a mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûme Fahri Hâtun bt. Ali Bey nâm müteveffânın li eb ve üm kız karındaşı olan Hayri bt. Ali Bey nâm sagīrenin ve merhûme-i mezbûrenin vâlidesi olup kıbel-i şer‘den vasiyye nasb olunan Kamer bt. Abdullah nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîfde işbu sâhibü’l-kitâb bundan akdem kıbel-i şer‘den sagīre-i mezkûrenin vasîsi olan Mustafa b. Mehmed nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm edip müteveffât-ı mersûmeden ber mûceb-i defter kızım merhûme Fahri’den kendime âid ve râci‘ olan dört bin dört yüz on dört akçe hisse-i şer‘iyyemi ve kızım sagīre-i mersûmenin ber mûceb-i defter âid ve râci‘ olan on bir bin otuz yedi akçe hisse-i şer‘iyyesini dahi hâlen vasîsi olduğum haysiyetiyle vasiyyi atîk yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledim dedikde mukırra-i merkūmenin vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mezkûr Mustafa vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikden sonra mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibine vaz‘ olundu. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 263 - Hüküm no: 326 - Orijinal metin no: [48a-3])﻿

﻿

﻿

327. Hüküm

Mehmed Bey Vakfı’nın Mahmud Halife’de alacağı olduğu

Hüccet-i isbât-ı deyn Udûlden Mehmed Bey b. Abdullah ve Ali b. Hamza ve el-Hâc Hüseyin b. Ali ve el-Hâc Abdurrahman b. Abdülhay nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Muhyiddin Efendi mahallesinde bundan akdem vefât eden Mahmud Halîfe b. Şehsüvar’ın Osman, Ali, Âişe ve Rahime nâm evlâd-ı sıgārına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Hüsrev b. Abdullah nâm vasî mahzarında ve merhûm-ı mezbûrun Mustafa nâm oğlu ve vârisi mahzarında ve merhûm-ı mersûmun zevcesi ve vârisi Mihman bt. Sefer nâm hâtun mahzarında, merhûm Mehmed Bey vakfı’na mütevellî olan hâmil-i hâze’l-kitâb el-Hâc Mahmud Halîfe b. Muharrem’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mastûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde bizim yanımızda ve katımızda müdde‘î-i merkūma vakf-ı mezbûr malından râyicü’l-vakt yedi bin akçe ve beynlerinde ma‘lûm murâbaha-i şer‘iyyeden üç yüz elli akçe lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ deyni olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Müdde‘î-i mezbûra meblağ-ı merkūmu kısmen veya tamâmen kendisinden veya vekîlinden almadığına, bi vechin mine’l-vücûh zimmetini ibrâ etmediğine dâir yemîn verilmesinden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra hâkim-i askerî, şehâdetleri mûcebince meblağ-ı merkūmun müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından müdde‘î-i mersûma ödenmesine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek min şühûri sene sitte ve elf. Şuhûd: Yusuf Bey b. Abdullah el-Cündî, Mehmed Bey b. Abdullah, Mustafa b. Ramazan ve Hüsrev b. Abdullah ve Mustafa b. Yusuf, Mehmed b. Yusuf Derkenâr: Tekrâr olmuşdur.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 264 - Hüküm no: 327 - Orijinal metin no: [48a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

328. Hüküm

Derviş Efendi’nin Frenk asıllı câriyesini azat ettiği

Itâknâme Kıdvetü erbâbi’l-ikbâl zübdetü ashâbi’l-iclâl Derviş Efendi b. Hasan kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti Mehmed b. Hasan el-Cündî ve Ali Çavuş b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdülmennân meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terife olan sagīre, sarışın, açık kaşlı, gök gözlü, Efrenciyyetü’l-asl Sâkine bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf etti. Câriye-i merkūme bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Ali b. Abdullah, Bayram b. Abdullah, Süleyman b. Abdullah, Müstedâm b. Abdullah, Receb b. Abdullah, Mehmed b. Ahmed, Ahmed b. Mehmed

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 264 - Hüküm no: 328 - Orijinal metin no: [48a-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

329. Hüküm

Ahmed Beşe’nin dükkanının el-Hâc Murad’a satıldığı

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Muhyiddin Çelebi mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Ahmed Beşe b. Abdullah nâm müteveffânın sulbiye kızı Sâliha nâm sagīreye kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Âbide bt. Mehmed nâm hâtun vesâyeten meclisi şer‘-i şerîfde işbu sâhibü’l-kitâb el-Hâc Murad b. Abdullah nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip müteveffâ-yı mezbûrun cümle-i muhallefâtından mahmiye-i mezbûre esvâkından Kürkçükapısı demekle ma‘rûf olan sûkda merhûm ve mağfurun leh Mehmed Paşa vakfı üzre binâ olunan bir tarafı Mehmed Reis b. dükkânı ve bir tarafı Yusuf b. Abdullah dükkânı ve bir tarafı Mehmed Paşa vakfı ve iki tarafı tarîk-i âm ve hâssa müntehî olan bir bâb dükkânı ve mahzeni sûk-ı sultânîde vakf-ı mezbûrun mütevellîsi olan fahrü’l-akrân Keyvan Ağa b. Abdülmennân ma‘rifetiyle zarûret-i deyn ve mezbûreye nafaka için bey‘ men yezîd tarîkiyle mezâd olunup rağabât-ı nâs bi’l-külliyye münkatı‘a oldukdan sonra mezbûr el-Hâc Murad üzerinde dört bin üç yüz akçede karâr edip meblağ-ı merkūm dört bin üç yüz akçeyi mezkûr el-Hâc Murad’dan vesâyetim hasebiyle bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledim ba‘de’l-yevm dükkân-ı mezbûr ve mahzeni mesfûr mersûm el-Hâc Murad’ın mülk-i müşterâsı olup keyfe mâ yeşâ’ ve yahtâ[r] mutasarrıf ola dedikde mukırra-i merkūmenin vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını merkūm el-Hâc Murad bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk edip mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek min şühûri sene sitte ve elf. Şuhûd: El-Hâc Mustafa b. Hüseyin, el-Hâc Hüseyin b. Maksud, Üstâd Behram b. Abdullah, Keyvan b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah, Şaban b. Abdullah, Bekir b. Mehmed, Hasan b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 265 - Hüküm no: 329 - Orijinal metin no: [48b-1])﻿

﻿

﻿

330. Hüküm

Odabaşı Mehmed Beşe’nin vârislere mallarını verdiği

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Müeyyedzâde mahallesi sâkinlerinden olup otuz altıncı bölükde zümre-i yeniçeriyândan bundan akdem vefât eden merhûm Yahya Beşe b. Abdullah nâm müteveffânın sulbî oğlu Hasan nâm sagīrin vâlidesi olup sagīr-i mezbûr Hasan’ın li eb ve üm kız karındaşı olan Havva nâm sagīrenin kıbel-i şer‘den vasîsi olan Cinâne bt. Hasan nâm hâtun asâleten ve vesâyeten meclisi şer‘-i şerîfde işbu sâhibü’l-kitâb zümre-i yeniçeriyândan otuz altıncı bölükde odabaşı olan Mehmed Beşe b. Abdullah nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip merhûm Yahya Beşe vefât eyledikde bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf oğlu mezbûr Hasan nâm sagīre altmış üç aded guruş-ı kebîr ve yüz yirmi sekiz aded sikke-i hasene ve otuz beş akçe intikāl eyleyip merhûm Yahya Beşe’nin odabaşısı olan merkūm Mehmed Beşe zabt eylemişdi el-hâletü hâzihî mersûm Hasan nâm sagīr dahi vefât edip meblağ-ı merkūm altmış üç aded guruş ve yüz on sekiz aded sikke-i hasene ve otuz beş akçe bâlâda zikr olunan vârislerine intikāl eylemeğin vesâyet ve asâletimiz hasebiyle meblağ-ı merkūm altmış üç aded guruş ve yüz on sekiz aded sikke-i haseneyi ve otuz beş akçeyi mezkûr odabaşı Mehmed Beşe yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledik ba‘de’l-yevm meblağ-ı merkūmdan mezkûr odabaşının zimmetinde bir akçe ve bir habbe kalmadı dediklerinde mukırrûn-ı mezkûrûnun vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mezbûr odabaşı Mehmed Beşe bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk ettikden sonra mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed Beşe b. Abdullah er-Râcil, Ahmed Beşe b. Abdullah er-Râcil, Sefer Beşe b. Bâli er-Râcil, Yusuf b. Abdullah, el-Hâc Murad b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 265 - Hüküm no: 330 - Orijinal metin no: [48b-2])﻿

﻿

﻿

331. Hüküm

Binâ ve ağaçların Mustafa’ya ait olduğu

Mahmiye-i Galata ve Havâss-ı Kostantıniyye’de beytülmâl emîni olup mahmiye-i mezbûre müzâfâtından kasaba-i Beşiktaş’da vâki‘ Sinan Paşa Câmi‘i mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Hürrem b. Abdullah nâm kimesnenin muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan Mehmed Çavuş b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde işbu sâhibü’l-kitâb Mustafa Çelebi b. Hemdem Kethüdâ nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip müteveffâ-yı mezbûr Hürrem’in mahalle-i mersûmede vâki‘ bir tarafı Murad Bey b. Abdullah ve bir tarafı Mütevellî Abdi Çelebi mülklerine ve iki tarafı tarîk-i hâs ve tarîk-i âma müntehî Derviş Efendi vakfı üzerinde kendi mâlıyla binâ eylediği tahtânî ve fevkānî üç bâb evleri ve matbahı ve kayıkhâneyi ve limanı ve kayıkhâne üzerinde tahtadan iki bâb odayı ve bir çeşmeyi ve ayazma nâm pınarı ve sâlifü’z-zikr Abdi Çelebi tarafındaki hadde muttasıl bir bâb tahtânî evi ve bahçede kendi mâlıyla gars ettiği usûl-i eşcâr-ı müsmireyi ve gayr-ı müsmireyi emânetim hasebiyle zabt ettirmede merkūm Mustafa nizâ‘ eder suâl olunup mûcibini taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl mersûm Mustafa cevâb verip ebniye-i mezbûreyi ve eşcâr-ı mesfûreyi merhûm-ı mezbûr Hürrem ile hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde zevcesi Gülizar bt. Abdullah’dan otuz bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i bâtt-ı sahîh-i şer‘î ile bey‘ edip kabz-ı semen ve teslîm-i müsemmen kılmışdır hâlen kaziyye minvâl-i meşrûh üzre olduğu[nu] müsaddık yedimde mukaddemâ mahmiye-i mezbûrede kâtib-i şer‘ olan mevlânâ Ahmed Efendi b. Mehmed imzâsıyla mümzâ ve sene sitte ve elf Safer-i muzafferinin evâiliyle müverraha hüccet-i şer‘iyyem vardır deyû hüccet ibrâz edip fi’l-hakīka hüccet-i mezbûreye nazar olundukda mezkûr Mustafa’nın takrîrine mutâbık bulunup hüccet-i mersûme mazmûnuna beyyine taleb olundukda zeyl-i hüccetde mastûretü’l-esâmî olan kimesnelerden fahrü’l-akrân Mustafa Çavuş b. Ali ve Derviş b. Ali nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘iyye şöyle edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediler ki fi’l-vâki‘ merhûm Hürrem’in hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde zevcesi Gülizar bt. Abdullah nâm hâtunuyla ber vech-i iştirâk binâ eyledikleri ebniye-i mezbûreyi ve eşcâr-ı mesfûreyi merkūm Mustafa otuz bin akçeye bey‘-i bâtt-ı sahîh-i şer‘î bey‘ edip kabz-ı semen-i merkūm ve teslîm-i mebî‘-i mersûm kılmışlardır husûs-ı mezbûreye şâhidiz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra ebniye-i mezkûre ve eşcâr-ı mastûre mezbûr Mustafa’nın mülk-i müşterâsı olduğuna hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî kayd olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed Bey b. Abdullah, Hasan Bey b. Abdullah, Hüseyin Çavuş b. Abdurrahman, Mustafa b. Ramazan ve gayruhüm Derkenâr : Hüccet-i mezbûreyi Kazasker Efendi imzâ etmişdir.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 266 - Hüküm no: 331 - Orijinal metin no: [48b-3])﻿

﻿

﻿

332. Hüküm

Mustafa Bey’in velâ yoluyla Cafer Bey’in mirasçısı olduğu

Fahrü’l-akrân Mustafa Bey b. Mehmed Paşa, Beşiktaş mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde bundan akdem vefât eden merhûm Cafer Bey b. Abdullah’ın muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan, Havâss-ı mahmiye-i Kostantıniyye ve Galata’da vâki‘ beytülmâl emîni Mehmed Çavuş b. Abdullah mahzarında şöyle iddi‘â etti ki müteveffâ-yı mezbûr, müdde‘î-i merkūm Mustafa Bey’in Sâlih Paşa nâm dedesinden babası mezkûr Mehmed Paşa’ya intikāl eden bir abd-i memlûk idi. Cedd-i mezkûru, taht-ı mülkündeki abd-i memlûkünü âzâd etmişdi. Muhallefât-ı merkūme de bu sûretle velâ tarîki ile müdde‘îye intikāl etti. Receb Ağa b. Abdullah ve Mustafa Bey b. Abdullah nâm kimesneler müdde‘î-i mezbûrun iddi‘âsına muvâfık şehâdet-i şer‘iyye ettiler. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i muvakki‘-i a‘lâhu, şehâdetleri mûcebince müdde‘î-i mezbûrun verâsetine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed Bey b. Abdullah, Mehmed Çavuş b. Ahmed, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ramazan ve gayruhüm mine’l-hâzırîn Derkenâr: Bu hücceti Kazasker Efendi imzâlamışdır.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 267 - Hüküm no: 332 - Orijinal metin no: [49a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

333. Hüküm

Mahmud Halife’nin bağının borçları için satıldığı

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Muhyiddin Efendi mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Mahmud Halîfe b. Şehsüvar nâm müteveffânın sulbî oğulları Osman ve Ali ve sulbiye kızları Âişe ve Rahime nâm sagīrlerine vasiyyi muhtâr olan el-Hâc Mahmud Halîfe b. Muharrem vesâyeten ve müteveffâ-yı mezkûrun kebîr oğlu Mustafa asâleten ve mezbûrun zevce-i metrûkesi olan Mihman bt. Sefer nâm hâtun dahi asâleten meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibü’l-kitâb İbrahim b. Hüsrev nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip müteveffâ-yı merkūmun cümle muhallefâtından Hadım Pınarı nâm mevzi‘de bir cânibi Emir Efendi bağı ve bir cânibi Osman Bey b. ( ) bağı ve bir cânibi Ligoraki zimmî bağı ve bir cânibi tarîk-i âm ile mahdûd olan on dönüm mikdârı bağı sûk-ı sultânîde zarûret-i deyn için bey‘ men yezîd tarîkiyle mezâd olunup rağabât-ı nâs münkatı‘a oldukdan sonra mezbûr İbrahim üzerinde bin beş yüz akçede karâr eylemeğin meblağ-ı merkūm bin beş yüz akçeyi mersûm İbrahim’den bi’t-tamâm ve’l-kemâl asâlet ve vesâyetimiz hasebiyle alıp kabz edip ba‘de’l-yevm bahçe-i mastûr mezbûr İbrahim’in mülk-i müşterâsı olup keyfe mâ yeşâ’ ve yahtâr mutasarrıf ola dediklerinde mukırrûn-ı mezkûrûnun vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını merkūm İbrahim bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk ettikden sonra mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Mehmed Bey b. Abdullah, el-Hâc Hasan b. Ali, Mehmed b. Süleyman, Kurd b. Murad, Yahya b. Abdullah, Ahmed b. Mehmed

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 268 - Hüküm no: 333 - Orijinal metin no: [49a-2])﻿

﻿

﻿

334. Hüküm

Müezzin Mahmud b. Şehsüvar’ın muhallefâtı

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Muhyiddin Efendi mahallesi müezzini olup bundan akdem yine mahalle-i mezbûrede vefât edip geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Mustafa nâm kebîr oğlunu, Osman ve Ali nâm sagīr oğullarını, Âişe ve Rahime nâm sagīre kızlarını, Hasnâ bt. Abdullah nâm anasını ve Mihman bt. Sefer nâm zevcesini bırakan merhûm Mahmud b. Şehsüvar’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâili Ramazâni’l-mübârek min şühûri sene sitte ve elf. Kıymeti Kelâm-ı mecîd 100 Hâne der mahalle-i mezbûre 20.200 Bağ kıta 1.500 Kaliçe-i köhne 70 Sandık 15 Hırdavât kâğıd 200 Türkî kitâb 24 Minderi köhne 50 Sini 5 Sâ‘at 2 37 Sandık 31 Yorgan-ı köhne 60 Zıbın ma‘a kuşak 36 Demir küskü 50 Yastık 20 Bakraç 45 Diğer sandık 35 Döşek-i beledî 187 Diğer sâ‘at 40 … … ve cendere 61 Beyaz … 6 81 Tepsi-i baklava 2 110 Tepsi-i börek 20 Der zimmeti Mustafa b. el-müteveffâ el-mezbûr meblağ 3.000 Yekûn meblağ 26.007 Minhe’l-ihrâcât Techîz ve tekfîn meblağ 680 Deyn-i müsbet bi vakfı Mehmed Bey asl-ı mâl meblağ 7.000 Murâbaha 350 Deyn-i müsbet meblağ bi vakfı Rüstem? Neccâr? meblağ 500 Deyn-i müsbet bi Ömer b. meblağ 1.000 Deyn-i müsbet bi Nakkāşe Hâtun meblağ 800 Harc-ı ma‘kūl ve hammâliyye meblağ 59 Resm-i kısmet meblağ 600 Mehr-i müeccel li zevcetihi’l-merkūme meblağ 2.000 Dellâliyye meblağ 300 İhzâriyye meblağ 40 Sagīre …? 40 Huddâmiyye 15 Yekûn meblağ 13.284 El-Bâkī meblağ 12.723 Hisse-i üm es-südüs meblağ 2.120 Hisse-i zevce es-sümün meblağ 1.590 Hisse-i ibn meblağ 2.253 Hisse-i ibn meblağ 2.253 Hisse-i ibn meblağ 2.253 Hisse-i bint meblağ 1.126

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 268 - Hüküm no: 334 - Orijinal metin no: [49a-3])﻿

﻿

﻿

335. Hüküm

Osman, Ali, Âişe ve Rahime adlı çocuklara vasî atandığı

Hüccet-i vesâyet Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâmiletü hâze’l-kitâb Mihman Hâtun bt. Sefer’i, hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Muhyiddin Efendi mahallesinde vefât eden merhûm Mahmud Halîfe b. Şehsüvar’ın Osman, Ali, Âişe ve Rahime nâm evlâd-ı sıgārına, müteveffâ-yı mezbûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden emvâlin muhâfazası ve zabt-ı ahvâlleri için ihtiyâclarına binâen vasî nasb etti. Mezbûre Mihman Hâtun da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ [zâlike] ve hurrire fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud Halîfe b. Muharrem, Ömer Çavuş b. Süleyman, Hüseyin Çelebi b. Muharrem, İbrahim b. Hasan, Yunus Bey, Süleyman [b.] Ramazan ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 269 - Hüküm no: 335 - Orijinal metin no: [49a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

336. Hüküm

Osman, Ali, Âişe ve Rahime adlı çocukların vasîleri üzerine nâzır atandığı

Hüccet-i nezâret Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâmil-i hâze’l-kitâb Mahmud Halîfe’yi, hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Muhyiddin Efendi mahallesinde vefât eden merhûm Mahmud Halîfe b. Şehsüvar’ın Osman, Ali, Âişe ve Rahime nâm evlâd-ı sıgārının emvâline nâzır-ı hasbî nasb etti. Bu sûretle, kıbel-i şer‘-i şerîfden mansûb vasî olan Mihman Hâtun bt. Sefer, nâzır-ı merkūmun izni ve ma‘rifeti olmadan sıgār-ı mezkûrînin emvâlinde tasarruf edemeyecektir. Mezbûr Mahmud Halîfe, nezâret-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek min şühûri sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ömer Çavuş b. Süleyman, Hüseyin Çelebi b. Muharrem, İbrahim Çelebi b. Hasan, Yunus Bey b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve (…)

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 270 - Hüküm no: 336 - Orijinal metin no: [49b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

337. Hüküm

Mustafa Bey’in Ahmed Çavuş’ta alacağı olduğu

Ebnâ-i sipâhiyândan Mustafa Bey b. Abdullah nâm cündî meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde bundan akdem vefât eden merhûm Ahmed Çavuş b. Mustafa nâm kimesnenin sulbî oğulları Mehmed ve Mustafa nâm sagīrlere vasiyyi muhtâr olan fahrü’l-akrân Ali Çelebi b. Nasuh Kethüdâ nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip müteveffâ-yı mezbûr Ahmed Çavuş’da cihet-i karzdan bin guruş ve yüz guruş dahi çuka bahâsından cem‘an bin yüz guruş hakkım var idi guruş-ı merkūmdan hâl-i hayâtında dört yüz guruş alıp merhûm Ahmed Çavuş’a yedi bin akçe dahi verdim bâkī Ahmed Çavuş zimmetinde yedi yüz guruş ve yedi bin akçe hakkım vardır suâl olunup muhallefâtından taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl vasiyyi mezbûr bi’l-külliyye inkâr edip müdde‘î-i merkūmdan beyyine taleb olundukda kaziyye minvâl-i meşrûh üzre olduğunu müsaddık yedimde mukaddemâ mahmiye-i Kostantıniyye’de Mahmud Paşa mahkemesinde nâibü’ş-şer‘ olan mevlânâ Mustafa Efendi b. Halil imzâsıyla mümzâ hüccet-i şer‘iyyem dahi vardır deyû hüccet ibrâz edip fi’l-hakīka hüccet-i mezbûreye nazar olundukda müdde‘î-i mersûmun takrîrine mutâbık olup hüccet-i mezkûre mazmûnuna beyyine taleb olundukda zeyl-i hüccetde mastûrü’l-esâmî olan kimesnelerden Mustafa Bey b. Abdullah ve Hüseyin Bey b. Hürrem nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘a hâzırân olup gıbbe’l-istişhâd eş-şer‘î şöyle edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediler ki fi’l-vâki‘ müdde‘î-i mesfûr merhûm-ı mezbûr Ahmed Çavuş’a bin guruş cihet-i karzdan ve yüz guruş dahi çuka bahâsından cem‘an bin yüz guruş verip dört yüz guruşunu hâl-i hayâtında Ahmed Çavuş’dan alıp yedi bin akçe dahi vermişdi hâlen mesfûr Ahmed Çavuş’un yedi yüz guruş ve yedi bin akçe zimmetinde bâkīdir husûs-ı mezbûra şâhidiz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra merhûm-ı mezbûrun muhallefâtından edâsına hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Hüsrev b. Abdullah ve Mustafa b. Ramazan ve Mehmed b. Yusuf, Bâli b. Derviş el-Kâtib, Mehmed Bey b. Abdullah el-Cündî, diğer Mehmed Bey b. (…)

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 270 - Hüküm no: 337 - Orijinal metin no: [49b-2])﻿

﻿

﻿

338. Hüküm

Canfeda Hatun’un, kızına ait miras payını Piyâle Bey’den teslim aldığı

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Bereketoğlu mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Kara Süleyman b. Cafer nâm müteveffânın sulbiye kızı Kerime nâm sagīrenin kıbel-i şer‘den vasî nasb olunup ve vâlidesi olan Canfeda bt. Abdullah nâm hâtun meclisi şer‘de işbu sâhibü’l-kitâb Piyâle Bey b. Abdullah muvâcehesinde takrîr-i kelâm edip müteveffâ-yı mezbûr Kara Süleyman’ın muhallefâtından sulbiye kızı sagīre-i mezbûre Kerime’ye irsle intikāl eden hisse-i şer‘iyyesinden mezbûr Piyâle sagīre-i merkūmeye nâzır olduğu haysiyetiyle otuz beş bin akçe kabz etmişdi el-hâletü hâzihî meblağ-ı merkūm otuz beş bin akçeyi vesâyetim hasebiyle bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kızım mezbûre Kerime’nin cihâzına harc ve sarf eyledim dedikde mukırra-i merkūmenin vech-i meşrûh [üzre] olan kelimâtını mezbûr Piyâle Bey bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk ettikden sonra mâ vaka‘a kayd olundu. Tahrîren fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Şükür b. Ali, Hasan b. Abdullah, İdris b. Yusuf, Mustafa b. Ramazan, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Yusuf, Muharrem b. Mustafa

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 271 - Hüküm no: 338 - Orijinal metin no: [49b-3])﻿

﻿

﻿

339. Hüküm

Kızına vasî olan Canfeda Hatun’un önceki vasîyi ibrâ ettiği

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Bereketoğlu mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Kara Süleyman b. Cafer nâm müteveffânın sulbiye kızı Kerime nâm sagīreye kıbel-i şer‘den vasî nasb olunup sagīre-i mezbûrenin vâlidesi olan Canfeda bt. Abdullah nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibü’l-kitâb bundan akdem sagīre-i mersûmenin vasîsi olan Ahmed Bey b. Abdullah nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm edip vasiyyi atîk Ahmed Bey müteveffâ-yı mezkûr Kara Süleyman’ın muhallefâtından kızı mezbûre Kerime’ye irsle intikāl eden hisse-i şer‘iyyesine müte‘allik merkūm Ahmed zimmetinde bir akçe ve bir habbe bâkī kalmadı dedikde mukırra-i mesfûrenin vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mersûm Ahmed Bey bi’l-muvâcehe tasdîk ettikden sonra mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî kayd olundu. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Mahmud Halîfe b. Muharrem el-İmâm, Ermeni Ahmed b. Abdullah, İsa b. Abdullah Ser-bölük, Mehmed Çelebi b. Hasan, İdris b. Yusuf, Mustafa b. Mahmud ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 272 - Hüküm no: 339 - Orijinal metin no: [49b-4])﻿

﻿

﻿

340. Hüküm

Hümâ Hatun’un ödünçten kaynaklanan borcunu Mahmud Reis’e ödediği

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Mustafa Ağa mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûme Sâkine Hâtun bt. Pîrî nâm müteveffâtın câriye-i mu‘takası olan Hümâ bt. Abdullah nâm hâtun mahfil-i kazâda işbu bâ‘isü’l-kitâb merhûme-i mezbûre Sâkine Hâtun’un zevci olup vefât eden merhûm Ahmed Reis b. Abdullah nâm müteveffânın sulbî oğlu Mustafa ve sulbiye kızı Rahime nâm sagīrlerine kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Mahmud Reis b. Mehmed nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm edip vasiyyi mersûm Mahmud Reis’den bundan esbak alâ tarîki’l-karz iki bin nakid râyic fi’l-vakt akçe alıp meblağ-ı merkūm iki bin akçeyi merkūm Mahmud Reis’e teslîmde mâbeynimizde münâza‘ât-ı kesîre vâki‘ olmuş idi el-hâletü hâzihî meblağ-ı mersûm iki bin akçeyi mezbûr Mahmud Reis’e teslîm edip beynimizde da‘vâ ve nizâ‘ kalmadı ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik benden veya vekîlimden da‘vâ ve nizâ‘ sudûr ederse lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle [ol]maya dedikde mukırra-i merkūmenin vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mezkûr Mahmud Reis vicâhen tasdîk ettikden sonra mâ vaka‘a kayd olundu. Tahrîren fî evâsıtı [şehri Ra]mazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Yusuf Bey b. Abdullah, Receb Bey b. İsmail, Hasan Çelebi b. Mehmed, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Receb

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 272 - Hüküm no: 340 - Orijinal metin no: [49b-5])﻿

﻿

﻿

341. Hüküm

Hasan b. Abdullah’ın muhallefâtı

Hâl-i hayâtında Kasımpaşa mahallâtından Yeldeğirmeni mahallesinde sâkin iken bundan akdem Kıbrıs kasabasında vefât eden merhûm Hasan b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Muhallefâtın tahrîri, merhûmun muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan, Havâss-ı Kostantıniyye ve Galata’da vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdullah zamânında yapılmışdır. Tahrîren fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Kıymeti Münakkaş yastık 169 Kisâyî 171 Kaliçe 500 Çarşaf-i beyaz 92 Şemle kuşak 100 Keçe-i Selânik 335 Beledî döşek 56 İhrâm-ı beyaz 181 Çarşaf-i beyaz 40 Diğer çarşaf 70 Rûy-i balin 30 Güğüm 62 Tülbent ağacı 20 Kisâyî 180 Tabak-ı çini 22 Basma minder 162 Çuka-i yeşil, zirâ‘ rub‘ 2 800 Sandık 150 Köhne kürek 10 Beledî döşek 250 Yorgan-ı yemeni 100 Kaliçe-i kebîr 500 İhrâm beyaz 250 Kadife yastık 280 Tencere 85 İskemle 51 Sandık 120 Keçe-i Selânik 335 Sahan 2 108 Sarı velense 221 Çarşaf-i beyaz 52 Çarşaf 150 Mercan tesbih 315 Zincir-i Silistre 65 Sahan-ı sagīr 6 Kazgan-ı kebîr 550 Çarşaf 53 Kisâyî 41 Maşraba 50 Leğen ma‘a ibrik 120 Sandık 85 Sikke-i hasene 84 fî 120 meblağ 10.080 Yekûn 16.902 Minhe’l-ihrâcât Dellâliyye meblağ 140 Resm-i kısmet meblağ 550 Sûret-i defter 40 Kâtibiyye 30 İhzâriyye 60 Harc-ı mahkeme 100 Huddâmiyye 20 Dîdebâniyye 800 Yekûn 1.740 El-Bâkī bi yedi’l-emîni’l-mezbûr meblağ 15.162

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 273 - Hüküm no: 341 - Orijinal metin no: [50a-1])﻿

﻿

﻿

342. Hüküm

Sâkine Hatun’un Rus asıllı câriyesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Udûlden Murad Halîfe b. Abdullah el-İmâm ve Ali Halîfe b. Hasan el-Müezzin ve Abdurrahman b. Sefer ve Hasan Çelebi b. Hüseyin nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf-i Ahmedî ve mahfil-i dîn-i münîf-i Muhammedî’ye hâzırûn olup, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Mustafa Ağa mahallesinde bundan akdem vefât eden merhûme Sâkine Hâtun bt. Pîrî’nin muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan, Havâss-ı mahmiye-i Kostantıniyye ve Galata’da vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdülmennân’ın mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın, sol ayağı üstünde siyah beni bulunan Rusiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Hümâ bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffât-ı mezkûre Sâkine hâl-i sıhhat-i tasarrufâtında, taht-ı mülkünde bulunan müdde‘iye-i mezbûreyi mevtimden kırk gün mukaddem hürsün diyerek mukayyed tedbîr ile tedbîr eyledi. Mezbûre Sâkine müddet-i mezkûreden fazla yaşadı. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i askerî, şehâdetleri mûcebince ve mezheb-i muhtâra tevfîkan câriye-i merkūmenin ıtkına hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Yusuf Bey b. Abdullah el-Cündî, Receb Bey b. İsmail, Hüseyin Çelebi b. Mehmed, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa Çavuş b. Mehmed, Mustafa b. Ramazan, Mehmed b. Yusuf el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 274 - Hüküm no: 342 - Orijinal metin no: [50a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

343. Hüküm

Hasan Reis’in Şaban b. Sevindik’i vasî seçtiği

Udûlden Selim Beşe b. Beyce er-Râcil ve Mehmed Reis b. Ali ve Şaban Reis b. Musa ve Mehmed b. Halil ve diğer Şaban b. Musli ve Yakub b. Veli ve Hüseyin b. Yakub nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzırûn olup, hâl-i hayâtında mahrûse-i Kostantıniyye mahallâtından Gül Câmi‘i mahallesinde sâkin iken bundan akdem İskenderiye’de vefât eden merhûm Hasan Reis b. Süleyman’a borçlu olan Mehmed b. Himmet’in mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Şaban b. Sevindik’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezkûr Hasan Reis, zimem-i nâsda bulunan haklarının kabzı ve nehc-i şer‘î üzre sâbit olan kendi üzerindeki borçlarının edâsı için ve dahi Ali ve Mehmed nâm sagīreyn evlâdının emvâlinin hıfzı ve kendilerine irs-i şer‘le intikāl eden emlâkin zabtı için evân-ı rüşd ve zamân-ı bülûğlarına kadar müdde‘î-i mezbûru vasiyyi muhtâr seçdi. Mezbûr Şaban da vesâyet-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i askerî, şehâdetleri mûcebince müdde‘î-i mezbûrun vesâyetine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Yusuf Bey b. Abdullah el-Cündî, Şükür b. Mümin, Hasan Çelebi b. Mehmed, Mahmud Reis b. Mehmed, Mustafa Çavuş b. Mehmed, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 274 - Hüküm no: 343 - Orijinal metin no: [50a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

344. Hüküm

Ali, Âişe ve Rahime adlı çocuklara nafaka takdir edildiği

Hüccet-i nafaka Hâkim-i askerî muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Muhyiddin Efendi mahallesinde vefât eden merhûm Mahmud Halîfe b. Şehsüvar’ın Ali, Âişe ve Rahime nâm evlâd-ı sıgārının nafaka, kisve ve sâir havâic-i zarûriyyeleri için, himâye ve terbiyesi altında bulundukları Mihman bt. Sefer nâm analarının talebiyle müteveffâ-yı mezkûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden mallardan alınmak ve her birine üçer akçe olmak üzre zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt dokuz akçe farz ve takdîr etti ve mezbûre Mihman’a meblağ-ı mefrûzu sıgār-ı mezbûrîne sarf etmek üzre izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî aşer min şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Ömer Çavuş b. Süleyman, Hüseyin Çelebi b. Muharrem, İbrahim Çelebi b. Hasan, Yunus Bey b. Abdullah, Şükür b. Ramazan ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 275 - Hüküm no: 344 - Orijinal metin no: [50a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

345. Hüküm

Âişe Hatun’un Mahmud Halife’de ödünçten alacağı olduğu

Udûlden Mahmud Halîfe b. Muharrem ve Mehmed Bey b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzırân olup, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Muhyiddin Efendi mahallesinde bundan akdem vefât eden merhûm Mahmud Halîfe b. Şehsüvar’ın zevcesi ve Osman, Ali ve Âişe ve Rahime nâm evlâd-ı sıgārının kıbel-i şer‘den mansûbe vasîsi olan Mihman Hâtun bt. Sefer mahzarında ve merhûm-ı mezbûrun Mustafa nâm oğlu ve vârisi mahzarında, hâmiletü hâze’l-kitâb Âişe Hâtun bt. ( )’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezbûrenin, müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt sekiz yüz akçe hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i askerî, şehâdetleri mûcebince meblağ-ı mersûmun müteveffâ-yı merhûmun muhallefâtından müdde‘iye-i merkūmeye ödenmesine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ömer Çavuş b. Süleyman ve Hüseyin Çelebi b. Muharrem ve İbrahim Çelebi b. Hasan ve Yunus Bey b. Abdullah ve Şükür b. Ramazan ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 275 - Hüküm no: 345 - Orijinal metin no: [50b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

346. Hüküm

Ömer b. Mehmed’in Mahmud Halife’de alacağı olduğu

Udûlden Mehmed Bey b. Abdullah ve el-Hâc Hüseyin b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzırân olup, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Muhyiddin Efendi mahallesinde bundan akdem vefât eden merhûm Mahmud Halîfe b. Şehsüvar’ın oğlu ve vârisi olan Mustafa mahzarında ve merhûm-ı mezbûrun zevcesi ve Osman, Ali ve Âişe ve Rahime nâm evlâd-ı sıgārının kıbel-i şer‘den mansûbe vasîsi olan Mihman Hâtun bt. Sefer mahzarında, Ömer b. Mehmed nâm sagīrin kıbel-i şer‘den mansûb vasîsi olan Hasnâ bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mastûr, hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde sagīr-i mezkûra lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt bin akçe deyni olduğunu bizim yanımızda ve katımızda ikrâr ve i‘tirâf etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i askerî, şehâdetleri mûcebince meblağ-ı mersûmun müteveffâ-yı merhûmun muhallefâtından sagīr-i merkūma ödenmesine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Ramazâni’l-mübârek min şühûri sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ömer Çavuş b. Süleyman ve Hüseyin Çelebi b. Muharrem ve İbrahim Çelebi b. Hasan ve’s-sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 276 - Hüküm no: 346 - Orijinal metin no: [50b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

347. Hüküm

Mahmud Halife’nin evinin borcu nedeniyle karısı Mihman Hatun’a satıldığı

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Muhyiddin Efendi mahallesinde bundan akdem vefât eden merhûm Mahmud Halîfe b. Şehsüvar’ın Osman, Ali, Âişe ve Rahime nâm evlâd-ı sıgārına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Mahmud Halîfe b. Muharrem ve müteveffâ-yı mezbûrun anası ve vârisi olan Hasnâ bt. Abdullah ve merhûm-ı mezbûrun oğlu ve vârisi olan Mustafa meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzırûn olup, müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından olan, mahalle-i mezkûrede vâki‘ iki beyt-i ulvîyi, iki fevkānî selâmlığı, tahtânî bir beyti, su kuyusunu, helâyı, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi hâvî bahçeyi müştemil olan, bir tarafdan Fâtıma Hâtun bt. Lütfi mülkü, diğer tarafdan Hasan b. Hamza el-Hayyât mülkü, öteki tarafdan Mustafa Reis b. ( ) mülkü, diğer tarafdan da Ensercizâde demekle meşhûr merhûmun vakfı ve tarîk-i hâs ile mahdûd bulunan cemî‘ menzili cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ve tevâbi‘ ve levâhıkıyla râyicü’l-vakt yirmi bin iki yüz akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile müteveffâ-yı mersûmun zevcesi hâmiletü hâze’l-kitâb Mihman Hâtun bt. Sefer’e îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bâtt-ı sahîh ile asâleten ve vesâyeten bey‘ ettiklerini ikrâr ve i‘tirâf ettiler. Mezbûre Mihman Hâtun da kendi malıyla ve kendisi için menzili mezbûru onlardan iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, müşteriye-i merkūme tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. İşbu mübâya‘a, müteveffâ-yı mezbûrun sübût bulmuş deyni sebebiyle menzili mezbûrun mecâlis-i tâlibîn ve mehâfil-i râgıbîne bir ay müddetle arz edilip semen-i mezkûrla müşteriye-i merkūme üzerinde karâr kılmasından sonra vukū‘ buldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 276 - Hüküm no: 347 - Orijinal metin no: [50b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

348. Hüküm

Firuz Reis’in el-Hâc Abdülmâcid’in kardeşi ve vârisi olduğu

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Hoca Paşa mahallesi sükkânından Pervâne Ağa b. Abdullah ve dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından Akmescid mahallesi sükkânından Sefer b. Abdullah ve el-Hâc Ramazan b. Abdullah nâm udûlden kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzırûn olup, müteveffâ Süleyman b. Abdullah’ın taht-ı mülkünde iken âzâd ettiği merhûm el-Hâc Abdülmâcid’in ana baba bir karındaşı ve husûs-ı âti’z-zikri münkir bulunan el-Hâc Bekir b. et-Tabbâh nâm hasm-ı câhid mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Firuz Reis b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr Süleyman, lehine şehâdette bulunulan müdde‘î-i mezbûrun ana baba bir karındaşıdır. Firuz Reis ve Süleyman, Çerkes vilâyeti tevâbi‘inden olan Ahva karyesindendir. Kâfir lisânında babalarının adı Sokos, analarının adı Koko’dur. Verâseti ona münhasırdır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, şehâdetleri mûcibince müdde‘î-i mezbûrun müteveffâ-yı mezkûr Süleyman’ın vârisi olduğuna hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ömer Çelebi b. Mehmed, Abdi Reis b. Ali, Sinan Efendi el-Mülâzım, el-Hâc Piyâle Çavuş b. Abdullah el-Mübâşir, Mehmed Halîfe b. Hasan, Mustafa b. İsmail, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mehmed b. Yusuf el-Muhzır, Hüseyin b. Hasan ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 277 - Hüküm no: 348 - Orijinal metin no: [50b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

349. Hüküm

Hümâ bt. Abdullah adlı câriyenin Sâkine Hatun’a ait olduğu

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Mustafa Ağa mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Ahmed Reis b. Abdullah nâm müteveffânın sagīrleri Mustafa ve Rahime’ye kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Mahmud Reis b. Muharrem nâm kimesne mahfil-i kazâda işbu sâhibetü’l-kitâb müteveffâ-yı mezbûr Ahmed Reis’in zevcesi olup vefât eden merhûme Sâkine Hâtun bt. Pîrî nâm müteveffâtın câriyesi olan Hümâ bt. Abdullah nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip câriye-i merkūme Ahmed Reis’in mülkü olup hâlen vasîsi olduğum sagīrân-ı mezbûrân Mustafa ve Rahime için zabt etmede inâd ve muhâlefet üzre olup zabtıma mâni‘ olur vesâyetim hasebiyle suâl olunup mûcibin taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl câriye-i mersûme cevâb verip merhûm Ahmed Reis beni Azak nâm beldeden zevcesi merhûme Sâkine Hâtun için iki bin altı yüz akçeye iştirâ edip merhûme Sâkine Hâtun’a getirmişdir. Hâlen mezbûre Sâkine Hâtun’un mülk-i müşterâsıyım dedikde câriye-i merkūmeden kavlini musaddık beyyine taleb olunup udûl-i müslimînden Hasan b. Mehmed ve Yunus Bey b. Abdullah ve Asil Bey b. İsmail nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırûn olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î şöyle edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediler ki merhûme Sâkine Hâtun zevci müteveffâ-yı mezbûr Ahmed Reis’e Azak nâm beldeye gider oldukda bir beyaz zenne kemha kaftan ve bir sarı zenne kemha ve bir beyaz kuşak verip esbâb-ı mezbûru mezkûr Ahmed Reis belde-i mesfûrede iki bin altı yüz akçeye bey‘ edip meblağ-ı merkūm iki bin altı yüz akçeye mezbûre Hümâ’yı zevcesi mesfûre Sâkine için iştirâ etmişdir hâlen mezkûre Hümâ merhûme Sâkine Hâtun’un mülk-i müşterâsıdır husûs-ı mezbûreye şâhidiz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra câriye-i mezbûre Hümâ mezbûre Sâkine Hâtun’un mülkiyetine hükm olunup mâ vaka‘a kayd olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Hasan b. Abdullah, Mustafa Çavuş b. Mehmed, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mustafa b. Ramazan, Mehmed b. Yusuf, Ali b. Abdullah er-Râcil

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 278 - Hüküm no: 349 - Orijinal metin no: [51a-1])﻿

﻿

﻿

350. Hüküm

Mehmed b. Ahmed’in mudârebeden dolayı Mahmud Reis’te alacağı olduğu

Kasımpaşa mahallâtından Hoca Surûrî mahallesi sâkinlerinden Mehmed b. Ahmed nâm kimesne mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Mustafa Ağa mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Mahmud Reis b. Şaban nâm müteveffânın sulbiye kızı Emine nâm sagīrenin kıbel-i şer‘den vasîsi olan el-Hâc Ahmed b. Şaban nâm kimesneyi meclisi şer‘-i şerîfe ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip müteveffâ-yı mezbûrun zimmetinde alâ tarîki’l-mudârebe dört bin fıddî akçe hakkım olup meblağ-ı merkūm dört bin akçe merhûm-ı mezbûrun zimmetinde bâkīdir kaziyye minvâl-i meşrûh üzre olduğunu musaddık mukaddemâ mahmiye-i mezbûrede askerî kassâmı olan mevlânâ Muharrem Efendi b. Hüseyin imzâsıyla mümzâ ve hatemi ile mahtûm ve sene bin beş Şa‘bâni’l-mu‘azzamının evâhiriyle müverraha yedimde hüccet-i şer‘iyye vardır mûcebiyle merhûm-ı mersûmun muhallefâtından hakkım taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl vasiyyi mezbûr bi’l-külliyye inkâr ile cevâb vericek müdde‘î-i mezkûrun da‘vâsına ve yedinde olan hüccet-i mezbûre zeylinde mastûretü’l-esâmî olan kimesnelerden mazmûn-ı hüccete beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Muslihiddin b. Abdullah el-Bezzâzistânî ve Yusuf b. Musa nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î şöyle edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediler ki fi’l-hakīka müdde‘î-i mesfûr Mehmed meblağ-ı mersûm dört bin akçeyi vasiyyi merkūmdan da‘vâ ettikde Mezid b. Said ve Musa b. Yusuf nâm kimesneler meblağ-ı mezkûr dört bin akçenin aslına şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinden sonra hüccet-i mesfûre müşârün-ileyh Muharrem Efendi zamânında vasiyyi mezbûr muvâcehesinde ketb olunmuştur deyû edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde şâhidân-ı mezbûrânın şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye hayyiz-i kabûlde vâkı‘a olup meblağ-ı merkūm dört bin akçeyi merhûm-ı mezbûrun muhallefâtından hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olundu. Tahrîren fî gurreti şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed Bey b. Abdullah, Mahmud Halîfe b. Muharrem el-İmâm, Yusuf b. Abdullah, el-Hâc Ahmed b. Mustafa, Said b. Cemal, Hüseyin b. Hasan, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mehmed b. Yusuf el-Muhzır

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 278 - Hüküm no: 350 - Orijinal metin no: [51a-2])﻿

﻿

﻿

351. Hüküm

Ömer ve Âişe adlı çocuklara vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâmiletü hâze’l-kitâb ( )’i, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Hacı Memi mahallesinde bundan akdem vefât eden solak Mehmed Bey b. Abdullah’ın Ömer ve Âişe nâm sagīreynine, müteveffâ-yı mezkûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden mallarının muhâfazası ve zabt-ı ahvâlleri için ihtiyâclarına binâen vasî nasb etti. O da vesâyet-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Ahmed b. Mahmud, Hüsrev b. Abdullah, Ali b. Abdullah er-Râcil, Mustafa b. Yusuf

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 279 - Hüküm no: 351 - Orijinal metin no: [51a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

352. Hüküm

Mehmed Çelebi’nin Gürcü asıllı câriyesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Sultan Bayezid Han mahallesi sükkânından Mehmed Çelebi b. İbrahim meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, uzun boylu, kara gözlü, Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Mehlika bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lil’lâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’r-rahîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hür oldu. Cerâ fî evâhiri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Muslihiddin b. İsmail, Mustafa b. Şaban el-Kâtib ve Mustafa Çelebi b. Abdülaziz el-İmâm, Bekir Çelebi b. Ferhad

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 280 - Hüküm no: 352 - Orijinal metin no: [51a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

353. Hüküm

Mehmed b. Ali’nin Rus asıllı kölesini azat ettiği

Mehmed b. Ali kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti Ali b. Abdullah ve Ferhad b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan dâhil-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesi sükkânından el-Hâc Kasım b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, müvekkili mezbûrunun orta boylu, gök gözlü, açık kaşlı, başında eser-i cerh bulunan Rusiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Rıdvan b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâtihî âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mevsûf-ı mezbûr tarafından tasdîk edildi. Abd-i mevsûf-ı mezkûr bu sûretle ba‘de’l-yevm sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: İbrahim b. Ali, Ramazan b. Mehmed, Cafer b. Abdullah, el-Hâc İbrahim b. ( ), Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Yusuf

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 280 - Hüküm no: 353 - Orijinal metin no: [51b-1])﻿

﻿

﻿

354. Hüküm

Huri bt. Abdullah adlı vasînin ölümünden sonra zimmetinde yetimin parası kaldığı

Udûlden Osman Bey b. Mehmed el-Cündî ve el-Hâc Murtaza b. el-Hâc Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, mahrûse-i Kostantıniyye mahallâtından Seydi Halîfe mahallesinde bundan akdem vefât eden merhûme Hûri bt. Abdullah’ın zevci ve vârisi olan Osman Bey b. ( ) mahzarında, merhûme-i mezbûrenin karındaşının oğlu hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed b. Ali’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffât-ı mezkûre hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde, üzerinde ve zimmetinde, lehine şâhidlikde bulunulan müdde‘î-i mezkûra, cihet-i vesâyetden, müteveffâ babası Ali b. Abdullah’dan irs-i şer‘le intikāl eden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt on yedi bin akçe deyni olduğunu bizim yanımızda ve katımızda ikrâr ve i‘tirâf etti. Müdde‘î-i mezbûr, meblağ-ı merkūmu kısmen veya tamâmen kendisinden veya vekîlinden almadığına ve bi vechin mine’l-vücûh zimmetini ibrâ etmediğine dâir yemîn billâhi te‘âlâ ettikden sonra ve şâhidlerin şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i askerî, şehâdetleri mûcebince meblağ-ı mersûmun müteveffât-ı merhûmenin muhallefâtından müdde‘î-i merkūma ödenmesine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Recebi’l-mürecceb sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed Çavuş b. Abdullah, Mehmed b. Receb, el-Hâc Mehmed b. Himmet, Halil b. Ali, İsmail b. Himmet, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır Derkenâr: Vasî vefât edip zimmetine lâzım olan yetîmin akçesi altı bin

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 280 - Hüküm no: 354 - Orijinal metin no: [51b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

355. Hüküm

Huri bt. Abdullah’ın evinin borcundan dolayı satıldığı

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Seydi Halîfe mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûme Hûri bt. Abdullah’ın zevci ve vârisi olan Osman b. ( ) nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, mahalle-i mezbûrede kâin, tahtânî iki beyti, iki selâmlığı, kileri, helâyı, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmiresi hâvî bahçeyi müştemil, bir tarafdan İbrahim b. Yusuf mülkü, diğer tarafdan Mülâyim bt. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Mehmed b. Hürrem mülkü ve vakıf ile ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘ menzili cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ile râyicü’l-vakt yirmi iki bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla merhûme-i mezbûrenin karındaşının oğlu hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed b. Ali’ye îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Mezbûr Mehmed de müteveffât-ı mezkûrenin muhallefâtından olan menzili mesfûru ondan iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, müşterî-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. İşbu mübâya‘a, müteveffât-ı merkūmenin borçlu olarak öldüğünün ve akār-ı mezbûrdan başka terekesinde malı olmadığının hükkâm-ı kirâm indinde sâbit olmasından ve menzili mezkûrun mecâlis-i tâlibîn ve mehâfil-i râgıbîne iki ay müddetle arz olunup semen-i mezkûrla müşterî-i mezkûr üzerinde karâr kılmasından sonra vâki‘ oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Recebi’l-mürecceb sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 281 - Hüküm no: 355 - Orijinal metin no: [51b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

356. Hüküm

Ali Reis’in Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Dâhil-i mahrûse-i Galata mahallâtından Şehsüvar mahallesi sükkânından Ali Reis b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terif olan, uzun boylu, sarışın, gök gözlü, açık kaşlı, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Yakamo v. Besero nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Gulâm-ı mevsûf-ı mezkûr bu sûretle ba‘de’l-yevm sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Yusuf b. Abdullah, Sefer b. Abdullah, Mustafa b. Ahmed, Ramazan b. Ahmed, Hasan b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Yusuf

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 281 - Hüküm no: 356 - Orijinal metin no: [51b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

357. Hüküm

Ali Reis’in Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Sonra mezkûr Ali Reis, orta boylu, açık kaşlı, sarışın, sağ elinde eser-i cerh bulunan Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Lazari v. Lancatoma nâm zimmî abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Abd-i mevsûf-ı mezkûr bu sûretle ba‘de’l-yevm sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 282 - Hüküm no: 357 - Orijinal metin no: [51b-5])﻿

﻿

﻿

358. Hüküm

İsmi bt. Mehmed adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, Kasımpaşa mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde bundan akdem fevt olan Mehmed nâm müteveffânın İsmi nâm sagīre kızının nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden mallardan alınmak üzre, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu vasîsi ağabeyi Hüseyin Beşe b. Mehmed’in talebi ile zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt dört akçe farz ve takdîr etti ve meblağ-ı mefrûz-ı mezbûrun sarfı için kendisine izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Seyyid Mehmed b. es-Seyyid Yahya, Hüseyin Beşe b. İbrahim er-Râcil, el-Hâc Mustafa b. Abdullah, el-Hâc Behram b. Abdullah, Keyvan b. Abdullah, Mahmud b. Ahmed, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 282 - Hüküm no: 358 - Orijinal metin no: [51b-6, Arapça])﻿

﻿

﻿

359. Hüküm

Mudârebeden kaynaklanan borcun ödendiği

Mahmiye-i Galata’da vâki‘ kassâm-ı askerî mahzarında Aydın b. Yusuf ve Mustafa b. Ali nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfi lâzımü’t-tevkīrde mahmiye-i mezbûre hâricinde vâki‘ Mustafa Ağa mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Mahmud Reis b. Şaban nâm müteveffânın sulbiye kızı [Emine] nâm sagīreye kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan el-Hâc Ahmed b. Şaban nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip müteveffâ-yı mezkûr zimmetinde alâ tarîki’l-mudârebe Mehmed b. Ahmed nâm kimesnenin dört bin akçe hakkı olup vasiyyi mezbûrdan da‘vâ eyledikde vasiyyi merkūm bi’l-külliyye inkâr edip müdde‘î-i mersûm Mehmed’den beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Muslihiddin b. Abdullah ve Yusuf b. Musa nâm kimesneler meclisi şer‘de müteveffâ-yı mesfûr zimmetinde müdde‘î-i mezkûr Mehmed’in dört bin akçe alâ tarîki’l-mudârebe hakkı olduğuna şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinden sonra meblağ-ı merkūmun tahsîli için kıbel-i şer‘den ikimiz havâle ta‘yîn olunmuştuk el-hâletü hâzihî havâlesi olduğum meblağ-ı merkūm dört bin akçeyi vasiyyi mersûm el-Hâc Ahmed yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz edip meblağ-ı merkūmun sâhibi mersûm Mehmed’e teslîm eyledik dediklerinde mukırrân-ı merkūmânın vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mukarrun lehü’l-mesfûr el-Hâc Ahmed vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikden sonra mâ vaka‘a bi’t-taleb? ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâili şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: El-Hâc Piyâle b. Abdullah, el-Hâc Ramazan ...?, Mustafa Çelebi b. Ramazan, Muslihiddin b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 282 - Hüküm no: 359 - Orijinal metin no: [52a-1])﻿

﻿

﻿

360. Hüküm

Cafer Bey b. Abdullah’ın muhallefâtı

Hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Molla Şem‘î Câmi‘i mahallesinde vefât eden merhûm Cafer Bey b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Muhallefât, müteveffâ-yı merhûmun terekesine vâzı‘-ı yed olan Galata ve Havâss-ı Kostantıniyye’de vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Abdülmennân zamânında tahrîr edilmiştir. Tahrîren fî evâsıtı şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Kıymeti Kadife 665 Yastık-ı münakkaş 111 Bornos 1420 Lâciverd ferâce 652 Kırmızı benevrek 200 Donlar? 105 Nîm tülbent ma‘a köhne kavuk 80 Minderi beledî 200 Rûy-i balin 72 Diğer tülbent 162 Kırmızı yelek 200 Kırmızı atlas kaftan 500 Don ma‘a gömlek ve uçkur 210 Kırmızı velense 920 Çarşaf-ı beyaz 150 Mâî Bağdâdî kaftan 500 Yeşil Bağdâdî Kürdî ma‘a post-ı vaşak 441 Kırmızı zıbın-ı çuka 260 Tülbent-i köhne 75 Yelek 140 Sepet ma‘a garar 90 Diğer don ma‘a gömlek 200 Kadife yastık 436 Kırmızı ihrâm 200 Kırmızı atlas Kürdî ma‘a post-ı vaşak-ı köhne 620 Mor ferâce 1.000 Kırmızı mukaddem kuşak 420 Don ma‘a gömlek 202 Tülbent örtüsü, münakkaş ve beyaz 90 Diğer nîm tülbent 68 Yekûn meblağ 10.389 Minhe’l-ihrâcât Dellâliyye meblağ 200 Hammâliyye meblağ 47 Resm-i kısmet meblağ 250 Sûret-i defter meblağ 40 Techîz ve tekfîn meblağ 2.742 Müjdegâne meblağ 500 İhzâriyye meblağ 60 Huddâmiyye meblağ 40 Yekûn meblağ 3.839 El-Bâkī bi yedi’l-emîni’l-mezbûr meblağ 6.510

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 283 - Hüküm no: 360 - Orijinal metin no: [52a-2])﻿

﻿

﻿

361. Hüküm

Bosna asıllı Mihal v. İzladi adlı kölenin serbest bırakıldığı

Tersâne-i âmire’de istihdâm olunan esîrlerden işbu hâmil-i hâze’l-kitâb orta boylu gendüm-gûn açık kaşlı elâ gözlü Bosneviyyü’l-asl Mihal v. İzladi nâm esîr meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip kadîmü’l-eyyâmdan esîr olup ve tersâne-i âmire’de bu âna gelince istikāmetle hizmet edip gereği gibi emekdâr ve pür-amel-mânde olup bir vechile kābil-i hizmet olmayıp mahalli merhamet olmağın vezîr-i ekrem müşîr-i müfahham Halil Paşa hazretleri kapudânlık hizmeti ile memûr iken sene selâse ve elf Şa‘bânı’ndan üç yıl tamâmına dek hizmet edip ondan sonra yedine ıtâknâme verile deyû elime kendilerin mühr-i şerîfleri ile mahtûm bir tezkire-i şerîfe vermiş idi el-hâletü hâzihî üç yıl tamâm olup elimde olan tezkire mûcebince kıbel-i şer‘den ıtâknâme taleb ederin deyû kavlini musaddık vezîr-i müşârün-ileyhin hatemi ile mahtûm ve sene selâse ve elf Şa‘bân-ı gurresiyle müverraha bir tezkire ibrâz edip ber mûcib-i tezkire bu vesîka ber sebîl-i ıtâknâme ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâili şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf. Şuhûd: Hüsam Reis b. Abdullah, Mahmud Reis b. Abdullah, Mehmed Reis b. ( ), Kurd Reis b. ( ), Haydar Reis b. Ahmed, Mehmed b. Yusuf, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 284 - Hüküm no: 361 - Orijinal metin no: [52a-3])﻿

﻿

﻿

362. Hüküm

Frenk asıllı Bartelemo v. Bastiyan adlı kölenin serbest bırakıldığı

Tersâne-i âmire’de istihdâm olunan esîrlerden işbu hâmil-i hâze’l-kitâb orta boylu gendüm-gûn açık kaşlı sol gözü şehlâ Efrenciyyü’l-asl Bartelemo v. Bastiyan nâm esîr meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip kadîmü’l-eyyâmdan esîr olup ve tersâne-i âmire’de bu âna gelince istikāmetle hizmet edip gereği gibi emekdâr ve pür-amel-mânde olup bir vechile hizmete kābil olmayıp mahalli merhamet olmağın vezîr-i ekrem müşîr-i müfahham Halil Paşa hazretleri kapudânlık hizmeti ile memûr iken sene selâse ve elf Şa‘bânı’ndan üç yıl tamâmına dek hizmet edip ondan sonra yedine ıtâknâme verile deyû elime kendilerin mühr-i şerîfleri ile mahtûm bir tezkire-i şerîfe vermiş idi el-hâletü hâzihî üç yıl tamâm olup elimde olan tezkire mûcebince kıbel-i şer‘den ıtâknâme taleb ederin deyû kavlini musaddık vezîr-i müşârün-ileyhin hatemi ile mahtûm ve sene selâse ve elf Şa‘bânı gurresiyle müverraha bir tezkire-i şerîfe ibrâz etmeğin ber mûceb-i tezkire bu vesîka ber sebîl-i ıtâknâme ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâili şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 285 - Hüküm no: 362 - Orijinal metin no: [52a-4])﻿

﻿

﻿

363. Hüküm

Mükâtebe bedeli üzerinde sulh olunduğu

Kasaba-i Kasımpaşa mahallâtından Yahya Kethüdâ mahallesi sâkinelerinden Sâliha bt. Mustafa nâm hâtun tarafından husûs-ı âti’z-zikri ikrâra Hasan Halîfe b. Ahmed el-İmâm ve Ali b. İbrahim ve Mustafa b. Nurullah el-Müezzin nâm kimesneler şehâdetleriyle şer‘an vekâleti sâbite olan Ahmed Halîfe b. Mehmed nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu hâmiletü hâze’l-kitâb orta boylu açık kaşlı ak benizli Rusiyyetü’l-asl Yasemin bt. Abdullah muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip bundan akdem müvekkilem mezbûre Sâliha sene erba‘a ve elf Cumâdelûlâ gurresinden câriye-i memlûkesi olan mezkûre Yasemin’i beş bin akçe kitâbete kesip câriye-i mersûme dahi kitâbet-i merkūmeyi kabûl ve mûcebince kıyâmı mültezime olup lâkin meblağ-ı mesfûr beş bin akçeyi edâ etmede aczi olmağın beynlerinde münâza‘a vâki‘ olmuş idi el-hâletü hâzihî mâbeyne muslihûn tavassut edip es-sulhu seyyidü’l-ahkâm fehvâsıyla âmil olup üç bin akçeye müvekkilem merkūme Sâliha’yı sulh edip bedel-i sulh olan meblağ-ı mezkûr üç bin akçeyi müvekkilem mezbûre Sâliha alıp kabz eyledim ba‘de’l-yevm câriye-i mastûre sâir harâir-i asliyyât gibi hürre olup uhdesinde utekā üzerinde mevâlî için olan hakk-ı velâdan gayrı hakkım kalmadı deyû ikrâr ve i‘tirâf eyledi dedikde vekîl-i mezbûrun vech-i meşrûh üzre olan ikrârını mukarrun lehe’l-mesfûre vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edip mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb ve tahrîr olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâili şehri Şevvâli’l-mükerrem li sene sitte ve elf. Şuhûd: eş-Şeyh Ahmed b. İlyas, Pervâne Bey b. Abdullah el-Bevvâbü’s-sultânî, Hasan Reis b. Yusuf, Receb b. Abdullah, el-Hâc Rıdvan el-Bevvâbü’s-sultânî, Mehmed b. Mustafa, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 285 - Hüküm no: 363 - Orijinal metin no: [52b-1])﻿

﻿

﻿

364. Hüküm

Mehmed Reis’in Rus asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Muhyiddin Çelebi mahallesinde sâkin olan Mehmed Reis b. Ali, orta boylu, sarışın, açık kaşlı, gök gözlü, sağ gözü kurbunda siyah beni olan Rusiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb İbrahim b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü on beş bin akçe mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr etti. Abd-i mevsûf-ı mezkûr, meblağ-ı mezbûru tâm ve kâmil olarak edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür olacakdır. Vâki‘ ikrâr abd-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf. Şuhûd: Mahmud Çelebi b. Muharrem el-İmâm, Mustafa Çelebi b. Abdülaziz el-İmâm, Mehmed Bey b. Abdullah el-Bevvâbü’s-sultânî, Hüseyin b. Muharrem el-Bevvâb, Osman Bey b. Abdullah er-Râcil, Hızır b. Abdullah er-Râcil, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Hüseyin b. Abdullah el-Müezzin

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 286 - Hüküm no: 364 - Orijinal metin no: [52b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

365. Hüküm

Hasan Reis’in kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Mahmiye-i Galata dâhilinde Yolcuoğlu mahallesi sâkinlerinden el-Hâc Hasan Reis b. Ali nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe işbu bâ‘isü’l-kitâb uzun boylu sarışın açık kaşlı koyun elâ gözlü başının sol cânibinde eser-i cerâhati olan Ferhad b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip mevsûf-ı mezkûr abd-i memlûkünü târih-i kitâbdan on iki bin akçe kitâbete kesip meblağ-ı merkūm on iki bin akçeyi edâ eyledikde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olsun dedikde abd-i mezkûr dahi kitâbet-i merkūmeyi kabûl ve mûcebine kıyâmı mültezim oldukda mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb ve imlâ olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâili şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf. Şuhûd: Memi b. Abdürrahim el-İmâm, Mustafa b. Abdullah el-Müezzin, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed Bey es-Solak, Mehmed Reis b. Ali, Mehmed b. Yusuf ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 286 - Hüküm no: 365 - Orijinal metin no: [52b-3])﻿

﻿

﻿

366. Hüküm

Ölen kimsenin terekesindeki beytülmâl payının alındığı

Mahmiye-i Galata müzâfâtından kasaba-i İstinye mahallâtından Kürkçübaşı mahallesi sâkinlerinden bundan akdem vefât eden merhûme Meryem Hâtun bt. Yahya nâm müteveffâtın vâris-i ma‘rûfundan zevci olup hâlen Dergâh-ı âlî solakları kethüdâsı olan fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Mahmud Kethüdâ b. Abdülmennân nâm kimesneden gayrı vârisi olmayıp müteveffât-ı mezbûrenin bi hasebi’ş-şer‘-i eş-şerîf muhallefâtının nısfı zevci olan müşârün-ileyh Mahmud Kethüdâ’ya ve nısf-ı âharı cânib-i mîrîye âid ve râci‘ olmağın hâlen mahmiye-i Galata ve Havâss-ı Kostantıniyye’de beytülmâl-i hâssa emîni olup müteveffât-ı mezkûrenin muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan fahrü’l-ümenâ Mehmed Çavuş b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde hâmil-i hâze’l-kitâb merhûme-i merkūmenin zevci olan mûmâ-ileyh Mahmud Kethüdâ muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip mahalle-i mezbûre ahâlisinden Mehmed Ağa b. Mehmed ve Ahmed Bey b. Abdullah el-Cündî ve Mahmud Beşe b. Abdullah er-Râcil ve Murad b. Abdullah nâm kimesneler ve ahâlî-i mahalleden cemm-i gafîr ve cem‘-i kesîr tahmîni ile müteveffât-ı merkūmenin cümle muhallefâtından mahalle-i merkūmede vâki‘ bir tarafı Hasan Beşe b. Abdullah er-Râcil mülküne ve etrâf-ı selâsesi tarîk-i âm ile mahdûd olup bir beyt-i ulvî ve iki beyt-i süflî ve ahırı ve pınarı ve fırını ve kenîfi ve hadîka-i zât-ı eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi müştemil olan menzili mîrî cânibine bahâya tutulmak evlâ ve ahrâ olmağın on sekiz bin akçe bahâya tutulup ve müteveffât-ı mesfûrenin kasaba-i merkūme sınırı dâhilinde vâki‘ Kozpınarı demekle ma‘rûf olan mevzi‘de inde’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmetü’l-hudûd olup eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmiresi ile on dönüm mikdârı bağı dahi beş bin akçe bahâya tutulup ve merhûme-i mesfûrenin hâne esbâbı dahi dört bin akçe bahâya tutulup ve mehr-i müecceli dahi bin akçe olup cem‘an otuz bir bin akçe olur meblağ-ı merkūm otuz bir bin akçenin üç bin akçesi müteveffât-ı mesfûrenin techîz ve tekfînine sarf olunup bâkī yirmi sekiz bin kalıp meblağ-ı mersûm yirmi sekiz bin akçesinin nısfı on dört bin akçe eder cânib-i mîrîye âid ve râci‘ olmağın emânetim hasebiyle meblağ-ı merkūm on dört bin akçeyi mûmâ-ileyh kethüdâ yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledim ba‘de’l-yevm merhûme-i mezkûrenin muhallefâtı husûsuna müte‘allik müşârün-ileyh kethüdâ ile vechen mine’l-vücûh ve sebeben mine’l-esbâb da‘vâ ve nizâ‘ım kalmayıp zimmetini ibrâ ve iskāt eyledim dedikde mukırr-ı mezbûrun vech-i meşrûh üzre olan kelâmını mukarrun lehü’l-mesfûr vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikden sonra sıhhat-i ibrâya ve kat‘-ı nizâ‘a hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâhiri şehri Ramazâni’l-mübârek sene sitte ve elf. Şuhûd: İbrahim Bey b. Abdullah es-Solak, Şaban Bey b. Kasım es-Solak, el-Hâc Rıdvan b. Abdullah el-Cündî, Mustafa Bey b. Abdullah el-Cündî, Eynehan Bey b. Abdullah es-Solak, Derviş Bey b. Abdullah es-Solak

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 287 - Hüküm no: 366 - Orijinal metin no: [52b-4])﻿

﻿

﻿

367. Hüküm

Miras payının alındığı

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Müeyyedzâde mahallesi sâkinlerinden olup Yahya Beşe b. Abdullah nâm müteveffânın sulbiye kızı Rahime nâm sagīreye kıbeli şer‘den vasî nasb olunan İsmail Çelebi b. Mahmud nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde işbu sâhibü’l-kitâb Yunus Beşe b. Abdullah nâm râcil muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip târih-i kitâbdan bir yıl üç aydır ki vasîsi olduğum mezbûre Rahime’nin babasından irs-i şer‘le intikāl eden on dört kovanı ve bir öküzü bin dört yüz akçe bahâya tutulan buğdayı ve üç kaz ve beş tavuk ve bir anbarı bey‘ edip mezbûre sagīrenin hisse-i şayi‘asını edâya mersûm Yunus Beşe’yi vekîl etmiş idim el-hâletü hâzihî sagīre-i mersûme Rahime’ye intikāl eden hisse-i şer‘iyyesini vesâyetim hasebiyle mezbûr Yunus Beşe yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledim mukırr-ı merkūmun vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mezkûr Yunus Beşe bi’l-muvâcehe tasdîk ettikden sonra mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâili şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf. Şuhûd: Ahmed b. el-Hâc Ramazan el-Müezzin, Hızır b. Murtaza el-İmâm, Hasan b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Derviş

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 288 - Hüküm no: 367 - Orijinal metin no: [53a-1])﻿

﻿

﻿

368. Hüküm

Miras taksîminde sulh olunduğu

Mahmiye-i Galata müzâfâtından kasaba-i Kasımpaşa mahallâtından el-Hâc Hasan mahallesi sâkinelerinden Râbia Hâtun bt. Sefer nâm müteveffâtın verâseti sulbî oğlu Mustafa b. Ahmed ve zevci olan Mehmed b. Ali nâm kimesnelere münhasıra olup lâkin oğlu mezkûr Mustafa Mısr-ı Kahire’de olmağın hâlen mahmiye-i Galata ve Havâss-ı Kostantıniyye’de vâki‘ beytülmâl-i hâssa ve mâl-ı gāib emîni olan fahrü’l-ümenâ Mehmed Çavuş b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfde işbu sâhibü’l-kitâb müteveffât-ı mezkûrenin zevc-i mezkûru olan mersûm Mehmed muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip müteveffât-ı mesfûrenin oğlu Mısr-ı Kahire’de olmağla vâlidesinden irs-i şer‘le intikāl eden hisse-i şâyi‘asını emânetim hasebiyle taleb ve zabt etmek istediğimde merkūm Mehmed zabtıma mâni‘ olur suâl olunup mûcebin taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl mersûm Mehmed cevâb verip merhûme-i mezkûre vefât etmezden üç ay mukaddem ki sene sitte ve elfde vâki‘ mâh-ı Receb evâilinde ilm-i şer‘le beynimizde ma‘lûm olup yedinde olan kalîl ve kesîr cümle muhallefâtını bana üç bin akçeye bey‘-i sahîh ile bey‘ edip kabz-ı semen ve teslîm-i müsemmen etmişdir ve merhûme-i mezbûrenin mehr-i müecceli dahi bin akçe olup meblağ-ı merkūm bin akçeyi dahi târih-i mezbûrede hibe edip mukābele-i hibede bir firesküri alaca ivâz vermişimdir hâlen kaziyye minvâl-i meşrûh üzre olduğuna beyyinem dahi vardır dedikde fi’l-vâki‘ mastûr Mahmud’dan da‘vâsına mutâbık ve makāline muvâfık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Mehmed Efendi b. Nurullah ve İsa b. Mustafa el-İmâm ve Mustafa b. Abdullah er-Râcil ve Hasan Reis b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe li ecli’ş-şehâde hâzırûn olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î şöyle edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediler ki fi’l-hakīka merhûme-i mezbûre Râbia Hâtun vefâtından üç ay mukaddem yedinde olan kalîl ve kesîr cümle muhallefâtını bizim huzûrumuzda zevc-i mesfûr Mehmed’e bey‘-i sahîh ile bey‘ edip kabz-ı semen ve teslîm-i müsemmen etmişdir ve bin akçe mehr-i müecceli dahi merkūm Mehmed’e hibe edip mukābele-i hibede zevci bir firesküri alaca ivâz verip merhûme dahi mukābele-i hibede olan ivâzı kabûl edip kaziyye minvâli meşrûh üzre olduğuna şâhidiz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra sıhhat-i bey‘a ve hibeye hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâili şehri Şevvâli’l-mükerrem min şühûri sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed Çelebi b. Yusuf, Hamza b. Rıdvan, el-Hâc Süleyman b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Ramazan b. ( ), Hasan b. Ramazan el-Müezzin, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mehmed b. İsa el-Muhzır

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 288 - Hüküm no: 368 - Orijinal metin no: [53a-2])﻿

﻿

﻿

369. Hüküm

Trablus beylerbeyi Mehmed Paşa’nın kölesini azat ettiği

Hâlen Trablus beylerbeyisi olan emîrü’l-ümerâi’l-kirâm kebîrü’l-küberâi’l-fihâm zü’l-kadri ve’l-ihtirâm Mehmed Paşa b. Abdulallâm hazretleri tarafından husûs-ı âti’z-zikri ikrâr ve i‘tâka Receb Bey b. Abdullah ve Hüseyin Bey b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleri ile şer‘an vekâlet-i sâbite olan Rıdvan Bey b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibü’l-kitâb orta boylu açık kaşlı kara yağız başında yarası olan Korsiyyü’l-asl Bastiyan v. Cevanpero nâm zimmî muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip müvekkilim müşârün-ileyh paşa hazretleri mevsûf-ı mezkûr abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm malından âzâd eyledi ba‘de’l-yevm gulâm-ı mezbûr uhdesinde utekā üzerinde mevâlî için olan hakk-ı velâdan gayrı hakkım kalmayıp sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olsun dedi deyû bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf eylediğinde mukarrun lehü’l-mezkûr vekîl-i mersûmun ikrâr-ı meşrûhunu vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikden sonra ıtkına hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf. Şuhûd: Murad Bey b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah, Süleyman b. Abdullah, Şaban Reis b. Abdullah er-Reisü’s-sultânî, Hasan b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 289 - Hüküm no: 369 - Orijinal metin no: [53a-3])﻿

﻿

﻿

370. Hüküm

Ali b. Abdullah’ın muhallefâtı

Hâl-i hayâtında Beşiktaş kasabası mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin iken vilâyet-i Rumeli’nde vâki‘ Pravişte kazâsı tevâbi‘inden Mostinye karyesinde vefât eden ve geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Ümmühâni nâm sagīre kızını, Sâliha bt. Abdullah nâm zevcesini ve kendisini âzâd eden Hüseyin Bey b. Abdullah nâm efendisini bırakan merhûm Ali b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf. Kıymeti Kırmızı yelek 130 Kürde 145 Mum 2 150 Ferâce-i kırmızı 175 Kürde-i yeşil 240 Yeşil ferâce uzun yenli köhne 111 Mukaddem kuşak 351? Kemha-i gülgûnî 485 Seccâde 81 Ferâce-i kırmızı 750 Ferâce-i yeşil, saçaklı 506 Miskî kaftan 170 Tülbent-i köhne 72 Beyaz kaftan 421 Don 3 171 Kırmızı benevrek 151 Tomak 20 Diğer tülbent 202 Diz çakşırı köhne ( ) Gömlek 3 403 Tülbent-i köhne 21 Perde 6 Pâre dimi 4 Alaca 138 Don ma‘a uçkur 71 Kavuk 8 Velense beyaz 220 Diğer velense beyaz 220 Diğer velense beyaz 220 Kilim 141 Tepsi 4 261 Tencere 90 Yelek-i dimi 6 Şamdan 20 Tülbent 14 Câriye nâm Gülbahar 3.000 Gulâm zimmî köhne 2.500 Tuz 150 keyl 10 meblağ 3.000 Merhûmun zevcesinde olan sikke 10 fî 140 meblağ 1.400 Cem‘an meblağ 16.178 Merhûmun efendisi mezkûr Hüseyin Bey tahsîl eylediği meblağdır zikr olunur: An bahâ-i Arab meblağ 2.600 An bahâ-i tülbent meblağ 340 An yed-i Abdi Kâtib meblağ 20.000 An yed-i Ahmed Reis …? meblağ 400 An yed-i kapudân meblağ 400 An yed-i Ahmed Reis meblağ 200 Nakid sikke 78 fî 120 meblağ 9.360 Def‘a sikke 8 fî 120 meblağ 960 Yekûn meblağ 34.260 Cem‘an meblağ 50.438 Minhe’l-ihrâcât Deyn-i müsbet li Murad b. Abdullah ani’t-tereke meblağ 12.000 Li Benalo v. Melaso ez-zimmî ani’l-karzi’ş-şer‘î meblağ 4.000 Deyn-i müsbet li Memi el-Hayyât meblağ 500 Merhûm-ı mezbûrun sagīre kızı Ümmühâni’ye harc için verilmiş meblağ 800 Techîz ve tekfîn meblağ 1.362 Dellâliyye ve hammâliyye meblağ 133 Deyn-i müsbet li Sâliha bt. ( ) el-yetîme ani’l-karzi’ş-şer‘î meblağ 800 Deyn-i müsbet li mehri müeccel li zevcetihi’l-mezkûre meblağ 5.000 Resm-i kısmet 1.500 Yekûn meblağ 33.295 El-Bâkī beyne’l-verese meblağ 17.143 Hisse-i zevce es-sümün meblağ 2.142 Hisse-i bint meblağ 7.500 Hisse-i mevle’l-ıtk meblağ 7.500 El-Bâkī beynehüm 1

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 290 - Hüküm no: 370 - Orijinal metin no: [53b-1])﻿

﻿

﻿

371. Hüküm

Ümmühani bt. Ali adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim-i askerî muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâbi’l-müstetâb, hâmil-i hâze’l-kitâb Hüseyin Bey b. Abdülmennân nâm kimesneyi, Beşiktaş kasabası mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin iken vilâyet-i Rumeli’nde vâki‘ Pravişte kazâsı tevâbi‘inden Mostinye karyesinde vefât eden Ali [b. Abdullah]’ın Ümmühâni nâm sagīre kızına, müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlin hıfzı ve zabt-ı ahvâli için ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. Mezbûr Hüseyin Bey de vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf. Şuhûd: Kadri Halîfe b. Abdünnebi el-İmâm, İsmail Bey b. Abdullah el-Cündî, Ahmed Bey b. Abdullah, Sinan Reis b. Ahmed, Hasan Halîfe b. Abdullah, Murad b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 291 - Hüküm no: 371 - Orijinal metin no: [53b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

372. Hüküm

Benalo v. Melaso’nun Ali b. Abdullah’ta ödünçten alacağı olduğu

Udûlden Mustafa Çelebi b. Hüseyin ve Pîrî Çelebi b. Hüseyin ve Piyâle Ağa b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, Beşiktaş kasabası mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin iken bundan akdem vilâyet-i Rumeli’nde vâki‘ Pravişte kazâsı tevâbi‘inden Mostinye karyesinde vefât eden Ali b. Abdullah nâm âzâdlı kölenin husûs-ı âti’z-zikri inkâr eden efendisi ve müteveffâ-yı mesfûrun Ümmühâni bt. Ali nâm sagīre kızının kıbel-i şer‘den mansûb vasîsi olan Hüseyin Bey b. Abdülmennân mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Benalo v. Melaso nâm zimmîden sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘î-i mezbûrun, müteveffâ-yı mezkûrun zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt dört bin akçe hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i askerî, şehâdetleri mûcebince meblağ-ı merkūmun müteveffâ-yı merhûmun terekesinden müdde‘î-i mersûma ödenmesine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 292 - Hüküm no: 372 - Orijinal metin no: [53b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

373. Hüküm

Murad b. Abdullah’ın ortaklıktan dolayı Ali b. Abdullah’ta alacağı olduğu

Udûlden Mustafa b. Hüseyin Bey ve İbrahim b. Ahmed ve Memi Reis b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup, Beşiktaş kasabası mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin iken bundan akdem vilâyet-i Rumeli’nde vâki‘ Pravişte kazâsı tevâbi‘inden Mostinye karyesinde vefât eden Ali b. Abdullah nâm âzâdlı kölenin efendisi ve müteveffâ-yı mesfûrun Ümmühâni bt. Ali nâm sagīre kızının kıbel-i şer‘den mansûb vasîsi olan Hüseyin Bey b. Abdülmennân mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Murad b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘î-i mezbûrun, müteveffâ-yı mezkûrun zimmetinde beynlerinde ma‘lûm olan şirket cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt on iki bin akçe hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i askerî, şehâdetleri mûcebince meblağ-ı merkūmun müteveffâ-yı merhûmun terekesinden müdde‘î-i mersûma ödenmesine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 292 - Hüküm no: 373 - Orijinal metin no: [53b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

374. Hüküm

Sâliha Hatun’un Ali b. Abdullah’ta mehir alacağı olduğu

Hasan Halîfe b. Abdullah el-Müezzin ve Piyâle Ağa b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup Beşiktaş kasabası mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin iken bundan akdem vilâyet-i Rumeli’nde vâki‘ Pravişte kazâsı tevâbi‘inden Mostinye karyesinde vefât eden Ali b. Abdullah nâm âzâdlı kölenin efendisi ve müteveffâ-yı mesfûrun Ümmühâni bt. Ali nâm sagīre kızının kıbel-i şer‘den mansûb vasîsi olan Hüseyin Bey b. Abdülmennân mahzarında, merhûm-ı mezbûrun zevcesi Sâliha Hâtun bt. Abdullah kıbelinden husûs-ı âti’z-zikre vekâleti şâhideyn-i mezkûreynin şehâdetleri ile sâbit olan hâmil-i hâze’l-kitâb İsmail Bey b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezkûrenin, müteveffâ-yı mezbûrun zimmetinde nikâhında ma‘kūdun-aleyh olan mehri cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt beş bin akçe hakkı vardır. Müdde‘iye-i mersûme, meblağ-ı mezkûru almadığına, hibe etmediğine, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb zimmetini ibrâ etmediğine dâir yemîn billâhi te‘âlâ ettikden ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra hâkim-i askerî, şehâdetleri mûcebince meblağ-ı merkūmun müteveffâ-yı merhûmun muhallefâtından müdde‘iye-i mersûmeye ödenmesine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn fi’l-varaki’s-sâbık

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 293 - Hüküm no: 374 - Orijinal metin no: [54a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

375. Hüküm

Sefer Bey’in Macar asıllı iki câriyesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Fazlullah Efendi mahallesi sâkinlerinden fahrü’l-akrân Sefer Bey b. İsmail nâm cündî meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibetü’l-kitâb orta boylu çatık kaşlı kara gözlü kara yağız başında kellik eseri olup Macariyyetü’l-asl Gülşen bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkü mahzarında takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip mevsûfe-i mezkûre câriyemi işbu câ-yı mihnetden civâr-ı rabb-i izzete intikāl eylemezden kırk gün evvel cümle malımdan âzâd olmak üzre müdebbere eyledim ve dâr-ı dünyâdan dâr-ı ukbâya intikāl eyleyip müddet-i mezbûre tamâm mevcûde ola câriye-i mevsûfe cümle malımdan âzâd olup sâir harâir-i asliyyât gibi hürre olsun âhirete nakl eylediğimden sonra mezkûre câriyeye sülüs-i mâlımdan beş bin akçe verilip kendi masrafına sarf eyleye deyû ikrâr ve i‘tirâf eylediğinde mukırr-ı merkūmun vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mukarrun lehe’l-mesfûre vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk eyledikden sonra yine merkūm Sefer Bey meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’l-hatîrde işbu sagīre açık kaşlı elâ gözlü sarışın sağ kaşında eser-i cerâhati olup Macariyyetü’l-asl Esma bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkü mahzarında takrîr-i kelâm edip mevsûfe-i mezkûre câriyemi tedbîr-i mutlak ile müdebbere eyledim kavs-ı kazâdan tîr-i ecel nâzil bi irâdeti’llâhi’l-meliki’l-müte‘âl işbu câ-yı mihnetden civâr-ı rabb-i izzete intikāl eylediğimden sonra on beş yaşına varınca karındaşım Asil Bey b. İsmail ve hemşîrem Selime bt. İsmail’e hizmet ede ve mezkûre Esma’ya dahi ba‘de’l-vefât sülüs-i mâlımdan on bin akçe verilip mezkûre Esma lâzım olan masrafına sarf eyleye deyû bi’t-tav‘ ve’r-rızâ ikrâr ve i‘tirâf eylediğinden sonra mukırr-ı merkūmun vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mukarrun lehe’l-mersûme vicâhen tasdîk ve hizmeti lâzımesine kıyâmı müte‘ahhide olup mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mükerrem li sene sitte ve elf. Şuhûd: El-Hâc Hasan b. Mehmed, Pîr Ahmed b. Memi, el-Hâc Hasan b. Abdullah, Ali b. Nasuh, el-Hâc İlyas b. Derviş, Mehmed b. Murad, el-Hâc Abdi b. Murad, Ali b. Erdoğdu, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 293 - Hüküm no: 375 - Orijinal metin no: [54a-2])﻿

﻿

﻿

376. Hüküm

Mehmed Bey’in Ali b. Abdullah’ta ödünçten alacağı olduğu

Zümre-i sipâhiyândan Mehmed Bey b. İdris nâm cündî meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde kasaba-i Kasımpaşa mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesi sâkinlerinden bundan akdem vefât eden merhûm Mehmed b. Ali nâm müteveffânın sulbî oğlu olup merhûm-ı mezbûrun oğulları Hasan ve Esma nâm sagīrlerine dahi kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Hüseyin Beşe b. Mehmed nâm râcil ve merhûm-ı mersûmun zevce-i metrûkesi olup yine merhûmun sulbî oğlu Abdurrahman nâm sagīrine kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Kamer bt. Abdullah ve diğer zevce-i metrûkesi olup müteveffâ-yı mezbûrun sulbî oğulları İsmail ve Havva nâm sagīrlerine kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Yasemin bt. Abdullah ve müteveffâ-yı mezkûrun sulbî oğlu İbrahim ve merhûm-ı mesfûrun sulbiye kızı olan Hatice nâm hâtun tarafından Mahmud b. Ahmed ve Şems Bey b. Mehmed nâm kimesneler şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olan karındaşı Hüseyin Beşe b. Mehmed mahzarlarında takrîr-i da‘vâ edip merhûm-ı mezbûrda cihet-i karzdan yirmi bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe hakkım olup lâkin meblağ-ı merkūm yirmi bin akçeden on iki bin akçesini hâl-i hayâtında alıp kabz edip bâkī zimmetinde sekiz bin akçe hakkım kalmışdır, suâl olunup muhallefâtından taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ve akībe’l-inkâr müdde‘î-i mersûmdan da‘vâsına mutâbık ve makāline muvâfık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Kasım Bey b. Abdullah nâm bevvâb-ı sultânî ve Şems Bey b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe li ecli’ş-şehâde hâzırân olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î şöyle edâ-i şehâdeti şer‘iyye eylediler ki fi’l-vâki‘ müdde‘î-i mezbûr Mehmed Bey’in merhûm-ı mezbûr zimmetinde cihet-i karzdan yirmi bin akçe hakkı olup lâkin meblağ-ı mersûm yirmi bin akçeden on iki bin akçesini hâl-i hayâtında alıp kabz edip merhûm-ı mastûrun zimmetinde sekiz bin akçe bâkī kalmışdır, husûs-ı mezbûra şâhidiz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra meblağ-ı mezbûru küllen ve ba‘zan müteveffâ-yı merkūmdan bi’z-zât ve bi’l-vâsıta ahz ü kabz etmeyip veya hibe ve ibrâ ve âhara havâle etmediğine mastûr Mehmed Bey istihlâf olundukda yemîn billâhi’l-aliyyi’l-azîm etmeğin merhûm-ı mersûmun muhallefâtından meblağ-ı merkūmun edâsına hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî sebt olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf. Şuhûd: Hüseyin Bey b. İbrahim er-Râcil, es-Seyyid Mehmed b. Yahya, el-Hâc Mustafa b. Abdullah. el-Hâc Behram b. İsa, Keyvan b. Abdullah, Mahmud Çelebi b. Ali, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 294 - Hüküm no: 376 - Orijinal metin no: [54a-3])﻿

﻿

﻿

377. Hüküm

On dört kovan bal satışıyla ilgili iptal edilen kayıt

<

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 295 - Hüküm no: 377 - Orijinal metin no: [54b-1])﻿

﻿

﻿

378. Hüküm

Ayni Hatun’un Gürcü asıllı câriyesini azat ettiği

Itâknâme-i Peymâne Kasımpaşa mahallâtından Hacı Hüsrev mahallesinde sâkine olan Aynî Hâtun bt. Muzaffer meclisi şer‘a hâzıra olup, kendisine rıkkını mu‘terife olan, uzun boylu, açık kaşlı, kara gözlü, esmer, sol gözünde eser-i beyaz bulunan Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Peymâne bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr câriye-i mezbûre tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Câriye-i mevsûfe-i mezkûre bu sûretle ba‘de’l-yevm sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed Çavuş b. Abdullah el-Emîn alâ beytülmâli’l-hâs bi Galata, Davud Çavuş b. Abdullah el-Kāidü’s-sultânî, Hasan Bey b. Hamza el-Cündî, Mustafa Bey b. Abdullah el-Cündî, Mehmed b. Abdullah, Şaban Bey b. Mustafa el-Cündî, el-Hâc Mehmed b. Abdullah, Bayram b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, İlyas b. Mehmed, Mustafa b. Mehmed ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 296 - Hüküm no: 378 - Orijinal metin no: [54b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

379. Hüküm

İbrahim Reis’in Eflak asıllı câriyesini azat ettiği

Itâknâme-i Marya ez-zimmiye Mahrûse-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde sâkin olan İbrahim Reis b. Abdullah, orta boylu, sarışın, açık kaşlı, gök gözlü, sol ayağında eser-i cerh bulunan Eflakıyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Marya bt. İstiko nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr câriye-i mezbûre tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Câriye-i mevsûfe-i mezkûre bu sûretle ba‘de’l-yevm sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf. Şuhûd: Bayram Reis b. Ali, Receb Reis b. Ali, Derviş Reis b. Mehmed, Mehmed Reis b. Hasan, Hüseyin Reis b. Kasım, Mustafa Bey b. Abdullah el-Cündî, Mustafa Bey b. Ramazan, Mustafa b. Ali el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 296 - Hüküm no: 379 - Orijinal metin no: [54b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

380. Hüküm

Gemi satışı

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Cihangir mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Rıdvan Çavuş b. Abdullah nâm müteveffânın sulbiye kızı olan ( ) bt. Rıdvan Çavuş ve zevce-i metrûkesi olan ( ) nâm hâtunlar tarafından husûs-ı âti’z-zikri da‘vâya ve bey‘a ve semenini kabz ve îsâle Süleyman b. Abdullah ve Ali Bey b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olan Ferruh b. Abdullah nâm kimesne mahfil-i kazâda işbu sâhibü’l-kitâb Muharrem Reis b. Hüseyin nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip müteveffâ-yı mezkûrun cümle muhallefâtından ığrıb gemisi demekle ma‘rûf olan gemisinin nısfı cümle âlât ve esbâbiyle bey‘ men yezîd tarîki ile eyyâm-ı müte‘addidede mezâd olunup rağabât-ı nâs bi’l-külliyye münkatı‘a oldukdan sonra merkūm Muharrem Reis üzerinde yirmi altı bin akçede karâr etmeğin sefîne-i mezbûrenin nısfını vekâletim hasebiyle meblağ-ı mersûm yirmi altı bin akçeye mesfûr Muharrem Reis’e bey‘-i sahîh ile bey‘ edip kabz-ı semen ve teslîm-i mebî‘ eyledim ba‘de’l-yevm sefîne-i mezkûrenin nısfı mezbûr Muharrem Reis’in mülk-i müşterâsı[dır] keyfe mâ yeşâ’ mutasarrıf ola dedikde mukırr-ı merkūmun vech-i meşrûh üzre kelimâtını mukarrun lehü’l-mastûr vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikden sonra sıhhat-i bey‘a ve cevâz-ı şirâya hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâhiri şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Şaban Reis b. Sun‘ullah, Mustafa Reis b. Ahmed, Mehmed b. Abdullah, Ahmed b. Halil, İdris b. Ali, Mustafa Çelebi b. Murad, Hüsrev b. Abdullah, Bekir b. Mehmed ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 297 - Hüküm no: 380 - Orijinal metin no: [54b-4])﻿

﻿

﻿

381. Hüküm

Hüsam Reis’in câriye bedelinden Mustafa Reis’te alacağı olduğu

Udûlden Hasan Beşe b. Abdullah ve Receb Reis b. Ali nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, mahrûse-i Galata mahallâtından Sarı Lütfi mahallesinde bundan akdem vefât eden Mustafa Reis b. Abdullah’ın zevcesi ve vârisi olan Hümâ Hâtun bt. Cafer kıbelinden husûs-ı âti’z-zikre vekîl edilen Bayram Reis b. Ali mahzarında ve yine müteveffâ-yı mezbûrun kızı ve vârisi olan Sâliha mahzarında ve ve yine merhûm-ı mersûmun kızı ve vârisi olan Fâtıma Hâtun mahzarında ve yine merhûm-ı mersûmun zevcesi ve vârisi olan Usul Hâcce bt. Abdullah nâm hâtun kıbelinden husûs-ı âti’z-zikre vekîl edilen Bâli b. Derviş mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Hüsam Reis b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘î-i mezbûrun müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde beynlerinde ilm-i şer‘î ile ma‘lûm olan câriye bahâsından lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt bin akçe hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i askerî, şehâdetleri mûcebince meblağ-ı merkūmun müteveffâ-yı mersûmun muhallefâtından müdde‘î-i merkūma ödenmesine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Bey b. Abdullah el-Cündî, Derviş Halîfe b. Mehmed el-İmâm, Pîrî Halîfe b. Mehmed el-İmâm, Mustafa b. Ramazan, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mustafa b. Ali el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 297 - Hüküm no: 381 - Orijinal metin no: [55a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

382. Hüküm

Hümâ Hatun’un kocası Mustafa Reis’te ödünçten alacağı olduğu

Udûlden Hasan Beşe b. Abdullah ve Receb Reis b. Ali nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Sarı Lütfi mahallesinde bundan akdem vefât eden Mustafa Reis b. Abdullah’ın kızı ve vârisi olan Sâliha tarafından husûs-ı âti’z-zikre vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbit olan Bayram Reis b. Ali mahzarında ve yine merhûm-ı mezbûrun kızı ve vârisi olan Fâtıma nâm hâtun mahzarında ve yine merhûm-ı mersûmun zevcesi ve vârisi olan Usul Hâcce bt. Abdullah nâm hâtun kıbelinden husûs-ı âti’z-zikre vekîl edilen Bâli b. Derviş mahzarında, müteveffâ-yı mezkûrun zevcesi hâmiletü hâze’l-kitâb Hümâ Hâtun bt. Cafer’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezkûrenin, müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde, karz-ı şer‘î cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt bin altı yüz akçe hakkı vardır. Müdde‘iye-i mezkûre, meblağ-ı merkūmu küllen veya ba‘zan müteveffâ-yı mezbûrdan veya vekîlinden aslâ ahz ü kabz etmediğine yemîn billâh ettiğinde ve şâhidlerin şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber oldukda, hâkim-i askerî şehâdetleri mûcebince meblağ-ı mersûmun, müteveffâ-yı merhûmun muhallefâtından müdde‘iye-i mesfûreye ödenmesine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 298 - Hüküm no: 382 - Orijinal metin no: [55a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

383. Hüküm

Mustafa Reis’in evini oğulluğu Bayram Reis’e sattığı

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Sarı Lütfi mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Mustafa Reis b. Abdullah nâm müteveffânın sulbiye kızı Fâtıma nâm hâtun asâleten ve müteveffâ-yı mezbûrun zevce-i metrûkesi olan Usul Hâcce bt. Abdullah nâm hâtun tarafından da‘vâya ve irs-i şer‘le intikāl eden sümün hissesini kabza vekîl olup vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbite olan Bâli b. Derviş vekâleten meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu bâ‘isü’l-kitâb merhûm-ı mezkûrun oğulluğu Bayram Reis b. Ali nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip müteveffâ-yı mersûmun mahalle-i mezkûrede vâki‘ inde’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmetü’l-hudûd olan menzilini sâir muhallefâtına idhâl edip beyne’l-verese tevzî‘ ve taksîm olmasına mezbûr Bayram Reis mâni‘ olur suâl olunup mûcebin taleb ederiz dediklerinde gıbbe’s-suâl menzili mezbûru sene dokuz yüz doksan beş Rebî‘ulâhirinde babalığım merkūm Mustafa Reis’den ( ) akçeye bey‘ edip hâlen mülk-i müşterâmdır kaziyye minvâl-i meşrûh üzre olduğuna dahi yedimde hüccet-i şer‘iyyem vardır deyû cevâb verip fi’l-hakīka yedinde olan hüccete nazar olunup kelâmına mutâbık ve makāline muvâfık bulundukda müdde‘iyân-ı mersûmân hüccet-i mezbûra alâ tarîki’l-muvâza‘adır dediklerinde müdde‘iyân-ı mesfûrândan menzili mezkûr hâlen merhûm-ı merkūmun mülkü olduğuna beyyine taleb olundukda beyyineden âcizler olup müdde‘â aleyhe menzili mezkûru ( ) akçeye bey‘ edip meblağ-ı merkūm ( ) akçeyi hâl-i hayâtında merhûm Mustafa Reis’e bi’t-tamâm ve’l-kemâl teslîm eylediğine istihlâf olunsun dediklerinde mesfûr Bayram Reis dahi minvâl-i meşrûh üzre yemîn billâhi’l-aliyyi’l-azîm eyledikden sonra menzili mersûm mastûr Bayram Reis’in mülk-i müşterâsı idiğine hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe def‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Musa Bey b. Abdullah el-Cündî, Mehmed b. Hasan, Abdi Reis b. Mehmed, Mustafa Bey b. Abdullah el-Cündî, Hüseyin b. Kasım, Hasan Beşe b. Abdullah el-Münâdî, Pîrî b. Abdünnebi, Mehmed b. Mustafa, Ali Bey b. Ramazan Derkenâr 1: Tekrâr Derkenâr 2: Sûret-i da‘vâ âhar üslûb üzre tahrîr olunup tekrâr yazılması lâzım gelmeğin bu kâğıdın zahrında olan üçüncü hüccet budur.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 298 - Hüküm no: 383 - Orijinal metin no: [55a-3])﻿

﻿

﻿

384. Hüküm

Mustafa Reis’in vârislerinin miras ihtilafında sulh oldukları

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Sarı Lütfi mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Mustafa Reis b. Abdullah nâm müteveffânın sulbiye kızı Fâtıma Hâtun asâleten meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu hâmiletey hâze’l-kitâb müteveffâ-yı mezbûrun zevce-i metrûkesi olan Hümâ Hâtun bt. Cafer ve merhûm-ı mezkûrun diğer sulbiye kızı Sâliha nâm Hâtun taraflarından husûs-ı âti’z-zikre bimâ hüve tarîk-i sübût şer‘an vekâleti sâbite olan Bayram Reis b. Ali nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip müteveffâ-yı mersûmun muhallefâtı husûsunda zevce-i metrûkesi mesfûre Hümâ ve diğer kızı Sâliha nâm hâtunlar ile mâbeynimizde münâza‘ât-ı kesîre ve muhâsamât-ı şedîde vâki‘ olmuş idi el-hâletü hâzihî merkūmetân Hümâ ve Sâliha ile merhûm-ı mezbûrun esbâbı ve menzili ve gayrı cümle muhallefâtı husûsunda olan üç bin iki yüz yirmi akçe hisse-i şer‘iyyemi vekîl-i mastûr Bayram Reis yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz edip zimmetlerini ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm ile iskāt eyleyip da‘vâ ve nizâ‘ım kalmadı ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik bi’z-zât veya bi’l-vâsıta da‘vâ ve nizâ‘ sudûr ederse lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dedikde mukırra-i merkūmenin vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını vekîl-i mersûm Bayram Reis bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk ettikden sonra sıhhat-i ibrâya ve kat‘-ı nizâ‘a hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe def‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn fi’l-varaki’s-sâbık

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 299 - Hüküm no: 384 - Orijinal metin no: [55b-1])﻿

﻿

﻿

385. Hüküm

Hümâ bt. Cafer’in kocası Mustafa Reis’te mehir alacağı olduğu

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Sarı Lütfi mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Mustafa Reis b. Abdullah nâm müteveffânın zevce-i metrûkesi olan Hümâ bt. Cafer nâm hâtunun husûs-ı âti’z-zikri da‘vâya bimâ hüve tarîk-i sübût şer‘an vekâleti sâbite olan Bayram Reis b. Ali nâm kimesne mahfil-i kazâda müteveffâ-yı mezbûrun sulbiye kızı olan Fâtıma nâm hâtun ve diğer zevce-i metrûkesi olan Usul Hâcce bt. Abdullah nâm hâtun tarafından husûs-ı âti’z-zikre şer‘an vekâleti sâbite olan Bâli b. Derviş nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip merhûm-ı mezbûrun zimmetinde mehr-i müeccelimden iki bin akçe vardır suâl olunup muhallefâtından taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr müdde‘iye-i mezbûreden beyyine taleb olunup beyyineden âcize oldukda mehr-i müeccelinden meblağ-ı mersûm iki bin akçe hakkı olduğuna yemîn billâh eylesin dediklerinde mezkûre Hümâ dahi mehr-i müeccelinden iki bin akçe merhûm Mustafa Reis’in zimmetinde hakkı olup meblağ-ı merkūm iki bin akçe mehrinden bir akçe hibe ve kabz etmediğine yemîn billâhi’l-aliyyi’l-azîm ettiğinde meblağ-ı mersûm iki bin akçeyi merhûm-ı mezbûrun muhallefâtından edâsına hükm olunup mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb ve terkīm olunup yed-i tâlibe def‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Derviş Halîfe b. Mehmed el-İmâm, Receb Reis b. Ali ve es-Sâbikūn fi’l-varaki’s-sâbık

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 300 - Hüküm no: 385 - Orijinal metin no: [55b-2])﻿

﻿

﻿

386. Hüküm

Mustafa Reis’in evini oğulluğu Bayram Reis’e sattığı

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Sarı Lütfi mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem merhûm Mustafa Reis b. Abdullah nâm müteveffânın sulbiye kızı Fâtıma nâm hâtun asâleten ve müteveffâ-yı mezbûrun zevce-i metrûkesi olan Usul Hâcce bt. Abdullah nâm hâtun tarafından da‘vâya ve irs-i şer‘le intikāl eden sümün hissesini kabza vekîl olup vekâleti bimâ hüve tarîki sübûtihî şer‘an sâbite olan Bâli b. Derviş vekâleten meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu bâ‘isü’l-kitâb merhûm-ı mezkûrun oğulluğu Bayram Reis b. Ali nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip müteveffâ-yı mersûmun mahalle-i mezkûrede vâki‘ inde’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmetü’l-hudûd olan menzili sâir muhallefâtına idhâl edip beyne’l-verese tevzî‘ ve taksîm olunmasına mezbûr Bayram Reis mâni‘ olur suâl olunup mûcibin taleb ederiz dediklerinde gıbbe’s-suâl menzili mezbûr babamız olup bundan akdem vefât eden merhûm Ali’den irs-i şer‘le bana ve karındaşım Hasan Reis’e intikāl etmişdir. Karındaşım mezbûr Hasan Reis ile ber vech-i iştirâk mutasarrıf üzre iken menzili mezbûrun nısf hissesini karındaşım Hasan Reis bana sene dokuz yüz doksan beş Rebî‘ulâhirinde on bin akçeye şirâ edip hâlen mülk-i müşterâmdır, merhûm Mustafa Reis’in kat‘an alâkası yoktur, kaziyye minvâl-i meşrûh üzre olduğuna yedimde hüccet-i şer‘iyyem dahi vardır deyû cevâb verip fi’l-hakīka yedinde olan hüccete nazar olunup kelâmına mutâbık ve makāline muvâfık bulundukda müdde‘iyân-ı mersûmândan menzili mezkûr merhûm Mustafa Reis’in mülk-i müşterâsı idiğine beyyine taleb olundukda beyyineden âcizler olup müdde‘â aleyhe menzili mezkûr merhûm Mustafa Reis’e bey‘ eylemediğine ve bey‘ ederim deyû mukābelede birkaç akçe almadığına istihlâf olunsun dediklerinde mesfûr Bayram Reis dahi minvâl-i meşrûh üzre yemîn billâhi’l-aliyyi’l-azîm eyledikden sonra menzili mersûm Bayram Reis’in mülkü olup merhûm Mustafa Reis’in alâkası olmadığına hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî gıbbe’t-taleb tahrîr olunup yed-i tâlibe def‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâhiri min Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf. Şuhûd: Musa Bey b. Abdullah el-Cündî, Mehmed b. Hasan, Abdi Reis b. Mehmed, Hüseyin b. Kasım, Ali Reis b. Ramazan, Pîrî b. Abdünnebi, Mehmed b. Mustafa, Mustafa Bey b. Abdullah el-Cündî, Hüseyin Beşe b. Abdullah el-Münâdî, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 301 - Hüküm no: 386 - Orijinal metin no: [55b-3])﻿

﻿

﻿

387. Hüküm

Cafer Bey’in kurduğu vakıftan fakirliği sebebiyle döndüğü

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Kulaksız mahallesi sâkinlerinden Yasemin bt. Abdullah nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibü’l-kitâb zevci olup zümre-i cebeciyândan Cafer Bey b. Abdullah muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip bundan akdem mezbûr Cafer Bey mahalle-i mezkûrede vâki‘ iki tarafı Nakkaş Mahmud mülküne bir tarafı Mihriban Hâtun mülküne bir tarafı tarîk-i hâs ile mahdûd olan iki beyt-i süflî ve kenîfi ve muhavvata-i zât-ı eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi müştemil menzilini cümle malından ifrâz ve imtiyâz kılıp sene dokuz yüz doksan üç Ramazân-ı mübârekesinde mâ dâme ki hayâtda olam evvelâ kendi nefsime vakf olsun ve civâr-ı rabb-i izzete intikālimden sonra zevcem merkūme Yasemin’e ve ondan sonra ulemâ ve sulehâdan bir kimesne sâkin olup mukābelede her gün bir sûre-i Yâsîn ve bir Fâtihatü’l-kitâb okuyup sevâbını vâkıf rûhuna bağışlaya deyû vakf etmişdi hâlen vakf-ı mersûmdan rücû‘ eylemiş suâl olunup mûcebin taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl merkūm Cafer Bey cevâb verip eğerçi menzili mezbûru minvâl-i meşrûh üzre vakf eyledim ve lâkin rücû‘ ve tebdîl ve tağyîrini kendi elimde olmak üzre şart etmiş idim hâlen fakīr ve pür-münhanî olup kâr u kisbe adem-i kudretim olduğu cihetden vakfiyetten rücû‘ ettim dedikde fi’l-vâki‘ mezkûr Cafer Bey’den kavl-i meşrûhuna mutâbık ahâlî-i mahalleden ve gayrıdan birkaç kimesne taleb olundukda mahalle-i mezbûre ahâlisinden el-Hâc Ali Reis b. Abdullah ve Yusuf Beşe b. Abdullah er-Râcil ve hâric-i mahalleden Atâullah Bey b. Abdullah nâm sarrâc-ı sultânî ve Mustafa Bey b. Abdullah nâm cündî meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde hâzırûn olup şöyle dediler ki fi’l-hakīka mezkûr Cafer Bey bundan akdem menzili mersûmu vech-i meşrûh üzre vakf eyledi ve lâkin rücû‘ ve tebdîl ve tağyîri kendi elinde olmak üzre şart eylemiş idi hâlen fakīr ve pür-münhanî ve amel-mânde ve kâr ve kisbe adem-i kudreti olup ve mâl-ı kısmetinden dahi menzili mesfûrdan gayrı bir nesnesi olmadığı mukarrer ve muhakkakdır deyû haber verdiklerinde mezbûrûnun ihbârı üzre mecmû‘a-i fetâvâda tahrîr olunan ve bi şarti’r-rücû‘ fe-lehû zâlike ve illâ fe-lâ mes’ele-i şerîfe muktezâsı üzre rücû‘una izn verilip mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâhiri şehri Şevvâli’l-mükerrem min şühûri sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Receb b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Mehmed b. Yusuf, Mustafa b. Ramazan, Mehmed b. Derviş ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 301 - Hüküm no: 387 - Orijinal metin no: [56a-1])﻿

﻿

﻿

388. Hüküm

Subaşı Hızır’ın Ali Bey’e olan borcunu ödediği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Keklikçi mahallesi sükkânından olup bundan akdem Bursa’ya gider iken gark olan Ali Bey b. Bahşi nâm bevvâb-ı sultânînin li eb ve üm karındaşı olan Mehmed Bey b. Bahşi nâm bevvâb-ı sultânî asâleten ve merhûm-ı mezbûrun sagīreleri Emine ve Hatice’ye kıbel-i şer‘den vasî nasb olan umdetü’l-havâs ve’l-mukarrebîn Dârü’ş-şifâ ağası olan Hasan Ağa b. Abdullah tarafından husûs-ı âti’z-zikre vekîl olup Mustafa b. Abdullah ve Pîr Mehmed b. Mehmed nâm kimesneler şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olan fahrü’l-akrân Kurd Çavuş b. Receb vekâleten meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibü’l-kitâb mahmiye-i Galata’da subaşı olan Hızır b. Abdullah muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip merhûm-ı mezbûr Ali Bey’in mersûm Cafer Subaşı zimmetinde olan dört bin akçeyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyleyip mezkûr Cafer Subaşı zimmetinde merhûm-ı mersûm Ali Bey’in vechen mine’l-vücûh ve sebeben mine’l-esbâb bir akçe ve bir habbe hakkı kalmayıp zimmetini bi’l-asâle ve bi’l-vekâle ibrâ ve iskāt eyledik ba‘de’l-yevm merhûm-ı mezkûra veyâhud zikr olunan meblağa mute‘allik da‘vâ ve nizâ‘ bi’z-zât veya bi’l-vâsıta zuhûr eder ise lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dediklerinde mukırrân-ı merkūmânın vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mezbûr Cafer Subaşı vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk eyledikden sonra sıhhat-i ibrâya ve kat‘-ı nizâ‘a hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâhiri şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf. Şuhûd: Hasan Halîfe b. Ahmed, Derviş Halîfe b. Mehmed el-İmâm, Ali Bey b. Sefer, Mehmed Ali, Ali b. Bekir, diğer Ali b. Hüseyin, Davud Halîfe b. Mehmed ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 302 - Hüküm no: 388 - Orijinal metin no: [56a-2])﻿

﻿

﻿

389. Hüküm

Mehmed b. Pervane’nin muhallefâtı

Hâl-i hayâtında mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş kasabası mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin iken Akdeniz’de vefât eden ve verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Âişe ve Fâtıma bintey Pervâne nâm ana baba kız karındaşlarını ve Hüseyin b. Hasan nâm ana bir karındaşını bırakan merhûm Mehmed b. Pervâne er-Râcilin muhallefâtıdır. Vaka‘a tahrîruhâ fî evâsıtı şehri Şevvâl sene sitte ve elf. Dolab, diğer dolab-ı sagīr, kadife yastık, döşek-i beledî köhne, minder, kadife yastık köhne, demir sini, kazgan, el değirmeni, berber çarhı, köhne sahan, tepsi kalay, leğen köhne 2, tencere 1, varil 1, harbe 1, demir kürek, varil, hırdavât-ı demir, bakraç köhne, demir küskü, köhne benevrek çakşır, barut ber vech-i tahmîn vakıyye 3 Zikr olunan esbâblar ber vech-i tahmîn meblağ 1.000 Hâne der mahalle-i mezbûre ber vech-i tahmîn meblağ 15.000 Yekûn meblağ 16.000 On altı bin akçedir. Minhâ ihrâcât Deyn li Hüseyin b. Hasan meblağ 1.000 Resm-i kısmet dellâliyye ve ihzâriyye meblağ 480 Yekûn 1.480 El-Bâkī meblağ 14.520 Hisse-i uht 4.840 Hisse-i uht 4.840 Hisse-i ah meblağ 4.840.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 303 - Hüküm no: 389 - Orijinal metin no: [56a-3])﻿

﻿

﻿

390. Hüküm

Subaşı Hızır’ın Ali Bey’e borcu olduğu

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Keklikçi Kemal mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem Bursa’ya gider iken deryâya gark olan Ali Bey b. Bahşi nâm bevvâb-ı sultânînin li eb ve üm karındaşı olan Mehmed Bey b. Bahşi nâm bevvâb-ı sultânî asâleten ve merhûm-ı mezkûrun sagīrleri Emine ve Hatice’ye kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan umdetü’l-havâs ve’l-mukarrebîn Dârü’ş-şifâ ağası olan Hasan Ağa b. Abdülmümin tarafından husûs-ı âti’z-zikri da‘vâya vekîl olup Mustafa b. Abdullah ve Pîr Mehmed b. Mehmed nâm kimesneler şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olan fahrü’l-akrân Kurd Çavuş b. Receb vekâleten meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibü’l-kitâb mahmiye-i Galata’da subaşı olan Hızır b. Abdullah muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip mezkûr Ali Bey guruşu filoriye tebdîl için mersûm Hızır Subaşı’ya beş yüz guruş vermişdir, hâlen zimmetinde olup asâleten vekâletimiz hasebiyle suâl olunup mûcebin taleb ederiz dediklerinde gıbbe’s-suâl guruşu filoriye tebdîl ecliyçün yetmiş akçe hesâbı üzre üç yüz elli guruş ki cem‘an yirmi dört bin beş yüz akçesi olup kabz eyledim ve lâkin meblağ-ı mersûm yirmi dört bin beş yüz akçeden yirmi bin beş yüz akçesini hâl-i hayâtında alıp teslîm edip bâkī zimmetinde dört bin akçe kalmışdır ve kaziyye minvâl-i meşrûh üzre olduğuna beyyinem vardır dedikde fi’l-hakīka meblağ-ı merkūm yirmi dört bin beş yüz akçenin yirmi bin beş yüz akçesini teslîm edip zimmetinde dört bin akçe bâkī kaldığına beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden fahrü’l-akrân es-Seyyid Celal b. es-Seyyid Mustafa ve Ali b. Bekir ve Mehmed b. Yusuf ve Ali Reis b. Hasan ve Mehmed Bey b. Ali nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe li ecli’ş-şehâde hâzırûn olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î şöyle edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediler ki sene sitte ve elf Muharremi’nde mezkûr Ali Bey merkūm Hızır Subaşı’ya tebdîl için üç yüz elli guruş ki yetmiş hesâbı üzre yirmi dört bin beş yüz akçe eder vermiş idim hâlen meblağ-ı merkūm yirmi dört bin beş yüz akçenin yirmi bin beş yüz akçesini alıp bâkī zimmetinde dört bin akçe hakkım kalmışdır deyû bizi işhâd eyledi, husûs-ı mezbûra şâhidiz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra mezbûr Hızır Subaşı’ya meblağ-ı merkūm dört bin akçenin edâsına hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb ve tahrîr olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâhiri şehri Şevvâli’l-mükerrem li sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn fi’l-varaki’s-sâbık

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 304 - Hüküm no: 390 - Orijinal metin no: [56b-1])﻿

﻿

﻿

391. Hüküm

Subaşı Hızır’ın Ali Bey’e borcu olduğu ve Ali Bey’in boğularak öldüğünün şahitlerce ifade edildiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Keklikçi mahallesi sâkinlerinden Ali Bey b. Bahşi nâm bevvâb-ı sultânînin li eb ve üm karındaşı olan Mehmed Bey b. Bahşi nâm Bevvâb-ı sultânî meclisi şer‘-i şerîf-i şâmihü’l-bünyân ve mahfil-i dîn-i münîf-i râsihü’l-erkânda hâlen mahrûse-i Galata’da subaşı olan Hızır b. Abdullah muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip karındaşım mezkûr Ali Bey Bursa’ya giderken gemisi pârelenip deryâya gark olmuş, vâris-i ma‘rûfu olduğum cihetden garîk-i mezbûr Ali Bey’in merkūm Hızır Subaşı zimmetinde beş yüz guruş hakkı vardır, şer‘le suâl olunup mûcebin taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl mezkûr Hızır Subaşı cevâb verip garîk-i mastûr Ali Bey altına tebdîl etmek için yetmiş akçe hesâbı üzre üç yüz elli guruş ki yirmi dört bin beş yüz akçe eder alıp kabz etmiş idim ve lâkin meblağ-ı merkūm yirmi dört bin beş yüz akçenin yirmi bin beş yüz akçesini hâl-i hayâtında verip bâkī zimmetimde dört bin akçe hakkı kalmışdır mezkûr Mehmed Bey karındaşı merhûm-ı mezbûr Ali Bey’in vefâtını isbât eylesin bâkīsini dahi edâ edeyin dedikde fi’l-vâki‘ müdde‘î-i mersûmdan mastûr Ali Bey’in vefâtına beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Ali Bey b. Mehmed ve İbrahim b. Mehmed ve Mustafa b. İbrahim nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘e hâzırûn olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î şöyle edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediler ki mahmiye-i Galata kapılarından Kireçkapısı demekle ma‘rûf olan kapıda Mudanya’ya gider bir gemiye binmiş idik mersûm Ali Bey dahi esbâbını getirip ol gemiye koyup ba‘zı maslahatı ile mukayyed iken gemi te’hîr etmeyip Mudanya cânibine revâne olup bi avnillâhi te‘âlâ vusûl müyesser oldukdan üç gün sonra deryâ yüzünde üç meyyit zuhûr edip acaba kimin ola deyip deryâya varılıp görüldükde birisi mezkûr Ali Bey olup fi’l-hâl taşra çıkarıp kefenleyip ve namazını kılıp defn etmişizdir, mevtinde şâibe [ve] şübhe yoktur bu husûsa şâhidiz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de ri‘âyeti’l-şerâiti’l-kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb ve tahrîr olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 305 - Hüküm no: 391 - Orijinal metin no: [56b-2])﻿

﻿

﻿

392. Hüküm

Belkıs bt. Hasan Reis adlı çocuğa vasî atandığı

Hüccet-i vesâyet Hâkim-i askerî muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâmil-i hâze’l-kitâb Bâli Çavuş b. ( )’i, hâl-i hayâtında Beşiktaş mahallâtından Yahya Efendi mahallesinde sâkin iken bundan akdem cezîre-i Girid’de vefât eden Hasan Reis b. Abdullah’ın Belkıs nâm sagīre kızına, müteveffâ-yı merkūm babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden malların muhâfazası ve zabt-ı ahvâline ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. Mezbûr Bâli Çavuş da vesâyet-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Rıdvan Bey b. Abdullah, Hüseyin Bey el-Hayyâtü’s-Sultânî, Süleyman b. İbrahim, İsmail Bey b. Abdullah el-Cündî, el-Hâc Mehmed b. Ahmed, Mustafa b. Yusuf ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 305 - Hüküm no: 392 - Orijinal metin no: [57a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

393. Hüküm

Fâtıma bt. Hasan Reis adlı çocuğa vasî atandığı

Hüccet-i vesâyet Hâkim-i askerî muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâl-i hayâtında Beşiktaş mahallâtından Yahya Efendi mahallesinde sâkin iken bundan akdem cezîre-i Girid’de vefât eden Hasan Reis b. Abdullah’ın zevcesi ve vârisi olan hâmiletü hâze’l-kitâb Canfeda Hâtun bt. Abdullah’ı, müteveffâ-yı mezkûrun sagīre kızı Fâtıma bt. Hasan Reis b. Abdullah nâm sagīre kızına, müteveffâ-yı merkūm babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlinin muhâfazası ve zabt-ı ahvâline ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. Mezbûre Fâtıma da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhide oldu. Cerâ zâlike fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 306 - Hüküm no: 393 - Orijinal metin no: [57a-2])﻿

﻿

﻿

394. Hüküm

Öldürülen Cebeci Hasan Reis’in gemisinin satıldığı

Medîne-i Galata müzâfâtından kasaba-i Beşiktaş’da merhûm Sinan Paşa mahallesi sükkânından olup kendi sefînesinde katl eyledikleri cebeci Hasan Reis b. Abdullah’ın hâlen Selânik’te sâkine olan sagīre kızı Belkıs’ın tesviye-i umûruna kıbel-i şer‘den vasiyyi mansûbu olan Bâli Çavuş b. Hüseyin ve maktûl-i merkūmun diğer sagīre kızı Fâtıma’nın tesviye-i umûruna kıbel-i şer‘den vasiyyi mansûbesi olup maktûl-i mezbûrun zevcesi Canfeda Hâtun bt. Abdullah mahfil-i kazâda cezîre-i Girid sükkânından olup işbu sufûf-ı sıhhat-zurûfun hâfızı olan Manol v. Sivasto nâm zimmî muvâcehesinde takrîr-i merâm ve bast-ı kelâm edip vasîsi olduğumuz sagīrelerin babaları merkūm Hasan Reis mahmiye-i Selânik’e giderken Limuye adasına karîb yerde sefînesi içinde olan yoldaşları katl ettikden sonra zikr olunan sefîneyi kātiller alıp giderler iken cezîre-i mezbûreye düşüp girift olunmağla bu cânibe gelmesi emr-i ba‘îd olup bey‘ olunma sagīre-i mezbûrelere enfa‘ idiğine Memi Reis b. Abdullah ve Rıdvan Bey b. Abdullah el-Cündî ve Ahmed Reis b. Abdullah ve Hüseyin Bey b. Abdullah ve sâir ahâlî-i mahalle mahfil-i kazâya gelip fi’l-vâki‘ maktûl-i mezbûr cebeci Hasan Reis’in sefînesi cezîre-i mezbûreye düşüp girift olunmağla bu cânibden taleb bulunur ise bey‘ olunması sagīre-i mezbûrelere vücûh-i şettâ ile enfa‘ ve evlâdır deyû alâ tarîki’ş-şehâde haber verdiklerinden sonra sefîne-i mezbûre emel-i medîd an yed-i ba‘îd bey‘ men yezîd olunup mezbûr Manol’ün üzerinde otuz beş bin akçede karâr edip rağabât-ı nâs münkatı‘a oldukdan sonra meblağ-ı mezbûra vesâyet-i mahkiyemiz hasebiyle zikr olunan sefîneyi içinde olan âlât ve esbâbı ile bey‘ edip meblağ-ı merkūmu mezbûr Manol yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz ve tesellüm eyledik deyû ikrâr ve i‘tirâf ettiklerinde gıbbe’t-tasdîk vasiyyi merkūm Bâli Çavuş ve Ahmed Reis b. Abdullah nâm kimesneler mahfil-i kazâya hâzırân olup zikr olunan sefînenin derkine emr ve kabûlü hâvî kefâlet ile kefîl olduklarında ol ki vâki‘ hâldir ketb olunup verildi ki vakt-i hâcetde ihticâc edine. Tahrîren fî evâili şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene sitte ve elf. Şuhûd: Mehmed Reis b. Abdullah, Cafer Bey b. Abdullah el-Cündî, Mustafa Çelebi b. Hasan el-Bevvâbü’s-sultânî, Ali Çelebi b. Abdülkādir el-Bevvâbü’s-sultânî, Süleyman b. İbrahim, Mehmed b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 306 - Hüküm no: 394 - Orijinal metin no: [57a-3])﻿

﻿

﻿

395. Hüküm

Bu sicildeki kayıtların Galata ve Havâss-ı Kostantıniyye askerî kassâmı Hüseyin b. Mehmed tarafından görüldüğü

Mâ hurrire fî hâze’s-sicil mine’l-kazâyâ el-askeriyye vaka‘a beyne yedey el-fakīr ila’llâhi sübhânehû ve te‘âlâ Hüseyin b. Mehmed el-Kassâm el-askerî bi Galata ve Havâss-ı Kostantıniyye ufiye anhümâ.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 307 - Hüküm no: 395 - Orijinal metin no: [57b])﻿

﻿

﻿

396. Hüküm

Emine bt. Hasan’ın Ermeni asıllı câriyesini azat ettiği

Fahrü’l-muhadderât Emine bt. Hasan kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Cafer Bey b. Celal ve Mustafa b. Ali’nin şehâdetleri ile sâbit olan Hasan Bey b. Hamza nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzır olup müvekkile-i mezbûresinin, orta boylu, parlak yüzlü, gök gözlü, Ermeniyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Kamer bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Câriye-i mevsûfe-i mezkûre bu sûretle ba‘de’l-yevm, sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından başka üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene sitte ve elf. Şuhûd: Bâli Çavuş b. Hüseyin, Ahmed Reis b. Abdullah, el-Hâc Rıdvan b. Abdullah, Hüseyin Bey b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Hüsrev b. Ali ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 307 - Hüküm no: 396 - Orijinal metin no: [57b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

397. Hüküm

Haydar Reis’in Gürcü asıllı kölesini azat ettiği

Haydar Reis b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terif olan, sarışın, parlak yüzlü, gök gözlü, iki kulağı da delik, sol ayağında eser-i cerh bulunan Gürciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Dimitri v. Mihal nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Gulâm-ı mevsûf-ı mezbûr bu sûretle ba‘de’l-yevm sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından başka üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene sitte ve elf. Şuhûd: Bâli Çavuş b. Hüseyin, Hüseyin b. Abdullah, Ahmed Reis b. Abdullah, Rıdvan Bey b. Abdullah, Ali b. Hüsrev, Mustafa b. Ali ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 308 - Hüküm no: 397 - Orijinal metin no: [57b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

398. Hüküm

Fâtıma bt. Hasan Reis adlı çocuğun mallarına nâzır atandığı

Hâkim-i askerî muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâmil-i hâze’l-kitâb el-Hâc Rıdvan b. Abdullah’ı, hâl-i hayâtında Beşiktaş mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin iken bundan akdem kendi sefînesinde maktûlen fevt olan Hasan Reis b. Abdullah’ın Fâtıma nâm sagīre kızının emvâline nâzır nasb etti. Sagīre-i mezbûreye kıbel-i şer‘-i şerîfden vasî nasb edilen Canfeda bt. Abdullah bu sûretle nâzır-ı merkūmun ma‘rifeti olmadan sagīre-i merkūmenin emvâlinde tasarrufda bulunamayacaktır. Mezbûr el-Hâc Rıdvan da nezâret-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 308 - Hüküm no: 398 - Orijinal metin no: [57b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

399. Hüküm

Durmuş b. Osman adlı yetimin malları üzerine nâzır atandığı

Hâkim-i askerî muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâmil-i hâze’l-kitâb Haydar Bey b. Abdullah’ı, kazâ-i mahrûse-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde vefât eden Osman’ın Durmuş nâm sagīr oğluna nâzır-ı hasbî nasb etti. Müteveffâ-yı mezbûr Osman kıbelinden vasiyyi muhtâr seçilen Hüseyin Bey b. Abdullah bu sûretle nâzır-ı merkūmun ma‘rifeti olmadan sagīr-i merkūmun emvâlinde tasarrufda bulunamayacaktır. Mezbûr Haydar Bey de nezâret-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Bâli Çavuş b. Hüseyin, Kurd Çavuş b. Mehmed, Ahmed Reis b. Abdullah, İsmail b. Abdullah, Süleyman b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 308 - Hüküm no: 399 - Orijinal metin no: [57b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

400. Hüküm

Fâtıma bt. Hasan Reis adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, hâl-i hayâtında mahrûse-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin iken bundan akdem kendi sefînesinde fevt olan Hasan Reis’in Fâtıma nâm sagīre kızının nafaka, kisve ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Canfeda bt. Abdullah nâm vasîsinin talebiyle zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt dört akçe farz ve takdîr etti ve mezbûre Canfeda’ya vakt-i hâcetde istidâneye izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Bâli Çavuş b. Hüseyin, Hüseyin b. Abdullah, Ahmed Reis b. Abdullah, Rıdvan Bey b. Abdullah, Ali b. Hüsrev, Mehmed b. Yusuf ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 309 - Hüküm no: 400 - Orijinal metin no: [58a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

401. Hüküm

Canfeda bt. Abdullah’ın kocası Hasan Reis’te mehir alacağı olduğu

Ahmed Reis b. Abdullah ve Rıdvan Bey b. Abdullah el-Cündî nâm kimesneler, meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzırân olup, hâl-i hayâtında kazâ-i mahrûse-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin iken bundan akdem kendi sefînesinde katl olunan Hasan Reis’in Fâtıma nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Bâli Çavuş b. Hüseyin mahzarında, hâmiletü hâze’l-kitâb Canfeda bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezbûrenin maktûl-i merkūmun zimmetinde mehr-i müecceli cihetinden râyicü’l-vakt üç bin akçe hakkı vardır. Müdde‘iye-i merkūme, meblağ-ı mezbûru bi vechin mine’l-vücûh maktûl-i mezkûrdan veya vekîlinden kısmen veya tamâmen almadığına dâir yemîn ettiğinde ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra şehâdetleri mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Zilka‘de eş-şerîfe sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 309 - Hüküm no: 401 - Orijinal metin no: [58a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

402. Hüküm

Hasan Reis b. Abdullah’ın muhallefâtı

<

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 310 - Hüküm no: 402 - Orijinal metin no: [58a-3])﻿

﻿

﻿

403. Hüküm

Mustafa b. Ahmed Reis adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim-i askerî muvakki‘ a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Mustafa Ağa mahallesinde bundan akdem fevt olan Ahmed Reis’in Mustafa nâm sagīr oğlunun nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, kıbel-i şer‘-i şerîf tarafından kendisine vasî nasb edilen, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Mahmud Reis b. Mehmed nâm vasîsinin talebiyle ve müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlden alınmak üzre, zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicül-vakt dört akçe farz ve takdîr etti ve meblağ-ı makdûr-ı mefrûzu sagīr-i merkūmun ihtiyâcına sarf etmeye mezkûr vasîye izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis aşer min şehri Zilka‘de min şühûri sene sitte ve elf. Şuhûd: Abdi Reis b. Sefer, Hasan Çelebi b. el-Hâc Memi, Mehmed Çelebi b. İbrahim el-Cündî, Handani Bey b. Abdullah el-Cündî, İbrahim b. Ömer, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 311 - Hüküm no: 403 - Orijinal metin no: [58a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

404. Hüküm

Canfeda bt. Abdullah’ın Hasan Reis’te elli beş altın alacağı olduğu

(…) ve İbrahim b. Cafer nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup hâl-i hayâtında kazâ-i mahrûse-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin iken bundan akdem kendi sefînesinde katl olunan Hasan Reis’in Belkıs nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Bâli Çavuş b. Hüseyin nâm kimesne mahzarında, hâmiletü hâze’l-kitâb Canfeda bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezkûrenin, maktûl-i mezkûrun zimmetinde, karz-ı şer‘î cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt elli beş altın hakkı vardır. Müdde‘iye-i merkūme, meblağ-ı mezbûru maktûl-i mezkûrdan veya vekîlinden kısmen veya tamâmen almadığına ve bi vechin mine’l-vücûh zimmetini ibrâ etmediğine dâir yemîn ettiğinde ve şâhidlerin şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olduğunda hâkim-i askerî şehâdetleri mûcebince meblağ-ı mezkûrun maktûl-i mezbûrun muhallefâtından müdde‘iye-i merkūmeye ödenmesine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Zilka‘de li sene sitte ve elf. Şuhûd: Şaban b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa Çelebi b. Ali, Mustafa b. Ramazan ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 311 - Hüküm no: 404 - Orijinal metin no: [58b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

405. Hüküm

Havva bt. Yahya Beşe adlı çocuğun eski ve yeni vasîlerinin bal satışı davasında sulh oldukları

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Müeyyedzâde mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Yahya Beşe b. Abdullah nâm müteveffânın sulbiye kızı Havva nâm sagīreye kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Cinâne bt. Hasan nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu hâmilü’l-kitâb bundan akdem sagīre-i mezbûre Havva’ya vasî olup ma‘zûl olan Yunus Beşe b. Abdullah nâm râcil muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip mersûm Yunus Beşe sagīre-i mesfûre Havva’ya babası merhûm Yahya Beşe’den irs-i şer‘le intikāl eden hissesinden mahrûse-i Üsküdar kazâsına tâbi‘ Kalburcu demekle ma‘rûf karyede olan on dört kıt‘a kovanını Mustafa Beşe b. Abdullah nâm râcile bin akçeye bi gayrı vesâyetihî gabn-i fâhiş ile bey‘ eylemiş hâlen vesâyetim hasebiyle suâl olunup mûcebini taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl mezkûr Yunus Beşe vesâyetden ma‘zûl olduğumdan sonra vasiyye-i mezbûre Cinâne Hâtun husûs-ı mersûmeyi bey‘a ve semenini kabz ve îsâle beni vekîl edip vekâletim hasebiyle zikr olunan on dört kıt‘a kovanı merkūm Mustafa Beşe’ye bin akçeye bey‘ eylemişdir deyû cevâb verdikde mastûre Cinâne Hâtun vekâlet-i mersûmeyi münkire olup mezkûr Yunus Beşe minvâl-i meşrûh üzre vekîl olduğunu isbât eylesin deyip mezbûr Yunus Beşe dahi vech-i meşrûh üzre vekîl eylediğini isbâtdan âciz olmağla mâbeyne muslihûn tavassut edip zikr olunan on dört kıt‘a kovandan beş kovana sulh edip bedel-i sulh olan beş pâre kovanı vesâyetim hasebiyle alıp kabz edip husûs-ı mezbûra müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘dan merkūm Yunus Beşe ve müşterî-i mezkûr Mustafa Beşe’nin zimmetlerini ibrâ ve iskāt eyledim ba‘de’l-yevm husûs-ı mezkûra müte‘allik bi’z-zât ve bi’l-vâsıta benden da‘vâ ve taleb zuhûr ederse lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dedikde mukırra-i mezbûrenin vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mersûm Yunus Beşe ve Mustafa Beşe bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk ettikden sonra sıhhat-i ibrâya ve kat‘-ı nizâ‘a hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî kayd olundu. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Ali Çelebi b. el-Hatîb, Ahmed Halîfe b. Şaban el-Müezzin, Mehmed Beşe b. Abdullah er-Râcil, Yusuf b. Mehmed, Yunus Reis b. Abdullah, Mustafa (…), Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Yusuf

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 312 - Hüküm no: 405 - Orijinal metin no: [58b-2])﻿

﻿

﻿

406. Hüküm

Havva bt. Yahya Beşe adlı çocuğun eski ve yeni vasîlerinin bal satışı davasında sulh oldukları

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Müeyyedzâde mahallesi sâkinlerinden olup vefât eden merhûm Yahya Beşe b. Abdullah nâm müteveffânın sulbiye kızı Havva nâm sagīreye bundan akdem kıbel-i şer‘den vasî olup ma‘zûl olan Yunus Beşe b. Abdullah nâm râcil meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibetü’l-kitâb hâlen sagīre-i mezkûrenin kıbel-i şer‘den vasîsi olan vâlidesi Cinâne bt. Hasan nâm hâtun muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip sagīre-i merkūme Havva’ya babası merhûm Yahya Beşe’den irs-i şer‘le intikāl eden hissesinden mahrûse-i Üsküdar kazâsına tâbi‘ Kalburcu demekle ma‘rûf karyede olan on dört kıt‘a kovanını Mustafa Beşe b. Abdullah nâm râcile bin akçeye bey‘ eylemiş idim hâlen vasiyye-i mezbûre Cinâne Hâtun zikr olunan on dört kıt‘a kovanı gabn-i fâhiş ile bey‘ eylemişsin bey‘-i mersûm makbûlüm değildir deyû beynimizde münâza‘ât-ı kesîre ve muhâsamât-ı şedîde vâki‘ olmuş idi el-hâletü hâzihî mâbeynimize muslihûn tavassut edip zikr olunan on dört kıt‘a kovandan beş kıt‘a kovana sulh edip bedel-i sulh olan beş kıt‘a kovanı vesâyetim hasebiyle alıp kabz edip husûs-ı mezbûra müte‘allik mâbeynimizi ibrâ ve iskāt eyledik dedikde mukırr-ı merkūmun vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını merkūme Cinâne Hâtun vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edip tarafeynden sâdır ve bâhir olan ikrâr ve tasdîk mûcebince sıhhat-i ibrâya ve kat‘-ı nizâ‘a hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 313 - Hüküm no: 406 - Orijinal metin no: [58b-3])﻿

﻿

﻿

407. Hüküm

Havva bt. Yahya Beşe adlı çocuğun vasîsinin bal satışı davasında Mustafa Beşe ile sulh olduğu

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Mü[eyyedzâde mahallesi sâ]kinlerinden olup bu[ndan] akdem vefât eden merhûm Yahya Beşe b. Abdullah nâm müteveffânın sulbiye kızı Havva nâm sagīre[ye] kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Cinâne bt. Hasan nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu hâmil-i hâze’l-kitâb Dergâh-ı âlî yeniçerilerden Mustafa Beşe b. Abdullah nâm râcil muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip sagīre-i mezbûre Havva’ya babası merhûm Yahya Beşe’den irs-i şer‘le intikāl eden hissesinden mahrûse-i Üsküdar kazâsına tâbi‘ Kalburcu demekle ma‘rûf karyede olan on dört kıt‘a kovanını mezkûr Mustafa Beşe gabn-i fâhiş ile bin akçeye iştirâ etmiş hâlen vesâyetim hasebiyle suâl olunup mûcebin taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl merkūm Mustafa Beşe zikr olunan on dört kıt‘a kovanı bundan akdem husûs-ı mersûmeyi bey‘a ve semenini kabza ve îsâle vekîl olan Yunus Beşe b. Abdullah nâm kimesneden iştirâ eylemişimdir deyû cevâb verip mastûre Cinâne Hâtun merkūm Yunus Beşe’yi vekîl eylediğini inkâr edip ba‘de’l-inkâr mezbûr Yunus Beşe dahi vech-i meşrûh üzre vekâlet-i merkūmeyi isbâtdan âciz olmağla mâbeyne muslihûn tavassut edip zikr olunan on dört kıt‘a kovandan beş kıt‘a kovana sulh edip bedel-i sulh olan beş kıt‘a kovanı vesâyetim hasebiyle mezbûr Mustafa Beşe yedinden alıp kabz edip husûs-ı mezbûra müte‘allik zimmetini ibrâ ve iskāt eyledim ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik bi’z-zât ve bi’l-vâsıta da‘vâ ve taleb zuhûr ederse lede’l-hükkâmi’l-kirâm [mesmû‘a] olmaya dedikde mukırra-i merkūmenin vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını merkūm Mustafa Beşe vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikden sonra sıhhat-i ibrâya ve kat‘-ı nizâ‘a hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn fi’l-varaki’s-sâbık

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 313 - Hüküm no: 407 - Orijinal metin no: [59a-1])﻿

﻿

﻿

408. Hüküm

El-Hâc Mehmed’in Hasan Reis’te ödünçten alacağı olduğu

El-Hâc Rıdvan Bey b. Abdullah ve el-Hâc Memi b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzırân olup, hâl-i hayâtında kazâ-i mahrûse-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin iken bundan akdem kendi sefînesinde katl olunan Hasan Reis’in Belkıs nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Bâli Çavuş b. Hüseyin nâm kimesne mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb el-Hâc Mehmed b. Ahmed’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘î-i mezbûrun, maktûl-i mezkûrun zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt seksen altın hakkı vardır. Müdde‘î-i merkūm, meblağ-ı mezbûru maktûl-i mezkûrdan veya vekîlinden kısmen veya tamâmen almadığına ve bi vechin mine’l-vücûh zimmetini ibrâ etmediğine dâir yemîn ettiğinde ve şâhidlerin şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olduğunda şehâdetleri mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 314 - Hüküm no: 408 - Orijinal metin no: [59a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

409. Hüküm

Canfeda Hatun’un terekeden mal saklamadığına dair yemin ettiği

Mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş’da vâki‘ Sinan Paşa mahallesinde sâkin olup bundan akdem kendi sefînesinde katl olunan Hasan Reis b. Abdullah nâm müteveffânın sagīre kızı Fâtıma’ya kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Bâli Çavuş b. Hüseyin müteveffâ-yı mezbûrun zevce-i metrûkesi olup muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan Canfeda bt. Abdullah nâm hâtunu meclisi şer‘-i şerîfe ihzâr ve muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip müteveffâ-yı merkūm Hasan Reis’in tahrîr olunandan mâ‘adâ ba‘zı esbâb ve nakid akçesin ahz ve ketm eylemekle yetîme-i mezbûreye küllîce gadr olmuşdur cânib-i şer‘den suâl olunup alıvermesin taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr müdde‘î-i mezbûrdan kelâmına muvâfık beyyine taleb olundukda beyyineden âcizim tahlîf olunmasını taleb ederim deyicek mezbûre Canfeda Hâtun’a yemîn teklîf olundukda müteveffâ-yı mezbûr Hasan Reis’in hîn-i kısmetinde tahrîr olunandan eğer esâs-ı beytdir ve sâir esbâbdır ve eğer nakiddir bir nesne ahz ve ketm etmedim deyû yemîn billâhi te‘âlâ eyledikde mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâili şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 314 - Hüküm no: 409 - Orijinal metin no: [59a-3])﻿

﻿

﻿

410. Hüküm

Râziye bt. Abdullah’ın muhallefâtı

Hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Tomtom mahallesinde vefât eden ve verâsetinin kendisine münhasır olduğu Mustafa b. Kasım nâm oğlunu bırakan merhûme Râziye bt. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâili Zilka‘de li sene sitte ve elf. Kıymeti Döşek 1 120 Yastık 1 57 Çatma yorgan 1 495 Kaliçe-i kebîr 1 193 Tencere 1 51 Küçek 1 26 Beyaz çarşaf 1 91 Münakkaş yüz yastığı 2 60 Makrama 2 80 Kafes inci 2 252 Minder aded 1 64 Diğer kaliçe 1 165 Yastık 1 68 Bakır sini 1 191 Sahan ma‘a tepsi aded 5 277 Yüz yastığı 46 Alaca peşkir 1 90 Demirli sandık 1 200 Tesbih-i inci 450 Döşek 1 172 Yastık 1 56 Yemeni yorgan 1 300 Minder 1 75 Tencere 1 105 Leğen ma‘a ibrik 1 80 Küçük leğen 1 38 Kevgir 1 ma‘a kepçe 1 37 Münakkaş yastık 1 143 Tülbent örtüsü 1 50 Makrama 1 300 Münakkaş bohça 1 110 Yastık 1 31 Diğer yastık 1 46 Safa 1 51 Beledî döşek yüzü 126 Çatma yastık 1 140 Bohça ma‘a yüz yastığı 1 40 Küpe çift 1 271 Küçük küpe 1 61 Şamdan 1 38 Beyaz çarşaf 1 110 Ocak perdesi 1 141 Nezkeb 3 40 Keten bezi zirâ‘ 13,5 365 Hamam tası 1 ma‘a tepsi 1 26 Alaca kaftan 1 510 Zıbın 2 161 Diz çakşırı 2 27 Alaca yen 2 27 Sarı yen 2 77 Hâtem 2 111 Siyah ve mâî kapama 2 133 Yastık yüzü 2 100 Arakiyye ma‘a nezkeb 1 80 Döşek 1 130 Beyaz çarşaf 1 66 Zıbın 1 ma‘a kutu 1 52 Küçük sandık 1 32 Sofra 1 60 Yekûn 7.228 Minhe’l-ihrâcât Berâ-yı resm-i kısmet ve temessükât-ı şer‘iyye ve ihzâriyye ve sâir harc-ı lâzım meblağ 300 Dellâliyye ve hammâliyye 155 Yekûn 455 El-Bâkī li ibnihe’l-mezbûr 6.773 Nısfı üç bin üç yüz seksen altı buçuk akçe olur

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 315 - Hüküm no: 410 - Orijinal metin no: [59b-1])﻿

﻿

﻿

411. Hüküm

Mustafa b. Kasım adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâhu, hâric-i mahrûse-i Galata mahallâtından Tomtom mahallesinde sâkin olan hâmil-i hâze’l-kitâb el-Hâc Ramazan b. Mustafa’yı, mahalle-i mezbûrede bundan akdem fevt olan Zâhide bt. Abdullah’ın Mustafa b. Kasım nâm sagīr oğluna hıfz-ı ahvâli ve müteveffât-ı mezbûre anasından irs-i şer‘le kendisine intikāle eden emvâlin zabtı için evân-ı rüşd ve zamân-ı bülûğuna kadar ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Mustafa b. Abdülaziz el-İmâm, es-Seyyid Mahmud b. es-Seyyid Mustafa, el-Hâc Hasan b. Mustafa b. Ali, Mustafa Çelebi, Mehmed b. Yusuf, (…)

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 316 - Hüküm no: 411 - Orijinal metin no: [59b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

412. Hüküm

Hüseyin Bey’in peynir satın almak için Perviz Bey’e yetmiş bin akçe verdiği

Mahmiye-i Galata dâhilinde vâki‘ Bereketzâde mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Hüseyin Bey b. Abdullah nâm müteveffânın muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan mahmiye-i mezbûre ve Havâss-ı Kostantıniyye beytülmâl-i hâs emîni olan Mehmed Çavuş b. Abdullah ve Davud Çavuş b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu hâmil-i hâze’l-kitâb Hâslar kazâsına tâbi‘ Bosna Filibozu demekle ma‘rûf yaylakda vâki‘ mandıraları mutasarrıf olan Perviz Bey b. Abdullah nâm cündînin husûs-ı âti’z-zikre vekîl-i şer‘îsi olan Sefer Bey b. Abdullah nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip mezbûr Hüseyin Bey hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde mezkûr Perviz Bey’e peynir için yetmiş bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe vermişdir hâlen zimmetinde olup emânetimiz hasebiyle meblağ-ı merkūmu suâl ve mûcebin taleb ederiz dediklerinde gıbbe’s-suâl vekîl-i mezbûr cevâb verip meblağ-ı mezbûrun yetmiş bin akçeden otuz dört bin iki yüz otuz iki akçelik peynir verilip bâkī otuz beş bin yedi yüz altmış sekiz akçe kalmışdır dedikde meblağ-ı merkūm otuz beş bin yedi yüz altmış sekiz akçeyi vekîl-i mezbûr yedinden emânetim hasebiyle mîrî için bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledik dediklerinde mukırrân-ı mezkûrânın vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını vekîl-i merkūm bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk ettikden sonra mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâili şehri Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Abdülkādir Halîfe b. Hacı, Ahmed Reis b. Ali el-Müezzin, Mustafa Çelebi b. Ahmed, Rıdvan Bey b. Abdullah el-Cündî, Mustafa b. Abdullah el-Cündî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 317 - Hüküm no: 412 - Orijinal metin no: [59b-3])﻿

﻿

﻿

413. Hüküm

Canfeda Hatun’un terekeden mal saklamadığına yemin ettiği

Mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş’da vâki‘ Sinan Paşa mahallesi sâkin[lerinden olu]p bundan akdem vefât eden Yasemin bt. Abdullah nâm hâtunun sagīre kızı Fâtıma’ya kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Bâli Çavuş b. Hüseyin müteveffât-ı mezbûrenin muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan Canfeda bt. Abdullah’ı meclisi şer‘-i şerîfe ihzâr ve muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip mezbûre Yasemin’in hîn-i kısmetde tahrîr olunandan mâ‘adâ ba‘zı esbâb ve nakid akçesini ahz ve ketm etmekle sagīre-i mezbûreye küllî gadr olmuşdur cânib-i şer‘den suâl olunmasını taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr müdde‘î-i mezbûrdan beyyine taleb olundukda beyyineden âcizim tahlîf olunsun demeğin mezbûre Canfeda Hâtun’a yemîn teklîf olundukda müteveffât-ı mezbûre Yasemin’in hîn-i kısmetde tahrîr olunan[dan] mâ‘adâ eğer esâs-ı beytdir ve eğer nakid akçedir bir nesnesini ahz ve ketm edip hile ve hıyânet ve serika ve sakāmet etmedim deyû yemîn billâhi te‘âlâ eyledikde vâki‘ hâl bi’t-taleb ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâili şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene sitte ve elf. Şuhûd: El-Hâc Memi b. Abdullah, el-Hâc Rıdvan b. Abdullah, Ali b. Abdullah, Şaban b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Hüsrev b. Ali, Mehmed b. Yusuf

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 317 - Hüküm no: 413 - Orijinal metin no: [60a-1])﻿

﻿

﻿

414. Hüküm

Mehmed Bey’in İspanyol asıllı kölesini azat ettiği

Fahrü’l-ümerâi’l-kirâm zahrü’l-küberâi’l-fihâm Mehmed Bey b. Mahmud Bey kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Yusuf Bey b. Abdullah ve Yusuf Bey b. Abdülmennân’ın şehâdetleri ile sâbit olan Haydar Bey b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terif olan, uzun boylu, açık kaşlı, kara gözlü, başında ve sağ elinde eser-i cerh bulunan İspanyoliyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Karyoda v. Andriye nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Gulâm-ı mevsûf-ı mezbûr bu sûretle ba‘de’l-yevm sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından başka üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Halil Efendi el-İmâm, Hasan Halîfe el-İmâm, Muslihiddin b. Abdullah, Kasım b. Abdullah, Sinan b. Abdullah, Hacı Reis ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 318 - Hüküm no: 414 - Orijinal metin no: [60a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

415. Hüküm

Mehmed Bey’in zimmî kölesini azat ettiği

Fahrü’l-ümerâi’l-kirâm zahrü’l-küberâi’l-fihâm Mehmed Bey b. Mahmud Bey kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Yusuf Bey b. Abdullah ve Yusuf Bey b. Abdülmennân’ın şehâdetleri ile sâbit olan Haydar Bey b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, Korsiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Yakomi v. Kavaril nâm zimmî abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Gulâm-ı mevsûf-ı mezbûr bu sûretle ba‘de’l-yevm sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından başka üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 318 - Hüküm no: 415 - Orijinal metin no: [60a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

416. Hüküm

Yasemin bt. Abdullah’ın muhallefâtı

Vech-i sebeb-i tahrîr oldur ki mahmiye-i Galata kazâsına tâbi‘ Beşiktaş nâm kasabada vâki‘ Sinan Paşa mahallesinde vefât eden Yasemin bt. Abdullah nâm hâtunun muhallefâtıdır ki tahrîr olunup sagīre kızı Fâtıma için vasîsi olan Canfeda bt. Abdullah nâm hâtuna teslîm olundu. Kıymeti Serâser yastık 1 300 Kadife yastık 1 300 Kaliçe-i kebîr 1 500 Çatma döşek 1 600 Kadife döşek 1 150 Kadife yastık 1 150 Beyaz çarşaf 1 200 Diğer beyaz yastık 1 150 Köhne çarşaf 1 70 Münakkaş bohça 1 200 Diğer münakkaş bohça 1 60 Saçaklı makrama 1 180 Münakkaş makrama 1 80 Tülbent 1 140 Münakkaş makrama 1 50 Yastık yüzü 1 50 Yüz yastığı 1 50 Köhne yastık 1 50 Münakkaş yastık 1 50 Münakkaş yüz yastığı 2 60 Makrama 1 60 Sürmâî destmâl 2 120 Sürmâî makrama 2 100 Destmâl 1 50 Yüz yastığı 1 15 Kırmızı atlas nezkeb 1 80 Beledî döşek 1 150 Döşek gılâfı 2 200 Köhne minder 1 60 Beledî minder 2 200 Yastık gılâfı 6 300 Çatma yorgan 1 500 Yüz yastığı 2 50 Kırmızı bağdâdî yorgan 1 300 Kaliçe-i sagīr 1 250 Sahan aded 4 300 Timur tepsisi 150 Bakır sini 1 150 Meyve tepsisi 3 60 Börek tepsisi 1 40 Dipli tas 1 30 Tencere-i kebîr 1 300 Şamdan 2 60 Yekûn 6.880 Minhâ berâ-yı resm-i kısmet ve temessükât-ı şer‘iyye ve ihzâriyye ve sâir harc-ı lâzım [210] El-Bâkī 6.670

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 319 - Hüküm no: 416 - Orijinal metin no: [60a-4])﻿

﻿

﻿

417. Hüküm

Osman Çelebi’nin muhallefâtı

Vefât edip geride Sâliha nâm zevcesini, Durmuş nâm sagīr oğlunu ve Fâtıma nâm sagīre kızını bırakan merhûm Osman Çelebi b. [Durmu]ş’un muhallefâtıdır. el-Vâki‘ tahrîruhâ fî gurreti Recebi’l-mürecceb sene 998. Kıymeti An bahâ-i gebrân-ı esîrân neferen 18 meblağ nefer 9 fî 7.000 yekûn 63.000, nefer 9 fî 7000 yekûn 54.000 117.000 An bahâ-i gebrân-ı esîrân-ı diğer, neferen 12 meblağ, nefer 4 fî 7.000 yekûn 28.000, nefer 3 fî 6.000, yekûn 18.000 77.500 Diğer an bahâ-i gebrân-ı esîrân neferen 2 fî 7000 14.000 Diğer bahâ-i esîr 1 4.000 An bahâ-i gulâm Hüseyin 4000 An bahâ-i gulâm Bayram 7.070 An bahâ-i gulâm-ı diğer 4.500 An bahâ-i hâne ma‘a bahçe ber vech-i tahmîn 56.000 Bahâ-i bayrakhâne-i kadırga 3.150 Bahâ-i kandil ma‘a tîr 185 Bahâ-i kandil ma‘a tîr-i diğer 120 Bahâ-i tencere 54 Bahâ-i tencere-i diğer 50 Bahâ-i pusula-i sefîne-i büzürg 140 Bahâ-i diğer pusula-i küçük 81 Bahâ-i diğer pusula 60 Bahâ-i hartî-i sefîne 61 Bahâ-i sahan 71 Bahâ-i köhne tâbe ma‘a kapak ve sahan 65 Bahâ-i ? 150 Bahâ-i şimşir sîm 1.140 Bahâ-i kürklü çuka köhne 233 Bahâ-i …? 31 Tahta-i akçe kıymet 16 Tülbent ma‘a kavuk-ı köhne 51 Şimşir-i köhne 199 Yağmurluk köhne 450 Kumral kürk 915 Pâre tülbent 5 Yeşil ferâce 1.231 Şimşir-i köhne 102 Rahime nâm câriye 3.600 Hasan nâm gulâm 5.000 Simon esîr 3.000 Kaliçe-i sürh 1.500 Keçe-i Selânik 3 kıymet 1.000 Seccâde-i sürh 300 Tülbent ma‘a kavuk 300 Tencere 3 kıymet 400 Sahan 2 ma‘a kapak 200 Mak‘ad 450 Bakır sini 120 Tâbe ma‘a sini ve şamdan 100 İbrik ma‘a leğen 100 Kebe-i Yanbolu 120 Maşraba-i küçük 50 Gılâf-ı yastık 20 Kadife yastık 100 Diğer kadife yastık 50 Sarıca esîr 6.000 Nikola esîr 6.000 Kemha dolama 1.000 Diğer kemha dolama 700 Diğer dolama kemha 900 Ferâce-i siyah ma‘a kürk-i sansar 2.000 Pîştahta 500 Kaliçe-i köhne 600 Diğer kaliçe-i köhne 500 Münakkaş makrama 500 Don müsta‘mel 7 kıymet 300 Yorgan-ı Hindî 200 Kadife yastık 80 Yastık yüzü alaca 2 kıymet 500 Mukaddem kuşak 200 Mor çakşır 50 Uçkur 100 Yastık yüzü köhne 20 Makrama 3 kıymet 250 Peşkir ma‘a yağlık kıymet 150 Seccâde 150 Keçe-i Selânik 3 650 Yeşil 200 Dimi döşek 120 Kebe-i Yanbolu 100 Köhne tülbent 20 Kazgan-ı küçük 300 Sini-i küçük 200 Tencere 3 kıymet 400 Sahan ma‘a kapak 2 200 Sahan 3 köhne kıymet 220 Sini 5 ma‘a kapak kıymet 200 Tâbe kıymet 120 Leğen ma‘a ibrik 2 200 Maşraba küçük 40 Tas ma‘a kapak 40 Şamdan 40 Diğer sahan 40 Bakır sini küçük 30 Köhne kayık 210 Gulâm Receb 10.000 Pîştahta-i fındık 4 kıymet 120 …? Âhen aded 100 fî 10 meblağ 1.000 Yekûn 344.190 Minhe’l-ihrâcât ber mûceb-i vasiyyeti merhûm-ı mezbûr Deyn li Sâliha Hâtun zevce el-mezbûre 10.000 Deyn nikâh-ı mezbûre 5.000 Deyn li vakfı Durmuş Reis 13.200 Deyn-i diğer 3.200 Deyn-i diğer li Mehmed Reis 1.560 Deyn Halil Odabaşı 900 Deyn Memi Kapudân 400 Deyn imâm Hoca berâ-yı kırâat meblağ 500 Deyn Yako ez-zimmî 400 Deyn Yani ez-zimmî 400 Deyn Yani ez-zimmî 480 Techîz ve tekfîn ve yedisine ve kırkına ve yılına ta‘âmına ve sâir levâzımına 20.000 Tilâvet-i eczâ-i şerîfe olunmak için ta‘yîn olunan 20.000 Hücec-i şerîfe ta‘yîn olunan 10.000 İskāt-ı salât için 2.000 Süleyman ve Mahmud ve Servinaz nâm utekāsına ta‘yîn olunan nakdiye 3.000 Resm-i kısmet ve harc-ı ma‘kūl 6.420 Dellâliyye 4.717 Yekûn meblağ 102.177 El-Bâkī beyne’l-verese ba‘de’l-harc ve’d-düyûn meblağ 242.013 Hisse-i zevce es-sümün 30.251 Hisse-i ibn 141.170 Hisse-i bint 70.850 Yetîmân-ı mezbûrânın vasîleri olan Hüseyin Bey mezbûre zevcenin sümün hisse-i merkūmesini bî-kusûr nakden teslîm eyleyip menzili mezkûr müstakillen eytâma kalmışdır husûs-ı mezbûr müslimîn huzûrunda olmuşdur deyû takrîr etmişdir.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 320 - Hüküm no: 417 - Orijinal metin no: [60b-1])﻿

﻿

﻿

418. Hüküm

El-Hâc Memi Reis’in câriyesini vasiyet yoluyla azat ettiği

İşbu hüccet medîne-i Galata kassâm-ı askerîsi el-fakīr ilallâhi’l-ganî Habeşî Seyyid Mehmed b. Seyyid Mehmed ma‘rifetiyle yazıldı. Dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından Alacamescid mahallesinde sâkin olan el-Hâc Memi Reis b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, uzun boylu, açık kaşlı, gök gözlü, kara, Zenciyyü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Fâtıma bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini mevtimden kırk gün mukaddem hürsün diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Mevlâ-yı mezbûru vefât edip rabbine kavuştuğunda ve müddet-i mezbûre geçtiğinde mezheb-i muhtâra tevfîkan sâir harâir-i asliyyât gibi efendisinin cemî‘ malından âzâd olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis aşer min şehri Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Hasan b. Haydar, Mehmed b. Mahmud, Cafer b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah, Ramazan b. Mehmed el-İmâm, Murad b. Abdullah, Ömer Çelebi b. Hürrem, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 322 - Hüküm no: 418 - Orijinal metin no: [60b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

419. Hüküm

Üç esirin Hasan Paşa’dan satın alındığı

Mahmiye-i Galata müzâfâtından Beşiktaş’da Yahya Efendi mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât [eden] Osman Çelebi b. Durmuş nâm müteveffânın sulbî oğlu Durmuş nâm sagīrin kıbel-i şer‘den hasbî nâzırı olan Haydar Bey b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde sagīr-i mezkûr Durmuş vasiyyi muhtârı olan Hüseyin Bey b. Abdullah nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip merhûm-ı mezkûrdan bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf oğlu merkūm Durmuş’a nezâretim hasebiyle ber mûceb-i defter intikāl eden hisse-i şer‘iyyesinin muhâsebesini görmek taleb eylediğimde merhûm-ı mezbûrun esîrlerinden üç aded esîr hâlen mezkûr vasiyyi muhtârın taht-ı tasarrufunda olup ne vechile tasarruf eder suâl olunup mûcibini taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl merkūm vasiyyi muhtâr merhûm-ı mesfûrun esîrlerini bundan akdem vefât eden merhûm Kapudân Hasan Paşa hazretlerine vesâyetim hasebiyle bey‘ ettiğimden sonra müşârün-ileyh Hasan Paşa’dan üç aded esîri kendi malımla iştirâ eyledim deyû cevâb verdikden sonra yine meclisi vâhidde mersûm vasiyyi muhtâr zikr olunan esîrleri sûk-ı sultânîde bey‘ men yezîd tarîkiyle mezâd olunup rağabât-ı nâs külliyyen münkatı‘a oldukdan sonra üç aded esîri kendi malımla iştirâ eyledim ve takrîr-i mezbûrdan murâdım üç aded esîri müşârün-ileyh Hasan Paşa’dan aldığımı beyândır dedikde mâ hüve’l-vâki‘ nâzır-ı mezbûr Haydar Bey talebiyle ketb olunup tahrîr olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: İbrahim Efendi b. Mehmed, Kadri Halîfe b. Nebi, Hüseyin Çavuş b. Hasan, Davud Ağa b. Abdullah, Hacı Habaş?, Receb b. Ali, Mustafa b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 322 - Hüküm no: 419 - Orijinal metin no: [61a-1])﻿

﻿

﻿

420. Hüküm

Mustafa b. Ahmed’in Hüseyin Bey’de ödünçten alacağı olduğu

Mahmiye-i Galata dâhilinde vâki‘ Bereketzâde mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Hüseyin Bey b. Abdullah nâm müteveffânın muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olup mahmiye-i mezbûre ve Havâss-ı Kostantıniyye’de beytülmâl-i hâs emîni olan Mehmed Çavuş b. Abdullah ve Davud Çavuş b. Abdullah ve beytülmâl-i mesfûrun nâzırı olan Mustafa Bey b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibü’l-kitâb Mustafa b. Ahmed nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip mezkûr Mustafa merhûm-ı mezbûrun zimmetinde bi hasebi’ş-şer‘î’ş-şerîf el-Hâc Piyâle b. Abdullah ve Mehmed b. Osman nâm kimesneler şehâdetleri ile alâ tarîki’l-karz altı bin akçe isbât eylediği hakkı mukābelesinde dört bin beş yüz akçeye zimmetini ibrâ ve iskāt edip meblağ-ı merkūm dört bin beş yüz akçeyi mersûm Mustafa’ya teslîm eyledik ol dahi alıp kabûl ve kabz edip zimmetimizi ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm ile iskāt eyleyip ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ı kalmadı dediklerinde merkūmûn-ı mersûmunun vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mastûr Mustafa vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikden sonra sıhhat-i ibrâya ve kat‘-ı nizâ‘a hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî gıbbe’t-taleb terkīm olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâsıtı şehri Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Ahmed Çelebi b. Mehmed, Mehmed Reis b. Ahmed, Mahmud b. İslâm, Mahmud b. Ahmed, Süleyman b. Abdullah, Abdülkādir Halîfe b. Hacı, Hüsrev b. Ali, Mehmed b. Ali

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 323 - Hüküm no: 420 - Orijinal metin no: [61a-2])﻿

﻿

﻿

421. Hüküm

Âmine bt. Resul’ün Hüseyin Bey’deki alacağını tahsil ettiği

Mahmiye-i Galata dâhilinde vâki‘ Bereketzâde mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Hüseyin Bey b. Abdullah nâm müteveffânın muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olup mahmiye-i mezbûre ve Havâss-ı Kostantıniyye’de beytülmâl emîni olan Mehmed Çavuş b. Abdullah ve Davud Çavuş b. Abdullah ve beytülmâl-i mesfûrun nâzırı olan Mustafa Bey b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibü’l-kitâb müteveffâ-yı mezbûrun zevce-i metrûkesi olan Âmine bt. Resul nâm hâtun muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip mezkûre Âmine zevci merhûm-ı mezkûrun zimmetinde bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf Mustafa b. Ahmed ve el-Hâc Rıdvan b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleri ile on bin akçe mehr-i müecceli ve on bin akçe dahi alâ tarîki’l-mudârebe isbât eylediği hakkı ve merhûm-ı mezkûrun cümle muhallefâtından intikāl eden rub‘ hissesi mukābelesinde alâ sebîli’t-tehârüc on iki bin akçeye zimmetini ibrâ ve iskāt edip meblağ-ı merkūm on iki bin akçeyi mersûm Âmine Hâtun’a teslîm eyledik, ol dahi alıp kabûl ve kabz edip zimmetimizi ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm ile iskāt eyleyip ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ı kalmadı dediklerinde mukırrûn-ı mersûmûnun vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mastûre Âmine Hâtun vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettikden sonra sıhhat-i ibrâya ve kat‘-ı nizâ‘a hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb ve terkīm olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâsıtı Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 323 - Hüküm no: 421 - Orijinal metin no: [61a-3])﻿

﻿

﻿

422. Hüküm

Âmine bt. Resul’ün Hüseyin Bey’deki alacağını tahsil ettiği

Mahmiye-i Galata dâhilinde vâki‘ Bereketzâde mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Hüseyin Bey b. Abdullah nâm müteveffânın zevce-i metrûkesi olan Âmine bt. Resul nâm hâtun meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibü’l-kitâb mahmiye-i mezbûre ve Havâss-ı Kostantıniyye’de beytülmâl-i hâs emîni olup merhûm-ı mezbûrun muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan Mehmed Çavuş b. Abdullah ve Davud Çavuş b. Abdullah ve beytülmâl-i mesfûrun nâzırı olan Mustafa Bey b. Abdullah nâm kimesneler muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip zevcim merhûm Hüseyin Bey’in zimmetinde bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf Mustafa b. Ahmed ve el-Hâc Rıdvan b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleri ile on bin akçe mehr-i müeccelim ve on bin akçe dahi alâ tarîki’l-mudârebe isbât eylediğim hakkım ve merhûm-ı mezbûrun cümle-i muhallefâtından intikāl eden rub‘ hissem mukābelesinde on iki bin akçeye ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt eyleyip meblağ-ı merkūm on iki bin akçeyi mezkûrûn Mehmed Çavuş ve Davud Çavuş ve Mustafa Bey’in yedlerinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledim ba‘de’l-yevm merhûm-ı mersûmun muhallefâtına müte‘allik vechen mine’l-vücûh da‘vâ ve nizâ‘ım kalmadı dedikde mukırra-i merkūmenin vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mezbûrûn Mehmed Çavuş ve Davud Çavuş ve Mustafa Bey bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk edip tarafeynden sâdır ve bâhir olan ikrâr ve tasdîk mûcibince sıhhat-i ibrâya ve kat‘-ı nizâ‘a hükm olundu ki bu vesîka-i şârihatü’l-beyân ve vâzıhatü’l-burhân cem‘ ve terkīm olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ve musaddık-ı makāl ola. Tahrîren fî evâsıtı şehri Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 324 - Hüküm no: 422 - Orijinal metin no: [61b-1])﻿

﻿

﻿

423. Hüküm

Mustafa b. Ahmed’in ödünç verdiği miktarı aldığı

Mahmiye-i Galata dâhilinde vâki‘ Bereketzâde mahallesi sâkinlerinden Mustafa b. Ahmed nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibü’l-kitâb mahmiye-i mezbûre ve Havâss-ı Kostantıniyye’de beytülmâl-i hâs emîni olup yine mahmiye-i mezkûre dâhilinde vâki‘ Bereketoğlu mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Hüseyin Bey b. Abdullah nâm müteveffânın muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan Mehmed Çavuş b. Abdullah ve Davud Çavuş b. Abdullah ve beytülmâl-i mastûrun nâzırı olan Mustafa Bey b. Abdullah nâm kimesneler muvâcehesinde bi’t-tav‘ ve’r-rızâ ikrâr ve i‘tirâf edip merhûm-ı mezbûr Hüseyin Bey zimmetine bi hasebi’ş-şer‘î eş-şerîf el-Hâc Piyâle b. Abdullah ve Mehmed b. Osman nâm kimesneler şehâdetleri ile alâ tarîki’l-karz altı bin akçe isbât eylediğim hakkım mukābelesinde dört bin beş yüz akçeye ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm ile iskāt eyleyip meblağ-ı merkūm dört bin beş yüz akçeyi mezkûrûn Mehmed Çavuş ve Davud Çavuş ve Mustafa Bey yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledim ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik vechen mine’l-vücûh da‘vâ ve nizâ‘ım kalmadı dedikde mukırr-ı merkūmun vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mersûmûn Mehmed Çavuş ve Davud Çavuş ve Mustafa Bey bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk edip tarafeynden sâdır ve bâhir olan ikrâr ve tasdîk mûcibince sıhhat-i ibrâya ve kat‘-ı nizâ‘a hükm olundukdan sonra bu vesîka-i şârihatü’l-beyân ve vâzıhatü’l-burhân cem‘ ve terkīm olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki lede’l-hâce mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâsıtı şehri Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Ahmed Çelebi b. Mehmed, Mehmed Reis b. Ahmed, Mahmud Çelebi b. İslâm, Mahmud b. Ahmed, Abdülkādir Halîfe b. Hacı, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mehmed b. Ali el-Muhzır

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 325 - Hüküm no: 423 - Orijinal metin no: [61b-2])﻿

﻿

﻿

424. Hüküm

İptal edilen hüccet

<

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 325 - Hüküm no: 424 - Orijinal metin no: [61b-3])﻿

﻿

﻿

425. Hüküm

Esirin vasî tarafından satın alındığı

Mahmiye-i Galata müzâfâtından Beşiktaş’da vâki‘ Yahya Efendi mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Osman Çelebi b. Durmuş nâm müteveffânın sulbî oğlu Durmuş nâm sagīrin kıbel-i şer‘den hasbî nâzırı olan Haydar Bey b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde sagīr-i mezbûrun vasiyyi muhtârı olan Hüseyin Bey b. Abdullah nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip merhûm-ı mezbûrdan bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf oğlu Durmuş’a nezâretim hasebiyle ber mûcib-i defter intikāl eden hisse-i şer‘iyyesini görmek taleb eylediğimde merhûm-ı mezbûrun esîrlerinden ( ) nâm esîr hâlen vasiyyi mezkûrun taht-ı tasarrufunda olup ne vechile tasarruf eder suâl olunup mûcebini taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl merkūm vasiyyi muhtâr merhûm-ı mesfûrun ( ) nâm esîrini Kâtib Süleyman Bey nâm kimesneye vesâyetim hasebiyle bey‘ eylediğimden sonra müşârün-ileyh Süleyman Bey’den mezkûr olan esîri kendi malımla iştirâ eyledim dedikde vâki‘ hâl alâ vukū‘ihî nâzır-ı mersûm Haydar Bey talebiyle ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâsıtı Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 326 - Hüküm no: 425 - Orijinal metin no: [61b-4])﻿

﻿

﻿

426. Hüküm

Şeref b. Abdullah’ın evini vakfettiği

Elhamdü lillâhi’llezi ce‘ale’d-dünyâ mezra‘atü’l-uhrâ li üli’l-hayrât ve ce‘ale’s-sadakāt zeri‘atün ilâ duhûli’l-cennât ve vusûli’d-derecât ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ nebiyyihî Muhammedin şefî‘i’l-usât ve alâ âlihî ve ashâbihî zi’l-kirâmat ammâ ba‘d işbu mazmûnunda vakıf irâdesinden bahseden sahîh ve şer‘î bir hüccet, sarîh ve mer‘î bir vesîkadır. Udûlden Mustafa Halîfe b. Mehmed el-İmâm ve İlyas b. Hızır ve Müstedâm Bey b. Abdullah el-Cündî ve Hamza Bey b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzırûn olup, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Kuloğlu mahallesinde bundan akdem vefât eden merhûm Şeref b. Abdullah’ın zevcesi ve vârisi Şemâil Hâtun bt. Abdullah’ın mahzarında, merhûm-ı mezbûrun âzâdlı câriyelerinden olan hâmiletü hâze’l-kitâb Kamer Hâtun b. Abdülvehhâb’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezkûr Şeref, hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezkûrede vâki‘, bir beyt-i süflîyi, su kuyusunu, helâyı, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi hâvî bahçeyi müştemil olup, bir tarafdan Mehmed b. Mustafa mülkü, diğer tarafdan Hüseyin b. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Pîr Ali Çelebi b. Hasan mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i [âm] ile mahdûd olan cemî‘ mülk menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i hukūku ve merâfıkı ile niyet-i hâlisa ve taviyyet-i sâfiye ile evvelâ müddet-i hayâtınca kendisine haps ve vakf etmişdi. Vefâtından sonra da süknâyı mezkûre Şemâil bt. Abdullah nâm zevcesine, sonra âzâdlı câriyelerinden Kamer Hâtun bt. Abdullah’a, sonra mezbûre Kamer Hâtun’un kızı Fâtıma’ya, sonra âzâdlı kölelerinin zükûr ve inâsdan evlâdına, evlâd-ı evlâdına, sonra neslen ba‘de neslin ve fer‘an gıbbe aslin evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Ba‘de’l-inkırâz -ne‘ûzü billâhi min kahri’l-feyyâz-menzilde süknâyı mahalle ahâlisinin fukarâ-i müslimîn arasından seçeceği kimesneye, her gün sûre-i Fâtiha’yı bir kere, sûre-i İhlâs’ı üç kere tilâvet edip sevâbını vâkıf-ı mersûmun rûhuna hediye etmesi kaydıyla şart etti. Menzilin ta‘mîre ihtiyâcı olduğunda içinde sâkin olan kimesne tarafından ta‘mîrini şart etti. Vâkıf-ı mezbûr, menzili merkūmu tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Galata’da vâki‘ dârü’s-sa‘âde ağası fahrü’l-havâs ve’l-mukarrebîn ( ) Ağa b. Abdülmu‘în’e teslîm etti. O da tesellüm etti. Tevliyyeti hasbiyyeyi de Dârü’s-sa‘âde ağalarına şart etti. Vâkıf-ı mezbûr hâl-i hayâtında vakfından rücû‘ etmedi ve ikrârı üzre vefât etti. Menzili mesfûr elân tafsîl edildiği üzre sahîh bir vakıfdır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Hükkâm-ı askerî indinde şâhidlerin şehâdetleri iki menzili mezkûrun vakfiyetinin müteveffâ-yı merkūmdan sudûru sâbit olup tahakkuk ettiğinde hükümde ri‘âyet edilecek husûslara ri‘âyet edilerek, menzili mezbûr vakfının sıhhatine ve lüzûmuna hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Şevvâli’l-mükerrem sene sitte ve elf. Şuhûd: Mustafa Bey b. Ali el-Cündî, Ali Bey b. Abdullah el-Cündî, Veli Reis b. Abdullah, Hasan Reis b. Abdullah, Hasan Bey b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mustafa b. Yusuf ve Hamza Bey b. Abdullah ve Müstedâm Bey b. Abdullah el-Cündî

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 326 - Hüküm no: 426 - Orijinal metin no: [62a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

427. Hüküm

Ölen küçüğün annesi ile vasîsi arasındaki dava ile ilgili noksan kayıt

<

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 327 - Hüküm no: 427 - Orijinal metin no: [62a-2])﻿

﻿

﻿

428. Hüküm

Beytülmâle kalan tereke payının Âişe Hatun’dan alındığı

Mahmiye-i Galata ve Havâss-ı Kostantıniyye’de beytülmâl emîni olan fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Musa Çavuş b. Kaya mahfil-i kazâda bundan akdem Tophâne mahallâtından Yeni Bostan mahallesinden olup gemisi ile deryâya gark olan merhûm Hasan Reis b. Memi nâm müteveffânın zevcesi ve vârisesi Âişe bt. Hasan nâm hâtun mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi merkūme Âişe’den gayrı vâris-i ma‘rûfu olmayıp muhallefâtı beytülmâle râci‘ olmağın müteveffâ-yı mezbûrun zimem-i nâsda olan akçesiyle mevcûd olan esbâbı ba‘de’l-harc on altı bin akçe olup on iki bin akçesini mezbûre Âişe Hâtun yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledim dedikde mukırra-i mezbûr[en]in vech-i meşrûh üzre olan ikrârını mezbûre Âişe Hâtun bi’l-muvâcehe tasdîk eyledikden sonra mezbûre Âişe zikr olunan meblağdan gayrı eğer nakid akçe ve eğer esbâb alıkomadığına tahlîf olunup mâ hüve’l-vâki‘ ketb ve tahrîr olundu. Tahrîren fî evâhiri şehri Cumâdelûlâ sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Musli b. Ahmed, Mustafa Abdülaziz, Mehmed Reis Mustafa, Hızır b. Eşref el-İmâm, Yahya Ramazan, Yusuf Abdurrahman, Şaban (…), Mustafa Abdullah, (…), Şaban b. Mustafa ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 328 - Hüküm no: 428 - Orijinal metin no: [62a-3])﻿

﻿

﻿

429. Hüküm

Fâtıma Hatun bt. Erdoğdu’nun para vakfı tesis ettiği

Elhamdü lillâhi rabbi’l-âlemîn ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ Resûlihî Muhammedin ve âlihî ecma‘în ammâ ba‘d işbu mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden sahîh ve şer‘î bir hüccetdir. Medîne-i Hazreti Ebî Eyyûb-i Ensârî mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesi sükkânından sâhibetü’l-hayrât ve’l-hasenât Fâtıma Hâtun bt. Erdoğdu nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzıra olup, işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar sâhibi olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu râyicü’l-vakt yirmi üç bin akçesini hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve haseneten li rûhi Resûlihi’l-kerîm te’bîd, tasadduk, haps ve vakf ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâkıfe-i mezbûre meblağ-ı merkūmun mütevellî yediyle ribâdan hâlî olarak senede onu on bir ribh üzre ve rehn-i kavî ve kefîl-i melî alınarak mu‘âmele-i şer‘iyye ve murâbaha-i mer‘iyye ile edâ ve istîfâya kādir kimesnelere istirbâh edilmesini şart etti. Vâkıfe-i mezbûre, Allahü te‘âlâ’nın lütuf ve atâsıyla ribh ve nemâdan rızık verdiğinin mütevellîye verilecek yevmî iki akçenin hâricindeki tamâmını müddet-i hayâtınca kendisine şart etti. Vefâtından sonra mütevellîye verilecek vazîfeye bir akçe eklenip mütevellîye verilecek mikdârın yevmî üç akçe olmasını şart etti. Mütevellînin eklenecek bir akçe mukābilinde huzûrunda istediği bir vakit günde üç kere İhlâs sûresini, bir kere Fâtiha sûresini tilâvet edip kırâatinin sevâbını ve tilâvetinin bereketini Nebî aleyhi’s-selâmın ve âl ve ashâbının rûhlarına hediye etmesini şart etti. Mütevellîliğe müddet-i hayâtınca Mehmed Çelebi b. Mahmud’u ta‘yîn etti. Mütevellînin hafaza-i Kur’ân-ı azîm ve hamele-i Kur’ân-ı kerîm’den üç kişi tutup her birisinin her gün Yâsîn sûresini tilâvet etmesini ve bunların her birinin vazîfesinin yevmî bir akçe olmasını şart etti. İlk tilâvetin sevâbının sadrî oğlu Hızır b. Mehmed’in rûhuna, ikincisinin diğer oğlu Mehmed b. Mehmed’in rûhuna, üçüncüsünün de vâkıfe-i mezbûrenin rûhuna hediye edilmesini şart etti. Üç kişinin tesbîtinin mütevellî yedinde olmasını şart etti. Tevliyyetin müddet-i hayâtınca mütevellî-i mezbûra âid olmasını onun vefâtından sonra ise hâkimin re’yi ile ta‘yîn edilmesini şart etti. Medîne-i mezbûredeki Câmi‘-i Kebîr kurbunda vâki‘ Zühre Hâtun mescidine her Berât gecesinde altmış akçelik bal mumu iştirâ edilip konulmasını şart etti. Mesârif-i mezbûreden artan mikdârın vakfın muhâsebesinin rü’yetine, kâtibin ücretine ve hizmeti ihzâra sarf edilmesini şart etti. Emr-i vakf tamâm olduğunda vâkıfe-i mezkûre meblağ-ı mezbûru tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Mehmed Çelebi b. el-Mütevellî’ye teslîm etti. O da tesellüm edip sâir mütevellîler evkāfda nasıl tasarruf ediyorlar ise öylece tasarruf etti. Vâki‘ ikrâr mütevellî-i mesfûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Vâkıfe-i mezbûre sonra nukūd vakfının adem-i sıhhatine ve İmâm-ı A‘zâm ve hümâm-ı akdem Numan b. Sâbit el-Kûfî’nin vakfın lâzım olmadığı ictihâdına mütemessiken vakıfdan rücû‘ edip meblağ-ı merkūmun mülküne i‘âdesini taleb etti. Mütevellî-i mezbûr da el-Ensârî’nin İmâm Züfer’den nakl ettiği cevâz ictihâdına tevfîkan redden imtinâ‘ etti. Muhâsama ve münâza‘a edip hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâbın huzûrunda mürâfa‘a olunduklarında hâkim-i mûmâ-ileyh meblağ-ı mezbûrun vakfiyetine hükm etti. Vâkıfe-i merkūme sonra kelâmını i‘âde edip sıhhate hükmün lüzûmu îcâb ettirmeyeceğini ifâde etti ve meblağ-ı mersûmu tekrâr taleb etti. Mütevellî-i mezbûr bu ifâdeye imâmeyn-i hümâmeyn imâm-ı sânî Ebû Yusuf ve imâm-ı sâlis İmâm Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî -aleyhimâ el-lütfu’s-Samedânî- indinde sıhhatin lüzûmdan ayrılmayacağı şeklinde cevâb verip hâkimden re’yleri mûcebince hükmetmesini taleb etti. Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, meblağ-ı mezkûrun vakfiyetinin lüzûmuna da hükm etti. Bu sûretle kimesne tarafından tebdîl ve tağyîri câiz olmayan müebbed ve lâzım bir vakıf oldu. Her kim sû-i fi‘liyle ona cür’et ederse Allah’ın ve melâikenin ve insanların laneti üzerine olsun. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû innallâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfı ale’l-hayyi’l-cevâdi’l-kerîm”. [63a] Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Şa‘bâni’l-mu‘azzam sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İftiharü’l-ulemâi’l-muhakkikīn mevlânâ Mustafa Efendi b. Nefes el-Müderris elân bi medreseti Ebî Eyyûbi el-Ensârî radiyallahu anhu, fahrü’l-ulemâi’s-salihîn mevlânâ Mehmed Efendi b. Hasan el-Müderris bi medreseti Dârü’l-hadîs li’l-merhûm Zikri Efendi, mevlânâ Ebûbekir Çelebi b. Ferhad el-Mülâzım, fahrü’l-eimmeti’l-kirâm Abdülkādir b. Mehmed el-İmâm bi’l-Câmi‘i’l-Kebîr bi Ebî Eyyûbi el-Ensârî, mevlânâ Ahmed Çelebi b. Hasan Bey el-Hatîb bi Câmi‘i Ahmed Çelebi, Şerîf Mustafa Çelebi b. Ramazan, Halil Halîfe b. Yahya el-Mu‘allim, Hasan Halîfe b. İbrahim, fahrü’l-müderrisîn İbrahim Çelebi b. İsmail kâtib-i evkāf-ı Hazreti Ebî Eyyûb el-Ensârî, Mahmud Çelebi b. Muhyiddin el-Buhûrî, Osman Halîfe b. Abdullah el-Attâr, Şehsüvar Bey b. Mehmed Kâtib-i beytülmâl, Halim Halîfe b. Mehmed el-Müezzin, Osman Halîfe b. Ahmed, Yusuf b. Mustafa, Rüstem b. Abdullah, Keyvan b. Abdullah er-Râcil, Mercan b. Abdullah, Mehmed b. Karagöz ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 328 - Hüküm no: 429 - Orijinal metin no: [62b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

430. Hüküm

El-Hâc Nurullah b. Hüseyin’in evini vakfettiği

Hamdü ve sipâs ve şükr-i bî-kıyâs ol cenâb-ı rabbü’l-erbâb ve mâlikü’r-rikāb hâlik-ı bî-misâl ve râzık-ı bî-zevâl üzerine olsun kim kâffe-i kâinâtı nizâm-ı bedî‘ üzre ibdâ‘ ve âmme-i masnû‘âtı üslûb-ı menî‘ üzre ihtirâ‘ eyledi. Celle celâlühû ve âmme nevâlüh. Ve sıla-i salavât-ı nâ-mahdûd ve hediyye-i tahiyyât-ı gayr-ı ma‘dûd ol cenâb-ı risâlet-penâh ve nübüvvet-destgâh efdalü evlâd-ı beşer şefî‘ rûz-ı mahşer pîşvâ-yı enbiyâ ve mürselîn muktedâ-yı evvelîn ve âhirîn Ahmed-i müctebâ ve Muhammed Mustafâ üzerine olsun kim erkân-ı dîn-i mübîn mümehhid-i ebvâb-ı şer‘-i metîni müşeyyed edip sâlikân-ı edviyeyi tâlib olanları levâmi‘-i envâr-ı şer‘-i mübîn ile sübül-i selâmete hidâyet ve tarîk-i hakka da‘vet eyledi. Ve tahiyyât-ı firâvân ve tekrîmât-ı bî-pâyân âl ve ashâb ve ahbâbının ervâh-ı tayyibelerine olsun ki tarîk-i hakka hâdîler ve şer‘-i mübîn ile münâdîlerdir -rıdvânullâhi te‘âlâ aleyhim ecma‘în ammâ ba‘d sebeb-i tahrîr-i sahîfe-i şer‘iyye ve bâ‘is-i tahrîr-i makāle-i mer‘iyye oldur ki mahmiye-i Galata’da Emekyemez mahallesinden hâccü’l-haremeyn zâirü’s-Safâ ve’l-Merveteyn el-Hâc Nurullah b. Hüseyin nâm kimesne vaktâ ki mecârî-i ahvâlinde tefekkür ve mebâdî-i umûr-ı mâlından tedebbür edip Cenâb-ı Vehhâb-ı Hakk’dan ve cânib-i feyyâz-ı mutlakdan kendiye vâsıl olan ni‘amâ-i mütevâfirenin hamdine tâkat ve âlâ-i mütekâsirenin şükrüne mecâl ve miknet müyesser ve makdûr-ı beşer değil idiğin ilme’l-yakīn bilip bu cihân-finâsında fenâ nişânı a‘yân ve gınâsı ile ınâsı tev’emân cefâsı vefâsından evfer belâsı safâsından ekser idiğin ayne’l-yakīn görüp sa‘âdet-i ilhâm ve müsâ‘adet-i in‘âm gayrı mütenâhiye mazhar düşüp ol kerîm ilâh hazretinin “ve mâ tükaddimû li enfüsiküm min hayrin tecidûhu indallâhi” âyet-i kerîmesi da‘vetine icâbet ve Resûl-i ekrem sallallâhu aleyhi vesellem hazretinin “İzâ mâte ibnü Âdeme inkata‘a amelühû illâ an selâsin ilmin yüntefe‘u bihî ve veledin sâlihin yed‘û lehû ve sadakatin câriyetin beyne yedeyhi elâ ve hiye’l-vakf” hadîs-i şerîfinin işâret-i münîfesine mütâba‘at edip meclisi şer‘-i şerîfeye hâzır olup vakf-ı lâhiku’l-beyânı tescîl ve emr-i itmâmı tekmîl için mütevellî nasb eyledikleri el-Hâc İbrahim b. Nureddin nâm kimesne mahzarında ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î eyleyip emlâkimden mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir cânibi merhûm Hâfız Kethüdâ veresesi mülkü ve bir cânibi dahi Musli veresesi mülkü ile Adalyalı Mehmed Reis mülkü ve iki cânibi tarîk-i âm ve mahalle-i mezbûrenin vakıf odaları ile mahdûd olan fevkānî ve tahtânî sekiz bâb odaları ve bahçe ve kenîf ve su kuyusunu müştemil olan mülk menzilimi hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li vechihi’l-kerîm bi niyet-i hâlisa ve taviyyet-i sâfiye ile vakf haps ve tahlîd ve tasadduk ve tesbîl ve te’bîd eyleyip ba‘de’t-tahliyyeti’ş-şer‘iyye mütevellî-i merkūm el-Hâc İbrahim teslîm mezbûr dahi vakf için kabûl ve tesellüm eylediğinden sonra şöyle şart eyledi kim zikr olunan menzilin süknâsı mâdâmki kayd-ı hayâtda olam bana meşrût ola bi irâdeti’llâh ben icâbet-i da‘vet-i irci‘î ilâ rabbike eylediğimden sonra menzili merkūmun cümlesi ümm-i evlâdım olan Fâtıma Hâtun bt. Abdullah mâdâmki kayd-ı hayâtda [ola] hakk-ı meşrûtu olup sâkine ola. Mezbûreden sonra Hâfız Kethüdâ’dan bana olan fevkānî ve tahtânî iki evin fevkāniyyesinde mu‘takam olan Râziye Hâtun bt. Abdullah sâkine ola. Ba‘demâ evlâdı ve evlâd-ı evlâdı ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdı neslen ba‘de neslin ve fer‘an gıbbe aslin sâkin olalar. Ve tahtâniyyesinde dahi mu‘takam Zamâne Hâtun bt. Abdullah sâkine ola ba‘de mâ evlâdı ve evlâdı evlâdı ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdı neslen ba‘de neslin ve karnen ba‘de karnin sâkin olalar. Ve bu zikr olunan odaları kurbunda olan fevkānî ve tahtânî iki bâb evlerin birinde mu‘takım olan Hasan b. Abdullah evli olduğu hâlde sâkin ola ba‘de evlâdı ve evlâd-ı evlâdı ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdı karnen ba‘de karnin ve fer‘an ba‘de aslin ile’l-inkırâz sâkin olalar. Mezbûr Hasan mücerred olduğu hâlde mezbûr evde hakkı olmaya ve birinde dahi mu‘takım Nasuh b. Abdullah evli olduğu hâlde sâkin ola. Ba‘dehû onun dahi evlâdı ve evlâd-ı evlâdı ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdı batnen ba‘de batnin ve fer‘an gıbbe aslin ile’l-inkırâz sâkin olalar. Mezbûr Nasuh’un dahi ergen olduğu hâlde vakf-ı mezbûrda hakkı olmaya. Ve Murad Reis cânibinde olan fevkānî ve tahtânî dört bâb evlerde karındaşım oğulları evli oldukları hâlde ki biri Mustafa ve biri Mehmed ve biri Osman’dır mâ dâmû ihyâen sâkinler ola, ba‘dehû her birisinin evlâdı ve evlâd-ı evlâdı ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdı neslen ba‘de neslin ile’l-inkırâz sâkin olalar. Zikr olunan üç nefer karındaşım oğullarının dahi mücerredîn oldukları hâlde ol evlerde hakları olmaya. Ve zikr olunan bahçe beyninde müşterek olup timar ederlerse iştirâken mahsûlünü alalar ve illâ her kim timar ederse mahsûlünü ol ala ve su kuyusunu dahi iştirâken cümlesi mutasarrıf olalar. Ve kapı üzerinde olan odamı karındaşım oğullarının ve utekānın mücerredlerine şart eyledim ve müsâfirleri geldikde ol odada iskân edeler ve her birisi sâkin olduğu odanın meremmeti lâzım oldukda kendi mallarından edeler ve vefât edenlerin hissesi hayâtda olanlara meşrût ola, cümlesi vefât eyleyip biri kaldıkda cümlesini mutasarrıf ola. Cümlesinin inkırâzından sonra Hâfız Kethüdâ cânibinde olup Râziye ve Zamâne’ye meşrût olan evler icâreye verilip sâirin meremmetine sarf oluna mâ‘adâ olan evler Medîne-i münevvere fukarâsına vakf ola. Zikr olunan mevkūfun-aleyhim zamânlarında kendiler sâkin olalar, odalardan biri icâreye verildiğine rızâm yoktur. Ve zikr olunan vakfı mezbûr mütevellîye teslîm eyledim, mezbûr dahi vakfiyet üzre tesellüm eyledi dediğinde mukırr-ı mezbûru ikrâr-ı meşrûhunda mezbûr el-Hâc İbrahim vicâhen tasdîk ettikden sonra vâkıf-ı mezbûr mütevellî-i merkūm mahzarında takrîr-i kelâm edip vakf-ı mezbûr mücerred mütevellîye teslîm olunmağla İmâm-ı A‘zâm hazretleri katında vakf lâzım olmamağın vakfiyetten rücû‘ eyledim, mülküme istirdâd için dediğinde mezbûr mütevellî imâmeyn-i hümâmeyn katlarında lâzım olmağın onların re’y-i sedîdleri üzre sıhhatine ve lüzûmuna hükm olunmak taleb ederim deyû redden imtinâ‘ eyledikde hâkim-i şer‘-i muvakki‘-i sadr-ı kitâb, cânib-i vakfı evlâ görüp vakf-ı mezbûrun sıhhat-i vakfiyetine ve imâmeyn-i mezbûreyn re’yleri üzre lüzûmuna hükm eyleyip mütevellî-i mezbûr yedinde ibkā etmeğin vakıf sahîh lâzım oldu Fe-men beddelehu ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne ve yübeddilûnehû innallâhe semî‘un alîm. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene sitte ve elf mine’l-hicreti’n-nebeviyye.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim b. İlyas, Mehmed b. İbrahim, Hacı Resul b. Oruc yaycı, Mehmed Kâtib b. Silahî, Murad Reis b. Abdullah, an İmâm Murad Reis Hacı Mehmed, el-Hâc Piyâle b. Abdullah, Mehmed b. Hacı Piyâle, Yusuf b. Abdullah, Receb b. Abdullah, yarakçı Mehmed b. Ahmed, Ahmed b. Şaban el-Müezzin, Mehmed Efendi b. Abdullah el-Hatîbü Rüstem Paşa, Hacı Süleyman b. Mehmed, Mahmud Çelebi b. İslâm el-Müezzin, Abdülkādir b. Hacı el-Müezzin, Yahya Çelebi b. el-Müezzin, Hızır b. Murtaza el-İmâm ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 330 - Hüküm no: 430 - Orijinal metin no: [63a-1])﻿

﻿

﻿

431. Hüküm

Hatice Hatun bt. Nurullah’ın evini vakfettiği

Bismillâhi’l-vâkıfi alâ serâiri el-vâkıf fî mevâkıfi’l-hayrâti’l-hamîdeti’l-âsar. Ve’l-hamdü lillâhi’l-muttali‘i mâ fî zamâiri’l-ârifi’s-sârifi sa‘yehû fî istikmâli’l-a‘mâl es-sâlihâti’l-celîleti’l-envâr. Ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ âlihî ve ashâbihi’l-lezîne hüm hazînetü’l-meânî ve nakkalehü’l-ahyâr aleyhim rıdvânullahi’l-meliki’l-gaffâr ammâ ba‘d işbu mazmûnunda vakıf kurma irâdesinden bahseden sahîh ve şer‘î bir hüccet ve sarîh ve mer‘î bir vesîkadır. Sâhibetü’l-hayrât ve’l-hasenât Hatice Hâtun bt. Nurullah kıbelinden âti’z-zikr vakıf ikrârına ve rücû‘ da‘vâsına vekâleti Mustafa Halîfe b. Mehmed el-İmâm ve İlyas b. Hızır nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Ahmed b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzır olup, müvekkile-i mezbûresi Hatice Hâtun’un bundan akdem bin dört senesi Cumâdelâhire ayında hâric-i Galata mahallâtından Kuloğlu mahallesinde kâin, iki beyt-i ulvîyi, bir beyt-i süflîyi, selâmlığı, kileri, kendisi ile Âişe bt. Nurullah arasında müştereken kullanılan su kuyusunu, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi hâvî bahçeyi müştemil olan ve bir tarafdan Marziye Hâtun bt. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Âişe bt. Nurullah mülkü, öteki tarafdan Mustafa b. Abdullah mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan cemî‘ mülk menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i hukūk ve merâfıkı ile hasbeten lillâhi’l-kerîm ve haseneten li rûhi Resûlihi’l-halîm ve hereben mine’l-azâbi’l-elîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, niyet-i hâlisa ve taviyyet-i sâdıka ve vâfiye ile haps ve vakf ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâkıfe-i mezbûre menzilde süknâyı müddet-i hayâtınca evvelâ kendisine, sonra Marziye Hâtun bt. Abdüsselâm nâm anasına, sonra ana baba bir erkek karındaşı Mehmed b. Nurullah’a, sonra Âişe bt. Nurullah nâm kız karındaşına sonra Mehmed ve Âişe’nin zükûr ve inâsdan evlâdına, evlâd-ı evlâdına, neslen ba‘de neslin ve fer‘an gıbbe aslin evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Nesilleri kesildikden sonra -ne‘ûzü billâh min kahri’l-feyyâz-süknâyı mahalle-i mersûmede imâm ve müezzin olacak kimesnelere, imâmın her gün öğle namazından sonra Tebâreke sûresini, müezzinin ise her gün ikindi namazından sonra Amme sûresini tilâvet edip sevâbını vâkıfe-i mezbûrenin rûhuna hediye etmeleri kaydıyla şart etti. Vâkıfe-i mezbûre böylece menzili merkūmu tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Abdi b. Mustafa’ya teslîm etti ve kendisini bu husûsda nefsine nâib kıldı. Sonra ahâlî-i mahalle-i mersûmeyi hasbî mütevellî seçdi. Mütevellî-i mersûm menzili merkūmu tesellüm ve kabz edip mâliklerin emlâkde tasarruf ettikleri gibi tasarruf etti. Vâki‘ ikrâr mütevellî-i mezkûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Hâl bu minvâl üzre iken vekîl-i mezbûr, İmâm-ı A‘zâm ve hümâm-ı akdem Hazreti Ebû Hanîfe el-Kûfî indinde vakf-ı akārın adem-i lüzûmuna mütemessiken vakıfdan rücû‘ etti ve menzilin müvekkile-i mezbûresinin mülküne i‘âdesini taleb etti. Mütevellî-i mezkûr ise hâkimden imâmeyn-i hümâmeyn imâm-ı sânî Ebû Yusuf ve imâm-ı sâlis İmâm Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî’nin -rahmetullâhi’l-meliki’l-Bârî- re’yleri mûcebince hükmetmesini taleb etti. Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, eimme-i eslâf beyninde vakıf husûsunda cârî ihtilâfı da bilerek, vakıf cânibini evlâ ve ahsen görüp vakfın husûsan ve umûmen sıhhat ve lüzûmuna hükm etti. Vakıf bu sûretle ahkâm-ı şer‘iyye ve kavânîn-i mer‘iyyeye göre kimesne tarafından tebdîl ve tağyîri câiz olmayacak şekilde müebbed, müseccel, muhalled ve lâzım bir vakıf oldu. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû innallâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfı ale’l-hayyi’l-cevâdi’l-kerîm”. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Şevvâl sene sitte ve elf. Şuhûd: Mustafa b. Ali el-Cündî, Ali Bey b. Abdullah el-Cündî, Veli Reis b. Abdullah, Hasan Reis b. Abdullah, Ali Bey b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 332 - Hüküm no: 431 - Orijinal metin no: [63b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

432. Hüküm

Mustafa Çelebi’nin miras ihtilafında Emine bt. Mehmed ile sulh olduğu

Kasaba-i Beşiktaş mahallâtından Hayreddin Paşa mahallesinde sâkine iken fevt olan Emine bt. Mehmed nâm hâtunun zevci ve vârisi olan Mustafa Çelebi b. Hüseyin mahfil-i kazâda müteveffât-ı mezbûrenin vâlidesi Sâliha bt. İskender mahzarında takrîr-i da‘vâ edip mezbûre zevcemin zamân-ı vefâtında ben gāibde olmağla cümle muhallefâtına vaz‘-ı yed eylemiş bi hasebi’ş-şer‘ bana âid olan nısf hissem ve mezbûre on beş bin akçe vasiyyeti vardır onu dahi mahalline sarf ederim dedikde mezbûre Sâliha fi’l-vâki‘ on beş bin akçe vasiyyet eylemeyip ve himâyeten muhallefâtına vaz‘-ı yed eylemiş idim lâkin mezbûr Mustafa ile galleden on iki bin akçeye sulh olup bedel-i sulhu dahi meclisi sulhda kabz eyledi dedikde bi’t-taleb kayd olundu. Şuhûd: Murad Ağa Abdullah, Servan? Abdullah, Hüsrev Abdullah, Hüseyin Ahmed ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 334 - Hüküm no: 432 - Orijinal metin no: [63b-2])﻿

﻿

﻿

433. Hüküm

Şahhuban bt. Hasan’ın evini kocası Seyyid Ali’ye satıp bedelini aldığı

Mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa’da vâki‘ merhûm Sinan Paşa mahallesi sâkinelerinden Şahhuban bt. Hasan nâm hâtun tarafından husûs-ı âti’z-zikri ikrâra vekîl olup Ahmed Halîfe b. İlyas el-Müezzin ve el-Hâc Ahmed b. Mesud ve Mahmud b. Bayezid nâm kimesneler şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olan fahrü’l-eimme Abdurrahman Halîfe b. Mehmed nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf-i şamihü’l-bünyan ve mahfil-i dîn-i münîf-i râsihü’l-erkânda işbu sâhibü’l-kitâb mezkûre Şahhuban’ın zevci olan Seyyid Ali [b.] Mehmed nâm kimesne muvâcehesinde bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf edip müvekkilem mezkûre Şahhuban’ın mahalle-i merkūmede vâki‘ bir tarafı Pervâne bt. Abdullah nâm müteveffâtın Mustafa ve Fâtıma ve Ümmi nâm sagīrleri mülküne ve bir tarafı Okmeydanı demekle ma‘rûf olan mevzi‘e ve iki tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup beş aded beyt-i süflî ve bir beyt-i ulvî ve iki bi’ri mâyı ve cüneyneyi ve ahırı ve fırını ve bahçeyi müştemil olan mülk menzilini cümle tevâbi‘i ve levâhıkı ile zevci mezbûr Seyyid Ali’ye on beş bin akçeye bey‘ edip lâkin meblağ-ı merkūm on beş bin akçenin on iki bin akçesini târih-i kitâbdan iki yıl mukaddem alıp kabz edip ve hâlen üç bin akçesini dahi müvekkilem mezbûre Şahhuban zevci merkūm Seyyid Ali’den alıp cem‘an on beş bin akçeyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledi ba‘de’l-yevm menzili merkūm zevci mesfûr Seyyid Ali’nin mülk-i müşterâsı olup keyfe mâ yeşâ’ ve yahtâr mutasarrıf ola dedikde vekîl-i merkūmun vech-i meşrûh üzre olan kelimâtını mezkûr Seyyid Ali bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk ettikden sonra sıhhat-i bey‘a ve cevâz-ı şirâya hükm olunup mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu ki vakt-i hâcetde mübeyyin-i hâl ola. Tahrîren fî evâsıtı şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-ulemâ mevlânâ İbrahim Efendi b. Mehmed eş-şehîr bi Çavuşzâde, Şeyh Efendi el-Müderris, Seyyid Yusuf b. Seyyid Mahmud, Ferruh Bey b. Abdullah, Ferhad b. Abdullah, Halil Bey b. Abdullah el-Cündî, el-Hâc Cafer b. Abdullah, Mehmed b. Veli, Mustafa b. Ali, el-Hâc Mustafa b. el-Müezzin, Pîrî b. Mehmed, Hüseyin b. Abdullah el-Cündî, Osman b. İsmail el-Müezzin, Hüsrev b. Ali

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 334 - Hüküm no: 433 - Orijinal metin no: [64a-1])﻿

﻿

﻿

434. Hüküm

Ömer, Osman ve Âmine adlı çocuklara vasî atandığı

Hâkim-i askerî muvakki‘ a‘lâ hâze’l-kitâbi’l-müstetâb, hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed Reis b. Abdullah’ı, dâhil-i mahrûse-i Galata mahallâtından Şehsüvar mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Haydar b. Abdullah’ın Ömer, Osma[n] ve Âmine nâm evlâd-ı sıgārına, kendilerine irs-i şer‘le müteveffâ-yı mezbûr babalarından intikāl eden emvâlin muhâfazası ve zabt-ı ahvâlleri için ihtiyâclarına binâen vasî nasb etti. Mezkûr Mehmed Reis de vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Ahmed Reis b. İlyas, Said b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, el-Hâc Mustafa b. Murad, Veli Reis b. Ali, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Yahya ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 335 - Hüküm no: 434 - Orijinal metin no: [64a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

435. Hüküm

Yetimin nâzırı ile vasîsinin hesap üzerinde anlaştıkları

Mahmiye-i Galata müzâfâtından Beşiktaş’da vâki‘ Sinan Paşa mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Osman Bey b. Durmuş nâm reis-i sultânînin sulbî oğlu Durmuş nâm sagīrin kıbel-i şer‘den nâzırı olan Haydar Bey b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibü’l-kitâb sagīr-i mezbûrun vasîsi olan Hüseyin Bey b. Abdullah nâm za‘îm muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm edip sagīr-i mezbûr Durmuş’a babası merhûm Osman Bey’den irs-i şer‘le intikāl eden hisse-i şer‘iyyesinin sene dokuz yüz doksan sekiz Recebi’l-müreccebi’nin gurresinden târih-i kitâba değin bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf muhâsebesi zeyl-i kitâbda mastûretü’l-esâmî olan müslümanlar huzûrunda görüldükde vasiyyi mezbûrun makbûzu nukūddan doksan beş bin akçe olup ve meblağ-ı merkūm doksan beş bin akçenin ba‘zısı merbûh ve ba‘zısı gayr-ı merbûh olmağla cümle ribhden kırk altı bin dört yüz otuz altı akçe hâsıl olup ve sagīr-i mesfûrun li eb ve üm kız karındaşı Fâtıma nâm sagīreden irs-i şer‘le intikāl eden nukūddan hisse-i şer‘iyyesi yirmi dört bin yüz yetmiş yedi akçe olup ve sagīr-i merkūm Durmuş’un bâlâda zikr olunan doksan beş bin akçe nukūddan İstiko nâm zimmîye elli iki bin akçe verilip mukābelede mezkûr İstiko Ortaköy’de vâki‘ mülk menzilini sagīr-i mersûma meblağ-ı mesfûr elli iki bin akçeye bey‘ edip menzili mastûrun icâresinden bin beş yüz akçe hâsıl olup cem‘an vasiyyi mezbûrun makbûzu yüz altmış yedi bin yüz on üç akçe olup ve meblağ-ı merkūm yüz altmış yedi bin yüz on üç akçenin masrafı dahi görüldükde cem‘an ihrâcât altmış yedi bin beş yüz yirmi akçe olup ba‘de’l-ihrâcât vasiyyi mezbûrun zimmetinde doksan dokuz bin beş yüz doksan üç akçe bâkī kalmışdır el-hâletü hâzihî ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik murâbaha ve nukūddan nezâretim hasebiyle da‘vâ ve nizâ‘ım kalmadı dedikde mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî vasiyyi mezbûr Hüseyin Bey talebi ile ketb ve terkīm olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Fahrü’l-müderrisîn mevlânâ Mustafa Efendi b. Hasan, eş-Şeyh İbrahim b. Mehmed, Kadri Halîfe b. Abdullah, Kurd Çavuş b. Mehmed el-kâidü’s-sultânî, Savcı Çavuş b. Hamza, Mehmed Bey b. Abdullah, Murad Bey b. Abdullah …?, Murad Ağa b. Abdullah, Ahmed Bey b. Abdullah, Süleyman Ağa b. Abdullah, Şaban Bey b. Abdullah, Hasan Reis b. Abdullah, diğer Murad Bey b. Abdullah el-Cündî, Kaba Ömer b. Mehmed, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mehmed b. Ali el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 335 - Hüküm no: 435 - Orijinal metin no: [64a-3])﻿

﻿

﻿

436. Hüküm

Râziye Hatun’un mehir alacağı olduğu

Udûlden el-Hâc Hızır Halîfe b. Murtaza ve el-Hâc Ferhad b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzırân olup, dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından Şehsüvar mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Haydar b. Abdullah’ın Ömer, Osman ve Âmine nâm evlâd-ı sıgārına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Mehmed Reis b. Abdullah nâm kimesne mahzarında, merhûm-ı mezbûrun zevcesi ve vârisi hâmiletü hâze’l-kitâb Râziye Hâtun bt. Seyfullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezkûrenin müteveffâ-yı mesfûrun zimmetinde, nikâhında ma‘kūdun aleyh olan mehr-i müecceli cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt bin akçe hakkı vardır. Müdde‘iye-i mezbûrenin meblağ-ı merkūmu kısmen veya tamâmen müteveffâ-yı mezkûrdan veya vekîlinden ahz ü kabz etmediğine, hibe etmediğine, bi vechin mine’l-vücûh zimmetini ibrâ etmediğine dâir yemîn etmesinden sonra şâhidlerin şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i askerî, şehâdetleri mûcebince meblağ-ı mezbûrun müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından müdde‘iye-i mersûmeye ödenmesine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Ahmed Reis b. İlyas, Said b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, el-Hâc Mustafa b. Murad, Veli Reis b. Ali, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Ali ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 336 - Hüküm no: 436 - Orijinal metin no: [64b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

437. Hüküm

Hüseyin Bey’in Perviz Bey’den peynir satın aldığı ve kalan alacağı olmadığı

Mahmiye-i Galata dâhilinde vâki‘ Bereketoğlu mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem vefât eden merhûm Hüseyin Bey b. Abdullah nâm cündînin muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olup mahmiye-i mezbûre ve Havâss-ı Kostantıniyye’de beytülmâl-i hâs emîni olan fahrü’l-ümenâ Mehmed Çavuş b. Abdullah ve Davud Çavuş b. Abdullah ve beytülmâl-i mezbûrun nâzırı olan Mustafa Bey b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde işbu sâhibü’l-kitâb Hâslar kazâsına tâbi‘ Bosna Filibozu demekle ma‘rûf yaylakda vâki‘ mandıraları mutasarrıf olan Perviz Bey b. Abdullah nâm cündînin muvâcehesinde takrîr-i kelâm edip merhûm-ı mezbûr Hüseyin Bey hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde mersûm Perviz Bey’e peynir için yetmiş bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe verip hâlen meblağ-ı merkūm yetmiş bin akçeden otuz beş bin yedi yüz altmış sekiz akçesini emânet ve nezâretimiz hasebiyle alıp kabz edip bâkī zimmetinde otuz dört bin iki yüz otuz iki akçe kalmış suâl olunup mûcebin taleb ederiz dediklerinde gıbbe’s-suâl mersûm Perviz Bey meblağ-ı merkūm yetmiş bin akçeden bâkī kalan otuz dört bin iki yüz otuz iki akçelik müteveffâ-yı mesfûr Hüseyin Bey’e hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde peynirden meblağ mersûm yetmiş bin akçeden zimmetimde bir akçe ve bir habbe bâkī kalmamışdır dedikde fi’l-vâki‘ merhûm-ı mezbûra otuz dört bin iki yüz otuz iki akçelik hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde peynir verdiğine beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Mehmed b. Kasım ve Rıdvan Bey b. Abdullah el-Cündî ve Sefer Bey b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘-i şerîfe hâzırûn olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î şöyle şehâdet-i şer‘iyye eylediler ki fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûr Hüseyin Bey’e hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde otuz dört bin iki yüz otuz iki akçelik peyniri bizim huzûrumuzda teslîm eylemişdir husûs-ı mezbûra şâhidleriz ve şehâdet dahi ederiz dediklerinde şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ oldukdan sonra mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâsıtı Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 337 - Hüküm no: 437 - Orijinal metin no: [64b-2])﻿

﻿

﻿

438. Hüküm

Ahmed Reis’in ödünçten Haydar b. Abdullah’ta alacağı olduğu

Udûlden Veli Reis b. Ali ve Süleyman Reis b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzırân olup, dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından Şehsüvar mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Haydar b. Abdullah’ın Ömer, Osman ve Âmine nâm evlâd-ı sıgārına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Mehmed Reis b. Abdullah nâm kimesne mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Ahmed Reis b. İlyas’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı merkūm hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde bizim yanımızda ve katımızda zimmetinde müdde‘î-i mezbûra karz-ı şer‘î cihetinden râyicü’l-vakt bin beş yüz akçe deyni olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Müdde‘î-i mesfûrun meblağ-ı merkūmu kısmen veya tamâmen müteveffâ-yı mezkûrdan veya vekîlinden ahz ü kabz etmediğine, hibe etmediğine, bi vechin mine’l-vücûh zimmetini ibrâ etmediğine dâir yemîn etmesinden sonra şâhidlerin şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim-i askerî, şehâdetleri mûcebince meblağ-ı mezbûrun müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından müdde‘iye-i mersûmeye ödenmesine hükm etti. Cerâ ve hurrire fî evâsıtı Zilka‘de sene sitte ve elf. Şuhûd: Said b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, el-Hâc Mustafa b. Murad, Mustafa b. Ali, Mehmed b. Ali, Murad b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 338 - Hüküm no: 438 - Orijinal metin no: [64b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

439. Hüküm

Sâkine Hatun bt. el-Hâc Pîrî’nin evini vakfettiği

Elhamdü lillâhi’llezî ce‘ale’d-dünyâ mezra‘ate’l-âhire li üli’l-hayrât ve ce‘ale’s-sadakāt zeri‘atün ilâ duhûli’l-cennât ve vusûli’d-derecât. Ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ nebiyyihî Muhammedin şefî‘i’l-usât [fî] yevme’l-arasât ve alâ âlihî ve ashâbihî zevi’l-mükerremât. Ve ba‘de işbu mazmûnunda vakıf kurma irâdesinden bahseden kayd sahîh ve şer‘î bir hüccet ve sarîh ve mer‘î bir vesîkadır. Udûlden Mustafa b. Turgud, Ömer b. Mehmed, Abdi Reis b. Sefer ve Abdi Bey b. Abdullah el-Cündî nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf-i Ahmedî ve mahfil-i dîn-i münîf-i Muhammedî’ye hâzırûn olup, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Mustafa Ağa mahallesinde bundan akdem vefât eden Sâkine Hâtun bt. el-Hâc Pîrî’nin muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan, Galata ve Havâss-ı mahrûse-i Kostantıniyye’de vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni Mehmed Çavuş b. Abdullah nâm hasm-ı câhid mahzarında ve merhûme-i mezbûrenin zevci ve vârisi olan fahrü’l-kuzât Kâmil Efendi b. eş-Şeyh Hamid’in mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Mahmud b. Mehmed er-Reisü’s-sultânîden sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffât-ı merkūme Sâkine Hâtun, zeyilde mezkûr târihden mukaddem 1001 senesi Ramazân-ı mübârekinde, işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘, bir beyt-i süflîyi, su kuyusunu, helâyı, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi hâvî bahçeyi müştemil olan ve bir tarafdan Abdi Bey b. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Memi Reis b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan Mustafa ve Rahime mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i hâs ile mahdûd bulunan cemî‘ menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i hukūk ve merâfıkı ile, hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve haseneten li rûhi Resûlihi’l-kerîm ve hereben min ikābihi’l-elîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, niyet-i hâlisa ve taviyyet-i sâfiye ile haps ve vakf etti. Vâkıfe-i mezbûre menzilde süknâyı evvelâ müddet-i hayâtınca kendisine, vefâtından sonra zevci merhûm Ahmed Reis’in Mustafa ve Rahime nâm evlâdına, sonra onların evlâdına, neslen ba‘de neslin fer‘an gıbbe aslin zükûr ve inâsdan evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Bunların inkırâzından sonra -ne‘ûzü billâh min hâze’l-kıyâs-süknâyı vâkıfe-i mezbûrenin âzâdlı câriyeleri olan Nâzenin bt. Abdullah ve Hümâ bt. Abdullah’a, sonra onların evlâdına, evlâd-ı evlâdına, zükûr ve inâsdan evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Ba‘de’l-inkırâz, menzili merkūmun mütevellî yediyle icâre-i mu‘tâde ile kirâya verilmesini, icâreden hâsıl olan mikdârın mahalle-i mezbûre imâmına, her gün huzûrunda üç kere İhlâs sûresini tilâvet edip sevâbını vâkıfe-i merkūmenin rûhuna hediye etmesi mukābilinde verilmesini şart etti. Vâkıfe-i mezbûre, ba‘de’t-tahliyye ve’t-tekābuz menzili mesfûru mülkiyetinden izâle ve yedinden ihrâc edip tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği mezbûr Mahmud Reis’e teslîm etti. O da tesellüm ve kabz etti. Tevliyyeti mezkûr Mahmud Reis’e sonra ahâlî-i mahalle-i mersûmenin emîn ve mu‘temed kimesneler arasından seçeceği kimesneye şart etti. Hâkim vakfın sıhhat ve lüzûmuna hükm etti. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olduğunda ve menzili mezbûr vakfının müteveffât-ı merhûmeden sâdır olduğu sâbit olduğunda hâkim-i askerî, hüküm için îcâb eden şartlara da ri‘âyet ederek vakf-ı mezbûrun sıhhatine ve lüzûmuna hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Zilka‘de min şühûri sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Eyüb el-Mülâzım, Ali b. Mustafa, Derviş Reis b. Halil, Mustafa b. Ali, Cârullah b. Resul, Mustafa b. Ali, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 338 - Hüküm no: 439 - Orijinal metin no: [65a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

440. Hüküm

Mehmed b. Pervane’nin muhallefâtı

Hâl-i hayâtında kazâ-i mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin iken bundan akdem Akdeniz’de vefât edip geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Âişe ve Fâtıma bintey Pervâne nâm ana baba bir kız karındaşlarını, ana bir Hüseyin b. Hasan nâm erkek karındaşını bırakan merhûm Mehmed b. Pervâne er-Râcilin muhallefâtıdır. Kıymeti Dolab Diğer dolab-ı sagīr Köhne kadife yastık Döşek-i beledî köhne Minder Yastık kadife köhne Demir sini Kazgan Değirmen Berber çarhı Sahan-ı köhne Tepsi-i kalayî Leğen-i köhne 2 Tencere 1 Varın? 1 Harbe 1 Demir kürek Bel Varul Hırdavât-ı demir Demir küskü …? köhne …? Barut ber vech-i tahmîn vakıyye 2 Zikr olunan esbâb ber vech-i tahmîn 1.000 Hâne der mahalle-i mezbûre 15.000 Yekûn meblağ 16.000 Minhe’l-ihrâcât Deyn-i müsbet li Hüseyin b. Hasan 1.000 Resm-i kısmet ve ihzâriyye 480 Yekûn 1.480 El-Bâkī Hisse-i uht li eb ve üm 4.840 Hisse-i uht li eb ve üm 4.840 Hisse-i ah li üm 4.840 Hurrire bi ma‘rifeti’l-fakīr Kerâmi el-Kassâmü’l-askerî bi Galata ve Havâss-ı Kostantıniyye el-mahmiyye [65b] Yevmü’l-Ehad fî gurreti garrâ ve matla‘-ı a‘lâ-yı Zilhicceti’ş-şerîfe sene sitte ve elf.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 339 - Hüküm no: 440 - Orijinal metin no: [65a-2])﻿

﻿

﻿

441. Hüküm

Mahmud ve Ahmed’in Habibe’nin vârisleri olduğu yönündeki şehâdet

İbradı kadısı kıdvetü kuzâti’l-islâm umdetü vülâti’l-enâm mevlânâ Musa Efendi’nin mahkemesinden zeyilde mezkûr senenin Ramazân-ı mübâreki târihiyle müverrah, imzâsı ile mümzâ, hatemi ile mahtûm hüccet-i şer‘iyye vârid oldukda, mazmûnunda es-Seyyid Abdülkādir b. İlyas ve Hüseyin b. Mustafa nâm kimesneler Mahmud ve Ahmed ibney Nebi’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iyeyn-i mezbûreyn, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Cihangir mahallesinde bundan akdem vefât edip muhallefâtı Râziye bt. Abdullah ve Fâtıma bt. Abdullah Çelebi nâm hâtunlar yedleriyle zabt olunan Habibe bt. Abdullah’ın usûbet-i nesebiyye cihetiyle vârisleridir. Mezbûre Habibe bt. Abdullah, el-Hâc Ebûbekir’in müşterâsı ve ümm-i veledidir. Merkūm el-Hâc Ebûbekir de Mehmed’in oğludur. Mehmed de Ali’nin oğludur. Müdde‘iyeyn-i mezbûreyn ise Nebi’nin sulbî oğullarıdır. Nebi ise Mahmud’un sulbî oğludur. Mahmud da müdde‘iyeyn-i merkūmeynin cedd-i a‘lâları olan merkūm Ali’nin sulbî oğludur. Verâseti, sagīre-i mesfûre Fâtıma’ya ve müdde‘iyeyn-i mezbûreyn Mahmud ve Ahmed’e münhasırdır. Onlardan başka vâris ve terekeye müstahık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Sonra mezbûr Ahmed, karındaşı hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed’i hakkının kabz ve îsâline ve kabz ve îsâl için hîn-i hâcetde hükkâm-ı kirâm indinde mürâfa‘aya vekîl edip nefsine nâib kıldı. O da meclisi tevkîlde vekâlet-i mezbûreyi kabûl etti. Sagīre-i merkūme Fâtıma’nın vasîsi meclisi şer‘a ihzâr olunup hüccet-i şer‘iyye yüzüne okundu. Vâki‘ inkârdan sonra isimleri zeyl-i kitâbda muharrer olan Hasan b. Ali ve Üveys b. Ali ve Veli b. Musa nâm kimesneler hüccet-i şer‘iyyenin mevlânâ-yı mezbûr Musa Efendi’den sâdır olduğuna, yanlarında okunduğuna, huzûrlarında hücceti mühürlediğine ve müdde‘iyeyn-i mezbûreyne teslîm ettiğine şehâdet ettiler. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evveli yevm min Zilhicce eş-şerîfe sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Seyyid Mahmud b. es-Seyyid Mustafa, Mustafa Çelebi el-Bevvâbü’s-sultânî, Haydar Çavuş-ı Dergâh-ı âlî, Yusuf b. Abdullah, Veli b. Bâli, İbrahim b. Abdullah, Veli (…), İdris b. Yusuf, Muslihiddin Bezzâzistânî, Musli b. Ali, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Ali, Abdülganî b. Yusuf ve kâtibü’l-hurûf ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 340 - Hüküm no: 441 - Orijinal metin no: [65b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

442. Hüküm

Habibe Hatun’un sağlığında torununa ve câriyelerine bağış yaptığı

Kazâ-i İbradı sükkânından olup husûs-ı âti’z-zikri da‘vâya kendi tarafından asâleten ve karındaşı Ahmed tarafından alâ tarîki’s-sübût vekîl-i şer‘îsi olan Mahmud b. Nebi nâm kimesne hâric-i Galata’da Cihangir mahallesinde sâkine iken fevt olan Habibe Hâtun’un usûbet-i nesebiyye tarîkiyle vârisleri olduklarını nakl-i şehâdet ile isbât eylediklerinden sonra mezbûre Habibe Hâtun’un oğlu Abdullah Çelebi’nin zevcesi Râziye tarafından vekîli ve kızı Fâtıma tarafından vasîsi olan el-Hâc Ali b. Abdullah nâm şahsı mahfil-i kazâya ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm edip biz üslûb-ı muharrer üzre vârisi olduğumuz mezbûre Habibe Hâtun sâlifü’z-zikr Râziye ve kızı Fâtıma ile bir yerde sâkinler iken fevt olup cümle muhallefâtı kendilerde kalmış iken hâlen hisse-i şer‘iyyemizi vermekde te‘allül ederler suâl olunup alıverilmesini taleb ederiz deyicek gıbbe’s-suâl mezbûr el-Hâc Ali vekâleti ve vesâyeti hasebiyle cevâb verip fi’l-hakīka mezbûre Habibe Hâtun oğlu merhûm Abdullah Çelebi’nin zevcesi müvekkilem Râziye ve vasîsi olduğum kızı Fâtıma ile bir yerde sâkin iken fevt olmuşdur lâkin fevt olmazdan mukaddem hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde mâmelekini bir yere cem‘ edip ahâlî-i mahalleden vaz‘ ve şerîf ve sıgār ve kibâr huzûrunda esbâbının ba‘zısını mu‘takalarına hibe ve tasadduk edip ve mâlik olduğu nukūddan dahi Kamer nâm câriyesine iki bin ve Peymâne ve Hatice ve Belkıs nâm câriyelerine biner akçe verip ve bundan mâ‘adâ bâkī altmış bin akçesi kalıp onu dahi mezbûre Habibe’nin oğlu kızı Fâtıma’ya hibe ve temlîk edip yine hâl-i hayâtında ben vesâyetim hasebiyle kabz eylemiş idim ziyâde bir akçe ve bir habbesi kalmamışdır deyicek müdde‘î-i mezbûr Mahmud’un zikr olunan hibe husûsunu inkârından sonra mezkûr el-Hâc Ali’nin da‘vâsına muvâfık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden mahalle-i merkūme imâmı Mustafa Halîfe b. Hoca Cihan ve fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş ve Ahmed b. Lütfi nâm müezzin ve Ferruh b. Abdullah nâm müezzin ve Cafer b. Abdullah ve Musa b. Yahya nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırûn olup ve edâ-i şehâdet-i şer‘iyye edip fi’l-hakīka merkūme Habibe Hâtun hâl-i hayâtında oğlu Abdullah Çelebi’nin kızı mezbûre Fâtıma’ya altmış bin akçe hibe edip ve câriyelerine dahi üslûb-ı muharrer üzre tasadduk ve hibe eylediği vâki‘ ve sahîhadır bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup ol ki vâki‘ hâldir bi’t-taleb ketb ve zabt olundu. Tahrîren fî gurreti Zilhicceti’ş-şerîfe sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 341 - Hüküm no: 442 - Orijinal metin no: [65b-2])﻿

﻿

﻿

443. Hüküm

Âlime bt. Mustafa’nın askerî olduğu ve muhallefâtının askerî kassâm tarafından taksîm edilmesi gerektiği

El-emru kemâ zükire fîhi harrerehû el-fakīr Abdülbâkī b. Mehmed el-Kadı bi asâkiri Rumeli. Ufiye anhümâ Medîne-i Hazreti Ebî Eyyûbi el-Ensârî -aleyhi rahmetü’l-Bârî- mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde sâbıkan müteveffât olan Âlime bt. Mustafa nâm hâtunun vârisleri Sâliha bt. Hüseyin ve zevci el-Hâc Receb b. Emirşah tarafından vekîl-i şer‘îsi olan fahrü’l-eimme Abbas b. İbrahim meclisi şer‘-i şerîfe gelip âti’z-zikr olan husûslarının üzerine varılıp mahallesinden tefahhus olunmasını taleb edip kıbel-i hâkim-i asâkirîden müstakil kassâm alınmasın [taleb] eyledikleri bâ‘isden fahrü’l-kuzât mevlânâ İshak Efendi ta‘yîn ve irsâl olundukda varıp medîne-i merkūmede zikr olunan câmi‘-i şerîfde akd-i meclisi şer‘ edip bi’l-fi‘l mûmâ-ileyh Hazreti Ebî Eyyûb müderrisi olan usvetü’l-muhakkikīn ve zübdetü’l-müdakkikīn yenbû‘ü’l-fazli ve’l-yakīn Mustafa Efendi eş-şehîr bi Nefeszâde ce‘ale’llâhu lehü’l-hüsnâ ve ziyâde ve hutebâ ve eimme ve sâir a‘yân ve eşrâfdan cem‘-i kesîr-i fuhûl ve cemm-i gafîr mine’l-udûl huzûrlarında merkūme Sâliha bi’l-asâle ve vekîl-i merkūm Abbas b. İbrahim bi’l-vekâle takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm kılıp müteveffât-ı merkūmenin verâseti mezbûre Sâliha ile zevci merkūm el-Hâc Receb’e münhasıra olup vâris-i kebîrleri olmağla merhûme-i merkūmenin muhallefâtı beynlerinde bi’t-terâzî taksîm ve tevzî‘ edip her biri hisselerine vâzı‘ü’l-yed olup mutasarrıflar iken hâlen Gabrova? kadısı cânibinden merhûme-i mezbûre sülüs vasiyyeti vardır deyû merkūm Receb yüzüne da‘vâ edip dahl ederler ma‘a hâzâ müteveffât-ı mezbûre askerîdir bu sebeble cemî‘ husûsunu hâkim-i askerî istimâ‘ eylemesin taleb ederiz deyû merhûmenin askerîliği bî-garaz müslümanlardan suâl ve tefahhus olunsun dediklerinde fi’l-vâki‘ husûs-ı mezbûr tefahhus olundukda umdetü’l-hutebâ Ramazan b. Mehmed ve fahrü’l-eimme Abdülkādir Halîfe b. Mehmed ve Mehmed b. Abdülkādir el-İmâm ve Muslihiddin b. Muzaffer el-İmâm ve türbedâr Kasım Halîfe b. Abdullah ve Mahmud b. Mehmed el-Hâfız ve sâir bî-garaz müslümanlar fi’l-hakīka müteveffât-ı merkūmenin babası Mustafa yevmî on sekiz akçe ile hâssa hayyâtîn zümresinden olup ve zevci el-Hâc Receb dahi yevmî üç akçe ile nefs-i İznik’de Eşrefüddin vakfı’nın berât-ı pâdişâhî ile mütevellîsi olup merhûme hem askerî kızıdır ve hem askerî taht-ı nikâhında iken fevt olup iki hamiyyetle askerîdir kısmeti ve sâir umûru âmmeten ve kâffeten askerîye müte‘allikdir deyû haber verdikleri bâ‘isden müteveffât-ı merkūmenin askerîliği zâhir ve bâhir olmağın vâki‘ hâli mevlânâ-yı mezbûr cem‘-i kesir huzûrlarında tahrîr edip ba‘dehû gelip meclisi şer‘-i şerîfde haber vericek merkūme Sâliha ile mesfûr el-Hâc Receb’in muhallefât-ı müteveffât-ı mezbûreyi mukaddemâ beynlerinde bi tarîki’t-terâzî taksîm ve tevzî‘leri üzre ibkā ve mukarrer kılındı mâdâmki ba‘de’l-yevm âti’z-zikr olan sülüs vasiyyet husûsu hâkim-i askerî huzûrunda şer‘-i şerîf ile sâbit ve zâhir olmaya hâricden vech-i meşrûh üzre dahl olunmaya deyû ber sebîl-i temessük tahrîr olunup yed-i tâlibe def‘ olundu. Tahrîren fî evâhiri şehri Zilka‘de eş-şerîfe sene sitte ve elf mine’l-hicreti’n-nebeviyye. Şuhûd: Mevlânâ Hasan Halîfe b. Menteş, Mehmed Dede b. İvaz el-İmâm, el-Hâc (…) b. Mehmed el-askerî, Ebûbekir b. Abdülkādir el-İmâm, el-Hâc Mustafa b. Abdüllatif, Ahmed b. Abdullah, Mahmud b. Abdullah, Mustafa b. İskender er-Râcil ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 342 - Hüküm no: 443 - Orijinal metin no: [66a-1])﻿

﻿

﻿

444. Hüküm

Âlime Hatun bt. Mustafa’nın muhallefâtı

Medîne-i Ebî Eyyûb-i Ensârî -aleyhi rahmetü’l-Bârî- mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde vefât edip geride verâsetin kendilerine münhasır olduğu el-Hâc Receb b. Emirşah nâm zevcini ve Sâliha bt. Hüseyin Bey nâm diğer vârisini bırakan merhûme Âlime Hâtun bt. Mustafa’nın muhallefâtıdır. Vaka‘a’l-kısmet ve’t-tahrîr fî evâhiri şehri Zilka‘de eş-şerîfe sene sitte ve elf. Kıymeti Hâne der mahalle-i mezbûre 50.000 Hâne-i diğer der mahalle-i mezbûre 20.000 Câriye be nâm-ı Mehtab 8.000 Câriye be nâm-ı Kahraman 8.000 Arazi-i pereme der iskele-i kadîme, kıt‘a 5 1.000 Bilezik 2 kıt‘a, miskāl 50 6.000 Sorguç, kıt‘a 1 5.000 Lü’lü’ dizi 2 300 Meftûl, kıt‘a 1 2.000 Zünnârî kuşak 1 6.000 Küpe-i la‘l 300 Hâtem ma‘a saçbağı 1.000 Döşek-i çatma, kıt‘a 3 1.500 Çatma minder kıt‘a 4 1.200 Makramalar aded 3 200 Bohça kıt‘a 6 600 Çarşaf-ı münakkaş 4 1.000 Peşkir-i münakkaş ve yemeni 2 300 Cibinlik, peşkir ve kundak yorgan ve bir çift bağırdak 1.000 Münakkaş sofra, kıt‘a 1 100 Kadife yastık, kıt‘a 6 1.200 İzâr-ı köhne kıt‘a 1 100 Kürdî yeşil kıt‘a 1 600 Kemha kaftan sürmâî, kıt‘a 1 1.000 Kemha kaftan kürklü kapama 1 800 Atlas-ı sürh kaftan 1 1.200 Sarı atlas kaftan 1 800 Kemha kaftan bağdâdî 2 1.000 Kaftan terlik 2 400 Alaca firesküri 1 500 Zıbın-ı bağdâdî kıt‘a 3 600 Arakiyye çift 2 25 Tülbent-i kuşak 1 200 Gömlek aded 3 500 Nezkeb-i atîk 3 150 Cümle esbâbı mükemmel 500 Destmâllar 300 Def‘a zünnârî kuşak 300 Gülâbdân ma‘a ayna 500 Leğen örtüsü 1.500 Ocak yaşmağı kıt‘a 1 500 [66b] Ferâce-i atîk 400 Mor çuka ferâce 300 Kürdî çuka 400 Çatma yorgan, kıt‘a 2 600 1600 Yorgan-ı basma 1 400 Yorgan-ı yeşil çatma 1.000 Kaliçe-i kebîr, kıt‘a 2 1050 Kaliçe-i küçük, kıt‘a 2 500 Gılâf-ı döşek aded 4 400 Minder gılâfı aded 4 300 Yastık gılâfı 8 350 Yorgan-ı beledî köhne aded 2 200 Velense ve keçe 2 400 Kelâm-ı şerîf 1 600 Evânî-i nühâs tencere bakraç sahan leğen ibrik güğüm maşraba tepsi 1.200 Yekûn 135.275 Minhâ ihrâcât 8.600 Berâ-yı kısmet ve techîz ve resm-i dellâliyye ve harc-ı dükkân ve gayruh. El-Bâkī beyne’l-verese 129.675 Minhâ Hisse-i zevc el-Hâc Receb 63.337,5 Hisse-i Sâliha, asabe 63.337,5 Hurrire zâlike bi ma‘rifeti’l-fakīr İshak b. Hüsam el-memûr bi istimâ‘i hâzihi’l-kaziyye bi emri men bi yedihî mesâlihi’l-cumhûr. Ufiye anhümâ.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 343 - Hüküm no: 444 - Orijinal metin no: [66a-2])﻿

﻿

﻿

445. Hüküm

Mehmed b. Ali’nin Eflak asıllı câriyesini azat ettiği

Mehmed b. Ali, uzun boylu, açık kaşlı, beyaz tenli, koyun gözlü, sağ elinde eser-i cerh bulunan Eflakıyyetü’l-asl hâmile-i hâze’l-kitâb Yasemin bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini, hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr etti. Vâki‘ ikrâr câriye-i mezbûre tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Câriye-i mezbûre ba‘de’l-yevm bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından başka üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Kenan b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Muslihiddin b. Ömer, el-Hâc Hasan b. Hüseyin el-Bezzâz, Derviş b. İvaz ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 345 - Hüküm no: 445 - Orijinal metin no: [66b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

446. Hüküm

Âişe bt. Gazi Bey’in Frenk asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Zevcesi Âişe bt. Gāzi Bey kıbelinden âti’z-zikr kitâbet ikrârına vekâleti Mustafa b. Abdullah et-Tâcir ve Hasan b. Abdullah er-Reisü’s-sultânî nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Mehmed b. Cafer Bey nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, müvekkile-i mezbûresinin taht-ı mülkünde bulunan esmer, kara gözlü, açık kaşlı, uzun boylu, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Celur v. Bartur nâm zimmî abd-i memlûkünü zeyl-i kitâbda mezkûr günden i‘tibâren yedi sene hizmet etmesi mukābilinde vekâlet-i mahkiyesi hasebiyle kitâbete kesdiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Abd-i mezkûr da bi’l-muvâcehe bunu kabûl etti. Abd-i mezbûr, hizmeti mezkûreyi tâm ve kâmilen edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Vâki‘ ikrâr, abd-i mevsûf-ı mezkûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâbi‘ min şehri Zilhicceti’ş-şerîfe sene sitte ve elf . Şuhûd: Abdullah Efendi el-İmâm, es-Seyyid el-Mu‘allim, Cafer b. İbrahim er-Reisü’s-sultânî, Ahmed Hoca, Ömer Çelebi b. Ali er-Reisü’s-sultânî, Hüseyin b. Abdullah el-Müezzin el-Mütevellî

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 345 - Hüküm no: 446 - Orijinal metin no: [66b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

447. Hüküm

Vasî Ali Kethüdâ’nın ibrâ edildiği

Hâric-i Galata’da Beşiktaş mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin iken fevt olan merhûm Kayık Mehmed’in sulbiye kızı olup mahkeme-i şerîfede şuhûd-ı udûl ile bülûğ ve rüşdü sâbit olan Râziye Hâtun’un husûs-ı âti’z-zikre bimâ hüve nehcü’ş-şer‘î ahrâr-ı müslimînden mütevellî Mehmed Bey b. Abdullah ve fahrü’z-zu‘amâ Mustafa Bey b. Abdullah şehâdetleri ile vekâleti sâbit olan zevci Receb Bey b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf sânehallahu te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîfde işbu sâhibü’l-kitâbü’s-sahîfe es-sahîhatü’ş-şer‘iyye mezbûre Râziye’nin sagīr iken vasiyyi muhtârı olan fahrü’l-akrân Ali Kethüdâ b. Abdülmennân muvâcehesinde ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î kılıp zevcem ve müvekkilem mesfûre Râziye Hâtun’a babasından intikāl eden hissesi ve hakkı merkūm Ali Kethüdâ zabtında murâbahası ile cem‘an üç yüz doksan altı bin sekiz yüz yirmi bir akçe olup meblağ-ı mezbûrdan seksen beş bin yüz akçesi müvekkilemin nafaka ve kisve ve bir kaç zî-kıymet çapraz ve yakalık ve sâir mesâlih-i mühimmesi için ipek ve sırma mesâ[ri]fine alınmış olup ve hâlen dahi iki bin dört yüz yetmiş sekiz aded meskûk ve madrûb kâmilü’l-vezn ve sahîhü’l-ayâr filori ki her filori yüz yirmişer akçe hesâbı üzredir ve yine bundan mâ‘adâ on dokuz aded haçlı filori ve otuz dört aded tâmmü’l-vezn ve bir kıt‘a nısf guruş ve dokuz bin Osmânî ki cümle guruş iki bin üç yüz doksan beş akçe olur ve bin akçeye bir mikdâr buğday dahi ki mukaddemâ zikr olunan masraf ile cem‘an vasiyyi merkūm Ali Kethüdâ zimmetinde üç yüz doksan altı bin sekiz yüz yirmi bir akçe ki vekâletim hasebiyle bî-kusûr ve-lâ küsûr alıp kabz eyledim ve ba‘dehû yine kendisi ile ma‘an varıp a‘yân ve eşrâf huzûrunda zevcem mezbûre Râziye’ye teslîm eyledim el-hâletü hâzihî hâzâ vasiyyi merkūm Ali Kethüdâ’nın zimmetinde müvekkilem ve zevcem mezbûre Râziye’nin bir akçe ve bir habbe hakkı bâkī kalmadı zimmetini ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı [66b] tâm ile iskāt eylemişdir eğer ba‘de’l-yevm vekîlimden veya benden husûs-ı merkūma müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ sudûr ve zuhûr eder ise lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dedikde mukırr-ı merkūm vekîlin vekâleti hasebiyle olan ikrârını mukarrun leh mesfûr Ali Kethüdâ dahi vicâhen ve şifâhen tasdîk ve tahkīk eyledikden sonra vâki‘ hâl gıbbe’t-taleb temessük ecli için ketb ve zabt olundu. Tahrîren fî evâsıtı Zilhicceti’ş-şerîfe sene sitte ve elf. Şuhûd: Hüseyin Bey el-Cündî, Sinan Çavuş, Haydar Bey b. Abdullah, Süleyman Çavuş, Mahmud Bey ez-Za‘îm, Ahmed b. Abdullah er-Râcil, Hasan Halîfe el-Müezzin, Süleyman Reis, Bayram Bey b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Sinan, Mustafa Çelebi el-Bevvâbü’s-sultânî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 345 - Hüküm no: 447 - Orijinal metin no: [66b-3])﻿

﻿

﻿

448. Hüküm

Hasan Reis’in Macar asıllı kölesini azat ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Tahtamescid mahallesi sükkânından Hasan Reis b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf masûn ani’t-tahrîfe hâzır olup kendisine rıkkını mu‘terif olan, uzun boylu, açık kaşlı, sol elinde eser-i cerh, sağ gözünde eser-i beyaz olan Macariyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Petro v. Nuş nâm abd-i memlûkünü, hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâki‘ ikrâr gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Gulâm-ı mevsûf-ı mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından başka üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Zilhicce sene sitte ve elf. Şuhûd: Cafer Bey b. Abdullah er-Reisü’s-sultânî, Hüseyin b. Hasan er-Reisü’s-sultânî, Hasan b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 346 - Hüküm no: 448 - Orijinal metin no: [67a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

449. Hüküm

Süleyman b. Abdullah’ın Gürcü asıllı kölesini azat ettiği

Hâric-i Galata mahallâtından Sinan Paşa mahallesi sükkânından Süleyman b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf ve dîn-i münîf el-masûn ani’t-tahrîfe hâzır olup kendisine rıkkını mu‘terif olan, sarışın, açık kaşlı, koyun gözlü, Gürciyyü’l-asl sırtının sol yanında beni, sağ ayağında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Receb b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâki‘ ikrâr gulâm-ı mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Gulâm-ı mevsûf-ı mezbûr ba‘de’l-yevm bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzâdlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından başka üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Zilhicceti’ş-şerîfe sene sitte ve elf. Şuhûd: Mustafa b. Abdullah el-Kâtib, Ahmed b. Abdullah, Haydar Ağa, Sefer Bey b. Abdullah ez-Za‘îm, Mustafa Bey b. er-Reisü’s-sultânî, Hasan b. Abdullah el-Müezzin

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 347 - Hüküm no: 449 - Orijinal metin no: [67a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

450. Hüküm

Râziye Hatun’un bülûğa erdiği ve reşid olduğu

Husûs-ı âti’z-zikre bimâ hüve tarîkü’s-sübût zevcesi ve menkûhası Râziye Hâtun tarafından vekîl-i şer‘îsi olan zevci Receb Çavuş b. Abdullah mahfil-i kazâda bundan evvel mezbûre Râziye Hâtun’un vasiyyi muhtârı olan fahrü’l-akrân Ali Kethüdâ b. Abdülmennân muvâcehesinde takrîr-i kelâm edip müvekkilem ve hâtunum mezbûr Râziye Hâtun hâlen sinn-i bülûğa vâsıl olmuşdur vasiyyi mezbûr zabtında olan mâlını vekâletim hasebiyle taleb ederin dedikde gıbbe’s-suâl vasiyyi merkūm Ali Kethüdâ mezbûre Râziye’nin rüşd ve bülûğunu inkâr ile cevâb vericek müdde‘î-i merkūmun müdde‘âsına muvâfık beyyine lâzım olmağın udûl-i müslimînden Hüseyin Bey el-Cündî ve mütevellî Mehmed Bey ve kâtib Mustafa Bey ve müezzin Hasan Halîfe kıbel-i şer‘den irsâl olundukda varıp mezbûre Râziye’den istifsâr-ı hâl eyleyip kendisi bi’z-zât rüşd ve bülûğa vâsıl olduğunu i‘tirâf eylediğinden mâ‘adâ civârında sâkin ehl-i vukūfdan suâl edip onlar dahi sinn-i bülûğa vâsıl olduğunu haber verdiklerini üslûb-ı muharrer üzre gelip hasm-ı câhid olan mezbûr Ali Kethüdâ muvâcehesinde takrîr ve tahkīk eylediklerinde ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olmağın mâ vaka‘a gıbbe’t-taleb ketb ve zabt olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Zilhicceti’ş-şerîfe sene sitte ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 347 - Hüküm no: 450 - Orijinal metin no: [67a-3])﻿

﻿

﻿

451. Hüküm

Fâtıma bt. Hüsam’ın câriyesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata hâricinde vâki‘ Müeyyedzâde mahallesi sâkinelerinden Fâtıma bt. Hüsam’ın ıtk-ı âti’z-zikri ikrâra Memi Reis b. Abdullah ve Mustafa b. Mehmed şehâdetleri ile vekâleti sâbite olan Mehmed b. Mahmud nâm kimesne mahfil-i kazâda işbu sâhibü’l-kitâb ve nâkilü’l-hitâbi’l-müstetâb orta boylu sağ ayağı aksak Bosneviyyü’l-asl Peymâne bt. Abdullah nâm câriye muvâcehesinde ikrâr-ı şer‘î kılıp müvekkilem mezbûre Fâtıma Hâtun bundan evvel mülkünde olan işbu mezbûre Peymâne’yi târih-i kitâbdan iki gün mukaddem hasbeten lillâh ve taleben li merzâti rabbiye’l-a‘lâ hâlis-i mâlından i‘tâk ve tahrîr eylemiş idi el-hâletü hâzihî vekâletim hasebiyle ben dahi ikrâr eyledim, ıtâknâmesi verilsin ba‘de’l-yevm sâir harâir-i asliyyât gibi [hürre] olup üzerinde mevâli için utekā üzerine lâzım olan hakk-ı velâdan gayrı şey yoktur deyicek gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î vâki‘ hâl gıbbe’t-taleb ve’s-suâl ketb ve zabt olundu lede’l-hâce ihticâc edine. Tahrîren fî’l-yevmi’r-râbi‘ aşer min şehri Zilhicce sene sitte ve elf. Şuhûd: Süleyman b. Musa, Üstâd Sefer b. Abdullah, Ali b. Abdullah el-Bevvâb, Haydar el-Müezzin, Mehmed b. el-Hâc Memi el-Cündî, Hüsrev el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 348 - Hüküm no: 451 - Orijinal metin no: [67b-1])﻿

﻿

﻿

452. Hüküm

Bâkıye bt. Hasan Reis’in ve Âişe bt. Ali’nin öldürülen Hasan Reis’in vârisleri olduğu

Mahrûse-i Selânik nâibi Hasan Efendi b. Murad nâm müvellânın mahkemesinden verilen, zeyilde mezkûr senenin evâsıt-ı Zilka‘desi târihiyle müverrah, imzâsı ile mümzâ, hatemi ile mahtûm hüccet-i şer‘iyye vârid oldukda, mazmûnunda mahrûse-i Selânik mahallâtından Sarı Hatîb mahallesi sükkânından Ömer b. Mehmed b. Hasan ve Mustafa b. Abdullah b. Abdurrahman ve yine mahrûse-i mezbûre mahallâtından Kara Hacı mahallesi sükkânından Abdi b. Ahmed b. Ali nâm kimesneler, Bâkıye bt. Hasan Reis nâm sagīrenin kıbel-i şer‘den mansûb vasîsi olan ve mahmiye-i Kostantıniyye’den mahrûse-i Selânik’e gider iken Karamürsel deyû ma‘rûf gemide maktûlen fevt olan mezbûr Hasan Reis’in zevcesi ve vârisi Âişe bt. Ali kıbelinden vekâleti şuhûd-ı mezbûrînin şehâdetleri ile sâbit olan hâmil-i hâze’l-kitâb Ali b. Mustafa’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki Bâkıye nâm sagīre, maktûl-i mezbûrun sulbiye kızıdır. Müvekkile-i merkūme Âişe de onun zevcesi ve vârisidir. Verâseti ikisine münhasırdır. İkisinden başka vârisi veya terekesine müstahık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber oldu. Fâtıma bt. Hasan Reis’e kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Bâli Çavuş b. Hüseyin ve müteveffâ-yı maktûl-i mezbûr Hasan Reis’in zevcesi Canfeda bt. Abdullah nâm hâtun ihzâr edildi ve nakl-i şehâdet yüzlerine okundu. Vâki‘ inkârdan sonra, isimleri zeyl-i kitâbda muharrer olan Ali b. el-Hâc Mehmed ( ) ve Ali b. el-Hâc Mehmed nâm kimesneler, hüccet-i şer‘iyyenin mevlânâ-yı mezbûr Hasan Efendi b. Murad’dan sâdır olduğuna, yanlarında okunduğuna, huzûrlarında hücceti mühürlediğine ve teslîm ettiğine şehâdet ettiler. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Zilhicceti’ş-şerîfe sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Keyvan Bey b. Abdullah el-Bezzâzistânî, Hasan b. Abdullah Bezzâzistânî, İdris b. Yusuf, el-Hâc Abdurrahman b. el-Hâc Abdülhay ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 348 - Hüküm no: 452 - Orijinal metin no: [67b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

453. Hüküm

Bileziğin Âmine bt. Resul’e ait olduğu

Oldur ki Bundan akdem dâhil-i Galata’da Bereketzâde mahallesinde fevt olan merhûm Hüseyin b. Abdullah nâm cündînin zevcesi ve menkûhası Âmine bt. Resul nâm hâtunun da‘vâ-yı âti’l-beyâna bimâ hüve tarîkü’s-sübût vekîl-i şer‘îsi olan Abdülkādir b. Hacı merkūm Hüseyin Bey’in muhallefâtına vâzı‘ü’l-yed olan fahrü’l-akrân hâlen beytülmâl emîni Mehmed Çavuş b. Abdülmennân muvâcehesinde takrîr-i kelâm edip müvekkilem mezbûre Âmine Hâtun’un yirmi altı miskāl bir altın cebe? bileziğini zevci müteveffâ-yı mezbûr Hüseyin Bey hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde Hacı Piyâle nâm kimesneden kırk sikke-i altın istikrâz edip kendinin bir gümüşlü kılıncı ve bir gümüşlü hançer ile ma‘an Rehin vaz‘ eylemiş imiş, hâlen mezkûr Mehmed Çavuş emâneti hasebiyle mezkûr Hacı Piyâle’den alıp zikr olunan esbâbı fekk-i Rehin eylemiş, hâlen vekâletim hasebiyle taleb ederin deyicek gıbbe’s-suâl mesfûr Mehmed Çavuş zikr olunan bilezik benim makbûzumdur lâkin hâtun-ı mesfûr Âmine’nin hâlis mâlı olduğu ma‘lûmum değildir deyû inkâr ile cevâb vericek müdde‘î-i mezbûrun makāline mutâbık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Ahmed b. Mehmed ve el-Hâc Piyâle nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup ve edâ-i şehadet-i şer‘iyye edip fi’l-hakīka zikr olunan bilezik mezbûre Âmine’nin hâlis mâlıdır müteveffâ-yı mezbûr Hüseyin Bey hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde zikr olunan bileziği ben hâtunumdan alıp sâlifü’z-zikr kılıç ve hançer ile ma‘an üslûb-ı muharrer üzre rehin vaz‘ eylemiş deyû bizim huzûrumuzda dahi i‘tirâf eylemişdir bu husûsa şâhidiz şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olmağın vâki‘ hâl kayd olundu. Tahrîren fî evâsıtı Zilhicce sene sitte ve elf. Şuhûd: Keyvan b. Abdullah, Hüseyin Çavuş Beşiktaşî, Cafer bey b. Abdullah, el-Hâc Rıdvan b. Abdullah, İdris Çelebi

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 349 - Hüküm no: 453 - Orijinal metin no: [67b-3])﻿

﻿

﻿

454. Hüküm

Durmuş Çelebi adlı çocuğun malları

Beşiktaş’da sâkin iken fevt olan merhûm Osman Çelebi’nin sulbî oğlu Durmuş Çelebi’ye vasî olan Hüseyin Bey’in tasarrufât ve îrâd ve masrafıdır ki nâzırı olan Haydar Bey ma‘rifeti ile görülüp tahrîr olunmuştur ki zikr olunur ve şerh ve beyân kılınır. Asl-ı mâl-ı Durmuş Çelebi ve murâbaha ve icâre ve hemşîresi Fâtıma’dan intikāl edendir ki zikr olunur. Kıymeti Babasından intikāl eden akçe 95.000 Murâbahadan hâsıl olan akçe 46.436 Hemşîresi Fâtıma’dan intikāl eden 24.177 akçe İcâre-i hâne 1.500 Yekûn 167.113 Minhe’l-ihrâcât İhrâc vâki‘ olan hâneyi meremmet için sarf olunan 3.000 akçe Durmuş Çelebi hasta oldukda harc olunandır 1.200 Berâ-yı harc-ı sünnet meblağ 3.000 Berâ-yı harc-ı timar meblağ 22.000 Berâ-yı îd-i güzeşte meblağ 2.000 Berâ-yı harc-ı îd-i kebîr meblağ 240 Kesr guruş 7.000 Tekrâr hasta oldukda harc olan meblağ 1.000 Berâ-yı haps-i zimmî 1.040 Berâ-yı harc-ı hücec meblağ 160 Dellâliyye 280 Ücret-i kassâm ve mi‘mâr-ı hâssa der nazar-kerden-i hâne-i zimmî meblağ 770 Ücret-i çavuş 750 Berâ-yı nafaka meblağ 23.400 Ücret-i muhzırân meblağ 100 Ücret-i kassâm 200 Berâ-yı hüccet-i vekâlet-i Murad Ağa meblağ 80 Ücret-i kassâm ve harc-ı defter ve kâtibiyye ve ihzâriyye meblağ 1.000 Ücret-i kadem-i muhzırân be hâne-i zimmî-i mezbûr meblağ 300 Cem‘an ihrâcât 67.520 Sahhe’l-bâkī 99.593 Doksan dokuz beş yüz doksan üç Vaka‘a’t-tahrîr fî evâsıtı Zilka‘deti’ş-şerîfe min şühûri sene sitte ve elf.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 350 - Hüküm no: 454 - Orijinal metin no: [68a-1])﻿

﻿

﻿

455. Hüküm

Miras payının alındığı

Oldur ki Kasaba-i Beşiktaş’da vâki‘ Sinan Paşa mahallesi sükkânından olup mahmiye-i Selânik’e gider iken sefînesinde katl olunan merhûm Hasan Reis b. Abdullah’ın hâlen nefs-i Selânik’te Kazasker mahallesi demekle ma‘rûf mahallede sâkin olup nakl-i şehâdet ile verâsetleri sâbite olan sulbiye kızı Bâkıye nâm sagīrenin bimâ hüve tarîkü’s-sübût vasîsi ve müteveffâ-yı mezbûrun menkûhası ve zevcesi Âişe Hâtun’un babası olup ve yine bi tarîki’s-sübût vekîl-i şer‘îsi olan Ali b. Mustafa mahfil-i kazâda işbu sâhibü’l-kitâb zikr olunan Sinan Paşa mahallesinde sâkin olan diğer sagīre kızı Fâtıma’nın tarafından vasî ve diğer zevcesi Canfeda Hâtun tarafından vekîl-i şer‘îsi olan kıdvetü’l-emâsil Bâli Çavuş b. Hüseyin muvâcehesinde ikrâr kılıp hâlen kassâm defteri mûcebince zuhûr eden muhallefâtının bahâsı cümlenin ma‘rifeti ile hâli üzre vaz‘ olunan hânede vâki‘ hisse-i şayi‘alarından gayrı ve yine müvekkilem mezbûre Âişe’nin mehr-i müecceli olup hâzır şâhid bulunmamağla cümlenin rızâsıyla mûmâ-ileyh Bâli Çavuş’a emânet vaz‘ olunan üç bin akçeden mâ‘adâ ba‘de edâi’d-düyûn on bin altı yüz elli beş akçeden sümün hisse ki altı yüz yetmiş beş akçe eder müvekkilem mezbûre Âişe için ve yine zikr olunan üç bin altı yüz elli beş akçeden ihrâc olunan sümünden mâ‘adâ bâkī kalan dokuz bin iki yüz seksen akçeden vasîsi olduğum mezbûre Bâkıye’nin hisse-i şer‘iyyesi -ki dört bin altı yüz kırk iki buçuk akçe eder-sagīre-i mezbûre Bâkıye tarafından vesâyetim ve müvekkilem mezbûre Âişe tarafından vekâletim hasebiyle bî-kusûr alıp kabz eyledim, zikr olunan hânede vâki‘ sümün ve sagīre-i mezbûrenin hisse-i şer‘iyyesinden mâ‘adâ ve emânet vaz‘ olunan sâlifü’z-zikr mehr-i müeccel üç bin akçeden mâ‘adâ bir akçe ve bir habbe hakları bâkī kalmadı deyicek mukırr-ı merkūm Ali’nin ikrârını mukarrun lehü’l-mesfûr Bâli Çavuş vesâyeten ve vekâleten tasdîk eyledikden sonra vâki‘ hâl ketb ve zabt olundu. Tahrîren fî evâhiri Zilhicce sene sitte ve elf. Şuhûd: Kâtibü’l-hurûf Derviş el-Müderris, İdris Çelebi, Musli Çelebi el-Bevvâbü’s-sultânî mahkeme muhzırı, Şaban b. Abdullah el-Cündî, Ali b. Abdullah el-Cündî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 351 - Hüküm no: 455 - Orijinal metin no: [68a-2])﻿

﻿

﻿

456. Hüküm

Haydar b. Abdullah’ın muhallefâtı

Dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından Şehsüvar mahallesinde vefât eden ve geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Ömer ve Osman nâm sagīreyn iki oğlunu, Âmine nâm kızını ve Râziye bt. Seyfullah nâm zevcesini bırakan merhûm Haydar b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâsıtı Zilhicceti’ş-şerîfe sene sitte ve elf. Kıymeti Minder kılıfı 130 Yastık-ı beledî 49 Kebe-i Ağrıboz 135 Beyaz minder kılıfı 60 Kebe-i köhne 46 Kebe-i İmroz-ı beyaz 8 Lâciverd ferâce 90 Tor kuşak 25 Leğen-i sagīr 92 Balta 58 Tencere-i sagīr 44 Hasır 2 20 Çuval 9 Minder kılıfı 120 Yastık-ı beledî 45 Diğer yastık 46 Beyaz velense 100 Seccâde köhne 30 Beyaz minder kılıfı 54 Kebe-i İmroz 16 Beyaz minder çarşafı 111 Diz çakşırı, lâciverd 120 Tâbe 43 Na‘lın 7 Kaşık 2 5 Alaca kilim köhne 40 Yastık-ı yemeni 45 Tekne-i kebîr 70 Kilim-i alaca 70 Tülbent 200 Bakraç 65 Sahan 2 83 Tencere-i sagīr 60 Kaşık 17 13 Yastık kılıfı 35 Beyaz yastık 50 Kebe-i Yanbolu 1 18 Sandık-ı köhne 40 Yorgan-ı köhne 140 Ağaç çanak 3 40 Ağaç sini 14 Yağmurluk 340 Beyaz çarşaf 107 Diğer çarşaf 126 Diğer çarşaf 80 Tepsi-i yahni 2, sahan-ı sagīr 2 61 Benevrek-i mâî ve zıbın 120 Havan 32 Bakraç 110 Minder kılıfı 28 Sahan 1 64 Beyaz pâre bez 14 Sîm levh 4 123 Şamdan 2 15 Sacayak ve şiş 28 Değirmen 52 Tesbih 5 Küp-i sagīr 15 Merhûmun dükkânında bey‘ olunan esbâb 770 Ferâce-i lâciverd 900 Me’kûlât ve hırdavât-ı hâne 100 Yekûn 6.483 Minhâ ihrâcât bi ciheti’t-techîz ve’t-tekfîn ve bi ciheti’d-deyni’l-müsbet Et-techîz ve’t-tekfîn meblağ 300 Ed-deynü’l-müsbet berâ-yı mehr-i müeccel meblağ 1.000 Ed-deynü’l-müsbet berâ-yı Ahmed Reis meblağ 1.500 Deyn-i müsbet berâ-yı Âişe es-sagīre meblağ 1.000 Deyn-i müsbet Ahmed Sofu meblağ 90 Deyn-i müsbet berâ-yı ekmekçi Yani meblağ 50 Deyn-i müsbet berâ-yı Ahmed b. Nasuh meblağ 700 Deyn-i müsbet berâ-yı Âişe bt. el-Hâc Mehmed meblağ 800 Dellâliyye meblağ 94 Hammâliyye 20 Deyn-i müsbet berâ-yı Mehmed b. Mustafa meblağ 120 Deyn berâ-yı Memi b. Abdullah meblağ Vasî zimmetindedir 100 Deyn Mustafa b. Abdullah er-Râcil meblağ: vasî zimmetindedir 300 El-Bâkī 328 Minhe’s-sümün 41 El-Bâkī beyne’l-verese 287 Hisse-i ibn Osman 114 Hisse-i ibn Ömer 114 Hisse-i bint Âmine 57 El-Bâkī 2

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 352 - Hüküm no: 456 - Orijinal metin no: [68b-1])﻿

﻿

﻿

457. Hüküm

Murad b. Abdullah’ın muhallefâtı

Hâl-i hayâtında mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Cihangir kurbunda vâki‘ Hasan Çelebi mahallesinde sâkin iken vefât eden ve geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Mümine bt. Ali nâm zevcesini, Hasan nâm sagīre oğlunu ve Âişe nâm kızını bırakan merhûm Murad b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr [fi] evâsıtı şehri Zilhicceti’ş-şerîfe sene sitte ve elf. Kıymeti Hâne der mahalle-i mezbûre ber vech-i tahmîn 16.000 Köhne kilim 3, yemeni yorgan 2, bakraç 1, maşraba 1, tâbe, bu cümle ber vech-i tahmîn 400 Yekûn 16.400 Minhe’l-ihrâcât ( )

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 353 - Hüküm no: 457 - Orijinal metin no: [68b-2])﻿

﻿

﻿

458. Hüküm

Bâkıye bt. Hasan Reis adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hâl-i hayâtında Beşiktaş mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin olup bundan akdem Kostantıniyye’den mahrûse-i Selânik’e gider iken Karamürsel deyû ma‘rûf gemisinde maktûlen fevt olan Hasan Reis’in Bâkıye nâm sagīre kızının nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, sagīre-i mesfûrenin vasîsi ve himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Âişe Hâtun nâm anası kıbelinden vekîl-i şer‘î edilen Ali b. Mustafa’nın talebiyle, müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden mallardan alınmak üzre zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt dört akçe farz ve takdîr etti ve vakt-i hâcetde istidâne edip vakt-i zaferde rücû‘ etmesine mezbûre Âişe Hâtun’a izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis ve’l-ışrîn min şehri Zilhicceti’ş-şerîfe sene sitte ve elf. Şuhûd: Kâtibü’l-hurûf Derviş Hayreddin, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, İdris Çelebi, Mustafa b. Ali el-Muhzır, Şaban b. Abdullah el-Cündî, Ali b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 354 - Hüküm no: 458 - Orijinal metin no: [69a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

459. Hüküm

Öldürülen Hasan Reis b. Abdullah’ın muhallefâtı

Hâl-i hayâtında mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkin iken gemisinde maktûlen fevt olan ve geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Canfeda bt. Abdullah ve Âişe bt. Ali nâm iki zevcesini ve Fâtıma ve Bâkıye nâm kızlarını bırakan merhûm Hasan Reis b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâili Zilka‘de sene sitte ve elf. Kıymeti Hâne der mahalle-i mezbûre ber vech-i tahmîn 22.000 Nakid an kıymeti sefîne meblağ 35.000 Pirinç, keyl 10 400 Tuz, keyl 30 600 Değirmen 1 150 Göynek 16 32 Tüfenk 1 100 Leğen 1 75 Bileği 57 Sacayağı 14 Tâbe 1 20 Diğer sacayağı 47 Topuz 1 65 Su varili 4 40 Testere 1 ma‘a keser 1 30 At bukağısı 2 14 Kebab demiri 3 9 Diğer tâbe 1 24 İskemle 12 Diğer iskemle 1 13 Köhne sepet 1 8 Sandık 1 6 Su testisi 2 12 Demir 1 26 Kazgan 1 72 Köhne kantar 1 23 Dolab 1 160 Eyer 1 170 Sandık 1 41 Diğer eyer ma‘a dikdik ve oyan 160 Çenber kulağı 2 5 Sandık-ı kebîr 1 85 Bir mikdâr hırdavât 57 Yekûn 59.529 Minhe’d-düyûn Deyn-i müsbet li mehri zevcetihi’l-med‘uvve Canfeda bt. Abdullah meblağ 3.000 Deyn-i müsbet li zevcetihi’l-med‘uvve Canfeda bt. Abdullah min ciheti’l-karz sikke-i hasene 55 fî 140 meblağ 7.700 Deyn-i müsbet li el-Hâc Mehmed b. Ahmed mine’l-karzi’ş-şer‘î sikke-i hasene 80 fî 140 meblağ 11.200 Deyn-i müsbet li zevcetihi’l-med‘uvve Âişe bt. Ali mine’l-mehri’l-müecceli’ş-şer‘î meblağ 3.000 Berâ-yı resm-i kısmet ve kassâmiyye ve ücret-i kadem ve emîniyye ve kâtibiyye ve temessükât-ı şer‘iyye ve ihzâriyye ve sâir [harc-ı] ma‘kūl meblağ 1.700 Dellâliyye ve hammâliyye 40 Meblağ-ı merkūm sâbit olmamağla vasî ve kābız-ı mâl olan Bâli Çavuş yedinde mezbûre Âişe’nin vekîli Ali ma‘rifetiyle emânet vaz‘ olunmuştur Yekûn 26.640 El-Bâkī 10.655 es-Sümün li’z-zevceteyn meblağ 1.370 Minhâ hissetü’z-zevce Canfeda Hâtun meblağ 685 Minhâ hissetü’z-zevce Âişe Hâtun meblağ 685 Vekîli olan Ali b. Mustafa kabz etmişdir Sahhe’l-bâkī ba‘de ihrâci’s-sümün 9.285 Hissetü’l-bint Fâtıma meblağ 4.642,5 Hissetü’l-bint Bâkıye 4.642,5 Vasîsi olan Ali b. Mustafa kabz etmişdir Bu cümle düyûn ve sümün ve hisse-i binteyn sefîne akçesi ile bey‘ olan esbâb akçesinden verilip ittifâklarıyla hânede olan hukūk eğer sümündür ve eğer binteynin hisseleridir hâli üzre ibkā olunup resm-i kısmeti alınmışdır.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 354 - Hüküm no: 459 - Orijinal metin no: [69a-2])﻿

﻿

﻿

460. Hüküm

Hüseyin Bey b. Abdullah’ın muhallefâtı

Hâl-i hayâtında dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından Bereketzâde mahallesinde sâkin iken vefât eden ve geride verâsetinin kendisine münhasır olduğu Âmine bt. Resul nâm zevcesini bırakan merhûm Hüseyin Bey b. Abdullah el-Cündînin muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâili şehri Zilka‘deti’ş-şerîfe sene sitte ve elf. Kıymeti Gümüşlü kılıç 1 3.000 Gümüşlü hançer 1 900 Kırmızı ferâce 1 500 Lâciverd ferâce 1 500 Gömlek 1 ma‘a don 1 90 Makrama 4 66 Döşek 300 Tirkeş 182 Kutnî 60 Çizme 60 Köhne kılıç 110 Dikdik 47 Kutnî zıbın 70 Destâr 40 Kavuk 50 Çantay 30 Kürk 501 Velense 80 Diz çakşırı 180 Sandık 30 Harar 5 Gömlek ma‘a don 151 Kutnî zıbın 2 170 Tor kuşak 400 Kürde 200 Çakşır 240 Kutnî 300 Gümüşlü bıçak 260 Neftî kemha 210 İhrâm 2 160 Sofra 1 40 Destâr 128 Keman ma‘a (…) 60 Topuz 70 Mecre? 15 Kantar 1 120 Mum yağı 285 Nakid akçe 24 Tülbent börkü 2 ( ) Şa‘riye, vakıyye 72 fî 5 360 Terâzi 3 250 Sînebend ve oyan 55 Asel, vakıyye 74 864 Akçe tahtası 10 Delv 1 15 Şa‘riye, vakıyye 78 fî ( ) 390 Şa‘riye, vakıyye 69 fî 5 340 Şa‘riye, vakıyye 83 fî 5 415 Şa‘riye, vakıyye 57 fî 5 285 Def‘a 70 Hırdavât 300 Fıçı 40 Ağaç çanak 15 Muhallefât meblağ yekûn 13.443 Zimem-i nâsda olup beytülmâl emîni olan Mehmed Çavuş ve Davud Çavuş’un kabz eylediği meblağdır ki zikr olunur. Yanında mevcûd olan meblağ 4.500 Vasil nâm zimmîde meblağ 6.000 Andriye nâm zimmîde meblağ 6.000 Perviz Bey’de peynir akçesi meblağ 35.798 Mustafa’da peynir akçesi meblağ 585 Hacı Bodur’da peynir akçesi meblağ 390 İlyas Beşe’de peynir akçesi meblağ 715 Musli’de peynir akçesi meblağ 749 Cem‘an yekûn 68.140 Minhe’l-ihrâcât Techîz ve tekfîn meblağ 3.000 Deyn-i müsbet li Mustafa Çelebi meblağ 6.000 Deyn-i müsbet li Sava nâm zimmî an bahâi çuka meblağ 520 Deyn-i müsbet li Mustafa Beşe meblağ 2.000 Deyn-i müsbet li Ermenaki nâm zimmî meblağ 280 Deyn-i müsbet li Hâc Piyâle sikke-i hasene 41 meblağ ( ) Deyn-i müsbet li gulâm Arnod meblağ 520 Mahzen kirâsı için meblağ 500 Resm-i kısmet ve kassâmiyye ve kâtibiyye ve temessükât-ı şer‘iyye ve ihzâriyye ve sâir harc-ı ma‘kūl meblağ 2.200 Müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi mezbûre Âmine on bin mehir ve on bin akçe mudârebe tarîkiyle verdim deyip ve rub‘ hissesin da‘vâ ederken geri tav‘an sulh olup kabz eylediği cümle meblağ 12.000 Dîdebâniyye 2.000 Akçe için müjdegâne 1.000 Yekûn ihrâcât 26.140 El-Bâkī 32.000

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 355 - Hüküm no: 460 - Orijinal metin no: [69b-1])﻿

﻿

﻿

461. Hüküm

Pîrî b. Ömer Bey adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, mahmiye-i Galata mahallâtından Surûrî Efendi mahallesinde bundan akdem fevt olan Ömer Bey’in Pîrî nâm sagīrinin nafaka, kisve ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Selime Hâtun bt. Hüseyin nâm anasının talebiyle, müteveffâ-yı mezbûr babasından intikāl eden emvâlden alınmak üzre zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt dört akçe farz ve takdîr etti ve meblağ-ı mefrûzu sarf etmeye ve vakt-i hâcetde istidâne edip vakt-i zaferde rücû‘ etmesi için mezbûre Selime Hâtun’a izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilhicceti’ş-şerîfe sene sitte ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Halîfe el-İmâm bi mahalleti’l-mezbûre, Mehmed Halîfe el-Müezzin, Mehmed b. Ali, Bâli b. Sefer er-Reisü’s-sultânî

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 357 - Hüküm no: 461 - Orijinal metin no: [69b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

462. Hüküm

El-Hâc Murad’ın Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Okçu Musa mahallesi sükkânından reis-i sultânî el-Hâc Murad b. Abdullah, Rusiyyetü’l-asl, orta boylu, gök gözlü hâmiletü hâze’l-kitâb Mihriban bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr etti. Câriye-i mezbûre de vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilhicce sene sitte ve elf. Şuhûd: Derviş Efendi b. Ali el-İmâm, Cafer Reis b. Abdullah, el-Hâc Hasan b. Abdullah el-Hayyât, Mehmed b. Ramazan er-Reisü’s-sultânî, Ali Reis b. Abdullah, el-Hâc Bilâl b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 357 - Hüküm no: 462 - Orijinal metin no: [70a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

463. Hüküm

Ali Reis’in Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Ali Reis b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf sânehallâhu te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîfe hâzır olup, Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, sürme gözlü, başında eser-i cerh olan hâmil-i hâze’l-kitâb Lazari v. Koma nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’r-rahîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâki‘ ikrâr abd-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Gulâm-ı mezkûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Üzerinde mevâli için utekā üzerine lâzım olan hakk-ı velâdan gayrı bir şey kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilhicce sene sitte ve elf. Şuhûd: Yunus Bey b. Abdullah el-Cündî, Hüseyin b. Abdullah, Üstâd Sefer b. Abdullah, Mustafa b. Ahmed, Yusuf b. Abdullah, Ramazan b. Ahmed ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 358 - Hüküm no: 463 - Orijinal metin no: [70a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

464. Hüküm

Bekir b. Abdullah’ın muhallefâttan eşya almadığı

Ahrâr-ı müslimînden Mahmud b. Abdullah nâm kimesne mahfil-i kazâda işbu bâ‘isü’l-hurûf Bekir b. Abdullah râcil muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip bundan evvel hâric-i Galata’da Ebülfazl mahallesinde sâkin iken fevt olan zevcem Ümmi Hâtun bt. Abdullah’ın metrûkâtından üç aded altın hâtem ve bir tâne mor kemhaya kaplı sansar kürkü ferâce ve bir hereni ve iki el değirmeni ve bir kutu cengalem? ve beş aded serâser yastık ve inci dizilmiş halhal ve bir küçük kese içinde tahmînen beş altı yüz mikdârı akçe ve bir kebîr leğen ve bir mukaddem kuşağımızı bir vechile alâkası ve verâseti yok iken alıp kabz etmiş hâlen taleb eylediğimde te‘allül eder kıbel-i şer‘den suâl olunmasını taleb ederin deyicek gıbbe’s-suâl akībe’l-inkâr müdde‘î-i mezbûrdan da‘vâsına mutâbık beyyine taleb olundukda ityân-ı beyyineden âciz ve kāsır olmağın sâlifü’z-zikr Mahmud’un talebiyle alâ haddihî her birisine yemîn teklîf olundukda zikr olunan esbâbı almadığına ve bir tarîk ile hakkıyla veyâhud âharın aldığına dahi ilmi muhît olmadığına yemîn billâh eylemeğin vâki‘ hâl gıbbe’t-taleb ve’s-suâl ketb olundu tahrîren fî evâhiri Zilhicce sene sitte ve elf. Şuhûd: Yunus Bey b. Abdullah, Ahmed b. İsmail el-İmâm, Mehmed b. Süleyman, İskender b. Cârullah ve Kâtibü’l-hurûf Derviş el-Müderris ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 358 - Hüküm no: 464 - Orijinal metin no: [70a-3])﻿

﻿

﻿

465. Hüküm

Kadı Cafer’in yerine Derviş Mehmed Çelebi’nin göreve başladığı

Burada Cafer’in zamânı tamâm olup şimden geri Derviş Mehmed Çelebi zamânında mektûb olunan hücec ve sicillâtdır. Ez‘afül-ibâd hüsnü’l-mu‘tâd? Bu fakīr-i kesîrü’t-taksîr işbu sitte ve elf Zilhiccesi’nin beşinci günü mahkeme-i şerîfeye cülûs eyleyip umûr-ı askerîye mübâşeret vâki‘ olmuşdur.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 359 - Hüküm no: 465 - Orijinal metin no: [70a-4])﻿

﻿

﻿

466. Hüküm

Ahmed Bey’in zenci kölesini azat ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından İlyas Çelebi mahallesinde sâkin olan reis-i sultânî Ahmed Bey b. Kara Mustafa nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf sânehallâhu ani’t-tağyîr ve’t-tahrîfe hâzır olup, esved, orta boylu, açık kaşlı, sol kulağında delik, başında eser-i cerh bulunan Tenceraviyyü’l-asl? hâmil-i hâze’l-kitâb Bilâl b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Vâki‘ ikrâr abd-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Abd-i merkūm bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Üzerinde mevâlî için utekā üzerine lâzım olan hakk-ı velâdan gayrı bir şey kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilhicce sene sitte ve elf. Şuhûd: Şaban Çelebi er-Reisü’s-sultânî, Siyâmi b. Abdullah er-Reisü’s-sultânî, Takyecizâde demekle ma‘rûf Ahmed b. Memi, Keyvan Çavuş, Süleyman Bey b. Pervâne, Hüseyin b. İsmail

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 359 - Hüküm no: 466 - Orijinal metin no: [70a-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

467. Hüküm

Ahmed Reis’in Megril asıllı kölesini mükâtebe yoluyla azat ettiği

Fahrü’l-akrân Ahmed Reis b. Kara Mustafa, orta boylu, sürme gözlü, Megriliyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Şaban b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren yevmî on akçe ödeyerek cem‘an on bin akçe mukābilinde kitâbete kesdiğini ikrâr etti. O da kitâbet-i merkūmeyi kabûl edip edâsını ta‘ahhüd etti. Meblağ-ı merkūmu edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Vâki‘ ikrâr mükâtib-i merkūm tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti Muharremi’l-harâm sene seb‘a ve elf.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 359 - Hüküm no: 467 - Orijinal metin no: [70b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

468. Hüküm

Ölen kadının kocası Mahmud’un vasî Bekir’i ibrâ ettiği

Hâssa topçular zümresinden Mahmud b. Abdullah nâm şahıs işbu sâhibü’l-kitâb Bekir Beşe b. Abdullah nâm râcil muvâcehesinde ikrâr-ı şer‘î ve i‘tirâf-ı mer‘î kılıp bundan akdem Ebülfazl mahallesinde fevt olan merhûme Ümmi bt. Abdullah nâm menkûhamın Bekir mezbûr Bekir vasiyyi muhtârı oldum deyû otuz miskāl bir habbe altın bileziğini ve bir mâî köhne kaftanını ve bir münakkaş döşek yüzünü bî-vech alâkası yok iken kabz edip füruht etmiş imiş deyû da‘vâ eylediğimde merkūm Bekir Beşe ben müteveffât-ı merkūme Ümmi Hâtun’un vasiyyi muhtârı idim ol vechile füruht edip müteveffât-ı mezbûrenin techîzine ve tekfînine harc ve sarf eyledim deyû cevâb verir idi el-hâletü hâzihî zikr olunan esbâbı fi’l-hakīka vasiyyi muhtârı olduğum sebebden yine müteveffât-ı mezbûrenin techîz ve tekfînine harc ve sarf eylediğini mahalle-i mezbûre a‘yânı haber vermekle zimmetinde bir akçe kalmayıp vesâyeti dahi sahîha olduğuna ilm-i yakīn hâsıl oldu eyle olsa husûs-ı merkūma müte‘allik olan da‘vâdan zimmetini ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt eyledim ba‘de’l-yevm mezbûr Bekir Beşe’den zevcem müteveffât-ı mezbûre Ümmi’nin muhallefâtına müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ edersem lede’l-hükkâm mesmû‘a ve makbûle olmaya deyicek mukırr-ı merkūmu mukarrun lehü’l-merkūm kelimât-ı meşrûhasında tasdîk ve tahkīk eylemeğin vâki‘ hâl gıbbe’t-taleb ve’s-suâl ketb ve zabt olundu. Tahrîren fî evâili Muharremi’l-harâm sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Ahmed b. Mahmud, Mustafa b. Ali, İdris Çelebi b. Yusuf, Ahmed b. İsmail, Osman b. Hızır, Yunus b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 360 - Hüküm no: 468 - Orijinal metin no: [70b-2])﻿

﻿

﻿

469. Hüküm

Elçi Françesko Savarin’in Frenk asıllı câriyesini azat ettiği

Hâlâ hâric-i Galata’da vâki‘ saray kurbunda sâkin Françesko Savarin nâm elçi tarafından i‘tâk-ı âti’z-zikri ikrâra vekâleti nehc-i şer‘î üzre hasm-ı şer‘î-i câhid mahzarında Mustafa b. Abdullah el-Hayyât ve Mehmed b. Şucâ‘ şehâdetleriyle sâbite olan Cafer b. Abdullah nâm Reis meclisi şer‘-i şeref-(...?)de mezbûr Françesko’nun silk-i mülkünden münharita idiğine mu‘terife olan işbu hâmiletü hâze’l-kitâb sarışın orta boylu azı dişleri yok sağ pazusunda eser-i cerhi olan Efrenciyye Beroye v. Canbedid nâm memlûke câriyesini i‘tâk ve kayd-ı mülkünden ıtlâk edip mezbûre Beroye sâir harâir-i asliyyât gibi hürre olmuşdur dedikde mukırr-ı mezbûru ikrâr-ı meşrûhunda mezbûre Beroye vicâhen tasdîk mâ hüve’l-vâki‘ gıbbe’t-taleb ketb ve sebt olunup mezbûre yedine vaz‘ ve def‘ olundu ki vakt-i hâcetde ihticâc edine. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî aşer min şehri Muharremi’l-harâm min şühûri sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Çelebi b. Ali, İsmail b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah er-Râcil, Hızır b. Ali ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 360 - Hüküm no: 469 - Orijinal metin no: [70b-3])﻿

﻿

﻿

470. Hüküm

Vakıf parasının mütevellînin mirasçısından tahsil edildiği

Sâbıkan kalafatçıbaşı olan merhûm Yunus’un vasîsi olup her sene hâsıl olan ribhi mahmiye-i Galata hâricinde merhûm-ı mezkûr binâ eylediği mescidin şem‘i ve sâir mühimmâtı için ta‘yîn olunan yedi bin akçenin meşrûtiyet üzre mütevellîsi olup vefât eden Meryem bt. Mustafa nâm hâtundan sonra nasb-ı tevliyyet re’y-i hâkime müfevvez idiğini müslümanlar ihbâr eylediklerinde vakf-ı mezbûra cânib-i şer‘-i kavîmden hasbiyyen mütevellî nasb ve ta‘yîn olunan işbu bâ‘is-i tahrîr-i kitâb Ahmed Reis b. Süleyman meclisi şer‘de müteveffât-ı merkūmenin zevci Mustafa Kapudân b. Turgud mahzarında takrîr-i kelâm edip meblağ-ı vakfa merhûm-ı mezbûre Meryem’in hâl-i hayâtında mütevellîye olduğu cihetden makbûzu olup vefât etmekle üzerinde kalmışdı hâlen müteveffât-ı mezbûrenin verâseti merkūma münhasıra olup meblağ-ı mezkûr muhallefâtdan edâ olunmasın taleb ederim, suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl mezkûr Mustafa Kapudân fi’l-vâki‘ zikr olunan yedi bin vakf akçe minvâl-i mastûr üzre müteveffât-ı merkūme üzerinde elân destres-i makbûzum olan muhallefâtdan edâ edeyin deyû mukır ve mu‘terif olacak mâ vaka‘a mezkûr mütevellî Ahmed Reis talebi ile tahrîr olundu. Tahrîren fî evâsıtı Safer min şühûri sene seb‘a ba‘de’l-elf. Şuhûd: Mustafa b. Abdullah el-İmâm, Ebûbekir b. Abdullah el-Bevvâbü’s-sultânî, Yahya Bey b. Abdullah er-Râcil, Mehmed Reis b. Mansur, Mustafa b. Sefer, Mehmed b. Sefer, Mehmed b. Hasan, Hüseyin b. Hasan, Ömer Reis b. Mehmed, Mehmed Reis b. Hasan, Mustafa b. Mahmud, Mehmed b. Mehmed, Tophâneli Abdi Reis, Ramazan b. Ömer, Musli b. Bâli ve gayruhüm Derkenâr: Bu hüccet kassâm-ı mezbûr Abdullah Efendi zamânında olup bu mahal beyaz kalmasın deyû bu semte kayd olundu.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 361 - Hüküm no: 470 - Orijinal metin no: [70b-4])﻿

﻿

﻿

471. Hüküm

Bu sicildeki askerî davaların kassâm-ı askerî Abdülhâdî b. Mehmed tarafından yazıldığı

Mâ hurrire fî hâze’s-sicil min kazâye’l-askeriyye vaka‘ beyne yedeyi’l-fakīr ileyhi sübhânehû Abdülhâdî b. Mehmed el-Kassâmü’l-askerî bi Galata ve Havâss-ı Kostantıniyye ufiye anhümâ İşbu sicildeki askerî da‘vâlar, el-fakīr ileyhi sübhânehû, Galata ve Havâss-ı Kostantıniyye kassâm-ı askerîsi Abdülhâdî b. Mehmed tarafından yazıldı. Ufiye anhümâ. (Mühür)

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 361 - Hüküm no: 471 - Orijinal metin no: [71a])﻿

﻿

﻿

472. Hüküm

Beytülmâle intikal eden terekenin yarısının beytülmâlce alındığı

Mahmiye-i Galata’da beytülmâl-i hâs emîni olan fahrü’l-cüyûş Mehmed Çavuş b. Abdullah mahfil-i kazâda Kasımpaşa mahallâtından Kulaksız Ahmed mahallesinden müteveffât olan Mihri Hâtun bt. Abdullah’ın zevci ve vârisi olan Yusuf b. Abdullah mahzarında ikrâr ve i‘tirâf [edip] müteveffât-ı mezbûrenin zevci mezbûr Yusuf’dan gayrı vâris-i ma‘rûfu olmamağla muhallefâtının nısfı ki beş bin akçedir beytülmâle intikāl etmeğin emânetim hasebiyle muhallefât-ı mezbûreden beytülmâle âid olan nısfı bi’t-tamâm ve’l-kemâl mezbûr Yusuf yedinden alıp kabz ettim muhallefât-ı mezbûreden beytülmâle âid hisseden bir akçe ve bir habbe mezbûr Yusuf zimmetinde kalmamışdır dedikde mezbûr Yusuf dahi mukırr-ı merkūmun ikrâr-ı meşrûhunu vicâhen tasdîk etmeğin mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâmin aşer min şehri Muharremi’l-harâm sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Siyâmi b. Mustafa, Ahmed b. Davud el-İmâm, Yusuf b. Mahmud el-Müezzin, Yusuf [b.] Hızır el-Kayyım ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 362 - Hüküm no: 472 - Orijinal metin no: [71a-1])﻿

﻿

﻿

473. Hüküm

İbrahim Paşa’nın Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Sâhibü’s-sa‘âde ve’l-ikbâl sâhibü ezyâli’l-mecdi ve’l-iclâl ….? el-mahfûf bi sunûfi avâtıfi’llâhi’l-meliki’l-kadîr İbrahim Paşa b. Abdurrahman hazretleri kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Yusuf Bey b. Abdullah ve Ferruh Bey b. Abdullah’ın şehâdetleri ile nehc-i şer‘î üzre sâbit olan Musa Reis b. Resul meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terif olan orta boylu, açık kaşlı, esved, sağ elinde ve karnının sol yanında eser-i cerh olan Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Humariye v. Ulis nâm zimmî abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Gulâm-ı mevsûf-ı mezbûr ba‘de’l-yevm bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Üzerinde mevâlî için utekā üzerine lâzım olan hakk-ı velâdan gayrı bir şey kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-ışrîn min şehri Muharremi’l-harâm min şühûri sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İsmail b. Abdullah er-Reis, Mustafa b. Abdullah [b.] Mehmed, el-Hâc b. Abdullah, Mustafa b. Ali el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 362 - Hüküm no: 473 - Orijinal metin no: [71a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

474. Hüküm

Halil b. Mehmed’in, gemisindeki hizmetinden dolayı Hasan Reis’te alacağı kaldığı

Udûlden Hasan b. Osman ve Yakub b. Veli nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf-i refî‘ ve mahfil-i dîn-i münîf-i menî‘a hâzırân olup, hâl-i hayâtında mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Gül Câmi‘i mahallesinde sâkin iken bundan akdem İskenderiye’de fevt olan merhûm Hasan Reis b. Süleyman’ın Ali ve Sabiha nâm sagīreynine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Şaban b. Sevindik nâm hasm-ı câhid mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Halil b. Mehmed’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘î-i merkūmun müteveffâ-yı mezkûrun zimmetinde, gemisindeki hizmeti sebebiyle râyicü’l-vakt bin akçe hakkı vardı. Müdde‘î-i mersûm meblağ-ı merkūmdan ( ) kadarını aldı. Müdde‘î-i mezbûra bâkī meblağ-ı merkūmu müteveffâ-yı mesfûrdan asâleten veya vekâleten kısmen veya tamâmen ahz ü kabz etmediğine, bi vechin mine’l-vücûh zimmetini ibrâ etmediğine yemîn verildiğinde ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasından sonra hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, şehâdetleri mûcebince meblağ-ı mersûmun, müteveffâ-yı merhûmun muhallefâtından müdde‘î-i merkūma ödenmesine hükm etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-ışrîn mine’l-Muharremi’l-harâm min şühûri sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Şükür b. Himmet, Ahmed b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah, Keyvan b. Abdullah, Memi b. Abdullah, Ahmed b. Nasuh, Mustafa b. Mahmud, Mustafa b. Ali el-Muhzır, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 362 - Hüküm no: 474 - Orijinal metin no: [71a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

475. Hüküm

Meryem bt. Abdullah’ın Gürcü asıllı kölesini azat ettiği

Udûlden Abdi Bey b. Ali er-Reis ve Ahmed b. Ali er-Reis nâm kimesneler, müdebbere-i mersûmenin zevci olan Mustafa Kapudân b. Turgud mahzarında, açık kaşlı, gök gözlü, uzun boylu, Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Dilâver bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Kalafatçıbaşı mahallesinde bundan akdem fevt olan Meryem bt. Mustafa nâm efendisi, maraz-ı mevtimden kırk gün mukaddem hürsün diyerek mukayyed tedbîr ile tedbîr eyledi ve müddet-i mezbûreden fazla yaşadı ve iyileşdi. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mezheb-i muhtâra tevfîkan ıtkına hükm edildi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ ve hurrire fi’l-yevmi’l-isneyn ve’l-ışrîn min şehri Muharremi’l-harâm min şühûri sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mehmed Efendi el-İmâm, İsa Efendi el-İmâm, Abdülkādir Çelebi b. el-Hâc, Mahmud Çelebi b. İslâm el-Müezzin

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 363 - Hüküm no: 475 - Orijinal metin no: [71b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

476. Hüküm

Katib Mehmed’in Macar asıllı câriyesini azat ettiği

Atebe-i aliyye-i sultâniyede vâki‘ müteferrika tâifesinden fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim Kâtib Mehmed kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti Siyâmi b. Mehmed er-Reis ve İbrahim b. Abdullah el-Bevvâb nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Ahmed Çelebi b. Mehmed nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, kendisine rıkkını mu‘terife olan açık kaşlı, gök gözlü, sarışın, uzun boylu, Macariyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Kadem bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini, hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm ve hereben min ikābihi’l-elîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Üzerinde mevâlî için utekā üzerine lâzım olan hakk-ı velâdan gayrı bir şey kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’t-tâsi‘ ve’l-ışrîn min şehri Muharremi’l-harâm min şühûri sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Süleyman Kethüdâ el-Müteferrika, Kenan Halîfe el-Müteferrika, Süleyman Halîfe el-Müderris, Abdülbâkī Efendi el-Müderris, Ali Bey el-Cündî, Mehmed Bey Kastamonî, Mehmed el-Bevvâb, Mehmed el-Bevvâb, Elmas Ağa, Cevher Ağa ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 364 - Hüküm no: 476 - Orijinal metin no: [71b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

477. Hüküm

Mehlika bt. Abdullah’ın Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Kasımpaşa mahallâtından Kulaksız Ahmed mahallesinde sâkine olan Mehlika bt. Abdullah nâm hâtun kıbelinden âti’z-zikr âzâd ikrârına vekâleti İlyas b. Abdullah ve Hamza b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Hamza b. Mehmed meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, orta boylu, gök gözlü, çatık kaşlı, Rusiyyetü’l-asl, sol elinin küçük parmağında kusûr bulunan hâfızatü hâze’l-kitâb Servinaz bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Üzerinde mevâlî için utekā üzerine lâzım olan hakk-ı velâdan gayrı bir şey kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’t-tâsi‘ ve’l-ışrîn min Muharrem sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Hasan Reis b. Abdullah, Mesih b. Abdullah, Osman, Ahmed b. Davud, Mehmed b. Ahmed el-Müezzin, Ferhad b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 364 - Hüküm no: 477 - Orijinal metin no: [71b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

478. Hüküm

Müteveffâ Hasan’ın Gürcü asıllı kölesini azat etmiş olduğu

Udûlden Şaban b. Receb ve el-Hâc Rıdvan b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırân olup, babaları bundan akdem vefât eden Mehmed b. Hasan ve Sabiha bt. Hasan nâm sagīreynin vasiyyi muhtârı olan Şaban b. Sevindik nâm âti’z-zikr âzâdı münkir bulunan hasm-ı câhid mahzarında, gök gözlü, açık kaşlı, orta boylu, Gürciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Rıdvan b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müteveffâ-yı mezbûr hâl-i kemâl-i akl ve nefâ-ı tasarrufâtında bizim yanımızda ve katımızda müdde‘î-i mezbûr Rıdvan b. Abdullah’ı hasbeten lillâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr etti. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hürre oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-selâsîn min Muharrem li sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Reisü’l-kuzât Kerâmi Efendi, Mehmed b. Alâaddin el-Hatîb, Mustafa b. Abdülgafur, Hasan b. Osman, Mansur b. Mustafa, Yakub b. Veli, Ahmed b. Abdullah, Hamza b. Abdullah el-Yesârî, el-Hâc Murad b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 365 - Hüküm no: 478 - Orijinal metin no: [71b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

479. Hüküm

Mustafa ve Âişe adlı çocuklara vasî atandığı

Hâkim, hâmil-i kitâb Ömer Bey b. Abdülvehhâb’ı, mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş’da vâki‘ Ali Paşa Sarayı demekle ma‘rûf menzilde bundan akdem vefât eden merhûm Mustafa b. Abdullah’ın Mustafa ve Âişe nâm sagīreynine, müteveffâ-yı mezbûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden emvâlin zabtı ve tesviye-i umûrları için ihtiyâclarına binâen vasî nasb etti. Mezbûr Ömer Bey de vesâyet-i mezkûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Safer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mehmed Bey b. Abdullah Sofu, el-Hâc Memi b. Abdullah, Yusuf Hoca b. Abdullah, Rıdvan Bey b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mehmed Çelebi b. Sefer ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 365 - Hüküm no: 479 - Orijinal metin no: [71b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

480. Hüküm

Mehmed Çelebi b. el-Hâc Ali’nin muhallefâtı

Mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa mahallesinde vefât edip geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Aynî Hâtun bt. ( ), Kamer Hâtun bt. Abdullah ve Yasemin bt. Abdullah nâm üç zevcesini, Hüseyin, Hasan, İbrahim, İsmail ve Abdürrahim nâm beş oğlunu, İsmihan, Hûr[i] ve Hatice nâm üç kızını bırakan merhûm Mehmed Çelebi b. el-Hâc Ali’nin muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Şevvâli’l-mükerrem sene hamse ve elf. Kıymeti Yorgan aded 1 103 Tencere aded 1 100 Güğüm aded 1 43 Tas aded 1 54 Üzengi aded 1 105 Tencere aded 1 107 Tencere aded 1 59 Sahan aded 1 160 Güğüm aded 1 160 Çanak? aded 1 112 Tepsi aded 1 61 Sahan aded 2 450 Velense aded 1 66 …? aded 1 101 Tas aded 1 70 Destâr aded 1 207 Sofra aded 1 80 Abâyî aded 1 360 Kalayî sahan aded 7 101 Tâbe ma‘a sacayak 35 Kaliçe aded 1 22 Tâbe-i börek aded 1 55 Destâr börkü aded 1 13 Kavuk aded 1 27 Sepet sandık aded 1 34 Sacayak aded 1 25 Köhne velense aded 1 53 Köhne kebe aded 1 80 Kebe aded 1 10 Peşkir aded 1 113 Tencere aded 1 80 Güğüm aded 1 23 Sahan aded 3 15 Ferâce aded 1 530 Şamdan aded 1 20 Fânus aded 1 330 Köhne velense aded 1 149 Köhne kebe aded 1 128 Direk? aded 6 128 Sandık aded 1 101 Kılıç aded 1 200 Ferâce aded 1 705 Cibinlik aded 1 106 Sahan aded 3 168 Demir sini aded 1 67 Berber kutusu aded 1 265 Sini aded 1 252 İhrâm aded 1 315 Köhne kılıç aded 1 120 Cam tas aded 1 185 Tencere aded 1 171 Yorgan aded 1 101 Çatma yorgan aded 1 150 Tencere aded 1 50 Tencere aded 2 80 Ferâce ma‘a kürk aded 1 2040 Kirpas kıt‘a 1 fî 33 594 Velense-i köhne aded 1 160 Atlas kaftan aded 1 455 Yastık aded 1 160 Yeşil ferâce aded 1 455 Def‘a ferâce aded 1 960 Tencere aded 1 106 Tencere aded 1 120 İbrik-i kahve aded 1 40 Velense-i beyaz aded 1 184 Kantar aded 1 43 Maşraba aded 1 50 Velense aded 1 53 Kırmızı yelek aded 1 359 Kirpas fî 18 zirâ‘ ( ) 594 Sandık aded 1 50 Hırdavât 128 Destâr aded 1 165 Yapuk aded 1 23 Tepsi aded 1 20 Sofra aded 1 187 Ferâce aded 1 103 Şamdan aded 1 45 Direk? aded 13 260 Sahan aded 1 328 Bârgir aded 1 45 Tencere aded 1 275 İbrik aded 1 51 Def‘a ibrik aded 1 51 …? aded 1 3.100 Hırdavât 200 …? nâ-tamâm aded 1 200 Bukağı altın ma‘a altın top miskāl 41 fî 122 5.002 Çadır-ı şeb aded 1 213 Zer maşraba fî 80 1.322 Gümüş kadeh aded 1 fî 9 981 Alaca kaftan aded 1 122 İnci miskāl 9 fî 280 2.520 Def‘a inci miskāl 6 fî 400 2.530 Döşek aded 1 150 Keten penbe aded 1 fî 109 310 Kitâb-ı Şâhidi aded 1 35 Kitâb-ı Kenz aded 1 20 Kitâb, nâ-tamâm aded 1 101 Kitâb-ı Hüsn-i dil aded 1 150 Kitâb-ı Tezkiretü’s-süferâ aded 1 150 Kitâb-ı Îzâh aded 1 35 Kitâb-ı Mantıku’t-tayr aded 1 190 Kitâb-ı Baharistan aded 1 110 Kitâb-ı Kelile aded 1 42 Kitâb-ı nâ-ma‘lûm aded 1 100 Kitâb-ı nâ-ma‘lûm aded 1 42 Kitâb-ı nâ-ma‘lûm aded 1 42 Kitâb …? aded 1 228 Kitâb-ı İbn Melek aded 1 381 Kitâb-ı Şerh-i Mevâkıf 380 Kitâb-ı Sadrü’ş-şerî‘a aded 1 360 Kitâb-ı Hülâsa aded 1 70 Kitâb-ı Vikāye aded 1 140 Kitâb nâmı nâ-ma‘lûm aded 1 80 Tefsîr-i Yâsîn aded 1 250 Kitâb-ı Mantık aded ( ) 160 Kitâb Şirinî aded 1 120 … ? 7.893 Günlük vakıyye 120 fî 18 3.160? Yağmurluk aded 1 2.500 Gümüş zincir dirhem fî 8 3.500 Gümüş oyan aded 1 3.250 Kazgan aded 1 4.900 Gümüşlü eyer 1 2.940 Bâkī der hâne? 96.000 Def‘a hâne aded 70.500 Hırdavât bey‘ olunmuştur 300 Yekûn 230.952 Minhe’l-ihrâcât Berâ-yı techîz ve tekfîn 5.160 Berâ-yı deyn-i müsbet li Abdi Çavuş 85.100 Berâ-yı deyn li zevceti’l-müteveffâ el-mezbûre Yasemin 5.000 Deyn-i müsbet li Hatice Hâtun 18.800 Deyn-i müsbet Ahmed b. Mehmed 2.000 Deyn-i müsbet Ömer Çelebi ( ) Mehr-i müsbet li zevceti’l-med‘uvve Yasemin 3.000 Mehr-i müsbet li zevceti’l-med‘uvve Kamer Hâtun 3.000 Mehr-i müsbet li zevceti’l-med‘uvve Aynî Hâtun 4.000 Berâ-yı dellâliyye ve resm-i kısmet 1.500 Kâtibiyye 200 Gulâmiyye 40 İhzâriyye 150 Resm-i hücec 300 Yekûn 143.339 Sahhe’l-bâkī ba‘de’l-harc ve’l-mesârif 87.613 Seksen yedi bin altı yüz on üç Minhâ Hisse-i ibn 11.794 Hisse-i ibn 11.794 Hisse-i ibn 11.794 Hisse-i ibn 11.794 Hisse-i ibn 11.794 Hisse-i zevce 3.650 Hisse-i zevce 3.650 Hisse-i zevce 3.650 Hisse-i bint 5.897 Hisse-i bint 5.897 Hisse-i bint 5.897 Kesr-i bâkī 12

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 365 - Hüküm no: 480 - Orijinal metin no: [72a-1])﻿

﻿

﻿

481. Hüküm

Emine Hatun bt. Abdullah’ın muhallefâtı

Mahmiye-i Galata mahallâtından Emekyemez mahallesinde vefât edip geride Ali Reis ( ) nâm zevcini bırakan merhûme Emine Hâtun bt. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Kıymeti Çarşaf aded 1 50 Miskî atlas aded 1 415 Çarşaf aded 1 310? Münakkaş bohça aded 1 185 Hindî makrama aded 1 69 Çatma döşek aded 1 580 Mukaddem kuşak aded 1 110 Demir sini aded 1 260 Yastık aded 3 205 Beyaz çarşaf, aded 1 76 Beyaz atlas, aded 1 1.865 Çatma minder, aded 1 190 Münakkaş sofra, aded 1 72 Alaca çarşaf, aded 1 48 Mavi kemha, aded 1 1.008 Bohça aded 1 31 Köhne tas 3 24 Sabur? aded 1 15 Ma‘a tarak aded 1 10 Beyaz çarşaf, aded 1 51 Münakkaş döşek, aded 1 560 Kirpas, zirâ‘ 10 230 Mavi sürmâî kaftan, aded 1 1.550 Kaliçe-i kebîr, aded 1 700 Hindî makrama, aded 1 42 Kirpas zirâ‘ 11,5 140 Münakkaş bohça, aded 1 10 Seccâde-i beyaz, aded 2 301 Tepsi 2 37 Sandık, aded 1 35 Çatma minder, aded 1 130 Kirpas kıt‘a, zirâ‘ 10 fî 29 108 Sebz atlas top, aded 1 905 Yen-i cebe 292 Köhne çarşaf, aded 1 22 Tülbent kuşak, aded 1 46 Minder, aded 1 6 Çarşaf, aded 1 220 Sürmâî sof, aded 7 54 Arakiyye ma‘a kalıp aded 1 75 Hamam leğeni 145 Tencere, aded 1 57 Havan ma‘a deste 41 Kirpas 355 Münakkaş bohça, aded 1 280 Alaca çarşaf, aded 1 48 Makrama, aded 2 38 Sü[r]mâî kaftan, aded 1 700 Kaliçe-i aded 220 Tencere, aded 1 46 Hırdavât 20 Kebab demiri 9 Köhne futa 12 Çarşaf, aded 1 102 Çarşaf 77 Sarı atlas 950 Beyaz kuşak 1 50 Beyaz çarşaf 1 55 Mor çakşır, aded 1 48 Sahan, aded 1 90 Tencere 65 Çini kubur, aded 4 36 Bohça 69 Döşek 1 113 Döşek 1 150 Yastık 20 Döşek, aded 1 406 Döşek, aded 1 310 Minder, aded 1 72 Minder, aded 1 70 Minder, aded 1 60 Minder, aded 1 27 Yastık, aded 1 91 Yastık, aded 1 30 Yorgan, aded 1 925 Yorgan, aded 1 565 Yorgan 386 Sepet 1 26 Yastık, aded 1 135 Kaliçe, aded 1 71 Yorgan, aded 1 162 Köhne yorgan 1 25 Yastık 1 41 Yastık 1 114 Minder, aded 2 116 Köhne kilim, aded 1 10 Minder, aded 1 40 Yastık, aded 4 92 Köhne kebe 60 Köhne kaliçe 20 Köhne kilim 15 Köhne kaliçe 81 Yekûn 20.034

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 368 - Hüküm no: 481 - Orijinal metin no: [72b-1])﻿

﻿

﻿

482. Hüküm

Katib Mustafa Ağa’nın muhallefâtı

Hâl-i hayâtında Beşiktaş kasabasında sâkin olan Dîvân kâtibi merhûm Kâtib Mustafa Ağa b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Kıymeti Yekûn 246.000 nısfı ki yüz yirmi üç bin eder Hâne der mahalle-i Sinan Paşa kısmet olunmamışdır Serc-i sîm 3.300 Kürk-i zerdeva 1.600 Velense-i sürh 600 Raht-ı kâmil 3.660 Üzengi 1.000 Kavuk 3 45 Tirkeş 750 Kuşakbend 480 Çintiyan 101 Köhne tülbent 20 Sâde elbise 20 Peşkir 205 Kuşak 160 Uçkur-ı münakkaş 80 Kuşak 266 Peşkir 270 Bohça 70 Yemeni sofra 111 Beyaz kuşak? 250 Kirpas 320 Astın 47 Alaca makrama 30 Gömlek-i hamam 310 Don ma‘a gömlek 110 Sofra 90 Tülbent örtüsü 1005 Asetin 280 Sarı 25 Kürdî 291 Eyer-i köhne 135 ...? 140 Kaliçe 855 Kürk 495 Kürdî 54 Tülbent 26 Çarşaf 40 Tülbent 80 Barata 120 Börk 45 Yastık 25 Futa 80 Arakiyye 20 Münakkaş perde 181 Müzehheb makrama 306 Gümüşlü kıymet 337 800 Tarak 10 Velense-i beyaz 425 Tülbent 300 Tülbent 300 Müfredât defteri aynıyla kayd olunmadı lâkin cem‘an esbâb bahâsı 70.102 Cem‘an yekûn 316.102 Resm-i kısmet 4.500 Kassâmiyye kâtibiyye 2.800 Hammâliyye 180 Dellâliyye 1400 Ücret-i kadem 300 Ücret-i dükkân 300 İhzâriyye 800 El-Bâkī 305.822 Hisse-i ibn 203.880 Hisse-i bint 101.940

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 370 - Hüküm no: 482 - Orijinal metin no: [72b-2])﻿

﻿

﻿

483. Hüküm

Mehmed Çavuş b. Şucâ’ın muhallefâtı

Kıymeti Kebe-i Tırnova 1 225 Kaliçe 1 170 Yastık 1 33 Alaca döşek 1 102 Sahan, tepsi 4 260 Sahan 5 240 Tepsi-i sagīr 5 52 Sahan ma‘a tepsi 102 Cam tas 1 136 Kavuk 1 17 Tüfenk 1 211 Kutu ma‘a fincan 1 81 Çarşaf 1 69 Beyaz bogasi 280 Sandık 1 160 Kebe-i Tırnova 1 141 Yemeni yorgan 1 148 Keçe-i Acem 1 221 Mavi velense 1 200 Yapuk 1 20 Döşek 1 81 Sahan 5 220 Tâbe 1 50 Yastık yüzü 1 34 Miskî tafta 1 170 Kırmızı ferâce 1 1110 Muhtazan? 1 55 Güğüm 1 130 Neftî kebe 1 180 Def‘a neftî kebe 265 Yastık 1 39 Döşek 1 240 Sahan 5 261 Sahan ma‘a tepsi 1 118 Sahan ma‘a tepsi 157 Kevgir 1, ma‘a tepsi 1 22 Tâbe 1 22 Güğüm 1 171 Ferâce-i sürh 1 763 Yorgan başları 4 300 Sorguç 1 70 Sahtiyân 1 50 Bakraç 1 71 Kebe-i Tırnova 1 255 Beyaz kebe 1 121 Yastık 1 31 Yastık 1 31 Yastık 1 64 Sahan-ı kebîr 3 240 Tâbe 1 40 Kebe-i Tırnova 1 100 Güğüm 1 130 Sarı zıbın 1 135 Yüz-i yastık 1 17 Kavuk 2 26 Def‘a kavuk 1 13 Alaca çarşaf 1 72 Girif 8 25 Nârenci kebe 1 200 Kebe-i Tırnova 1 191 Don 1 30 Leğen 1 81 Seccâde 1 142 Şamdan 2 66 Garar 1 264 Sahan 3 201 Fânus 1 40 Sagīr çanak 1 35 Kebab demiri 1 10 Çini kapaklı tas 1 26 Çini tabak 1 43 Def‘a çini tabak 16 Def‘a çini tabak 25 Hokka 3 6 Torba 4 11 Börek tepsisi 2 202 Tencere 1 45 Bakraç 1 62 Tâbe 1 27 Şamdan 1 35 Kevgir 1 sahan 39 Keman ma‘a kubur 1 200 Çini ibrik 1 80 Çini kapaklı tas 35 Çini kapaklı tas 23 Çini tabak 1 20 Çini tabak 2 12 Def‘a çini tabak 2 5 Hırdavât 140 Tepsi 2 63 Tencere 1 192 Tencere 1 41 Tepsi 2 82 Kepçe kevgir 62 Tencere 1 81 Tas 1 23 Kebab demiri 1 20 Kalkan 1 103 Çini tas 1 15 Çini çanak 2 6 Sepet 1 20 Kuzu tepsi 2 314 Çatma döşek yüzü 1 785 Nihâli yastık yüzü 1 110 Eyer-i diğer 1 190 Çul 1 58 Tepsi ma‘a sahan 20 2.372 Yastık yüzü 2 430 Nihâli keçe 1 350 Def‘a eyer 1 138 Çanlar 5 50 Dikdik 1 15 Matbah sepeti 1 40 Tencere 3 135 Nihâli keçe 1 250 Sahan-ı Acem 7 415 Tepsi 3 300 Nihâli seccâde 1 220 Kaliçe 2 1370 Matbah sepeti 2 400 Çatma yorgan 1 595 Nihâli keçe 1 400 Eyer ma‘a teğelti 1 140 Hırdavât 60 Sikke-i hasene 150 fî 125 Yekûn 19.500 Nısf-ı hâne ber vech-i tahmîn 30.000 Câriye 10.000 Derkenâr: Şehr-i Şa‘bân’da vâki‘ olmuşdur bahçeleri dahi vardır ona te’hîr olundu.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 371 - Hüküm no: 483 - Orijinal metin no: [73a-1])﻿

﻿

﻿

484. Hüküm

Mustafa b. Abdullah’ın muhallefâtı

Kapudân Ali Paşa Sarayı’nda vefât eden ve geride Mustafa nâm oğlunu ve Âişe nâm kızını bırakan [Mustafa b. Abdullah’ın muhallefâtıdır]. El-vâki‘ fî evâhiri Safer li sene seb‘a ve elf. Kıymeti Biniş ma‘a âsâ 150 Nohudî zıbın 130 Mâî zıbın 72 Peçe makrama 8 960 Tülbent 720 Tülbent kuşak 230 Hırdavât 120 Mor yağmurluk 1485 Keçe-i Selânik 625 Ferâce-i yeşil 1.000 Diğer ferâce-i yeşil 1505 Kürk 125 Tavşan-ı cedîd 435 Makrama 2 274 Bohça 27 Zili 660 Siyah ferâce 1.550 Mor ferâce 600 Çultar 600 Rüstemî mor 800 Bağdâdî mâî 275 Yağmurluk sürh 2150 Münakkaş uçkur 90 / 50 Tülbent makrama 51 Peşkir 4 358 Peşkir 68 Çarşaf 80 Kaliçe-i kebîr 1200 Beyaz velense 510 Bağdâdî 530 Ferâce 405 Tülbent 186 / 191 Tor kuşak 400 Yastık 80 Makrama 100 Gömlek 80 Makrama 249? Gömlek 130 Perde 90 Abâyî 1.050 Rüstemî beyaz 780 Gümüşlü kılıç 3.210 Köhne zıbın 55 Çarşaf 45 Gömlek 120 Kuşak 100 Çarşaf 100 Makrama 56 Sargı 100 Kuşak 12 Hurrire bi ma‘rifeti …. zeberehu’l hakīr Abdülhâdî el-Kassâmü’l-askerî bi Galata Zikr olunan defteri kassâm-ı mezbûr sicile kayd eylemediği ecilden sonra kayd olundu.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 373 - Hüküm no: 484 - Orijinal metin no: [73a-2])﻿

﻿

﻿

485. Hüküm

Kimlerin askerî olduğunu gösteren emr-i hümâyûn sureti

Akzâ kuzâti’l-müslimîn efâhim-i vülâti’l-muvahhidîn me‘âdinü’l-fezâili ve’l-yakīn veresetü ulûmi’l-enbiyâi ve’l-mürselîn el-muhtassûn bi mezîdi inâyeti’l-meliki’l mu‘în mahmiye-i İstanbul’da ve Galata ve Hâslar kadıları dâmet fezâilühüm tevkī‘i refî‘i hümâyûn vâsıl olacak ma‘lûm ola ki hâlen zikr olunan kadılıklarda vâki‘ beytülmâl-i hâs mukāta‘asına ber vech-i iltizâm emîn olan Dergâh-ı âlî çavuşlarından kıdvetü’l-emâsil ve’l-akrân Musa Çavuş ve Mehmed Çavuş zîde kadruhûm Dergâh-ı mu‘allâma gelip mukāta‘a-i mezbûrenin Hazîne-i âmire’de mahfûz olan kānûnnâmesin taleb eylemeğin kānûnnâmeye nazar olundukda şol sipâhi tekā‘üd ettikden sonra âhara ra‘iyyet yazılmış olmaya, askerîdir ve hazreti Hüdâvendigâr kulları ve câriyeleri mâdâmki askerînin taht-ı nikâhında olalar ba‘de’l-i‘tâk onlar dahi askerîdir ve kuzât ve müderrisîn ve meşîhat ve tevliyyet ve nezâret ve sâir bunun emsâli şol ki atebe-i ulyâya mülâzemet eyleye onlar dahi askerîdir askerînin evlâdından kimesne ra‘iyyet yazılmış olmaya ve şol ra‘iyyet kızı sipâhiye nikâh olunup sipâhinin taht-ı nikâhında olan askerî hükmündedir bu zikr olunan kimesneler ki rüsûm-ı kısmeti kazaskerindir kazasker kısmet edip rüsûm-ı kısmeti kazasker için alalar askerînin nikâhı ve ıtâknâme ve hücceti bâbında ashâbı kadîmden muhtâr olup her kangı cânibe dilerler ise ona rücû‘ ede ve her kim mürâca‘at ederse resmini ona vere deyû kānûnu mukarrer idi ona binâen askerînin nikâhı ve ıtâknâmesi kazaskere ta‘yîn olunmuşdur emr-i celîlü’l-kadrim şöyle sâdır oldu ki onun gibi askerî tâifesi nikâh ve i‘tâknâmesi vâki‘ oldukda kazasker kassâmlarına mürâca‘at edip resimlerini kazasker için zabt ettirip kassâma teslîm edeler, ammâ hüccet bâbında askerî tâifesi mücerred kānûn ve kadîm üzre her kangı cânibde dilerse ona rücû‘ edeler ve doğancı tâifesi bi’l-fi‘l berât-ı hümâyûn ile doğancılık hizmetinde ola kimesnenin ra‘iyyeti olmaya ve ister müsellem ve canbaz veya yaya ve voynuk tâifesi askerîdir ve lâkin onlardan şöyle ki ra‘iyyet olup resm-i kısmetleri yüz ve yüzden ziyâde ola kazaskerlerindir ve bunlardan aşağası kadılarındır ve bunların evlâdından şunlar ki geri bunların silkine münselik olalar kimesneye ra‘iyyet yazılmış olmaya şol doğancı ki bir kimesnenin ra‘iyyeti olup rüsûm-ı ra‘iyyeti sipâhiye bi’l-fi‘l edâ edip doğancılık berât-ı hümâyûn ile veyâhud çiftlik tasarruf etmek ile veya avârızdan mu‘âfiyet ile olan askerî değildir sâir halk gibi ve sipâhi kulu âzâd olup ya sipâhi hizmetinden ferâgat edip huzûr ihtiyâr edip kadılar ve sipâhiler silkine münselik ola ve benim câriyelerimden ve sipâhi kızlarımdan şunlar ki ra‘iyyet tâifesine nikâh olup ra‘iyyetin taht-ı nikâhında olalar ve kethüdâ rüsûmundan ve avârızdan mu‘âf olanlar şöyle ki kuzât i‘lâmı ile verilip mülâzemete tevakkufu yoktur sâir tâife gibi ashâbı dahi askerîdir ya yaya ve müsellem ve canbazlar veya yaya yamakları ve küreci ve yaycıyân gibi ve kadı nâibleri sâir halk gibi mezbûrların rüsûm-ı kısmetler hüccet ve nikâh onlarındır ve onlar kadılarındır ve evlâd-ı askerî vefât edip avratları dul iken vefât etseler babaları askerî ise kendi dahi öyledir şöyle ki yevmî üç akçe ve dahi ziyâde ola sâhiblerinin rüsûmları askerîdir kazasker kassâmları kısmet ederler rüsûmun kazasker için alırlar şol mansıb ki yevmî üç akçeden aşağa olalar onların esbâblarının rüsûm-ı kısmeti vilâyet kadılarınındır ve ba‘zı veresesi sabiyye olsa tereke kısmet eylemek isterlermiş veya ba‘zı kimesneler sagīr ise terekeleri müşterek olsa gerü nizâ‘ edermiş bunlar dahi kānûn üzre askerî kassâmına dâhil oldukdan sonra bunlar dahi kazaskerindir bu zikr olunan mevâddan gayrı vâki‘ olan mahsûlâtı âmmeten emînine zabt ettirmek fermân-ı şerîfim olmağın buyurdum ki bu bâbda olan emr-i şerîfim ve kānûnnâme-i hümâyûnum mûcebince amel edip bu zikr olunan mevâddan gayrı mahsûlâtı âmmeten beytülmâl emînine zabt ettirip hilâf-ı âdet ve mugāyir-i kānûnnâme-i hümâyûn kimesneyi bî-vech ve bilâ sebeb iş ettirmeyesin deyû sene elf Ramazân-ı şerîfinin yirmi dördüncü günü mukaddemâ kānûnnâme-i hümâyûn verilip hâlen cülûs-ı hümâyûnum vâki‘ olmağla cenâb-ı hilâfet-me‘âbım kıbelinden tecdîd taleb etmeğin buyurdum ki hükm-i şerîfim vardıkda bu bâbda ve mukaddemâ verilen kānûnnâme-i hümâyûnum mûcebince amel edip hilâf-ı âdet ve kānûn kimesneye te‘addî [ve] nizâ‘ ettirmeyip hakk-ı sarîha tâbi‘ olasız şöyle bilesiz ve ba‘de’n-nazar bu hükm-i hümâyûnumu mûmâ-ileyhin elinde ibkā edip alâmet-i şerîfe i‘timâd kılasız. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî şehr-i Zilhicce sene erba‘a ve elf. Be makām-ı Kostantıniyye Derkenâr: Aslının aynıdır. Anadolu kazaskeri el-fakīr Yahya tahrîr etmişdir.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 374 - Hüküm no: 485 - Orijinal metin no: [73b-1])﻿

﻿

﻿

486. Hüküm

Anton v. Marino’nun câriyesini azat ettiği

Itâknâme Demirciler tâifesi kethüdâsı Anton v. Marino nâm zimmî meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, açık kaşlı, gök gözlü, kısa boylu, çenesinin sol yanında et beni bulunan hâfızatü hâze’l-kitâb Malfarto bt. Yorgi nâm câriye-i memlûkesini âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Câriye-i merkūme bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-selâsîn min şehri Muharremi’l-harâm min şühûri sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Cafer b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Murad b. Abdullah, Memi b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 375 - Hüküm no: 486 - Orijinal metin no: [74a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

487. Hüküm

Akıl hastası olan Hasan Bey’e yeni vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâbi’l-müstetâb, vasiyyi sâbık Keyvan Bey b. Abdullah’ın vasîlikden ayrılmasının istenmesi üzerine fâriğ olmasından sonra hâmiletü hâze’l-kitâb Ümmi Hâtun bt. Hasan’ı cünûn-i mutbık ile mecnûn bulunan Hasan Bey’e, dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde bundan akdem fevt olan Zâhide Hâtun bt. Ahmed nâm anasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden yedi bin akçesinin zabtı ve hıfz-ı ahvâli için vasî nasb etti. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis min şehri Safer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: İsa Efendi el-İmâm, Zeynü’l-kuzât Nebi Efendi, Abdülkādir Çelebi b. el-Hâc ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 375 - Hüküm no: 487 - Orijinal metin no: [74a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

488. Hüküm

Mustafa Kapudân’ın Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Mustafa Kapudân b. Turgud meclisi şer‘a hâzır olup kendisine rıkkını mu‘terife olan, gök gözlü, açık kaşlı, Rusiyyetü’l-asl hâfızatü hâze’l-kitâb Sâliha bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini, hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâtihî yevme yestezillü’l-mer’u tahte zılli sadakātih, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Üzerinde mevâlî için utekā üzerine lâzım olan hakk-ı velâdan gayrı bir şey kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis min Saferi’l-muzaffer min şühûri sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Muzaffer b. Abdullah el-İmâm, Yahya b. Abdullah er-Râcil, Ahmed b. Süleyman er-Reis, Sefer b. Dede, Mehmed b. Sefer ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 376 - Hüküm no: 488 - Orijinal metin no: [74a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

489. Hüküm

Meryem bt. Mustafa’nın Gürcü asıllı câriyesini azat ettiği

Muzaffer b. Abdullah el-İmâm ve Mehmed b. Hasan nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırân olup müdebbere-i merhûmenin zevci olan fahrü’l-akrân Mustafa Kapudân b. Turgud mahzarında, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Âfitâb bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Kalafatçıbaşı mahallesinde vefât eden Meryem bt. Mustafa nâm efendisi, “maraz-ı mevtimden kırk gün mukaddem hürsün” diyerek tedbîr-i mukayyede ile kendisini tedbîr eyledi. Bu müddetden fazla yaşadı ve iyileşdi. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın şehâdetleri mûcebince mezheb-i muhtâra tevfîkan efendisinin cemî‘ malından âzâdına hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis min Safer li sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mehmed Efendi b. Alâaddin el-Hatîb, Ahmed Çelebi b. Alâaddin er-Reis, Muzaffer b. Abdullah el-İmâm, Yahya b. Abdullah er-Râcil, Ahmed b. Süleyman er-Reis, Sefer b. Dede, Mehmed b. Sefer ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 376 - Hüküm no: 489 - Orijinal metin no: [74a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

490. Hüküm

Ömer Ağa’nın Frenk asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Sâhibü’s-sa‘âde ve’l-ikbâl sâhibü’l-ezyâli’l-izzi ve’l-iclâl el-mahfûf bi sunûfi avâtıfi’l-meliki’s-selâm Ömer Ağa b. Abdülmennân kıbelinden âti’z-zikr kitâbet ikrârına vekâleti fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Hasan ve fahrü’l-emâsil Ömer Çavuş b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Perviz Bey b. Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup müvekkili mezbûrunun uzun boylu, açık kaşlı, esved, Efrenciyyü’l-asl, sol kaşı üzerinde, sol kulağı arkasında ve sol eli baş parmağında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Anton v. Nikola nâm abd-i memlûkünü târih-i kitâbdan i‘tibâren yedi sene hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe kabûl edildi. Hizmeti mezkûresini tâm ve kâmilen edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis min Safer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mehmed b. Hüseyin er-Reis, Keyvan Çavuş b. Abdullah, Yusuf Çavuş b. Abdullah, Mehmed Çavuş b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah el-Bevvâbü’s-sultânî, Mustafa b. Abdullah el-Cündî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 377 - Hüküm no: 490 - Orijinal metin no: [74a-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

491. Hüküm

Ömer Ağa’nın Frenk asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Sâhibü’s-sa‘âde ve’l-ikbâl sâhibü’l-ezyali’l-mecdi ve’l-iclâl muslihu mesâlihi’l-enâm Ömer Ağa b. Abdüsselâm kıbelinden âti’z-zikr kitâbet ikrârına vekâleti fahrü’l-emâsil Mehmed Çavuş b. Hasan ve Ömer Çavuş b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-cüyûş Perviz Bey b. Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup müvekkili mezbûrunun, orta boylu, açık kaşlı, sarışın, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Anton v. Lorye nâm abd-i memlûkünü târih-i kitâbdan i‘tibâren altı sene hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe kabûl edildi. Hizmeti mezkûresini tâm ve kâmilen edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis min Safer min şühûri sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Kerâmi Efendi, Mehmed b. Hüseyin er-Reis, Keyvan Çavuş b. Abdullah, Yusuf Çavuş b. Abdullah, Mehmed Çavuş b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah el-Bevvâbü’s-sultânî, Mustafa b. Abdullah el-Cündî

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 377 - Hüküm no: 491 - Orijinal metin no: [74a-6, Arapça])﻿

﻿

﻿

492. Hüküm

Ömer Ağa’nın Frenk asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Sâhibü’s-sa‘âde ve’l-ikbâl sâhibü’l-ezyâli’l-izzi ve’l-iclâl el-mahfûf bi sunûfi avâtıfi’l-meliki’l-hannân Ömer Ağa b. Abdüsselâm kıbelinden âti’z-zikr kitâbet ikrârına vekâleti fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Hasan ve fahrü’l-emâsil Ömer Çavuş b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-akrân Perviz Bey b. Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup müvekkili mezbûrunun, uzun boylu, açık kaşlı, gök gözlü, sol eli baş parmağında ve başının sağ yanında eser-i cerh bulunan, Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Anton v. Lorye nâm abd-i memlûkünü târih-i kitâbdan i‘tibâren yedi sene hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe kabûl edildi. Hizmeti mezkûresini tâm ve kâmilen edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis min Safer min şühûri sene seb‘a ve elf. Şuhûd: el-Merkūmûn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 378 - Hüküm no: 492 - Orijinal metin no: [74b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

493. Hüküm

Mustafa Reis’in Abaza asıllı câriyesini azat ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Müeyyedzâde mahallesi sükkânından Mustafa Reis b. Abdullah meclisi şer‘a hâzır olup, uzun boylu, açık kaşlı, kara tenli ve kara gözlü, topal, Abazaviyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Kâmran bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Câriye-i mezkûre-i mevsûfe bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Üzerinde mevâlî için utekā üzerine lâzım olan hakk-ı velâdan gayrı bir şey kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Safer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: El-Hâc Mustafa b. Abdullah, Yahya b. Ahmed, Yahya b. Mustafa, Mustafa Reis b. Ali, İbrahim Çelebi b. Şaban, Hüseyin b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 378 - Hüküm no: 493 - Orijinal metin no: [74b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

494. Hüküm

Hasan Kapudân’ın Rus asıllı câriyesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Hasan Kapudân b. Şâhin, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, Rusiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Gülşen bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini ”maraz-ı mevtimden kırk gün mukaddem benden hür ol” diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Efendisi rabbine kavuşup müddet-i mezbûre geçtiğinde mezheb-i muhtâra tevfîkan efendisinin cemî‘ malından âzâd olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis min Saferi’l-muzaffer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mehmed b. Mansur er-Reis, Ahmed b. Süleyman er-Reis, Muzaffer b. Abdullah, Ebûbekir b. Abdullah el-Bevvâbü’s-sultânî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 378 - Hüküm no: 494 - Orijinal metin no: [74b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

495. Hüküm

Hasan Kapudân’ın Rus asıllı câriyesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Hasan Kapudân b. Şâhin, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, Rusiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Şemsperi bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini “maraz-ı mevtimden kırk gün mukaddem benden hür ol” diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Efendisi rabbine kavuşup müddet-i mezbûre geçtiğinde mezheb-i muhtâra tevfîkan efendisinin cemî‘ malından âzâd olacakdır. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 379 - Hüküm no: 495 - Orijinal metin no: [74b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

496. Hüküm

Hasan Kapudân’ın Habeş asıllı câriyesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Hasan Kapudân b. Şâhin, orta boylu, Habeşiyyetü’l-asl, ağzında eser-i cerh bulunan hâmiletü hâze’l-kitâb Çeşmi bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini “maraz-ı mevtimden kırk gün mukaddem benden hür ol” diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Efendisi rabbine kavuşup müddet-i mezbûre geçtiğinde mezheb-i muhtâra tevfîkan efendisinin cemî‘ malından âzâd olacakdır. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 379 - Hüküm no: 496 - Orijinal metin no: [74b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

497. Hüküm

Hasan Kapudân’ın Rus asıllı kölesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Hasan Kapudân b. Şâhin, orta boylu, açık kaşlı, sarışın, Rusiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Ferhad b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü “maraz-ı mevtimden kırk gün mukaddem benden hür ol” diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Efendisi rabbine kavuşup müddet-i mezbûre geçtiğinde mezheb-i muhtâra tevfîkan efendisinin cemî‘ malından âzâd olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 379 - Hüküm no: 497 - Orijinal metin no: [74b-6, Arapça])﻿

﻿

﻿

498. Hüküm

Dört bin akçenin ödünç olarak değil bağış olarak verildiği

Hâric-i Galata’da Bedreddin Bey mahallesinde vefât eden Sâliha Hâtun’un li eb ve üm karındaşı Mustafa ve vâlidesi Emine işbu hâmilü’l-kitâb zevci ve vârisi olan Receb b. Abdullah nâm kimesneyi meclisi şer‘a ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip müteveffât-ı merkūmenin sende alâ tarîki’l-karz dört bin iki yüz akçesi vardır suâl olunup verâsetimiz hasebiyle beynimizde kısmet olunmasını taleb ederiz dediklerinde gıbbe’s-suâl mezbûr Receb ikrâr ile cevâb verip lâkin merkūme Sâliha bana ergenlik deyû hibe-i sahîha-i şer‘iyye ile hibe edip teslîm eylemişdi ben dahi kabz ve kabûl eyledim demeğin mesfûr Receb’den beyyine taleb olundukda udûl-i ricâlden es-Seyyid Abdurrahman b. es-Seyyid Sefer ve Ali b. Musa li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘e hâzırân olup edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olmağın mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb kayd olunup mesfûr Receb’in yedine vaz‘ ve def‘ olundu ki lede’l-hâce ihticâc edine. Tahrîren fî evâili Saferi’l-muzaffer sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Efendi b. Bâli el-İmâm, Mehmed b. Ahmed, Hasan Reis b. Abdullah, Murad b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mustafa b. Ali ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 379 - Hüküm no: 498 - Orijinal metin no: [75a-1])﻿

﻿

﻿

499. Hüküm

Hasan Kapudân b. Şâhin’in bahçesini karısına sattığı

Hasan Kapudân b. Şâhin nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Kalafatçıbaşı mahallesinde vâki‘ olan, iki beyt-i ulvîyi, bir beyt-i süflîyi, su kuyusunu, helâyı, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi ve çiçekleri hâvî, tûlü mi‘mâr zirâ‘ı ile kırk altı zirâ‘, arzı otuz altı zirâ‘ olan ve bir tarafdan bâyi‘-i mezbûr vakfı, öteki tarafdan Yahya Beşe mülkü, diğer tarafdan Rahime Hâtun mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘ bahçesini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt yirmi beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile yine mahalle-i mezbûrede sâkine olan zevcesi hâmiletü hâze’l-kitâb Şahhuban bt. Hüsrev’e bey‘ ettiğini ikrâr etti. O da hadîka-i mezbûreyi kendi mâlıyla ve kendisi için iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr müşteriye-i merkūme tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Saferi’l-muzaffer min şühûri sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Muzaffer b. Abdullah el-İmâm, Ebûbekir b. Abdullah er-Reis, Yahya b. Abdullah er-Râcil, Ahmed b. Süleyman er-Reis, Sefer Dede, Mehmed b. Sefer, Mehmed b. Mansur er-Reis, Mustafa b. Sefer, Mustafa b. Hasan, Hüseyin b. Hasan, Hüsrev b. Abdullah, Yahya b. Mehmed, Mehmed b. Hüseyin, Mustafa b. Mahmud, Mehmed b. Mehmed, Ömer b. Mehmed Reis, Mehmed b. Hasan Reis, Abdi [b.] Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 380 - Hüküm no: 499 - Orijinal metin no: [75a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

500. Hüküm

Ümmi bt. Sinan Bey’in muhallefâtı

<

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 381 - Hüküm no: 500 - Orijinal metin no: [75a-3])﻿

﻿

﻿

501. Hüküm

Mustafa b. Mustafa Bey adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim, mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş’da vâki‘ Ali Paşa Sarayı’nda vefât eden merhûm Mustafa Bey b. Abdullah’ın Mustafa nâm sagīr oğlunun nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Sâliha bt. Abdullah nâm anasının talebiyle, müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden mallardan alınmak üzre zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt sekiz akçe farz ve takdîr etti ve meblağ-ı mefrûz-ı mezkûru sagīr-i mesfûra sarf etmeye ve vakt-i hâcetde istidâne edip vakt-i zaferde rücû‘una mezbûre Sâliha’ya izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis ve’l-ışrîn min Safer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Rıdvan Bey b. Abdullah, Yusuf Hoca b. Abdullah, Mehmed b. Sefer, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mustafa b. Mansur el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 381 - Hüküm no: 501 - Orijinal metin no: [75a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

502. Hüküm

Sinan Bey b. Abdullah’ın muhallefâtı

<

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 381 - Hüküm no: 502 - Orijinal metin no: [75b-1])﻿

﻿

﻿

503. Hüküm

İsmi Hatun’un Macar asıllı câriyesini azat ettiği

Kostantıniyye mahallâtından Gül Câmi‘i mahallesi sâkinelerinden İsmi Hâtun bt. Can Memi tarafından husûs-ı âti’z-zikri ikrâra vekîl olup İbrahim b. Mehmed ve Hüseyin b. Musa şehâdetleri ile vekâleti sâbite olan Mustafa b. Abdullah nâm râcil mahfil-i kazâda işbu uzun boylu, açık kaşlı, gök gözlü, Macariyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Belkıs bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâh âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr câriye-i mezkûre tarafından tasdîk edildi. Câriye-i merkūme bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Üzerinde mevâlî için utekā üzerine lâzım olan hakk-ı velâdan gayrı bir şey kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Safer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Süleyman Subaşı b. Abdullah, es-Seyyid İsmail b. es-Seyyid Mehmed, İbrahim b. Mehmed, Hüseyin b. Musa, Hüseyin b. Abdullah er-Râcil, Mehmed b. Yusuf, Mustafa b. Ali, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 382 - Hüküm no: 503 - Orijinal metin no: [75b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

504. Hüküm

İsmihan’ın Bosna asıllı câriyesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Mahrûse-i Kostantıniyye mahallâtından Gül Câmi‘i mahallesi sâkinelerinden İsmihan bt. Can Memi tarafından husûs-ı âti’z-zikri ikrâra vekîl olup vekâleti İbrahim b. Mehmed ve Hüseyin b. Musa şehâdetleri ile vekâleti sâbite olan Mustafa b. Abdullah nâm râcil mahfil-i kazâda işbu orta boylu ve açık kaşlı ve elâ gözlü Bosneviyyetü’l-asl Güllâle bt. Abdullah nâm câriyesini târih-i kitâbdan iki sene tamâm hizmet edi[p] ba‘dehû malımdan âzâd ola eğer mukaddem mevtim vâki‘ olursa ölmezden kırk gün mukaddem âzâd ola dedikde bi’l-muvâcehe ikrârı tasdîk olunup mâ hüve’l-vâki‘ tahrîr ( ) Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 382 - Hüküm no: 504 - Orijinal metin no: [75b-3])﻿

﻿

﻿

505. Hüküm

Hasan Kapudân’ın Macar asıllı kölesini vasiyet yoluyla azat ettiği

Hasan Kapudân b. Şâhin, sarışın, açık kaşlı, gök gözlü, orta boylu Macariyyü’l-asl, sol elinde eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Gemici v. Petro nâm abd-i memlûkünü “maraz-ı mevtimden kırk gün mukaddem benden hür ol” diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Efendisi rabbine kavuşup müddet-i mezbûre geçtiğinde mezheb-i muhtâra tevfîkan efendisinin cemî‘ malından âzâd olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min Saferi’l-muzaffer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Muzaffer b. Abdullah el-İmâm, Ebûbekir b. Abdullah el-Bevvâb, Yahya b. Abdullah er-Râcil, Ahmed b. Süleyman er-Râcil, Sefer Dede, Mehmed [b.] Mansur, Mustafa b. Sefer

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 383 - Hüküm no: 505 - Orijinal metin no: [75b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

506. Hüküm

Kapudân Mustafa b. Turgud’un Gürcü asıllı câriyesini vasiyetle azat ettiği

Kapudân Mustafa b. Turgud, gök gözlü, açık kaşlı, uzun boylu, Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Hemrâz bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini “maraz-ı mevtimden kırk gün mukaddem benden hür ol” diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Efendisi rabbine kavuşup müddet-i mezbûre geçtiğinde mezheb-i muhtâra tevfîkan efendisinin cemî‘ malından sâir harâir-i asliyyât gibi hürre olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fî Saferi’l-muzaffer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mustafa b. Abdullah, Nebi b. Abdullah er-Râcil, Ebûbekir b. Abdullah, Sefer Dede, Mehmed b. Mansur er-Reis, Mehmed b. Sefer, Mustafa b. Sefer, Mehmed b. Hasan, Hüseyin b. Hasan, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 383 - Hüküm no: 506 - Orijinal metin no: [75b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

507. Hüküm

Mustafa adlı akıl hastasının yeni vasîsinin önceki vasîyi ibrâ ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Câmi‘-i Kebîr mahallesinde sâkine olup bundan akdem vefât eden Zâhide bt. Ahmed nâm hâtunun sulbî oğlu Mustafa nâm mecnûna kıbel-i şer‘den vasiyye nasb olunan mecnûn-ı mezbûrun ammesi Ümmi nâm hâtun mahfil-i kazâda işbu bâ‘isü’l-hurûf mecnûn-ı merkūmun sâbıkan vasîsi olan el-Hâc Keyvan Bey b. Abdullah mahzarında ikrâr edip mecnûn-ı mezbûra vâlidesi merhûme Zâhide’den irs-i şer‘le intikāl eden on yedi bin akçesini mezbûr Keyvan Bey yedin[den] vesâyetim [hasebiyle] bi’t-tamâm alıp kabz eyledim meblağ-ı mezbûrdan mesfûr Keyvan Bey zimmetinde bir akçe ve bir habbe kalmadı dedikde mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb ve tahrîr olundu ( ) Şuhûd: İsa Efendi el-İmâm, Zeynü’l-kuzât Nebi Efendi, el-Hâc Murad b. Abdullah, Kaytas b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mahmud Çelebi b. Kasım, Mustafa b. Ali el-Muhzır

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 383 - Hüküm no: 507 - Orijinal metin no: [76a-1])﻿

﻿

﻿

508. Hüküm

Sinan Bey b. Abdullah’ın muhallefâtı

Hâl-i hayâtında hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Müeyyedzâde mahallesinde sâkin iken fevt olan ve geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu İbrahim Çelebi nâm oğlunu ve Sâliha ve Ümmi nâm kızlarını bırakan merhûm Sinan Bey b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâili Saferi’l-muzaffer sene sitte ve elf. Kıymet-i hâne ber vech-i tahmîn 112.150 Ve kıymet-i bahçe ber vech-i tahmîn 8.000 Cem‘an yekûn 120.150 Minhâ resm-i kısmet meblağ 3.000 El-Bâkī yekûn 117.150 Minhâ hisse-i İbrahim Çelebi meblağ 58.575 Hisse-i Sâliha meblağ 29.287 Hisse-i Ümmi meblağ 29.287

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 384 - Hüküm no: 508 - Orijinal metin no: [76a-2])﻿

﻿

﻿

509. Hüküm

Ümmi bt. Sinan Bey’in muhallefâtı

Hâl-i hayâtında hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Müeyyedzâde mahallesinde sâkine iken fevt olan ve geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Kamer bt. Abdullah nâm anasını, Fazlı b. Kalender nâm ana bir karındaşını, İbrahim Çelebi nâm baba bir karındaşını ve Sâliha nâm baba bir kız karındaşını bırakan merhûme Ümmi bt. merhûm Sinan Bey’in muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâili Saferi’l-muzaffer sene seb‘a ve elf. Meblağ Nukūd 93.000 Ve evden ve bahçeden hissesi merhûmenin ba‘de’l-ihrâci’l-kısme 29.287 Cem‘an yekûn 122.287 Minhe’l-ihrâcât Techîz ve tekfîn ve sâir harc-ı ma‘kūl vefât gününde üçünde ve kırkında ve yedisinde ve yılında beş ta‘âm için 13.000 Resm-i kısmet 20.000? El-Bâkī yekûn 107.287 Minhâ Hisse-i üm 17.881 Hisse-i ah li üm 17.881 Hisse-i ah li eb 47.682 Hisse-i uht li eb 23.841

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 384 - Hüküm no: 509 - Orijinal metin no: [76a-3])﻿

﻿

﻿

510. Hüküm

Kapudân Mustafa b. Turgud’un Gürcü asıllı câriyesini vasiyetle azat ettiği

Kapudân Mustafa b. Turgud, açık kaşlı, gök gözlü, uzun boylu, buğday tenli, boğazında beni bulunan Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Piyâle bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini “maraz-ı mevtimden kırk gün mukaddem benden hür ol” diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Efendisi rabbine kavuşup müddet-i mezbûre geçtiğinde mezheb-i muhtâra tevfîkan efendisinin cemî‘ malından sâir harâir-i asliyyât gibi hürre olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Saferi’l-muzaffer sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Abdullah el-İmâm, Yahya b. Abdullah er-Râcil, Ebûbekir b. Abdullah, Sefer Dede, Mehmed b. Mansur er-Reis, Mehmed b. Sefer, Mehmed b. Sefer, Mustafa b. Sefer, Mehmed b. Hasan, Hüseyin b. Hasan, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 385 - Hüküm no: 510 - Orijinal metin no: [76a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

511. Hüküm

Kapudân Mustafa b. Turgud’un Boğdan asıllı câriyesini vasiyetle azat ettiği

Kapudân Mustafa b. Turgud, açık kaşlı, gök gözlü, uzun boylu, Boğdaniyyetü’l-asl, yüzünde siyah leke bulunan hâmiletü hâze’l-kitâb Güllâle bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini “maraz-ı mevtimden kırk gün mukaddem benden hür ol” diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Efendisi rabbine kavuşup müddet-i mezbûre geçtiğinde mezheb-i muhtâra tevfîkan efendisinin cemî‘ mâlından sâir harâir-i asliyyât gibi hürre olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Saferi’l-muzaffer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mustafa b. Abdullah el-İmâm, Yahya b. Abdullah er-Râcil, Ebûbekir b. Abdullah, el-Bevvâb, Sefer Dede, Mehmed b. Mansur er-Reis, Mehmed b. Sefer, Mustafa (…), es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 385 - Hüküm no: 511 - Orijinal metin no: [76b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

512. Hüküm

Kapudân Mustafa b. Turgud’un Boğdan asıllı câriyesini vasiyetle azat ettiği

Kapudân Mustafa b. Turgud, uzun boylu, topal Gürciyyetü’l-asl, yüzünde siyah leke bulunan hâmiletü hâze’l-kitâb Mülâyim bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini “maraz-ı mevtimden kırk gün mukaddem benden hür ol” diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Efendisi rabbine kavuşup müddet-i mezbûre geçtiğinde mezheb-i muhtâra tevfîkan efendisinin cemî‘ mâlından sâir harâir-i asliyyât gibi hürre olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Saferi’l-muzaffer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 385 - Hüküm no: 512 - Orijinal metin no: [76b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

513. Hüküm

Kapudân Mustafa b. Turgud’un Boğdan asıllı câriyesini vasiyetle azat ettiği

Kapudân Mustafa b. Turgud, uzun boylu, açık kaşlı, beyz tenli Boğdaniyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Canfeda Hâtun bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini “maraz-ı mevtimden kırk gün mukaddem benden hür ol” diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Efendisi rabbine kavuşup müddet-i mezbûre geçtiğinde mezheb-i muhtâra tevfîkan efendisinin cemî‘ mâlından sâir harâir-i asliyyât gibi hürre olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Saferi’l-muzaffer sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 386 - Hüküm no: 513 - Orijinal metin no: [76b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

514. Hüküm

Lâleizâr Hatun’un Frenk asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş kasabasında sâkine olan fahrü’l-muhadderât zahrü’l-muvakkarât Lâleizâr Hâtun bt. Hasan -Kız Hasan demekle ma‘rûf-kıbelinden âti’z-zikr kitâbet ikrârına vekâleti Memi Reis b. Abdullah ve Memi b. Abdullah et-Tâcir nâm kimesnelerin şehâdetleri ile nehc-i şer‘î üzre sâbit olan Hasan Reis b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkile-i mezbûresinin, kendisine rıkkını mu‘terif olan çok uzun boylu, açık kaşlı, gök gözlü, buğday tenli, sakallı, Efrenciyyü’l-asl, başında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Kirkor v. Andon nâm abd-i memlûkünü üç sene tâm ve kâmil olarak hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr abd-i mükâtib-i mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Hizmeti mezkûresini tâm ve kâmil olarak edâ ettiğinde sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür olacakdır. Cerâ zâlike ve hurrire fî yevmi’t-tâsi‘ aşer min şehri Saferi’l-muzaffer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Hüseyin Kethüdâ b. Abdullah, İbrahim Ağa b. Abdullah ez-Za‘îm, Hüseyin b. Abdullah, Ahmed Ağa b. Abdullah, Şaban er-Reisü’s-sultânî, Murad Ağa Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 386 - Hüküm no: 514 - Orijinal metin no: [76b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

515. Hüküm

Kapudân Mustafa b. Turgud’un câriyesinin ümm-i veledi olduğunu ve Belkıs adlı çocuğun da onun çocuğu olduğunu ikrâr ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Kalafatçıbaşı mahallesi sâkinlerinden olup akrânları arasında kapudân demekle ma‘rûf bulunan fahrü’l-a‘yân Mustafa b. Turgud, meclisi şer‘-i şerîf-i şâmih-i bünyân alâ şâri‘ salavâtu’llâhi’l-meliki’l-mennâna hâzır olup, ( ) bt. Abdülmennân nâm câriyesini ve himâyesi altında bulunduğu Belkıs bt. Mustafa nâm sagīre kızını ihzâr edip câriye-i mûmâ-ileyhânın mahzarında hâl-i sıhhatinde ve nefâ-ı tasarrufâtında câriye-i mezbûreyi istifrâş ettiğini, ümm-i veledi olduğunu ve sagīre-i merkūme Belkıs’ın sulbiye kızı olduğunu ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr câriye-i merkūme tarafından tasdîk edildi. Cerâ fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Mustafa b. Abdullah el-İmâm, Yahya b. Abdullah er-Râcil, Ebûbekir b. Abdullah el-Bevvâb, Sefer Dede, Mehmed b. Mansur, Mehmed b. Sefer, Mustafa b. Sefer

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 387 - Hüküm no: 515 - Orijinal metin no: [76b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

516. Hüküm

Osman Ağa’nın muhallefâtı

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Tophâne mahallesinde vefât eden ve terekesi beytülmâle kalan merhûm Osman Ağa’nın muhallefâtıdır. el-Vâki‘ fî evâili Safer li sene seb‘a ve elf. Meblağ Sepet sandığı 200 Mor çakşır 150 Şalvar dolaması atlas sarı 800 Diğer sarı atlas 700 Safraî atlas 840 Abâ-i Bağdâdî 550 Kırmızı tor kuşak 700 Kırmızı atlas 1.100 Sarı atlas 650 Sirenk 820 Yeşil atlas 760 Gülgûnî kemha 630 Serâser yelek 1.260 Kırmızı şalvar 530 Kırmızı çakşır 280 Mor hâre ma‘a sincabî kürk 1.160 Mor ferâce ma‘a peçe …? 2.130 Zünnâr kuşak 4.700 Gömlek don 269 Beledî bohça 10 Mesh? 15 Tülbent 3 506 Bohça 28 Makrama 15 Arakiyye 11 Sikke-i hasene 124 Sar[ı] zıbın 88 Diz çakşırı 113 Seccâde 107 Kilim 45 Döşek-i beledî 128 Yekûn 33.535 Minhâ ihrâcât techîz ve tekfîn 3.000 Müjdegâne 3.000 Dîdebâniyye 1.500 Harc-ı pereme ve hammâliyye 30 Dellâliyye 300 Ücret-i dükkân 60 Resm-i kısmet 1.000 Harc-ı mahkeme 100 El-Bâkī 25.450

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 387 - Hüküm no: 516 - Orijinal metin no: [76b-6])﻿

﻿

﻿

517. Hüküm

Sâliha bt. Mehmed’in muhallefâtı

Hâl-i hayâtında hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Bedreddin Bey mahallesinde sâkine iken vefât edip geride verâsetin kendilerine münhasır olduğu ( ) nâm anasını, Receb nâm zevcini, Mustafa ve Ahmed nâm ana baba bir erkek karındaşlarını ve Fâtıma, Vasfihan ve Ümmi nâm kız karındaşlarını bırakan merhûme Sâliha bt. Mehmed’in muhallefâtıdır. Vaka‘a’t-tahrîr fî evâsıtı Muharremi’l-harâm sene seb‘a ve elf. Meblağ Nukūd ( ) Sivâr miskāl 40 6.100 Küpe 3 510 Saçbend 420 Fıdda, dirhem 240 1.818 Yeşil kemha 1.180 Sipend miskāl 3.875 Dürr-i çatma 1.820 Ayna 250 Hâtem-i müzehheb 8 1.100 Dür 40 300 Gümüş tarak 80 Gümüş yüzük 150 Altın düğme 1.310 Sac-bend 280 Sini 422 Yastık 260 Kırmızı yastık 211 Velense-i beyaz 105 Saçaklı makrama 2 90 Ferâce-i yeşil 810 Döşek kılıfı 255 Bağdâdî kızıl zıbın 311 Yen 141 Bohça-i münakkaş 205 Münakkaş yorgan 201 Yen-i sarı 49 Hamam gömleği 203 Köhne tafta kuşak 111 Makrama 6 tülbent 160 Arakiyye 50 Nezkeb 12 Köhne tülbent kuşak 25 Bir top kirpas 400 Bohça-i münakkaş 180 Tülbent örtüsü 160 İpek dirhem 90 300 Beledî yastık yüzü 85 Çatma yorgan 1250 Minder 55 Kaliçe 170 Yastık yüzü 425 Kemha mâî 1370 Yen 173 Döşek yüzü 210 Yastık 75 Minder 75 Kaliçe 125 Münakkaş yastık yüzü 122 Bohça-i münakkaş 90 Kutu 40 Makrama 50 Edik ma‘a başmak 180 Edik-i diğer 50 Makrama 2 65 Kirpas 70 Bohça 195 Makrama-i münakkaş 144 Tor kuşağı kırmızı 800 Döşeme çulu 101 Beyaz sâde 177 Sepet sandık 190 Sandık-ı sagīr 51 Miskî tafta gömlek 202 Makrama sâde 3 63 Yüz-i yastık 60 Uçkur 40 Bohça 15 Gülâbdân 7 Bohça 16 Diğer bohça 12 Nezkeb-i köhne 30 Sarı mest 1 25 Kutu sagīr 10 Bir keleb iplik 50 Makrama 15 Makrama 20 Sandık-ı sagīr 70 Köhne döşek 130 Kaliçe 185 Makrama-i münakkaş 108 Beledî yastık 78 Yorgan-ı çatma 600 Kırmızı atlas zıbın 676 Kızıl kemha 1 1.530 Sebzyen 160 Gümüş başmak 1.010 Zıbın 110 Çarşaf 16 Peşkir 25 Üstübü 50 Don 17 Bohça 8 Yüz-i yastık 48 Top-ı tafta 290 Hırdavât 28 Hamam kesesi 28 Bohça-i sagīr 50 Harbe ma‘a kutu 81 Kebe 151 Yastık 96 Köhne yastık 50 Beledî döşek yüzü 78 Kilim 72 Nezkeb-i dikme 380 Al tovluk? 220 Münakkaş bohça 255 Bohça-i münakkaş 250 Miskî atlas 610 Mukaddem kuşak 470 Ayna 116 Sofra 30 Peştamal-i köhne 13,5 Çarşaf 50 Keleb iplik 220 Bohça ma‘a makrama 80 Kutu 31 Sandık, demirli 2 440 Atlas 1106 Çatma yastık 260 Kebe-i Yanbolu 240 Beledî döşek 166 Münakkaş çarşaf 755 Lâciverd ferâce 1510 Saçaklı makrama ve kır örtüsü 207 Arakiyye 340 Yüz-i yastık 211 Astın 100 Uçkur ma‘a makrama 110 Makrama-i münakkaş 57 Makrama-i beyaz 56 Münakkaş firâş 690 Yeşil zıbın 290 Yorganbaşı 460 Mor çuka kürde 200 Kırmızı tor çakşır 146 Nezkeb-i kırmızı 40 Makrama-i hamam 70 Makrama-i tülbent 260 Nezkeb 40 Makrama 56 Bohça-i münakkaş 61 Makrama 100 Sofra-i münakkaş 63 Leğen-i sagīr 84 Maşraba 55 Bakraç 61 Leğen-i hamam 200 Leğen-i diğer 175 Tencere ma‘a kuzu tepsisi 160 Tepsi 2 62 Sagīr bakraç 27 Safa 59 Diğer tencere 137 Leğen ma‘a ibrik 201 Sahan 300 Sahan-ı sagīr 26 Kapaksız tas 36 Şamdan ma‘a kevgir kepçe 90 Tencere 72 Tâbe 46 Maşraba 37 Şamdan-ı kebîr 110 Gül kutu? ma‘a sâfa 39 Tepsi 18 Kapak 20 Kevgir kepçe 40 Şamdan 38 Sahan 4 190 Sahan 22 Hırdavât 180 Havan 140 Tâbe 35 Tencere 134 Kebab tâbesi 50 Bakraç 80 Kazgan 190 Tas kapaksız 34 Kapaklı 44 Tepsi-i kebîr ma‘a sagīr 155 Kevgir kepçe 43 Tencere 66 Leğen-i sagīr 10 Tepsi 68 Şamdan-ı sagīr 55 Hırdavât 75 Sahan 2 138 Tepsi 22 Maşraba 41 Tas 36 Çuval 12 Tas-ı kapaklı ( ) [77b] Cem‘an yekûn ( ) Minhe’l-ihrâcât techîz ve tekfîn vasiyyet mahallenin avârızına, ….? vasiyyet, pirinç akçesi ve resm-i kısmet dellâliyye ma‘a hammâliyye ve ücret-i kadem ( ) El-Bâkī yekûn ( ) Minhâ Hisse-i zevc meblağ ( ) Hisse-i üm meblağ ( ) Hisse-i Mustafa meblağ ( ) Hisse-i ( ) meblağ ( ) Ve hisse-i Fâtıma meblağ ( ) Hisse-i Vasfihan meblağ ( ) Hisse-i Ümmi meblağ ( )

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 388 - Hüküm no: 517 - Orijinal metin no: [77a-1])﻿

﻿

﻿

518. Hüküm

Kapudân Hasan b. Şâhin’in evini vakfettiği

Elhamdü lillâhi’llezî vakafe dûne mevâkıfi ceberûtihi’l-efhâm ve’l-ma‘kūl ve hâre fî müşâhedeti … zâtühü’l-efkâri’l-ecilleti’l-fühûl ve vakafe men erâde min mahlûkātihî sülûki sebîli’l-ihsâni ve’l-in‘âm. Ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ seyyidi’l-enbiyâi’l-a‘lâmi ve alâ âlihi’l-berzeti’l-kirâmi ve ashâbihi’l-hayrâti’l-izâm mâ… ti’d-defâtiri bi bükâi’l-aklâmi ve istahkeme fi’l-evkāfı bi kazâi’l-hükkâm ammâ ba‘d işbu mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden sahîh ve şer‘î bir hüccet, sarîh ve mer‘î bir vesîkadır. Fahrü ashâbi’l-ihsân zahrü’l-muvaffıkīn ilâ turuki’l-hayrâti’l-hasenât Kapudân Hasan b. Şâhin meclisi şer‘î Ahmedî’ye hâzır olup berâberinde âti’z-zikr vakfının tescîli maksadıyla mütevellî nasb ettiği fahrü’l-akrân Kapudân Mustafa b. Turgud’u ihzâr edip mahzarında şöyle ikrâr etti ki işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Kalafatçıbaşı mahallesinde vâki‘, iki beyt-i ulvîyi, şehnişin ta‘bîr edilen mevzi‘i müştemil fevkānî ve tahtânî iki beyti, tavuk kümesini, su kuyusunu, helâyı, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi hâvî olup bir tarafdan Ömer b. Mehmed mülkü, diğer tarafdan Fâtıma bt. Mustafa mülkü, öteki tarafdan Emine Hâtun mülkü ve diğer tarafdan da mekābir-i müslimîn ve tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘ menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve âmme-i menâfi‘ ve merâfıkı ile niyet-i hâlisa ve taviyyet-i sâfiye ile haps ve vakf ettiğini ikrâr etti. Vâkıf-ı mezbûr, menzili merkūmda süknâyı evvelâ müddet-i hayâtınca kendisine, sonra başkası ile evlenmediği sürece Şahhuban bt. Hüsrev nâm zevcesine, sonra Mehmed nâm oğluna ve Hatice nâm kızına, sonra ikisinin evlâdına, evlâd-ı evlâdına, neslen ba‘de neslin ve fer‘an gıbbe aslin evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Sonra âzâdlı kölelerine, sonra evlâdına, evlâd-ı evlâdına, batnen ba‘de batnin evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Nesilleri kesildiğinde menzili mezkûrun mütevellî yediyle icâre-i mu‘tâde-i misliyye ile icâreye verilmesini, artanın muhâfaza edilip yevmî bir akçenin mütevellîye verilmesini şart etti. Artan mikdârın mahalle-i mezbûre mescidinin meremmetine ve vakt-i zarûrette mesâlihine sarf edilmesini şart etti. Vakfiye-i mezkûre şurûtunda tebdîl ve tağyîrin müddet-i hayâtınca yedinde olmasını şart etti. Sonra sadece tevliyyeti mezbûr Mustafa Kapudân’a, sonra hâkim-i şer‘in ahâlî-i mahalle arasından seçeceği kimesneye şart etti. Mahalle-i mezkûre cemâ‘atinin vakfa nâzır-ı hasbî olmasını şart etti. Vâkıf-ı mezbûr menzili mezkûru mütevellî-i mesfûra teslîm etti. Mütevellî de menzili merkūmu tesellüm edip sâir mütevellîler evkāfda nasıl tasarruf ediyorlar ise öylece tasarruf etti. Vâki‘ ikrâr, mütevvellî-i mezkûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Emr-i vakf, vech-i muharrer üzre tamâm olduğunda, vâkıf-ı mezbûr, İmâm-ı A‘zâm ve hümâm-ı akdem Hazreti Ebû Hanîfe’nin vakf-ı akārın adem-i lüzûmuna dâir ictihâdına binâen vakıfdan rücû‘ edip menzilin mülküne i‘âdesini taleb etti. Mütevellî-i mezbûr ise imâmeyn-i hümâmeynin lüzûm ictihâdına istinâden redden imtinâ‘ etti. Muhâsama ve münâza‘a edip hâkim-i şer‘ huzûrunda mürâfa‘a olunduklarında hâkim-i mûmâ-ileyh iki tarafın da kelâmını te’emmül etti ve vakıf cânibini evlâ görüp vakıf mesâilinde eimme-i eşrâf beyninde cârî ihtilâfı da bilerek umûmen ve husûsan vakfın sıhhat ve lüzûmuna hükm etti ve vâkıf-ı mezbûrun muvâcehesinde vakfı tescîl etti. Vakıf bu sûretle tebdîl ve tağyîri aslâ câiz olmayacak sûrette lâzım bir vakıf hâlini aldı. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû innallâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfı’l-mezbûr ale’llâhi’ş-şekûr.” Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Saferi’l-muzaffer min şühûri sene seb‘a ve elf mine’l-hicreti’n-nebeviyye el-Mustafaviyye

Şuhûdü’l-hâl: Muzaffer b. Abdullah el-İmâm, Ebûbekir b. Abdullah el-Bevvâb, Yahya b. Abdullah er-Râcil, Ahmed b. Süleyman er-Reis, Sefer b. Dede, Mehmed b. Sefer, Mehmed b. Mansur, Mustafa b. Sefer, Mehmed b. Hasan, Hüseyin b. Hasan, Ömer b. Mehmed er-Reis, Mehmed b. Hasan er-Reis, Abdi Reisü’s-sultânî, Ramazan b. Ömer, Musli b. Bâli, Bâli b. Mustafa, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 391 - Hüküm no: 518 - Orijinal metin no: [77b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

519. Hüküm

Âişe bt. Mustafa Bey adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim, Galata tevâbi‘inden Beşiktaş’da vâki‘ Ali Paşa Sarayı’nda bundan akdem vefât eden merhûm Mustafa Bey b. Abdullah’ın Âişe nâm sagīrinin nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Hâtun bt. Abdullah nâm anasının talebiyle, müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden mallardan alınmak üzre, târih-i kitâbdan i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt yirmi akçe farz ve takdîr etti ve vakt-i hâcetde istidâne edip vakt-i zaferde rücû‘ etmek üzre mezbûre Hâtun’a izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis ve’l-ışrîn min Safer sene seb‘a ba‘de elf. Şuhûd: Rıdvan Bey b. Abdullah, Yusuf Hoca b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Sefer, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mustafa b. Mansur el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 392 - Hüküm no: 519 - Orijinal metin no: [77b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

520. Hüküm

Ali Reis’in Gürcü asıllı kölesini azat ettiği

Ali Reis b. Said meclisi şer‘a hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, Gürciyyü’l-asl, sağ elinde yanık izi bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Rıdvan b. Abdullah nâm abd-i memlûkünü hasbeten lillâhi’l-aliyyi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Vâki‘ ikrâr, gulâm-ı mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Abd-i mezbûr bugünden sonra sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî selhi Safer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Ömer Reis b. Ali, Süleyman Kethüdâ [b.] Abdullah, Derviş Reis, Mehmed Bey [b.] Abdullah, Şaban Halîfe [b.] Abdullah, Mübârek [b.] Ali, Yusuf [b.] Said, Mahmud Çelebi [b.] Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 393 - Hüküm no: 520 - Orijinal metin no: [78a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

521. Hüküm

Zeyni Hatun’un câriyesini azat ettiği

Fahrü’l-muhadderât zahrü’l-muvakkarât Zeyni Hâtun bt. Mustafa meclisi şer‘a hâzır olup kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, gök gözlü, açık kaşlı, sağ gözünün altında eser-i cerh bulunan hâmiletü hâze’l-kitâb Gülferruh bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’r-rahîm ve hereben min ikābihi’l-elîm yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm, âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Üzerinde mevâlî için utekā üzerine lâzım olan hakk-ı velâdan gayrı bir şey kalmadı. Cerâ ve hurrire fî evâili Rebî‘ilevvel min şühûri sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mehmed b. Abdullah el-Hatîb, Ahmed b. el-Hâc Ali, Ömer [Re]is b. Ali Reis, Abdullah b. Hüseyin er-Reis, Mehmed Çelebi b. Ferhad, Musa b. İshak, Ali b. Hamza, Mustafa Çelebi b. Ahmed ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 393 - Hüküm no: 521 - Orijinal metin no: [78a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

522. Hüküm

Zeyni Hatun’un takas beyanı

Mahmiye-i Galata mahallâtından Bereketzâde mahallesi sâkinelerinden Zeyni Hâtun bt. Mustafa mahfil-i kazâda işbu bâ‘isü’l-hurûf Mehmed Çelebi b. Hasan mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm edip Mani nâm zimmîde bahçe bahâsından kırk bin akçe hakkımı bundan akdem kabz ve îsâle Ahmed nâm kimesne[yi] vekîl nasb eylemiş idim hâlen mezbûr Ahmed’i vekâlet-i merkūmeden azl edip mezbûr Mehmed’i vekîl eyledim zikr olunan kırk bin akçeyi benim için kabz eyleyip kendiye olan karz-ı şer‘îden yetmiş bin akçe deynimin kırk bini için takās eyleye dedikde mukırr-ı mezbûrenin vech-i meşrûh üzre olan ikrârını mukarrun lehü’l-mersûm Mehmed Çelebi bi’l-muvâcehe tasdîk ve vekâlet-i merkūmeyi kabûl eyledikden sonra mâ hüve’l-vâki‘ ketb ve tahrîr olunup yedine vaz‘ ve def‘ olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’t-tâsi‘ ve’l-ışrîn min şehri Saferi’l-muzaffer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mehmed b. Abdullah el-İmâm, Ahmed b. el-Hâc Ali el-Müezzin, Cafer Bey b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Ferhad, Musa b. İshak ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 394 - Hüküm no: 522 - Orijinal metin no: [78a-3])﻿

﻿

﻿

523. Hüküm

İptal edilen hüccet

<

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 394 - Hüküm no: 523 - Orijinal metin no: [78a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

524. Hüküm

Evin Sâbite Hatun’a ait olduğu

Tophâne mahallâtından Ebülfazl mahallesi sâkinelerinden işbu hâfızatü’l-kitâb Sâbite Hâtun bt. Ali kıbelinden husûs-ı âti’l-beyâna vekîl-i şer‘î olup vekâleti nehc-i şer‘î üzre sâbite olan Mustafa b. Ahmed mahfil-i kazâda müteveffâ-yı âti’z-zikrin sulbî kebîr oğlu Ömer ve sagīr oğlu Hüseyin’in ta‘dîl-i umûru için vasî olan Şaban b. Abdullah mahzarlarında bi’l-vekâle ta‘bîr merâm edip müvekkile-i merkūmenin kayınatası olup vefât eden Hüsrev Bey b. Abdullah yine mahalle-i merkūmede vâki‘ fevkānî ve tahtânî büyût-ı müte‘addideyi ve selâmlığı ve iki sofayı ve bir pınarı ve kenîfi ve muhavvatayı hâvî olup iki tarafdan yine Ebülfazl vakfı ile bir tarafdan tarîk-i hâs ile bir tarafdan Abdi Çelebi nâm kimesne mülkü ile mahdûd olan mülk-i hâlis menzilini bi cemî‘i’l-hudûd ve’l-hukūk târih-i kitâbdan üç ay mukaddem merkūme Sâbite’ye elli bin akçe bâtten bey‘ edip yirmi bin akçesini kabz ve tesellüm eyleyip menzili merkūmu tahliyye ve teslîm edip ol dahi kabz eyledikden sonra menzili mezkûrda mezbûr Hüsrev Bey kayınatası olduğu mülâbese[siyle] iskân eyleyip bu vechile menzili merkūmu mutasarrıfe olup müşârün-ileyh Hüsrev Bey dahi vefâtından mukaddem huzûr-ı müslimînde böylece ikrâr edip vech-i meşrûh üzre akd-i bey‘i ve kable’l-vefât ikrârını bilir müslümanlar dahi var iken hâlen menzili merkūmu müvekkilemin tasarrufuna mezbûrân Ömer ve Şaban mâni‘ olurlar vâki‘ hâl suâl olunup def‘ ve men‘ olunmalarını taleb ederin dedikde mezbûrân Ömer ve Şaban istintâk olunacak menzili merkūm mezbûr Hüsrev Bey’in mülkü idi vefât edip veresesine intikāl eylemişdir mülk-i mevrûsumuzdur müvekkile-i mezbûreye bey‘ini ve kable’l-vefât dahi ikrârını münkir olmağın vekîl-i mezbûrdan [78b] takrîrine muvâfık beyyine taleb olundukda İsa b. İbrahim ve Yunus Bey b. Abdullah nâm kimesneler li ecli edâi’ş-şehâde mahfil-i kazâya hâzırlar olup istişhâd olunduklarında fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûr Hüsrev b. Abdullah hâl-i sıhhatinde târih-i kitâbdan üç ay mukaddem menzili mahdûd-ı merkūmu müvekkile-i mezbûre Sâbite bt. Ali’ye elli bin akçeye bey‘-i bât ile bey‘ edip yirmi bin akçesini kabz edip teslîm-i mebî‘ eyledi biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyip ve Murad Halîfe b. Abdullah el-İmâm ve Ömer Çelebi b. Mehmed ve Ali b. ( ) nâm kimesneler dahi müteveffâ-yı mezbûr Hüsrev menzili mahdûd-ı merkūmu mezbûre Sâbite bt. Ali’ye târih-i kitâbdan üç ay mukaddem elli bin akçeye bâtten bey‘ edip yirmi bin akçesini kabz eyleyip teslîm-i mebî‘ eyledim menzili merkūmda benim medhalim yoktur kable’l-vefât ikrâr eyledi bu husûsa şâhidleriz şehâdet ederiz deyip bi’l-muvâcehe edâ-i şehâdet eylediklerinde ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye makbûle olup mûcebiyle menzili merkūm mezbûre Sâbite’nin mülk-i müşterâsı olmak üzre hükm olunup mâ vaka‘a kayd olundu. Tahrîren fî evâhiri şehri Saferi’l-muzaffer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Abdi Reis b. Ahmed Kapudân, Numan b. Emrullah, Ali b. Abdürrahim, Hüseyin [b.] Hasan, Mehmed b. Ali, Bayezid Reis [b.] Mehmed, Sefer b. İsmail, Mustafa [b.] Hasan

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 394 - Hüküm no: 524 - Orijinal metin no: [78a-5])﻿

﻿

﻿

525. Hüküm

Zeyni Hatun’un Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Fahrü’l-muvakkarât Zeyni Hâtun bt. Mustafa meclisi şer‘a hâzır olup kendisine rıkkını mu‘terife olan, uzun boylu, gök gözlü, açık kaşlı, Rusiyyetü’l-asl, sağ kaşının üzerinde et beni bulunan Hatice bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’r-rahîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Üzerinde mevâli için utekā üzerine lâzım olan hakk-ı velâdan gayrı bir şey kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ min Rebî‘ilevvel min şühûri sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdullah el-İmâm, Ahmed b. el-Hâc Ali el-Müezzin, Hüsrev Bey b. Abdullah, Musa b. İshak, Ali b. Mehmed, Mustafa Çelebi b. Ahmed, Ramazan [b.] Ahmed, Mustafa Halîfe b. Mehmed, Hüseyin Çelebi [b.] Sefer, Ramazan b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Ferhad, el-Hâc Cafer b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 395 - Hüküm no: 525 - Orijinal metin no: [78b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

526. Hüküm

Zeyni Hatun’un mahalle avârızı için vakıf kurduğu

Mezbûre Zeyni Hâtun mahalle-i merkūme avârıziyçün dört bin akçe vakf ve teslîm eyleyip mahalle-i mezbûre avârızına mütevellî olan li ecli’t-tescîl Mehmed Çelebi b. Hasan nâm kimesneyi mütevellî nasb edip hâkimü’l-vakt dahi şerâit-i vakfa ri‘âyet eyleyip meblağ-ı mezbûrun vakfına İmâm Züfer kavli üzre sıhhatine ve vakfiyetine ve imâmeyn kavli üzre lüzûmuna hükm eyleyip bi’t-taleb kayd olundu. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 396 - Hüküm no: 526 - Orijinal metin no: [78b-2])﻿

﻿

﻿

527. Hüküm

Fâtıma Hatun’un Gürcü asıllı câriyesini azat ettiği

Fâtıma Hâtun bt. Mehmed kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti Mehmed b. Mustafa ve Ahmed b. Mehmed’in şehâdetleri ile sâbit olan Mustafa b. Yahya meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkile-i mezbûresinin orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, Gürciyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Nâzenin bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Rebî‘ilevvel sene seb‘a ve elf. Şuhûd: İbrahim b. Mustafa el-İmâm, Mustafa b. Cafer el-Müezzin, Ahmed b. Mehmed, Mehmed b. Mustafa, Sefer b. Abdi ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 396 - Hüküm no: 527 - Orijinal metin no: [78b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

528. Hüküm

Evhad’ın muhallefâtı

Hâl-i hayâtında Kapudân Paşa medresesi’nde sâkin iken bundan akdem vefât eden ve terekesi beytülmâle kalan merhûm Evhad’ın muhallefâtıdır. el-Vâki‘ fî evâhiri şehri Saferi’l-muzaffer sene seb‘a ve elf. Nukūd 1.090 Minhe’l-ihrâcât Müjdegâne 100, dîdebâniyye 55, resm-i kısmet 30, ihzâriyye ma‘a defteriyye 40 El-Bâkī 870.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 396 - Hüküm no: 528 - Orijinal metin no: [78b-4])﻿

﻿

﻿

529. Hüküm

Karşılıklı feshedilen bahçe satım sözleşmesi nedeniyle semenin iade edileceği

Mehmed Çelebi b. Hasan nâm kimesne mahfil-i kazâda mahmiye-i Galata mahallâtından Bereketzâde mahallesi sâkinelerinden Zeyni Hâtun bt. Mustafa mahzarında takrîr-i kelâm edip bundan akdem mezbûre Zeyni Hâtun mahmiye-i mezbûre hâricinde vâki‘ Sarı Lütfi mahallesinde vâki‘ olup lede’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd olmağla tahdîd [ve] tavsîfden müstağnî mülk bahçesini yetmiş bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bana bâtten bey‘ edip kabz-ı semen ve teslîm-i mebî‘ eyledikden sonra yine bahçeyi mezbûreden taleb ederim suâl olunsun dedikde mezbûre istintâk olunucak fi’l-vâki‘ hudûd-ı mezbûre ile mahdûd olan bahçemi mezbûr Mehmed Çelebi’ye semen-i merkūm ile mukaddemâ bey‘ etmiş idim ba‘dehû benim ile ikāle istemesi muhakkak olmağın bahçe-i merkūmeyi âhara bey‘ eyledim semen-i merkūm henüz zimmetimde mezbûra lâzımü’l-edâ deynimdir dedikde mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb ve tahrîr olunup tâlibi yedine vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâhiri Saferi’l-muzaffer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mehmed b. Abdullah, Ahmed b. (…), Cafer Bey b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Ferhad, Musa b. İshak, Mustafa Çelebi b. Ahmed, Sefer Reis b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 397 - Hüküm no: 529 - Orijinal metin no: [78b-5])﻿

﻿

﻿

530. Hüküm

Zeyni Hatun bt. Mustafa’nın evini vakfettiği

Elhamdü lillâhi’l-vâkıfi alâ mâ fi’s-serâiri ve tükinnü bihi’s-sudûr rabbi’s-semâvâti ve’l-arzı ve mâ beynehümâ ve hüve’l-azîzü’l-gafûr ve’s-salâtü ve’s-selâmü alâ efdali’l-enbiyâi ve ekmelihim fi’n-nûr seyyidinâ Muhammedin el-men‘ût fi’t-Tevrâti ve’l-İncîl ve’l-Furkān ve’z-Zebûr ve alâ âlihî el-berereti’l-kirâm ve ashâbihi’l-hayri’l-fihâm mâ tenâvebeti’l-leyâlî ve’l-eyyâm ve te‘âkabeti’ş-şühûr ve’l-a‘vâm. Ve ba‘d; işbu beyân-ı vâzıh ve lisân-ı fasîh ile mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden kayd, sahîh ve şer‘î bir hüccet, sarîh ve mer‘î bir vesîkadır. Dâhil-i hısn-i Galata mahallâtından Bereketzâde mahallesi sâkinelerinden sâhibetü hâzihi’l-hücceti’l-cemîle ve hâfızatü tâmmeti’l-mecelleti’l-celîle fahrü’l-muhadderât zahrü’l-muvakkarât râgıbetü’l-hayrât râtıbetü mebâni’l-meberrât el-mahfûf bi avâtıfi’llâhi celle ve alâ Zeyni Hâtun bt. Mustafa nâm hâtun dâr-ı dünyâ-yı deniyyenin fânî, üzerindekilerin âciz fânîler olduğunu idrâk edip tâm kāni‘ olduğunda Allahü te‘âlâ’nın “ve mâ tükaddimû li enfüsiküm min hayrin tecidûhu indallâhi” âyet-i kerîmesi da‘vetini te’emmül ve haberü hayri’l-beşer, eş-şefî‘ el-müşeffi‘ yevme’l-mahşer olan Resûl-i ekrem sallallâhu aleyhi vesellemin “İzâ mâte ibnü Âdeme inkata‘a amelühû illâ an selâsin ilmin yüntefe‘u bihî ve veledin sâlihin yed‘û lehû ve sadakatin câriyetin ve-lâ şekke enne efdale’s-sadekāt ve ebrae’l-meberrât mâ lâ yenkati‘u fevâidühû ve tebkā avâidühû hüve’l-vakfu” hadîs-i şerîfinin işâret-i münîfesini tedebbür edip Kıyâmet gününe azık tedârük etmek istedi. Mezbûr Zeyni Hâtun meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i nazîfe hâzıra olup berâberinde âti’l-beyân vakfını tescîl maksadıyla ve sâir lâzım gelen husûslar için mütevellî nasb ettiği fahrü’l-eşbâh ve’l-mütevekkil Mehmed Çelebi b. Hasan’ı da ihzâr edip mahzarında şöyle ikrâr ve i‘tirâf etti ki: İşbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, hakk-ı sarîhi ve dâhil-i mülk-i sahîhinde bulunan, mahalle-i mezbûrede vâki‘, iki beyt-i ulvîyi, bir beyt-i süflîyi, selâmlığı, ahırı, su kuyusunu, helâyı ve avluyu müştemil olup hudûdu bir tarafdan Ali Çelebi b. Sofu Mahmud mülküne, iki tarafdan sur duvarına ve öteki tarafdan da tarîk-i hâs ve âma müntehî bulunan cemî‘ menzilini cümle hudûdu ve tevâbi‘i ve âmme-i hukūku ve menâfi‘i ile niyet-i sâfiye ve taviyyet-i vâfiye üzre haps ve vakf eylediğini ikrâr etti. Menzili mezbûrda süknâyı evvelâ, elân menzili mastûrda sâkine olan uhrevî kızı ittihâz ettiği Ümmi Hâtun bt. Mehmed nâm hâtuna, sonra evlâdına, sonra evlâd-ı evlâdına, sonra evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Nesilleri münkariz olduğunda -hafazahümü’l-feyyâz ani’l-emrâz-menzilde süknâyı her gün sûre-i İhlâs-ı şerîfi yedi kere okuyup sevâbını vâkıfe-i müşârün-ileyhânın rûhuna hediye etmeleri kaydıyla Medîne-i münevvere ve Ravza-i mutahhara fukarâsına şart etti. Menzilin ta‘mîr ve meremmetini içinde sâkin olanlara şart etti. Vâkıfe-i mezbûre menzili merkūmu mülkünden ifrâz ve temyîz edip mütevellî-i mezkûra teslîm etti. O da tesellüm edip sâir mütevellîler evkāfda nasıl tasarruf ettiler ise öyle tasarruf etti. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i merkūm tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Emr-i vakf tamâm olup şurût-ı vakfiye tebeyyün ettiğinde vâkıfe-i mezbûre, seyyidü’l-eimmeti’l-kibâr, sultânü serîri’l-ictihâd melikü mülki’l-hidâye ve’r-reşâd İmâm-ı A‘zâm ve hümâm-ı akdem Hazreti Ebû Hanîfe el-Kûfî indinde vakf-ı akārın adem-i lüzûmuna mütemessiken vakıfdan rücû‘ etti ve menzilin mülküne i‘âdesini taleb etti. Mütevellî-i mezkûr ise hâkimden imâmeyn-i hümâmeyn imâm-ı sânî Ebû Yusuf ve imâm-ı sâlis İmâm Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî’nin re’yleri mûcebince hükmetmesini taleb etti. Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, eimme-i eslâf beyninde vakıf husûsunda cârî ihtilâfı da bilerek, vakıf cânibini evlâ ve ahsen görüp vakfın husûsan ve umûmen sıhhat ve lüzûmuna hükm etti. Vakıf bu sûretle hâkim-i mersûmun hükmüyle kimesne tarafından tebdîl ve tağyîri câiz olmayacak, bey‘, hibe, rehin ve tevârüs edilemeyecek şekilde müebbed, müseccel, muhalled ve lâzım bir vakıf oldu. “Fe-men se‘â fî ta‘dîlihi ve tağyîrihî ve nakzihî fe-aleyhi la‘netu’llâhi ve’l-melâiketi ve’n-nâsi ecma‘în ve ecrü’l-vâkıfı ale’l-hayyi’l-cevâdi’l-metîn innehû lâ yeda‘u ecra’l-muhsinîn”. Vaka‘a’l-işhâd ve’t-tahrîr ve’n-namt ve’t-takrîr fî şehri Safer hutime bi’z-zafer sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mehmed b. Abdullah el-İmâm, Ahmed b. el-Hâcı Ali el-Müezzin, Cafer b. Abdullah el-Cündî, Abdullah b. Hüseyin er-Reisü’s-sultânî, Mehmed Çelebi b. Ferhad, Mustafa Halîfe b. Mehmed, Ramazan Çelebi b. Ahmed, Hüseyin Çelebi b. Sefer, Ali b. Hamza, Musa b. İshak, Ramazan b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 397 - Hüküm no: 530 - Orijinal metin no: [79a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

531. Hüküm

Sabiha bt. Hızır’ın miras payını aldığı

Hâric-i Galata mahallâtından Surûrî mahallesinde bundan akdem vefât eden merhûm Osman’ın zevce-i metrûkesi Sabiha bt. Hızır nâm hâtun mahfil-i kazâda işbu bâ‘isü’l-hurûf müteveffâ-yı mezbûrun li ebeveyn karındaşı Yusuf Çelebi mahzarında ikrâr ve i‘tirâf edip müteveffâ-yı mezbûr zevcim Osman’ın muhallefâtından bana âid olan yedi bin yedi yüz doksan akçe sümün hisse-i şer‘iyyemi ba‘dehû vefât eden oğlum Mustafa’nın metrûkâtından intikāl eden on iki bin sekiz yüz yetmiş beş akçe sülüs hissemi mezbûr Yusuf Çelebi yedinden bi’t-tamâm alıp kabz eyledim min ba‘d husûs-ı mezbûra müte‘allik olan da‘vâdan mezbûr Yusuf’un zimmetini ibrâ eyledim ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik benden veya vekîlimden merkūm Yusuf’un üzerine da‘vâ sâdıra olursa lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a olmaya dedikde mukırra-i mezbûrenin vech-i meşrûh üzre olan ikrârını mukarrun lehü’l-merkūm Yusuf Çelebi bi’l-muvâcehe tasdîk eyledikden sonra mâ hüve’l-vâki‘ tahrîr olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu. Tahrîren fî evâili Rebî‘ilevvel sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Efendi b. Mehmed el-Kadı, Ahmed b. Ali el-İmâm, Beşir b. Hüseyin, Mustafa b. Nurullah er-Reisü’s-sultânî, Hasan b. Kasım, Ömer b. Hamza er-Reisü’s-sultânî, Hacı Veli b. İbrahim, Süleyman b. Musa, Nasuh b. Yusuf, Nasuh Reis b. Mustafa, Hacı er-Reisü’s-sultânî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 399 - Hüküm no: 531 - Orijinal metin no: [79b-1])﻿

﻿

﻿

532. Hüküm

İptal edilen muhallefât kaydı

<

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 399 - Hüküm no: 532 - Orijinal metin no: [79b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

533. Hüküm

Cevan v. Bayes adlı esirin hizmetini tamamlayıp azat edildiği

Bâ‘is-i tahrîr-i hurûf budur ki Mîrî esîrlerden uzun boylu sarışın açık kaşlı elâ gözlü bu evsâfla mevsûf olan işbu dârende-i tezkire Cevan v. Bayes Françeş nâm kâfir kadîmü’l-eyyâmdan esîr olup bu âna değin tersâne-i âmire’de istikāmetle [hizmet] ettiği ecilden işbu ihdâ ve elf târihi Recebi’nin on beşinde dört yıla va‘de verildi bi avni inâyetillâhi te‘âlâ ta‘yîn olunan dört yıl tamâm hizmetin edâ ettikden sonra âzâd olup ıtâknâme verilmesiyçün tezkire tesvîd olunup yedine verildi ki vakt-i hâcetde ihticâc edine. Tahrîren fî şehri Receb sene ihdâ ve elf. el-Mahtûm bi hatemi Sinan Paşa eş-şehîr bi Cağalîzâde Kurd Reis b. Abdullah talebiyle kayd olundu bi-Sûreti tersâne-i âmire.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 399 - Hüküm no: 533 - Orijinal metin no: [79b-3])﻿

﻿

﻿

534. Hüküm

Cevan v. Bayes adlı esirin hizmetini tamamlayıp eline ıtâknâme verildiği

Tersâne-i âmire’de istihdâm olunan esîrlerden işbu hâmilü’l-kitâb uzun boylu sarışın açık kaşlı elâ gözlü Efrenciyyü’l-asl Cevan v. Bayes nâm zimmî kadîmü’l-eyyâmdan esîr olup tersâne-i âmire’de bu âna gelince istikāmetle hizmet edip gereği gibi emekdâr olup vezîr-i ekrem müşîr-i müfahham Sinan Paşa hazretlerinin ihdâ ve elf Recebi târihiyle müverrah ve hatemi ile mahtûm tezkiresi olup zikr olunan târihden dört yıl tamâmına varınca hizmet edip ondan sonra ıtâknâmesi verile deyû hâlen dört sene mürûr eyledikden sonra bir buçuk dahi hizmet eylemişdir elimde olan tezkire-i şerîfe mûcebince kıbel-i şer‘den [ıtâk]nâme taleb ederin deyû kavlini musaddık vezîr-i müşârün-ileyhin memhûr tezkiresini Kurd Reis b. Abdullah mübâşeretiyle ibrâz edip nazar olundukda takrîrine muvâfık olmağın ber mûceb-i tezkire-i şerîfe bu vesîka ber sebîl-i ıtâknâme ketb ve tahrîr olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu ki lede’l-hâce müzekkir-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâhiri şehri Rebî‘ilevvel sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Hamza b. Veli, İlyas b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, Cafer b. Abdullah, Ahmed b. Mehmed, Mustafa b. Ali, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 400 - Hüküm no: 534 - Orijinal metin no: [79b-4])﻿

﻿

﻿

535. Hüküm

Abdülbâki b. Nuh adlı çocuğa vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, hâmiletü hâze’l-kitâb Aynî Hâtun bt. Yusuf’u, babası bundan akdem vefât eden ve Tophâne mahallâtından Firuz Ağa mahallesinde sâkin bulunan Abdülbâkī b. Nuh nâm sagīre, müteveffâ-yı mezbûr babasının muhallefâtından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlin muhâfazası ve zabt-ı ahvâli için ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Rebî‘ilevvel sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Hasan Kâtib b. İskender, Süleyman Reis b. Musa, Veli b. Yusuf, Hüsrev [b.] Abdullah, Sâdık [b.] Mustafa el-İmâm ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 400 - Hüküm no: 535 - Orijinal metin no: [80a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

536. Hüküm

Abdülbâki b. Nuh adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, babası bundan akdem vefât eden ve Tophâne mahallâtından Firuz Ağa mahallesinde sâkin bulunan Abdülbâkī b. Nuh nâm sagīrin nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Mümine Hâtun bt. Ramazan nâm anasının talebiyle, müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le intikāl eden mallardan alınmak üzre târih-i kitâbdan i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt iki akçe farz ve takdîr etti ve vakt-i hâcetde istidâne edip vakt-i zaferde rücû‘ etmek üzre mezbûre Mümine Hâtun’a izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 401 - Hüküm no: 536 - Orijinal metin no: [80a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

537. Hüküm

Ömer Ağa’nın Frenk asıllı kölesini sözleşmeli olarak azat ettiği

Sâhibü’l-izzi ve’l-iclâl sâhibü ezyâli’l-mecdi ve’l-ikbâl el-mahfûf bi sunûfi avâtıfi’l-meliki’l-müte‘âl atebe-i aliyye reis-i kāidîni Ömer Ağa b. ( ) kıbelinden âti’z-zikr kitâbet ikrârına vekâleti fahrü’l-akrân Mehmed Bey b. Abdullah el-Kāidü’s-sultânî ve Bostan Çelebi b. Tâceddin’in şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-emâsil Perviz Bey b. Abdullah el-Kāidü’s-sultânî meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup müvekkili mezbûrunun, orta boylu, kara gözlü, sol kulağı kesik, kaşlarının altında eser-i cerh bulunan Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Hanenton v. Yakob nâm zimmî abd-i memlûkünü zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yedi sene hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kesdiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf etti. O da kitâbet-i mersûmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Mevlâ-yı müşârün-ileyhin evinde sâkin olan Franko v. Pavli nâm zimmî mükâtib-i mezbûrun nefsine îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî yevmi’l-hâmis ve’l-ışrîn min şehri Rebî‘ilevvel sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mehmed Çavuş b. Hasan, Bostan Çelebi b. Tâceddin, Rıdvan b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, Mehmed Çavuş b. Abdullah, Ömer Çavuş [b.] Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 401 - Hüküm no: 537 - Orijinal metin no: [80a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

538. Hüküm

Mehmed b. Muharrem’in evinin yarı hissesini kız kardeşine sattığı

Mehmed b. Muharrem meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîf-i râsih-i bünyânda hâzır olup işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Cihangir mahallesinde kâin bulunan, iki beyt-i ulvîyi, dört beyt-i süflîyi, su kuyusunu, helâyı, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi hâvî avluyu müştemil olan, bir tarafdan Siyâmi b. Abdi mülkü, diğer tarafdan Selime Hâtun bt. ( ) mülkü, öteki tarafdan İbrahim Çavuş b. Bostan mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan menzilin nısf-ı şâyi‘ini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve âmme-i menâfi‘ ve merâfıkı ile râyicü’l-vakt otuz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla kız karındaşı hâmiletü hâze’l-kitâb Aynî Hâtun bt. Muharrem’e îcâb ve kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Müşteriye-i merkūme de kendi malıyla ve kendisi için menzili mezbûrun nısf-ı şâyi‘ini iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, müşteriye-i mezbûre kıbelinden sâlifü’z-zikri ikrâra vekâleti Kurd Reis b. ( ) ve Hasan b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Halil b. Hasan tarafından bi’l-vekâle tasdîk edildi. Cerâ zâlike ( ). Şuhûd: İbrahim Çelebi b. Bostan, Mehmed b. Ali el-Hatîb, Ferruh b. Abdullah el-Müezzin, Veli b. Bâli, Mustafa b. Cafer, Keyvan b. Abdullah el-Kayyım, Ahmed b. Musa, Musa b. Yahya el-Mu‘allim, Mustafa b. Hoca Cihan el-İmâm, Ahmed b. Lütfi el-Müezzin, Mehmed b. Taşçı, Mustafa b. Abdullah er-Reis, Hasan b. Abdullah, Halil b. Hasan, Pervâne b. Abdullah, Süleyman Çelebi b. Pervâne ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 401 - Hüküm no: 538 - Orijinal metin no: [80a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

539. Hüküm

Defterin bundan sonrasında yer alan davaların askerî kassâm Osman b. İmran’ın huzurunda görüldüğü

Mâ hurrire fîmâ düvvine el-varaka mine’l-kazâyâ beyne yedeyye efkarü’l-berâyâ Osman b. Umran el-Kassâmü’l-askerî bi Galata ve Havâss-ı Kostantıniyye

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 402 - Hüküm no: 539 - Orijinal metin no: [80b])﻿

﻿

﻿

540. Hüküm

Mustafa b. Osman’ın muhallefâtı

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Surûrî mahallesinde vefât eden ve geride ana baba bir karındaşı Âişe’yi, Sabiha nâm anasını ve Yusuf Çelebi nâm ammisini bırakan merhûm Mustafa b. Osman’ın muhallefâtıdır. el-Vâki‘ fî evâili şehri Rebî‘ilevvel sene seb‘a ve elf. Meblağ 35.503 Minhe’l-ihrâcât Resm-i kısmet 700 Harc-ı ma‘kūl 550 İhzâriyye 100 Yekûn 34 153 El-Bâkī Hisse-i üm 12.875 Hisse-i uht 17.353 Hisse-i amm 5.830 Mezbûre Âişe’ye bundan akdem fevt olan babası merhûm Osman’dan âid olan on yedi bin iki yüz altmış akçe hisse-i şer‘iyyesiyle cem‘an otuz dört bin altı yüz on altı akçe olup lâkin babalarından intikāl edip mahalle-i mezbûrede vâki‘ dört beyt-i ulvî ve iki beyt-i süflî ve bir fırını ve bi’r-i mâyı ve bir mikdâr bahçeyi ve muhavvatayı müştemil olan evlerin nısfı ve yine mahalle-i mezbûrede vâki‘ inde’l-ahâlî ma‘lûmü’l-hudûd bağın nısfı yirmi beş bin akçeye tutulup ve altı bin üç yüz altmış altı akçe mahmiye-i Kostantıniyye’de Tahtelkal‘a kurbunda vâki‘ haffâflar içinde inde’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd nısf dükkânın mesârifine sarf olunup mezbûre Âişe’nin vasîsi olan ammisi Yusuf Çelebi zimmetinde iki bin dokuz yüz elli akçe bâkī kaldıkdan sonra zikr olunan nısf evi yevmî bir buçuk akçe kirâ ve zikr olunan nısf dükkân ile mahmiye-i Galata’da haffâflar içinde vâki‘ üç bâb dükkândan sülüs hissesini yevmî on iki akçeye cem‘an on üç buçuk akçe olup zikr olunan meblağ ile ceddesi Hatice bt. Ali kabûl eyledikden sonra tahrîr olundu.

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 402 - Hüküm no: 540 - Orijinal metin no: [80b-1])﻿

﻿

﻿

541. Hüküm

Âişe adlı çocuğa babasından intikal eden bazı gayrimenkullerin ninesi Hatice’ye kiraya verildiği

Hâric-i Galata mahallâtından Surûrî mahallesi sâkinlerinden olup bundan akdem fevt ola[n] merhûm Osman’ın sagīre kızı Âişe’ye kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Yusuf Çelebi b. Mehmed mahfil-i kazâda sagīre-i mezbûrenin ceddesi olan Hatice bt. Ali mahzarında ikrâr edip sagīre-i merkūmenin mahalle-i mezbûrede vâki‘ inde’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd olan menzilinden nısf hissesini yevmî bir buçuk akçeye ve mahmiye-i Kostantıniyye’de Tahtelkal‘a kurbunda vâki‘ haffâf dükkânının nısfını ve mahmiye-i Galata’da vâki‘ üç bâb haffâf dükkânından sülüs hissesini yevmî on iki akçeye cem‘an on üç buçuk akçe olur mezbûre Hatice’ye îcâre eyledim dedikde mukırra-i mezbûrenin vech-i meşrûh üzre olan ikrârını mukarrun lehe’l-merkūme Hatice bi’l-muvâcehe tasdîk eyledikden sonra tahrîr ve ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Rebî‘ilevvel sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Efendi b. Mehmed el-Kadı, Ahmed b. Ali el-İmâm, Pîrî b. Hüseyin, Mustafa b. Nurullah er-Reisü’s-sultânî, Hasan b. Kasım, Ömer b. Hamza er-Reisü’s-sultânî, el-Hâc Veli b. İbrahim, Süleyman b. Musa, Nasuh b. Yusuf, Nasuh Reis b. Mustafa, el-Hâc er-Reisü’s-sultânî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 403 - Hüküm no: 541 - Orijinal metin no: [80b-2])﻿

﻿

﻿

542. Hüküm

Nuh b. Bâli’nin muhallefâtı

Hâl-i hayâtında hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Firuz Ağa mahallesinde sâkin iken vefât eden ve geride verâsetinin kendilerine münhasır olduğu Abdülbâkī nâm oğlunu, Aynî Hâtun bt. Yusuf nâm anasını ve Mümine Hâtun b. Rıza nâm zevcesini bırakan merhûm Nuh [b.] Bâli’nin muhallefâtıdır. el-Vâki‘ fî evâili şehri Rebî‘ilevvel sene seb‘a ve elf. Meblağ Hâne 30.000 Kebe 113 Peşkir 50 Çakşır 200 Kuşak 233 Çakşır def‘a 500 Kemha kaftan 845 Bir don bir gömlek 130 Alaca 900 Kürk 130 Makrama aded 4 80 Çuka zıbın köhne 60 Astar 2 uçkur 2 tülbent köhne 45 Ferâce-i kırmızı 875 Def‘a tülbent 100 Def‘a ferâce-i köhne 325 Dolama-i yeşil 400 Dimi don 2 120 Kürk 1150 Yağmurluk 260 Def‘a iki don ve iki gömlek 214 Yekûn 36.730 İhrâcât Deyn-i müsbet li ümmihi’l-mezbûre 1.500 Deyn-i müsbet li zevce 1.000 Nikâh 1.000 Resm-i kısmet ve harc-ı ma‘kūl ve ihzâriyye 1.330 El-Bâkī 32.000 Hisse-i üm 5.333 Hisse-i zevce 4.000 Hisse-i ibn 22.667

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 404 - Hüküm no: 542 - Orijinal metin no: [80b-3])﻿

﻿

﻿

543. Hüküm

Kapudân Hasan b. Şâhin’in bahçesini ve evini vakfettiği

Elhamdü lillâhi’l-vâhidi’l-ehad el-ferdi’l-kadîmi’s-samedi’llezî … rubûbiyyeti’s-sermedî ve husire fi’d-dîni men enkereha ve … Ve’s-salâtü alâ Muhammedin abdihi’l-Mustafa ve Resûlihi’l-mümeccidi ve âlihî ve ashâbihi’l-lezîne mehâsinihim lâ tuhsî ve lâ te‘uddü ve lev ihsâhe’l-âddûne ile’l-aksa’l-emed? ammâ ba‘d işbu mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden kayd, sahîh ve şer‘î bir hüccetdir. Sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât râgıbü’s-sadakāti’l-muvassıla ilâ a‘lâ gurefi’l-cennât fahrü’l-akrân Kapudân Hasan b. Şâhin nâm kimesne hayır ve hasenât sâhiblerinin cennetde kâseden selsebîl şerbeti içeceğini bilip cennet-i bâkiyede derecât-ı âliyyât ile ebediyyen salâha erenlerden olmayı istediğinde meclisi şer‘-i şerîf-i enver ve mahfil-i dîn-i münîf-i ezhere hâzır olup berâberinde âti’z-zikr vakfına tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Kapudân Mustafa b. Turgud’u da ihzâr edip mahzarında şöyle ikrâr etti ki hakk-ı sarîh ve silk-i mülk-i sahîhinde bulunan, hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Kalafatçıbaşı mahallesinde kâin, iki beyt-i süflîyi, kasrı, su kuyusunu, eşcâr-ı müsmire-i mütenevvi‘ayı, helâyı hâvî olan, bir tarafdan zevcesi Şahhuban bt. İskender mülkü ile, diğer tarafdan merhûm İlyas Çelebi evkāfı odaları ile ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘ hadîkasını cümle hudûdu ve merâfıkı ve kâffe-i tevâbi‘ ve tarâiki ile hâlisan li vechi’llâhi’l-kerîm râciyen li merzâtihî yevme lâ yenfa‘u mâlün ve lâ benûn illâ men etallâhe bi kalbin selîm haps ve vakf etti. Süknâyı evvelâ müddet-i hayâtınca zevcesi mezbûre Şahhuban’a, sonra sulbî oğlu Mehmed’e, sonra Hatice bt. Abdullah nâm kızına, sonra nesilleri kesilinceye kadar ikisinin evlâdına, evlâd-ı evlâdına, sonra âzâdlı kölelerine, sonra onların evlâdına, sonra nesilleri kesilinceye kadar evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Hepsinin inkırâzından sonra süknâyı, her gün akşam namazından sonra Mülk sûresini okuyup sevâbını vâkıfın rûhuna hediye etmesi kaydıyla mahalle-i mezbûre mescidi imâmına şart etti. Vakt-i hâcetde imâret ve meremmeti içinde sâkin olanlara şart etti. Vâkıf-ı mezbûr hadîka-i mezbûreyi silk-i mülk-i sahîhinden ifrâz ve temyîz edip mütevellî-i merkūma teslîm etti. O da tesellüm edip sâir mütevellîler evkāfda nasıl tasarruf ettilerse öyle tasarruf etti. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Emr-i vakf tamâm olup vakfiye şurûtu vech-i meşrûh üzre tebeyyün ettiğinde vâkıf-ı mezbûr, sened-i eimmeti’l-kibâr Ebû Hanîfe indinde vakf-ı akārın adem-i lüzûmuna mütemessiken vakıfdan rücû‘ etti ve bahçesini mütevellîden geri istedi. Mütevellî-i mezkûr ise imâmeyn-i hümâmeyn Ebû Yusuf ve İmâm Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî’ye göre husûsan mütevellîye teslîmden sonra vakfın lâzım olduğunu ifâde edip redden imtinâ‘ etti. Muhâsama ve münâza‘a edip hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ıhi’l-müstetâbın huzûrunda mürâfa‘a olunduklarında hâkim-i mûmâ-ileyh, vakıf mesâilinde eimme-i İslâmiyye beyninde cârî ihtilâfı bilerek ve hükümde ri‘âyet edilmesi îcâb eden husûslara da ri‘âyet ederek umûmen ve husûsan vakfın sıhhat ve lüzûmuna hükm etti. Vakıf bu sûretle kimesne tarafından aslâ bey‘, hibe, rehin ve tevârüs edilemeyecek şekilde lâzım, müeyyed, müebbed, muhalled ve müseccel bir vakıf hâline geldi. “Fe-men sa‘a fî nakzihî ve tağyîrihî ve tebdîlihî ve hırâbihî bi tezvîrihî fe aleyhi la‘netu’llâhi te‘âlâ ve’l-melâiketi ve’n-nâsi ecma‘în ve ecrü’l-vâkıfı ale’r-rabbi’l-mu‘în innehû cevâdün kerîm lâ yeda‘u ecra’l-muhsinîn. Ve alâ mâ cerâ vaka‘a el-istişhâd ve’t-tahrîr evâ[hiri] şehri Saferi’l-muzaffer min şühûri sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Muzaffer b. Abdullah el-İmâm, Ebûbekir b. Abdullah el-Bevvâb, Ali b. Abdullah er-Râcil, Ahmed b. Süleyman er-Reis, Ömer b. Mehmed er-Reis, Mehmed b. Hasan er-Reis, Abdi reisü’s-sultânî, Mehmed b. Sefer, Mustafa b. Sefer, Hüseyin b. Hasan, Ramazan b. Ömer, Mustafa b. Bâli, Bâli b. Mustafa, Sefer ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 404 - Hüküm no: 543 - Orijinal metin no: [81a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

544. Hüküm

Zeyni Hatun bt. Mustafa’nın evini vakfettiği

Hamden li men … âlâüke ve tevhîden kemâ vahdeh ve’s-salâtü alâ habîbi’llezî istafâhü ve alâ âlihî ve ashâbihî üli’l-yakazati ve’l-intibâh ammâ ba‘d işbu mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden kayd, sahîh ve şer‘î bir hüccetdir. Dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından Bereketzâde mahallesi sâkinelerinden sâhibetü’l-hayrât sâhibetü’l-ezyâli’l-meberrât fahrü’l-muhadderât zahrü’l-mestûrât Zeyni Hâtun bt. Mustafa nâm hâtun dâr-ı dünyâ-yı deniyyenin fânî, üzerindekilerin âciz fânîler olduğunu idrâk edip tâm kāni‘ olduğunda Allahü te‘âlâ’nın “ve mâ tükaddimû li enfüsiküm min hayrin tecidûhu indallâhi” âyet-i kerîmesi da‘vetini te’emmül ve haberü hayri’l-beşer, eş-şefî‘ el-müşeffi‘i yevme’l-mahşer olan Resûl-i ekrem sallallâhu aleyhi vesellemin “İzâ mâte ibnü Âdeme inkata‘a amelühû illâ an selâsin ilmin yüntefe‘u bihî ve veledin sâlihin yed‘û lehû ve sadakatin câriyetin” hadîs-i şerîfinin işâret-i münîfesini tedebbür edip Kıyâmet gününe azık tedârük etmek istedi ve meclisi şerî‘ati’n-nebeviyye ve’t-tarîkati’z-zarîfe el-Mustafaviyye’ye hâzıra olup âti’z-zikr vakfına tescîl ve lâzım gelen husûsların edâsı maksadıyla mütevellî nasb ettiği fahrü’l-eşbâh Mehmed Çelebi b. Hasan’ı da berâberinde hâzır edip mahzarında şöyle ikrâr etti ki işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar mâliki olduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘, bir beyt-i ulvîyi ve bir beyt-i süflîyi, matbahı, ahırı, helâyı ve avluyu hâvî, bir tarafdan Murad Reis vakfı, diğer tarafdan el-Hâc Kasım vakfı, öteki tarafdan kale duvarı ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘ menzilini cümle hudûdu ve tevâbi‘i ve kâffe-i hukūku ve menâfi‘i ile niyet-i sâfiye ve taviyye-i vâfiye ile haps ve vakf etti. Menzili mezbûrda süknâyı evvelâ müddet-i hayâtınca kendisine, sonra âzâdlı kölelerine, sonra onların evlâdına, evlâd-ı evlâdına, sonra nesilleri kesilinceye kadar evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Nesilleri münkariz oldukdan sonra ise süknâyı isterse kendisinin oturması isterse kirâya vermesi ihtiyârıyla mahalle-i mezbûre imâmına, sabah namazından hemen sonra her gün sûre-i Yâsîn’i tilâvet edip sevâbını rûhuna hediye etmesi mukābilinde şart etti. Vakt-i hâcetde imâret ve meremmeti içinde sâkin olanlara şart etti. Her sene yirmi beş akçe olan menzilin mukāta‘a-i arzının Ayasofya-i kebîr’e verilmesini şart etti. Vâkıfe-i mezbûre, menzili mezkûru silk-i mülk-i sahîhinden ifrâz ve temyîz edip mütevellî-i merkūma teslîm etti. O da tesellüm edip sâir mütevellîler evkāfda nasıl tasarruf ettilerse öyle tasarruf etti. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Emr-i vakf tamâm olup vakfiye şurûtu vech-i meşrûh üzre tebeyyün ettiğinde vâkıfe-i mezbûre, sened-i eimmeti’l-kibâr Ebû Hanîfe indinde vakf-ı akārın adem-i lüzûmuna mütemessiken vakıfdan rücû‘ etti ve evini mütevellîden geri istedi. Mütevellî-i mezkûr ise imâmeyn-i hümâmeyn Ebû Yusuf ve İmâm Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî’ye göre husûsan mütevellîye teslîmden sonra vakfın lâzım olduğunu ifâde edip redden imtinâ‘ etti. Muhâsama ve münâza‘a edip hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ıhi’l-müstetâbın huzûrunda mürâfa‘a olunduklarında hâkim-i mûmâ-ileyh vakıf mesâilinde eimme-i eşrâf beyninde cârî ihtilâfı bilerek ve hükümde ri‘âyet edilmesi îcâb eden husûslara da ri‘âyet ederek vakıf cânibini evlâ ve ercah gördü ve umûmen ve husûsan vakfın sıhhat ve lüzûmuna hükm etti. Vakıf bu sûretle kimesne tarafından aslâ bey‘, hibe, rehin ve tevârüs edilemeyecek şekilde lâzım, müeyyed, müebbed, muhalled ve müseccel bir vakıf hâline geldi. “Fe-men sa‘a fî nakzihî ve tağyîrihî ve tebdîlihî ve hırâbihî bi tezvîrihî fe kad bâ‘a bi gadabin mina’llâhi fe-me’vâhu cehennem ve bi’se’l-masîr [ve ecrü’]l-vâkıfı ale’llâhi’l-basîr ni‘me’l-mevlâ ve ni‘me’n-nasîr. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Safer hutime bi’z-zafer li sene seb‘a ve elf mine’l-hicreti.

Şuhûdü’l-hâl: Abdullah b. Mehmed el-İmâm, el-Hâc Çelebi b. Ahmed el-Müezzin, Cafer Bey b. Abdullah el-Cündî, Abdullah b. Hüseyin er-Reisü’s-sultânî, Mehmed Çelebi b. Ferhad, Mustafa Halîfe b. Mehmed, Ramazan Çelebi b. Ahmed, Hüseyin Çelebi b. Sefer, Ali b. Hamza, Musa b. İshak, Ramazan b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 406 - Hüküm no: 544 - Orijinal metin no: [81a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

545. Hüküm

Mümine bt. Ramazan’ın kocasından kalan miras hissesini aldığı

Bundan akdem hâric-i Galata mahallâtından Firuz Ağa mahallesinde vefât eden merhûm Nuh Bâli’nin zevce-i metrûkesi olan Mümine bt. Ramazan Reis mahfil-i kazâda müteveffâ-yı mezbûrun vâlidesi ve sagīr oğlu Abdülbâkī’ye kıbel-i şer‘den vasî nasb olunan Aynî bt. Yusuf nâm hâtun mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm edip müteveffâ-yı mezbûrun cümle muhallefâtı otuz iki bin [akçe] olup bana âid olan sümün hisse-i şer‘iyyemden dört bin akçeye vefâ eder muhallefâtı olmayıp lâkin mahalle-i mezbûrede vâki‘ iki bâb evleri kısmet defterinde otuz bin akçeye tahmîn olunup zikr olunan dört bin akçe hisse-i şer‘iyyem dahi zikr olunan evlerden ta‘yîn olunup ben dahi kabûl eyledim dedikde mukırra-i mezbûrenin vech-i meşrûh üzre olan ikrârını mezbûre Aynî bi’l-muvâcehe tasdîk eyledikden sonra mâ hüve’l-vâki‘ ketb ve tahrîr olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu. Tahrîren fî evâili şehri Rebî‘ilevvel sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Hasan b. İskender el-Kâtib, Süleyman Reis b. Musa, Veli b. Yusuf, Hüsrev b. Abdullah, Sâdık b. Mustafa el-İmâm ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 407 - Hüküm no: 545 - Orijinal metin no: [81b-1])﻿

﻿

﻿

546. Hüküm

Ayni bt. Yusuf’un miras hissesini aldığı

Bundan akdem hâric-i Galata mahallâtından Firuz Ağa mahallesinde vefât eden merhûm Nuh Bâli’nin vâlidesi olan Aynî bt. Yusuf nâm hâtun mahfil-i kazâda müteveffâ-yı mezbûrun zevce-i metrûkesi olan Mümine bt. Ramazan Reis muvâcehesinde ikrâr ve takrîr-i kelâm edip müteveffâ-yı merkūmdan mezbûre Mümine’ye hisse-i şer‘iyye dört bin akçe ve bana beş bin üç yüz otuz üç akçe intikāl edip lâkin sâir urûzdan ben bin yedi yüz yirmi dört nakid akçe kabz eyleyip bâkī üç bin altı yüz dokuz akçe kalıp sâir muhallefâtı olmayıp mahalle-i mezbûrede iki bâb evi kısmet defterinde otuz bin akçeye tahmîn olunup benim zikr olunan üç bin altı yüz dokuz akçe hisse-i şer‘iyyem ile mezbûre Mümine’nin hisse-i şer‘iyyesi olan dört bin akçe zikr olunan evlerden ta‘yîn olunup bâkī kalan yirmi iki bin altı yüz altı akçe müteveffâ-yı mezbûrun sulbî oğlu sagīr Abdülbâkī’ye ta‘yîn olundu dedikde mukırra-i mezbûrenin vech-i meşrûh üzre olan ikrârını mukarrun lehe’l-merkūme Mümine Hâtun bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ hüve’l-vâki‘ tahrîr olundu. Tahrîren fî evâili şehri Rebî‘ilâhir sene seb‘a ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Kâtib b. İskender, Süleyman Reis b. Musa, Veli b. Yusuf, Hüsrev b. Abdullah, Sâdık b. Mustafa el-İmâm ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 408 - Hüküm no: 546 - Orijinal metin no: [81b-2])﻿

﻿

﻿

547. Hüküm

El-Hâc Abdurrahman b. el-Hâc Abdülhay’ın para vakfı kurduğu

Elhamdü li men lehü’l-hamd ve’s-senâu ve’s-salâtü alâ eşrefi’l-verâ seyyidinâ Muhammedin seyyidi’l-enbiyâ ve seyyidi’l-asfiyâ ve alâ âlihi’l-ebrâri’l-etkıyâ ve ashâbihi’l-ahyâri’l-ehdiyâ ammâ ba‘d sâhibü’l-hayrâti’l-mebrûre ve râtıbü’l-meberrâti’l-mesrûre el-Hâc Abdurrahman b. el-Hâc Abdülhay, dünyâ-yı deniyyenin hâvi’l-meniyye ve me’va’l-beliyye olduğunu, yediklerinin onu ifnâ ettiğini, giydiklerinin aslında onu eskittiğini, tasadduk ettiklerinin ise onu bâkī kıldığını idrâk ettiğinde meclisi şer‘-i şerîf-i enver ve mahfil-i dîn-i münîf-i ezhere hâzır olup, berâberinde âti’z-zikr vakfına tescîl maksadıyla âti’l-beyân vazîfe ile mütevellî nasb ettiği Abdülvedûd b. Abdülvâhid nâm kimesneyi ihzâr edip mahzarında şöyle ikrâr etti ki işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar sâhibi olduğu ve silk-i mülk-i sahîhinde bulundurduğu râyicü’l-vakt on dört bin akçesini hâlis malından ifrâz ve sâir menâlinden temyîz edip taleben li sevâbillâhi’l-azîm ve hereben min ikābihi’l-elîm, niyet-i sâfiye ve taviyyet-i vâfiye ile tasadduk, tesbîl, te’bîd ve vakf eylediğini hâl-i sıhhatinde ikrâr etti. Vâkıf-ı mezbûr meblağ-ı merkūmu mütevellî-i mezkûra teslîm etti ve meblağ-ı mesfûrun mu‘âmele-i şer‘iyye-i sahîha ile ziyâdesiz noksansız senede onu on bir buçuk ve çeyrek ribh üzre altın ve inci gibi mücevherât cinsinden rehn-i kavî alınarak istirbâh edilmesini şart etti. Rıbhdan vech-i helâl üzre her sene hâsıl olan mikdâr ki hesâbıma göre bin dört yüz elli akçe olur, bununla her sene dört hatim indirilmesini, her hatme mukābil altmış akçe verilmesini şart etti. Dört hatimden birinin sevâbının Nebî Muhammed sallallâhu te‘âlâ aleyhi ve sellem ve ashâbının -rıdvânullâhi te‘âlâ aleyhim ecma‘în-ervâhına hediye edilmesini, bir hatmin sevâbının vâkıfın ana babasının rûhuna hediye edilmesini, diğer hatmin sevâbının vâkıf-ı mezbûrun rûhuna hediye edilmesini, diğer hatmin sevâbının da vakıfda hakkı olanların ervâhına hediye edilmesini şart etti. Her sene meblağ-ı merkūmdan yetmiş beş akçeyi hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ merhûm Muhyiddin Çelebi câmi‘i’nin kandillerine ta‘yîn etti. On dirhemi de mûkıda ta‘yîn etti. Her sene elli akçeyi mahalle-i mezbûre avârızına ta‘yîn etti. Vakf-ı mezbûra mütevellî olacak kimesneye senevî yüz kırk akçe ta‘yîn etti. Mezbûr Abdülvedûd’dan sonra tevliyyeti müddet-i hayâtınca kendisine, sonra mahalle-i merkūme ahâlîsinden ehil olanlar arasından hâkim, imâm, müezzin ve câmi‘-i merkūmun sâir cemâ‘ati ma‘rifetiyle seçilmesini şart etti. Mahalle-i mezbûre imâmına her gece yatsı namazının sünneti ile farzı arasında bir kere sûre-i Fâtihatü’l-kitâbı, üç kere İhlâs-ı şerîfi cehren okuyup sevâbını ( ) rûhuna hediye etmesi mukābilinde yevmî bir akçe ta‘yîn etti. Câmi‘-i merkūm imâmının bir hatim, iki müezzininin iki hatim yapmasını şart etti. Hâlen câmi‘-i merkūm şeyhi olan Şeyh Hasan Efendi b. Bayram’ın bir hatim etmesini, sonra câmi‘-i merkūm hatîbinin hatm etmesini, hatim kırâatlerinin her birinin Zilka‘de-i şerîfe gurresinde başlamasını, kırâatin huzûrunda yapılmasını şart etti. Zilhicce-i şerîfe ayının dokuzuncu günü ikindi vakti geldiğinde câmi‘-i merkūmda toplanıp hatm-i şerîfi bitirmelerini, Allah sübhânehû ve te‘âlâ’ya du‘â edip vâkıf ve ana babası ve sâir cemî‘ müslimîn için afv ve mağfiret dilemelerini şart etti. Her sene altı vakıyye zeytin yağı iştirâ edilip Regāib ve Berât gecelerinde câmi‘-i mezbûrda yakılmasını şart etti. Her ay on akçenin merkūm Muhyiddin Çelebi’nin mahalle-i mezbûrede yaptırdığı büğete (su deposuna) su taşıyan kimesneye verilmesini şart etti. Mesârif-i mastûreden artan mikdârın Regāib ve Berât kandillerinde helva pişirilip câmi‘-i mezbûrda hâzır bulunan cemâ‘ate dağıtılmasını şart etti. Kâfî mikdâr helva pişirilmesinden sonra artan meblağ olursa bununla çörek pişirilip i‘deyn-i şerîfeynde fukarâ-i müslimîne verilmesini şart etti. Artan olursa mütevellî yediyle zabt edilip helva ve çörek pişirilip dağıtılmasını şart etti. Nezâret-i hasbiyyeyi mahalle-i mezbûre ahâlîsine şart etti. Vâki‘ ikrâr mütevellî-i mezbûr tarafından tasdîk edildi. Emr-i vakf tamâm olup vakfiye şurûtu vech-i meşrûh üzre tebeyyün ettiğinde vâkıf-ı mezbûr, eimme-i kibâr indinde vakf-ı nukūdun adem-i sıhhatine mütemessiken vakıfdan rücû‘ etti ve meblağ-ı merkūmu ve ecr-i misilden fazla aldığını mütevellîden geri istedi. Mütevellî-i mezkûr ise Ensârî’nin rivâyetine göre İmâm Züfer -aleyhi rıdvânu’l-meliki’l-ekber- indinde vakf-ı nukūdun câiz olduğunu ve imâm-ı devrânın emrinin de böyle olduğunu ifâde edip redden imtinâ‘ etti. Muhâsama ve münâza‘a edip hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ıhi’l-müstetâbın huzûrunda mürâfa‘a olunduklarında hâkim-i mûmâ-ileyh, vakıf cânibini evlâ ve ahkem ve emr-i sultânîyi de ahrâ ve eslem görüp imâm-ı mezbûrun re’yi ile amel edip meblağ-ı merkūmun vakfiyetinin sıhhatine hükm etti. Vâkıf-ı mezbûr bu def‘a, sened-i eimmeti’l-kibâr Ebû Hanîfe indinde vakfın adem-i lüzûmuna mütemessiken vakıfdan rücû‘ etti ve meblağ-ı mezkûru mütevellîden geri istedi. Mütevellî-i mezkûr ise imâmeyn-i hümâmeyn Ebû Yusuf ve İmâm Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî’ye göre husûsan mütevellîye teslîmden sonra vakfın lâzım olduğunu ifâde edip redden imtinâ‘ etti. Muhâsama ve münâza‘a edip hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ıhi’l-müstetâbın huzûrunda mürâfa‘a olunduklarında hâkim-i mûmâ-ileyh, vakıf mesâilinde eimme-i eşrâf beyninde cârî ihtilâfı bilerek ve hükümde ri‘âyet edilmesi îcâb eden husûslara da ri‘âyet ederek vakıf cânibini evlâ ve ercah gördü ve umûmen ve husûsan vakfın sıhhat ve lüzûmuna hükm etti. Vakıf bu sûretle kimesne tarafından aslâ tebdîl ve tağyîr edilemeyecek şekilde lâzım ve müseccel bir vakıf hâline geldi. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘ahû fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehû innallâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfı alâ mevlâhü’l-cevâdi’l-kerîm” Fî evâhiri şerhi Rebî‘ilevvel min şühûri sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mehmed Efendi b. Ali, Mahmud Çelebi b. Muharrem, Mahmud b. Şehsüvar, el-Hâc Hüseyin b. Ali el-Müezzin, el-Hâc Aydın b. Abdullah, Yusuf b. Murad, el-Hâc Rıdvan b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Mehmed b. Yusuf el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 408 - Hüküm no: 547 - Orijinal metin no: [81b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

548. Hüküm

Âişe bt. Osman adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, babası bundan akdem hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Surûrî mahallesinde vefât eden Âişe bt. Osman nâm sagīrenin nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyyesi için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Sabiha bt. ( ) nâm anasının talebiyle, müteveffâ-yı mezbûr babasının muhallefâtından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden hisseden alınmak üzre zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt on akçe farz ve takdîr etti. Cerâ zâlike ve hurrire tahrîren fî evâili şehri Rebî‘ilevvel sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mustafa Efendi b. Mehmed el-Kadı, Ahmed b. Ali el-İmâm, Pîrî b. Hüseyin, el-Hâc Veli b. İbrahim, Süleyman b. Musa, Mustafa b. Nurullah er-Reis, Hasan b. Kasım, Ömer b. Hamza, Nasuh b. Yusuf

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 410 - Hüküm no: 548 - Orijinal metin no: [82a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

549. Hüküm

Mustafa ve el-Hâc Ahmed’in İsa Çavuş’a olan kefâletlerinden kurtuldukları

Sipâhi oğlanları zümresinden olup yirmi ikinci bölükden olan Mustafa Bey b. Hızır mahfil-i kazâda Mustafa b. Hızır ve el-Hâc Ahmed b. Ali nâm kimesneler mahzarlarında takrîr-i kelâm ve ta‘bîr-i merâm edip bundan akdem tersâne-i âmire çavuşlarından olan İsa Çavuş b. Mehmed dokuz yüz doksan beş târihinden yedi târihine varınca tersâne-i âmire mühimmâtıyçün Sakız mukāta‘asından yedi yük ve İzmir mukāta‘asından iki yük ve Karesi mukāta‘asından bir yük akçe kabz eyleyip beze ve kendire ve urgana sarf eylemeğin mezbûr çavuşun muhâsebesini görmeğe Defterdâr Efendi hazretleri tarafından ben havâle ta‘yîn olunduğumda mezbûrân Mustafa ve el-Hâc Ahmed merkūm çavuşun nefsine kefîl olmuşlar idi el-hâletü hâzihî merkūm çavuşun muhâsebesi görülüp zikr olunan meblağdan zimmetinde bir akçe ve bir habbe kalmamağın mezbûrların zimmeti kefâlet-i merkūmeden berî oldu dedikden sonra mezbûrân Mustafa ve el-Hâc Ahmed talebleriyle mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb ve tahrîr olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu. Tahrîren fî evâili Rebî‘ilâhir sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Abdi Reis b. Ahmed, Ahmed Çavuş eş-şehîr bi Hammâmî, İbrahim Çelebi b. Mustafa el-Kâtib, Murad Reis b. Abdullah, Musli b. Ali el-Muhzır, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 411 - Hüküm no: 549 - Orijinal metin no: [82a-2])﻿

﻿

﻿

550. Hüküm

Cihan-efrâz bt. Abdullah’ın Çerkez asıllı câriyesini azat ettiği

Zevcesi Cihan-efrâz bt. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti Ali b. Cafer ve Derviş b. Yunus’un şehâdetleri ile sâbit olan Mustafa Reis b. Sinan meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîf el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîfe hâzır olup müvekkile-i mezbûresinin orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, buğday tenli, Çerkeziyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Gülşen bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr eyledi. Câriye-i merkūme bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Üzerinde mevâli için utekā üzerine lâzım olan hakk-ı velâdan gayrı bir şey kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire tahrîren fî evâsıtı şehri Rebî‘ilâhir sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Ahmed Çavuş b. Hüseyin, Abdi Reis İbrahim, Halil b. Mehmed, Ali b. Cafer, Musli Reis b. Ali, Ali Çelebi b. Mehmed er-Reisü’s-sultânî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 411 - Hüküm no: 550 - Orijinal metin no: [82a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

551. Hüküm

Mükâtebe bedelinin bir kısmını ödeyen kölenin terekeye katılmasına itiraz ettiği

Bundan akdem mahmiye-i Galata’da fevt olan Receb b. Nebi nâm kimesnenin abd-i memlûkü olan işbu orta boylu gök gözlü sarışın Rusiyyü’l-asl Yusuf b. Abdullah nâm gulâm mahfil-i kazâda müteveffâ-yı mezbûra kıbel-i şer‘den vasî olan Himmet Reis b. ( ) kimesne mahzarında takrîr-i kelâm edip müteveffâ-yı mezbûr efendim beni hâl-i hayâtında on bin akçe kitâbete kesip yedi bin akçesini hâl-i sıhhatinde kendiye teslîm edip üç bin akçe deynim kalmış iken mezbûr Himmet Reis beni sâir muhallefâtına ilhâk edip bey‘ etmek ister suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Himmet Reis inkâr ile cevâb vericek mezbûr Yusuf’dan makālini musaddık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Veli Efendi b. ( ) ve Sâdık Reis b. Mustafa nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mezbûr merkūm Yusuf’u hâl-i hayâtında on bin akçe kitâbete kesip yedi bin akçesini kendi kabz eyleyip mezbûr Yusuf’un zimmetinde üç bin akçe kalmışdır bu husûsa biz şâhidleriz şehâdet dahi ederiz dediklerinde şehâdetleri ba‘de’t-tezkiyye hayyiz-i kabûlde [vâki‘] oldukdan sonra mâ hüve’l-vâki‘ ketb ve tahrîr olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu. Tahrîren fî evâili Rebî‘ilâhir sene seb‘a ve elf. Şuhûd: El-Hâcı Mustafa b. Kara Ahî, Osman b. Mustafa, Sâdık Reis b. Mustafa, Veli Efendi el-Kadı, Müstecib Reis b. Nebi, İbrahim b. Mustafa

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 412 - Hüküm no: 551 - Orijinal metin no: [82b-1])﻿

﻿

﻿

552. Hüküm

Mehmed b. Mustafa’nın Rus asıllı kölesini azat ettiği

Mahmiye-i Galata mahallâtından Şehsüvar mahallesi sâkinlerinden Mehmed b. Mustafa nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîf el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîfe hâzır olup, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, Rusiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Lâlezâr bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Câriye-i merkūme bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Üzerinde mevâli için utekā üzerine lâzım olan hakk-ı velâdan gayrı bir şey kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire tahrîren fî evâili şehri Rebî‘ilâhir sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Ömer b. Ali ve Hüseyin b. Abdullah, Mehmed b. Ali, Mustafa b. Nurullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 412 - Hüküm no: 552 - Orijinal metin no: [82b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

553. Hüküm

Ahmed Çavuş’un ölen Âişe’nin vasiyetlerinin tenfizine vasî seçildiği

Mahrûse-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde bundan akdem fevt olan Âişe bt. Mehmed nâm müteveffâtın vâlidesi Hatice bt. Süleyman ve merkūme Âişe’nin sulbiye kızı Ümmühâni bt. İskender nâm hâtunun zevci ve husûs-ı âti’z-zikre vekîl olup bimâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan Selim Reis b. Beyce nâm kimesne merkūme Âişe’nin ammisi Ahmed Çavuş b. Hüseyin nâm kimesneyi mahfil-i kazâya ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip merkūm Ahmed Çavuş müteveffât-ı mezbûre Âişe’nin muhallefâtının sülüsünü vasiyyet edip tenfîz-i vesâyâ için beni vasiyyi muhtâr eyledi deyû yirmi dört bin akçe kabz eylemişdir fi’l-vâki‘ sülüs malını müteveffât-ı merkūme Âişe vücûh-i hayrâta vasiyyet eylemişdir lâkin merkūm Ahmed Çavuş’u vasiyyi muhtâr eylediği ma‘lûmumuz değildir vâki‘ hâl merkūm Ahmed Çavuş’dan suâl olunsun dediklerinde gıbbe’s-suâl merkūm Ahmed Çavuş cevâb verip fi’l-vâki‘ müteveffât-ı merkūme Âişe sülüs-i mâlını vücûh-i hayrâta vasiyyet edip beni vasiyyi muhtâr edip vasî olduğum cihetle yirmi dört bin akçe alıp kabz eyledim deyicek merkūm Ahmed Çavuş’dan makālini musaddık beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden el-Hâc Hasan b. Abdullah ve Abdülkādir b. Hoca ( ) nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde mahfil-i kazâya hâzırân olup fi’l-vâki‘ müteveffât-ı merkūme Âişe sülüs-i mâlını vasiyyet edip mezbûr Ahmed Çavuş’u tenfîz-i vesâyâ için vasiyyi muhtâr eyledi biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiyye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb tahrîr ve ketb olunup yed-i tâlibe vaz‘ ve def‘ olundu. Tahrîren fî evâili şehri Rebî‘ilâhir sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Abdi Reis b. Ahmed, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Yusuf, İbrahim b. Mustafa, el-Hâc Hasan b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 412 - Hüküm no: 553 - Orijinal metin no: [82b-3])﻿

﻿

﻿

554. Hüküm

Şaban b. Rüstem’in muhallefâtı

Hâl-i hayâtında mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Zekeriyaköy’de sâkin iken vefât edip geriye Yusuf nâm oğlunu, Muhsine nâm kızını ve Aynî, Güllâle ve Kamer nâm üç zevcesini bırakan merhûm Şaban b. Rüstem’in muhallefâtıdır. el-Vâki‘ fî evâili Rebî‘ilevvel sene seb‘a ve elf. Kıymeti Külünk 6 Digren ve kazma 17 Tarak 14 Yularlı keser 12 Kazma 30 Tencere-i kebîr 116 Tencere-i sagīr 53 Bakraç 67 Bakraç 51 Sahan 60 Tabak-ı sofra 40 Saban demiri 21 Tas-ı sagīr 13 Tâbe-i sagīr 6 Tepsi 23 Eyer-i köhne ma‘a üzengi 240 Tas 33 Sahan-ı köhne 200 Kırmızı kilim 252 Balta-i köhne 12 Velense-i köhne 24 Digren 25 Tülbent-i köhne 122 Kırmızı kilim 100? Tepsi 20 Yorgan-ı köhne 19 Yeşil ferâce ma‘a kürk 1650 Yağmurluk 555 Kırmızı ferâce 400 Şalvar 210 Sepet-i köhne 35 Tülbent börkü 2 22 Yorgan-ı köhne 46 Heybe 24 Harar-ı köhne 16 Heybe-i köhne 15 Köhne harar 3 30 İki bağ tahmînen 30.000 Gümüşlü raht 3.000 ve kılıç ve hançer 800 Köhne kürek 15 Harar 40 Sahan-ı köhne 20 Cafer nâm abd 2.000 Mahsûl-i bağ 1.700 Peynir vakıyye 400 Otluk 3 2.000 Yağ tahmînen vakıyye 6 150 Kutnî şalvar dolama 1 115 Der zimmeti Mehmed Topçu 7.000 Harar 2 40 Bıçak 25 Bârgir 2 1.500 Hâne 15.000 Yekûn 68.700 Minhe’l-ihrâcât Techîz ve tekfîn ( ) Nikâh-ı Kamer 500 Resm-i kısmet 700 Nikâh-ı Aynî 500 Nikâh-ı Gülâle 3.000 Harc-ı ma‘kūl ve ihzâriyye 700 El-Bâkī 60.711 Hisse-i ibn 35.414 Hisse-i bint 17.707 Hisse-i Kamer 2.529 Hisse-i Aynî 2.529 Hisse-i Gülâle 2.529

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 413 - Hüküm no: 554 - Orijinal metin no: [82b-4])﻿

﻿

﻿

555. Hüküm

Âişe bt. (…)’nın muhallefâtı

Hâl-i hayâtında hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Müeyyedzâde mahallesinde sâkin iken vefât eden ve geriye Ahmed nâm zevci ile Râbia nâm anasını bırakan merhûme Âişe bt. (…)’nın muhallefâtıdır. el-Vâki‘ fî evâili şehri Rebî‘ilâhir sene seb‘a ve elf. Kıymeti Beledî döşek 140 Yastık 1 292 Hamam leğeni 1 206 Nühâs sini 1 420 Makrama 200 Döşek yüzü 1 520 Çarşaf 140 Dârâyî al zıbın 211 Kilim-i köhne 50 Gılâf-ı yastık 40 Gılâf-ı döşek 105 Yorgan 790 Gılâf-ı minder 152 Yastık yüzü 800 Makrama tülbent örtüsü 321 Döşek yüzü 1.300 Yüz yastığı 160 Kırmızı atlas ma‘a yen 1.250 Çarşaf 116 Mir’ât 305 Yüzük 2 180 Gömlek yakası 26 Gümüş sürmedân ve tarak 165 Yüzük 20 Yastık yüzü 350 Kaliçe 187 Çarşaf 196 Makrama 335 Gılâf-ı minder 180 Sandık 625 Döşek yüzü 1 070 Peşkir 194 Sahan 310 Yüz yastığı 70 Sahan 76 Kevgir ve kepçe 20 Yorgan 1.765 Ocak perdesi 85 Zıbın 250 Dârâî zıbın 150 Kutu 30 Sofra 110 Gılâf-ı yastık 50 Gılâf-ı döşek 180 Çatma yastık 400 Gılâf-ı minder 100 Gılâf-ı yastık 65 İskemle 55 Na‘lın 66 Makrama-i münakkaş 106 Makrama 2 140 Minder yüzü 480 Yüz yastığı 125 Arakiyye 4 215 Kutu 100 Bohça 45 Don 2 50 Gömlek 60 Sahan 298 Yorgan 1.425 Leğen ma‘a ibrik 340 Kaliçe 350 Makrama 4 190 Gömlek ve al don 111 Kuşak 810 Şamdan 4 80 Hırdavât 50 Maşraba 119 Tencere 195 Sacayak 30 Hurda tas 71 Tepsi 41 Nikâh meblağ 4.000 Bilezik 3.000 Yekûn 26.969 Minhâ Techîz ve tekfîn 2.300 Resm-i kısmet 360 Harc-ı ma‘kūl ve ihzâriyye 400 Dellâliyye 500 El-Bâkī 23.409 Hisse-i zevc 11.704,5 Hisse-i üm 11.704,5

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 414 - Hüküm no: 555 - Orijinal metin no: [83a-1])﻿

﻿

﻿

556. Hüküm

İbrahim Çelebi’nin Abdi Reis’i ibrâ ettiği

Mahmiye-i Galata’da Sultan Bayezid mahallesinde bundan akdem fevt olan mi‘mâr Mustafa Bey b. Abdullah nâm müteveffânın sulbî oğlu umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim İbrahim Çelebi mahfil-i kazâda işbu hâmilü’l-kitâb Abdi Reis b. Sefer nâm kimesne mahzarında bi’t-tav‘ ve’r-rızâ ikrâr ve i‘tirâf edip mezbûr Abdi Reis müteveffâ babam mezbûr Mustafa’nın benim tarafımdan muhallefâtını füruht eylemiş idi el-hâletü hâzihî mezbûr Abdi Reis yedinden bana on sekiz bin iki yüz altmış sekiz akçe vâsıl olup meblağ-ı mezbûr on sekiz bin iki yüz altmış sekiz akçeyi mezbûr Abdi Reis yedinden bi’t-tamâm alıp ahz ü kabz eyledim ve bi’l-cümle mezbûr Abdi Reis füruht eylediği esbâba müte‘allik mezbûra da‘vâm yoktur dedikde mukırr-ı mezbûru vech-i meşrûh üzre olan ikrârında mezbûr Abdi Reis bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb ve tahrîr olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Rebî‘ilâhir sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Ahmed Çavuş b. Hüseyin, Mahmud b. Kılıç, İsa Çavuş b. Mehmed, Derviş b. Ali, İbrahim b. Mustafa el-Kâtib, Mustafa b. Nurullah el-Kâtib, Musli b. Ali el-Muhzır, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, el-Hâc Yusuf b. Abdullah, el-Hâc Mehmed b. Abdi, Mehmed Efendi el-Kadı eş-şehîr bi Bıçakçı

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 416 - Hüküm no: 556 - Orijinal metin no: [83a-2])﻿

﻿

﻿

557. Hüküm

Ninesinin on akçe nafakaya kabul etmediği küçük kızı amcasının altı akçe nafakayla kabul ettiği

Hâric-i Galata mahallâtından Surûrî mahallesi sâkinlerinden Yusuf Çelebi b. Mehmed nâm kimesne mahfil-i kazâda karındaşı kızı Âişe nâm sagīrenin ceddesi Aynî nâm hâtu[n] mahzarında takrîr-i kelâm edip mezbûre Aynî merkūme Âişe için yevmî on akçe nafaka ta‘yîn etmişdir ben altı akçe nafaka ile kabûl ederim dedikde mezbûre Aynî dahi kabûl eylediği kayd-ı sicil olundu ( ) Şuhûd: Hasan b. Kasım, Nasuh [b.] Yusuf, Abdi Reis [b.] Ahmed, el-Hâc Veli [b.] İbrahim ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 416 - Hüküm no: 557 - Orijinal metin no: [83a-3])﻿

﻿

﻿

558. Hüküm

Hatice’nin miras payını aldığı ve Selim Reis’in Ahmed Çavuş’u ibrâ ettiği

Bundan akdem mahmiye-i Galata mahallâtından Yolcuoğlu mahallesinde fevt olan Âişe nâm hâtunun vâlidesi Hatice bt. ( ) nâm hâtun müteveffât-ı mezbûrenin ammisi Ahmed Çavuş b. Hüseyin mahzarında ikrâr edip mezbûre Âişe vefât eylediği zamân ben hacc-ı şerîfde olmak ile bana âid olanı mezbûr çavuş kabz eylemiş idi el-hâletü hâzihî müteveffât-ı mezbûrenin muhallefâtından ber vech-i tahmîn on bir bin akçe hakkım olup mezbûr çavuşun yedinden bi’t-tamâm alıp kabz eyledim zimmetinde bir akçe ve bir habbe hakkım kalmadı dediği bi’t-taleb kayd olundu. Yine mahalle-i mezbûrede sâkine müteveffât-ı mezbûrenin kızı Ümmühâni tarafından vekîl-i şer‘îsi olan zevci Selim Reis b. Beyce mezbûr çavuş mahzarında ikrâr edip bundan akdem müteveffât-ı mezbûrenin muhallefâtına müte‘allik birbirimiz ile da‘vâ sudûr eylemiş idi hâlen birbirimizi husûs-ı mîrâsa müte‘allik da‘vâdan zimmetini ibrâ eyledik dedikleri kayd olundu. Tahrîren fî evâili Rebî‘ilâhir sene sitte ve elf. Şuhûd: Abdi Reis b. Ahmed, Hüsrev b. Abdullah, Mehmed b. Yusuf, İbrahim b. Mustafa, el-Hâc Hasan b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 417 - Hüküm no: 558 - Orijinal metin no: [83a-4])﻿

﻿

﻿

559. Hüküm

Mimar Mustafa Bey’in muhallefâtı

Hâl-i hayâtında mahmiye-i Galata mahallâtından Sultan Bayezid mahallesinde sâkin iken vefât eden ve geride İbrahim Efendi ve İsmail Çelebi nâm iki oğlunu, Sâliha, Râbia ve Sultan nâm üç kızını ve Âbide bt. Abdullah nâm zevcesini bırakan merhûm mi‘mâr Mustafa Bey b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. el-Vâki‘ fî evâili Rebî‘ilevvel sene seb‘a ve elf. Kıymeti Hâne ve mahzen 100.000 İhrâm 7 3.500 Frengî sandık 3 600 Câmedân 200 Fener 100 Gılâf-ı yastık 2 80 Gılâf-ı minder 182 Seccâde 336 Kebe döşeme 330 Yastık yüzü 115 Yeşil ferâce köhne 360 Peşkir 147 Keçe döşeme 480 Gılâf-ı yastık 87 Nârenci kebe 207 Seccâde 400 Beyaz kebe 615 Sarı kebe 141 Yastık 112 Ferâce ma‘a kürk 1.200 Futa 206 Alaca köhne 106 Keçe döşeme 345 Gılâf-ı yastık 96 Minder 81 Keçe döşeme 630 Yastık yüzü 2 185 Yeşil çuka 3,5 1.505 Mâî döşeme kebe 340 Keçe seccâde 400 Perde-i bâb 345 Yastık yüzü 380 Yastık yüzü 7 340 Köhne zıbın 260 Keçe döşeme 215 Keçe döşeme 535 Gılâf-ı minder 130 Gılâf-ı yastık 48 Gılâf-ı döşek 311 Seccâde 202 Keçe seccâde 150 Keçe döşeme 905 Yastık 37 Yeşil çuka 4 900 Seccâde 425 Velense-i beyaz 195 Velense-i beyaz 235 Kırmızı velense 2 3.525 Yeşil çuka 490 Ferâce-i köhne 500 Yastık 2 180 Futa 80 Alaca 360 Peşkir 200 Keçe döşeme 470 Keçe döşeme 610 Gılâf-ı yastık 54 Minder 280 Döşeme köhne 320 Seccâde 161 Velense-i kebîr beyaz 655 Keçe döşeme 200 Yastık 2 150 Keçe döşeme 565 Lâciverd çuka 4 1.200 Kemha-i dür 2.200 Çakşır-ı diz 40 Futa 200 Kemha yüzü 226 Peşkir 140 Sürmâî kemha-i köhne 220 Keçe döşeme 495 Kaliçe 168 Mâî kebe 305 Kâse 3 71 Bal mumu vakıyye 57 1.320 Şeker tahmînen vakıyye 20 140 Revgan-ı zeyt vakıyye 42 1.320 Sahan aded 8 480 Tepsi-i lahm 100 Buhurdân 40 Tas 1 60 Kapak 2 120 Safa 60 Kebe aded 5 165 Gılâf-ı döşek 3 210 Gılâf-ı minder 4 160 Kazgan-ı sagīr 1 150 Tencere 3 220 Tâbe-i börek 150 Kaliçe 660 Kırmızı kebe 236 Sahan 100 Çini sahan 4 80 Tabak 4 40 Şamdan-ı kebîr 2 680 Şamdan 2 42 Şamdan 10 429 Kilim 150 Kebe-i zer 300 Çini sahan 3 110 Tabak 3 20 Kotaz 2 40 Velense 200 Hırdavât 100 Kebe-i sürh 350 Sürahi 20 Sepet 30 Kilim 250 Mâî kebe 260 Kebe-i sürh 300 Kebe-i zer 300 Tabak 4 90 Kotaz 2 25 Bardak 36 Maşraba-i kebîr 211 Şamdan 2 130 Buhurdân 2 90 Kilim-i alaca 164 Neftî kebe 270 Minder 470 Kılıç 387 Fener 2 93 Şamdan 55 Zâr-ı köhne 17 Mâî kebe 335 Kâse 1 90 Tabak 4 80 Çanak 2 31 Bıçak 110 Kebe 300 Kebe-i zer 365 Zâr 605 Kasa 4 90 Çanak 3 36 Zâr-ı köhne 30 Şamdan 2 130 Buhurdân 41 Sepet 4 75 Kemha, zirâ‘ 8 840 Kutnî, zirâ‘ 3 105 Kemha-i sürh 8 1.565 Gök atlas 9 1.105 Kemha-i sürh 8 1.318 D[â]rây[î] sürh 3 225 Serâser yastık 530 Yastık 630 Kemha-i sürh 9,5 1.159 Neftî kemha 4 480 Yeşil kemha 4 512 Beyaz kemha 4,5 600 Kemha ve atlas 2,5 181 Fener örtüsü 32 Sahan-ı kebîr 4 320 Kuzu tepsisi ma‘a kapak 292 Tas 58 Kevgir sahan 47 Tabak-ı sofra 110 Kepçe ve kevgir 112 Bakraç 56 Maşraba 56 Tepsi 4 64 Maşraba-i köhne 10 Sahan aded 8 340 Sahan köhne 65 Sahan aded 3 171 Tâbe-i kebab 101 Maşraba 2 224 Tencere 2 372 Tepsi 1 72 Sahan aded 5 303 Leğen ve ibrik 121 Sini 220 Sahan aded 4 245 Kuzu tepsi 180 Tâbe 71 Tencere 193 Maşraba 163 Maşraba-i sagīr 2 57 Sahan aded 4 300 Çanak 10 550 Tâbe 70 Maşraba 2 54 Sahan aded 6 367 Tepsi-i kuzu ma‘a kapak 456 Sahan aded 4 367 Sahan aded 4 220 Tâbe-i kuzu 150 Matara 182 Safa 62 Köhne kebe 86 Kilim-i sürh 125 Zâr-ı köhne 33 Alaca kilim 105 Zâr 700 Ahen-i kebab 60 Döşek 250 Neftî kebe 197 Kilim-i köhne 150 Velense-i köhne 50 Cam tas 2 126 Mâî kebe 335 Maşa 40 Sacayak 50 Alaca kilim 110 Cam tas 59 Yeşil yağmurluk 506 Kebe 2 390 Ahen-i kebab 10 Alaca kebe 110 Kebe-i sagīr aded 4 115 Neftî kebe 255 Kebe-i diğer 275 Yorgan 211 [84a] (…) (…) (…) (…) (…) (…) Tabak 45 Mâî kebe 300 Demir 15 Yorgan 70 Kebe aded 2 1286 Gılâf-ı minder 50 (…) (…) Beyaz kemha zirâ‘ 22 3500 Dûrenk kemha 140 Muhattem kuşak 2 860 Sürmâî kutnî 3 120 Havlu makrama 6 283 Döşeme 184 Kemha-i beyaz 10,5 1.018 Kuşak 2 531 Tülbent 3 660 Beyaz muhattem kuşak 230 Örtü-i fânus 45 Yüz yastığı 2 30 Sahan 2 170 Tencere-i sagīr 70 Çarşaf-ı köhne 50 Çarşaf-ı köhne 47 Sepet sandığı 151 Yastık 40 Kaşık aded 60 100 Tepsi-i kalay 150 Gılâf-ı döşek 31 Peşkir 51 Sacayak 56 Döşek-i köhne 81 Tepsi-i kalay 3 15 Kazgan 150 Zâr-ı köhne 50 Tepsi 20 Beyaz zâr 150 Kazgan-ı kebîr 720 Seccâde 2 200? Sumak 3 700 Yüz yastığı 68 Zâr-ı köhne 30 Çarşaf 53 Peşkir 142 Kazgan 375 Peşkir 93 Sini 4 38 Döşek köhne 106 Minder köhne 100 Minder 85 Eyer-i köhne 70 Üzengi-i köhne 60 Minderi köhne 80 Döşek 81 Fıçı-i köhne 2 200 Sandık Frengî 3 600 Sandık 200 Yastık-ı köhne 40 Kebe-i köhne 29 Çarşaf 90 Minderi köhne 39 Yekûn 202.250 Hisse-i techîz ve tekfîn 8.000 Bahâ-i binâ-i makbere 6.000 Berâ-yı ta‘âm 6.000 Nikâh 10.000 Resm-i kısmet harc-ı ma‘kūl ve ihzâriyye 3.000 El-Bâkī 64.000 Zikr olunan hâne ile mahzen beyne’l-verese taksîm olunmayıp mevcûd kalmışdır. Hisse-i İbrahim Efendi 16.000 Hisse-i İsmail 16.000 Hisse-i Sâliha 8.000 Hisse-i Râbia 8.000 Hisse-i Sultan 8.000 Hisse-i zevce 8.000

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 417 - Hüküm no: 559 - Orijinal metin no: [83b-1])﻿

﻿

﻿

560. Hüküm

İsmail, Sâliha, Râbia ve Sultana adlı çocuklara vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘ a‘lâ hâze’l-kitâb, hâmil-i hâze’l-kitâb umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim İbrahim Efendi b. Mustafa Ağa’yı, sâkin olduğu dâhil-i mahmiye-i Galata mahallâtından Sultan Bayezid mahallesinde bundan akdem vefât eden merhûm Mustafa Ağa’nın İsmail, Sâliha, Râbia ve Sultana nâm evlâd-ı sıgārına, müteveffâ-yı mezbûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden emvâlin zabtı ve hıfz-ı ahvâlleri için ihtiyâclarına binâen vasî nasb etti. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Rebî‘ilevvel sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Abdi Reis b. Ahmed, İsa Çavuş b. Mehmed, Ahmed Çavuş [b.] Hüseyin, Mehmed Reis [b.] İbrahim ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 422 - Hüküm no: 560 - Orijinal metin no: [84a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

561. Hüküm

İsmail Çelebi, Sâliha, Râbia ve Sultana adlı çocuklara nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb, merhûm Mustafa Ağa b. Abdullah’ın İsmail Çelebi, Sâliha, Râbia ve Sultana nâm evlâd-ı sıgārının nafaka, kisve ve sâir havâic-i zarûriyyeleri için, himâye ve terbiyeleri altında bulundukları Âbide bt. Abdullah nâm analarının talebiyle müteveffâ-yı mezbûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden mallardan alınmak üzre, zeyl-i kitâbda mezkûr ayın gurresinden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt yirmi dört akçe farz ve takdîr etti ve vakt-i hâcetde istidâne edip vakt-i zaferde rücû‘ etmesine mezbûre Âbide hâtuna izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Rebî‘ilâhir. Şuhûd: Es-Sâbikūn

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 422 - Hüküm no: 561 - Orijinal metin no: [84a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

562. Hüküm

Ferahşâd bt. Abdullah’ın evini İskender b. Abdullah’a sattığı

Ferahşâd bt. Abdullah nâm hâtun, Yeni Hisar mahallâtından Torlak Ali mahallesinde vâki‘, altında ahır bulunan bir beyt-i ulvîyi, helâyı ve avluyu hâvî bulunan, bir tarafdan Yasemin Hâtun mülkü, diğer tarafdan vâdi, diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd cemî‘ menzilini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt üç bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla hâmil-i hâze’l-kitâb İskender b. Abdullah’a îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr tasdîk hakkı sâhibince bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Müşterî-i merkūm da menzili mezkûru kendi malıyla ve kendisi için ondan iştirâ etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilâhir ve’t-târihi’l-mezbûr. Şuhûd: Veli b. Abdullah, Mustafa Bey [b.] Abdullah, Mahmud Bey [b.] Abdullah, Hamza Beşe [b.] Abdullah, Süleyman Bey [b.] Abdullah, Hüseyin [b.] Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 422 - Hüküm no: 562 - Orijinal metin no: [84a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

563. Hüküm

Memi b. Abdullah’ın Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Tophâne mahallesi sâkinlerinden Topçu Memi b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti Nebi? Halîfe b. Hasan ve Mehmed b. Sâlih el-Müezzin nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan el-Hâc Murad b. Abdullah müvekkili mezkûrunun, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, Rusiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Peymâne bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr eyledi. Câriye-i merkūme bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Rebî‘ilâhir sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mahmud b. Mehmed er-Râcil, Mustafa Çelebi b. Mehmed, Abdi Reis b. Ahmed, Mustafa Çelebi [b.] Abdullah, Ali Beşe b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 423 - Hüküm no: 563 - Orijinal metin no: [84b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

564. Hüküm

İbrahim Efendi’nin evi mirasçılardan satın aldığı

Mahmiye-i Galata mahallâtından Sultan Bayezid mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm mi‘mâr Mustafa Ağa’nın evlâd-ı sıgārına kıbel-i şer‘den vasî olan el-Hâc Yusuf b. Abdullah mahfil-i kazâda merhûm-ı merkūmun kebîr oğlu olup menzili âti’z-zikre vâzı‘ü’l-yed olduğu şer‘an sâbit olan sâhibü’l-mecd ve’l-ihtirâm sâhibü ezyâli’l-izzi ve’l-ihtişâm sâbıkan şehremîni olan İbrahim Efendi mahzarında takrîr-i kelâm edip müşârün-ileyh İbrahim Efendi’nin hâlen tasarrufunda olup mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı yine müteveffâ-yı mezbûr mülkü ile bir tarafı mesfûr İbrahim Efendi mülkü ile iki tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup ulvî ve süflî bir evi ve bir zulleyi ve bir kenîfi müştemil olan menzil müteveffâ-yı merkūmun cümle muhallefâtından olup veresesine intikāl etmiş iken hâlen mezbûr İbrahim Efendi cümlesine mutasarrıf olup sıgār-ı merkūmûnun hisselerini vesâyetim hasebiyle zabt ve tasarruf etmeğe bana mâni‘ olur vâki‘ hâl suâl olunup sıgār-ı mezbûrûna bi hasebi’ş-şer‘ âid olan hisseleri ta‘yîn olunmak için beyne’l-verese taksîm olunmasını taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr İbrahim Efendi cevâb verip menzili mahdûd bundan akdem kâfire iken müteveffât olan vâlidem Kiryako’nun mülkü olup hâlike oldukda ber vech-i inhisâr vârisleri olan karındaşı Lofrence ve kız karındaşı Bernadro nâm zimmîlere irsle intikāl eyledikden sonra mezbûrân zimmîlerden yirmi bin akçeye şirâ-i şer‘î ile iştirâ eyledim mülk-i müşterâmdır deyû mazmûnu takrîrine mutâbık ve mefhûmu müdde‘âsını nâtık dokuz yüz doksan bir târihinde mahmiye-i mezbûrede hilâfete müvellâ olan mevlânâ Yahya Efendi imzâsıyla mümzâ ve hatemiyle mahtûme hüccet-i şer‘iyye ibrâz eyledikde vasiyyi merkūm mazmûn-ı hüccet-i merkūmeyi münkir olmağın mezbûr İbrahim Efendi’den mazmûn-ı hüccet-i merkūmeye beyyine taleb olundukda Ahmed Çelebi b. Mehmed ve Ali Çavuş b. Mehmed nâm kimesne[ler] meclisi şer‘a hâzırân olup fi’l-hakīka mezbûr İbrahim Efendi menzili mahdûd-ı merkūmu hâlike olan anası mezbûre Kiryako’nun mülkü olup mezbûrân Lofrence ve Bernadro’ya irsle intikāl edip mezbûrân Lofrence ve Bernadro’dan mûmâ-ileyh İbrahim Efendi yirmi bin akçeye şirâ-i şer‘î ile iştirâ eyleyip bu husûs yine târih-i mezbûrda hilâfeten müvellâ olan müşârün-ileyh Yahya Efendi huzûrunda hüccet-i şer‘iyye oldu hüccet-i merkūmenin mazmûnuna biz şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyû bi’l-muvâcehe edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde gıbbe ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl ve isre’t-tezkiyye ani’l-kabûl şehâdetleri makbûle olup mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb ve tahrîr olunup yedine vaz‘ olundu. Tahrîren fî evâili şehri Rebî‘ilevvel sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Ahmed Çavuş b. Hüseyin eş-şehîr bi Hammamcızâde, Ali Çavuş Mustafa, Cafer Çavuş [b.] Abdullah, Derviş Bey [b.] Mustafa, Mehmed Reis [b.] İbrahim, Abdi [b.] Ahmed

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 423 - Hüküm no: 564 - Orijinal metin no: [84b-2])﻿

﻿

﻿

565. Hüküm

Mehmed Bey’in Frenk asıllı kölesini azat ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Üskübî mahallesi sâkinlerinden sâhibü’s-sa‘âde ve’l-iclâl sâhibü’d-devle ve’l-ikbâl Mehmed Bey b. Mahmud Bey kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti Yusuf b. Abdullah ve Muzaffer b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Haydar b. Abbas meclisi şer‘-i şerîf-i şâmih-i erkân ve mahfil-i dîn-i münîf-i râsih-i bünyâna hâzır olup müvekkili mezbûrunun, uzun boylu, açık kaşlı, sol gözü kör Efrenciyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Cevan v. Kalipo nâm zimmî abd-i memlûkünü âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr eyledi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Rebî‘ilâhir sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Cafer b. Abdullah, Müstedâm b. Abdullah, Kasım b. Abdullah, Sefer b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah er-Reisü’s-sultânî, el-Hâc Hızır b. Ömer er-Reisü’s-sultânî ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 424 - Hüküm no: 565 - Orijinal metin no: [84b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

566. Hüküm

Emine bt. Mustafa’nın miras hissesini aldığı

(…) mahallesinde fevt olan Ümmi nâm hâtunun (…) [verese]lerinden olan Emine bt. Mustafa mahfil-i kazâda (…) mezbûre Emine’nin verâsetine mu‘terif olan (…) [mahza]rında ikrâr ve i‘tirâf edip merkūm Halil müteveffât-ı mezbûrenin cümle muhallefâtını (…) eyledik deyû taleb eylemiş idim el-hâletü hâzihî muhallefât-ı mezbûreden bi hasebi’ş-şer‘ (…) bana âid olan hissemden nakid sekiz bin akçe kabz eyleyip müteveffât-ı merkūmenin mahalle-i mezbûrede vâki‘ lede’l-ahâlî ma‘lûmü’l-hudûd olan menzilinde olan rub‘ hissemden (…) eğer menzili mezbûrdan ve eğer sâir muhallefâtından merkūm Halil’in zimmetinde bir akçe ve bir habbe hakkım yoktur husûs-ı mezbûra mü‘teallik olan da‘vâdan mezbûr Halil’in zimmetini ibrâ-i âm ile ibrâ eyledim dedikde mukırra-i mezbûrenin vech-i meşrûh üzre olan ikrârını mukarrun lehü’l-merkūm Halil bi’l-muvâcehe tasdîk eyledikden sonra mâ hüve’l-vâki‘ ketb ve tahrîr olunup yedine vaz‘olundu. Tahrîren fî evâhiri Rebî‘ilâhir sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Süleyman Çelebi b. Habib, Abdi b. İbrahim, Mehmed b. Nasuh, Hüsrev b. Abdullah, Hüseyin b. Ali

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 424 - Hüküm no: 566 - Orijinal metin no: [85a-1])﻿

﻿

﻿

567. Hüküm

Şaban b. Abdullah’ın Macar asıllı câriyesini vasiyet yoluyla azat etmiş olduğu

Mahmud Bey b. Abdullah ve Ömer Çavuş b. Süleyman meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, Tophâne mahallâtından Tomtom mahallesinde bundan akdem fevt olan merhûm Şaban b. Abdullah’ın muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan mahmiye-i Galata ve tevâbi‘inde vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni fahrü’l-a‘yân Mehmed Çavuş b. Abdülmennân mahzarında, müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtı cümlesinden olduğu zu‘muyla merhûmun sâir muhallefâtıyla zabt edilen açık kaşlı, kara gözlü, esmer, Macariyyetü’l-asl hadd-i bülûğa erişmemiş Rukiye bt. Abdullah nâm müdde‘iyeye hâkim tarafından vekîl-i müsahhar nasb edilen Mustafa Çelebi b. Abdülaziz’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki mezbûr Şaban Bey b. Abdullah hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde câriye-i sagīre-i mevsûfeyi “maraz-ı mevtimden kırk gün mukaddem hürsün” diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Mezbûr Şaban Bey iyileşdi ve müddet-i mezkûreden fazla yaşadı. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın şehâdetleri mûcebince ve mezheb-i muhtâra tevfîkan mârrü’z-zikr efendisinin cemî‘ mâlından ıtkına hükm edildi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Cumâdelûlâ sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Sefer Çelebi b. İsmail, el-Hâc Ramazan b. Mustafa, Mustafa Çelebi b. Ahmed, Abdi Reis b. Ahmed, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 425 - Hüküm no: 567 - Orijinal metin no: [85a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

568. Hüküm

Efendisinden çocuk doğuran Bosna asıllı câriyenin onun ölümüyle hür olduğu

Mustafa Çelebi b. Abdülaziz ve Mahmud Bey b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup, Tophâne mahallâtından Tomtom mahallesinde bundan akdem fevt olan Şaban Bölükbaşı demekle ma‘rûf merhûm Şaban b. Abdullah’ın muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan ve husûs-ı âti’l-beyânı münkir bulunan mahmiye-i Galata ve tevâbi‘inde vâki‘ beytülmâl-i hâs emîni Mehmed Çavuş b. Abdülmennân nâm hasm-ı câhid mahzarında, müteveffâ-yı mezbûrun sâir muhallefâtıyla birlikte zabt edilen orta boylu, açık kaşlı, sarışın, Bosneviyyetü’l-asl, yüzünün sol yanında eser-i cerh bulunan bâ‘ise-i hâze’l-kitâb Mülâyim bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki müdde‘iye-i mezkûre, müteveffâ-yı mezbûrun müstevlede ve müstefreşesidir. Kendisinden ( ) nâm oğlu doğmuştur. Mezbûr Şaban Bey hakkın rahmetine kavuşunca müstevlede-i mezbûre âzâd oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın şehâdetleri mûcebince ıtkına hükm edildi. Câriye-i merkūme bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Cumâdelûlâ sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Sefer Çelebi b. İsmail, el-Hâc Ramazan b. Mustafa, Mustafa Çelebi b. Ahmed, Abdi Reis b. Ahmed, Hüsrev b. Abdullah ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 426 - Hüküm no: 568 - Orijinal metin no: [85a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

569. Hüküm

Âişe bt. Kurd Çelebi’nin miras hissesini almak üzere Siyâmi Halife’yi vekîl ettiği

Mehmed b. Hasan ve Mehmed b. el-Hâc Veli meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup hacc-ı şerîf yolunda bundan akdem fevt olan Kurd Çelebi’nin sagīre kızı Safiye’ye kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Mehmed b. Hasan nâm hasm-ı câhid mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb İmâm Siyâmi Halîfe b. Mustafa’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki Âişe bt. Kurd Çelebi nâm hâtun müdde‘iye-i merkūmeyi babası merhûm Kurd Çelebi’den irs-i şer‘le intikāl eden hissesinin kabz ve îsâline vekîl edip nefsine nâib kıldı. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükm edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Rebî‘ilâhir sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Ramazan Çelebi b. İlyas, Mustafa Efendi b. Abdullah, İbrahim b. Mustafa, Hasan Dede b. ( ), Mustafa b. Hızır, Yusuf b. Abdullah, Memi Dede b. ( ), Hüsrev b. Abdullah, Hüseyin b. Ali ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 426 - Hüküm no: 569 - Orijinal metin no: [85a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

570. Hüküm

Safiye bt. Kurd Çelebi adlı küçüğe nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, hacc-ı şerîf yolunda bundan akdem fevt olan Kurd Çelebi’nin sagīre kızı Safiye’nin nafakası için, himâye ve terbiyesi altında bulunduğu Âişe bt. Kurd Çelebi nâm ablasının talebiyle, müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlden alınmak üzre, zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt yirmi akçe farz ve takdîr etti ve vakt-i hâcetde istidâne edip vakt-i zaferde rücû‘ etmesine mezbûre Âişe’ye izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ aşer min şehri Rebî‘ilâhir sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Ramazan Çelebi b. İlyas, Mustafa Efendi b. Abdullah, İbrahim Efendi b. Mustafa, Hasan Dede b. ( ), Mustafa b. Hızır, Memi Dede b. ( ), Yusuf b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Hüseyin b. Ali el-Muhzır ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 427 - Hüküm no: 570 - Orijinal metin no: [85a-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

571. Hüküm

Safiye bt. Kurd Çelebi adlı küçüğe vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’l-müstetâb, [fahrü’l-emâsil] ve’l-akrân Mehmed b. Hasan er-Reisü’s-sultânîyi, hacc-ı şerîf yolunda bundan akdem fevt olan Kurd Çelebi’nin sagīre kızı Safiye’ye müteveffâ-yı mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlin zabtı ve hıfz-ı ahvâli için ihtiyâcına binâen vasî nasb etti. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Rebî‘il[âhir sene seb‘a ve elf]. Şuhûd: Ramazan Çelebi b. İlyas, Mustafa Efendi b. Nurullah, İbrahim Efendi b. Mustafa, Hasan Dede b. ( ), Mustafa b. Hızır, Memi Dede b. ( ), mevlânâ (…), Hüsrev b. Abdullah el-Muhzır, Hüseyin b. Ali el-Muhzır

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 427 - Hüküm no: 571 - Orijinal metin no: [85b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

572. Hüküm

Ahmed Çelebi’nin kaynanası Kamer Hatun’u vasî seçtiği

Sâbıkan cebeciler kâtibi olup bundan akdem fevt olan merhûm Ahmed Çelebi nâm müteveffânın oğlu Mustafa sagīrine vasiyyi muhtârı olup Tophâne mahallâtından merhûm Cihangir mahallesi sâkinelerinden Kamer bt. Cihan nâm hâtun tarafından husûs-ı âti’z-zikri da‘vâ ve kabz ve îsâle vekîl olup Süleyman Bey [b.] Abdullah ve Sinan b. Ahmed şehâdetleriyle şer‘an vekâleti sâbite olan fahrü’l-kuzâ[t] mevlânâ Şaban Efendi b. Bahşi nâm kimesne Yusuf Bey b. Abdi nâm kimesneyi meclisi kazâya ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip mezbûr Yusuf Bey zimmetinde müteveffâ Ahmed’in karz-ı şer‘îden iki bin akçesi olup sagīr-i mezbûr Mustafa’ya intikāl eylemişdir vekâletim hasebiyle taleb ederim suâl olunsun dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Yusuf Bey bi’l-külliyye inkâr ile cevâb verip mezbûr Ahmed’e bir akçe deynim yoktur ve mezbûre Kamer Hâtun’u vasiyyi muhtâr eylediği dahi ma‘lûmumuz değildir deyicek udû[l]-i müslimînden Mustafa b. Abdullah ve Hüseyin b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde mahfil-i kazâya hâzırân olup müteveffâ-yı mezbûr Ahmed’i ihdâ ve elf Saferi’nin evâilinde Eflak seferine gittiği hînde kayınanası mezbûre Kamer Hâtun’u vasiyyi muhtâr eyledi biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz dediklerinde ba‘de’t-ta‘dîl ve tezkiyye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup mâ hüve’l-vâki‘ alâ vukū‘ihî ketb olundu. Tahrîren fî evâili şehri Cumâdelûlâ sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mahmud b. Kılıç, Mehmed b. İlyas, Hamza b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Hüseyin b. Ali, ve gayruhüm

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 427 - Hüküm no: 572 - Orijinal metin no: [85b-2])﻿

﻿

﻿

573. Hüküm

Mehmed Çelebi’nin Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Kapudân demekle ma‘rûf fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Mehmed Çelebi b. Ahmed, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, Rusiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Ruhısâni bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene seb‘a ve elf. Şuhûd: İbrahim b. Mustafa, Mustafa b. Nurullah, Hüsrev b. Abdullah, Hüseyin b. Ali

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 428 - Hüküm no: 573 - Orijinal metin no: [85b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

574. Hüküm

Meleksimâ Hatun’un Rus asıllı câriyesini azat ettiği

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Firuz Ağa mahallesinde sâkine olan Meleksimâ Hâtun bt. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzâd ve tahrîr ikrârına vekâleti el-Hâc Ali b. el-Hâc Musa ve Receb b. Ramazan’ın şehâdetleri ile sâbit olan bevvâb-ı sultânî Mehmed Bey b. Abdullah, müvekkili mezbûresinin orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, Rusiyyetü’l-asl hâmiletü hâze’l-kitâb Mülâyim bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li merzâti rabbihi’l-kerîm âzâd ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hürre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Cumâdelûlâ sene seb‘a ve elf. Şuhûd: Mustafa b. İsmail el-Müezzin, Müstedâm [b.] Abdullah, Behram [b.] Abdullah, Ahmed Bey [b.] Abdullah, Mahmud b. el-Hâc Ali, Mehmed Bey b. Abdullah

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 428 - Hüküm no: 574 - Orijinal metin no: [85b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

575. Hüküm

Şaban Bey b. Abdullah’ın muhallefâtı

Hâric-i mahmiye-i Galata mahallâtından Ebülfazl mahallesinde sâkin iken vefât eden ve geride Emine nâm kızı ile Sâliha bt. Hüsam nâm zevcesini bırakan Şaban Bey b. Abdullah’ın muhallefâtıdır. el-Vâki‘ fî evâili Cumâdelûlâ sene seb‘a ve elf. Kıymeti Mor yağmurluk 2.000 Yeşil ferâce 800 Mor ferâce 1.000 Kırmızı ferâce 1300 Lâciverd ferâce 1.000 Kırmızı kemha 1.800 Alaca kemha 800 Atlas 1.500 Bir çift yen sarı 1.000 Kırmızı kuşak 300 Lâciverd zıbın 600 Zıbın-ı köhne 120 Mor şalvar 800 Kırmızı çakşır 400 Kürk 1.500 Yorgan-ı yemeni 350 [G]ümüşlü raht 5.000 Sandık 400 Tülbent 200 Yekûn 19.950 Minhâ [86a] (…) …ci Hasan’da Ali Reis’in akçesi konuldu (…) bt. İlyas Hatice’nin üzerinde olandır. Kıymeti (…) (…) Bahâ-i döşek-i beledî 181 Kaliçe 1 200 Alaca kemha pâre 40 Erguvânî atlas 400 Yeşil çarşaf 3 375 Atlas ma‘a kürk 1.600 Tor kuşak 340 Mâî kemha kaftan 720 Kemha yen çift 180 Erguvânî atlas câme 800 Kaftan Frengî 815 Yeşil zıbın …? 210 Yeşil zıbın 273 Gülgûnî kaftan 1 690 Atlas yen 1 70 Siyah ferâce 315 Erguvânî zıbın 165 Atlas yen çift 2 261 Bilezik 314 Serâser kaftan 1.600 Dârâyî kaftan al 725 Erguvânî atlas 800 Alaca kemha-i pâre 800 Makrama 6 540 Münakkaş bohça 80 Hâtem 130 Saçbağı 110 Altınlı arakiyye 2.280 Arakiyye 124 Bez top, zirâ‘ 10 240 Yastık yüzü 71 Bez, zirâ‘ 5 70 Bez penbe zirâ‘ 3 18 Nezkeb 3 189 Çenber-i beyaz 55 Sandık demir 2 64 Peşkir 42 Cam tas 19 Sandık alaca 50 Minder çarşaf 80 Pâre-i astar 52 Bez, zirâ‘ 7 178 Yeşil makrama 31 Bez top, zirâ‘ 10 275 Çarşaf bezi 101 Çenber 3 50 İpek, dirhem 300 900 Nakışlı bohça 202 Yastık kırmızı 1 140 Çadır-ı şeb 60 Maşraba 121 Güğüm 16 Bakraç 62 Beyaz minder 153 Alaca kebe 250 Kevgir sahan 56 Hasır-ı Mısır 45 Yemeni yorgan 257 Gılâf-ı minder 170 Perde-i kapı 100 Tas 2 45 Velense-i beyaz 151 Döşek-i beledî 270 Peştamal 176 Döşek-i beledî 251 Yastık-ı sürh 132 Halı 151 Kumaş yastık 152 Kebe yeşil 53 Tas 59 Leğen-i hamam 155 Tepsi-i yahni 15 Demir sini 110 Tepsi 6 131 Câriye Âlemşah 5.000 Sepetler 20 Tarhana 20 Mercimek 40 Buğday aşlık 30 Nohud 15 Tâbe kulplu 7 80 Bakla 20 Hırdavât 20 Maşa 22 Soğan 60 Köhne sandık 10 Taraklar 15 Anbar 15 Odun 300 Taş 200 Yekûn 30.643

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 429 - Hüküm no: 575 - Orijinal metin no: [85b-5])﻿

﻿

﻿

576. Hüküm

Miras hissesi üzerinde ihtilaf

Mahmiye-i Galata müzâfâtından Kasımpaşa’da Dö[r]tyolağzı mahallesinde Mustafa Reis b. Abdullah nâm kimesnenin sulbiye kızı Fâtıma nâm hâtun meclisi şer‘de mahalle-i mezbûre imâmı olan ( ) nâm kimesne muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip müteveffâ-yı mezbûrdan bana âid ve râci‘ olan hissemi bi gayr-i şer‘-i şerîf evvel inkâr edip ba‘dehû imâm-ı mezbûr iki bin beş yüz akçe verip bâkīsini imâmdan da‘vâ eyledikde imâm-ı mezbûr inkâr edip huzzâr-ı meclisden Hasan Beşe b. Abdullah nâm kimesneden suâl olundukda mezbûre Fâtıma’ya bu zikr olunmayıp eyledi deyû haber verdiklerinde mâ vaka‘a ( ) Şuhûd: El-Hâc Mehmed b. Ali, Abdülkerim b. Mehmed, Mehmed b. Ahmed, Mustafa b. Ali

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 431 - Hüküm no: 576 - Orijinal metin no: [86a-1])﻿

﻿

﻿

577. Hüküm

Fâtıma Hatun’un miras hissesini dava edip alması için Mehmed b. Ahmed’i vekîl ettiği

Fâtıma Hâtun bt. Mustafa Reis, müteveffâ-yı mezbûr babası Mustafa Reis’den irs-i şer‘le kendisine intikāl eden hissesinin da‘vâ edilmesine, kabz ve îsâline hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed b. Ahmed’i vekîl etti. Mezbûr Mustafa Reis de vekâlet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzımesini edâyı müte‘ahhid oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Şevvâli’l-mükerrem sene seb‘a ve elf. Şuhûd: (…), Mustafa b. Ramazan, Abdülkerim b. Mehmed

(GALATA20 - cilt: 35, sayfa: 431 - Hüküm no: 577 - Orijinal metin no: [86a-2, Arapça])﻿

﻿