Hicrete Gelin Giden

Öncüler

Zeynep Kamez Kaya

ÖNCÜLER

Copyright © Işık Yayınları

Bu eserin tüm yayın hakları Işık Yayıncılık Tic. A.Ş.’ye aittir.
Eserde yer alan metin ve resimlerin Işık Yayıncılık Tic. A.Ş’nin önceden
yazılı izni olmaksızın, elektronik, mekanik, fotokopi ya da herhangi bir kayıt
sistemi ile çoğaltılması, yayımlanması ve depolanması yasaktır.

Editör
Ali DEMİREL

Görsel Yönetmen
Engin ÇİFTÇİ

Kapak
İhsan DEMİRHAN

Epub
Ahmet KAHRAMANOĞLU

Dijital ISBN
978-975-278-629-5

Yayın Numarası
578

Basım Yılı
Ocak 2013

Işık Yayınları
Bulgurlu Mahallesi Bağcılar Caddesi No: 1
34696 Üsküdar/İSTANBUL
Tel: (0216) 522 11 44 Faks: (0216) 522 11 78

www.isikyayinlari.com
facebook.com/kitapkaynagi

Takdim

Dünya nimetlerinin bütün cazibesiyle karşılarına dikilip “gel” diye işveli işveli çağırdığı bir mevsimde, gözlerini cennet yamaçlarına diken, Allah’ın rızasına kilitlenen ve bütün dünya, barış içinde, huzurla yaşayacağı ana kadar geri dönmemeye söz veren yiğit hanımların destansı hayatlarındın oluşuyor “Öncüler”.

Sıradan ev kızlarının uluslararası barış elçileri oluşunun hikâyesi. Bu çalışma, Kur’ân ahlâkı ile baştan aşağı bezeli bir rehberin, onun yüklediği büyük mefkûrenin ve Yunus’un ifadesi ile gönülsüz sponsorların el ele verip, kâinat çapında başlattıkları değişim hareketinin, al yazmalı sessiz kahramanlarını anlatıyor.

Anadolu’da “yuvayı yapan dişi kuşların”, peygamber atlasına çizili ay yıldızlı mendillerle, bir gün insanlığın gözyaşını sileceğini, dağılan yuvaları onaracağını, yıkılan ocakların ateşini harlayacağını ve en önemlisi derbeder olmuş, kaidesinden düşmüş ruhların ıslah edilerek, yeniden eski konumlarına oturtacağını kim bilebilirdi?

Allah’ım! Ana olarak, evlat olarak, eş olarak; beklenen biri olarak yola koyulan eli kınalı, saçı kınalı, yazması kınalı sahabi ruhlu hanımefendilerin, bir mirasçı hassasiyeti ile bıraktığı tohumları yeşert, ekinlerini zayi etme, onlara güvenenleri inkisara uğratma, Sen onların hicretlerini kabul et. Amin

Öncüler’in oluşmasında emeği geçen Burç FM’e ve değerli yapımcı-sunucu Zeynep K.Kaya Hanımefendiye teşekkür eder başarılar dilerim.

Samanyolu yayın grubu radyolar koordinatörü

Kemal GÜLEN

Önsöz

Yurtdışında açılan okulların meyvelerini gördükçe yapılan hizmetlerin idrakine varıyor ve “Keşke bana da hicret nasip olsaydı!” demekten kendimizi alamıyoruz. Çağları aşıp gelen bir mefkurenin kahramanlarının hedeflerine kilitlenip, dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar bulundukları şartlara ayak uydurup tevazu ile yollarına devam etmeleri izn-i İlahi ile aşılmazların aşılmasına vesile olmuştur.

Dünyanın dört bir yanında açılan okullar sayesinde küreselleşme dediğimiz kavram ivme kazanmış görünüyor. Çünkü Türkiye’den dünyanın neresine giderseniz gidin oranın dilini bilmek zorunda kalmayacağınız günler yaklaşıyor. Zanzibar adasında bir zenciyle Türkçe konuşmak, ona derdinizi anlatmak ve onun derdini dinlemek hayal olmaktan çıkmış durumda...

Peki bütün bunlar olurken, vatanlarını, sevdiklerini kısacası dünya zevki adına her şeyi bir çırpıda silip Allah rızasına kilitlenen, hicret etmeyi sevda haline getiren gönüllüler hareketinin öncüleri neler yaşadılar? Giderlerken arkalarında neler bıraktılar? Gittikleri yerlerde hangi duygu ve düşünceler onları sarıp sarmaladı? Hangi şartlarda yaşadılar ve nasıl döndüler?

Bütün bunlar hepimizin dinlemek istediği, dinlerken kendi dünyamıza dönüp muhasebe yaptığımız konular oldu. Sahabe efendilerimizin oturup sohbet edip imanlarını tazelediği gibi biz de Allah rızası için çekilen zahmetlerin rahmete dönüştüğünü görüp kendimizde bir tazelenme ve yenilenme hissediyoruz.

Bu yüzden yaşadıklarını dinlemek, okumak istiyoruz. Fakat onlar yaptıklarını ve yaşadıklarını tabii bir iş olarak gördüklerinden çoğu zaman anlatmaya değer bulmuyor ve anlatmalarını istediğimizde mahcup oluyorlar. Kendilerini ve ailelerini adanmışlık havuzunda eriteli çok olmuş. Kendilerini anlatmak o havuzu anlatmaktan zor geliyor.

Bizi kırmayıp program teklifimizi kabul eden tüm hanım öncülere teşekkürü bir borç bilirim. Elinizdeki kitap Burç Fm’deki “Öncüler” programının derlemesidir. Anlatılan hatıralar arasından seçim yapmak oldukça zor oldu. Hepsi birbirinden farklı ve etkileyici yaşanmışlıklarla dolu. Program kayıtlarından sonra sürekli zihnimde dönüp duran, etkisinden kurtulamadığım cümlelerle başlıyor ve adanmış hayatlarla baş başa bırakıyorum sizi.

“Bir hafta içinde evimizi toplayıp hicret ettik.”

...

“Alzheimer hastası olan babam, döndüğümde beni hatırlamıyordu.”

...

“Ezanlar oralarda da okunsun diye gidiyoruz Hanım.”

...

“Asım’ı kaybettik” dedi... Ayakta duramıyordum. Kanepeye oturttular beni. Ağlıyordum, hepimiz ağlıyorduk...”

...

“Ekmek olsun, su olsun bize yeter.” dedik ve yola çıktık...

“Evladımın vefat ettiğini öğrendiğimde “Allah’ım ben hep bu insanlara, ‘Müslüman her durumda Rabbinden razı olur’ diyordum. Şimdi beni cahil insanlar gibi isyan ettirme ki kötü örnek olmayayım.” diye yalvarıyordum.”

“Elhamdülillah Ya Rabbi düşen benim çocuğummuş, hizmete halel gelmeyecek.”

Eşim, “Allah’ın rızasını kazanmak için sıkıntı çekmeye hazır mısın hanım?” dediğinde “Hazırım.” demiştim...

“Üç buçuk yaşındaki oğlum Muhammed Erkam’ı Mozanbik topraklarından cennete uğurladık. Döktüğüm gözyaşlarının her bir damlasından haberdar olan Allah’a hamd olsun. O biliyor ki verdiklerine şükrediyor, aldıklarına isyan etmiyorum.”

Zeynep Kamez Kaya

Biz, Oralara Dönmemek Üzere Gittik

Sevgi Fadime Karyağdı

Türkiye’ye döndüğümde babam beni hatırlar mıydı?! Gözlerimin içine bakarak yavrum, kızım diyebilir miydi yeniden?! Bilmiyordum. Ama hicret duygusu öyle ağır basıyordu ki...

“Siz oralardayken ölsek, cenazemize yetişemezsiniz” diyen anneciğime, alzaimer olan babam karşı çıkıyor ve, “Allah dilerse nerede olurlarsa olsun gelirler, bırak çocuklar gitsin.” diyordu. Kayınvalidemler, “Türkiye’de iş mi bitti? Ne işiniz var oralarda? İnsanları siz mi adam edeceksiniz?” diyorlardı. İnsanlık adına, sadece Allah’ın rızasını gözeterek emin adımlarla Başkurdistan’a giderken henüz yirmi altı yaşımdaydım.

Kıyafetlerimizi yerleştirirken annem valize bir poşet tarhana koymaya çalışıyordu. Ben, “Onu neden koyuyorsun ki anne? Biz ne gerekiyorsa oradan alırız.” dediğimde, “Olsun kızım, elinizin altında hazır olsun, lazım olur.” demişti. Ben detaylı olarak oradan alışveriş yapabileceğimizi düşündüğümden fazlalık olarak gördüğüm hiçbir şeyi almıyordum.

Dualar, hayaller, hüsnü niyetler ve birkaç valizle Tataristan’a indiğimizde, her taraf buz gibiydi. Direkt Başkurdistan’a uçak olmadığından bir gün Tataristan’da kalmamız gerekti. Gözleri hala hafızamdadır. Bizi kontrol edip telsizle konuşan Rus polis, beni biraz ürkütmüştü. Dedelerimden dinlediğim kadarıyla Ruslara farklı bir bakış açım vardı. Oralarda bizim ülkemiz, bizim insanımız nasıl biliniyor, nasıl tanınıyor diye merak ediyordum.

Ertesi gün Başkurdistan’a gittiğimizde orasının daha soğuk olduğunu gördük. Komünist sistemin elini eteğini çektiği ülkede güvensizlik rüzgârları ruhunuzu teslim alıyordu. Can güvenliğinin olmadığını baktığınız her karede fark ediyordunuz. Kimin ne olduğunu ve ne yapacağını kestirememek, kendinizi emniyette hissedememek kötü bir duyguydu. Can güvenliğinin olmadığı bir ortamda bulunduğunuzda emniyet hissinin ne kadar değerli bir şey olduğunu fark ediyorsunuz. Tıpkı yokluk görmeden varlığın kıymetini bilememek gibi...

Gördüklerim karşısında çok şaşırmıştım. Türkiye’deki gibi bir düzen kuracağıma inanarak geldiğim ülkenin, böylesi yokluklarla dolu olması beni şaşırtmıştı. İç içe iki odalı bir ev bulmuş ve bulduğumuz bu ev için Allah’a şükretmiştik. Üç odalı ev bulmak çok lükstü. Tuttuğumuz evde, önceden köpekler bakılmış. O yüzden hem çok kötü kokuyor, hem de çok pisti. Temizlemek için epey uğraşmıştım. “Mağazalardan alışveriş yaparız.” düşüncem gördüklerim karşısında yıkılmıştı. Çünkü alabileceğimiz bir şey yoktu. Uzun aramalarımız sonunda bir karyola, bir ince sünger yatak bir de halıfleks bulmuş ve onları almıştık. Perde, çekyat, masa, vitrin gibi eşyaları bulma ve alma gibi bir durumumuz olmadı.

Temel ihtiyaç diyeceğimiz şeyleri almak istiyor fakat bulamıyorduk. Annemin lazım olur diye valizimize sıkıştırdığı tarhana çölde bulunan bir bardak su gibi olmuştu. On beş-yirmi gün tuzsuz yemek yemiştik. Bir gün eşim bir yerden tuz bulmuş, gazeteye sarıp getirmişti. Ama gazeteyi açayım derken getirdiği tuz yere döküldü. Eşim tuzu yerden alıp çorbasına atmıştı. Tuz yemeklerin lezzetini ne kadar değiştiriyormuş meğer. Bulamadığınızda daha iyi anlıyorsunuz.

Makarna süzgeci ne kadar önemliymiş

İlk gittiğimiz zamanlarda üç ay kadar bir süre çaydanlık bulamamış ve tencerede çay demlemiştik. Makarna süzgecinin önemini tencerenin kapağıyla makarna süzmeye çalışınca anladım. Makarna süzmek ne zor bir şeymiş meğer. Altı ay sonra Özbekistan’dan gelen bir ağabey makarna süzgeci getirdiğinde bize son model bir araba armağan etmiş gibi sevinmiştik.

Bir gün kızımı okuldan almaya giderken asansör çalışmadığı için dokuzuncu kattan iniyordum. Yedinci katta bir çocuk ağlaması duydum. Herhalde şımarıklık yaptı annesi kulağını çekiyor diye düşündüm. Kızımı okuldan alıp geri geldiğimde çocuk ağlaması gelen dairenin önünde bir bayanı kapıyı açmaya çalışırken gördüm. Kadına selam verdim. O da şaşkın bakışlarla selam verdi. Tesettürlü olduğumuz için bizi dilenci zannettiklerini söylemişlerdi sonradan.

İsmimin Sevgi olduğunu söyledim. Nereden geldiğimizi ve kim olduğumuzu sordu. Ben de içerideki çocuğun neden ağladığını sordum. Timur isminde üç yaşında bir oğlu olduğunu mağazaya patates, soğan almaya giderken kapıyı üzerine kilitlediğini anlattı. Ben de böyle bir ihtiyacı olduğunda benden alabileceğini, dışarı çıkarken de çocuğu bana bırakabileceğini, çocuğun ağlamasına çok üzüldüğümü söyledim. Çok şaşırdı. “Nasıl yani ben bir ihtiyacım olduğunda sizden isteyebilir miyim? Çocuğu size bırakabilir miyim?” diye sordu. Ben de “Evet” deyince bunun için kaç para istediğimi sordu. Ben, “Biz komşuyuz, birbirimize her zaman muhtacız, paranın lafı olmaz. Ben Timur’a seve seve bakarım.” dedim.

Liliya isimli Tatar bir hanımdı. Beni evine davet etti. İçeri girdiğimde şaşırmıştım. Evin duvarlarında boş yer kalmayacak şekilde raflar yaptırılmış ve her raf alkol şişeleriyle doldurulmuştu. Bana bir şeyler ikram etti, yanında da alkol getirdi. Ben de Müslüman olduğumu ve alkol kullanmadığımı söylediğimde, “Ben de Müslüman’ım ama uzun ömürlü olmak için her gün belli bir miktar alkol kullanmak gerekli.” dedi. İlk tanışmamız böyle olmuştu. Bize davet edip ayrılmıştım.

Kısa bir zaman sonra Liliya hanım davetime icabet etti. Onunla otururken benim orada kardeşten öte olduğum Türk arkadaşlardan İlknur geldi. İlknur bize geldiğinde hemen işe koyulduğundan gündelik kıyafetleriyle gelirdi. O gün de öyle yaptı, geldi ve hemen mutfağa girip yemek yapmaya başladı. Nihayetinde kolejden öğrenciler geleceklerdi. Liliya Hanımın dikkatini çekti İlknur. “Kim bu hanım? Neden mutfağa girip iş yapıyor?” diye sorular sormaya başladı. Ben de, “O benim arkadaşım. Biz birbirimize yardım ediyoruz. Öğrenciler gelecekler, onlara yemek hazırlıyoruz.” dedim.

Liliya, “Çok enteresan benim ablam bana gelmek için saat verir, eğer o saatte onun yanında iş yaptığımı görürse “ben şu saatte geleceğimi söylemiştim vaktim yok der” ve kapıyı çarpıp çıkar.” demişti. Bizi çok garip bulduğunu ifade ediyordu her defasında...

Zaman geldi Liliya, İlknur gibi evime gelir işlerimde yardımcı olur oldu. Güzel bir komşuluk yaşamaya başlamıştık. Orada sebze meyve zor bulunan şeylerdi. Liliya altın değerinde olan vişne kompostolarını kapıya bırakır, zile basar uzaktan seslenirdi. “Onları da öğrencilere ikram et Sevgi.” diye...

Yan komşum Vayli hanımlarla tanışmak için evlerine gitmiştik. O Türkçe bilmiyordu ben de Rusça... İki saat boyunca masada birbirimizin gözlerine bakarak anlaşıp çay içtik. Gönülden anlaşmış ve birbirimizi sevmiştik. Bize söylenen şeylerin hepsinin önyargı olduğunu düşünmüştüm.

Vayli Hanım’ın torunu olmuştu. Bir gün kucağında görmüştüm. Çocuğun yüzüne is gibi bir şey sürmüşler. Ben de güldüm, “Nedir bu çocuğun hali Kızılderililer gibi yapmışsınız?” dedim. O da, “Bizim inancımıza göre çocuğa nazar değmesin diye böyle yapılır.” dedi. Ben, “Ya öyle mi bilmiyordum.” deyip güldüm. “Siz Müslümanlar ne yapıyorsunuz?” dedi. “Biz Kur’an-ı Kerim’den ayetler okuruz.” dedim.

İnancı olmayan ateist bir hanımdı. O da benim söylediğime güldü. Bu konuşmalarımızın üzerinden zaman geçmiş ve bir gün çocuğun çatlayacak gibi ağladığını duymuştum. Bitişik komşum olduğundan sesler geliyordu. Çocuk susmayınca bana geldiler. “Sevgi bunun dedesi Müslüman’dı. Ne olur rica etsek sizin dininizde ne yapılıyorsa gelsen de yapsan belki susar.” dediler. “Tamam, siz gidin ben geliyorum.” dedim.

“Ya Rabbi Kur’an-ı Kerim’in yüzü suyu hürmetine bebek sussun, onlara bir şeyler anlatabilmek için sen bana yardım et.” diye dua etmeye başladım. Çünkü hayatları içler acısıydı. Çocuklar annelerini, babalarını tanımıyorlardı. Gayri meşru çocuklar çoktu. Saygı sevgi ve muhabbetin olmadığı bir yerdi. Gittim, bebeği kucağıma verdiler. Çocuk ağlamaktan morarıyordu. Okumaya başladım. Bebek gözlerime baka baka uyudu. Rus hanım hayret etti ve “Biz ne yaptıysak susturamadık.” dediler. Binadaki doktorlardan hemşire bayandan yardım istemişler, yine de susturamamışlar. O olaydan sonra güzel komşuluk yaşamaya başladık.

İnsanların imanı söz konusu olunca her şey teferruat oluyor

Soğuktu, hem de çok soğuk. Dışarı çıktığımızda iliklerimize kadar soğuğu hissediyorduk. Allah insanı her şarta alışmaya uygun yaratmış. Bir süre geçirdikten sonra bulunduğunuz yerdeki şartlara, ne kadar sıkıntılı olursa olsun alışıyorsunuz. Alıştıktan sonra da zor gelmiyor.

İnsanların Allah’tan bihaber yaşantılarını görmek en büyük sıkıntıydı. Dışarıda gençlerin elindeki poşetlerin içindekileri yağ zannedip eşime, “Burada yağlar poşetle mi satılıyor?” diye sormuştum. Eşim “Bak, hanım izle ne yapıyorlar?” demişti. Poşetlerin içine bira doldurmuşlar iğneyle delip içe içe gidiyorlardı. Gencecik kızlar... Gencecik erkekler... Onları görünce ne rahat düşüncesinin, ne kullandığınız eşyaların önemi olmuyor. Hayat standardınızı düşünmek tasavvurunuzun ötesinde kalıyor.

Anestezinin olmadığı bir yerde ameliyat...

Sık sık rahatsızlanıyordum. Küçük bir operasyon geçirmem gerekiyordu. Sağlık imkânlarının kısıtlı olduğu bir yerde hasta olmak zordu. Operasyonu gerçekleştirmeden önce hemşireler bana bir iğne yaptılar. Karşıma vantilatör koyup ağzıma ıslak bir havlu verdiler. İğne vurulduktan sonra vücudumdan alevler çıktığını hissettim. Acımı bastırır ümidiyle ağzımdaki havluyu sıkabildiğim kadar sıkıyordum. Hemşireler ellerindeki havluları sallıyorlardı bana doğru. Ne yaptıklarını bilmiyor, şifa bulmak için dayanmaya çalışıyordum. Türkiye’ye gelme şansım yoktu. O şekilde operasyonu atlatmıştım. Allah’a hamdolsun ki düşünülen kadar bir acı hissetmedim. Kendime geldiğimde profesörün, “Sen Allah’ı nerede görüyorsun ki böyle yaşıyorsun?” sorusuyla karşılaştım.

Ben de, “Siz Allah’ı her yerde görüyorsunuz sadece bakış açınız farklı. Üç yıldır buradayım rahatsızlığıma çare bulamadınız. Bu kadar mükemmel yaratılmış insanı ayrıntılarıyla günde kaç kere inceliyorsunuz. Allah’ı benden çok görüyorsunuz. Fakat idrak edemiyorsunuz.” dediğimde doktor çok şaşırmıştı. O konuşmamızdan sonra her gittiğimde doktorla sohbet etmeye başlamıştık...

At eti yediğimizi sonradan öğrendik

Klara ismindeki komşum bizi yemeğe davet etmişti. Yaprak sardığımız için bize çok şaşırıyordu. “Bırakın şu üzüm yapraklarını, o kadar uğraşıyorsunuz karnınız doyuyor mu onlarla?” derdi. Biz evine gittiğimizde yemekleri pişiriyordu. Tencerede büyükçe bir et haşlamıştı. Etini çıkardıktan sonra suyunda sebze haşladı. Sebzeleri de çıkarıp aynı suyun içine şehriye attı.

Çorba olarak et suyunda haşlanmış şehriyeleri getirdi sofraya. Ardından aynı suda haşlanmış sebzeleri ve eti... “Sizin işiniz yok mu? Küçük küçük yaprakları sarıcam diye uğraşıyorsunuz!” diyordu. Yemek sırasında yediğimizin at eti olduğunu bilmiyorduk. Sonradan öğrendiğimde günlerce istifra etmiştim.

Taş da yağsa Kur’an-ı Kerim’i öğrenmeye geliriz

Orada ezan sesinin içine hapsedildiği küçük bir mescit vardı. O mescide gittiğimde hayatları boyunca diz kırmayan, secde etmeyen yaşlı insanların secdeye giderken yüzükoyun yattıklarını gördüğümde şaşırmıştım. Türkiye’den geldiğimizi duyduklarında, “Kur’an-ı Kerim okumasını biliyor musunuz?” diye sormuşlardı. Biliyorum dediğimdeyse, “Ne olur bize de öğretin. Yağmur da yağsa, kar da yağsa hatta taş da yağsa biz geliriz.” derken gözlerinden yaşlar akıyordu.

İnsanların dine susamış hallerini görmek orda bulunma gayemizi tazeliyordu. Yine bir gün kızım rahatsızlanmıştı. İğne vurmak için Tatar bir hanım gelmişti. Biz Türkiye’den götürebildiğimiz kadar hediyelikler götürmüştük. Fakat o sıralarda hediyeler tükenmiş bir tane tesbih kalmıştı.

Eşim Kenan Bey’le beraber utana sıkıla tesbihi Tatar Hanım’a uzattık. Tesbihi aldığında, “Ne zamandır dua ediyordum. Biri Özbekistan’a gitse de hiç olmazsa bir tesbih getirse diyordum. Dinim adına anneannemin abdest alırken ayaklarını yıkadığını hatırlıyorum, başka da bir şey bilmiyorum.” demişti. Din adına bildikleri şeyler ve sordukları sorular çok farklıydı. Hayat tarzları ne kadar dinden uzaklaştırılsa da öz benliklerinde kalan kırıntılar en küçük bir kıvılcımdan alev alev yanmaya başlıyordu.

Ülkemizin oralarda nasıl bilindiği konusundaki merakım, gördüklerim, duyduklarım karşısında gidiyordu fakat olduğundan farklı bilindiğini öğrenmem beni üzmüyor değildi. Bildikleri eksik şeyler değil, tamamen yanlış şeylerdi. Komşuluk, dostluk ilişkileri olmayan bir yerde misafirperver Anadolu insanının yanlış biliniyor olması ne acıydı.

Orada misafir geldiğinde oturma süresi bellidir. Bir kahve içimlik oturur, ne söylemesi gerekiyorsa onu söyler ve giderdi. Resmi ilişkiler gibi... Bir gün bir anne-kız misafirimiz olmuştu. Diğer Türk arkadaşlar da bizdeydi. Yemek yerken kız izlediği bir filmi anlatmaya başladı. Filmde bir çocuk canı çektiği için ağaçtan elma koparıp yemeye başlıyor. Türk askeri de çocuk elmayı kopardığı için çocuğun bileklerini kesiyor. Filmi anlattıktan sonra “Siz Türkler böylesiniz.” dedi.

Kedinin rahatını bozmamak için cübbesini kesen ecdadımızdan örneklerle, Peygamber Efendimizin (sallallahu aleyhi ve sellem) sözlerinden misallerle bizim ne dinimizde ne de kültürümüzde böyle bir şeyin olmadığını anlatmaya çalıştık. O gece bizde kaldılar. Biz olan battaniye ve yorganları onların üzerine örttük. Arkadaşlarla paltolarımızı giyip sandalyenin üzerinde sabahladık. Sabah misafirlerimiz kalktıklarında “Sizin bu yaptığınız davranışı biz kardeşlerimiz için yapmayız.” demişlerdi.

Türkiye’den gelen koli hepimizi ağlatmıştı

Arkadaşımıza Türkiye’den bir koli gelecekti. Ailesi Türkiye’den yiyecek bir şeyler göndermişti. Bütün arkadaşlar toplanmış ne gönderildiyse payımıza düşeni alacaktık. Çünkü birimize gelen bir şeyi hepimiz birbirimizle paylaşıyorduk.

Patates ve lahana en bol bulunan sebzelerdi. Bunların dışında bir şeyi bulamıyorduk. Türkiye’den gelen bu koli hepimizi heyecanlandırmıştı. Toplandık ve koliyi izlemeye başladık. En azından çocuklarımız için birer çikolata gelmiştir ümidini taşıyorduk.

Arkadaşımız koliyi açtı. Şimdi gülerek hatırlasak da gördüğümüz karşısında ağlamıştık. Kocaman bir lahana göndermişlerdi.

Neden bu soğukta yaşıyoruz anne?

Çocuklarım, “Anne biz neden bu soğukta yaşıyoruz?” diye ağlıyorlardı. Oğlum çok hassas bir çocuktu. Çok ağlardı. Okulda çocukların Türkler hakkındaki düşüncelerinden, dil bilmemesine kadar pek çok konu gözlerinden inciler dökmesine vesileydi rahmetli oğlumun... “Artık gidelim buradan anneannemi, babaannemi çok özlüyorum.” diyerek ağlayışları hala kulaklarımdadır.

Çocuklar yenebilecek nitelikte elma gördükleri zaman ağlamaya başlıyorlardı. O kadar hasret kalmıştık. Elinize almayacağınız elmalar bulunurdu. Bir gün İlknur Hanım’a giderken otobüsün içinden dışarıda bir kasa içinde marul gördüm. Hemen indim. Eşim yanlış görmüşsündür hanım dese de gördüğüm tarafa doğru koşmaya başladım. Doğru görmüştüm bir kasa marul vardı dükkânların birinde.

Ağlayarak dükkan sahibine, “Nereden getirdiniz bu marulları?” diye sordum. “Vardı.” dedi ağlamama anlam veremeyen bir yüz ifadesiyle. Hemen aldık ve gideceğimiz yere götürdük. Marul salatası yaptık. Bayram gibi bir gün olmuştu bizim için... Şimdi marulların pörsümüş olan yapraklarını kırıp atmak istediğimde aklıma o gün gelir ve atamam.

Başkurdistan’da kışın ışığı görüyor, güneşi görmüyorduk. Mayıs ayında kar kalkıyordu. Ondan sonra da günler uzuyor yatsı namazını kılacak zaman kalmıyor sabah namazı vakti giriyordu. Hatta eşim Kenan Bey, “Türkiye’ye gidince arkadaşlara söyleyeceğim biz orada çok takvalı yaşıyorduk ,yatsı namazının abdestiyle sabah namazını kılıyorduk diyeceğim.” diye takılırdı.

Kızım neredesiniz bunca zamandır?

Gittikten üç ay sonra annemleri aradığımda annemin hıçkıra hıçkıra ağlayışlarını unutamam. “Kızım neredesiniz bunca zamandır, merak ettik neden haber vermediniz?” derken haber veremeyecek bir imkânsızlıkta olduğumuzu bilmiyordu.

İlk izne bir buçuk yıl sonra gelebilmiştik. Gemiyle Trabzon’a yaklaştığımızda minarelerden duyduğumuz ezan sesleri kavuşmaların en güzelini yaşadığımız hissini vermişti. Ve kendi kendime, “Ya Rabbi! Biz hiçbir nimetin kıymetini bilemiyoruz. Ne zaman ki nimet elimizden alınıyor o zaman fark ediyoruz.” demiştim. Sağlığımızın, eşimizin, çocuklarımızın kıymetini bilemiyoruz...

Türkiye’ye zorunlu dönüşümüz ve oğlumun vefatı

Hastalıklar dua zamanıydı. Bu dua zamanlarımdan birinde ambulansla hastaneye kaldırıldım. Doktor bana kanser teşhisi koydu. Vücudumdaki yaralar bir türlü iyileşmiyordu. Yine soğuğun Başkurdistan’ı esir aldığı zamanlardı. Eşim çocukları arkadaşıma götürmek için sıkı sıkı giydirmiş. İçerde bekleme süreleri uzayınca çocuklar terlemiş. Arabamız yoktu. Tramvaya binmek için epey bir mesafe yürümeleri gerekiyordu. O gece öyle bir tipi vardı ki bir metre ötesi görünmüyordu. Kırk derece sıcaktan, eksi kırk derece soğuğa çıktıkları için anında ciğerlerinden rahatsızlanmışlar.

Hastaneden eve geldiğimde çocuklarımın nefes almak için yatakların üzerinde zıpladığını görünce ne yapacağımı şaşırdım. Oğlum üç buçuk yaşlarındaydı. Hemen hastaneye götürdük çocukları. Hastaneler de o sırada kızamık hastalığından karantina altındaydı. Doktor, “Bu çocukların yatırılması lazım. Fakat yatarlarsa kızamık bulaşır, cenazelerini alırsınız.” dedi. Türkiye’ye acil gelmemiz gerekiyordu fakat uçak yoktu. Ara ara hastaneye gidiyorduk çocukların nefes alması sağlanıyor, eve geldiğimizde çocuklar yine nefes alamıyorlardı. Birkaç gün sonraya uçak bulabildik. Küçük bir valizle Türkiye’ye geldik. Çocuklarımın tedavisi Türkiye’de başladı. Takdiri ilahi... Bütün akrabalarımız başta ailelerimiz, “Çocukları götürdünüz hasta ettiniz.” diye bize çok yüklendiler.

Döndüğümüzde hepimiz hastaydık. Eşim astım olmuştu. Çocuklar nefes almakta zorlanıyorlardı. Benim teşhisi konmayan bir hastalığım vardı. Oğlumun bir süre sonra kanser olduğunu öğrendik. Oğlum, “Anne ne olur artık gidelim buralardan. Türkiye’ye evimize gidelim. Ben bayram harçlıklarımı Türkiye’ye gitmek için biriktiriyorum.” diyordu. Ve şimdi hastalıklar vesilesiyle Türkiye’ye dönmüştük. Bizim orada bulunduğumuz dönemde Çernobil faciası olmuştu. Oğlumun kanser oluşunu birçok kişi o faciaya bağlayınca ben de onlara, Bosna örneğini veriyordum. İnsanların başlarının üzerlerinden bombalar yağıyor. Takdiri ilahi, Allah dilemezse bir şey olmaz diyordum... Kayınvalidem, “Çocuğu çok üzdünüz. O yüzden kanser oldu, perişan ettiniz sabileri.” diyordu.

Oğlum imanlı bir şekilde geçişini yaptı elhamdülillah...

24 Kasım 1992 yılında hicret etmiştik Başkurdistan’a... Hala hatırladığımda iki şey burnumun direğini sızlatır. Biri hicret diyarım. Diğeri de Mekke ve Medine... İki yeri de düşündüğümde dizlerimin bağı çözülür, kalp atışlarım farklılaşır. Biz dönmemek üzere gitmiştik. Sağlığımız el vermedi.

Türkiye’ye gelen komşum Klara’nın gözyaşları

Başkurdistan’da yazlar çok güzeldi. Bir ormanın kenarında oturuyorduk. Komşularımızla uzun yürüyüşlere çıkardık. Hatta Liliya Hanım bana, “Bizi de Türkleştirdin. Biz böyle çay içip uzun sohbetler edip yürüyüşlere çıkmazdık.” demişti. O yürüyüşleri yaptığımız bir başka kişi de Klara idi. O da Kur’an-ı Kerim’i öğrenmeden Türkiye’ye gitmekten hayâ ediyorum deyip Kur’an’ı okumayı öğrendi ve bir yıllık emekli maaşını biriktirip bizi, Türkiye’yi ziyaret etti. Gözyaşları içinde ayrılırken burası benim için ikinci Kabe diyordu.

Türkiye’ye döndüğümde babam beni hatırlamıyordu. Zaman zaman babamla dışarı çıktığımızda babam uçaklara bakıp ağlardı. “Neden ağlıyorsun babacığım?” diye sorunca “Kızım gelmedi.” diyordu. “Ben buradayım babacığım.” dediğimde yüzüme bakıp gülümsüyordu. Döndükten kısa bir süre sonra babam vefat etti. Bize desteğini esirgemeyen babacığıma, Allah gani gani rahmet eylesin.

Yakın bir tarihte eşimi rahmet-i Rahmana uğurladım. Oğlumuza kavuşmak ona benden önce nasip oldu. Dünya gölgeliğinde yanımda bulunan hayat arkadaşım yurt dışına gitmek istediğinde onunla ben gitmiştim. Şimdi o güzel diyarlara yalnız gitti. Ben burada emanetlerimle kaldım. Rabbim güzel vuslat nasip edene kadar bana sessizce beklemek düştü...

Dünyanın dört bir yanında açılan okullarda yetişen öğrencileri gördükçe çekilen her sıkıntıya değdi diyorum. Bin canım olsun biniyle de hicret etmek isterim. Deseler ki, “Dünyanın herhangi bir yerinde okul açılacakmış ihtiyaç varmış, gider misin?” Valizimi toplar arkama bakmadan giderim. Ayrılırken bir öğrencinin ağlayarak, “Sevgi abla ne olur gitmeyin. Burada gözümüzün önünde durun yeter. Dinini yaşayan bir aile görmek bize yetiyor. Ne olur kalın!” demesi hala zihnimdeki tazeliğini koruyor. O kolejlerde okuyup akademisyen olan bir öğrenciyi gördüğümde gözlerimden yaşlar gelerek, “Elhamdülillah” demenin hazzını hiçbir dünya nimeti veremez.

Ciğerparem oğlumla, hayat arkadaşım eşimle, attığım her adımda arkamda duran babacığımla ve tatar bir teyzenin Peygamber Efendimiz’i (sallallahu aleyhi ve sellem) rüyasında görüp, “Buraya Türkler gelecek, çok üşüyecekler.” demesi üzerine ördüğü ve bir vesileyle benim elime geçen kaybettiğim çoraplarımla kavuşmak mahşere kaldı...

Ya Rabbi! Hicret Bana da Nasip Olur mu ki?

Tuğba Çalımcı

Yurtdışındaki okullar için hicret eden insanları gördükçe içten içe böyle diyordum. Bir kurumda yurt müdürlüğü yapıyordum. Eczacı bir arkadaşım Moğolistan’da görev yapan bir öğretmenle evlenip hicret etmişti. Gittikten kısa bir süre sonra orada görev yapan Hasan Bey ile izdivacımızı uygun görmüşler. Hasan Bey Türkiye’ye geldiğinde kısa bir görüşme oldu. Daha sonra ailecek tanışmaya geldiler. Aileler kırk yıldır tanışıyor gibiydiler. Bu tanışma benim için etkili oldu. Hasan Bey görevine hemen dönmesi gerektiğinden benden acil cevap bekliyorlardı. Evlilik bu mefkûreyi gerçekleştirmek için iyi bir fırsat olabilirdi. Ben hicret düşüncesiyle evlenmeyi kabul ettim.

Eşimin zamanı çok azdı. Bu yüzden bir ay gibi bir sürede söz, nişan, düğün merasimlerinin hepsi gerçekleşti. O hengâmede neler olduğunu anlamadan süre geçti, kendime geldiğimde uçaktaydım. Yanımda kısa süre önce tanıdığım eşim Hasan Bey ile Moğolistan’a gidiyordum. “Bana gideceğimiz yerle ilgili bilgiler veriyordu. Çok soğuk bir ülke olduğunu anlatıyordu. “Bana da nasip olur mu?” diye düşündüğüm şey gerçekleşiyor ve ben hala inanamıyordum.

Ben gidiyordum. Türkiye’de aynı şehirde yaşayamasak da her gün sesini duymadan edemediğim annemden ayrılıyordum. Gittiğim ülkede biliyordum ki böyle bir imkân olmayacaktı. Uçak havalandıktan sonra geride bıraktıklarım, içimde büyük bir acı bırakmıştı. Bir yıl boyunca annemden, babamdan, kardeşimden, arkadaşlarımdan ve ezan sesinden ayrı olacağım düşüncesi içimi bir kor gibi sardığında, Allah’ın rızasını tahsil etme düşüncesiyle teselli buluyordum. O’nun hoşnutluğu her şeyden önemli değil miydi? “Öyleyse her şey aşılır gider.” diye düşündüm.

Tüm bunlar içimi delip geçerken eşim Hasan Bey’i hiç tanımadığımı fark ettim. Gurbet içinde gurbet... Tanımadığım bir ülkeye, sevdiklerimden ayrılarak tanımadığım bir birisiyle gidiyordum. Yirmi iki saatlik bir yolculuk yaptık.

Moğolistan’a ilk gittiğimizde evimiz olmadığından bir süre Adem Tatlı ağabeylerin evinde kaldık. Gider gitmez o evin içindeki huzuru yudumlayınca, gelirken düşündüğüm ve endişelendiğim tüm menfi duygular yerini emniyet hissine bırakıvermişti.

Okuldan biraz uzakta ücra bir yerde ev bulup kendi evimize taşınmıştık. Evler eşyalı kiralanıyordu. Bizim akidemize uymayan yaşamların elinden geçen evleri temizlemek epey zordu. Bu zorluğu aşıp evde yaşamaya başladığımızda beni yalnız bırakmayan öğrenciler sayesinde Moğolistan’a hemen alışmıştım. Onlar benden Türkçeyi öğreniyor, ben onlardan Moğolcayı öğreniyordum

Eşim uçakta gelirken buraların çok soğuk olduğunu söylemişti. Soğuktan oradaki ineklerin boynuzları ve kuyrukları donup kopuyormuş. Bu olaya şahit olmadım fakat okula gidip gelirken burnumun donduğunu hissetmiştim. Bahsedilen Sibirya soğuklarını orada yaşamıştık.

İlk misafirimi ağırlamak istediğimde makarna pişirecek tencerem yoktu. Makarnayı çaydanlıkta haşlamış sonra çaydanlığı yıkayıp çay demlemiştim. Yurtdışındaki arkadaşlarımızın yaşadıkları imkânsızlıklar benim yaşadıklarımdan fazlaydı. Öyle ki arkadaşların çocukları hastalanıyor ilaç bulamıyorlardı. Aileleri Türkiye’den kargoyla ilaç göndermeye çalışıyor, fakat ilaçlar ya bir ayda ulaşıyor ya da kayboluyordu. Zaman zaman elektrikler günde üç-dört saat veriliyor. Yemek pişirme, ısınma problemleri ortaya çıkıyordu.

Pilota el sallayarak uçağı durdurduk!...

Bulunduğumuz şehirden Bayanolgi’de bulunan bir Türk okuluna gitmemiz gerekiyordu. Pervaneli küçük bir uçakla gidiyor, oturduğumuz yerden pilotu görebiliyorduk. Uçak indiğinde biz de Bayanolgi’ye geldiğimizi düşünüp indik. Taksiye binip taksiciye bizi Türk okuluna götürmesini söyledik. Taksici orada Türk okulu olmadığını söyleyince, bilmediğini düşünüp okulun yakınında bulunan tiyatro binasına götürmesini istedik. Oraya götürürse zaten okulu bulmuş olacaktık.

Her şehirde tiyatro binası olduğundan bizi tiyatro binasına götürmüştü. Fakat geldiğimiz yerde okul yoktu. Sonra öğrendik ki orası Bayanolgi değilmiş. Hemen havaalanına geri döndük. Geldiğimiz uçak havalanmak üzereydi. Pist alanına girdik, uçağın önüne geçip pilota el sallayarak uçağı durdurduk. Yetişmemiz, uçağa binişimiz bizim için çok önemliydi. Çünkü orada bizi misafir edecek arkadaşlarımız yoktu. Ve bizim yanımızda ne kıyafet, ne de yiyecek vardı. En önemlisi derdimizi anlatacak dilimiz yoktu...

Eksi kırk dereceden artı kırk dereceye

Eşim Hasan Bey Moğolistan’dan sonra Nijerya’ya gideceğimizi söylediğinde gülümsediğimi hatırlıyorum. Moğolistan’ın dondurucu soğuğu yerini Nijerya’nın kavurucu sıcağına bırakırken yanımızda birkaç valiz ve zihinlerimizde çokça Moğolistan hatıraları vardı. Eksi kırk derece soğuktan artı kırk derece sıcağa girdiğimizde sudan çıkmış balığa dönmüştük.

Uçaktan indiğimizde yüzümüze çarpan kavurucu sıcak bizi çok etkilemişti. Nijerya’nın Abujya şehrindeydik. Burada beni nelerin beklediğini düşünmüyor değildim. Hasan Bey’in büyük kertenkeleleri kedi gibi görmem konusundaki nasihati çok işime yaramıştı. En küçük böcekten korkan ben o büyük bukalemunlarla aynı ortamda kalacağımı hiç düşünmemiştim. Zararsız, renkli ve hiç alışık olmadığımız bu hayvanlarla hayat Nijerya’ya ilk gittiğimiz günlerde başlamıştı.

Orada ev kiraları çok yüksekti. Ve iki üç yıllığı peşin isteniyordu. Bu yüzden biz okulun bir bölümünde kalmıştık. Okulun içinde olmak dil öğrenmem konusunda işimi kolaylaştırmıştı. Yemekhane kısmına geçiyor ve oradaki aşçılarla sohbet ediyordum. Zaman zaman veliler geliyorlardı. Gittiğim hiçbir yerde iletişim problemi yaşamadım Elhamdülillah.

Afrika’nın iki sezonu vardır. Türkiye’deki gibi dört mevsim yaşanmaz. Bir kurak bir de yağışlı sezon. Yağışlı sezonda bardaktan boşalırcasına çok şiddetli yağışlar olur.

Okulumuz bir yükseltinin eteğinde kuruluydu. Bizim kaldığımız oda yükseltiye bakan taraftaydı. Yağışın çok şiddetli olduğu gece toprak kayması olmuş ve bizim kaldığımız odanın duvarı yıkılmıştı. Gece saat dört sularında duvarın yıkılmasıyla ve yattığımız yere kadar gelen yağmur sularıyla uyanmak beni epey korkutmuştu. Deprem olduğunu sanmıştım. Saatlerce kendime gelemediğimi hatırlıyorum.

Afrika’ya hoş geldiniz hastalığı: Sıtma!

Bulunduğumuz ülkenin kendine has hastalıkları vardı. Sıtma, kolera ve tifo gibi. Sıtma olmamak için cibinlik kullanıyorduk. Ne kadar dikkat etseniz de mutlaka sıtma oluyordunuz. Ben kendime dikkat ediyordum fakat Eşim Hasan Bey çok sık rahatsızlanıyordu. Soğan, domates yemediği için rahatsızlandığını düşünüyordum. İlk gittiğimiz zamanlar sıtma rahatsızlığının belirtilerini bilmediğimiz için anlamamıştık.

Eşim Hasan Bey bir gün tir tir titriyordu. Başı ağrıyor, midesi bulanıyordu. Biz önceden böyle bir rahatsızlık yaşamadığımız için sıtma olduğunu anlamadık. İyi tedavi edilmezse ölüme kadar götürebilen ciddi bir hastalık olduğunu sonra öğrendik. Hatta orada bulunan ağabeylerden biri sıtma için, “Afrika’ya hoş geldin hastalığı” demişti. Oralarda görev yapan arkadaşlarımız mutlaka bu hastalığa yakalanıyorlarmış. Biz de tecrübe etmiş olduk.

Nijerya dendiğinde hayallerimizde oluşan ülkeyle, yaşamış olduğum yer arasında çok fark vardı. Yemyeşil bereketli topraklarının olduğu modern bir ülkeydi burası. Hiç zorluk çekmedim.

Bir buçuk yıl Nijerya hicretinden sonra Hasan Bey Başkurdistan’a gideceğimizi söylediğinde hiç şaşırmadım. Değil mi ki yüce bir mefkure için hicret gerçekleşiyordu. Neresi olursa gidilirdi.

Yeni hicret diyarı Başkurdistan ve şehit olan ağabeyimiz Erdal Hoca

Dünya küçük hizmet âli olunca ülke ülke dolaşmak zor olmamıştı. Nijerya’da da bir buçuk yıl kaldıktan sonra Başkurdistan’a hicret ettik.

Evleneli altı yıl olmuş diyar diyar hicreti yudumlarken tanımıştık birbirimizi... Ve evliliğimizin ilk meyvesi oluşmaya başlamıştı. Hamileliğimin ilk aylarıydı. Zaman zaman Başkurdistan’da eşimin müdürlüğünü yaptığı okulumuza Türkiye’den misafirlerimiz geliyordu. Fakat bu seferki farklıydı. Kültür bakanımız gelecekti. Eşim ve okulumuzun öğretmenleri bu ziyaret arifesinde bir toplantı yapmışlardı. Gece geç vakitlere kadar görüşmeleri devam etmişti.

Ben de Çiçek abla gibi eşlerini bekleyen hanımlardandım. Bekleyişlerin uzun sürdüğü anlar hep olurdu. Hicretteki hanımlar eşlerinin uzun zaman gelmemelerine alışkındı. Ben gelecek misafirler için bir yandan yiyecek bir şeyler hazırlıyor bir yandan da, “Acaba eşim gelmek üzere mi?” diye düşünüyordum. O sırada telefon çaldı. Arayan eşimdi. Nasıl ağlıyor... ağlamaktan zor konuşuyordu. Ben Türkiye’den acı bir haber var zannettim. Birilerinin vefat ettiğini söylüyordu. Aileden birilerinin vefat ettiğini düşünmüştüm. Eşim Hasan Bey, “Hanım Erdal Hoca vefat etti. Eşini yalnız bırakmayın. Onun yanına gidin, biz de birazdan oraya geleceğiz.” dedi. Ahize elimden düşecek gibi oldu. İnanamamıştım.

Eşi Çiçek ablaya bu haberi nasıl söyleyecektik! Hiç vakit kaybetmeden koşar adımlarla Çiçek ablanın yanına gittim. O da diğer hanımlar gibi ertesi gün gelecek olan misafirlere bir şeyler hazırlıyordu. Gülümseyerek kapıyı açtı. Benden sonra diğer öğretmen eşleri de geldiler. Hiçbirimiz bir şey söyleyemiyorduk. Çiçek abla yaptıklarından tabaklara çıkarıyor fakat hiç kimse bir şey yemiyordu. Kendisi yiyor ve “Hadi buyurun, birazdan Erdal Bey gelecek, portakal ısmarladım.” diyordu.

Aradan biraz zaman geçince Eşim Hasan Bey geldi. Çiçek ablaya, “Abla biraz sohbet edelim.” dedi ve risaleden sabırla ilgili bir bölüm açıp okumaya başladı. Ve sonra, “Abla, Erdal ağabey rahmeti rahmana kavuştu.” dedi. O anda Çiçek abla kendini kaybetti. Erdal Bey’in eşyalarına sarıldı ağlamaya başladı. “Ben sensiz nasıl yaşayacağım?” diye ağlıyordu. Onu sakinleştirmek bana kalmıştı. Fakat gün boyu o sıkıntı yüreğimi ezip geçmişti. Ben de dayanamıyordum. Çiçek abla bana, “Sen bu gece benimle kal, benim Erdalım ol!” dedi ve o gece bana sarılıp uzun uzun ağladı. Bu durumda teselli bulmak ve teselli etmek yabancısı olduğumuz kavramlar haline dönüştü. Teslimiyet ile dua yapabildiğimiz en güzel şeylerdi...

Erdal ağabey toplantı sonrası okuldan çıkıp eve doğru giderken bembeyaz karların üzerine yığılıvermişti. Erdal ağabey dönmeye değil, ölmeye giden olmuş ve emanetini en güzel şekilde tertemiz karların üzerinde teslim etmişti. Dünyadaki günleri onun için çile günleriydi. Vefatından sonra okuduğu cevşeninin içinden, “Dünya hayatı geçici, ebedi alem için çalışmalı.” yazan bir kağıt parçası bulduğumuzda, o çoktan güzel atına binmiş güzel diyarlara göç etmişti. Soğuk havaya dayanamamış, kanındaki yağın donması sebebiyle vuslata ermişti. Allah rahmet eylesin...

Erdal ağabey Samsunluydu. Cenazesi memleketine gidecekti. Çiçek Abla da gitmeden önce, “Son bir kez göreyim.” dedi ısrarla. Ben sürekli yanında bulunuyordum. Erdal Bey’i göreceği yere gittik. Yüzünün örtüsünü açtıklarında Çiçek abla birden sarıldı ve “Erdalım ölmemiş gülümsüyor, kaldırın, ölmemiş.” diye bağırmaya başladı. Ben, “Çiçek abla ne olur yapma, Erdal abi vefat etti. Böyle yapman onun için de eziyet oluyor.” dediysem de etkili olamıyordum. Sonra ağabeyler geldiler, yardımcı oldular ve Çiçek ablayı oradan çıkardık.

Cenaze Ufa’ya, oradan da Türkiye’ye gönderilecekti. Biz Çiçek ablayla birlikte cenaze arabasını takip ediyorduk. Çiçek abla Erdal ağabeye vefasızlık olur düşüncesiyle bir an bile gözünü cenaze arabasından ayırmamıştı. Samsun’a kadar bir ağabeyimiz gitmiş ve defnedilmesinde yanında bulunmuştu. Kendisi şöyle anlatmıştı hadiseyi:

“Vefatının ardından üç-dört gün geçmişti. Acaba cenaze kokar mı endişesi taşıyordum. Mezarlığa gittiğimizde tabut açıldığında etrafı bir gül kokusu kapladı. Ben duyduğum kokunun nereden geldiğini tam anlayamamıştım. Etrafıma bakınıyordum, “Acaba mis kokusu kullanan birileri mi geldi?” diyerek göz gezdirdim. Fark ettim ki koku Erdal hocadan geliyordu. Öyle ya defnettiğimiz beden şehit bedeniydi...

M. Fethullah Gülen Hocaefendi’nin ifadeleriyle, içinde bulunmaya gayret ettiğiniz, yolunda yürümeye çalıştığınız yolda niyetinizde hep “O” olursa, masmavi renge bürünmüş cennete ait büyüleyici kokuları geçtiğiniz her güzergaha yayarsınız.

Ne olur başka doktora gidelim!

Erdal ağabeyin eşyalarını toplamıştık. Kitaplarını, Kur’an’ını, cevşenini, çay içtiği bardağını... Ardında bıraktığı her şeyi toplarken, geride bıraktıkları dünyanın her yanına dağılıyordu. Erdal hoca başarılı bir matematik öğretmeniydi. Dünyanın her yerine gidecek öğrenciler yetiştirmiş, ardından gelecek hayır çeşmesini sonuna kadar açmış ve öyle gitmişti. Vefat etmeden önce dört dili aynı anda öğrenmeye çalışan ufku geniş öğretmen, karanlık dimağları aydınlatacak öğrenciler yetiştirmeye adamıştı kendini. Onun civanmertliği, diğergamlığı ve ilim öğretirkenki iştiyakı Osmanlı’dan yetim kalan topraklarda, suya atılan bir taş misali halka halka dünyanın her yerinde dualarla anılacaktı.

Tüm bu yaşanılanlardan çok etkilenmiştim ve bebeğimize Erdal ismini vermeyi bir vefa borcu bilmiştim. Üzüntülerimin tek tesellisi doğacak olan bebeğimiz olacaktı. Yıllar sonra hasretini çektiğimiz bir şeydi evlat sahibi olmak. Bir gün rahatsızlığım artınca doktora kontrole gittik. Ultrasona girdiğimde öğrendiklerime inanamamıştım. Bebeğimiz yaşamıyordu. Bunu duyduğumda dayanamayıp ağlamaya başladım. O kadar çok ağlamıştım ki... Çünkü Türkiye’de olsak başka yollar deneyebilirdik. Sağlık imkânlarının yetersiz olduğu bir ülkede tekrar çocuk sahibi olabilmek ne kadar mümkün olacaktı. Eşime, “Ne olur başka doktora gidelim.” diye çaresizce yalvardığımı hatırlıyorum.

Yapacak bir şey yoktu. Bebeğin alınması gerekiyor, fakat ben aldırmak istemiyordum. Aldırmazsam zehirlenebileceğimi anlattı doktor. Benim için çok büyük hayal kırıklığı olmuştu. Uzun bir zaman hastanede yatmak zorunda kaldım. Oradaki arkadaşlarımızın hakkını ödeyemem. Beni hastane yemeğine mahkûm etmediler. Her gün biri yemek yapıp getirdi. Her şeye yabancı olduğumu iliklerime kadar hissettiğim yer hastane ortamı...

Yedikleri yemekler, konuştukları dil, her şey farklıydı. Zamanın durduğu an ne demekmiş orada hissetmiştim. Kaldığım on beş gün boyunca benim sayabildiğim kadarıyla dört yüz elli tane iğne yapmışlardı. Yalnız başıma kalıyordum. Refakatçi kabul etmiyorlardı. Ne gecesi bitiyordu, ne gündüzü... Akşamları hastaların odalarının ışıklarını kapatıyorlardı. Karanlıkta zorunlu olarak kalmak çok gücüme gidiyor, yatağımın içine büzülüp ağlıyordum. Her dakikam ağlamakla geçiyordu. Eşim okulun yoğun işleri dolayısıyla sürekli gelemiyordu. Yalnızlıkla ve acı kaybımla çaresizlerin çaresi Allah’a dua dua yalvarma zamanlarımı unutamam.

Hem Erdal ağabeyin kaybı hem de evlat kaybı ruhuma çok ağır gelmişti. Başka bir yere hicret etmek, zihnimizde yeni ufuklar açmak iyi gelecekti.

Tanzanya ve Zanzibar adası

Tebdil-i mekânda ferahlık vardı. Başkurdistan’dan Tanzanya’ya geçtik. Orada bir okul inşaatına başlanacaktı. Eşim Hasan Bey inşaat mühendisi olduğundan okulun yeri ve projesiyle yakından ilgileniyordu. Bir yıl kadar orada kaldıktan sonra okulun inşaatı belirli bir seviyeye ulaşmıştı.

Bu arada da Zanzibar adasında yeni bir okul açılması planlanıyordu. Öncü olarak ilk eşim gitmiş ve okulun yeri, projesi konusunda çalışmalar yapmıştı. Bu süre zarfında ben hamile olduğum için Türkiye’ye döndüm. Hamilelik sürecimi Türkiye’de tamamladım. Bebek de, ben de biraz toparlandıktan sonra Zanzibar adasına gittik. Zanzibar’ın ruhuma şifa olan o dar sokaklarını her hatırladığımda burnumun hasretle sızladığını hissediyorum...

Yedi öğrenciyle başlayan bir okul

Zanzibarda tek Türk aile bizdik. Kendilerine değer veren beyaz insanlara karşı halkın samimi tutumu, beni çok etkilemişti. Bebek görmeye Türkiye’deki gibi hediyeleriyle gelmişlerdi. Türkiye’den kilometrelerce uzak bir ülkede gurbette olduğumu hissetmedim.

Eşimin okul dışında işleri olduğunda ben müdür yardımcısı gibi okulda çalışıyordum. Eşimin okul ihtiyaçlarını almak için Türkiye’ye gitmesi gerektiğinde ben orada bizden başka Türk aile olmadığı için Darusselam’daki yani başkentteki arkadaşların yanına gidiyor, eşim gelinceye kadar orada bekliyordum. Daha sonra orada bulunan öğretmenlerden birisi evlendi. Yeni gelecek kişiyle çok iyi arkadaş olalım diye dua ettiğimi hatırlıyorum. Çünkü hiç kimse yoktu. Elhamdülillah dua ettiğim gibi kardeşten öte bir ilişkimiz oldu. Ben artık kendi evimizde kalabiliyordum. Eşimin yine Türkiye’ye gitmesi gerekti. O gittikten üç gün sonra sularımız kesildi. Birkaç gün sonra gelir diye beklerken, su kesintisine elektrik kesintisi de eklendi ve aralıksız üç ay sürdü.

Okuldaki çocuklar enfeksiyon kapmaya başlayınca okulu tatil etmek zorunda kaldık. Susuzluğun ne demek olduğunu o zaman yaşadım. Üç ay boyunca susuzluk bölgede salgın hastalıklara kapı araladı. Oğlum da enfeksiyon kapınca eşime telefon açıp, “Çocuğun durumu iyi değil, gel.” dedim. Hastaneye gidiyoruz, beyaz tenli olduğundan damarını bulamıyorlardı. Dil konusu da sıkıntılı oluyor, derdimi anlatamıyordum. Oğlum hiçbir şey yiyemiyor, yediklerini çıkarıyordu. Hastanede istifra ederken birden rengi gitti. Boğuluyor gibi oldu. Ben ağlayarak, “Yardım edin, oğlum ölüyor.” diye bağırmaya başladım. Doktorlar da hemşireler de o kadar ilgisiz davranıyorlardı ki... Onların ilgisizliği beni daha çok yıpratmıştı.

Domates yedirdiğim için aldığım teşekkür

Zanzibar adasında evlere yardıma gelen kızlar vardı. Çok cüzi fiyatlara çalışıyorlardı. Her türlü işimizi yapıyorlardı. Okulda çalıştığım dönemlerde, ev işine vakit ayırmama gerek kalmıyordu. Yardımcı kızın söylediği bir şey beni çok duygulandırmıştı. “Tuğba Hanım, ben size teşekkür etmek istiyorum,” dediğinde ne için teşekkür edeceğini merak ettim. “Neden teşekkür edeceksin?” diye sordum. “Ben sizin sayenizde daha iyi görebiliyorum. Çünkü siz bana kahvaltıda domates yediriyorsunuz, domatesin gözleri kuvvetlendirici bir özelliği var.” demişti.

Bizim, evdeki yardımcılarla aynı sofraya oturmamıza şaşırıyorlardı. Yediğimizden yedirme, giydiğimizden giydirme Peygamber tavsiyesiydi. Elbette öyle davranacaktık. Ama yerel halk, evlerinde çalıştırdıklarına böyle davranmadıklarından bizimle çalışmak isteyen çok kişi vardı. Onlar bizim kültürümüze alışıyor, biz de onların kültürlerine alışıyorduk. Çocuklarımın temel alışkanlıklarının oluştuğu yaşları orada geçmişti. Onlardan gördüklerini yapıyorlardı. Türkiye’ye geldiğimiz bir zaman oğlum pilavı elle sıkıştırıp yemeye başlayınca kayınvalidem şaşırmış ve, “Kızım bu çocuk pilavı nasıl yiyor görmemişler gibi!” demişti.

İkinci hamileliğimi fark ettiğim an Türkiye’ye geldim. Hem hamilelik sürecini hem de doğum sonrası elli günümü annemlerin yanında geçirdim. İki doğumumda da eşim yanımda olamamıştı. Çocuklarımın ilk anlarında babalarının yanımızda olamayışı bana çok dokunmuştu. İkinci bebeğimiz elli günlük olduğunda Zanzibar’a döndüm.

Türkiye’ye dönüş isteğim

Zanzibar’ın gönlümdeki yeri çok başkaydı. Çok alışmıştım her şeyine... Eşim Hasan Bey dönmeyi hiç istemiyordu. Ben de istemiyordum, ta ki annemin kanser hastalığına duçar olduğunu öğreninceye kadar. Annemin hastalığını duyduğumda kendimi çok suçlu hissettiğimi hatırlıyorum. “Acaba bana olan hasretinden mi böyle bir rahatsızlığa yakalandı.” diye çok düşündüm. Yıllarca evlat hasreti çekmişti annem. Annemin son zamanlarında yanında olmak, hissettiğim bu suçluluğu hafifletmek istiyordum. Türkiye’ye döneceğimiz belli olduğunda da çok sevinemedim. Bu sefer de hicret diyarını terk etmek duygusu içimi delip geçiyordu.

Eşyalarımızın bir kısmını bizim evimizde oturacak arkadaşlara bırakıp hızlıca toparlandık. Türkiye’ye döndük.

Okulların mezuniyet törenleri zamanlarında bir ağabey, kayınpederimin ciddi rahatsızlıklarının olduğunu söylemişti. Eşim çok yoğun olduğundan bir türlü gelememişti. Türkiye’ye döndüğümüzde kayınvalidemlerin evine gittik. Eşim, “Babam nerede?” dediğinde öğrendik ki o ağabeyin söylediği zamanda, yani üç ay önce kayınpederim vefat etmiş. Eşim babasının son anlarında yanında olamadığı için çok üzülmüştü.

Ben de annemin yanında olabileceğimi, ona moral verebileceğimi düşünüyordum. Annemi döndükten bir yıl sonra kaybettim. Allah mekânını cennet eylesin...

Hicret içimde hala yanmaya devam eden bir kor... Zanzibar’ın dar sokaklarını hatırladığımda burnumun direği sızlar. Şimdi gitmemiz gerekse arkama bakmadan giderim diyorum. Nasip...

Hocam Talebeler Size Emanet, Ölürsem Hakkınızı Helal Edin!

Macide Akpınar

Irak’a hicret etmek istediğimi babama söylediğimde, babam haberleri izliyordu. O esnada televizyonda Irak’taki savaşın görüntüleri vardı. Elindeki kumandayla televizyonu göstererek, “Buraya mı gitmek istiyorsun?” dedi. Ürkek bir ses tonu ile “Evet” diyebildim. “İyi, tamam, git o zaman.” demesini ciddiye alıp sevinçten havalara uçmuştum. Hemen Irak’taki arkadaşım Muhteşem’e, babamın izin verdiği söyledim. Çok mutlu olmuştu. Ben hazırlıklara başladığımda babam, “Sen benim söylediğimi ciddiye mi aldın? Hayır gidemezsin tabi.” demişti. Sonra benim çok üzüldüğümü görünce dayanamayıp izin verdi.

Benim hicret etmeme vesile olan kişi üniversiteden arkadaşım Muhteşem Hanım’dı. Muhteşem, ismi gibi bir insandı. Mezun olduktan sonra Irak’a vazifeli olarak gidecekti. Tam savaşın kızgın olduğu zamanlardı. “Onu bir daha göremeyeceğim, oralarda ölecek.” diye düşünüp çok üzülüyordum. Gitmesine bir ay kala bir rüya görmüştüm. Fakat rüyamı kendisine anlatmamıştım. Ta ki gideceği son güne kadar. Son gecemizde ağlayarak rüyamı kendisine anlattım.

Rüyamda, Muhteşem hocanın üzerinde evde her zaman giydiği kıyafetleri vardı. Lacivert eteği, pembe gömleği ve bordo yazması. İkimiz karanlığın ortasında duruyorduk. Karşıdan beyaz bir ışık vuruyordu. Muhteşem hocam ışığa doğru yürümeye başladı. Ben arkasından bağırıyordum, “Nereye gidiyorsun? Gittiğin yer neresi ise bana da söyle, ben de seninle geleyim.” diye.

Hiç arkasına bakmadan ışığa doğru yürümeye devam etti. Ben de arkasından yürüyordum ve karanlık yerini ışığa bırakıyordu. Ben Muhteşem hocadan cevap alamadıkça bağırıyor ve öfkeleniyordum. O sırada Muhteşem hoca sağ tarafından bana doğru döndü. Elini cebine soktu ve yeşil bir elma çıkardı. Çok büyük ve parlak bir elmaydı. Sonra bana, “Adrese gel.” dedi. Gülümsedi ve ışığın içine doğru gitti, kayboldu.

Ben “Gitme, ne adresi, hiç bir şey söylemiyorsun, hep böyle yapıyorsun.” diye söyleniyordum. Muhteşem hoca kaybolunca ne yapacağımı bilemedim ve elmaya baktım. Sap kısmından tutup elimle ikiye böldüm. Elmanın sağ diliminde Allah (celle celâluhû), sol diliminde Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) yazıyordu. Çekirdekleri de küçük kalp şeklindeydi.

Muhteşem hoca ertesi günü Irak’a gitti. Bir süre maille, telefonla görüştük. Ve sonra beni görev için Irak’a çağırdı. Ailemin izin vermeyeceğini bile bile ısrar ediyordu. “Sen bir kere söyle.” diyordu.

Ve Irak...

Babam bana izin vermişti fakat beni Irak’a kendisi götürmüştü. Bizi karşılayan okul müdürü, “Maşallah, iki kızınızdan birini feda ediyorsunuz. İsterseniz biz iki kızınızı da alalım, sizi direkt cennete gönderelim.” diyerek espri yaptığında babamın kırıcı bir cevap vermesinden çok korkmuş ve yüzüne bakmıştım. Sert bir ses tonu ile, “Bırakın bir tanesi de bana kalsın.” demişti.

Babam beni orada bıraktığı için çok üzülüyordu. Fakat ben merakla geçtiğimiz her yeri dikkatle inceliyordum. Çok heyecanlıydım. Tercih ettiğim yer hicret olmuştu. Tercih ve hicret aynı harflerden oluşuyordu.

İkindi vakti Erbil’e giriş yaptık. Üç gün dinlendikten sonra derslere girmeye başlamıştım. Türkçe derslerine giriyordum. Bu benim için çok büyük bir lütuf idi. Öğrenciler belli bir zaman sonra Türkçe konuşmaya, espriler yapmaya başlamışlardı.

Erbil’de halk yoğunluklu olarak Türkmenlerden oluştuğundan dil konusunda çok sıkıntı çekmedim. Türkmence ve Arapça karışık olarak kullanılıyordu. Fakat daha sonra Süleymaniye’ye geçtiğimde Kürtçe öğrenmek durumunda kaldım. Orada yoğun olarak Kürtçe kullanılıyordu.

Beni evden alıp okula götürmek için her gün bir araç geliyordu. Bir gün araç gelmedi. Dersimin boş geçmesini istemediğim için bir taksiye bindim. Dil bilmiyordum ama anlatabilirim diye düşünmüştüm. Taksici beni anlamamış tam üç saat boyunca okulun çevresinde dolaşıp durmuştuk. Sonra tekrar evime geri gelmiştim.

Esmer olduğum için beni oranın halkından zannediyorlardı. Hatta bir veli ziyaretimize yanımızda tercümanla gitmiştik. Tercümanla öğrencinin annesi epey sohbet etmişlerdi. Benimle hiç konuşmamıştı veli. Türkmence konuştuğu için birçok şeyi anlıyordum fakat bana bir şey söylemediği için ben de konuşmuyordum. Çıkarken tercümana “Kürtçe Allah’a ısmarladık nasıl söylenir?” diye sorduğumda veli bana dönüp “Siz Türk müsünüz?” diye sordu. “Evet, ben sizin çocuğunuzun öğretmeniyim.” dedim. Çok şaşırdı. Beni oranın halkından biri sandığını, tercümanı öğretmen zannettiğini özür dileyerek anlatmaya çalıştı.

Kızım yeter, dön artık!

Tatil sürem üç gün bile olsa ailemi görmek, onların rızasını almak için Türkiye’ye gelirdim. Babam her gittiğim tatil zamanları, “Kızım yeter, hevesini aldın dön artık.” diyordu. Annem ve babam dönmemi isteseler de benim düşüncem dönmeme yönündeydi. Öğrencilerim sanki canımdan can gibi geliyordu. Onları bırakıp nasıl gelecektim. Oradan ayrılırsam yaşayamazmışım gibi bir his vardı içimde. Dilimden düşürmediğim duamdı: “Allah’ım beni senin istediğin yerde istihdam et.” Hissettiklerim bu yönde olunca, buradaki işlerimin hayırlı olduğunu düşünüyor ve Türkiye’ye dönüp yarıda bırakmak istemiyordum.

Bana, “Dünyanın en güzel işi nedir?” diye sorsanız, “Öğretmenliktir.” derim. Bu güzel işi nasip eden Allah’a hamd olsun. Bu eğitim halkasının içinde olmak, yapılması gereken ne varsa canla başla yapmak benim için önemliydi. Okulun girişindeki merdivenleri temizlemek istiyordum. Arkadaşlarım, “Neden böyle bir şey yapmak istiyorsun?” diye sorduklarında, “Her öğrencinin ayağının değdiği yeri temizlemek benim için şeref.” diyordum. Fakat okulun temizlik görevlileri vardı ve o iş bize kalmadı.

Orada evlenmek nasipmiş

Irak’a bekar olarak gittim. Fakat eşimle tanışıp evlenmek nasip oldu. Eşim de orada öğretmenlik yapıyordu. Arkadaşlarımızın vesilesi ile tanışıp izdivacımızı gerçekleştirdik. Şimdilerde iki yaşlarında bir oğlumuz var. O da Kürtçe öğreniyor ve bazı isteklerini Kürtçe söylüyor. Çocuklar bizden daha çabuk ve güzel öğreniyorlar. Bir arkadaşımızın anasınıfına giden oğlu vardı. Biz veli ziyaretlerinde onu yanımıza alırdık bize tercümanlık yapması için. Böyle güzellikler yaşanıyor...

Benim gittiğim tarihlerde oradaki savaş bitmişti. Fakat iç savaş devam ediyordu. Ders anlatırken birden kapı pencereler açılıyordu. Birkaç kez tekrarlandığında “Bu Erbil’in ne kadar güçlü rüzgarı var.” dedim arkadaşıma. “Hocam rüzgârdan değil, yakın bir yerde bomba patladığında, basınçtan açılıyor.” demişti. Ben ders anlatma heyecanı içinde çıkan sesleri bile fark etmiyormuşum. Öğretmen arkadaşım söyledikten sonra fark etmeye başlamıştım.

Öğrencilerle aramızdaki diyaloglar çok farklı. Onlarla hemhal olmak, dertlerine çözüm bulmak beni ve orada bulunan arkadaşlarımızı mutlu ediyor. İlk gittiğim zamanlarda okulun bahçesinde dolaşırken, bir öğrenci koşarak geldi ve boynuma sarıldı. Ben onu tanımıyordum. Ama o beni yıllardır tanıyor gibi öpüyor sarılıyordu. “Ne oldu?” diye sordum. “Hocam ben sizi rüyamda gördüm, başınızdaki eşarp bile aynıydı.” dedi. O öğrenciyle tanışmamız böyle olmuştu. Sonra öğrendim ki anne-babası yokmuş. Bizleri ailesi yerine koyan başarılı bir öğrenciydi. Allah şefkate ihtiyacı olan insanları karşınıza çıkardığında, sizin kalbinize de müthiş bir sevgi koyuyor. Talebelerim bir yana, dünya bir yanadır benim için...

Allah korumuştu

Bir gün iki öğrenci için ailelerinden izin alıp evde etüd düzenledik. O gece öğrencileri girecekleri sınavlara hazırlamayı düşünüyorduk. Ailelerinden izin almak epey güç olmuştu. Araya müdürümüz, rehber öğretmeniz girip izni kopardık. Geç saatlere kadar çalışıp yattık. Gece kalktığımda evin içerisinde rengarenk ışıklar görmüştüm. Çok şaşırdım. Ne olduğu konusunda fikir yürütmeye çalışıyor, fakat bulamıyordum. Sanki evin üzerinde havai fişek gösterisi yapılıyor, ışıkları evin içine yansıyordu. Işıkla birlikte değişik sesler geliyordu.

Tedirginliğim iyice arttı. İç savaşın olduğu bir yerdeydik. “Emanet çocuklar var. Ailelerinden zorla izin aldık. Ya başlarına bir şey gelirse bunun vebalini kaldıramayız.” diyor ve kendimce senaryolar kuruyordum. Arkadaşım Sümeyye hoca da evdeydi. Kendisi heyecanlı ve panik bir yapıya sahip olduğundan korkutmadan nasıl kaldıracağımı düşünüyordum. Yatağının yanına gidip yumuşak bir ses tonuyla, “Canım hocam Sümeyye Hocam kalkar mısın garip bir şeyler oluyor.” dedim. Gözlerini açtı, “Hayırdır hocam ne oluyor?” dedi. “Ben de bilmiyorum ama korkuyorum, kalkın birlikte bakalım.” dedim.

O sırada öğrenciler uyandı. Elektrikler olmadığından etraf karanlıktı. Dışarıdan gelen seslere kulak verdiğimizde anladık ki bir elektrik kablosu kopup bizim evin çatısına düşmüş. Yağmur yağdığından ıslak zemine çarpıp kendini yukarı doğru atıyormuş. Metal olan hiç bir şeye dokunmadan evden çıkmamız gerekiyordu. Bir insan beli kalınlığında olan elektrik kablosu tüm sokak ahalisini tedirgin etmiş ki herkes dışarı çıkmış. Ve itfaiye hazır bekliyordu. Ben oradaki yurt müdürümüz Huriye hocayı aradım. Fakat telefon çok zor düştü. “Hocam yetişin, biz ölüyoruz.” dedim hat koptu.

Devamını anlatamadan hat kopunca onlar da paniklemişler. Huriye hoca elinde ışık, üzerinde pijamaları, evdeki emanet çocukları düşüne düşüne gecenin bir yarısı gidebileceği tüm kapılara gitmiş. İnsanları uyandırmış. Arabası olan bir hocamızın kapısını çalıp durumu anlatmış. Hızlıca bizim evin olduğu sokağa gelmişler. Sokağa kimsenin alınmadığını görünce daha çok tedirgin olmuşlar. Biz evin içinden çıkamıyorduk. Talebelere bir şey olacak korkusu had safhadaydı. Herkes, “Dışarı çıkın!” diye bağırıyor, biz kapıların kollarını tutamadığımızdan çıkamıyorduk. Huriye hocalar itfaiyeden izin alıp evin kapısına kadar gelmişlerdi. Kapının ardından, “Macide hocam hemen dışarı çıkın!” diye bağırıyordu.

Artık bir an önce çıkmamız gerekiyordu. Zaman geçtikçe tehlike artıyordu. Yağmur hızlandıkça çıkan kıvılcım artıyor ve elektriğin çarpma gücü artıyordu. Elime bir bez parçası aldım. Sümeyye hocaya, “Hocam talebeler size emanet, ölürsem hakkınızı helal edin.” dedim ve kapıya yöneldim. Elimdeki bezle kapıyı açtım. Önce talebeleri çıkardık. Sümeyye hoca da çıktı. En son ben kaldım. Tam çıkacakken, “Huriye hocam ben iyi değilim.” dedim ve korkudan bayılmışım. Uyandığımda Huriye hocanın kollarındaydım.

Hicret ömrü bereketlendiriyor

Hicret zamanı, ömrü bereketlendiren bir kavram. Bazen geriye dönüp baktığınızda on yıllık ömrünüzde kayda değer bir hadise arar bulamazsınız. Ama hicret ettiyseniz geçirdiğiniz her an sizin için kayda değer olmaya başlıyor. İnsan cüz-i iradesiyle tercihini yapıp halisane hicret ediyor, gerisi onun dışında gelişiyor. Dünyalık adına hiçbir düşünceye bağımlı kalmamak ve endişe duymamak gerekiyor.

Rabbim, istihdam olduğumuz yerlerin hakkını vermeyi nasip etsin. Vesile olana teşekkür, bu güzellikleri yaşatan Cenabı Hakk’a hamd ederim...

Ne İşiniz Var Oralarda?

Makbule Aksaray

İlk çocuğumu kaybetmiştim. Onun acısına dayanamıyordum. O dönemlerde yurt dışından yetim çocuklar getiriliyordu. Hemen onlardan birine sahip çıkmak istedim. Yavrumun yokluğunu hatırlatan sütümü, başka bir bebeğe içirip sütannesi olup anneliği tekrardan yaşamak için yanıp tutuşuyordum. Böyle bir şey benim için büyük teselli olacaktı ama nasip olmadı.

Aradan uzun zaman geçmeden tekrar hamile olduğumu öğrendiğimde çok sevinmiştim. O zaman hicret edeceğimiz belli değildi. İkinci çocuğumuzu Özbekistan’da dünyaya getireceğimi bilmiyordum. Eşim hicret düşüncesini açıkladığında ailelerimiz çok tepki göstermişti. Bizim bu kararımızı macera olarak nitelendiriyor ve destek olmuyorlardı. “Ne işiniz var oralarda?” diyorlardı. Sonra kararlılığımızı görünce kabul ettiler.

Önce Eşim Ramazan Bey gitti. Özbekistan’da okulumuz yeni açılacaktı. Oradaki şartlara göre benim gidip gitmeyeceğim belli olacağından evimizi dağıtmamıştık. Sonra gideceğim belli olduğunda evimi dağıttım. Yedi aylık olduğumdan benim de hemen gitmem gerekiyordu. Yoksa doğumla birlikte Türkiye’de kalma sürem iyice uzayacaktı. Allah’ın izniyle 1992 yılının kasım ayında ben de Özbekistan’a hicret ettim.

Türk sevdalısı bir teyze

Gider gitmez yetmiş beş yaşındaki Türkiye sevdalısı bir teyze ile tanıştım. Eski Türkçeyi bilen, Risale-i Nur Külliyatını okuyan kültürlü bir bayandı. Benimle yakından ilgileniyordu. Türkiye’den giden hiçbir bayanın olmadığı bu hicret diyarında, bu bayan bana yarenlik ediyordu. Sürekli birbirimize gidip geliyorduk. Halk yoklukla mücadele veriyordu. Karneyle ekmek ve süt alınıyordu. Biz oranın vatandaşı olmadığımız için böyle bir hakkımız söz konusu değildi. Tanışmış olduğumuz Türkiye sevdalısı bu bayan kendi hakkından bize veriyordu. Ekmek ve sütü çoğu zaman böyle alabiliyorduk.

Oğlumuzun dünyaya geldiği hastanede herkes bizim Türkiye’den geldiğimizi biliyor ve çok saygılı davranıyorlardı. Ülke insanın genel havası böyleydi bize karşı. İlk doğumum çok zor olmuştu. Ama oradaki doğumda bir kolaylık vardı. Doktor, oğlumun eli başında dünyaya geldiğini görünce “Bir asker doğurdun.” demişti. Biz de bir büyüğümüzden çocuğumuz için isim bekliyorduk. Doktorun bu sözünün üzerine “Vefa Mücahit” ismi gelince çok sevinmiştim. Çünkü vefa Özbekler için önemli bir kavramdı. Mücahit ise Allah’ın askeri anlamını taşıyordu. Sanki oğlumun ismi orayla bütünleşmişti.

Özbekistan halkını çok sevmiştim. Ve oradaki hayatımıza çabuk alışmıştım. Evet, yokluk vardı ama o insanların gönüllerinin bize karşı enginliği her sıkıntıyı alıp götürüyordu.

İlk yıldan sonra Türkiye’den gelen birkaç hanım oldu. Artık Türkçe konuşabileceğim birileri vardı.

Baş ve eklem ağrılarım başladı. Doktora gidiyordum fakat bir teşhis koyamıyorlardı rahatsızlıklarıma. Özbekistan’ın rakımı çok yüksekti. Belki de bu durum rahatsızlanmama sebep olmuştu. Sağlık rahatsızlıklarım olmasa yokluk sorunu beni etkilemiyordu.

Kazakistan’a gidiyoruz

Özbekistan’da kendimce bir çevre edinmiştim. Burası benim ilk hicret diyarımdı. Buradan ayrılmak zor olacaktı. Tutturduğunuz bir düzenden ayrılmak ve bir muammaya yolculuk etmek, tek bir gaye için yapılırdı. Yine evimizi topladık. Vize problemi olduğundan Özbekistan’dan Kazakistan’a taksiyle gidecektik. Bir buçuk yaşındaki oğlum, eşim ve ben birkaç valizle yola çıktık. O sırada sekiz aylık hamileydim. O kadar uzun yolu taksiyle gitmek benim için zor olacaktı. İçimde korku ve ümit dilimde dualarla Kazakistan’ın sınırına kadar gitmiştik. Oradan uçakla Almatı’ya geçtik.

Eşim Ramazan Bey bir ev tutmuştu. Yeniden bir hayat kurmak zor gelse de içinde bulunduğunuz şartlara alışıyorsunuz. Valizime bir tava ve birkaç kaşık koymuştum. Onlar epey işimi görmüştü. Eşyalarımız sonradan gelecek demişti eşim. Ben doğum yaptıktan üç ay sonra Özbekistan’daki eşyalarımızın bir kısmı geldi. Üç ay, yeni doğan çocuğumuza giydirecek kıyafeti zor bulmuştuk. Gelen eşyalarımızın arasında bebek kıyafetleri de vardı. Eşyalar geldiğinde çok sevinmiştim.

Daha sonra okula yakın bir eve taşınmıştık. Bu evin eşyaları çok güzeldi. Buzdolabının, çekyatlarının olması hoşuma gitmişti.

Biz neden buralardayız?

Küçük oğlumun yürümeyi yeni öğrendiği zamanlardı. Tahta soframızı oturduğumuz odaya açmış ve üzerine ocaktan yeni indirdiğim çaydanlığı koymuştum. Büyük oğlum ranzanın üzerinde uyuyordu. Küçük oğlum da babasıyla diğer odada oynuyordu. Tehlikeli bir durum olmadığından sıcak çaydanlığı bırakırken tereddüt yaşamadım. Ve mutfaktan, “Çay hazır.” diye seslendim.

Küçük oğlum düşe kalka çaydanlığı koyduğum odaya doğru gelmiş. O sırada ranzada uyuyan oğlum da ranzadan tahta sofranın üzerine düşmüş. Onun düşmesiyle, çaydanlık tamamen küçük oğlumun ayaklarına dökülmüştü. Kısa sürede gerçekleşen bu olaya müdahale edememiştik ve bir yaşındaki oğlumun ayakları birinci dereceden yanmıştı. Ambulansla acil bir şekilde hastaneye götürdük. Hayatımda kendimi o kadar çaresiz hissetmemiştim. Oğlumun üzerinde kilotlu çorap vardı. Çıkartırlarken çoraba yapışan derileri soyulmuş. Var gücüyle ağlıyor ve bağırıyordu. Beni içeri almıyorlardı. Ağlıyor ve dua ediyordum. Çaresizlerin çaresi Rabbe sığınmak o an da yaptığım tek şeydi. Oğlumuzun ayakları çok derin yanmış ve hastanede yatması gerekiyordu.

Hastaneye eşim Ramazan Bey ile birlikte gelmiş ve uyuyan çocuğumuzu evde bırakmıştık. Oğlum ranzadan düşmüş fakat uyanmamıştı. Emanet edecek kimsemiz olmadığından bırakıp çıkmak zorunda kalmıştık. Çok soğuk ve karlı bir kış günüydü. Elektrikli petek kullanıyorduk. Dolayısıyla bizim eve gitmemiz lazımdı. Doktor yatması gerektiği konusunda ısrar edince eşim tüm sorumluluğu üzerime alıyorum diye bir dilekçe yazdı, imzaladı. Böylelikle çocuğumuzu alarak yola çıktık.

Gece saat iki sularıydı. Doktorun verdiği ilaçları, nöbetçi eczaneyi bularak aldık. Fakat eve gitmemiz iki saati bulacaktı. Endişelerim artıyordu. Yüksek bir tepeyi aşarken arabamız durdu. Kapkaranlık bir yolun tam ortasında kaldık. Eşim Ramazan Bey “Bismillah” diyor gaza basıyor, fakat bir türlü çalıştıramıyordu. Ben kucağımda ağlayan oğlumla birlikte hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladım. Bir yandan da söylenmeye, “Ne işimiz bizim buralarda, kaldık bu dağ başında, güzel bir hayatımız varken niye buradayız, ne yapacağız?” diye...

Arkadan bir arabanın gelip bize çarpması çok muhtemeldi. Çünkü hiçbir şey görünmüyordu. Eşim inip iterek arabayı yolun kenarına çekti. Epey o şekilde bekledik. Ne gelen vardı ne de geçen. Gecenin üçü, ben ağlıyorum, çocuk ağlıyor, eşim çok üzüldü. O sırada karşıdan bir araba ışığı fark ettik. Işığın yaklaşmasını bekleyip yardım isteyecektik. Araba yaklaştıkça ışık gözümüzü alıyor ve içerisindekileri seçemiyorduk. Tam önümüzde durdu. Kapıyı açan genç, “Buyurun hocam bir sıkıntınız mı var?” dedi. Ben çok şaşırmıştım. Eşime “Ramazan Bey kim bu gençler?” diye sordum. O da “Öğrencilerim ama bu saatte neden buradalar onu bilmiyorum,” dedi.

Biz arabaya bindik. Ve neden orada olduklarını sorduk. Onları oraya getiren kudret, can sıkıntısını vesile kılmıştı. Canları sıkılmış arabayla dolaşmaya çıkmışlar. Olacak bir şey değildi. Ama olmuştu. Söylediklerim konusunda pişmanlık yaşadım. Neden orada olduğumuzun cevabını hemen almıştım. Gözyaşlarımız sevinç gözyaşlarına dönmüştü. Bizi evimize kadar götürdüler.

Eve döndüğümüzde küçük oğlumun ağrıları başlamıştı. Ne yapacağımızı bilemiyorduk çocuk sürekli ağlıyor yoruluyor uyuyordu. Uyuduğu zaman ayaklarını avucumda tutuyor ve birbirine değmemesini sağlıyordum. Değdiğinde yaralar tekrar kanamaya başlıyordu. Oradaki arkadaşlarımızdan Doktor Hüseyin ağabey geldi. Ağrı kesici iğneyi nasıl yapacağımı öğretti. “Çocuğun çok ağrısı olduğunda, korkma iğne yap.” demişti. Fakat daha önce böyle bir tecrübem olmadığı için iğneyi yaparken çok zorlanıyordum. Bir de iğneyi yaptığım kişi çocuğum olduğundan kıyamıyordum. Ağlamalarına dayanmak iğneyi yapmaktan daha zordu.

İlk üç günü eşim Ramazan Bey ile nöbetleşe, çocuğun ayaklarının birbirine değmemesini sağlayarak geçirdik. Geceleri çocuğun ayak ucuna oturup, küçük ayaklarını avucumuzda tutarak geçiriyorduk. O zaman yanımda kimsenin olmaması beni çok duygulandırmıştı. Acımı paylaşacak, ailemden birileri yoktu. Neyse ki zorluklar geçti... Oğlumun ayağı iyileşti.

Ömrümün en bereketli zamanları

Çekilen sıkıntılar orada olduğumuz için kolaydı. Aynı şeyleri Türkiye’de yaşamak insana daha ağır gelir diye düşünüyorum. Orada teselli olduğunuz bir şey var. Allah için orada olduğunuzu düşündüğünüzde zahmetler rahmete dönüşüyordu. Her adımınızda O’nu duymak şifa idi...

Hiç unutamadığım bir şeydir. Hamileliklerimde canım ne isterse ya o istediğim şey bir vesileyle bir yerden bize geliyor, ya da ben onu rüyamda yiyordum. Uyandığımda ağzımda o tadı hissediyordum. Hani bir şeyi yersiniz son lokmayı yedikten sonra ağzınızda o tat kalır ya... Sanki son lokmayı yiyip uyanıyordum. Ve içimdeki o istek gidiyordu.

Bazen hayatınızın bir bölümü, o kadar değerli geçer ki o anları hiç unutamazsınız ve gözünüzde tüllendiğinde hasretle yâd edersiniz. On yıl yurtdışında yaşadıktan sonra Türkiye’ye dönmek benim için sudan çıkmış balığa dönmek gibi oldu. Ve o on yılımı ömrümün en bereketli zamanları olarak hatırlıyorum. Allah herkese hicret güzelliğini yaşatsın...

Rusya, Hicret Yurdum Olmuştu

Melike Kangül

Babaanneme, “Nene ben Türkiye’ye gideceğim. Orada okuyup bir Türk ile evleneceğim.” dediğimde, bana çok gülmüş ve “O dediğin nasıl olacak evladım, boş hayallere kapılma.” demişti.

Henüz on üç yaşında idim. Babam bizi terk etmiş, annem erkek kardeşimle bana bakmak için çalışıyordu. Azerbaycan Devlet Üniversitesi’nde muhasebe işi yapıyordu. Ben nenemin anlattıklarından ve okulda öğrendiklerimden dolayı tam bir Türkiye hayranıydım. Türkiye ile ilgili hiçbir şey bilmiyordum. Sadece çocukluk hayallerimi süsleyen bir yerdi Türkiye ve Türkler.

1990 senesinde, Bakü’ye Rus kurşunları düşmeye başladığında çok etkilenmiştik. Şehir talan olmuş, her yer perişan olmuştu.

1993 yılında savaş ortamı biraz sakinleşmişti. Fakat Azerbaycan’ın durumu iyi değildi. Savaştan çıkmış bir ülke ve oranın insanlarını düşünün... O yıl hayallerini kurduğum ülkenin insanlarıyla bir yanlışlık sonucu tanışmıştım. Kardeşim bir gün okula gitmemişti. Ödevlerini almak için arkadaşını arayacaktı. Telefonu kaldırdığında karşısına bir Türk çıkmış. “Abla telefonda bir Türk var.” demişti. “Nasıl olur bir yanlışlık olmalı, Türk’ün burada ne işi var?” diye düşünüyordum.

Hemen telefonun yanına koştum. Kardeşim, “Sen Türk müsün?” diye sordu. “Evet, ben Türküm, burada bir okul açtık. Sizi davet ediyoruz.” diyordu karşı taraftaki sesin sahibi. Çok heyecanlanmıştım. Yıllardır hayallerimi süsleyen Türkler, bizim ülkemize gelmişler. Buralarda okul açmışlar ve bizi davet ediyorlardı. Hatların bozukluğu bize böyle güzel bir tevafuğu yaşatmıştı.

Annem gelince olanları anlattık. Annem bize verdikleri adrese baktı ve önceden oranın üniversitenin yurdu olduğunu hatırladı. Annem birkaç gün sonra kardeşimi alıp Türk okuluna öğretmenlerle tanışmaya gitti. İlk gittiklerinde annem beni götürmemişti. Heyecanla evde gelmelerini bekliyordum.

Annemler geldiklerinde öyle güzel şeyler anlatmışlardı ki! Bir sonraki daveti sabırsızlıkla beklemeye başlamıştım. Aradan çok geçmeden bizi akşam yemeğine davet etmişlerdi. Türk okuluna gidip Türkleri gördüğümdeki heyecanımı unutamam. Dikkatle onları izliyordum. Ramazan ayı olduğunu ve iftar ettiğimizi duyduğumda şaşırmıştım. Çünkü Ramazan ve iftar kavramlarını o zaman kadar duymamıştım. Temiz yüzlü bu insanların ağızlarından çıkan her sözü adeta beynime kazıyordum. Sanki onlar konuşuyor ben kana kana içiyordum. Çok hoşuma gitmişti.

Bu davetten sonra sık sık görüşmeye başlamıştık. Merak ettiklerimizi ve bilmediklerimizi öğretmenlere sorup öğreniyorduk. Ben haritayı açıp, “Bana Türkiye’yi, şehirlerini, insanlarını anlatın.” derdim. Benim Türkiye’ye olan ilgimi ve merakımı gören öğretmenler, “Türkiye’ye gitmek, orada okumak ister misin?” diye sordular. Bu soruyu duyduğumda yıllardır hayalini kurduğum şeylerin kapısı açılıyor diye hissettim ve çok mutlu oldum. Nenem ile konuşmalarımız aklıma geldi. Bir yandan da maddi imkânsızlıklar vardı. Nasıl olacaktı? Benim gibi birisi gidemezdi. Çok istediğim bir şeydi ama bu soruya tüm bunları düşündükten sonra “Bilmiyorum.” diye cevap verdim.

Ablalarla tanışmıştık. Onların evine gittiğimizde kitaplar dikkatimi çekmişti. İlk defa böyle huzur dolu bir ortama giriyordum. Bediüzzaman Hazretleri’nin Risalelerini okuyorlardı. İslam adına hiçbir şey bilmeyen ben, ruhumdaki boşluğu fark etmeye başlamıştım. Heyecanla, huzuru aynı anda yudumluyordum.

Risale okuyan ablanın başı örtülüydü. Başörtüsü bizde nenelerimizin taktığı bir şeydi. Merakla, “Neden başınızı örttünüz?” diye sordum. Abla, “Melike baş örtüsü Allah’ın emridir.” dedi. Bunu nereden bildiğini sorduğumda Kur’an-ı Kerim’de yazdığını söyledi. Çok şaşırmıştım. Kur’an’da böyle şeyler yazıyor muydu? O sadece ölüler için okunan bir kitap değil miydi? Ben bu düşünceler içerisindeyken Nur Suresi otuz birinci ayeti getirip bana göstermişti. Kendim okumaya başladım. Okudukça hayret ediyordum. İçim ürpermişti.

Nur suresinin etkisiyle kapanıyorum

Eve geldim anneme, “Evde başörtümüz var mı?” diye sordum. “Neden sordun, ne yapacaksın?” dedi. “Getirir misin anne lazım.” dedim. Annemin taziyelere, kabristana giderken örtündüğü, siyah üzerinde kelebek deseni olan bir başörtüsü vardı. Sandıktan onu çıkarıp getirdi. Aynanın karşına geçip gördüğüm o ablayı gözümde canlandırarak onun gibi örtünmeye çalışıyordum. Annem şaşkınlık içerisinde beni seyrediyor bir yandan da, “Sen delirdin mi? Genç yaşta hayatını mahvedeceksin! Bu da nereden çıktı!” diye söyleniyordu.

Başımı güzelce örttüm. Üzerime baktım. Eteğim miniydi. Ve hiç uzun eteğim yoktu. Böyle kapanmak olmazdı. Çünkü gördüğüm ablanın kıyafeti böyle değildi. Neyse ben şimdi başımı örteyim kalın bir çorap giyerim, bir şekilde vücudumu kapatırım diye düşünürken annem hala bana kızıyordu. “Bak annecim, sen böyle diyorsun ama bu Allah’ın emriymiş. Gözlerimle gördüm.” dedim. “Kendi kendine bir şeyler üretme. Azerbaycan’da böyle şeyler yok. Böyle bir şey yaparsan beni hasta edersin.” dedi. Ben de, “Anne sen ne dersen de ben örtüneceğim. Kabul etsen de etmesen de bundan sonra böyleyim.” dedim.

Annem içeri gitti. Bütün altınlarını toplayıp getirdi ve “Kızım bu altınların hepsini sana veriyorum. Ama ne olur başını aç, bizi rezil etme. Yaşlanınca örtersin. Şimdi örtersen evde kalırsın. Okuyamazsın, hayatın biter.” dedi. “Anne, altınlar senin olsun. Ben bugün dinim adına bir şey öğrendim ve onu uygulamak istiyorum.” dedim. Nenem, annemi sakinleştirmeye çalışıyor ve “Gençlik hevesi bugün örter. Yarın açar, bu kadar üzülme.” diyordu. Annem hala, “Ben tahammül edemem. Ne giyerse giysin, başını örtmesin.” diye bağırıyordu.

Onlar kendi aralarında konuşa dursun ben öğrenci ablaların yanına daha çok gitmeye ve bilmediklerimi öğrenmeye karar verdim. Ve bu kararımı hemen uygulama başladım. Haftada birkaç gün onların yanına gidiyordum. Sorular sorup eksiklerimi gidermeye çalışıyordum. Annem tavrından hiç taviz vermedi. Bendeki değişikliklerin gün be gün artması annemi dediği gibi hasta etmişti. İş yerindeyken birkaç kez üzüntüsünden bayılmış ve ambulansla hastaneye kaldırılmıştı. Ben bildiğimi yapıyor, Allah da bilmediğimi öğrenmem için yolları birer birer açıyordu.

Ortaokul yedinci sınıftaydım. Okula örtülü gittiğim için okul müdürü beni tüm öğrencilerin önünde azarlamış ve “Bu şekilde okula gelemezsin. Okulun kuralları var. Dışarıda ne giyersen giy ama burada olmaz.” demişti. Bu söz ve davranışlar beni hiç etkilemedi. Ne yapabilirim diye düşünüyordum. Okul hayatım devam etmeliydi. Çünkü annem ve nenemin endişeleri okul hayatımın bitmesi üzerine idi. Okuldan eve geldim. “Allah’ım! Ben okumayı çok istiyorum, bana bir çıkış yolu aç.” diye dua etmeye başladım. Çok düşündüm ve kendi kendime şöyle bir çözüm buldum. Eğer ikinci derslere gidersem müdür hanım ile karşılaşmazdım. Sınıf öğretmenimle de konuşup anlaşabilir ve başımı açmazdım.

Ertesi gün sınıf öğretmenimizle konuştum. Zaten okulun bitmesine iki ay gibi bir süre vardı. Bu sene beni idare etmesini söyledim. Beni anlayışla karşıladı. Fakat “Müdire hanım sınıfları gezerken seni görürse ne yapacağız? Benim de başım derde girer.” dedi. “Öğretmenim siz hiç merak etmeyin ben sınıftan çıkmam. Müdire hanım geldiğinde de sıranın altına saklanırım.” dedim. Anlaşmıştık. Sınıftaki bütün arkadaşlarım benim hassasiyetime saygı göstermişler ve müdire hanım geldiğinde bana haber vermişlerdi. Sınavlara başörtülü olarak girmiş ve yüksek puanlarla sınıfımı geçmiştim. Sınıf öğretmenimiz, “Kızım sen başarılı bir öğrencisin. Seneye bu şekilde devam edemezsin. Gel, başını aç, zorluk çekme.” demişti. Ben de, “Ben ümitsiz değilim öğretmenim. Allah bir kapı açacaktır.” dedim.

Okul hayatım epey sıkıntıya girmişti. Türk öğretmenlerden bu konuda yardım istedim. Onlar da Türk okulunda okumak için sınava girmem gerektiğini, kazansam bile beşinci sınıftan başlayacağımı söylediler. İki yıl kaybetmek istemiyordum. Devletin Türk Anadolu Lisesi vardı. Oada sınava girmemi tavsiye ettiler. Kazanırsam sınıf kaybetmeden devam edebilecektim. Sınava girdim. Birkaç puan ile sınavı kazanamadığım sonucunu öğrenince, dünyam başıma yıkıldı. Ben şimdi ne yapacaktım? Sıkıntıma gözyaşlarım eşlik ediyordu. İçim adeta yanıyor, kavruluyordu. Bir çıkış yolu olmalıydı. Ama nasıl bir çıkış yolu bilmiyordum.

Ablaların yanına gidip teselli oluyordum. Bir gün öğretmenlerden birisi, “Beni birisi ile tanıştıracağım.” dedi. Çok merak etmiştim. Okula gelmemi söyledi. Ben de gittim. Müdürün odasının kapısını çalıp içeri girdim. Müdür beyin yanında iki tane tanımadığım adam vardı. biri çok yaşlı idi. Nur yüzü dikkatimi çekti. Ona bakarken, “Kızım ismin ne?” dedi. Ben cevap veremiyor sadece dikkatle bakıyordum. Üç kez sordu. Üçüncüde “Melike” diyebildim. “Melike Türkiye’de okumak ister misin?” dedi. Heyecanlanmıştım. “Evet, hem de çok isterim.” dedim. Müdür bey yaşlı amcayla aramızda geçen bu sohbetten sonra bizi tanıştırdı. “Melike, bu bey İstanbul’dan Osman Nuri Topbaş Hoca.” dedi. “Biz senin Türkiye’de okumak istediğini kendisine söyledik. Seni götürüp okutmak istiyor.” dedi. Ben o kadar mutlu oldum ki... Ayaklarım adeta yerden kesildi. “Sen şimdi eve git. Bizden haber bekle.” dediler.

Koşa koşa eve geldim. Anneme, “Sana bir müjdem var. Ben Türkiye’de okumaya gidiyorum” dedim. Olanları anlattım. Annem çok şaşırmıştı. Nenem de annem de bana inanmıyor ve gülüyorlardı.

Gün geldi. Annemin izni gerekiyordu. Annem panikle okula geldi. Müdür beye, “Kızım nereye gidiyor, kimlerin yanında kalacak?” gibi sorular soruyor, bir yandan da, “Gideceği yerdeki insanlar sizin gibi kimselerse gitsin.” diyordu. Müdür bey, “Sen kızına izin ver. İçin rahat olsun. Onun aldığı eğitimden sen de kazanacaksın merak etme. Gideceği yerden de emin ol, bizden daha iyidirler.” gibi şeyler söyledi. Annemin bu konuşmalardan sonra içi rahatlamıştı ve izin verdi. Tüm işlemler tamamlandı ve şubat ayında otuz kişi karayolu ile Türkiye’ye geldik.

Türkiye sınırlarına girdiğimizde duyduğum ezan seslerini unutamam. Gözyaşlarıma hakim olamamıştım. Ne kadar güzeldi Ya Rabbi! İstanbul’a Aziz Mahmut Hüdayi Kız Kur’an Kursu’na geldik. Burada iki yıl dini eğitim aldım. Hayatımın en güzel zamanları idi diyebilirim. Allah bana öyle bir kapı açmıştı ki! O’na sonsuz şükürler olsun...

Devlet üniversitesi bünyesinde
ilk kez bir Kur’an Kursu açıldı

Eğitimimi tamamladıktan sonra Bakü’ye döndüm. İlk kez devlet üniversitesi bünyesinde bir Kur’an Kursu açılmış. Oranın anahtarını bana verip, “Buranın kapısını ilk sen açacaksın ve ilk hocası sen olacaksın.” dediler. Allah nasip etti. İki yıl önce dinimi öğrenmeye çalışan ben, dinimi öğretmeye çalışacaktım. Orada iki yıl görev yaptım. Her yaş grubundan öğrenciler gelirdi.

Bir gün öğrencilerimden biri bana, “Hocam bizim Türk bir ağabey var. Ona kız arıyorlar. Senin arkadaşlarından evlenmeyi düşünen var mı?” dedi. Benim de hemen aklıma evlilik çağında olan bir arkadaşım geldi. “Bir arkadaşım var. Ben ona söylerim. Nasipse olur.” dedim.

Aradan zaman geçti. Ben arkadaşıma söyledim. Öğrencim Ayşe de İsmail beye söylemiş. Görüşecekleri yeri ve saati ayarladık. Görüşecekleri gün geldiğinde arkadaşım, “Ben gitmeyeceğim.” dedi. Onu ısrarla razı etmeye çalışıyordum. Ortada verilmiş bir söz vardı. Ayşe, “Ağabey gidecek orada bekleyecek. Çok kıymetli birisi. Eğer gitmezse benim açımdan çok ayıp olacak. En iyisi sen git.” diyordu. Ben öğrencime kızıyor, “Evlilik işi bu, oyuncak değil!” diyordum. Bir yandan da bekleyen ağabeye ayıp olacağını düşünüyordum.

Yaşım henüz on yedi idi. Ve evliliği düşünmüyordum. Kurstan çıkıp eve gittim. Ayşe peşimden bizim eve geldi. Ve anneme durumu anlattı. Annem beklediğimden farklı bir tepki vererek, “Kızım sen Azerbaycan’a göre biri değilsin. Buradan biri ile evlenemez, evde kalırsın. Bence git görüş. Nasip işi belli olmaz.” dedi. Ben işi ciddiye almasam da görüşmeye gittim. Şehitler mezarlığında buluştuk. Aramızda bir metreden fazla mesafe vardı. Ağabey dini konularda ağır sorular soruyor ben cevaplıyordum. Gülmemek için dilimi ısırıyordum. Birileri mahcup olmasın diye buradaydım. Ama işin sonu nereye gidecek bilmiyordum. Yirmi dakika kadar bir süre görüştükten sonra ayrıldık.

Ertesi gün saat dokuzda Ayşe kapımızdaydı. Sevinçle, “Hocam biliyor musun İsmail ağabey seni çok beğenmiş. Bu akşam ailesiyle istemeye geleceklermiş.” dedi. Ben hala evlilik niyeti ile gitmediğimi anlatmaya çalışırken Ayşe, “Hocam inat etme ağabeyde beğenmediğin bir nokta var mı? Müsaade et ailesi gelsin bir tanışın.” dedi. “Tamam” dedim.

Akşam oldu kapımız çalıyordu. Annem misafirlerimizi evimize buyur etti. Onlar salonda oturuyor ben utancımdan yanlarına çıkamıyordum. Yanlış bir şey mi yapıyorum diyordum kendi kendime. Ailesi beni içeri çağırınca hazırlanıp yanlarına geldim. Kapının yanında oturan genç çok edepli, utangaç bir şekilde konuşmaya başladı. Önce ailesini tanıttı. Azerbaycan’a niçin geldiğini anlattı. Aileler birbirlerini çok sevmişlerdi. Eğer kabul edersek bu hafta içi isteme olacağından bahsediyorlardı. Ben henüz evlilik kurumunun nasıl bir sorumluluk getireceğini idrak edemediğim bir yaşta idim. Bir şeyler benim dahilim dışında gelişiyordu. Ben sadece izliyor ve dua ediyordum.

Hafta sonuna doğru İsmail bey aradı. Orada NT mağazasında çalışıyordu. Oranın müdürünün istemeye geleceğini söyledi. Geldiler. İsteme olduğunda dayım, “Biz beyefendiyi bir soruşturalım. Şimdilik kesin bir cevap vermiyoruz.” dedi. İsmail beyin fotoğrafını alıp o hafta elçiliğe, camiin imamına ve birkaç yere sormuş. Hepsinden olumlu cevap almış. Hatta birisi, “Bizim kız kardeşimiz olsa gönül rahatlığı ile veririz.” demiş. Dayım anneme, “Nereye, kime sorduysam olumlu şeyler söylediler, bu iş olabilir.” demiş.

Her şey sevk-i İlahiyle olup bitiyordu. Bir hafta içinde evlendik.

Rusya’ya gitmek istemedim

İsmail Bey, bir gün Rusya’ya hicret etmek istediğini söylediğinde beynimden vurulmuşa döndüm. O sırada üç aylık hamileydim. Ağlayarak, “Nereye dersen gelirim ama Rusya olmaz.” dedim. Hiç gitmeyi istemiyordum. Orasıyla ilgili psikolojik bir durumum vardı. Çünkü babam bir Rus ile evlenip gitmiş ve bizi terk etmişti. Rusya bana hep olumsuzlukları çağrıştırıyordu. Ne adını duymak, ne de görmek istiyordum.

Eşim İsmail bey gitti. Üç ay gibi bir süre orada yalnız kaldı. Sonra beni aradı ve “Hanım, ne düşünüyorsun? Fikirlerin değişti mi?” dedi. Fikirlerim değişmemişti ama eşim orada, ben Azerbaycan’da yalnız kalıyorduk. Olmuyordu. Mecburen Moskova’ya gittim. Kızımız orada dünyaya geldi. Bir yıl boyunca alışamadım. Rusça bildiğim halde insanlarla konuşmuyordum. Eşim olmadan dışarı çıkmıyordum. Bir yıl sonra yavaş yavaş alışma dönemim başlamıştı. Buradaki insanların hiçbir şey bilmediklerini düşünüyordum. Özeleştiri yaparak insanlarla konuşmaya başladım.

Oradaki ağabeylerin yanında çalışan bir kız bir gün bizim eve geldi. Onu gördüğümde eski dönemlerim aklıma geldi. Mini etekli, hiç bir şey bilmeden yaşadığım dönemler. Muhabbet etmeye başlamıştık. İsmi Alfiye idi. Zaman zaman yanıma geliyor, benden Türkçe ve dini bilgileri öğrenmeye çalışıyordu. Çok kısa zaman içinde Müslüman oldu.

Bir gün Alfiye geldiğinde dini konulardan konuşmaya başladık. Öğrenmek istiyor ve sorular soruyordu. Epey konuştuktan sonra benim etkilendiğim gibi etkileneceğini düşünüp Kur’an-ı Kerim’i getirdim. Nur suresini açtım ve okumasını istedim. Bir yandan okuyor bir yandan da ağlıyordu. “Neden ağlıyorsun?” diye sordum. “Abla içim sızlıyor.” diyebildi. “Ben bir yerden başlamak istiyorum.” diye sürdürdü cümlelerini. Kıyafetini düzeltmek istediğini ama hiç uygun kıyafeti olmadığını öğrendiğimde ona uzun etekli bir takım hediye ettim. Ağlayarak aldı ve çok sevindi.

Tahminimden hızlı yol alıyordu Alfiye. Namaz kılmayı, Kur’an okumayı öğrendi ve iş hayatını kaybetme pahasına tesettüre girdi.

Meryem aramıza yeni katılmıştı

Moskova’da kızımız dünyaya geldi. İsmini Meryem koymuştuk. Meryem sekiz aylıkken pasaportumun süresini uzatmak için Azerbaycan’a gitmem gerekti. Ben o zaman dördüncü çocuğuma dört aylık hamile idim. Gittikten bir hafta sonra Meryem havale geçirdi. Doktora götürdük. İğne yaptılar fakat “Tekrar havale geçirme durumu olabilir dikkat edin!” diye uyardılar. Eve geldiğimizin ikinci günü Meryem tekrar havale geçirdi. Kucağımda tutarken bir anda iki büklüm oldu çocuk. Annem hemen kucağımdan aldı. Ambulansı aradık. Komşularımız gelmişlerdi. Durumun ciddiyetinin farkına varmışlar ki beni komşunun evine geçirdiler. “Doktor gelip muayene edecek, sen hamilesin, strese girme, burada bekle.” dediler.

Ben merakla haber bekliyorum. Doktor geldiğinde Meryem vefat etmiş. Bana söylemediler. Annem geldiğinde, “Onne Meryem nasıl?” diye sordum. “Sen merak etme, iyidir. Sen nasılsın?” dedi. İçimden bir şeyler koptuğunu hissediyorum. Bir şey var biliyorum ama söylemiyorlardı. İçim iyice daraldı. Gittim abdest aldım. İkindi vaktiydi. İkindi namazını kıldım ve dua etmeye başladım. “Allah’ım birinci çocuğumla beni imtihan etmiştin. O zaman elhamdülillah isyan edecek bir söz söyletmedin. Teslim oldum Ya Rabbi. Eğer bu çocuğumla da imtihan edecek, onu benden alacaksan dilime, kalbime tüm azalarıma sen hakim ol. Yanlış bir şey yaptırma.” dedim.

O esnada aklıma Mevlana Hazretlerinin Şeb-i Aruzu geldi. “Ölüm düğün gecesidir.” diyordum. Aklıma ölüm geldiğine göre Meryem vefat etti diye düşünüyordum. Sanki kendi kendime psikolojimi hazırlıyordum. O sırada arkadaşım geldi. “Melike iyi misin?” dedi. Beti benzi atmış bir şekilde garip garip yüzüme bakıyordu. “Ne olur vaziyet ne ise bana söyle.” dedim. O da “Meryem hakkın rahmetine kavuştu.” deyiverdi. Sessizce durdum sonra, “Allah verdi Allah aldı. Ne yapalım.” dedim. İçimden, “Allah’ım ne olursun bana hakim ol, yanlış bir şey söyletme.” diyordum. Herkes yanıma geldi. Ben hâlâ içimdeki duygularla baş etmeye çalışıyordum. “Allah’ım ben hep bu insanlara, “Müslüman her durumda Rabbinden razı olur.” diyordum. Şimdi beni cahil insanlar gibi isyan ettirme ki kötü örnek olmayayım.” diye yalvarıyordum.

Kalktım. Bana bakan gözlere dönüp “Kimse keşke ölmeseydi demesin ve ağlamasın. Kimin ölümü veya kalımı hayırdır biz bilemeyiz. Yalnız Allah bilir. O verdi, O aldı. Bize O’na teslim olmaktan başkası düşmez. Emanetinin süresini sahibi belirler.” dedim. Ağlaşan insanlar sustular ve benim onları teselli etmeme şaşırdılar. “Biz seni teselli etmeye gelmiştik sen bizi teselli ettin.” dediler. Elhamdülillah ettiğim dualar netice vermiş ve Allah bana hakim olmuştu.

Hemen eşime haber verdiler. Ona vefat ettiğini söylememişler. “Rahatsız acil gelmen gerekiyor.” demişler. Eşim İsmail bey geldiğinde evdeki kalabalıktan vefat ettiğini anlamış. İçeri girdiğinde, “İnna lillahi ve inna ilayhi raciun. Allah verdi, Allah aldı.” demiş. Elhamdülillah...

Moskova’ya geri döndük. Eve girip Meryem’in oyuncaklarını, yürütecini gördüğümde içim daralıyordu. Meryem’in sesi kulaklarımdan gitmiyordu. Her saat başı acıkmıştır diyerek mama hazırlıyordum. Eşime, “Bana çok ağır geliyor. Meryem’e ait ne varsa kaldıralım.” dedim. Diğer çocuğumuzun doğmasına dört ay kalmıştı. O sürede Kur’an okuyarak kendimi sakinleştiriyordum. Bir gece hiç uyuyamadım. Sürekli Meryem gözümün önüne geliyordu. Onu düşünmekten kendimi alıkoyamıyordum. Annelik acziyetimle, “Acaba şimdi toprağın altında üşüyor mudur? Kimsenin kucağına vermeye kıyamadığım yavrum şimdi toprak altında mı? Yağmur yağınca ne yapıyordur?” diye düşünüyordum. Sonra “Allah’ım çok güçsüzüm, acizim ne olur bana rüyamda Meryem’i gösterir misin?” dedim.

Uyuyakalmışım, rüyamda, kıyamet kopmuştu. Herkes bir taraflara kaçışıyordu. Birileri beni ve eşimi aldı, “Siz bu taraftan gideceksiniz.” diyerek sağ tarafa doğru yönlendirdi. Sağ tarafta her yer yemyeşildi. Kıyametin kargaşasından emare yoktu. Beni aldılar ve cennet bahçesi gibi bir bahçede küçücük bir kulübenin önüne getirdiler. Eşim İsmail bey arkada kalmıştı. Kulübenin kapısını açtılar içeride Meryem etrafında bir sürü beyaz giyimli genç kızlar vardı. Meryem’e balkabağı yediriyorlardı. Meryem’in üzerinde de beyaz kıyafeti dikkatimi çekmişti. Bana Meryem’in beşiğini gösteriyorlardı. Beşiğin yanında değişik bir müzik aleti gördüm. “O ne?” diye sorunca, onu Meryem’i uyutmak için çalıyoruz dediler. Ben gördüklerimi hayranlıkla izlerken bir yandan içeri girmek istiyordum fakat izin vermiyorlardı. “Sen şimdi kızına buradan bak.” diyorlardı. Ben “Peki kızımı bana verecek misiniz?” diye sordum. “Vereceğiz ama için rahat olsun. Sadece izle.” dediler. Ben kulübenin kapısından Meryem’i yedirmelerini, eğlendirmelerini ve uyutmalarını izliyordum. İçim huzurla dolmuştu. Kendi kendime, “Benden güzel bakıyorlar. Meryem kilo almış. Çok güzelleşmiş.” diyordum.

Uyandığımda çok mutlu olmuştum. Rabbime şükürler olsun Meryem’in yerini bana o kadar güzel göstermişti ki, bir daha annelik acizliğimle olumsuz bir şey düşünmedim.

Dört ay hızlıca geçti. Ve beklediğimiz bebeğimiz dünyaya geldi. İlginçtir, normal doğum olmasına rağmen Meryem ile aynı günde, on yedi haziranda dünyaya geldi. Doğum yapacağım tarihi on yedi haziran dediklerinde ben Meryem’i hatırlamak istemediğim için kabul etmedim. Ve sezaryenle on beş haziranda bebeğin alınmasını istedim. On beş haziranda sezaryen olacakken hastanenin suları kesildi. Ve bebeğimiz on yedi haziran tarihinde normal doğum ile dünyaya geldi.

Yavrumu kucağıma aldığımda çok şaşırmıştım. Aynı rüyamda gördüğüm gibi idi. Sanki Rabbim Meryem’i tedavi edip bana geri vermişti. Çok benziyordu... Meryem’e olan hasretimi bu bebeğin dindireceğini düşünmüştüm, fakat bu kadar benzeyeceği hiç aklıma gelmemişti.

Rabbimin Nam-ı Celili yeni bir gönül ile tanıştı

Azerbaycan’a gitmeden önce Meryem’i doktora götürmüştüm. Çok küçük olduğu için yolculuk yapması problem oluşturabilirdi. O yüzden yolculuk yapabilir raporu almam gerekiyordu. Moskova’da doğum yaptığım hastanenin çocuk doktoru, yolculuk yapmasında bir sakınca olmadığını söyledi ve raporu verdi. Meryem aslında rahatsızmış ve yolculuk yapması sağlığı açısından sakıncalıymış. Doktorun bu raporu vermesi o hastane için sağlık skandalı oluşturabilecek bir durumken, rahatlıkla almış olmamız beni rahatsız etmişti.

Rusya’da bebek hangi hastanede doğdu ise aşıları o hastane tarafından kontrol ediliyordu. Meryem’in aşı günü geldiğinde hastaneden arayıp çocuğu getirmemiz gerektiğini söylediklerinde ben Meryem’in vefat ettiğini söyledim. “Hastanemizin bu durumdan neden haberi yok? Buraya gelmeniz gerekiyor.” dediler. Ben de gittim. Bize yolculuk yapabilir raporu veren doktor ile görüştüm. Ve Meryem’in uçağa binemeyecek kadar rahatsız olduğunu, uçak basıncından çok etkilenip bir hafta sonra vefat ettiğini anlattım. Doktor anlattıklarım karşısında şoke oldu ve ağlamaya başladı. “Ben de bir anneyim. Üç tane çocuğum var. Bu durumu neden gelip şimdiye kadar söylemedin.” dedi. O zamana kadar eşim birçok kez o doktoru mahkemeye vermeyi düşünmüştü fakat ben engel olmuştum. Orada da “Ben bu meseleyi Allah’a havale ettim.” dedim.

Doktor ağlıyor ve “Melike Allah’a söyler misin? Beni bağışlasın.” diyordu. Müslüman olmayan bir doktorun bu hassasiyeti taşıyıp Allah’tan affını dilemesi benim için çok güzel bir şeydi. Hemen, “Sen kendin de af dileyebilirsin.” dedim. Ellerimi tutup, gözlerimin içine bakıp Rusça “Allah’ım, ben yanlış yaptım, sen beni bağışla.” dedi. “Ya Rabbi Meryem’in vefat etmesi hayırlı bir şeye vesile oldu, senin nam-ı celilin yeni bir gönül ile tanıştı. Bu mutluluk bana yeter.” demiştim.

Vladimir Gaffarov Bey Müslüman olarak vefat etti

İsmail Bey Rusya’da Hocaefendi’nin bazı kitaplarının tercüme işlemleri ile ilgileniyordu. Vladimir Gaffarov Bey Sonsuz Nur kitabını tercüme etmişti. Bir gün eşim, Vladimir Bey’in çok ağır hasta olduğunu söyledi ve ailecek ziyarete gittik. Oldukça yaşlı bir Bey ile karşılaşmıştım. Kanser hastalığına yakalanmış, zor konuşuyordu. Eşim beni tanıştırdığında bana baktı ve eşime, “İsmail Bey Azerbaycan’da böyle bir kız bulmanız çok zor.” diyerek bana iltifat gösterdi.

Eşim, kendinizi nasıl hissediyorsunuz?” diye sorunca ağrılarının arttığını, kendisine çok fazla ağrı kesicinin verildiğini ifade etti. Sonsuz Nur’u tercüme ederken neler hissettiğini, Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) hakkında neler düşündüğünü sordu eşim. Vladimir Bey’in gözleri doldu O (sallallahu aleyhi ve sellem) çok büyük insandır. Ahir ömrümde O’nu tanıdığım için çok mutlu oldum. Yaptığım tüm çalışmaları düşündüğümde, O (sallallahu aleyhi ve sellem) hiç karşılaşmadığım bir insan modeli olarak karşıma çıkıyor” dedi ve gözünden bir damla yaş düştü.

İsmail Bey, “Siz, Sonsuz Nur’un tercümesi konusunda çok emek sarf ettiniz. Bu emeklerinizin karşılığını diğer tarafta almak istemez misiniz?” diye sorduğunda Vladimir Bey ne yapması gerektiğini bilmediğini söyledi. Son anlarını yaşayan bir insanın Müslüman olma isteğiyle karşı karşıya idik. Gözyaşlarımız ceyhun oldu. Ben, eşim ve Vladimir Bey ağlıyorduk. Eşi Rana Hanım’ı yanımıza çağırıp şahit olmasını istedik. İsmail Bey kelime-i şahadeti kelime kelime söylüyor Vladimir bey zorlanarak tekrar ediyordu. Elhamdülillah... O mutlu tablo hala gözlerimin önündedir. Vladimir Bey son anda Efendimiz’in ümmeti olma şerefine mazhar olmuş ve birkaç gün sonra vefat etmişti. Müslüman olarak defnedildi. Allah gani gani rahmet eylesin.

Biraz da annene anlatsana!

Medresede görev yaptığım zamanlarda birçok insan Allah’ın inayeti ile inanç dünyalarına çekidüzen verdiler. Kimileri imanlarını inşa ettiler. Çünkü insanlarda bir arayış ve açlık vardı. Bu açlığı nerede gideriyorlarsa oranın müdavimi oluyorlardı. Kur’an öğrenmeye gelen yaşlı bir teyze bir gün bana, “Bu kadar çok insana anlatıyorsun. Anlattıkların insanların gönüllerinde makes buluyor. Ne olur biraz da annene anlatsan.” dedi. O an sırtımdan bıçaklanmış gibi hissettim kendimi... “Anlatmaz olur muyum? Teyzecim, anlatıyorum ama hidayet Allah’ın elinde. İnsan bazen burnunun ucundakilere faydalı olamıyor.” dedim. Anneme canım feda, namaz konusunda yaşlanmayı bekleyen, kılık kıyafet konusunda alışkanlığı bahane eden anneme dua etmekten başka ne yapabilirim ki... “Rabbim yaşadığımız güzelliklerden onu da nasiplendirsin inşallah.” dedim.

Anneme her gün duaları öğretme konusunda gayret sarf ediyor fakat isteksizliğini görünce hüsrana uğruyordum. Demek ki şu an zamanı değil diyerek üzerine gitmiyordum. Yaşlanmayı bekleyen annemin kucağında sekiz aylık bebeğim vefat edince, yıllardır beklediğim zaman gelmişti. İşte o zaman anneme, “Annem, sen hangi yaşlanmaktan bahsediyorsun? Ölümün ani gelişini, yaşa bakmadığını şimdi anladın mı?” dedim.

Çok etkilenmişti Meryem’in vefatından. “Ömür gidiyor kızım” dedi ve ağlamaya başladı. Meryem’in vefat ettiği gece annem fatihayı ezberledi. Sonra da yavaş yavaş namaz kılmayı öğrenmeye başladı. Elhamdülillah, şimdi Kur’an okuyabiliyor. Yaşadığım evlat acımın vesile olduğu güzellikleri görünce “Hamdolsun” diyorum. Çekilen ıstıraplar karşılığını buluyor. Hayrın ve şerrin neyde olduğunu biz cüz-i irademizle göremeyebiliyoruz. Rabbim bildirsin inşallah...

Türkiye’ye gitme haberine sevineyim mi, üzüleyim mi bilemedim!

Eşim İsmail Bey Türkiye’ye gideceğimizi söylediğinde nasıl tepki vereceğimi bilemedim. Türkiye, yıllardır hayalini kurduğum ülkeydi. Ama Rusya benim hicret diyarım, güzellikleri yaşadığım yer olmuştu. Ağlayarak geldiğim Rusya’ya çok alışmıştım. Ölsem, burada defnedilmek isterdim. İki duygu arasında sıkışıp kalmıştım.

2007 senesinde Türkiye’ye geldiğimizde, Eşime “İsmail Bey bir şeyden çok korkuyorum.” demiştim. Neyden korktuğumu sorunca ben de, “Uyandığımda Türkiye’de yaşadığımızın rüya olmasından çok korkuyorum.” demiştim. Gülümsemiş, “Rahat ol hanım rüya değil Türkiye’deyiz ve burada yaşıyoruz.” demişti. Rabbim bana istediğimden daha fazlasını nasip etti. Ben bu kadar büyük hayaller kurmamıştım. Kudreti Sonsuz Merhamet Sahibi (celle celâluhû) benim hayallerimin ötesinde lütuflar bahşetti hamdolsun...

Son olarak, Fethullah Gülen Hocaefendi’ye teşekkür ediyorum. Çünkü o, böyle güzel hayaller kurmasaydı, yanındaki ağabeylere, “Gidin, orada kardeşlerimiz yalnız kalmasın.” demeseydi, bugün ben ve benim gibiler çok farklı yerlerde olabilirdik. Allah ondan ebeden razı olsun. Ve Hocaefendinin tavsiyesine uyup ailelerini, ocaklarını Türkiye’de bırakıp oralara, bizim yanımıza gelip elimizden tutan, bizim imanımızın derdine düşen, tüm ağabey ve ablalarımızdan Allah ebeden razı olsun.

Güzel niyetlerle gelip, geldikleri yerlerde güzellikler saçan, fidanlar dikerek, o fidanları ümitle sulayan ve kurumuş çölleri yeşerten isimsiz kahramanlara, öncülere teşekkürlerimi sunuyorum.

Hicretin Hayırlı Olsun Hanım!

Müzeyyen Sarıkaya

“Allah’ım! Bana Peygamber Efendimiz’in yaşadığı gibi bir hayat nasip et. Onu daha iyi idrak edebilmek için, onun yaşadığı hayatı bana da yaşat, pişirdiğim yemeğin ateşi bile az olsun.” diye hep dualar ederdim genç kızken. Yozgatlı sol görüşlü bir ailenin tek kızıydım. Kendimce dinimi yaşamaya çalışıyordum. Dinimi, bilinçli yaşamak hep hayalimdi. Allah, eşimi buna vesile kılacaktı...

Eşimle tanışıp evlenmem yirmi günlük bir süreçti. Uçağa bindiğimizde eşim kulağıma eğilip, “Hicretin hayırlı olsun hanım.” dedi. Hicret deyince Peygamberimizin Mekke’den Medine’ye gidişi canlandı gözümün önünde. Hicret bir yerden bir yere göçmekti benim için. Gidilen yerde temsil konumunda olmayı hiç düşünmemiştim. Ne için gittiğimin farkında değildim. Rusya’ya gittikten sonra gönüllüler hareketini yakından tanımış oldum. Rusya’ya gidiş birçok şeyin başlangıcı oldu benim için.

Annem beni yolcu ederken çok ağladı. Rusya’ya gelin gideceğimi duyan bütün akrabalarımız çok tepki göstermişlerdi. “Çalışmaya gidecek başka ülke mi yok? Neden Rusya? Rusya’ya da gidilir mi?” cümleleri havada uçuşurken bizim uçağımız Rusya’ya inmek üzereydi.

Uçakta, Tatar bir bayanla tanıştım. Eşimin tercümanlığıyla anlaşıyorduk. Tatar bayan bir Rus ile evli olduğunu, Müslümanlık adına hiçbir şey bilmediğini söylerken ağlıyordu. “İki oğlum var. Onlar da din adına bir şey bilmiyorlar. Siz ne güzel kapalısınız. Müslümansınız. Bize Allah, Peygamber anlatılmadı.” diyor ve ağlıyordu. Ben hicretin mahiyetinin ne olduğunu o anda anlamıştım. Ve “Ya Rabbi, bu iş benim kârım değil. Ben köyde yetişen sıradan bir insanım. Bunu yaptıran sensin. Bize buralarda bulunmanın hakkını verebilmeyi nasip eyle.” diye dua etmeye başladım.

O Tatar bayan bana bir yüzük hediye etti. Hala o yüzüğü saklarım. Uçak indiğinde bir yandan ağlıyor, bir yandan da samimi bir şekilde benimle vedalaşıyordu. “Keşke bizim oralara da gelseniz.” diyerek, adresini ve telefon numarasını verdi. Ayrıldık. Eşim, “Hanım burada Allah için yokluk çekmeye hazır mısın? Dediğinde tereddütsüz, “Hazırım” demiştim. Çok heyecanlıydım. Çetin bir kış yaşanıyordu. Her yer buzdu. Ayakkabılarımız oraya uygun değildi. İner inmez ayağım kayıp düştüğümde, “Sen bizi tutmazsan biz böyle kayıp düşeriz, bizi buralarda muhafaza et, ayaklarımızı kaydırma Allah’ım.” demiştim.

Valizimde kalan çeyizlerim

İlk giden aile biz olduğumuzdan birilerinin evine gidip dinlenme gibi bir durumumuz olmadı. Bomboş bir evle karşılaştım. Ne yatak, ne yorgan... Kabanlarımızı başımızın altına yastık yapıp halının üzerinde yatarak dinlenmiştik. Genç kızken yaptığım duada olduğu gibi hakikaten eşyam olmadı. Herkesin ocağı harıl harıl yanarken benim ocağım mum ışığı gibi yanıyordu. Tencerede pişirip kapağında yedik tabirini orada yaşadım.

Yokluk, fakirlik kişiden kişiye değişim gösteren bir şey. Eşyalarınız tam olur, paranız olmaz, yiyeceğinizden fedakârlık etmek zorunda kalırsınız. Benim Türkiye’den gelirken düşündüğüm yokluk öyle bir şeydi sanırım. Çünkü yatağım olacağını düşünüp çarşaf takımlarımı, mutfak dolabım olacağını düşünüp mutfak örtülerimi, koltuklarım olacağını düşünüp, üzerlerine örtü getirmiştim. Bunlar bizim için varlık bile sayılmayacak türden şeylerdi. Getirdiğim tüm çeyizimi valizimden hiç çıkarmadım. Evde oturtacak bir koltuk olmayınca sizinle aynı mefkûreyi paylaşmayan insanları misafir olarak davet bile edemiyorsunuz. Nefsime ağır gelmeye başlamıştı. Sıkıntılar dua vaktinin geldiğini işaret eder, ellerimi açıp “Ya Rab nefsime ağır geliyor. Beni buralara getiren sensin, emeklerimizi boşa çıkarma, bizi buradan eli boş gönderme, nefsime uydurma.” diye bol bol dua ettiğimi hatırlıyorum.

Konuşabileceğim bir kişi vardı, o da eşim

“En çok sıkıntı neydi?” diye sorsanız insansız kalmaktı derim. Gidebileceğim, konuşup dertleşeceğim birisi yoktu. Türkiye’de kalabalık ve sosyal bir çevreden yalnızlığa gitmek benim için en büyük imtihan olmuştu. Konuşabileceğim birilerini hasretle arıyordum.

İlk misafirlerim kırk kişilik bir öğretmen-öğrenci grubuydu. Yemek yapmam lazımdı. Bir büyük, bir de küçük boy tencerem vardı. Yemeği yapıyor, plastik leğenlere boşaltıyordum. Aynı tencerede çorbayı da yapıp sürahilere dolduruyordum. Sonra başka bir çeşit yemek yapmaya koyuluyordum. Tüm bunları duamda olduğu kısık ateşte yapıyordum. Ekmek alamıyorduk. O yüzden, ekmeği de kendim yapıyordum. İlk yemeklerimin çok lezzetli olduğunu söyleyemem ama misafirlerim çok naziktiler. Beğendiklerini, memnuniyetlerini belli ettiklerinden, o tatlı yorgunluk çok hoşuma gitmişti.

Türk ekmeği ne büyük nimetmiş!..

İlk zamanlarda hamilelik sürecim başlamıştı. Soğuk beni çok etkilemiş ve hasta olmuştum. Hastaneye gitmem gerekiyor, derdimi anlatamadığım için zorlanıyordum. Elimde sözlükle söylemek istediğim cümleleri, kelimeleri bulup arka arkaya söyleyerek cümle kurmaya çalışıyordum. Yapamıyordum. Altı ay boyunca evde hasta yattım. Bir bardak su verecek kimsem yoktu. Eşimi beklemek zorundaydım. O zamanlarımı hatırlayınca inşallah günahlarımıza kefaret olmuştur diyorum. Hamileydim ve aşermelerim çok şiddetliydi. Türk ekmeğinin satıldığı bir yer bulmuş eşim. Ne kadar mutlu olduğumu kelimelerle ifade etmek güç. Üç tane alıyordu ve bir hafta boyunca, yiyorduk o ekmekleri. Canım bir gün çok biber istemişti. Eşim bir yerden üç tane biber bulup almış. Bir ay boyunca üç biberi parça parça yemiştim.

Aylar sonra nihayet Tatar bir teyzeyle tanıştım. Beni, hastaneye o götürüp getirmeye başlamıştı. Allah razı olsun çok yardımcı olmuştu. Hamileliğimin son zamanlarına yaklaşmıştım. Doğumu Türkiye’de yapmak için memleketime geldim. Çocuk doğup bir aylık olduktan sonra Rusya’ya döndüm.

Ben bu eri düşümde gördüm!

Eşimin, öğrencisinin annesiyle tanışmıştık. Birlikte zaman geçirdiğimiz günlerde bana, dini konularda sorular soruyor ben de bildiğim kadarıyla cevaplıyordum. Bir gün, benden kitap istedi. Tatarca Tarihçe-i Hayat vardı. Onu verdim. Bakmadan alıp çantasına koydu. Ertesi günü telaşla gelip “Müzeyyen hanım ben bu eri düşümde görmüştüm.” dedi ve rüyasını anlatmaya başladı:

Dizlerimden aşağısı tutmuyordu. İki tane hazret beni kollarımdan tutup camiye götürdüler. Camiin halıları kırmızıydı. Minberde siyah giyimli birisi vardı. Beni, minberin önüne kadar götürdüler ve bir koltuğa oturttular. Siyah giyimli erin yüzüne baktım. O esnada saçım açıldı. Bir elimle saçımı örtmeye çalışıyorum ve utanıyorum. Tekrar açıldı tekrar örtmeye çalıştım. Bu hadise üç kez tekrarlandı. Utanıyordum. O er bana, “Olsun, öyle de olsa olsun. Sen dinini öğren, namazını kıl.” dedi. “İşte o er bu kişiydi.” diyerek Üstad Bediüzzaman Hazretlerini gösterdi. Şaşırmıştım.

Bu olayın üzerinden on beş yıl geçti. O bayan Türkiye’ye geldi. “Senin anlattıklarınla ve öğrendiklerimle komşularımı toplayıp sohbet yapıyorum.” demişti. Namazlarını hiç aksatmayışı da gördüğü rüyanın yorumunu tamamlıyordu.

Bu poşet delik olabilir!

Bir iki gün geçiyor, evimize ekmek girmiyordu. Şikâyet değil. Zahmeti giden lezzeti kalan hatıralarımız bunlar. Orada fırınlar devlete bağlı. O yüzden veresiye ekmek almanız mümkün değil. Bir gün misafirlerimiz geldi. Ekmek almamız gerekiyordu. Evdeki, bütün paralarımızı topladık. Fakat bir ekmek alacak kadar paramız çıkmadı. Eşime, “O zaman un alalım, ekmeği ben yaparım” dedim. Un almak için de şimdinin parası ile on kuruş kadar eksiğimiz oluyordu. Eşim on kuruşu daha sonra verme düşüncesiyle fırına gitti. Oradaki görevliler olmaz demişler. Eli boş eve geldi ve “Hanım halıların altlarına, kitapların aralarına bakalım, belki bir yerlere bozuk para yuvarlanmıştır.” dedi.

Her tarafı aradık halıları kaldırdık, duvarların kenarlarına, kitapların aralarına baktık fakat on kuruş bulamadık. Evde şeffaf poşetler vardı. Eşim, “Hanım unları bu poşetlere koyuyorlar, ben bu poşetleri götüreyim, onlara vereyim. Kalan paraya sayarlar, belki unu verirler.” dedi bir ümitle. Tekrar fırına gitti. Uzun bir süre ikna etmeye çalışmış ama kabul etmemişler. Orada çalışan bir bayan ertesi gün getirmek kaydıyla on kuruşu vermiş. Fakat getirdiği poşetlere güvenmeyip, “Senin getirdiğin poşet delik olabilir. Unu getirdiğin poşete boşaltalım.” demiş ve unu eşimin götürdüğü poşetlere boşaltmışlar. Üçüncü kalite bir un vermişler. Eşim eve unla gelince çok sevinmiş, hemen ekmek yapıp misafirlerime ikram etmiştim.

Türkiye’den giderken çok kıyafet götürmemiştik. Oradan alma durumumuzda olmadığından epey zorlandık. Eşim sürekli aynı pantolonu giydiği için dizleri yırtılmıştı. Türkiye’den gelen bir ağabey eşime hediye olarak pantolon getirmişti. İhtiyacımız olan bir şey olduğu için çok sevinmiştik. Bedeni tam olmasa da kemerle beline göre ayarlayıp uzun süre giydi o pantolonu.

Bayramlarda çocuklar yeni kıyafet giydiklerinde, bayramın geldiğini sanki daha iyi idrak ediyorlar. Bir arife gecesi kızımın sürekli giydiği elbisesini yıkamış bayrama hazırlamıştım. Çünkü yeni elbise alamamıştık. Ertesi güne kurusun diye de kaloriferin üzerine koydum. Paslı yerine denk geldiği için elbise pas lekesi olmuş. O şekilde giydirmek zorunda kalmıştım. Başka çocuklarda yeni elbise gören kızımın boynunun bükük kalması bir anne olarak yüreğimi acıtmıştı.

Türkçeye hasret kaldım

Bir gün eşimle yolda giderken bir tır gördük. Üzerinde Türkçe olarak nakliyat şirketinin ismi yazıyordu. Aylar sonra o yabancı yerlerde bizden bir şey görmek bizi o kadar heyecanlandırmıştı ki! Kırmızı ışıkta duran tıra yetişip şoförüyle konuşmak için koşmaya başladık. Tam biz yaklaşmıştık yeşil ışık yandı ve tır hareket etti. Yetişememenin üzüntüsüyle kaldırıma oturup ağlamaya başlayınca eşim, “Tamam hanım ağlama, annenlere telefon açalım onlarla Türkçe konuş.” demişti. Türkçe kelimeleri unutmaya başladığımı hatırlıyorum. Tek aile olmanın zorluğunu dil açısından çok yaşadım. Türkçe konuşabildiğim tek kişi eşimdi.

Her şeyin nimet olduğunu öğrendiğim bir yerdi Rusya. Bir sürahi temiz su bulmak imkânsızdı. Suları kaynatıp içiyorduk ama yine de tam arıtılmıyordu. Eşim çamurlu sulardan içtiği için çok rahatsızlandı ve böbreğinin birini aldırmak zorunda kaldı. Onun tedavisi ve benim ikinci çocuğumu dünyaya getirmem için Türkiye’ye geldik ve bir daha geri dönemedik. Dönmek üzere ayrılmıştık. Eşimin tedavi sürecinin uzaması ve oradaki sağlık imkânlarının yetersizliği bir daha dönemeyişimizin sebebi oldu. Böyle döneceğimizi hiç planlamamıştık. Zira Biz dönmemek üzere gitmiştik...

Kızım Neden Ağlıyorsun, Vatanına Geldin!

Saliha Çınar

Çocukluk dönemlerinde, en büyük hayalim hafız olmaktı. Bu isteğim babam tarafından kabul görmüş ve Kur’an kursuna gitmiştim. Duygu ve düşüncelerimi süsleyen hafızlık idealimi gerçekleştirdikten sonra sırayı İmam Hatip Lisesini bitirmek almıştı. Okuldan mezun olduktan kısa bir süre sonra on dokuz yaşında bir vesile ile evlendim.

Eşim Hikmet Bey bir gün eve gelip, “Kazakistan’a gidiyoruz.” dediğinde çok şaşırmıştım. Şaşkınlığım sorgulamaya dönüşmeden, “Tamam, gidelim.” dedim. Allah rızası için çıkılacak bu yolda üzerime düşen ne ise yapmaya hazırdım. Eşim Hikmet Bey, “Bir hafta içinde evin eşyalarını dağıtıp gitmemiz gerekiyor.” dedi. O sıralarda ev eşyası arayan bir arkadaşımız vardı. Tüm evin eşyalarını ona devredip evimizi kapattık. Kazakistan’a giderken oğlum altı yaşlarındaydı. 1993 yılının ağustos ayında ellerimizde valizlerimiz, hayırlı niyetlerle yola çıktık. Bizim için yeni bir hayat başlıyordu.

Kazakistan bizi günlük güneşlik bir hava ile karşıladı. Evimize geçtik. Eşim Hikmet Bey yer minderleri almıştı. Ve birkaç battaniye... Minderleri gece yatarken birleştirip yatak olarak kullanıyor, gündüzleri duvara yaslayıp oturmak için kullanıyorduk. Benim eşyalarımın olduğu valiz havaalanında kaybolmuştu. Giyecek doğru düzgün bir şeyim yoktu. Orada bulunan başka Türk aile de olmadığından kıyafet konusunda epey zorlanmıştım.

Evi, tamamen temizledikten sonra benimseyebilmiştim. Birkaç tabak, birkaç kaşık.. mutfak malzemelerim bunlardan ibaretti. Orada bazı evler eşyaları ile kiralanıyordu. Fakat bizim tuttuğumuz evde eşya yoktu. İlk yıl eşya almak istemiş fakat bulamadığımız için alamamıştık.

Oğlum Abdullah altı yaşında olduğu için yeni eğitim öğretim yılında okula yazılması gerekiyordu. Dil bilmediğimiz için çok zor bir süreç olmuştu. Orada bulunan bir Rus okuluna kayıt yaptırdık. Okulda Kazak bir öğretmen bize tercümanlık ediyor ve oğlumun dersleri konusunda yardımcı oluyordu. Zaman zaman eve gelip ona Rusça öğretmeye çalışıyordu.

Fıtrat olarak ürkek bir yapıya sahibim. Bunun zorluğunu ve dezavantajlarını çok yaşadım. Mesela oğlumu okuldan almaya gitmem gerekiyordu. Giderken yolda rastladığım köpeklerden çok korkuyordum. Bu aşırı korku ve tedirginlik hali beni epey yoruyordu. Korka korka gidip korka korka geliyordum. Bazen sert bakan insanlardan bile korkuyordum.

Bir gün evde bir şey kalmamış, pazar alışverişi yapılması gerekiyordu. O dönemlerde de Kazakistan’ın para birimi Ruble’den Tenge’ye geçiyordu. Bu geçiş süresince tüm alışverişler durdurulduğundan bir şey alamıyorduk. Eşim Hikmet Bey pazardan bir şeyler almak için gitmişti. Bir süre geçtikten sonra eli boş olarak geri geldi. “Hanım sebze meyve alamadım. Dönüşte bir çiçekçiye rastladım. Bari eşime bir gül alayım diye düşündüm. Çiçekçi bir gül için 50 dolar isteyince, onu da alamadım.” demiş ve beni gülümsetmişti.

Okul açıldıktan sonra öğrencilerin velileriyle tanışmaya başlamıştık. Kazak ailelerine yemeğe gittiğimizde misafirperverliklerine hayran kalmıştım. Dil bilmediğimiz için anlaşmada güçlük çeksek de bu görüşmeler güzel oluyordu. Oğlum okul vesilesi ile Kazakça ve Rusçayı epey öğrenmişti. Alışverişe giderken onunla birlikte gidiyorduk. Birisiyle konuşurken tercümanlık yapacak kadar öğrenmesi bizim için de çok iyi olmuştu.

Yakın çevrelerdeki Türk arkadaşlarla tanışma

Aynı semtte olduğumuz Türk arkadaşım yoktu. Yakın semtlerdeki arkadaşlarla tanışmalarımız, gittikten bir ay sonra başlamıştı. Eşlerimiz bizi sabah bırakıp akşam alma şeklinde görüştürebiliyorlardı. Kendi başımıza birbirimize gidemiyorduk. Zaten benim kıyafet valizim kaybolduğundan dışarı çıkamıyordum. Üzerimde yazlık bir pardösüm vardı. Dışarı çıkmam gerektiğinde eşimin kaşkolünü üzerime alıyordum. Daha sonra Ali Bayram Ağabey’in eşi valizimin kaybolduğunu duyunca bana bir kazak hediye getirmişti. O kışı getirdiği kazakla çıkardım diyebilirim.

Yalnızlık yurtdışına giden birçok arkadaşımızın imtihanı olmuştur. Yalnızlıktan sıkıldığım, bunaldığım zamanlarım olsa da eşime yansıtmıyordum. Hikmet Bey okulun işleri için çalışıyordu. Ona sıkıldığımı belli etmek şevkini kırabilir diye düşündüğümden kendi kendimi teselli etmeye çalışıyordum.

Türkiye’den giderken hocamın kasetlerinden götürmüştüm. Her sıkıldığımda onları takıp dinliyor ve bol bol kitap okuyordum. Oğlum okuldan geldikten sonra da onunla birlikte ders çalışıyor ve Rusça öğrenmeye çalışıyordum. Sıkıntılar sabırla karşılandığında eriyip gidiyor geriye güzellikler kalıyordu.

Kazakistan’da kar uzun süre yerden kalkmıyordu. Dışarı çıktığımda kayıp düşmemek için zorlandığımı hatırlıyorum. Bir gün, süt almaya giderken düdüklü tencereyi yanıma aldım. Kapağı sıkı kapandığından düşersem dökülmez diye içimden geçirmiştim. Sütü aldım eve dönerken içimden geçirdiğim gibi kayıp düştüm. Ben bir tarafa tencere bir tarafa gitti. Belim incinmiş, tüm vücudum bu düşmeden etkilenmişti. Yalnızlığın verdiği gariplikle ağlamaya başladım. Akşam eşim Hikmet Bey geldiğinde kendisine bir şey söylemedim. On gün kadar belimin ağrısından yatmak zorunda kalmıştım. Daha sonra tedavi için doktora gitmiştik.

Artık yalnız değildim

Farklı bir semte taşınmıştık. Ve o yıl artık Türkiye’den gelen arkadaşlar olmaya başlamıştı. Okulun açılmasıyla birlikte öğretmen ihtiyacı hasıl olmuş ve hicret eden kişi sayısı fazlalaşmıştı. Bir önceki yıla göre benim açımdan daha verimli geçmeye başlamıştı. Okulun açılması, öğrencilerin okula başlaması ve okula olan talebi gördüğüm zaman tüm sıkıntılarım gitmişti. Talep o kadar fazlaydı ki ertesi yıl öğrenciler sınava tabi tutularak okula alınıyordu.

Kırım kökenli Aliye teyze ile tanışmıştık. Oğlumu kendi oğlu gibi görür, “Özümün oğlu” diye severdi. Bize kucak açmış, akraba yakınlığı göstermişti. Sık sık bize kalmaya gelir ve birçok konuda yardım ederdi. Bir gün bana, “Kızım siz buradan gidecek misiniz?” diye sordu. Ben de, “Vatanımız burası değil, görevimiz bitince döneceğiz.” dedim. “Madem bizi bırakıp gideceksiniz neden geldiniz?” demişti.

Türkiye’den gelen arkadaşlar bizim evde misafir olurdu. Bir arkadaşın ev bulma süresi uzamış bir ay gibi bir zaman benim evimde kalmıştı. Artık kardeş gibi olmuştuk. Evimiz iki oda bir salondu. Odalardan birinde biz, diğerinde onlar kalıyordu. Odaların kapıları düz camlı idi. Ben de kapılara içerisi görünmesin diye perde takmıştım.

Bir gün oğlum okuldan gelmiş ve üzerini değiştirmek için içeri girmişti. Arkadaşın kızı bir yaşlarındaydı. O da oğlumun arkasından gidip kapıdaki perdeyi kaldırmış. Oğlum, “Sen bana niye bakıyorsun?” diye bağırarak kapıyı çarpınca kapının camı oğlumun koluna düştü. Oğlum Abdullah’ın kolunda derin bir kesik oluştu. Allah bana bir cesaret verdi ve oğlumun kesilen kolunun etlerini bir araya getirip kan kaybını önlemek için sıktım. Ve arkadaşa hemen yan komşuyu çağırmasını söyledim. Oğlum kan göremiyor ve bayılıyordu. Komşunun yardımı ile ambulans çağırdık. Acilen hastaneye gittik. Hastanede narkoz yoktu ve çocuğun kolunu uyuşturmadan diktiler. Ben dışarıda bekliyordum. Oğlumun içeriden ağlama seslerini duydukça içim parçalanıyordu. Dua dua Rabbime yalvarıyordum. Elhamdülillah bir şey olmadan o kazayı da atlatmış olduk.

Türk limonlarından doğrasın!

Orada yaşadığımız arkadaşlıklar çok başkaydı. Kardeşten öteye geçtiğimiz ilişkilerimiz oldu. Bir arkadaşıma Türkiye’den limon gelmişti, Bana iki tane vermişti. Oradaki limonlar bizim limonlarımız gibi değildi. Daha çok portakal tadında limonlar vardı. Ben de limonlu çay içmeyi çok sevdiğimden o iki limon beni çok mutlu etmişti. Küçük küçük kesip çayıma atarım diye dolaba kaldırmıştım. O günün akşamına ağabeyler bize yemeğe geldiler. Orada genel müdür olan ağabey çayın yanında limon istemiş. Ben de kendime ayırdığım limonlara kıyamadığım için Kazakistan limonlarından doğrayıp içeri gönderdim. Eşim Hikmet Bey gönderdiğim tabakla geri geldi. Ve genel müdür olan ağabeyin, “Yenge bize Türk limonlarından doğrasın.” dediğini söyledi. Hem şaşkınlık hem utancı aynı anda yaşamış kıpkırmızı olmuştum.

Türkiye’den gelen her şey gurbette olan bir insan için önem arz ediyor. Elinize gelen şey ne olursa olsun içinizde biriken gurbet gözyaşı olup akıveriyor. Bir arkadaşımın ailesi ıspanak göndermişti. Bir tutam da bizim evimize düştü. Soğan doğrarken ağlarsınız belki ama ıspanak doğrarken ağlamanın adı gurbetten başka bir şey değildi. O içinizde biriken özlem farkında olmasanız da olmayacak bir şeyde açığa çıkıveriyordu. Ispanakta olduğu gibi...

Bütün bunların yanında o garipliği, lutfa mazhariyet yanı vardı. Ne zaman bir şey istesem, dua etmeden aklımdan geçirsem Allah aklımdan geçirdiğim şeyi karşıma çıkarıyordu. Bu büyük ikramlar neticesinde küçük şeylere takılıp kalmıyorduk. Gönlümde hep bir hüzün vardı. O hüzünle ellerimi açtığımda hissettiğim yakini hayatımın hiçbir döneminde hissetmedim.

Bir gece kapımız kırılacak gibi çalınmış bizi uykudan uyandırmıştı. Rusça polis olduğunu söyleyen birileri vardı kapıda. Fakat polisin gecenin o saatinde bizimle ne işi olabilirdi. Eşim kapıyı açacakken ben engel oldum. Ve “Açma, kim olduğunu bilmiyoruz. Belki iyi niyetli değillerdir.” dedim. Annemin bizi yolcu ederken, “Kızım başın sıkıştığında üç ihlas, bir Fatiha okuyup büyüklerden himmet iste.” dediği aklıma geldi. Korku ve teslimiyetle annemin dediğini yaptım. Allah’ın izni ile kapıdan gittiler. O gece sabaha kadar korkudan uyuyamamıştım...

Türkiye’ye dönüş

Oralarda Hakkın rahmetine kavuşmak hayalimiz olmuştu. Eşim Hikmet Bey’in de düşüncesi o yöndeydi. O topraklarda defnedilmek istemiştik. Ama nasip olmadı...

Türkiye’ye gideceğimiz zaman Kazakistan’da geçirdiğim üç yıl gözümde tüllendi. Sanki Türkiye’ye gurbete gidiyormuşuz gibi hissetmiştim. Her şeyine alışmıştım.

Türkiye’ye geldiğimizde zaman zaman oraları özleyip ağladığımda annem çok şaşırıyordu. “Kızım, neden ağlıyorsun? Vatanına geldin.” diyordu. Kazakistan’ı çok özledim. Burnumda tütüyor. Bir daha gider misin deseler seve seve giderim. Fakat artık bize iş düşmüyor. O kadar çok hicret gönüllüsü var ki... Biz Kazak kardeşlerimizi unutmadık hala dualarımızdalar, onlar da bizi unutmasınlar...

Evlilikle Başlayan Hicret

Ülkü Bayrak

Evlilik hicrete açılan kapı oldu benim için. O kapıdan içeri girdiğimde kendimi Kazakistan’da buldum. Eşim oradaki okulda öğretmenlik yapıyordu. Onun gittiği zamanlar sıkıntılıymış. İlk gidenler çok zorluk çekmişler Biz 1999’da evlendik. Ben gittiğimde ülke epey gelişmişti. Bu yüzden orada çok zorlandığımı söyleyemem. Giderken yanımıza kıyafetlerimiz dışında çaydanlığımızı ve çay bardaklarımızı almıştık. Almatı’ya bağlı şirin ve güzel bir kasabaydı kaldığımız yer.

Burada radyasyon etkisi vardı. Radyasyon bazı hastalıklara ve bilhassa kadınların düşük yapmalarına sebep oluyormuş. İlk hamileliğim bu sebepten düşükle sonuçlandı. Soğuk havadan vücudumun bazı yerleri iltihaplanmış ve bu iltihaplar küçük bir operasyonla temizlenmişti. Sık görülen rahatsızlıklardı bunlar. Kazakistan’da 2001 yılında bir oğlumuz dünyaya geldi. Bir buçuk yıl kaldığımız Orta Asya topraklarının en güzel hediyesi oğlumuzdu.

Ve Mozambik...

Mozambik her şeyiyle yabancısı olduğumuz bir ülke. Eşim oraya gideceğimizi söylediğinde neler düşündüğümü hatırlamıyorum. Oğlumuz Enes bir yaşlarındaydı. Eşim orada kalacağımız yeri ayarlamak için önce yalnız gitti. Üç ay annemlerde kalmıştım. Bu süre zarfında oğlum babasını unutmasın diye eşimin fotoğrafını gösteriyordum. Eşim bizi almaya geldiğinde Enes babasını hatırlamış, unutmamıştı.

Uçak ikinci hicret diyarımız olan Mozambik’e inerken merakla aşağıya bakıyordum. Toprak kıpkırmızıydı. Eşime neden böyle olduğunu sordum. Eşim renginin öyle olduğunu söyledi. İlk kez bu kadar kırmızı bir toprak görüyordum. Bizi bir ağabey karşıladı. İki gün onlarda kaldıktan sonra eşimin tuttuğu eve doğru yola çıktık. Arabada giderken etrafı dikkatle inceliyordum. Her şey değişik geliyordu. Uzun bir yolculuktan sonra eve ulaştık. Eşyaları karışık, temizlenmemiş bir evle karşılaşınca kendimi çok kötü hissettim. Eşimin yardımıyla evi temizledik. İkiz kuleler gibi yirmi beş katlı iki binadan birinin on dördüncü katındaydı evimiz. Ve penceresinden eşimin görev yaptığı okul görünüyordu. Manzarası çok güzeldi.

İlk zamanlar ev işleriyle meşgul oluyordum. Belli bir düzen oluştuktan sonra sıkılmaya başladığım için eşimle birlikte oğlumu da alıp okula gidiyordum. Eşim İngilizce öğretmeniydi fakat orada Portekizce konuşuluyordu. O yüzden dil problem olmuştu. Okulun bir sekreteri vardı. Ben kelimelerin İngilizcesini ve Türkçesini söylüyordum o bana aynı kelimenin Portekizcesini söylüyordu. Öğrendiğim kelimeleri yazıyordum. Biraz biraz Portekizce’yi de böylelikle öğrenmeye başlamıştım.

Günlerim okulda geçiyordu. Sabah gidip akşam eşimle birlikte eve dönüyordum. Okulda yemekleri yapıyordum. 2002-2003 öğretim yılında okul açıldı ve ilk öğrenciler alınmaya başlanmıştı. Okul dediğimiz yer önceden Mozambik cumhurbaşkanının oturduğu büyük bir evdi. Tadilatı yapılıp otuz öğrencilik bir mevcutla öğrenime başlamıştı. Öğrencilerin hepsini tanıyordum. Onlarla sohbet ediyor sahile gezmeye gidiyor ve güzel vakit geçiriyorduk. Doğum günlerinde pasta yapıyordum. Bu onları çok mutlu ediyordu. İlk iki yıl Türkiye’den gelen bayan olmadığı için yalnızdım. Okuldan arta kalan zamanlarımda Enes’i gezdiriyordum, oynatıyordum. Çok sıkılmadım elhamdülillah.

2004 yılının mayıs ayında ikinci oğlumuz dünyaya geldi. O zamana kadar hissetmediğim yalnızlığı hastanede hissetmiştim. Çünkü yanıma eşimi almamışlardı. Dillerini çok iyi konuşamadığımdan derdimi anlatamıyor, kendimi çok çaresiz hissediyordum. Orada görüştüğümüz Hintli bir bayan vardı. Ziyaretime geldiğinde çok duygulanmıştım. Hatta bana sütüm olsun diye bir şeyler getirmişti. Annem, kayınvalidem doğumuma gelememişlerdi ama onların yerine Allah birilerini gönderiyor ve çaresizliğime çare oluyordu.

Çocuklarımın ikisi de okulda büyüdüler

Hastaneden çıktığımda Türkiye’den bir aile gelmişti. Ev bulmak biraz sıkıntılı olduğundan bir aya yakın bir zaman bizim evimizde kalmışlardı. Uzun bir aradan sonra Türk bir arkadaşın gelmesi benim için iyi olmuştu. Onlar ev bulup yanımızdan ayrıldıklarında, bebeğimiz biraz toparlanmış, ben de okula gitmeye başlamıştım. Çocuklarımın ikisi de okulda büyüdüler diyebilirim. Çocukların uykusu geldiğinde sandalyeleri birleştirip oraya yatırıyor eve gelmiyordum.

Türk yemeklerini okulda yapıp öğrencilerimize sunuyordum. Orada yemek konusunda hiç zorluk çekmedim. Ben de eşim de oradaki yemeklere çabuk alıştık. Zaten mevsiminden dolayı çok çeşitli sebzeler vardı. Anabela isminde bir aşçımıza Türk yemeklerini öğretmiştim. O da okulda Türk yemekleri yapıyordu. Öğrenciler bizim yemeklerimizi seviyorlardı. “Mozambikte’teki bir okulda ne pişiyor?” diye sorsanız, “Evinizde pişen yemeklerden pişiyor.” diyebilirim rahatlıkla. Mantı, sulu köfte, kapuska maklube vs...

Türkiye’den arkadaşlar gelmeye başlamışlardı. Dört bayan olmuştuk. Çeşitli vesilelerle bir araya geliyorduk. Görüştüğümüz aileler vardı. Yeni gelen arkadaşlarımızı da bu ailelerle tanıştırıyorduk. Öğrenci sayımız artmış, okul binası yeterli gelmemeye başlamıştı. Okulun arka tarafındaki bahçeye kontrplaklarla tahtadan sınıflar yapıldı. Bu tahtadan yapılmış sınıflar bizi bir yıl idare etti. Daha sonra bu sınıflar yağmurların yağmasıyla ıslandı ve çürümeye başladı. Tam karşılarına iki katlı bir inşaata başlandı. Türkiye’den konteynerlerle sıralar ve masalar getirildi.

Her okul sezonu bizi bir telaş, bir heyecan sarıyordu. Gece bir-iki oluyor, biz saatin nasıl geçtiğini anlamıyorduk. Sınıfları hazırlamaya, eksikleri gidermeye çalışıyorduk. Nihayet okul yeni öğretim yılına yetiştirildi. Her biten dönemden sonra bir sonraki eğitim sezonu okulun mevcudu artıyordu. Bu bizim için çok güzel bir gelişmeydi. Sene atladıkça öğrencilerimiz arttı ve yeni yapılan derslikler de yetmemeye başladı.

Okul binası için yeni yerler bakıyorduk eşimle beraber. Daha sonra bir yer bulundu ve orada büyük bir inşaata başlandı. Eşim sürekli inşaata gidip işleri takip ediyordu. İnşaat şehir dışında sayılırdı. Sabah beş buçukta evden çıkıyor, gece geç saatlerde eve dönüyordu. Küçük oğlum Muhammet Erkam babasına çok düşkündü. Bu sürede az görüşebildikleri için bana dert yanar bir tarzda, “Bu babam da hiç eve gelmiyor anne” diyordu. Küçük olmasına rağmen bazen babasının yanında o da gidiyordu.

Hayırlı bir yuva için

Mozambik’te öğretmenlik yapan bir kardeşimiz bizim görüştüğümüz ailelerden Mozambikli bir kız ile evlenmek istemişti. Bir gün kardeşimizin evleneceği kız, Türk arkadaşlarımızdan Havva ablanın evine gelecekti. Biz de Havva ablayla birlikte misafirimiz için hazırlık yaptık. Muhammet Erkam durmadı. Büyük oğlumu Havva ablada bırakıp küçük oğlumla yan blokta olan evimize geçtim. Eve gelirken de yolda sebze satan bayandan bir şeyler aldım. Muhammet Erkam’a marketten cips ve meyve suyu aldım.

Ben mutfakta yemek yapmaya çalışırken oğlumdan ses gelmeyince baktım. Koltukta cipsini yerken uyumuş kalmış. O sırada telefon çaldı. Havva abla Mozambikli bayanın geleceğini ve benim de gelmemin iyi olacağını söylüyordu. Muhammet Erkam yeni uyuduğu için, “Uyandırırsam ağlar, mızmızlanır.” demiştim. O da, “Beş-on dakikalığına gel.” deyince “Kırmak istemedim ve tamam.” dedim.

Oğlum sabah erken uyanmıştı o yüzden on dakikalığına gidebilirim diye düşünüp hazırlanıp çıktım. Çıkmadan önce balkon kapısnıı kilitleyip anahtarını yanıma aldım. Camları da kapattım. Gittiğimde gelecek olan Hintli bayan henüz gelmemişti. Zamanın nasıl geçtiğini anlamadım kırk beş dakika geçmişti ki bayan geldi. Ondan sonra on-on beş dakika daha oturdum. İçimde bir sıkıntı oluştu. Eve gitmek istiyor ama bir türlü kalkamıyordum. Sanki bir güç tutuyordu beni.

O arada eşim aradı, “Nerdesin ne yapıyorsun, çocuklar nerede?” dedi. Ben de Erkam’ın evde uyuduğunu, onu evde bıraktığımı söyledim. “Olmaz öyle hemen eve git, çocuğu yalnız bırakma.” dedi. “Tamam” dedim. Tam kalkacakken Havva ablayı güvenlikten aradılar. O anda hemen eve gitmek için asansöre bindim. İnerken dizlerimin bağı çözüldü. Titremeye başladım. Bir şeyler olduğunu hissetmiştim. Aşağı indiğimde hayatım boyunca zihnimden silinmeyecek o görüntüyü gördüm. Oğlum, Muhammet Erkam on dördüncü kattan düşmüştü. Omuriliği parçalanmış ve düştüğü anda vefat etmişti. Arkadaşlar beni tutmaya çalışıyorlardı. Bir anda koştum kucağıma aldım. Cansız bedeni ellerimin arasındaydı. Gerisini hatırlamıyorum...

Ben evden çıktıktan çok kısa bir süre önce uyanmış, evi dağıtmış ve beni göremeyince çok hırslanmış. Sürgülü bir cam vardı. Tüm çamaşırları camın önüne yığmış. Çamaşırlara basıp camı açmış ve oradan aşağı düşmüş. Arkadaşlar eşime haber vermişler. Herkes geldi. Allah hepsinden razı olsun. Desteklerini esirgemediler. Oğlum Muhammed Erkam’ı Mozambik’e defnettikten birkaç gün sonra Türkiye’ye geldik. Birkaç ay kaldık. Döndüğümüzde ilk olarak evimizi değiştirdik.

Dünyada yaşanan en büyük acılardan birisi de evlat acısı. Veren de Allah alan da... Her şey de bir hayır vardır. Allah hepimize hayırlı evlat yetiştirmeyi nasip etsin...

Bu olaydan sonra bir yıl benim için çok zor geçti. Her gün ağlıyordum, her gün... Kendimi toparlayamıyordum. Tekrar hamilelik sürecine girmiştim. Hamileydim ve sürekli ağlamakla geçiriyordum günlerimi. Kızımız dünyaya geldikten sonra meşguliyetimin artmasıyla sakinleştim.

İlk gittiğimiz zaman ağabeyler bana bir makine almışlardı. Okulun perdelerini, yurdun çarşaflarını dikiyordum. Okul kıyafetleri Türkiye’den getiriliyor, fakat bazı öğrencilerimizin bedenlerine uymuyordu. Ölçülerini alıp gerekli küçültmeleri yapıyordum elimden geldiğince. Benim için bunlar zamanımı bereketlendiren uğraşlardı.

Okulumuz ilk mezunlarını verdi. Başlamış olan inşaat bitti ve okulumuzu oraya taşıdık. Mozambik’te iki ilköğretim, bir kız lisesi, bir de erkek lisesi var. İnşallah başka şehirlere de açılacak okullarımız.

Dokuz yıl Mozambik’ten sonra Zimbabve

Oğlumuzun kaybından sonra gerek ailemiz gerekse bazı arkadaşlar, “Siz dönün artık.” diyorlar. Eşim ve ben hicrete öyle alışmışız ki dönmeyi düşünmüyoruz.

Mozambik ikinci vatanımız oldu. Dokuz yıldan sonra oradan ayrılmak çok zor geliyor bana. Oğlumun kabri orada. Mezar taşına hem Türk bayrağı hem de Mozambik bayrağı yaptırdık. Orada doğdu, orada vefat etti. Biz de onu hicret toprağından koparmak istemedik. Biz oradan gidiyoruz ama oğlumun kabri hep ziyaret ediliyor. Orada bulunan Asım ağabey, gelen misafirleri ilk oraya götürüyor Allah razı olsun. Oğlumuza edilen dualardan pay alma ümidini taşıyor ve bu ümitle teselli buluyoruz.

Üç buçuk yaşındaki Oğlum Muhammet Erkam’ı Mozanbik topraklarından cennete uğurladık. Döktüğüm gözyaşlarının her bir damlasından haberdar olan Allah’a hamd olsun. O biliyor ki verdiklerine şükrediyor, aldıklarına isyan etmiyorum. Efendiler efendisinin dediği gibi “kalp hüzünlenir göz yaşarır...” Biliyorum oğlumla bir yerlerde buluşacağız. O günü hasretle bekliyorum.

Biz Mozambik’i çok sevdik, inşallah Mozambik de bizi sevmiştir. Yeni hicret diyarımız olan Zimbabve’ye doğru yollardayız... Dua ile...

Ya Rabbi, Kara Kıta İnşallah Benim Kaderim Olacak!

Fadime Akar

“Ben hazır değilim! Ailem destek olmuyor. Neye karar vereceğimi bilmiyorum. Eğer bu dava haksa bana yardım edin.” diyordum. Âlemlerin Efendisinin (sallallahu aleyhi ve sellem) üzerinde beyaz bir elbise vardı. Yüzü öyle nurluydu ki nurundan şemailini seçemiyordum. Dişlerinin beyazlığı dikkatimi çekmişti. Yüzünü yüzüme yaklaştırdığında O’na bu soruları soruyordum. O esnada yanımıza Hz Ali geldi. Peygamber Efendimiz kalbimi çıkardı eline aldı. Ve “Görüyor musun temizleniyor.” buyurdu. Ben ne olduğunu anlamıyor ve acı çekiyordum. Ağlamaya başladım. “Ne temizleniyor Ya Rasulallah?” diye soruyordum fakat cevap vermiyordu. Hz Ali “Rabbi zidni ilmen..” duasını üç kez okudu ve gitti. Peygamberimiz kalbimi yerine yerleştirirken çok acı çekiyordum. “Ya Rasulallah, korkuyorum ben nereye gideceğim?” dedim.

Bana Afrika’yı gösterdi. Yukarıdan bir yerden görüyorduk. Üçgen çadırların olduğu, yeşilliğin olduğu bir yerdi gösterilen yer. “Orada çok mutlu olacaksın korkma.” dedi. Neresi olduğunu söylemedi. “Peki evleneceğim insan nasıl birisi? Ben ne yapacağım efendim?” diye sordum. Hiç bir şey söylemedi. Sağ elimi kaldırdı şahadet parmağımı gökyüzüne uzattırdı. Gökyüzünde ay vardı. Parmağım ayı işaret ediyordu. Sol elimi de yere koydu. Yer topraktı. Elimi yere koyduğumda zemin “Allahu Ekber” diyor ve sallanıyordu. Her sallandığında elim sabit duruyordu toprağın üzerinde. Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) ile Hz Ali’nin kalabalığa karışıp uzaklaştığını görüyordum. İçimde hala evleneceğim insanla ilgili sormak istediklerim varken kalabalığın ve ışığın arasından eşim göründü. Ve bana “Bu kişiyle evleneceksin.” dediler.

Ağlayarak uyandım. Çok korkmuştum. Bilinçsizce kelime-i şahadet getiriyordum.

Evlilik, nasip işi...

Eşim ile evlilik için görüşme yaptığımızda o, Makedonya’da görev yapan bir öğretmendi. Görüştüğümüzde kendisiyle evliliğin olamayacağını çünkü ailemin beni yurtdışına göndermek istemediklerini söylemiştim. Bir yandan da, “Acaba benim için hayırlı bir evlilik mi?” diye düşünürken bu rüyayla sarsıldım. Ve “Ya Rabbi, kara kıta inşallah benim kaderim olacak.” dedim.

Bu rüyayı görmeden önce kafam çok karışıktı. Ağlayarak dua etmiş ve “Allah’ım bana yardım et. Eğer bu insan benim için hayırlı ise bana göster. Beni aklen ruhen mutmain eyle.” demiştim. Duadan ve rüyadan sonra önümüzdeki tüm engeller aşılmış oldu ve eşimle evlendik. Evlendikten bir hafta sonra Makedonya’da görev yapan eşimin görev yeri değişti. Ben, “Afrika’ya gideceğiz.” dediğimde Eşim, “Nereden biliyorsun?” diye sordu. Ben de, “Öyle işte biliyorum.” demiştim.

Ve kısa bir süre sonra Afrika’ya gideceğimiz belli olduğunda o kadar çok ağlamıştım ki, “Ya Rabbi bu dava senin davan, aklen ruhen kalben inanıyorum. Sen beni ve benim gibileri yalnız bırakmazsın. Peygamber şahadetli bir mekanı bana nasip ediyorsun. Bunun üzerine tereddüt edilir mi? Sana teslim oluyorum Ya Rabbi.” demiştim.

Etiyopya yani Habeşistana hicret

Hayırlı ve güzel bir başlangıçtı yaşadıklarım. Bundan sonra bizi nelerin beklediğini merak ediyordum. Çiçeği burnunda yuvamızı Etiyopya topraklarında şekillendirecektik. Uçaktan ilk indiğim anda huzura adım attığımı hissetmiştim. Allah iklimi çok güzel yaratmış orada. Ne üşüyorsunuz, ne terliyorsunuz. İnsanların bakışlarındaki şaşkınlık ve “Beyazlar buraya neden geldiler ki?” sorusu gözlerinden okunuyordu.

Evimle ilgili hayallerimi gerçekleştirmeyi planlıyordum her genç kız gibi. Mağazaları geziyor, fakat ne çamaşır makinesi, ne bulaşık makinesi, ne de mobilya bulabiliyorduk. Evimize bir sünger, bir halı, bir de perde alabilmiştik. Alacak bir şey yoktu. Onları aldığımız için çok sevinmiştik. Fakat benim için en büyük problem çamaşır makinesinin olmayışıydı. Elinde çorap bile yıkamayan ben, beş ay boyunca hem ağlayıp hem çamaşır yıkamıştım. Suların bir ay boyunca kesildiği olurdu. Taşıma su ile çamaşır yıkamak çok zordu.

Eşim beni hep teselli ederdi. “Hanım üzülme bunlar geçecek. Yaşadığımız her imtihanda sırlar gizlidir. Asıl gayemizi unutmayalım. Fiziki şartlar önemli değil, hiçbirinin ehemmiyeti yok.” derdi. Birçok şeyin olmayışına gerçekten belli bir zaman sonra alışmıştım. Hicret diyarının verdiği huzuru yudumlamak çok lezzet veriyordu.

Türkiye’de kahvaltıda, “Yine mi peynir-zeytin var.” dediğim günleri hatırladığımda kendimden, nankörlüğümden utanmıştım. Oradaki insanların incera isminde yerel bir yiyecekleri vardı. Sabah, öğlen, akşam bıkmadan sadece onu yiyorlardı. Bizim mutluluk vesilesi saymadığımız küçücük şeylerden mutlu oluyorlardı.

Birgün Türkiye’den bir grup gelirken kahvaltılık getirmişlerdi. Ben peyniri çok severim ve orada bulamamanın eksikliğini çok hissetmiştim. Bizim evimize aylar sonra bir poşetin içinde peynir, zeytin gelmişti. O peynirin tadını unutamam. Eşimle birbirimize sarılıp ağlamış, “Allah’ım şükürler olsun aylar sonra peynir yiyeceğiz.” demiştik.

Yaşadığımız bir kurban bayramı beni çok etkilemişti. İnsanlar verdiğiniz bir parça et için size minnettar kalıyorlar. Türkiye’den gelen hediyeleri dağıttığımızda hem mutluluğun hem de şaşkınlığın ifadesini yüzlerinde görmüştüm. “Neden bize iyilik yapıyorlar, bunun karşılığında ne alacaklar?” düşüncesi hakimdi bakışlarında. Kahvaltıya davet ettiğimizde soframızda gördükleri peynir zeytin için “Siz çok zenginsiniz.” demişlerdi. Verme duygusunu veren Allah’a şükürler olsun. İnşallah o insanlar da aralarında paylaşacak kadar nimetlere sahip olurlar.

Evler genellikle müstakildi. Bizim evimiz de etrafı duvarlarla çevrili müstakil bir evdi. Başımızı sokacağımız bir evimiz vardı. İnsanlar yağışlı havalarda şemsiyenin altında önlerine bir ateş yakıp ısındıklarına şükrediyorlardı. Böylesi bir yokluğun ortasında çamaşır makinemin olmayışına üzülmeme üzüldüm diyebilirim. “İyi ki buralara getirdin, iyi ki elimizdeki nimetlerin farkına vardırdın sana bin şükür Ya Rabbi!” dediğim çok şey yaşadım. Anladım ki ne yaşarsak yaşayalım tüm mesele kendimizi inandırmak ve ikna etmekten geçiyor. Gördüklerim karşısında oraya gelmeden önceki duygularım tamamen değişmişti.

Beyaz insana bakışları çok farklı

Etiyopya’ya gittiğimde İngilizce bilmediğim için çok zorlanmıştım. Oranın yerel dili Amherikçe idi. Katolikler, Protestanlar ve Hıristiyanlar kendilerine göre ayrı ayrı dil kullanıyorlardı. Kendimi dilsizler gibi çok garip hissetmiştim. Ne ihtiyacımı, ne sevincimi, ne de üzüntümü dile getirebiliyordum. Bir yerden başlayıp dil öğrenmeliydim. Şükürler olsun kolaylıkla dil meselesini kısa bir sürede hallettim. Artık ihtiyaçlarımı dile getirmeye başlamıştım. Kendini anlatabilmek çok güzel bir duygu. Yerel dili konuştuğunuzda insanlar çok mutlu oluyorlar ve beyaz insan benim dilimi konuştu diye alkışlamaya başlıyorlar.

Veli ziyaretlerinde ikram ettikleri şeyleri yediğimizde, hele pilavı onlar gibi elle yediğimizde çok mutlu oluyorlardı. Alkışlar eşliğinde yemek yiyorduk. Gelen tüm beyazlar zulüm için, sömürü için gelmişler. Bizim onlara değer verdiğimizi hissetmeleri onlar için bir ilk. Ve çok önemli bir ilkti.

Okullar arası yarışma

Bizim Etiyopya’da dört tane Türk okulumuz var. Bizim okullarımız Fransız ve Amerikan okullarına göre çok yeni. Okullar arası bir yarışma olduğunda bizim okulumuz birincilik kazanmıştı. Bu bizi çok mutlu etti. Çocuklara faydalı olmaya çalışmak için duaya çok ihtiyaç var. Temsil ettiğiniz yer çok önemli. Bu insanlara nasıl üst seviyede faydalı olunacaksa Allah bizi öyle şekillendirsin inşallah.

Orada üniversitede okuyan Türk kız öğrencileri gördüğümde anne babalarına, “Helal olsun.” demek geliyor içimden. Çocuklarını oralara gönderirken Allah’a emanet edip müthiş bir teslimiyetle ve hüsn-i niyetlerle gönderiyorlar.

Türk okulunda burslu okuyan Hıristiyan öğrencilerimiz var. Okul masrafları, yurt masrafları, yeme içme masrafları bizim tarafımızdan karşılanan öğrenciler. Oranın devlet başkanı, “Siz Müslümansınız, Hıristiyan öğrencileri nasıl alıyorsunuz?” diyerek hayretini dile getirmişti. “Bizim amacımız farklı kültürlerle farklı din, dil ve ırktaki insanlarla diyalog kurmak” dediğimizde takdirlerini ifade etmişti.

Üniversite sınavları orada da var. Bu sınavlarda ülke genelinde ilk dörde giren öğrenciler bizim okulumuzdan çıkmıştı. Bu başarılar Ülkemizin adının duyulmasında büyük bir öneme sahip.

Kara kıtanın kara insanları da inşallah güzel yerlere gelecek hem maddi hem de manevi anlamda.

Son olarak, Hakk’ın hatırı olmasa imtihanlar lezzetlenir miydi? Yollarda, hicret diyarlarındaki arkadaşlarımıza muhabbetlerimle...

“Ekmek Olsun, Su Olsun Bize Yeter” Dedik ve Yola Çıktık

Hediye Taşkın

Yıl 1993...

Türkiye’nin her yerinden gelen aynı hedef için yola çıkan arkadaşlarımızla hava alanında tanıştığımızda hepimizin heyecanı ortaktı. İstanbul’daki evimizi öğrenci evi yaparak kıyafetlerimizi alıp çıktık. Kazakistan’a giderken yirmi bir yaşında iki çocuk sahibi bir anneydim.

Sabahın ilk ışıklarıyla Kazakistan’a indiğimizde günün doğuşuyla, yüreklerimize ektiğimiz hicret tohumlarının arasında bir hikmet aradım. “Şükürler olsun ya Rabbi aydınlıkla karşılandık. Hayırlara vesile olsun inşallah.” dedim kendi kendime...

Altı arkadaş çocuklarımızla beraber geçici bir süre Almatı’da önceden hazırlanmış bir evde kaldık. Kardeşten öte bir bağ oluştu aramızda. Daha sonra hepimiz Kazakistan’ın farklı şehirlerine dağıldık. Biz Jambul’a gittik. Eşim oradan ev tutup içine birkaç eşya almış. Sokaklar, binalar ve evler Türkiye’den çok farklıydı. Apartmana girişimizde bir teyzenin Rusça söylediği “Hoş geldiniz!” sözünü gönül diliyle anlamış ve gülümseyerek cevap vermiştim. Anlamıştım ki burada en önemli şey gönlü açmak...

Eve girdikten sonra dört ay hiç dışarı çıkmadım. Evde okulun yemeklerini hazırlıyor, perdelerini dikiyordum. Çocuklarım da küçük olduğundan dışarı çıkma fırsatım olmadı. O zamanlar büyük oğlum bir buçuk yaşında, küçük oğlum altı aylıktı.

Dört ay sonra Ahıska Türkü bir aile bizi yemeğe davet etti. Jambul’un köyünde oturuyorlardı. Gittiğimizde davullu zurnalı bir karşılama hazırlamışlar, “Türk kardeşlerimiz bizi ziyarete geldi.” diye. Koklayarak hasretle sarıldıklarında çok duygulanmıştım. İçeri girdiğimde salonun boydan boya yemeklerle donatıldığını gördük. Bize karşı hüsn-ü niyetlerini görmek çok güzeldi.

Başıma masaj yapan kedi

Türkiye’de baş ağrısından sık sık doktora gitmiştim. Kullandığım ilaçlarım vardı. Oraya gittikten bir yıl sonra ilaçlarım tükendi. Başımı bir tülbentle sıkardım. Dayanılamayacak derecede ağrıdığı zamanlar olurdu. Doktora gittik. Oradaki doktor ilaç vermedi fakat günde yarım saat masaj yapılması gerekiyor dedi. Her gün hastaneye gelip masaj yaptırmam mümkün değildi. Çünkü hastane evimize çok uzaktı. Eşimin okuldaki işleri yoğun olduğundan beni getirip götürmesi imkânsızdı.

Hafta sonu eşim çocukları alıp okulun bahçesine top oynamaya gitmişlerdi. Çocuklar orada bir kedi yavrusu bulmuşlar. “Baba bu yavruyu götürelim, evde bakalım, çok sevdik.” demişler. Eşim de, “Olmaz, annesi yavrusunu özler. Biz karnını doyuramayız. Anne sütü içmesi gerekir.” demiş. “Tamam” dedilerse de eşimden habersiz arabanın içine koymuşlar kedi yavrusunu. Eve dönüş yolunda epey ilerledikten sonra, “Baba alsaydık o yavruyu, çok özledik.” demişler. Eşim de çocukları üzmemek için “Yarın bakarız oradaysa alırız.” deyince çocuklar gülerek kediyi avuçlarına alıp babalarına göstererek, aldıklarını itiraf etmişler.

Kapıyı açtığımda, “Misafirimiz var.” diyerek kediyi gösterdiler. Çok şirin bir kedi yavrusuydu. Çocukların sağlıkları açısından endişelenmiştim ama ısrarlarına da dayanamadığım için evde kalmasına izin verdim. Eşim kediyi güzelce yıkayıp odaları, banyoyu gezdiriyor ve evi tanıtıyordu. Ben de, “Şaka mı yapıyorsun kedi ne anlasın odalardan.” dediğimde eşim, “Anlar o anlar.” demişti.

Hakikaten kedi, ihtiyacı olduğunda banyoya gidiyor, ihtiyacını orada gideriyor ve çıkıyordu. Evin hiçbir yerini pisletmedi. Bir ay, iki ay derken evimizin bir parçası oldu “Nokta”. Çok küçük olduğundan çocuklar ismini Nokta koydular.

Bir sabah başım çok ağrıyordu. Uyuyakalmışım. Mırıl mırıl kedinin sesini duyuyordum. Patilerini başıma koymuş aynı doktorların yaptığı gibi masaj yapıyordu. Nokta masaj yaptıkça başımın içindeki ağrının akıp gittiğini hissediyordum. Mırıldaması sanki şifa oluyordu. O günden sonra ne zaman başım ağrısa nokta mırıldayarak masaj yapmaya başlamıştı. Bir müddet sonra başımın ağrısı tamamen geçti elhamdülillah...

Yangın var!

Elektriklerimizin kesik olduğu bir akşam salondaki mumları söndürüp yatmıştık. Çocuklar sabah erken kalkmış ve mumu yakıp izlemeye başlamışlar. Karanlık olsun diye mumu sehpanın altına koymuş üzerine de çarşaf örtmüşler. Sehpa tutuşunca büyük oğlum korkmuş ve o suçluluk duygusuyla evin bir köşesine saklanmış. Küçük oğlum tam konuşamıyordu.

Benim yanıma geldiğinde, “Yangın var, su ver.” gibi bir şeyler söyledi. Ben de çocuğun susadığını düşünüp kalktım su verdim, tekrar yattım. Salonun kapısını kapattıklarından ilk anda anlamadık. Daha sonra küçük oğlum ısrarla, “Yangın çıktı gelin!” dediğinde koltuk yanmaya başlamış. Eşim hemen koltuğu balkona attı. Üzerine su döktük ve bir şekilde yangını söndürdük. Allah korumuştu...

Kazakistan’dan ayrılırken hem öğrencilerin hem komşularımın arkamızdan ağlamalarını unutamam. Ailelerimiz bile bizi uğurlarken o kadar ağlamamışlardı.

Yeni hicret diyarı Dağıstan

Eşim Ahmet Bey Dağıstan’a giderken bizi Türkiye’de bırakıp orada ev tutmayı düşünüyordu. Fakat ben bunu kabul etmedim ve “Karşılaşacağımız sıkıntılar her ne olursa olsun biz de senin yanında olalım.” dedim.

Çocuklarımızla birlikte Dağıstan’a hicret ettik. İlk zamanlar ev bulma konusunda çok sıkıntı çektik. Bizim için oradaki rektör bir ev bulmuş fakat eşyasız bir ev. Biz eşyalı bir ev tutmak istediğimiz için o evi tutmadık ve ev aramaya başladık. Misafirhanede kalıyorduk. Ancak buradan ayrılmamız gerekiyordu. Ahmet bey ev konusunu kendine çok sıkıntı yapsa da bende tam aksi bir rahatlık vardı.

Bir gece vakti dışarıda acı acı bağıran bir kedi sesi duydum. Öyle bağırıyordu ki kedi, sanki birileri canını acıtıyormuş gibi... Gece vakti olduğu için korkmuştum. Ama kedinin ağlamalarına dayanamayıp kapıyı açtım. Baktım kapının önünde küçük bir kedi yavrusu var. Süt getirdim. Aç olduğu için bağırıyormuş, sütü içince ağlamaları kesildi. Ertesi gün de o kedi kapımızın önünden gitmedi.

Üçüncü gün kediye süt verirken kapının önünden bir kadın geçiyordu. O kadına, kiralık ev aradığımızı söyledim. O da arkadaşının kiralık bir evi olduğunu söyledi ve bize ev sahibinin telefon numarasını verdi. Numarayı aradık. Ev sahibi evi hemen gelip görebileceğimizi söyledi. Akşam geç saat olduğundan çocukları uyutup kapıyı kilitleyip çıktık. Gittiğimizde gördüğümüz ev bizi şaşırtmıştı. Oranın ünlü sanatçılarından birinin eviymiş. Eşyaları çok modern, ev çok büyüktü. Elli dolara anlaşıp evi tuttuk. Üç dairenin olduğu değişik bir evdi. Giriş kapısı ortaktı. O giriş kapısının ortak olması sorun olabilir diye düşünmüştüm ilk gördüğüm anda.

Ertesi gün eşyalarımızı alıp eve yerleştik. Diğer dairelerde oturanlar ev sahibinin akrabalarıymış. Ve evi kimseye verdirmiyorlarmış. Bizim Türkiye’den olduğumuzu duyunca, onların misafirleri olmaz, verelim demişler. Tabii biz eve taşınır taşınmaz misafirlerimiz gelmeye başlayınca, sıkıntı oldu. Komşularımız ev sahibine şikâyet etmişler. “Misafirleri çok geliyor, daireden çıksınlar.” demişler. Ev sahibiyle eşim tekrar görüştü. Kapının başka yerden açılma durumu olsaydı sizin için yapardım demiş. Bizden çok memnun olduğunu ifade etmiş.

Ev sahibiyle anlaşınca bizim misafir trafiğimiz kesilmeden devam etti. Komşularımızla aramızdaki buzları eritmeye çalıştıysak da başaramadık. Bir kurban bayramı günü hocalar, öğrenciler bizde toplandılar. Ve bahçede mangal yapıldı. Öyle güzel bir kurban bayramıydı ki bizim için. Kalabalık gurbette olduğumuzu unutturacak en güzel şeydi.

Komşularımızı da davet ettik, gelmediler. Misafirlerimiz gittikten sonra komşumuz kızıyla birlikte kapımıza gelip yüksek bir ses tonuyla, “Siz burada ne yapıyorsunuz? Burası neresi? Yeter artık bıktık sizden.” diye bağırıp çekip gittiler. Ben hiçbir şey diyemedim. Üzüntüyle içeri geçip hüngür hüngür ağlamaya başladım. Eşim, “Üzülme Allah’ın izniyle düzelir, kalpler O’nun elinde dua edelim.” dedi.

Aradan üç gün geçti. Komşularımızdan hiç ses yok. Ben merak ediyorum acaba ne olacak diye. Üçüncü günün sonunda komşumuzun kızı elinde bir hediye paketiyle kapımızı çaldı. Ben şaşkınlıkla birlikte içeri buyur ettim. Hemen bir kahve yaptım. Kız annesinin hastalandığını, hastaneye yattığını söyledi. Ve “Sizden çok özür diliyor. Rüyasında birisini görmüş. O kişi sizin iyi insanlar olduğunuzu söylemiş. Annem bu rüyadan çok etkilendi ve sizden çok özür diliyor.” dedi.

Hasta olmasına üzüldüm. Sonra hastaneye komşumu ziyarete gittik. Aramız bir rüya vesilesiyle düzelmişti Elhamdülillah...

Dağıstan’da bir yıl kaldık. Okullarımız sayesinde güzel insanlarla tanıştık, farklı kültürleri tanıdık. Gönlümüzün bir yarısını oralarda bırakıp ülkemize dönüş yaptık...

Peygamber Efendimiz (s.a.s.) Mutfakta Bana Yardım Ediyordu

İnci Altun

“Bir kızımı gurbete yolladım, ikincisini yollamam.” diyen annemin ikinci kızıyım. Annem, ismim gibi baktı bana hep. Ablam yurtdışına evlendikten sonra annemin dert ortağı, tek dayanağı ben olmuştum. Ben de yurtdışına evliliğe karar verdiğimde, annem iki hafta bir köşeye çekilip ağladı. İşten gelip, annemi ağlarken gördüğümde, “Ne oldu anneciğim neden ağlıyorsun?” diye sorardım. Geçiştirir “Yorgunum, rahatsızım.” derdi.

İki kız kardeştik. Ablamın gurbeti, annemin bir kanadını, benim gurbetim diğer kanadını kırdı sanki. Çünkü evlatlarının yanında olmayışından oluşan boşluğu, başka bir şeyle doldurmak mümkün değildi. Ne kadar üzülse de üzüntüsünü yüreğine gömüp desteğini esirgemedi annem.

İstifa ediyorum

Yoğun ve stresli bir iş hayatım vardı. Fakat benim için işim her şeyden önce geliyordu. Ablam ile eniştem, Türkmenistan’da görev yapan Hakan Altun Bey’le izdivacımızı uygun görmüşler. Annemlere söylemişler. Mesele bana intikal ettiğinde çok sıcak bakmamıştım. Evlilik işi, nasip işi. Demek ki eşimle evliliğimiz nasip olacakmış. Eşimle görüştükten sonra babam, “Evlen kızım, hayırlı bir yuva olacak inşallah.” demişti. İstifa edip iki hafta içinde evlenip Türkmenistan’a gidecektim. Evlilik benim için farklı bir dünyanın başlangıcıydı, dönüm noktasıydı.

Evlendik... Gidiyordum... Kara sevdalılar kervanına katıldığımın idrakinde olmadan gidiyordum.

Annem, babam, işim, sevdiğim şehir İstanbul, dostlarım... Hepsinin ardımda kalacağı düşüncesi beni ağlatmak için yeterdi. Birini düşününce bile gözyaşlarımı tutamıyordum.

11 Ağustos 2003. Bu tarih zihnime kazınan tarihlerin en önemlisi diyebilirim. Tarifi imkânsız duygular içindeydim. Tesettüre girdiğim ve hicret ettiğim tarihti. Artık eski İnci değildim. Örtünmekle birlikte hicret etmek düşüncesi, üzerime aldığım sorumluluğu arttırıyordu. Bunun idrakine sonra varacaktım.

Havaalanında yük sınırımız elli kilo iken bizim yükümüz yüz otuz beş kilo çıkmıştı. İlk anda bir lütufla karşılaşmak beni şaşırtmıştı. Fazla kilo başına dört dolar ödememiz gerekirken görevli bize, “Bana dua edin para vermenize gerek yok.” demişti.

Uçak havalandığında eşimle sohbet ediyorduk. Yolculuğun nasıl geçtiğini hatırlamıyorum. İndiğimizde gece üç civarıydı. Kapkaranlık bir şehir, yüzüme vuran sıcaklık ve gaz kokusu ilk anda beni rahatsız etmişti. Mari şehrine gidecektik. Taksiye bindiğimizde, “Ben buraya neden geldim?” sorusunu kendime sormaya başladım. Ve ağlamaya... O kadar çok ağlamıştım ki. O an ne yaşadığımın farkında değildim. Büyüğümüzün beni, “Hoş geldin” diyerek selamladığını gördüm.

Ablamın evine geldiğimizde hiçbir şey konuşmadan kendimi bir odaya kapatıp iki saat boyunca ağladım. Eşim, ablam ve eniştem çok üzülmüşlerdi. Kendime geldiğimde yaşadığım olayın farkına varıp büyüğümüzü gördüğümü beni selamladığını ağlayarak anlattım.

Bunlar ilk kez tanıştığım, örtüm gibi ilk kez yaşadığım duygular ve ilk kez yaşadığım bir olaydı. “Yakaza halinde görmüşsün.” dediler. Yakaza halinin nasıl bir şey olduğunu böylelikle öğrenmiştim. Rabbime şükürler olsun, böyle bir şey yaşamak yüreğimden taşan duyguların akışına kendimi bırakmama vesile oldu.

Evimize geçtik. Alıştığım standartları burada bulamamak büyük hayal kırıklığı yaşatmıştı. On beş gün evden hiç çıkmak istemedim. Ablamla aynı apartmanda olmamız benim için büyük avantajdı.

Sahabe efendilerimizi ziyaret

On beş gün sonra ilk kez dışarı çıkmıştım. Sahabe efendilerimizin kabirlerini ziyarete gittik. Giderken arabada ben yine ağlıyordum. İçimdeki duyguları anlatamıyor, ağlamanın rahatlığına bırakıyordum kendimi. Sahabe kabirlerine yaklaştıkça ruhumu bir rahatlık kapladı. Benim için mucize gibi bir şeydi. Yaşadığım yerde onların olduğunu görmek, ziyaret etmek tüm yaralarıma şifa olmuştu sanki. Alışma sürecimi hızlandırmış ve dalgalı ruh halime bir sükun getirmişti. Güzel günler başlıyordu...

Yeni heyecanlar

Artık yavaş yavaş çevreye açılmaya başlamıştım. Öğrenciler sıklıkla ziyaretimize geliyor, ben onlara ikramlar hazırlıyordum. Günlerimin dolu geçmesi yeni insanlarla tanışmak hoşuma gitmeye başlamıştı. Ablamla yakın olduğumuz için de aile hasretini bir nebze olsun bastırabilmiştim. Bu arada da ailemize yeni bir üyenin katılacağını öğrenmiştik. Yeni bir heyecan daha eklenmişti hayatımıza...

Okulda pasta-börek kursu açmıştık. Öğrencileri Türk yemekleriyle tanıştırmak için de güzel bir aktivite oluyordu bizim için. Yarışmalar düzenliyor ve hem öğrencilerle hem de velilerle güzel vakit geçiriyorduk. Yemek yapmayı bilmeden evlenen biri olarak sabah, öğlen, akşam misafir ağırladığımı düşününce “Allah’ın yardımı” diyorum. Baklava açmayı, su böreği yapmayı öğrendiğimi anneme söylediğimde, annem inanamıyordu.

Öğrencilere yaptığım ilk tatlı puding

Eşim on beş kişilik bir öğrenci grubunu iftara getireceğini söyledi. Hamileliğimin ilk zamanları olduğundan eşim, “Kendini yormayacak şekilde bir şeyler yapar mısın?” dedi. Ben de yemekleri yaptıktan sonra tatlı olarak Türkiye’den getirdiğim pudingleri yaptım. Beş kilo süte üç paket puding karıştırmıştım. Tatlı çok güzel oldu. Gelen misafirlerimize yetti hatta birazı artmıştı. Aradan bir hafta geçti, yine aynı ölçülerde puding yapmak istedim kendimiz için. Öğrencilere yaptığım kıvamı yakalayamadım. Nasıl yakalayabilirdim ki...

Öğrencilerin geldiği günün akşamında bir rüya gördüm. Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) mutfakta bana yardım ediyordu. Yanımda duruyor ve tabakları elimden alıyor, bana yaptığım ikramları veriyordu. Yüzüne bakamıyordum. Yardımlaşarak misafirlerim için bir şeyler yapmaya çalışıyorduk. Uyandığımda çok etkilenmiştim. Eşim Hakan Bey’e anlattığımda, “Ne güzel bir şey yapıyorsunuz ki âlemlerin efendisi hoşnut oluyor.” demişti.

Ablam yanımdan ayrılıyor

Ablam benim ikinci hayatımda, ikinci annem gibi olmuştu. Yeni bir hayat düzeni oturtmaya çalışırken rehberim ablamdı. Her şeyimle ilgileniyor, her konuda bana yardımcı oluyordu. Bir yılı birlikte geçirmiştik. Onlar ikinci yılımızda İngiltere’ye gittiler. Ablam ayaklarımın üzerinde durmamda destek oldu ve sonra yanımdan ayrıldı. Oradaki arkadaşlarımızla dostluklarımız kardeş ilişkisi gibi olduğundan ablamın yokluğunu çok fazla hissetmedim. Artık oranın kültürüne, diline, insanına, kısacası her şeyine alışmıştım.

Özlediğim şeyler listesi oluşturuyordum zihnimde. Bunların başında Türkiye’de yediğimiz ekmek ve simit geliyordu. Kimi zaman bayatladığı için attığımız ekmek burnumda tütüyordu. Eşim Hakan Bey bir gün bir tane ekmek almış. O kadar çok sevinmiştim ki! Yarısını bölüp arkadaşlarımızdan Fatma’ya vermiştim.

Yine bir gün bir arkadaşımız pırasa bulup almış, hepimize üç dal olarak dağıtmıştı. Türkiye ile ilgili bir şey duymak bulmak ve paylaşmak bizi en çok mutlu eden şeydi. Gurbetçilerin vatanlarına kavuştuklarında toprağı öpmeleri filmlerde izlediğimde komik gelirdi. Oysa o içten gelen bir davranışmış. İnsan bunu yaşayınca anlıyor.

Hamileliğimin yedinci ayındaydım. Doğum için Türkiye’ye geldim. Doktorlar belli bir zaman geçtikten sonra uçuş izni vermiyorlardı. Eşimle uzun bir süre ayrı kaldık. Türkiye’ye geldiğimde annemlerden ilk istediğim şey simitti. Bulamadığınız şeyler değerli oluyor. O simidi yememi annemle babam şaşkınlıkla izlemişlerdi.

Türkiye’ye geldikten üç ay sonra bir oğlumuz oldu. Eşim doğum için gelmişti. İzni on gün olduğundan hemen dönmek zorundaydı. Ben bebeğimizle birlikte yine Türkiye’de kaldım. Oğlumuzun biraz toparlanmasını bekledim. İki ay sonra ben de ikinci memleketime döndüm. Beş ay ayrı kaldığım Türkmenistan’ı memleketim gibi özlemiştim. Bu gidiş ilk gidişten çok farklıydı. Özlemle ve isteyerek gidiyordum.

Lütuf yağmurlarında ıslanmanın adıydı hicret

Bir gün sahabe efendilerimizin kabrini ziyarete gittik. Akşam saatleriydi. Hava kararmış ve etrafta kimse yoktu. Yol toprak ve engebeliydi. Şehrin dışında kalan bir yerdi burası. Lastiğimiz patladı. Yardım alabileceğimiz yakın bir yer yoktu. Dağların arasında kaldığından cep telefonları da çekmiyordu.

Sultan Sancar Hazretleri’nin mezarını restore etmek için Türkiye’den bir ekip gelmiş arabamızın kaldığı yere çok yakın bir mesafede prefabrik evlerde kalıyorlardı. Ekibin başında eşimin tanıdığı Ümit Bey vardı. O ara sıra ekibi kontrol etmek için Türkiye’den gelir gider ve orada kalmazdı. O saatte ekibin başında olması binde bir ihtimaldi. Eşim yardım istemek için yakın mesafede olduklarından prefabrikte kalan işçilerin yanına gitti. Aradan çok geçmeden Ümit Bey’in cipiyle bizi almaya geldiğinde çok şaşırmıştık.

Türkiye’den kilometrelerce uzakta vuslat

Eşim bir öğretmenimizin evlendiğini, eşiyle birlikte bize yemeğe geleceğini söylediğinde Türkiye’den bir misafirimiz geleceği için çok sevinmiştim. Aşkabat’tan geleceklerdi. Hazırlıklarımızı yaptıktan sonra misafirlerimiz geldi. Gelen hanım çok tanıdık geldi.

“Nerden geldiniz, nerelerde bulundunuz?” sorularını sorarken tanış çıkacağımı biliyordum fakat karşımdakinin beni üniversite sınavlarına hazırlanırken ders çalıştıran ablam olduğunu düşünemezdim. Fatih semtinde evlerine gidip geldiğimiz üniversite öğrencisi ablam karşımda misafirim olarak duruyordu. On beş yıl sonra kader bizi Türkmenistan’ın Mari kentinde buluşturmuştu.

Çığlıklar atarak birbirimize sarıldık. Gurbet diyarlarda özlemlerimizi azaltan bu duyguları yaşatan Rabbime şükürler olsun...

Türkiye’ye dönüşümüz

Ailem gelmemiz konusunda ısrar ediyordu. Oğlum iki buçuk yaşında olmuştu. Okul dönemi bitmiş mezuniyet gecesi yapılmıştı. O mezuniyet gecesi bizim dönüş sürecimizin habercisi olmuştu. Bir dönem kapanıyordu sanki benim için. Oralardan ayrılma düşüncesi bana çok dokunuyordu.

Eşyalarımızı yavaş yavaş dağıtmaya başlamıştık. Artık dönecektik. Gelmeden önce evimizde veda yemeği vermiştik. Komşularımız, velilerimiz hep “Gitmeseniz, kalsanız olmaz mı?” diyor ve ağlıyorlardı. Ben de çok ağlamıştım. Oradan gideceğim duygusu boğazıma takılıyor, tıpkı Türkiye’den oraya gittiğimdeki gibi yutkunamıyordum. Türkmenistan... İkinci vatanım...

Havaalanına bizi yolcu etmeye gelen herkes Türkmenistan’a ait, orayı hatırlatacak hediyeler getirmişlerdi. “Biz sizi çok seviyoruz.” cümlesi kulaklarımda çınlarken uçak havalanmıştı. Türkiye’den oraya gittiğimde takside ağladığım gibi ağlıyordum. Yüreğimin bir yarısı orada kaldı. Evde bana yardımcı olan bir kız vardı. Ondan ayrılmak, alt komşumdan ayrılmak kardeşten ayrılıyor olma hissiyle aynıydı benim için.

Türkiye’ye geldiğimde her şeye yeniden başlayacaktık. Bir rüyadan uyanmış gibi hissetmiştim kendimi. Hayat bizim için şimdi başlıyordu...

Hicret Diyarında Yaşanan Her Şeyin Lezzeti Bambaşka İdi

Ayşe Türkmen

İkinci çocuğumuzun dünyaya gelmesine üç ay kalmıştı. Eşim İlyas Bey, bir gün hicret düşüncesiyle eve geldiğinde, benim fikrimi merak ediyordu. Ben de, “Neden olmasın!” demiştim.

Evet, hicret bizim için çok meşakkatli olacaktı. Ama yüce bir mefkure uğrunda, Allah rızası için çıkılmış bir yolda ne çocuk, ne anne-baba, ne de eş hiçbiri sorun olmamalıydı.

1992 yılında bebeğimiz doğar doğmaz eşim İlyas Bey, hicret diyarımız Türkmenistan’a, evimizi ayarlamak için yalnız gitti. İlk çocuğumuz üç yaşında idi. İkinci çocuğumuz da iki buçuk aylık olduğunda ailecek hicretimizi Türkmenistan’a gerçekleştirecektik. Çok heyecanlıydım. Oraya dair hiçbir düşüncem, hatta hayalim yoktu. Bir meçhule gitmenin teslimiyetine bırakmıştım kendimi. Henüz yirmi üç yaşındaydım. Zannediyorum plan yapmamanın yaşındaydım.

Bağımsızlığını alalı sekiz ay olmuş bir ülke idi Türkmenistan. Çocukların eşyaları, kırılmayacak mutfak eşyaları çul, çaput derken on yedi valiz ile havaalanındaydık. Eşim gideceğimiz yer ile ilgili beni bilgilendirmeye çalışıyordu. Hayal kırıklığı yaşamamı istemiyordu sanırım. Gördüğüm hiçbir şey için hayal kırıklığı yaşamazdım. Çünkü Allah rızasının ön planda tutulduğu bir ailede büyümüştük biz. Allah anne-babamdan razı olsun. Bu anlayışla büyütülmek hayatımı çok kolaylaştırmıştı.

Eşim önceden gelip evimizi hazırlamıştı. Oysa biz Türkiye’de iken ev sahibi evi, bir başkasına kiraya vermiş. Bu haberi havaalanında öğrendiğimizde çok üzülmüştüm. Oraya bizden önce gitmiş olan bir arkadaşın evine misafir olduk. Bu misafirliğimiz ev bulamadığımız için iki ay kadar sürdü. Leyla Hanım bizi çok güzel ağırlamıştı. Her şeyini bizimle paylaştı. Aramızda kardeşten öte bir bağ oluşmuştu. Allah ondan razı olsun.

Hacı yatmaz Salih

Leyla Hanım’ın da küçük çocukları vardı. Birbirimizin çocukları için çarşı-pazarda bir şeyler bulduğumuzda hemen alıyorduk. Leyla Hanım, benim oğluma hacı yatmaz oyuncak almış. Çocuklar onunla epey oynamışlar ve çok sevmişlerdi.

Bir gün odaya girdiğimde büyük oğlum Salih’i göremedim. Çocuklara “Salih nerede?” diye sorduğumda pencereyi işaret ederek “Aşağıda” dediler. Ev dördüncü kattı. O an yaşadığım korkuyu hayatımın hiçbir döneminde yaşadığımı hatırlamıyorum.

Ayakta duramayacak kadar titremeye başladım. Aşağı bakamıyordum. Leyla Hanım hemen cama doğru koşup aşağı baktı. Ve gülmeye başladı. Meğer çocuklar, hacı yatmaz oyuncağının adını Salih koymuşlar ve onu aşağı atmışlar. O sırada da oğlum içeriden yanıma geldi. O an gülsem mi ağlasam mı bilemedim. Trajikomik bir olaydı.

Kendi evimize geçiyoruz

Eşim İlyas Bey ev tuttuğunu artık evimize geçebileceğimizi söylediğinde, Leyla Hanım da ben de çok üzülmüştük. Alışmıştık birbirimize. O günü hiç unutamam. Tam sofraya oturmuş yemek yemek üzere idik. Apar topar eve geçmemiz Leyla Hanım’ı epey üzmüş. Sonradan görüştüğümüzde “Yemeğinizi bile yiyemeden gittiniz.” demişti. Kardeşimden ayrılır gibi dokunmuştu ondan ayrılmak.

Okula yakın bir ev tutmuştuk. Fakat evin yakın olması bir şey ifade etmiyordu. Çünkü eşim İlyas Bey okuldan eve sadece, haftada bir kez gelebiliyordu. Okulun inşaatı hızla devam ediyordu. Yeni öğretim yılına yetiştirilmeye çalışılan bir okul vardı onun hayallerini süsleyen....

Evde kaşık, tabak eksiğini eşime söyleyemiyordum bile... Yemeği tencereden kapağına döküyor ve suyuna ekmek bandırarak çocuklara yediriyordum. İki ay boyunca bu böyle devam etti. Okul açıldıktan sonra oradan emanet kaşık almış, kendimiz kaşık aldıktan sonra da emanetleri yerine geri göndermiştim.

Okulda görevli Raife Hanım ile tanışmıştık. Benim çocuklarıma kendi çocukları gibi sahip çıkan bu bayanın yürüdüğünü hiç hatırlamıyorum. Parmak uçlarında koşar ve her işimizde yardımcı olurdu. Beni, çocuklarımı anne şefkati ile bağrına bastı. Çocuklarımın kek, pasta istediği dönemler, kremalı pastalar yapar getirirdi. O imkânsızlıklarda pastayı nasıl yapabiliyordu bilmiyorum. Sütlerin kaymaklarını biriktirip kakaoyla çırpıp krema elde ettiğini söylüyordu. Zahmetli, pahalı ve meşakkatli bir şeydi. Ben onun yaptığını yapamıyor Türkiye’den puding, krema türü şeyler getiriyordum.

İlyas Bey’in okuldaki işleri çok yoğun olarak devam ediyordu. Akşam bir yerden dönüyor olsak mutlaka okula uğrardı. Beş dakika diye gider sabah namazı vakti çıkar gelirdi. Artık “İşin uzar mı? Kaçta gelirsin?” gibi sorular sormuyordum. Kendimi ona göre hazırlıyordum. Çocukların ihtiyaçlarını arabanın bagajına koyar ve eşim gittiğinde geç geleceğini bilirdim. Arabada beklediğimiz zamanlar okulda görevli olan yaşlı teyze ile saatlerce konuşurduk. O Rusça, ben Türkçe konuşurduk ama anlaşırdık.

Okulda önemli işlerim var, Allah size bakar!

Tuttuğumuz evi boyamak için boyacılar geldiğinde çok şaşırmıştım. Çünkü boyacılar kadındı. Bizim ülkemizde erkeklerin yapacağı ağır işleri orada kadınlar yapıyordu. Çok ilgimi çekmişti. Badana işleri yapılırken küçük oğlum boya kokusundan rahatsızlanmış ve astım krizi yaşamıştı.

Bebeğimin krize girdiğinde ne yapacağımı şaşırmıştım. Tek kelime Rusça bilmiyor ve derdimi anlatamıyordum. Türkmen bir komşum sıfıra iki kez bastığımda ambulansın geleceğini çat-pat anlattı. Dediğini yaptım. Hemen ambulans geldi. Fakat görevlilerin hepsi Rus idi. Yine anlaşamıyorduk. Onlar çocuğu ambulansla hastaneye götürmeye çalışıyorlar, ben ise eşime haber veremediğim için evde tedavi yapmalarını istiyordum. Gitsem, eve nasıl geri gelecektim?

Görevliler hal dili ile çocuğun hemen oksijene bağlanması gerektiğini, hayati tehlikesi olduğunu anlatıyorlar ve bana kızıyorlardı. Kendimi bir çıkmazda hissettiğim o anda Allah’ın yardımı gecikmedi. Kapı çaldı. Açtım, karşımda Aşkabat İl Milli Eğitim Müdürü Gülcihan Hanım duruyordu. Orada görüştüğümüz tek Türkmen bayan o idi. Çok şaşırmıştım. “Ne işiniz var burada? Niçin geldiniz?” dedim. Evde otururken içinin sıkıldığını, bizim yardıma ihtiyacımız olabileceğini düşünüp geldiğini söyledi. Allah’a ne kadar şükretsem az. En iyi şartlarda işlerimizi halletmek için bir kurtarıcı göndermişti.

Hastaneye gittik. Eşime haber verildi. Çocuğun durumu ciddi olduğundan dört gün hastanede kalmamız gerekti. Eşim İlyas Bey bizi hastaneye yatırmış ve okulun işleriyle hemhal olmak için gitmişti. Giderken, “Bizim sana ihtiyacımız var, nereye gidiyorsun?” dediğimde, “Benim okulda önemli işlerim var, Allah size bakar.” demiş ve öyle gitmişti.

Yaşadığım olaylardan sonra, dil öğrenme konusunda kararlılık göstermiştim. Öğrendiğim her Rusça kelimeyi oğluma da öğretiyordum. Velileri ziyaretlere gittiğimizde artık iletişime geçebilecek kadar konuşabiliyordum. Çok güzel bir şeydi bu. İnsanları kendi dillerinde anlamak ve kendinizi onların dilinde ifade edebilmek... Oranın diline, iklimine, kültürüne çabuk alışmıştım.

Başka bir eve taşındık

Üç odası bir salonu olan şirin bir eve taşındık. Kendimize göre tadilat yapıp evi düzenledik. Türkiye’den yeni gelen arkadaşlar, önce bizim evimize geliyor, daha sonra kendi evlerine çıkıyorlardı. O yüzden evin bir odasını misafir ağırlayacak şekilde hazırlamıştık.

Benim ailem o dönem Almanya’da idiler. Ara sıra telefonla konuşabiliyorduk. Annem oğluma telefonu kapatırken “Oğlum sütünü bol bol iç, anneni üzme.” deyince oğlum, “Ben burada süt içemiyorum, boyum büyüyemeyecek.” demiş. Ailem oğlumun bu söylediğinden çok etkilenmiş. Tabii bunu bana yansıtmadılar. Kendilerince bir çözüm bulmaya çalışıp, bizim için iki tane büyük valiz hazırlamışlar. Azerbaycan’a tır gideceğini duyduklarında, kaybolma pahasına hazırladıkları o valizleri vermişler. Biri ağzına kadar gıda, diğeri ağzına kadar eşya dolu...

Bir gün Aşkabat’a telefon geldi. Bizim adımıza iki valizin olduğunu söylediler. Ailemi arayıp, “Siz mi gönderdiniz?” diye sorduk. Onlar da, kaybolur diye düşündüklerinden, haber vermek istemediklerini söylediler. Elimize geçtiğini duyunca da çok sevindiler. Hayatımda gördüğüm en büyük valizlerdi.

O gıdaları, dolabın üzerine valiz ile birlikte koydum. Bir yere giderken elimi uzatıp valizin içinden birkaç paket alıp götürüyordum. Orada o tür gıdalar olmadığından çok hora geçiyordu. Yaklaşık bir yıl kadar bir süre bu gıdaları yedik. Bir yıl sonra ben boşalan bisküvi kolilerini atma düşüncesiyle, sandalyeye çıkıp dolabın üzerindeki valizin içine baktım. Gözlerim fal taşı gibi açılmıştı. Çünkü koliler ağzına kadar doluydu. Sanki valiz elimize yeni geçmiş gibi bir tane eksik paket yoktu. Bizim oradaki paylaşımımıza karşılık Allah bereketlendirmiş eksiltmemiş, çoğaltmıştı. Fakat benim bakmamdan kısa bir süre sonra azalmaya başladı.

Eşim sık sık Türkiye’ye geliyordu. Ben yalnız kalmak durumunda kaldığımda Raife Hanımı çağırıyordum. O da beni hiç kırmaz, her davetime icabet ederdi. Bir gün yalnız kalmıştım. Yedi şiddetinde bir deprem olmuş. Komşular bizim evin kapısını çalıp bizi dışarı çıkarmaya çalışıyorlardı. Kapıyı açtığımda çok şaşırmıştım. Çok telaşlılardı. Deprem olduğunu söylediler. Fakat ben o depremi hiç duymamıştım. Duysaydım belki bir daha yalnız kalamazdım. Allahın inayeti, merhameti... Yedi şiddetindeki depremi, hissettirmemişti.

Türkiye’ye dönüş

Türkmenistan’da iki buçuk yıl kaldıktan sonra eşimin rahatsızlığı sebebiyle dönmek zorunda kaldık. Behçet hastasıydı İlyas Bey. Ve nöbetleri çok ağır geçiriyordu. Tedavi süreci uzun olduğundan Türkiye’ye gelmek bizim için zorunlu oldu. Biz oradan dönmeyi hiç istememiştik. Türkmenistan’a halkına çok alışmış ve hayatımızı orada baştan kurmuştuk. Türkiye’ye döndüğümüzde her şeyi sil baştan yaşamak benim için de zordu.

Biz Türkiye’ye döneli 19 yıl oldu. Ama hala Türkmenistan dendiğinde kalbim farklı çarpıyor. Çok özlüyorum. Çocuklarımı tekrar oralara götürüp, çocukluk zamanlarının geçtiği yerleri göstermek istiyorum. Orada yaşadığımız güzellikleri düşündüğümde, “Ahirete bir şey kaldı mı?” diyorum. Hicret diyarında yaşanan her şeyin lezzeti bambaşka idi vesselam...

Hep Bir Hicret Çocuğum Olsun İstemiştim

Ayşe Çevik

Başörtüsü problemlerinin olduğu dönemlere denk gelen üniversite eğitimimi bir daha geri dönmeme kararlılığıyla, kaydımı sildirerek bıraktım. Ağabeylerim de çeşitli sebeplerle okullarını bırakmışlardı. Dolayısıyla ben, ailenin umut bağladığı yedinci ve en küçük çocuğuydum. Benim diş hekimliği eğitimimi bırakışım onları çok etkilemişti. Yoğun duygular içindeydim. Üniversite çağına gelmiş fakat Kur’an okumayı bilmeyen biri olmak, yüreğimi kanatıyordu. Ben böyle olmamalıydım. Rıza-ı ilahiyi kazanacağım bir hayat istiyordum.

Doğum yerim Trabzon’a döndüğümde ağabeylerimin vesilesiyle gönüllüler hareketini tanıdım. Kendi ruhuma yakın bulup içinde olmaya çalıştım. Okulu bıraktığım için evlilik düşüncesi ortaya çıktı. Rahmetli annem ablalarımı gurbete verdiği için ısrarla benim yakınında olmamı istiyordu. “Ablalarını gurbete verdim seni uzağa vermeyeceğim.” diyordu. Ama benim gönlümde hicret düşüncesi vardı.

1991-1992 yıllarıydı, Orta Asya’da okullar açılmaya başlanmıştı. Annemin yakınında olmamı istemesi her ne kadar beni etkilese de hizmet duygusu ağır basıyordu. Ağabeyim vesilesiyle eşim ile tanıştım. Tanıştığımızda, Mardin’de özel eğitim kurumlarında idarecilik yapıyordu. Annem Mardin söz konusu olunca istemedi. Çünkü Mardin uzaktı, farklıydı ve o dönemlerde Mardin’de sıcak çatışmalar oluyordu.

Benim için önemli olan ise hizmet eksenli bir hayat kurmaktı. Ağabeylerimin desteğiyle 1993 yılında evlenip Mardin’e gittim. Mardin benim için çok farklı bir tecrübe oldu. Oranın insanının misafirperverliği, yakın ilgisi ve sıcaklığı yanında Türkiye sınırları içinde, kendinizi yurtdışında gibi hissedeceğiniz farklılıkları olan bir yapısı vardı. Gerek konuşulan dillerin, gerek şehrin yapısının farklılığı benim hicretimin ön hazırlığı gibiydi. Eski Mardin’in farklı yapıdaki evleri, o dar sokakları, farklı din, dil ve ırktan insanların bir arada yaşayışları, benim ufkumda yeni bir kapı aralamış, buradan sonra gideceğim yerlerde gördüklerime alışmam bu kapıdan geçmekle kolaylaşmıştı.

Sekiz ay Mardin’de kaldıktan sonra Türkmenistan’a hicret etmek nasip oldu.

İlk hicretimiz Türkmenistan

Türkmenistan’a gideceğimiz belli olduğunda çok sevinmiştik. Bu sevincimizi ailelerle paylaşmak zor olacaktı. Eşimin ailesi mütedeyyin insanlardı. Gitmemize tepki göstermediler fakat giden evlat olunca, ister istemez hasretlik oluyordu. Kayınvalidem “Oğlum bu gurbet ne zaman bitecek!” derdi. Çünkü eşim üniversiteyi Ankara’da okumuş sonra memlekete dönmemiş. Kayınvalidemin bahtına hep evlat hasreti düşmüş. Kavuşacağız diye beklerken ancak cenazesine zor yetişmiş ve bir hasretle vefat eden annemize kavuşmak mahşere kalmıştı.

Benim aileme anlatmak daha zordu. Rahmetli annem beni uzağa gelin etmek istemediğinden ilk duyduğunda da sitemkâr bir şekilde “Git kızım git, daha uzağa git!” derken, daha uzaklara hicret etmemiz için duacımız olduğunun farkında değildi. Annemin ağlamaklı ifadesiyle söylediği sözler dua niyetine geçecek Allah (celle celâluhû) bize, Türkmenistan’dan sonra Tanzanya hicretini de nasip edecekti.

Eşim evimizi ayarlamak için önceden gittiğinde, ben yedi aylık hamileydim. Hem doğumu Türkiye’de yapmak hem de eşimin evimizi ayarlamasını beklemek için Trabzon’da kayınvalidemlerde kaldım. Kendisi 3 Ekim 1992’de Türkmenistan’a gitmiş ve 5 Kasım’da dünyaya gelen kızımızın doğumunda bulunamamıştı. Haber vermek istememize rağmen okulları ziyaret ettiği için kendisine ulaşamamıştık. Nebitdağı, Taşoğuz vilayetinde bulunan eşim, kızımızın dünyaya geldiği gece rüyasında secde eden bir bebek görüyor. Ertesi gün Aşkabat’a genel müdürlüğe geldiğinde kızımızın doğduğu haberini alıyor.

Eşim bizi almaya geldiğinde yavrumuz iki aylık olmuştu. O dönemlerde Orta Asya, Türkmenistan pek bilinmediğinden, çevremizdeki insanlar, eşimin gelmesi biraz gecikince “Kocası bırakıp gitti.” diye söylenti çıkarmışlardı. Ben çevremden duyduğum her şeye kulaklarımı kapatmış, gerçekleştireceğimiz hicretin güzelliklerini düşünüyordum.

Orta Asya şartlarının zor olduğu anlatılsa da her olumsuz durum benim için bir kazanç kapısıydı. Ben Türkmenistan’a giderken Ayşe Türkmen Hanım Türkiye’ye döneceği için evini toplamaya gidiyordu. Aynı uçakta yolculuk yapmıştık. O bana gideceğimiz yerin şartlarını anlatıyordu, ama ben onun bahsettiklerini sonraları pek hatırlamadım. Benim için beni bekleyen her şeyin sürpriz olması daha güzeldi sanırım.

Eşim evimizi tutmuş, içine birkaç eşya almıştı. Bazı ev eşyaları orada sabitti. Eski bir fırın vardı evde. İlk gördüğümde yıpranmış ve temiz olmayan hali beni rahatsız etmiş olacak ki “Bu fırın kullanılmaz.” diyerek kapağını kapatmıştım. Eşimden yeni bir fırın almasını istedim.

Günler geçiyor misafirler geliyor fakat biz almak için fırın bulamıyorduk. Baktım olacak gibi değil, beğenmeyerek kapağını kapattığım fırının kapağını temizlemek için açtım. İçime sinecek şekilde temizleyip kullanmaya başladım. Un bulabildiğimiz zamanlarda ekmeğimizi kendimiz yapıyorduk. Zahmette rahmet vardır. Bazı şeyleri bulamamak yeni yeni tarifler üretmeye teşvik ediyordu bizi. Ev hanımlığı konusunda karşılaştığımız sıkıntılar kabiliyetlerimizi geliştirdi diyebilirim.

Eşim sık sık diğer şehirlerdeki okulları ziyarete giderdi. Kızımla yalnız kaldığım zamanlar oldu. Belki şartlar korkuyu tetikleyecek şekildeydi ama korkmadan uzun zaman kalmıştım. Yalnız kaldığım için korkmuyor, “Allah bizimle beraberdir. O izin vermedikçe hiçbir şey olmaz.” diyor ve arkadaşlarımın davetlerini geri çeviriyordum.

Bazı zamanlar ben de eşimle birlikte diğer okulları ziyaretlere gittim. Türkmenistan’ın birçok şehrini bu vesileyle dolaşmış oldum. Fakat bazı yerler çok soğuktu. Kızımızın bir yaşlarında geçirdiği rahatsızlık sebebiyle buralara gidemiyordum. Doktorlar verem teşhisi koymuşlardı. Çok korkmuştum. Geçmeyen, hırıltılı bir öksürüğü vardı. Türkiye’ye geldiğimizde verem değil, alerjik bir rahatsızlık olduğunu öğrendik çok şükür...

Ayakkabı olarak görünen kavanozlar

Türkiye’den gelen arkadaşlarla dostluklarımız çok başkaydı. Gurbette birbirimizle aileden öte bir bağımız oluşmuştu. Hiç unutmadığım ve her hatırladığımda gülümsediğim bir hatıramdır.

Bir bayram Müyesser arkadaşım ile ayakkabı almamız gerekiyordu. Ne kadar dolaştıysak bulamadık. Arabayla bir mağazanın önünden geçerken Müyesser Hanım eşine arabayı durdurmasını ve mağazada ayakkabı gördüğünü söyledi. Eşi arabayı durdurunca, fark ettik ki gördükleri ayakkabı değil, kavanozmuş.

Ağabey, “Hanım sen ayakkabı diye diye her şeyi ayakkabı olarak görmeye başladın.” demişti. Sonra pazardan bir ayakkabı bulmuş ve ikimiz de almıştık. Gittiğimiz yerler aynı, ayakkabılar aynı olunca kendi ayakkabılarımızı numaralarına bakarak ayırt ediyorduk.

Gurbette bayramlar buruk geçer. Yeni gelen arkadaşlarımız bayramlarda çok hüzünlü olurlardı. “Bayramsa bayramınız mübarek olsun.” ilahisini söyleyip ağlar, ailelerimizin yanında geçirdiğimiz bayramları yâd ederdik.

Ağabeylerin hepsi, okulların her şeyiyle ilgilendikleri için ailelerine ayırdıkları zaman dilimi çok azdı. Hafta yedi gün değil, on dört gün olsa onlara yetmeyecek gibi çalışıyorlardı. Bu yoğunluktan bayanlar olarak biz de etkileniyorduk. Çocukların, babalarıyla geçirdikleri zaman dilimi çok sınırlı olunca bu, ilişkilerine de yansıyordu. Ben bunu bir arkadaşımın söylemesiyle fark ettim.

Büyük kızım Rüveyda için “Ayşe abla bu çocuk babasının yanında sanki yabancı bir erkeğin yanında duruyor gibi davranıyor.” dediğinde, söylediğinin doğru olduğunu gördüm. Bu gayet doğaldı. Çünkü babalarını göremiyorlardı çocuklar. Babalarının yokluğunu anneler dolduruyordu. Bu bizim sevap kazanmamız için bir fırsattı.

Türkmenistan, benim için ilk göz ağrısıydı. İlk hicret diyarım, duam, hayalim, zahmetlerin rahmete dönüştüğü yerdi. Ayrılmak zor olacaktı. Giderken dönme niyetiyle gitmemiştik. Nasibimizde oradan ayrılmak varmış. Türkmenistan artık geldiğimizdeki gibi değildi; her geçen gün değişiyor zorlukları bitiyordu. Çünkü son zamanlarda her istediğimizi rahatlıkla bulmaya başlamıştık. Ben de arkadaşlara, “Burası artık rahat yeri oldu. Ben buraya rahata gelmedim başka yerlere gitmek lazım.” diyordum. Dua niyetiyle gurbet diyarlarında söylenen sözler sanıyorum daha çabuk kabul oluyor...

Hep bir hicret çocuğum olsun istemiştim. İlk çocuğumu Türkiye’de dünyaya getirmiştim. İkincisine de nasip olmadı.

Tanzanya

İlk gidenlerden olmak hep hayalimdi. İlk gidenlere, ayrı lütufların olduğu düşüncesi vardı. “Ne kadar zahmet o kadar rahmet.” diyor ve eşime giderken beni de götürmesini rica ediyordum. O, çocukların küçük olduğunu, gideceğimiz yerin nasıl bir yer olduğunu bilmediğimizi söylüyor ve ev ayarladıktan sonra bizi almaya geleceği konusunda beni razı etmeye çalışıyordu.

İkinci kızım kırk günlüktü. Tanzanya nasıl bir yer hiç bilmiyordum. “Rüzgâr esince evlerin çatıları uçuyormuş.” diye bize anlatırlardı. Ben de insanlar yaşıyorsa biz de yaşarız elbet diye düşünüyordum. Oraya ilk giden bekar bir ağabeyimizmiş. Sonra Işık Eğitim ve Sağlık Vakfı kurulmuştu. Eşime, vakfın bir odasında çocuklarla kalabileceğimi, dışarı bile çıkmak istemeyeceğimi söyledim. Fakat çocuğumuzun küçüklüğü, şartların uygun olmaması geri kalmamı gerektirdi.

Çocuklarım ile İstanbul’da bir misafirhaneye yerleşip eşimin dönüşünü beklemeye başlamıştım. İstanbul’da ağabeyim, ablam ve arkadaşlarım vardı. Hiç yalnızlık çekmedim. Nerede olursam olayım, “Ben burada yalnız başıma ne yaparım?” diye hiçbir zaman düşünmedim. Efendimiz, sahabeler zor şartlarda hicret etmişlerdi. Bizim şartlarımız onlara göre çok iyiydi. Evlerimiz, kalacağımız yerler ayarlanıyordu. Hicret sevabını kazanmak bizim için bu kadar kolayken, dünyevi kaygıların anlamı yoktu. Tanzanya’ya gittiğimde gördüm ki biz, Allah rızası için hicreti düşüneduralım Avrupalı ve Amerikalılar oralarda misyonerlik faaliyetleri için yerlerini almışlardı. Bunu gördüğümde çok etkilenmiştim.

Bazen arkadaşlar nasıl bir ev istedikleri konusunda hayallerini dile getirdiklerinde, aklıma İmam-ı Gazali’nin bir sözü gelirdi; “Uyumayı kabre, rahatı sırat köprüsüne, övünmeyi mizana, arzu ve istekleri cennete bırakmalı.” Bu dünya varsın olmasındı.

Eşim Tanzanya’da bahçeli, büyük bir ev tutmuş. Evi gördüğümde, arkadaşlarımın isteklerini hatırladım ve onlara uzun bir mektup yazdım. “Siz de burada olsaydınız birlikte olabilseydik” diye. Tam da onların istedikleri gibi bir evdi. Büyük bir bahçesi vardı evin. Hindistan cevizi ağaçları, muz ağaçları ve türlü yeşilliklerin olduğu bereketli bir bahçe. Çok güzel bir evdi. Her odasında gömme dolapları, birkaç banyosu, muslukları (akmasa da) vardı.

Orada kurulacak bir Türk evi, Türkiye’yi temsil etmeli diye düşündüğümüzden her şeyimizi Türkiye’den götürmüştük. Eşyalarımızı seçerken bile buna dikkat etmiştik. Benden önce giden bir arkadaş benim için evi hazırlamıştı sağ olsun. 1998’de iki çocuğumu alarak Tanzanya’ya gittiğimde Orta Asya’daki eksikliklerin olmadığı bir evle karşılaştığıma çok sevinmiş, “Ne büyüksün Allah’ım, bir yerde alırsın, bir yerde verirsin.” diye şükretmiştim.

Tanzanya’ya aktarmalı olarak iki günde gidiliyordu. Türkiye’den ayrılmak Türkçe’den de ayrılmak gibi gelmişti. Gittiğimiz yerlerde yabancı dillerin konuşulması beni çok etkilemiş, kendimi sağır ve dilsiz gibi hissetmiştim. İlk olarak dil öğrenme kararı aldığımı hatırlıyorum.

Okulun tadilatları yapılmış ve okul açılmıştı. Onca yabancı memleketlerden, yabancı insanların arasından geçip Türkiye’nin binlerce kilometre uzağında Türk bayrağının dalgalandığı bir okulu görmek beni epey duygulandırmış, geliş gayemizi bir kez daha hatırlatmıştı. Eşim okulun açılış hikâyesini anlatmıştı. Yıllar önce görülen bir rüyanın tesiriyle...

Okulun açılması ve 25 yıl önceki rüya

Tanzanya’da ilk okulumuz açılacaktı. Üç katlı, bahçesi oldukça geniş, okul yapılması için uygun bir bina bulunmuştu. Fakat buranın sahibi İsmail Muhammed Bey, burayı bir bankaya kiralamak üzereymiş. Eşimle ağabeylerimiz kendisiyle görüşmeye gittiklerinde banka sahiplerinin, kendilerinin verdiği fiyattan daha cazip bir fiyat verdiğini öğreniyorlar. İsmail Muhammed Bey’e, okul olursa manevi bir kazancı olacağını anlatıyorlar. O da kabul ediyor ve okul yapılmasına destek veriyor.

Bu olay olduktan sonra İsmail Muhammed 25 yıl önce gördüğü bir rüyasını hatırlıyor. Rüyasında Şeyh Ahmet Bedevi Hazretleri’ni görüyor ve ona, “Ne olacak bu İslam âleminin hali?” diye soruyor. Ahmet Bedevi Hazretleri de, “Merak etme, Allah en zor durumda ebabil kuşlarını gönderip emanetini korumadı mı? Yine öyle koruyacaktır.” diyor. İsmail Muhammed Bey başını çevirip diğer tarafa doğru bakınca farklı ülkelerden grup grup Müslümanların geldiğini görüyor. Bunlardan Türklerin simalarına dikkatle bakıyor. 25 yıl boyunca demlenen rüyada, simalarını hatırladığı Türklerin, Tanzanya’ya gelenler olduğunu bu olaydan sonra idrak ediyor.

Cenab-ı Hakk’ın tasdikiyle işler yoluna giriyordu. Okul binası, yeni eğitim öğretim yılına yetiştirilmek için hızlı bir şekilde tadilata girmişti. Eşim işçilerin başında duruyor, hem yapılan işleri takip ediyor, hem de yaptıkları iş konusunda işçileri teşvik ediyordu.

Hal dili dillerin en güzeli

Hal dili konuşulan en güzel dil. Tanzanya’da konuşulan yerli dil Sıvahili idi. Sahilli dili anlamına geliyor, yüzde kırk Arapça kelimelerin olduğu bir dil. Öğretmenler 400 tane ortak kelime tespit etmişlerdi. Ben o dili bilmiyordum ama anlatmak istediğimi ortak kelimelerimizle ve hal dilimle anlatmaya çalışıyordum.

İsmail Muhammed Bey’in kızının, üniversite eğitimi dolayısıyla Türkiye’ye gelmesi gerekiyordu. Birlikte yolculuk yapmıştık. Ben ne İngilizce, ne Arapça biliyordum. O da Türkçe bilmiyordu. Elimde küçük bir İngilizce sözlükle bazı kelimeleri sözlükten bakarak bazılarını hal diliyle anlatarak yol boyunca sohbet etmiştik.

Risale-i nur okumalarımın, yüzde kırkı Arapça kelimeleri barındıran bir dili konuşan biriyle anlaşmada işime yarayacağını hiç düşünmemiştim. “Aynı dili konuşan insanlar bazen anlaşamıyor, bazen de izn-i ilahiyle, dillerini bilmeyen insanlar gönül diliyle anlaşıyorlar.” diye geçmişti içimden...

Misafirimiz başı örtülü bir bayandı. Türkiye’de başörtüsü problemleri olduğundan ve başını açmak istemediğinden ülkemizde eğitim göremedi. Tanzanya’ya döndüğümüzde unutamadığım bir dostluk başlamıştı aramızda...

Fakirlik sınırının altında bir yaşam

Buralarda insanlar fakirlik sınırının da altında bir hayat sürüyorlardı. Halkın yüzde doksanı Müslüman iken bu oran misyonerlik faaliyetleri dolayısıyla zamanla değişmiş. Bizim orada bulunduğumuz zamanlarda yüzde ellilerde idi.

Fakirlik ve bilinçsizlik sebebi ile misyonerlerin maddi yardımları karşılığı din değiştirme tekliflerini geri çevirmeyen halk, her şey için açlık yaşıyor. Hem maddi, hem manevi... Bunları gördüğümde, duygularıma hâkim olamamış ve “Şimdiye kadar neden gelmemişiz?” demekten kendimi alamamıştım. Teheccüd ezanlarının okunduğu, imamın herkesi açıktan namaza davet ettiği bir yerde, misyonerler insanların maddi imkânsızlıklarından çok kolay faydalanıyorlardı.

Ramazanlarda müslümanlar ibadet etmede yarışır gibi camilere koşardı. İftarlar camide yapılır. Sıvahilice vaazlar verilirdi. Açık havada toplu namazlar kılınırdı. Bunlar çok güzel şeylerdi. Tüm bu güzelliklerin yanında kayıp giden imanları görmek, ihtiyacın çokluğunu gösteriyor ve acı veriyordu.

Bizden yüz-yüz elli yıl önce misyonerler gelmiş, orada bulunan tüm yeraltı ve yerüstü kaynaklarını ele geçirip sömürmüşler. Ve o kara tenli insanları, beyaz insanlara köle olarak yaratıldığına inandırmışlar. Hem ülkenin zenginliğine, hem de ülke insanın her şeyine el koymuşlar. İncil’i yaygınlaştırıp imanları yerle bir etmişler.

Doğal kaynakları bakımından çok zengin bir ülke Tanzanya. Elmas, altın, kahve, kakao, çay ve tropikal meyveler çok bol. İnsanların kendi ülkelerinin zenginliğini kullanma hakları bile yok. Çaresizliğin, fakirliğin ve açlığın arasında dinini yaşamaya çalışan insanları görmek, ümitlendiriyordu beni aynı zamanda.

Bu sömürücülüğün sonucu olarak beyaz insanlara güven kalmamış. Ve onlara “Muzungu” yani “Şeytan” ismini takmışlar. Beyaz insan onlara yaklaşıyorsa mutlaka zarar verecek algısı kafalarında bir önyargı oluşturmuştu. Hatta resimlerde şeytanı resmettiklerinde beyaza boyamaları dikkatimi çekmişti. Kızım okula gittiğinde “Muzungu diye hitap ediyorlar.” diye çok ağlamıştı. Zaman geçtikçe, bizim orada onlar için bulunma sebebimiz anlaşıldıkça, yüzyıllardan kalma önyargılar değişmeye başlamıştı. Biz onları, onlar bizi tanıdıkça her şey güzelleşiyordu.

Onlara sarılmak, değer verdiğinizi hissettirecek herhangi bir şey yapmak, tahmin edemeyeceğiniz kadar mutluluk veriyordu bize. Hiç unutmam, bir kızımız bana “Keşke ben de sizin gibi beyaz olsam.” dediğinde, elini elimin yanına koymuş ve ona “Bak, ellerimizin renkten başka bir farkı yok. Bu fark Allah katında hiçbir önem taşımıyor. Önemli olan onun katındaki değerimiz. Hem cennette istediğin renkte ve güzellikte olacaksın. Geçici güzellikler için üzülmeye değer mi?” dediğimde çok mutlu olmuştu.

Bizim orada bulunma sebebimiz eğitim olsa da orada sağlık hizmetine de çok ihtiyaç vardı. O yüzden kurulan vakfın ismi eğitim ve sağlık vakfı idi. Doktor ihtiyacı çok fazlaydı. İnsanlar sıtma rahatsızlığından vefat ediyordu, mikrobik hastalıklar oldukça fazlaydı. Bu mağdur ve mazlum insanların sağlık yönüyle de ellerinden tutmak gerekiyordu.

Duvarlarımızın süsü kertenkeleler

Kertenkele açısından zengin bir memleketti Tanzanya. Duvarlarda, yerlerde sık sık görüyorduk. O kadar çok görünce hangi renk, nereden gelmiş ayırt etmeye başlamıştım. Kahverengi olanlar yerden, yeşil olanlar ağaçtan geliyordu. Bir odamızın penceresi, ağacın dalına değdiğinden yeşil olanlar oradan daha çok giriyordu evimize. Alıştığımı söyleyemem, her gördüğümde ürperti hissediyordum. Fakat bunu kendime dert edinmiyordum. Yakınıma gelmediği sürece pek önemsemiyordum.

Bir süre geçtikten sonra kertenkeleler tefekkür vesilem olmuşlardı. Biz, buraya rahat etmeye gelmemiştik. Gördüğümüz bu böcekler, kertenkeleler bizim kabir arkadaşlarımız olacaklardı. Dünyada iken bir alıştırmasını yaşıyorduk. Yaşadığımız sıkıntılar “Günahlarımıza kefaret olsun inşallah.” diye düşünüyordum. Hadis-i şerifte okuduğumuz sıtma rahatsızlığının, vücudu titretmesi sonucu günahların döküldüğü bilgisi ve müjdesi beni çok etkilemişti. Ve sıtma olduğumuzda, hastalığa bakış açımı tamamen değiştiriyordu. Sıtma olduğumuzda, arkadaşlarla aramızda birbirimizi tebrik eder olmuştuk.

Sular çamurluydu. İçmek için üç işlemden geçirmek gerekiyordu. Önce kaynatıyor, sonra arıtıyor sonra da soğutuyorduk. Hava çok sıcak olduğundan soğuk su içiliyordu. Suları Türkiye’deki gibi dışarıdan alma şansımız vardı. Birçok kişi öyle yapıyordu. Fakat ben kaynattıktan sonra temizlendiğini düşünüyor, evham yapmadan gönül rahatlığı ile kullanıyordum. Sağlık açısından, sular sebebiyle yaşadığımız bir sıkıntımız olmadı.

Sıcak bir ülkede, sıcağa alerjisi olan
kızım için yaşamak zordu

Çok sıcaklar başladığında ikinci kızım bir yaşlarındaydı. Vücudunda çıkan isilikler artınca, ne yapacağımı şaşırmıştım. Çünkü çocuk sabaha kadar ağlıyor kaşıntıdan uyuyamıyordu. Götürdüğümüz doktor “Yediği bir şey dokunmuş.” dedi. Verdiği ilaçlar çare olmayınca başka doktora götürdük. O doktor Sümeyra’nın sıcaklardan etkilendiğini, cildinin çok hassas olduğunu söyledi. Birkaç tane krem verdi. O kremler Allah’ın izni ile iyi gelmişti.

Fakat hakikaten çok hassas bir cildi vardı. Sıcağa dayanamıyor ve hemen rahatsızlanıyordu. Klimanın yanından ayırmıyor ve vücudunu serin tutmaya çalışıyorduk. Ne zaman klimadan uzaklaşsa rahatsızlığı hemen nüksediyordu. Ona aldığımız kıyafetlere de çok dikkat ediyorduk. İnce ve pamuklu kıyafetler seçmek zorundaydık. Orada bulunduğumuz zamanlarda başlayan cildindeki hassasiyet hala devam ediyor.

ODTÜ, Boğaziçi mezunları okullarımızda
görev yapıyordu

Anadili İngilizce olmayan Türklerin Tanzanya’da okul açmaları şaşırtıcı geliyordu. Eğitim şartları çok iyi ve misyonerlerin olan “İnternational school” vardı. Bir de dört duvardan başka bir şeyi olmayan, çocukların yerde oturduğu, öğretmenlerin yerdeki toprağa tahta çubukla bir şeyler yazarak ders verdikleri okullar vardı. Resmi makamlar, biz okul açmak istediğimizde, “Sizin anadiliniz İngilizce değil, burada nasıl ders vereceksiniz?” diye tepki göstermişler.

Bu tepkiye karşın bizim okulumuz çok iyi hizmet vermek zorundaydı. Ve bunu Türkiye’den ODTÜ, Boğaziçi mezunu öğretmenlerimizin gayretli ve ihlâslı çalışmaları ile başarabilmiştik. Kısa zamanda okul başarısını göstermiş oldu. Okulun başarısından dolayı kiliseler birliği başkanı dahi çocuğunu bizim okulumuza vermişti.

Tanzanya’da çalışmaya gelmiş Türk bir aile vardı. Amerika’daki bir şirketle bağlantılı olarak iş yapıyorlardı. Çalıştıkları firma her şeylerini karşılıyor onlara o imkânsızlıklarda rahat edecekleri bir dünya oluşturuyorlardı. Telefon, ulaşım, eşya, ev vs vs.. aklınıza gelebilecek tüm ihtiyaçları firma tarafından karşılanıyordu. O aileyle görüşmeye başlamıştık. Niçin burada olduklarını sorduğumuz da evin hanımı, “Artıları çok olduğu için.” demişti.

Evet, onlar için hayat standartları gayet iyi idi. Dünyevi artılar, onların Tanzanya’ya gitmesine vesile olmuştu. Onların tüm artı dedikleri şeyler bu dünyaya bakıyordu. Oysa bizim durumumuz çok farklıydı. Hicret duygusu, manevi artılar, oralarda yaşamayı lezzetli kılıyordu. O yüzden bizim hizmetlerimiz de dünyevi olarak beklentisiz olmamız çok önemli idi.

O bayanın artıları çok demesi hicret iştiyakımı arttırmıştı. Emr-i hak vasıl olsa oralarda kalabilsek düşüncesi derinden hissettiğim bir duyguydu. Türkiye’ye geldiğimizde burada vefat edersek cenazemizi Tanzanya’ya göndermezler diye düşünüp bir an önce dönmek isterdik. Hatta eşim bizim için mezar yeri bile bakmıştı. Fakat nasip olmadı...

Tanzanya’da sık görüştüğümüz, bayramlarda akrabalarımızı ziyarete gider gibi gittiğimiz bir aile vardı. Lakhani ailesi. Çok yakın görüşürdük. Çocuklarımıza kendi çocukları gibi sahip çıkar, Türkiye’den gelen misafirlerimizi ağırlarlardı. Üçüncü kızım orada dünyaya geldiğinde sanki kendi torunları olmuş gibi davrandılar. Allah, Tanzanya’da, ailemizden uzakta, o sıcaklığı yaşayabileceğimiz insanları karşımıza çıkarıyordu. Öyle ki Türkiye’ye geldiğimiz tatil zamanlarında memleketine dönme özlemiyle yanıp tutuşan insanlar gibi Tanzanya’ya dönüyorduk.

Üçüncü kızım hicret çocuğu oldu

Üçüncü kızıma hamile iken Türkiye’de bir rüya görmüştüm. Rüyamda Türkiye’ye son gelişim olduğunu, vefat edeceğimi, Türkiye’ye bir daha gelemeyeceğimi söylemişlerdi. Bu rüyayı gördüğümde çok etkilenmemiştim. Uzun zaman geçince de rüyayı unutmuştum. Ta ki doğum anı gelinceye kadar...

Eşim sık sık Türkiye’ye geliyor ve sponsorlarla Tanzanya için görüşmeler yapıyordu. Yine bu ziyaretlerinden biri doğumumun yaklaştığı tarihlere denk gelmişti. Eşim beni Türkiye’den telefonla arayıp, “Doktor kesin bir tarih verdi mi? Ona göre kendimi ayarlayıp geleyim.” Dediğinde, “Sen oradaki işlerine bak. İşin bittikten sonra gelirsin. Ben vazifeni bırakıp gelmeni istemem.” demiştim. O son konuşmamız olmuş ve o akşam doğuma gitmiştim.

Normalde doğuma bir hafta gibi bir süre vardı. Akşam sancılarım başlayınca Emriye Hanım ve eşi, kucaklarında bebekleri ile beni hastaneye götürdüler. Ayşegül Hanım da yedi aylık hamile olmasına rağmen çocuklarımın başında kaldı. Beni hastaneye götüren ağabey sağ olsun tüm işlemlerle ilgilendi. Orada görüştüğümüz ve sık sık yardımımıza koşan Figen Hanım’a dil konusunda yardımcı olması için haber verdiğimizde, hemen gelmişti.

Gece saat 01:00 civarı idi. Figen Hanım geldikten sonra Emriye hanım ve eşi gittiler. Figen Hanım sabah 05:00’te çocuklarını okula göndermek için yanımdan ayrıldığında doğum olmuştu. Tanıdığım tek kişi Figen Hanım’dı. Beni bırakıp giderken kendimi çok kötü hissetmiştim. Doğumdan sonra beni anesteziye almaları gerekince, önceden gördüğüm o rüya aklıma geldi. “Doğum bittikten sonra neden anestezi ihtiyacı hissedilmişti ki!” Anestezi vesile olacak ve buradan ötelere gideceğim düşüncesi oluşunca, dua etmeye başladım. Dilini anlamadığım insanların arasında kendimi Rabbime o kadar yakın hissediyordum ki... “Ya Rabbi, üç kız evlat bırakarak sana geliyorum!” diye ağlayarak daldığımı hatırlıyorum. Gözlerimi açtığımda arkadaşlarım yanımdaydı... Öleceğim hissiyatıyla daldığım için uyandığımda “Allah bana bir fırsat daha verdi.” diye değerlendirmiştim.

Oradaki hastanede beyaz bir bebek dünyaya gelmişti ama bebek doğum odasında yalnız bırakılmıştı. Arkadaşlar geldiğinde onu ağlar bulmuşlardı ve hemen almışlardı fakat soran kimse yoktu. Bu durumda onu oradan başkası da çok rahat alabilirdi. Tabii Allahu Teala’nın koruması müstesna.

Arkadaşlarım her konuda bana yardımcı oldular. Eşim yanımda değildi ama Allah yardımını başka elleri vesile kılarak yapıyordu. Doğum hadisesi bana manevi bir haz yaşattığı için unutamıyorum. Tanzanya Daresselam’da dünyaya gelen kızım Süheyla Fatma çok sakin ve uyumlu bir bebek oldu. Daresselam selamet, kurtuluş yurdu anlamını taşıyor. İnşallah bizim için de kurtuluş yurdu olur.

Tanzanya’nın bereketli toprakları

Çocuklarımız Tanzanya’da istiklal marşı ile Tanzanya marşını birlikte okuyorlardı. Tanzanya marşının ilk mısrası, “Mungu İbariki Tanzania-Allah Tanzanya’yı bereketlendirsin.” cümlesiyle başlayan ve tamamı duadan oluşan bir marştı. Çocukların ağzından yıllarca, farkında olmadan yapılan dualar kabul edilmiş diye düşünmüştüm. Çünkü hakikaten çok bereketli toprakları vardı. Türkiye’de olan meyve-sebzenin fazlası vardı orada. Ve yeşillikler ülkesiydi.

Bereketin olduğu bir yerde insanlar kendi zenginliklerini kullanamıyordu. Elektrik ve su kesintisi çok sık olurdu. Bazen kesinti günlerce sürerdi. Temizlik yapmak ve misafir ağırlamak zor olurdu. Bekçimiz bize dışarıdan su taşırdı. Elektrik sistemi kartlıydı. Klima çalıştırdığımızdan, karttaki elektrik hemen bitiyor ve tekrar almak zorunda kalıyorduk. Pahalı olduğu için idareli kullanmak zorundaydık.

Hava çok sıcak olduğundan elektriğe ihtiyaç oldukça fazlaydı. Pencere açıp serinlemek gibi bir durum söz konusu değildi. Sinekler içeri doluşur, bu sefer sıtma hastalığıyla karşı karşıya kalırdık. Hele bu kesintiler Ramazan’da daha zor olurdu. Türkiye’deki gibi mahalle mahalle kestiklerinden, biz de kimin evinde elektrik su varsa, onun evinde iftar etme gibi bir çözüm bulmuştuk. Kardeşliğimizin, aramızdaki samimiyetin artmasına vesile olmuştu bu kesintiler.

Oradaki yokluklar, ihtiyaçların nihayetsizliği sizin yaptığınız en küçük bir yardımı değerli kılıyordu. Bunun en iyi örneğini kurban bayramlarında yaşıyorduk. Verdiğimiz bir parça et karşısında insanların gözlerindeki mutluluk, dillerindeki dua ve teşekkür bizim için çok anlamlıydı. Çocuklara bayramda şeker dağıtacağımızı söylediğimizde otobüslerle çocuklar gelmiş ve verdiğimiz şekerlerle çok mutlu olmuşlardı. O çocukların bir şeker için kuyrukta beklemeleri hâlâ gözümün önündedir...

Halkın nüfusu yoğun olarak gençti, çünkü ömür süreleri kısaydı. İnsanlar basit hastalıklardan vefat ediyorlardı. Her şey gibi sağlık alanında da ihtiyaç fazlaydı. Bebek ölümleri normal karşılanacak kadar çoktu. Oranın okuyan, kendini kurtaran gençleri ülkelerinde kalmıyor başka ülkelere göç ediyorlarmış. Bizim okullarımızdan sonra ülkelerine sahip çıkma ve vefa duygusu ile Tanzanya’yı terk etmemeye başladılar.

Ben nasıl olduğunu anlamadan, tifo hastalığına yakalandım. Çok ağır geçiyordu. Tifodan ölen çok insan vardı. Hastalığa yakalandığımda ölüm korkusu yaşamadım. Fakat eşim çok tedirgin olmuş. Başım çok şiddetli ağrıyordu. Türkiye’den gelen bir doktor, beni muayene etmiş ve korkulacak bir şey olmadığını söylemişti. Dediği gibi kısa süre sonra hastalığı atlatmıştım.

Yıl 2003 yeni hicret diyarımız “Almanya”

Tanzanya’dan ayrılma zamanımız geldiğinde çok üzülmüştüm. Evimizin eşyalarını orada bulunan arkadaşlara dağıtmış, kısa zaman içinde toparlanmıştık. Oradaki insanları kaderleriyle baş başa bırakıyor ve onlara bir vefasızlık yapıyormuşuz gibi hissetmiş ve gözyaşlarıma hâkim olamamıştım. Sanki bir şeyler yarım kalıyordu. Bir yanımız eksik olarak ayrılıyorduk.

Ayrılırken görüştüğümüz insanların, zor şartlarda olmalarına rağmen hediyeler getirmeleri beni çok etkilemişti. Onların geleneksel olarak giydikleri kangaları vardı. Alt kısmında Sıvahili dilinde anlamlı sözler yazardı. Okulumuzda çalışan sosyal bilgiler öğretmeni Hatice Hanım hatıra olsun diye bir kanga hediye etmişti. Üzerinde yazan söz benim için çok anlamlıydı; “İyi insanlar gittikleri yerleri, bıraktıkları kimseleri asla unutmazlar.” yazıyordu. Hala saklıyorum o kangayı...

Ayrılırken, “Bu topraklara bir kez daha gelmek nasip olur mu?” diye düşünüyor ve çok duygulanıyordum. Üçüncü kızımın doğduğu yerdi Tanzanya. Doğup büyüdüğü yeri görmek isterse, buralara gelir, düşüncesi bile mutlu ediyordu beni. Tanzanya’nın hasreti daha buralardan ayrılmadan yüreğime düşmüştü. Allah buraları tekrar görmeyi nasip eder miydi bilemiyorum ama orada 5 yıl da olsa yaşamış olmak benim için çok güzeldi.

Almanya’ya gitmeden önce bir dönem Türkiye’de kaldık. Uzunca bir dönem. Çocukların eğitimleri çok etkilenmesin diye Türkiye’de kalma süremiz dört-beş yılı bulmuştu. Bu süre zarfında annem rahatsızlanmış ve İstanbul’a gelmişti. Biz Tanzanya’da iken annem, “Ölsek cenazemize gelemeyeceksiniz.” der, sitem ederdi. Ama Rabbim yanında olmamızı dilemiş ve annem İstanbul’da yanımızda vefat etmişti. Son görevlerimizi yerine getirmek nasip oldu. Allah gani gani rahmet eylesin...

Ve biz 2008 senesinde çocuklarla birlikte Almanya’ya gittik. Babalarından ayrılık süreci çocuklar için çok zor olmuştu. Neredeyse beş yıl ayrı yaşamıştık. Ailemizin bir an önce bir araya gelmesi gerektiğini düşündüğümüzden gerekli işlemleri yapıp hicret ettik. Hicret ettikten sonra en büyük problemi dil konusunda yaşadık. Çünkü çocuklar İngilizce eğitim almışlardı. Ve Almanca hiç bilmedikleri bir dildi.

Almanya maddi imkânlar açısından diğer hicret diyarları gibi değil çok rahattı. Bu rahatlık beni mutlu etmiyordu. Çünkü rahmetin zahmette olduğu düşüncesine sahiptim. Rahatlık dünyayı çağrıştırıyor ve cazip gelmiyordu. Oralarda çocuk yetiştirmek çok zordu. Avrupa kültürünün içinde çocuklara sahip çıkmak çok önemli bir işti. Maddi ihtiyaçtan çok manevi ihtiyaç fazlaydı. Bu da bizim için daha önemliydi.

Komşularımızla ve çevremizdeki insanlarla tanışma programları yapıyor ve özel günleri vesile kılıyorduk. Ramazan ve Aşure ayı bu tanışmaları gerçekleştirdiğimiz güzel bir zamandı. Aşureyi tanıtan broşürler hazırlamıştık. Aşureyle birlikte onları da dağıtıp, bu güzel geleneğimiz vesilesiyle birçok kişi ile tanışmış olduk. Hatta bir yıl sonra aşure ayı geldiğinde komşulardan birisi, “Bu yıl aşure dağıtmıyor musunuz?” diye sormuştu.

Almanya’ya Türkler sadece para kazanmaya gelirler önyargısı vardı. Eğitim faaliyetleri ve yapılan bu girişimler Almanları çok etkiliyordu. Her şeyi vesile edip ortak paylaşımlar bulmak önemliydi.

Ve Türkiye’ye dönüş

Kayınvalideme akciğer kanseri teşhisi konmuştu. Tedavi süreci hızlı bir şekilde başlamış olmasına karşın durumu gittikçe kötüleşiyordu. Bir gün Trabzon’daki görümcemler arayıp kayınvalidemin durumunun ağır olduğunu söylediler. Ben çocukların okulu olduğu için gidememiştim. Eşim ve Almanya’da bulunan görümcem hemen yola çıktılarsa da vefatına yetişemediler. “Oğlum, bu gurbet ne zaman bitecek?” diyen annemizi de rahmet-i rahmana uğurladık. Allah mekânını cennet eylesin...

Kayınvalidemin vefatından sonraki yıl Türkiye’ye dönüş yaptık. Her hicret ülkesinden bize güzellikler kaldı. Oralarda bize kucak açan, destek olan dostlarımıza, zorlukları ve güzellikleri paylaştığımız herkese teşekkür ederim.

Allah bizi ahirette tekrar buluştursun. Dünyada yaşadığımız hatıralarımızı yâd etmemizi nasip etsin. Amin...

Değil mi ki Siz Allah Rızası İçin Gidiyorsunuz...

Dilek Saray

Gönlümüze hicret ateşi düştüğünde, felçli bir babayı geride bırakacaktık. Mekanı cennet olsun, rahmetli kayınpederim, “Gidin oğlum, isterseniz dünyanın diğer ucuna gidin. Değil mi ki siz Allah rızası için gidiyorsunuz nereye giderseniz gidin.” diyecekti. Bizi ve doyamadığı üç aylık torununu bir daha görememe pahasına!

Şimdi 1994 yılında geride bıraktıklarımızı düşününce peygamber Efendimiz’den (sallallahu aleyhi ve sellem) bize tevarüs eden hicret kavramının güncellendiğini düşünüyorum.

Yarım kalmış üniversite eğitimi...

Yeni gelin evi...

Felçli bir baba...

Rusya Astırhan’a gideceğimizi Eşim Ali Bey rüyasında görmüştü. Gideceğimiz belli olduğunda önceden rüyası görülmüş bu yer için bizi ne gibi lütufların beklediğini merak ediyorduk. Evliliğimizin ikinci yılıydı ve kızım üç aylıktı. Ailelerimiz hicret kararımızı çok olgun karşıladılar. Benim ailem “Kızımızın yeri eşinin yanıdır.” diyerek destek oldular. Beni en çok etkileyen kayınpederimin felçli haliyle bize destek olmasıydı.

Nasıl bir yere gidiyoruz?

İlk kez uçağa binecektim. Nasıl bir yere gidiyoruz? Acaba gideceğimiz ülke nasıl bir yer? İnsanları nasıl? Kültürü, iklimi, dili nasıl.. derken ve bir yığın nasıl sorusunun altında ezilmekteyken Rusya topraklarına ayaklarımı bastığımda vatan özlemiyle daha çok ezileceğimi düşünmemiştim.

Bana gurbet nasıl diye sorsanız, “Evlat özlemi gibi” derim. Vatanımın taşını, toprağını, kokusunu bu kadar özleyeceğim aklıma gelmezdi. Kafamdaki “Nasıl?” soruları cevaplarını bulurken, o soruların vatanımdaki karşılıklarından uzak kalışım yüreğimi dağlamıştı. Buradaydım, hicret diyarındaydım. Ailemden, Türkiye’den binlerce kilometre ötedeydim. Bir yandan hicret etmenin mutluluğu, bir yandan evlat hasreti gibi yüreğimin orta yerine çöreklenen vatan özlemi...

Kucağımda küçücük bebeğimle etrafa şaşkın şaşkın baktığım anı unutamam. Havaalanına bizi karşılamaya gelen, bizden önce oralara gitmiş, düzen kurmuş arkadaşlarımızı görünce, şaşkınlığım ve endişelerim biraz olsun hafiflemişti. Gidiş niyetimizi sürekli zihnimde diri tutmak zorundaydım. En küçük bir boşluğumda vesveseye kapılacak çok şey vardı. Farklı din, dil ve ırktaki insanların arasında ancak ulvi bir sebep uğruna yaşanabilirdi. Türkiye’deki şartları ve hayat standardımızı Türkiye’de bırakmıştık. O beklentiyi de bırakmak gerekiyor ki, yaşadığınız yerde mutlu olabilesiniz.

Arkadaşlarımız bizim için bir ev tutmuşlardı. İlk gittiğimiz gün bizi misafir etmişlerdi. Sonra kendi evimize geçtik. Yabancı olduğum bir ev düzeniydi. Kullanılmış, kendime ait olmayan eşyaların içinde bir düzen oturtmam gerekiyordu. Temizlik maddelerini bulmak zordu. Bulduklarımızı sağlık açısından zararı olup olmadığını düşünmeden kullanıyorduk.

Yabancılar tarafından kullanılmış bir evi temizlemek ve orayı içinize sindirmek süreç istiyordu. Bebeğim küçük olduğundan sürekli bez yıkamak durumundaydım. Çamaşır suyuna benzeyen bir temizlik maddesi vardı. Sıklıkla onu kullanıyordum bebeğimin bezlerini temizlemek için.

Ellerim kısa sürede egzama oldu. Bir de köpürmeyen toz bir deterjan vardı. Bir arkadaşım iktisatla, bir kutu krem deterjanı altı ay boyunca kullanmıştı. Bulamayınca bulduğunuzun kıymetini biliyordunuz. Hele Türkiye’den getirdiklerinizin...

Bir ay sonra müşfik bir ses!

Gittikten tam bir ay sonra annemlerle görüşebilmiştik. Annemin hıçkıra hıçkıra ağlayışı hala kulaklarımdadır. Endişeli bir ses tonuyla, “Neden şimdiye kadar aramadınız evladım?” demiş ve ağlamıştı.

Soğuk bir ülkede, insanına, kültürüne, diline yabancı olduğum bir yerde, bir ay sonra müşfik annemin ağlayarak konuşması beni derinden etkilemişti. Oysa şartlar çok zordu. Arayamamıştık. Sağ ve sağlıklı olduğumuzu öğrendikleri için çok sevinmişlerdi. Dualarını almak bize de iyi gelmişti. Çünkü ilk üç ayımız Ali Bey için de benim için de zorlu bir süreçti.

Ben yoğun bir hayatın ardından burada eve kapanmıştım. Ali Bey’in de dersleri çok azdı. O da sıkılıyordu ben de... Her sıkıntılı zamanımızda Allah’ın yardımını hissediyorduk. Orada bize umut veren yine arkadaşlarımız oluyordu. Birbirimize teklifsiz gidip gelebiliyorduk. Özellikle Ramazan ayı çok güzel geçmişti. Birbirimizin evinde iftar ediyorduk.

Orada en çok bulunan sebzeler lahana, patates ve kırmızı pancardı. Türkiye’de çok nadir pişirdiğimiz şehriye çorbaları orda memleket kokardı sanki. Şehriye çorbalarımızı, yağımızı ve aklınıza gelecek birçok temel ihtiyacımızı Türkiye’den getirmeye çalışırdık. Çabuk bitmesin diye de tasarruflu kullanırdık. En bol bulunan yiyecekse, et idi. O kadar çok et yemekleri yapardık ki zaman zaman arkadaşlarla aramızda, “Pişirecek bir şey bulamadım yine size et yemeği yaptım.” der şakalaşırdık. Et yemeğinin yanına bir de patates salatası... Rusya’da en çok yediğimiz mönümüzdü.

Yeni bir ev ve Tatar komşularımız

İlk oturduğumuz evde üç ay gibi bir süre geçirmiştik. Dil bilmememin sıkıntısını çok yaşadım. Çünkü insanlarla konuşamıyordum. Çocuğum soğuk havanın etkisiyle sık sık rahatsızlanıyordu. Eşim Ali Bey eve geç geldiği zamanlar endişeleniyor fakat bir şey yapamıyordum. Ne okulu arayıp derdimi anlatabiliyor, ne dışarı çıkıp çocuğu hastaneye götürebiliyor, ne de komşularımdan yardım isteyebiliyordum.

Üç ayın sonunda kendimi hapiste gibi hissettiğim bu evden taşındık. Taşınır taşınmaz Allah yardımını göndermişti. Evimizi yerleştirirken zil çaldı. Kapıyı açtığımda karşımdaki Tatar teyzenin sıcacık gülümseyişi beni sarıp sarmalamıştı. Volga nehrinde evladını kaybetmiş yaralı bir anneydi o. Saniye teyze ve eşi Fatih amca, eşim Ali Bey’i, kaybettikleri oğullarına benzetip bize sahip çıkarken, biz de muhtaç olduğumuz aile sıcaklığını onlarda hissederek Allah’a hamd edecektik.

Süt evlerinden süt alabilmek için...

Bebeğinize sütü doktor onayıyla alabiliyordunuz. Devletin çocuk sayısını arttırmak için uyguladığı bir sistemdi bu. Kaç çocuğunuz varsa, çocuk başına dört yaşına kadar günde iki şişe süt, devlet tarafından ücretsiz olarak veriliyordu.

Kızım Emine, devletin vermiş olduğu bu sütü hemen bitiriyor ve süt yetmiyordu. Ali Bey, eksi kırk derece soğukta her sabah dokuzda iki aktarma yapıp süt evlerinden süt almaya gidiyordu. Türkiye şartlarını düşündüğünüzde bu iş çok meşakkatliydi.

Emine nazlı bir bebekti. Her şeyi yemiyordu. Seçeneğinizin kısıtlı olduğu bir yerde yemek seçen bir çocuğu büyütmek zor. Marketlerde bulabildiğimiz mamalara güvenemiyordum. O yüzden orada kaldığımız sürede, Emine’yi patates ve su ile besledim.

Üç Âyetü’l-Kürsî ve korunan ev

Bir akşam yemeği sonrası, canımız çok sıkılmıştı. Evimize 20-25 dakikalık yürüme mesafesindeki Ahmet Bey’lere çay içmeye gitmek için yola çıktık. Kızım çok küçük olduğundan kucağımızdaydı. Epey yürüdükten sonra evlerine ulaştık. Zile basıyorduk ama kapıyı açan yoktu. Eşim “Ahmet Bey!” diye seslenerek, kapıyı tıkladı. Kapıya dokunmasıyla kapının açılması bir oldu. Arkadaşlarımız için iyice endişelenmeye başlamıştık. Kapıyı açıp içeri doğru seslendik. Evde kimse yoktu.

Kapının kilidi devre dışı bırakılmış, bir kalem sıkıştırılmış ve kapı öyle kapatılmıştı. Böyle yapmalarının bir hikmeti olduğunu düşünüp kapıyı çekip gitmedik ve İçeri girip Ahmet Bey’leri beklemeye başladık. Bir süre sonra ev sahipleri kapıda göründü. Ahmet Bey gülümsüyordu. Ve eşime, “Hocam, anahtarlarımızı kaybetmiştik, Türkiye’ye telefon açmamız gerekiyordu. Ben de kapıya üç Âyetü’l-Kürsi okudum. Kalemle sıkıştırıp, Allah’a emanet ettim. Allah üç Ayetü’l-Kürsi’nin karşılığında bizim evimizi koruması için üç meleğini göndermiş.” dedi.

İnsanların evlerine girip mallarının rahatlıkla gasp edildiği, hatta bunun için insanların öldürüldüğü bir ülkede Ahmet Bey’lerin böylesine bir teslimiyetle Allah’a sığınmaları elbette cevapsız kalmayacaktı. Gurbet Allah’a kurbiyet ile ilintiliydi çünkü...

Gurbette yaşanan ilk bayram

Zaman zaman “Gurbete alışığım ben, alışığım.” derdim. Gurbete alışılamayacağını, sanıyorum Rusya’da yaşadığım bir bayram gününde iliklerime kadar duymuştum. Yalnızlığı, garipliği, vatandan uzakta olmanın burkuntusunu yaşadığınız anda, sağanak sağanak rahmet yağmurlarında ıslanmanın adıydı hicret.

Yine bu duygular içinde uyuyakalmışım. Rüyamda bir hak ve hakikat aşığını gördüm. Beni, “Üzülmeni gerektirecek bir şey yok, bayramda sizi ziyarete gelecekler.” diyerek teselli etti. Uyandığımda sanki tüm sıkıntımın üzerimden gittiğini fark edip, farklı bir zamana ve mekana uyandığımı hissettim. Bayramda kimse bizi ziyarete gelmemişti. Fakat teselli olduğum o rüyanın maneviyatı hep yanımdaydı. Güzel bir bayramdı...

Bir yıl hasret kalınan ezan sesi

Bir gün camilerin minarelerini görüp burnumun direği sızlaya sızlaya ağlayacağımı hiç düşünmemiştim. Ezan sesinden mahrum, bir yıl boyunca namaz vaktinin girdiğini saatlere bakarak anlamak çok ağırıma gitmişti. Ezan sesine hasretimizi kelimelerle ifade etmek çok güç.

Türkiye’ye dönüşümüzde, uçak daha semalardan inmeden gördüğümüz minareler bizi ağlatmaya yetiyordu. Daha ezan sesini duymadan, görmüş olduğumuz minarelerle vuslata erecek olmanın öncesinde döktüğümüz sevinç gözyaşlarımızı, uçakta bizden başka kimse anlayamazdı. Camilerden duymaya hasret kaldığımız ezanımızı, ezan okuyan saatlerle dindirmeye çalıştığımız zamanlar 1994’te, yani mazide kaldı.

Türkiye’ye dönüş

Rusya’dan ayrılıyorduk artık. Havaalanında işlemlerimizi yaptırıyorduk. Kızım oraya giderken üç aylık olduğundan dönüşümüzde onun pasaportuyla ilgili bir sıkıntı oldu. Oradaki Rus görevliler, “Çocuğu ülkeden çıkartamazsınız. O kalsın işlemleri yapıldıktan sonra Türkiye’ye gelecek başka birileriyle gelir.” dediler. Uçak kalkmak üzereydi. Tüm arkadaşlarımız işlemlerini yapmışlar, uçağa yerleşiyorlardı. Ben kızımı geçiremiyordum.

Çaresiz bir şekilde ağlamaya başladım. Rusça’yı tam konuşamadığımız için de derdimizi anlatamıyorduk. Dünyam başıma yıkılmış gibi oldu. O sırada görevlilerin yanına, güzel giyimli Türkçe konuşan bir bayan geldi. Bize dönüp nereden geldiğimizi sordu. Biz de Rusya’dan artık tamamen dönüş yaptığımızı anlattık. Pasaportlarımızı alıp gitti. Ve çok kısa bir süre sonra gelip “Gidebilirsiniz hiçbir problem yok.” dedi. Hicret diyarımızdan ayrılırken böyle bir olay yaşamak beni çok etkilemişti. O bayan kimdi? Orada görevli miydi? Bilmiyorduk!

Allah bize ilk gidenlerden olmayı nasip etmişti çok şükür. O zamanlar yapılan fedakârlıklar nefsime ağır gelmişti. Türkiye’ye döndüğüm zaman fark ettim ki çok güzel zamanlarmış. Zahmeti gitti, dimağlarımızda tatlı bir anı olarak kaldı. Rabbim, isteyen herkese hicret etmeyi nasip etsin...

Şükürler Olsun Aşağıya Düşen Benim Kızımmış!

Ayşe Günaydın Tok

Ailemle vedalaşıyoruz. Bizi bir meçhule göndermenin burukluğu içindeler. Annem bir yıl önce vefat eden babamın cenazesinde bile bu kadar ağlamamıştı. Sarsıla sarsıla ağlayışı gözümün önünden gitmeyecek.

Kayınpederim de gitmemize razı değildi. Ama biz kararımızı vermiştik, hicret edecektik. Zor da olsa kabullendiler. Eşim Eyüp Bey bizden önce gitmişti. Otuz beş gün sonra bizi almaya geldiğinde çok heyecanlıydık.

15 Ağustos 1993 yılında Türkmenistan’a giderken Abdullah Sabri 6, Zehra 5, Zeynep ise 3 yaşındaydı. Uçağa bindiğimizde büyük oğlum, “Anne saray gibi bir yere gidiyoruz.” derken, nasıl bir yere gittiğimiz konusunda hiçbir şey bilmiyordum. On iki yıllık devlet memurluğundan istifa edip kendisine destek olduğum eşimin mutluluğu ile ben de seviniyordum. “Bey orada ezanlar okunuyor mu?” diye sorduğumda Eyüp Bey, “Ezanlar okunsa bizim orada ne işimiz var? Ezanlar okunsun diye gidiyoruz.” demişti.

Dört saatlik bir yolculuktan sonra Aşkabat’a indik. Orada, Leyla Hanım’ın evinde iki gece kaldıktan sonra eşim Eyüp Bey’in görev yapacağı Bayramali’ye geçtik. Evimiz hazır olmadığından bir süre okulun lojmanında kaldık. Sonra evimize geçtik. Sular sabah 10 gibi kesiliyor, akşam 6’da geliyordu. Ağabeyim ayrılırken bir meşrubat şişesi vermiş, o şişe günlerce bize abdest ibrikliği yapmıştı.

Okulun işleri çok yoğun devam ediyordu. Eşim Eyüp Bey sabah yedide evden çıkıyor, gece ikide geliyordu. O akşam kendisine çok sitem ettim. “Evin camlarının takılması gerekiyor, çocuklar hasta olacaklar, çamaşır yıkamak için leğen, yıkadığım çamaşırları asmak için ip yok, misafir gelecek, yemek ikram etmek için tabak yok.” demiştim. Sabırla beni dinledi. “Hepsi geçecek hanım hele şu okul bir açılsın, ne istiyorsan alırız.” demişti.

Kızılgül ile tanışmamız

Bir gün kapım çalındı. Hızlı hızlı konuşan bir bayan, “Ben Ağacan Bey’in kızı Kızılgül.” diyordu. Kapıyı açtım. 14-15 yaşlarında bir kız. Elinde bir paket vardı. Annesi tandır ekmeği göndermiş. Sıcacık tandır ekmeği makbule geçmez mi? Çocuklar çok sevindi.

Kızılgül ile tanışmamızdan sonra sık sık görüşmeye başlamıştık. Her geldiğinde dolu dolu geliyordu. Türkmence’yi ondan öğrenmeye başlamıştım. O da benden Türkçe öğreniyordu. Kızılgül ve ailesi yakın görüştüğüm komşum olmuşlardı. Allah bize muhacirlik onlara da ensarlık nasip etmişti.

Konuşabileceğim biri yoktu ama kasetçalarım mutlaka olmalıydı

Bayramali’de benden başka Türkiye’den gelen bayan yoktu. Televizyon izleme gibi bir alışkanlığımız olmadığından, televizyon almamıştık. Fakat kasetçalar mutlaka olmalıydı. Kaset dinlemeden ayakta duramazdım. Eşim Aşgabat’ın pazarından bir teyp almış. O da bir gün çalıştı, bir daha çalışmadı.

Günde bir cüz okumaya kendimi alıştırmaya çalışıyordum. Bazı ezberlemem gereken dua ve sureleri ezberledim. Büyük oğluma Kur’an-ı Kerim’i öğretmeye çalışıyordum. Kızılgül ve arkadaşı Lalegül de öğrenmek istemişlerdi. 12 yıl boyunca hep öğrencilerim olmuştu. Dışarıdaki çocukları gördükçe iman hakikatlerini öğretme isteği zuhur ediyordu.

Çağam düştü maşın getirin (çocuğum
düştü araba getirin)

Eyüp Bey okulun açılışında yapacağı konuşmayı önce bize yapmıştı heyecanla. Bunlar bize çok haz veren şeylerdi. Hicretimizin gayesini, yanında oluşumuzun manasını gösteren şeylerdi. Çocukları giydirdim, onlar da babalarıyla gideceklerdi. Ben gıyaben açılıştaydım. Onları evde bekliyordum.

Okulun resmi açılışı yapılmıştı. Eyüp Bey’in ev ile ilgilenmesini beklerken manevi programlarının başlayacağını öğrendim. Bir sürü eksik vardı. Yapması gerekenleri hatırlatıyordum. Sabah yine sitem ederek uğurladım. Ertesi günün akşamı okuldan öğretmen ve belletmenler yemeğe geleceklerdi. Tabak, kaşık, çatal ve birkaç eksiği alması gerektiğini söyledim.

Yarın akşam misafir geleceği için çok seviniyordum. Bir yandan onlara neler pişireceğimi planlıyor, bir yandan da bulaşıkları yıkıyordum. Abdullah’ın Kur’an’a geçmesine iki ders kalmıştı. Onu da takip etmeye çalışıyordum. Çocuklar dışarı çıkmak istemişler fakat işlerim olduğundan göndermemiştim. Dışarı çıktıklarında pencereden bakıp kontrol etmem gerekecekti. Göndermeyince Zeynep açık olan camdan dışarıyı izlemek istemiş. Kalorifer peteğinin üzerine çıkmış. Hiç fark etmemiştim. Başımı çevirdiğimde çocuğum aşağı yuvarlanıyordu. Yetişememiştim.

Hemen aşağı koştum. İkinci kattan aşağı düşen yavrumun ağzı burnu kan içinde baygın bir şekilde yerde yatıyordu. Dikkatlice kucağıma aldım. Beyin kanaması olmasından korkuyordum. “Çağam düştü, maşın getirin - Çocuğum düştü, araba getirin.” diye bağırıyordum.

Yan tarafımızda oturan Tılla İsmindeki bayan koşarak geldi. Çocuğun halini görünce ağlamaya başladı. O kadar çok ağladı ki ben onun kadar ağlamamıştım. Duaya verdim kendimi. Suyla çocuğun ağzını burnunu sildi Tılla Hanım. Evinin çatısında tamirat yapan ustayı çağırdı. Arabasıyla geldi adam. Ben çocukla arabaya binip hastaneye gittim. Ne ev, ne diğer çocuklar aklıma gelmemişti. Komşular sağ olsunlar, evi kilitlemişler, çocukları da okula götürmüşler.

Ben hastanede beklerken okuldan Erol Bey ile okulun doktoru Esen Ağa geldiler. Eyüp bey benim istediğim tabak çanağı almaya gitti diye düşünüyordum. Ulaşamamışlar kendisine. Kendi kendime, “Ah ahhh tabak dedin, kaşık dedin başının etini yedin. Burada olması gerekirken... tencerede pişirip kapağında yedirseydim de şimdi burada olsaydı.” diyordum. Zeynep’in yanından çıkan doktorlar, “Durumu ağır.” diyorlardı. O an da Rabbimi ne kadar yakın hissettim. Dua dua yalvarıyordum... “Seni ne kadar uzaklarda aramışım Rabbim.” diyordum.

Eyüp Bey’e, “Çocuk düştü. Durumu ağır. Hastaneye kaldırdık.” demişler. Bir an da beyninden vurulmuşa dönmüş. “Okul yeni açıldı. Bir çocuğa sahip çıkamadık. Ya ölürse, okul kapatılır bu mesuliyetin altından nasıl kalkarız.” diye yanıp tutuşurken, “Hocam Zeynep hastanede gidelim.” diyorlar. “Ne! Benim kızım mı düşen? Elhamdülillah ya Rabbi hizmete halel gelmeyecek.” demiş ve rahatlamış.

Beni eve getirdiler. O akşam yanımda Kızılgül kaldı. Ertesi gün Zeynep’in kanlı çamaşırlarını getirdi babası. Zeynep yoğun bakıma alınmış. Durumu ciddi. Saçlarını kesmişler. Bir yandan kanlı çamaşırları yıkıyorum, bir yandan sesli sesli ağlıyorum. Kendimi duaların tesellisine bıraktım. Okuduğum duaların, cevşenin tadı bir başka geliyordu. İkindi vaktiydi. Güneş batmaya başlamıştı. “Ya Rabbi! Ne kadar güzel günleri cam, tabak-çanak diyerek kendimize zehir ettim. Çocuğum yoğun bakımda. Güzellikleri duymak için acıyı yaşamak mı gerekiyor?” diye konuşuyorum. Ağlamanın ve duanın verdiği rahatlığa sığınıyorum. Takdir-i ilahi ama hiç ümidimi kaybetmedim. Yani, “Rabbim yavrumuzu bize iade edecek inşallah bunu da atlatacağız.” diye düşünüyordum.

Bir hafta yoğun bakımda kaldıktan sonra Aşkabat’a sevk ettiler. Eyüp Bey, Zeynep’in yanında kalıyor, ben çocuklarla evde bekliyordum. Abdullah yedi yaşına yeni girmişti. Bu hadise onu olgunlaştırdı. Namaza başladı. Büyük insan gibi bana destek olmaya çalışıyordu. Zehra ile birlikte en iyi arkadaşım oldular. Annemlere Zeynep’in durumunu söylemedik. Annemle her konuştuğumuzda bir şey yokmuş gibi rol yapıyordum. Halimi sadece Allah’a arz ediyordum.

Çocuğun yoğun bakımda kalma süresi uzayınca Eyüp Bey kefen bezi, mezar yeri araştırmış. Bir imam efendi ile de görüşmüş. Oysa ben hiç ümidimi yitirmedim. Cenab-ı Hakk’ın rahimiyetine, Şafi ismine sarıldım. Aradan günler geçmişti ancak Zeynep’in durumunda bir değişiklik olmamıştı. Bu yüzden Türkiye’ye götürme kararı alındı. Sedye ile çıkartılırken Eyüp Bey her zaman yaptığı gibi Zeynep’in kolunu ısırdı. Öyle severdi. Hiçbir şeye tepki vermeyen çocuk babasının bu hareketine gülümsemeyle karşılık verince, kendine geldiği anlaşılıyor ve Türkiye’ye getirmekten vazgeçiliyor.

Eyüp Bey hemen beni ve çocukları alıp Zeynep’in yanına götürdü. 22 gündür hiç görmüyordum. Nasıl özlemişim. Doyasıya öptüm, kokladım yavrumu. Eyüp Bey’den nöbeti ben devraldım, o okula döndü. Abdullah’ı yanında götürdü. Zehra’yı da arkadaşlardan birine gönderdim. Ben Zeynep ile kaldım. Uyanıkken yavrumla konuşuyordum. O uyuyunca odanın köşesine geçip içimden geldiği gibi hem dua ediyor, hem ağlıyordum. “Sağlık ne büyük bir zenginlikmiş. Yavrum iyi olsun, hiçbir şey istemiyorum.” diyordum. Cıvıl cıvıl konuşan yavrum sadece “Anne” diyor ve ağlıyordu. 3,5 yaşındaki çocuk 3 aylık çocuk gibi sesler çıkarıyor konuşmuyordu. Ayağı kırıldığından hareket de edemiyordu. Yaşlı bir Rus doktor hanım vardı. Ona, “Ne zaman kendine gelir?” diye sordum. “Hiçbir şey diyemem.” dedi.

Bir gün öğlen namazını kılıyordum. Tam farzına durdum Zeynep “Baba” dedi. Elhamdülillah çok güzel bir gelişmeydi bu. Gün geçtikçe bazı şeyleri hatırlıyor ve tepki vermeye başlıyordu. On üç gün sonra bizi oradan taburcu ettiler. Zeynep’in ayağı alçılı bir şekilde hastaneden çıktık. O gün Aşkabat’ta Leyla hanımlarda kaldık. Ertesi gün küçük bir uçakla Bayramali’ye döndük.

Kardeşleri Zeynep’i hiç yalnız bırakmıyorlardı. Söyledikleri kelimeleri Zeynep’e tekrar ettiriyorlardı. Bu sayede kısa zamanda konuşmasını düzeltti. Bu olay bizim Bayramali halkıyla çok çabuk kaynaşmamıza vesile oldu. Bazen şer gördüğümüz şeylerin ardında hayırlar gizleniyor. Yaşadığımız bu olayın ardındaki hayırları görmeye başlıyordum.

Ağabeyler Eyüp Bey’e, “Çocuğu bir de Türkiye’de muayene ettir.” demişler. Çocuğu bu halde Türkiye’ye götürmeye de çekiniyorduk. Eşimin ailesi de benim ailem de çok tepki verebilirlerdi. Düşündüğümüz gibi de oldu. Annem Zeynep’i gördüğünde, “Siz benim yavruma ne yaptınız?” dedi. Ağabeyim, “Uçarcasına gittiniz hevesiniz buna mıydı?” diyordu. Kayınvalidem ile kayınpederim ne tepki verecekler diye tedirgin oluyordum. Elhamdülillah onlar da dargın durmadılar. Zeynep’in tüm kontrolleri yapıldı. Bir sorun çıkmadı. Kısa zamanda da yürümesi düzeldi.

Gurbette bayram

Ramazan ayında oruç ibadeti unutturulmuş. Kadir gecesini Türkmenler sabaha kadar oturup çay içip çekirdek çitleyerek geçiriyorlarmış. İlk bayramımızı Bayramali’de geçirmiştik. Gurbette bayramlar buruk geçiyor. Eyüp Bey o bayramda Aşkabat’ta idi. Abdullah’ı bayram namazına, yanında babası olmayınca gönderememiştim. “Bayramsa, bayramınız mübarek olsun.” demek geliyordu içimden. Fakat burada bir mefkure için bulunuyorduk. Manevi mahrumiyetlikler daha çok yaralıyordu beni. Camisiz, ezansız, mahyasız bir bayram...

Bayramlarda baklava yapmadan olmazdı. Öğretmenler, belletmenler özlemişlerdir diyerek bir bayram baklava yapmaya niyetlendim. Evde 400 gr nişasta vardı. Allah’ın lütfu ile dört tepsi baklava çıktı. Çok sevinmişlerdi. “Pastaneden mi aldınız ağabey?” demişler. Daha sonra kendimiz için yapmak istediğimde aynı ölçülerle o bereketi yakalayamadım. Gurbette bayram yaşıyorduk fakat Cenab-ı Hak bir taraftan lütfu ile muamelede bulunuyor, garipliğimizi hissettirmiyordu.

Aşkabat’a göçtük

1994 yılının Nisan ayında, altı valizle geldiğimiz Bayramali’den bir kamyon dolusu eşya ile Aşkabat’a göçtük. Karşısı çöl manzaralı olan, hiçbir Türk ailenin olmadığı evimize yerleştik. Bu ev de diğer evim gibi genişti.

Eyüp Bey bir gün, “Öğretmenleri yemeğe almak istiyorum.” dedi. Toplamda yirmi beş kişi oluyorlardı. Hazırlık aşaması epey zorlasa da mutlu ediyordu beni. Çünkü, “Hizmet edene hizmet, hizmettir.” diyordum. “Öğretmenler okulda zaten yemek yiyorlar, ben çayın yanına bir şeyler hazırlasam olur mu?” dedim. Eyüp Bey de, “Olur, ne istersen onu yap.” deyince, Türkiye’den getirdiğim fırınla, börek, poğaça, kek türü şeyler hazırladım. Öğretmenler geldiğinde, “Ağabey bize bayram mı yaptırıyorsunuz?” demişlerdi. Bu söz beni çok mutlu etmiş ve benim için büyük şevk olmuştu. Başka bir şey yapamıyorduk, mutfak hizmetimizle işe yaradığımızı hissetmek güzeldi.

Abdurrahman aramıza katılıyor

Dördüncü çocuğumuz Türkmenistan’da dünyaya geldi. Yatsı namazından sonra doğduğu için o geceyi hastanede geçirdik. Yanımda Rus bir doktor kalıyordu. Fakat bebeği yanımıza vermiyorlardı. Çok tedirgin olmuştum. Gözüme uyku girmiyordu. Doktora defalarca bebeği yanıma getirmesini söyleyince dayanamadı ve getirdi.

Tam Abdurrahman’a süt verecek iken, ezan sesi duydum. O anki sevincimi anlatamam. Bir yılı aşkın bir süredir oradaydım ve ilk kez bir ezan sesi duyuyordum. Tevafukun güzelliği de tam bebeğime süt vereceğim anda... Hastane’de çok güzel bir ilgi vardı. Ertesi günü bebeğimizi alıp evimize geçtik.

Annem yanımdaydı. Ben hastanedeyken çocuklar onu epey üzmüş. Tansiyonu çıkmış. Ondan sonra da bir daha inmedi ve hep yüksek tansiyon hastası oldu.

Annem çok farklı bir insandı. Eyüp Bey’in işlerini takdir eder ve benim bazı isteklerimle ona engel olduğumu söylerdi. Bir gün hiç unutmuyorum halı isteğime, “Hicret dediniz geldiniz. Halı sizin neyinize, hasırın üzerinde oturun.” demişti. Hep eşimden yana çıkardı. Beş ay yanımızda kaldı ve Türkiye’ye döndü.

Abdurrahman iki aylık olduğunda Türkiye’den bir arkadaş evimizin karşısına taşındı. Çok güzel bir arkadaşlığımız başladı. Onun evinde telefon vardı fakat bende olmadığından balkona astığımız renkli eşyalarla anlaşıyorduk. İlkel şartlarda bir anlaşma sağlıyor ve sık sık görüşüyorduk.

Türkmen kardeşlerimizle de çok güzel dostluklarımız olmuştu. Hiç unutmuyorum bir gün Abdurrahman’ı uyuturken ocaktaki yemeğin altını kapatmadan uyuyakalmışım. Eyüp Bey Türkiye’de idi. Gece saat bir sularında kapının çalmasıyla uyandım. Gittim sert bir ses tonuyla “Kim o?” dedim. Bir bey, “Komşu mutfakta bir şey mi yanıyor?” dedi. Hemen mutfağa koştum. Yemek yanmış. Tencere alev almak üzereymiş ki her yer duman olmuş. Asansörün olmadığı bir binada yedinci kata bunu söylemek için gelmek bir fedakârlıktı. Allah o kardeşlerimizden razı olsun...

Sahabe kabirlerini ziyaret

On altı ay sonra sahabe kabirlerini ziyaret etmek nasip oldu. O sırada rahmetli anneciğim de yanımızdaydı. Orada iki sahabe kabri vardı. Biri Büreyde el-Eslemi, diğeri Hakem el-Gifari Hazretleri idi.

Türbelerinin başlarındaki beyaz bayrakları görünce Büreyde el-Eslemi Hazretlerinin Efendimiz ile birlikte Medine’ye hicret ederken sarığı ile bayraktarlık yaptığını hatırladım. “Ya Rabbi! Biz de bu sahabe efendilerimizin arkasında cemaat olabilir miyiz?” diye geçirdim içimden... İnşallah... “Eğer emri hak burada vaki olursa beni sahabe efendilerimizin kabirlerinin olduğu yere defnedin.” dedim eşime. O da, “Aşkabat’ta da mübarek şahıslar var.” dedi. “Hayır, ben Bayramali’yi istiyorum.” demiştim. Orada rüzgâr bile bir başka esiyordu. O manevi havanın atmosferinde bir başka hissediyordunuz kendinizi...

Çantamdan çıkan elli dolar

Evde yemek yapacak bir şey kalmamıştı. Sürekli Eyüp Bey’e bir şeyler alması gerektiğini söylüyorum, duymamazlıktan geliyordu. En son artık dayanamadım, “Annem bizde, pazar alışverişi yapmamız lazım.” dediğimde, “Hanım para yok.” demişti.

Ben, Zeynep İstanbul’da hastanede iken çantama yirmi dolar koyduğumu hatırladım. Hemen çantama baktım. Yirmi dolar koyduğumu düşünüyordum ama çantamdan elli dolar çıktı. Çok sevinmiştik. Hem pazar alışverişimizi yapmış, hem de Eyüp Bey’in cebinde harçlık olmuştu.

Bir gün uyandığımda Eyüp Bey’i ağlarken gördüm. Çok üzülmüştüm. “Hayırdır bey ne oldu?” dedim. Ağlıyordu... Hiç bir şey söylemiyordu... Sonra başını kaldırdı ve, “Biliyor musun, bugün okulda öğlen yemeğinde çocuklara yedireceğimiz bir şey yok. Bu kadar çocuğun mesuliyetini nasıl kaldırırım?” dedi. Gözyaşları ceyhun olmuş akıyordu. Allah razı olsun o gün devlet yetkililerinden birisi yardım etti ve bu mesele de çözülmüş oldu.

Mukabelemiz ve ezanla buluşmamız

Kur’an-ı Kerim’i Ramazanlarda toplanıp mukabele şeklinde okumaya Türkiye’den alışkındık. Orada Ramazan başlayınca mukabele yapmak istemiştik. Türkmen kardeşlerimizden çok güzel katılımlar oldu. Mukabeleyle başladık. Kur’an öğrenme iştiyakıyla devam ettik, öğrenmeyle de sonlandırdık.

Altmış sekiz yaşındaki Cemal Teyze’nin ve altmış iki yaşındaki Dursun Teyze’nin Kur’an’ı öğrenme azmi hepimizi mutlu etmişti. Bu açıdan ramazanlar çok verimli geçmeye başlamıştı. Kur’an öğrenen kardeşlerimiz az da olsa mukabeleye katılıyorlardı. “Ahir ömrümüzde kapı önlerinde gıybet etmekten kurtulduk. Artık Kur’an’la, namazla hemhal oluyoruz.” derlerdi. Bunlar yaşadığımız güzelliklerdi.

1997 yılında yeni taşındığımız evin yakınına Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı bir camii inşa ettirdi. Açılışına Türkiye’den devlet erkanından katılımlar olmuştu. Camii açıldıktan sonra gürül gürül ezanlar okunmaya başlandı. Camiin açılışındaki heyecanımızı unutamam. Türkiye’den gelen çok değerli hocalar ezan okumuşlardı.

Ağabeyimin bizi ziyareti

1998 yılında Taşoğuz Türkmen Türk Mekteplerinin yeni binasının açılışı yapılacaktı. Nihat ağabeyim de Türkmenistan’a gelmişti. Ben de, “Nasıl olsa ağabeyim çocuklarla ilgileniyor.” diye çocukları ağabeyime bırakıp arkadaşların yanına çay içmeye gittim.

Küçük oğlum Abdurrahman ranzanın ikinci katından düşmüş ve kaşı yarılmış. Evden telefon gelince bir şeyler olduğunu anladım. Fakat bana bir şey söylemediler. Ağabeyim hastaneye götürüp dikiş attırmış. Eve geldiğimde Abdurrahman’ın başını sarılı gördüğümde çok üzülmüştüm. Allah beterinden saklasın...

Ağabeyimler ve ablam bize her konuda çok destek olmuşlardı. Allah onlardan razı olsun. Ağabeyim Taşoğuz’daki, okulun açılışına gittiğinde namaz kılacak bir yer sorunca öğretmenlerin kaldığı lojmanı göstermişler. Ağabeyim sandalyenin üzerindeki, bir öğretmene ait olan yırtık pijamayı görünce çok duygulanmış. Daha sonra birçok defa Türkiye’nin çok iyi üniversitelerinden mezun olup oralara gönüllü olarak giden bu öğretmenleri nazara vererek, duygulandığı bu hadiseyi anlatmıştı

Ben anneme son görevimi yapamadım

Türkiye’den döneli bir buçuk ay olmuştu. Ailelerimizin gönlünü yapmış olmanın huzuru vardı içimizde. Bir Cuma günü, arkadaşlarla birlikte muhabbet etmiş ve evlerimize geçmiştik. Çocuklar Türkiye’den telefon geldiğini söyleyince önemli bir şey olabilir diye hemen aradım. Kayınvalidem hakkın rahmetine kavuşmuş. Perişan olmuştum. Kayınvalidemi çok severdim, anne-kız gibiydik. Allah gani gani rahmet eylesin...

Eyüp Bey o sırada Aşkabat’a en uzak olan bir ilçedeydi. Kendisine çok zor ulaşıp haber vermişler. Eşim akşamüzeri eve geldi. Çok telaşlı bir şekilde Türkiye’ye gideceğini söyledi. Kayınvalidemi bekletmemiş defnetmişler. Eyüp Bey cenazeye yetişebilme ümidiyle acele ediyordu. Defnedildiğini öğrenince çok üzüldü. “Ben anneme son vazifemi de yapamadım.” dedi.

Türkiye’de olduğu gibi biz de orada, arkadaşlarla toplanıp yedi gün boyunca Kur’an okuduk. Evimiz küçük olmasına rağmen izdiham olmamış, çok güzel bir ortam oluşmuştu. Kayınvalidem için yaptığımız bu Kur’an şöleni beni mutlu etmişti. Annem de böyle şeyleri çok sever ve önemserdi. Yaptıklarımızı anneme anlatmak için Türkiye’yi aradım. Anneme yedi gün Kur’an okuduğumuzu, yedinci günü buranın adetlerine göre sadaka verdiğimizi anlatıyordum. Fakat annem hiç düşündüğüm gibi tepki vermedi. Sesi çok donuk geliyordu. Ve “Hastayım kızım.” dedi. Neyin var annecim diye sorunca, “Sarılık olmuşum.” dedi. Ben kendi kendime, “Sarılık, önemli bir hastalık değil geçer inşallah.” diye düşündüm.

Annemle konuşmamız üzerinden on beş gün kadar bir süre geçmişti. Çarşamba günü sabahı Nihat ağabeyim aradı ve annemi doktora götürdüklerini, annemin kanser olduğunu söyledi. İçimden bir şeylerin koptuğunu hissettim. Ne yapacağımı, ne diyeceğimi şaşırmıştım. Yakın bir tarihte eşimin babası kanserden vefat etmişti. Annemi bir daha dünya gözüyle görememek düşüncesi yüreğime bir kor gibi düştü. Durumu kiminle paylaşsam, “Ayşe abla hiç durma hemen git.” diyorlardı.

Eyüp Bey Türkiye’ye gitmek için pazartesi gününe uçak bileti aldı. Annemi ameliyata alacaklardı. Pazartesi ameliyattan sonraki beşinci gün oluyordu. Duadan başka sığınacak neyimiz var. Bol bol dua ediyor ve ettiriyorduk. Pazar gününe kadar zaman geçmek bilmedi benim için. Pazar günü, çocukların kıyafetlerini ütülüyordum. Ertesi günü Türkiye’ye geleceğimden son hazırlıklarımı tamamlıyordum.

Telefon çaldı. Ağabeyim beni arıyor fakat ulaşamıyormuş. Ağabeyimin aradığını öğrenince içimden bir şey koptu. “Eyvah! Anneme bir şey mi oldu ki ağabeyim arıyor?” diye düşündüm. Hemen Türkiye’yi aradım. Telefon bir türlü düşmedi. Bir çok defa aradıktan sonra nihayet düşmüştü. Telefona yeğenim çıktı. Ve, “Hala Ananem bitti.” dedi. O ifadeyi hiç unutamıyorum. O kadar ağır geldi ki...

Annemin son anlarında yanında olamadım. Ertesi günü Türkiye’ye geldik. Annemin cenazesine yetiştik. Hücreler hemen ölmüyor, biliyordum. Annemin benden haberdar olduğunu düşünmek beni biraz da olsa teselli ediyordu. Soğuk alnından öptüm. Annemle vedalaştım. Kayınvalidemle, annemi otuz iki gün arayla rahmeti rahmana uğurlamıştık. Rabbim cennette buluşmayı nasip etsin...

17 Ağustos depremini yaşadık

1999 yılının yaz tatilinde karayoluyla, ailecek, piknik usulü bir yolculukla İran üzerinden Türkiye’ye giriş yaptık. Eyüp Bey’in yoğunluğu sebebiyle çocuklar babalarını sık göremiyorlardı. Bu yolculuk, birlikte vakit geçirmek için çok güzel bir vesile olmuştu. Bir hafta sonra memleketim olan Düzce’ye ulaştık. O gece 17 Ağustos depremi ile sarsıldık. Çok korkmuştuk. Yıkılmış binaların arasında on beş gün kaldıktan sonra Türkmenistan bize cennet gibi gelmişti.

Bike Teyze bize kahvaltıya gelecekti. Kahvaltılık bir şeyler hazırlamam lazımdı. Önce çocukların odasını toplamalıydım. Çocukların odasına girdiğimde, içimden biraz dinlenmek geçti. Yatağa uzandım. Hemen uyumuşum. Bir rüya gördüm. Rüyamda Düzce’deki evimizdeydim. Evin önünde çok güzel bir bahçe var. Bahçede kasımpatı çiçekleri... İçimden “Annem olsaydı bu çiçeklerden bana verirdi.” diye geçiriyorum. Ve sokağa çıktım. Dışarıda, evin önünde annemi gördüm. Hasretle kucaklaştık. O sırada deprem olmaya başladı. Nereye sığınacağımızı şaşırmış bir halde birbirimizi kollarken annemin çok korktuğunu fark ettim. Annemi kucakladım, “Korkma annecim!” dedim. Sağımızdaki ve solumuzdaki binalar yıkılmaya başladı. Bizim eve bir şey olmamıştı.

Rüyanın tesiriyle uyandım. “Rabbim hayırlara çıkarsın inşallah.” deyip gelecek misafirime bir şeyler hazırlamak üzere mutfağa geçtim. Kapı çaldı ve Bike teyze kucağında koca bir demet çiçekle karşımdaydı. Ve “Ayşe annemin bahçesinden sana çiçek topladım.” dedi. Hala rüyanın tesirinde olduğumdan kendi kendime “Sübhanallah, buradaki annem bana çiçek getirmiş. Rüyamın birinci kısmı bu olsa gerek.” demiştim.

Bu rüyayı pazartesi günü görmüştüm. Aynı hafta Cuma günü, akşam yemeğini yedikten sonra hepimizde bir mahmurluk vardı. Hemen uyumuştuk. Gece saat on iki sularında çalan bir telefonla uyandık. Bir arkadaşımız Düzce’de çok şiddetli deprem olduğunun haberini vermişti. Türkiye’ye telefonla ulaşamıyorduk. Televizyonumuz bozuktu. Arkadaşım Sevgi Hanımlara çıktık. Televizyondan izlediğimiz kadarı ile hakikaten durum çok vahim idi.

Biz oradayken Abdullah nasıl olduysa televizyonu yapmış. Haberlerin devamını evde sabaha kadar takip ediyordum. Samanyolu televizyonu helikopterle canlı yayında tek tek evlerin durumunu gösteriyordu. O sırada bizim evimizi gösterdi. Rüyamdaki gibi dimdik ayaktaydı evimiz. Bir şey olmamıştı. O sırada ağabeyim aradı ve “Biz iyiyiz merak etmeyin.” demişti. Tanıdıklarımızdan birçok kişi hakkın rahmetine kavuşmuş, o depremde vefat eden şehitler kervanına katılmışlardı. Gurbetin bu yanı çok zordu...

Elektriklerimizde sorun vardı. Eyüp Bey tanıdığı bir ustayı eve gönderecek, arızaya baktıracaktı. Kızılgül, Bayramali’den ziyaretimize gelmiş, kızları alıp parka götürmüştü. Benim yanımda Abdurrahman kalmıştı. İki usta geldi Abdurrahman dışarı çıkacağını söyledi. Ben, “Oğlum evde ustalar var, sen benim yanımda dur, ustalar gidince çıkarsın.” dediysem de dinletemedim. Abdurrahman dışarı çıktı. Aradan on dakika geçti geçmedi Abdurrahman’ın acı acı bağırdığını duydum. Hemen eve geldi. Ne olduğu konusunda bana hiçbir şey söylemiyordu. Yüzüne baktım, yanağının üst tarafında iki damla kanlı su gördüm. Gözüne baktım, dumanlı görünüyordu. Belli ki gözüne bir şey olmuştu. Evdeki ustaya baktırdım o da, “Yenge bu çocuğun gözüne bir şey olmuş.” dedi. Hemen Abdurrahman’ı kucaklayıp hastaneye götürdü.

Eyüp Bey o sırada toplantıda olduğundan kendisine ulaşamıyordum. Bir çok kez aradıktan sonra nihayet ulaştım ve durumu anlattım. Acil olarak göz enstitüsüne gitmiş. Göz enstitüsünün rektörü Eyüp Bey’in çok samimi görüştüğü birisiydi. Hemen çocuğu ameliyata almışlar. Sonradan öğrendiğimize göre, çocuklar kırık bir plak bulmuş onu havaya atıp tutarak oyun oynuyorlarmış. Abdurrahman tutamayınca gözüne çarpıp üst tabakasını parçalamış. Rektör Bey, “Bıçak kesiği gibi düz bir kesik olsaydı bu kadar zarar görmezdi.” demiş. Olaydan çok kısa bir süre sonra ameliyata alındığı için Elhamdülillah hiçbir problem olmadan atlattık. Abdurrahman’a o hadiseden hatıra, kalın camlı bir gözlük kaldı.

Eyüp Bey vazifeli olarak Türkiye’ye gelmişti. Kaynım bir dönem çalışmak için Türkmenistan’da kaldı. Bir gün çocukları gezmeye çıkarmıştı. Amcalarıyla hava almaya çıkmak çocuklara da bana da iyi gelmişti. Bir taksiye binmişler. Taksinin sol tarafında Abdurrahman oturuyormuş. Tam virajı dönerlerken kapı açılmış ve çocuk, giden arabadan yere düşmüş. Arkadan da Kırmızı bir jeep geliyormuş. Çok şükür ki hızlı değilmiş. Abdurrahman düşer düşmez kalkmış ve taksinin arkasından koşmaya başlamış. Amcası ve taksici çocuğun düştüğünü fark edip arabayı kenara çekip durmuşlar. Eve geldiklerinde neler yaşadıklarını anlattılar. Allah himaye etmese halimiz nice olurdu bilemiyorum...

2005 yılında Elhamdülillah önce umre, sonra hac nasip oldu. Hacca giderken çocukları Türkmenistan’da bırakacaktık. Hem okulları, hem programları vardı. Hac için son hazırlıklarımızı yapıyorduk. Türkiye’ye gelip oradan gidecektik. Eyüp Bey biraz para getirmişti. Vermem gereken yerler vardı. Bir miktar terziye verdim. Merdivenlerimizi silen, beş tane çocuğu olan bir hanım vardı, eşini kaybetmiş. Tek başına yetimleriyle kalmış, bir miktar da ona verdim. Elimizden geldiğince o bayana sahip çıkmaya çalışıyorduk.

Abdurrahman koşa koşa geldi. Ve, “Anne, babam paraları unutmuş verir misin?” dedi. Ben de poşetle birlikte tüm paraları verdim. Fazla miktarda bir paraydı. Abdurrahman geldiği gibi koşa koşa çıktı. Giderken çocuğa araba çarpmış. Hızlı bir şekilde çarptığı için yukarı fırlatmış. Küçük kızım Büşra o sırada kapıdan yola bakıyormuş. Arabanın bir çocuğa çarptığını görmüş. Yol çok geniş olduğundan onun Abdurrahman olduğunu fark etmemiş. Ve, “Ayy yazık, çocuğa bir araba çarptı.” demiş. Olay bizim evin önünde olmuştu.

Eyüp Bey çocuğu alıp hemen hastaneye götürmüş. Başında hafif bir şişlik dışında bir şey yoktu. Bir süre müşahede altında tutup göndermişler. Sonradan kazadan haberim olmuştu. Abdurrahman böyle ciddi bir kaza atlatmıştı fakat elhamdülillah bir şey olmamıştı. Hayatımızın her döneminde sadakanın çok belayı def ettiğini yakinen yaşamış olduk.

Bu olaydan sonra çocukları Türkiye’ye götürme kararı aldık. Zeynep okulundan ve programlarından kalmak istemediği için Türkiye’ye gelmek istemiyor ve ağlıyordu. Kardeşinin başına gelen hadiseyi anlatıp onu razı etmeye çalıştım. Anlayış gösterdi ve kabul etti.

Şeyda vefat etti

Oturduğumuz dairenin karşısında Türkiye’den üniversite okumak için gelen kızlar vardı. Bir bayram günüydü. Ben kızların hepsi memleketlerine gitti diye biliyordum. Her ihtimale karşı çocuğa kapıyı çaldırdım. Adıyaman’lı Şeyda kızımız gitmemiş. Ben Şeyda’yı bizim eve çağırdım ve birlikte kahvaltı yaptık. Kahvaltı sonrası Şeyda hem anneciği ile konuşuyor hem de ağlıyordu. Yüreğim parça parça oldu.

Aradan bir buçuk yıl geçmişti. Yarı yıl tatili olmuş öğrenciler yine memleketlerine gidiyordu. Şeyda da diğer kızlar gibi memleketine gitmişti. Dönüşte bir ağabey üç erkek öğrenciyi bir de Şeyda’yı havaalanından almış, geliyorlarmış. Arabanın ön koltuğunda Şeyda, arka koltukta üç erkek öğrenci oturuyormuş. Çok ciddi bir trafik kazası geçirmişler. Arkada oturan erkek öğrencilerden Alparslan vefat etmiş. Şeyda’nın ise durumu ciddiydi. Şeyda hastanede tedavi altına alındı. Bir hafta sonra Şeyda’nın vefat haberi ile sarsıldık. Cenazesini yıkarken, “Sen bu topraklarda inkişaf edecek bir tohumdun ama Rabbim seni inşallah cennete layık gördü.” diyor ve ağlıyordum. Mekanı cennet olsun, Allah ailesine sabr-ı cemil nasip eylesin.

Zaman zaman Eyüp Bey ile birlikte çevre şehirlere velileri, arkadaşlarımızı ziyaretlere gidiyorduk. Yakını vefat eden, hasta olan kim varsa ziyaretlerde bulunuyorduk. Yine böyle bir gaye için yola çıkmıştık. Uçağa bindiğimizde fark ettik ki benim vizemin tarihi geçmiş. Sanki vizem varmış gibi ziyaretlerimizi yaptık ve Aşkabat’a döndük. Sıkı vize kontrollerinin yapıldığı bir yerde Allah’ın yardımını görmüş olduk...

Türkmen adetleri

Türkmen kardeşlerimizin çok güzel adetleri vardı. Bir şeyler yedikten sonra mutlaka dua ederlerdi. Yemekten sonra da üç ihlas bir Fatiha ile ölmüşlerinin ruhlarını unutmazlardı.

Namaz kılan kişinin yanında konuşmaz ve konuşturmazlar, namaz sonrasında duaya iştirak ederlerdi. Yapılan dua sessiz de olsa ellerini açarlardı. Misafirperverlikleri çok güzeldi. Gider gitmez evde ne varsa ikram ederlerdi. Ve hediyeleşmek için adeta bahane ararlardı.

Evlenecek olan gençlerin evlilik masrafları akrabalar arasında paylaşılır, bazen zengin biri tek başına üstlenir ve gençler evlendirilirdi. Kurban bayramı hiç unutulmamış. Kurban kesilen evde, sabahtan akşama kadar gelen misafirlere kesilen kurban etinden ziyafet verilirdi. Böylece kurban eti hem tanışlara, hem fakirlere, hem de aile halkına yedirilmiş olurdu.

Onları dua da unutmak vefasızlık gibi geliyor

2006 yılının ekim ayında Türkiye’ye dönüş yapacağımız belli olduğunda Türkmen komşularımı vedalaşmak için bir arkadaşın evinde toplandık. Bizim oraya gidişimizden yaşadıklarımızdan, duygularımdan küçük bir hikayecik oluşturup başladım anlatmaya. Komşularım anlamışlardı. Şeker Hanım’ın hüngür hüngür ağlayışı hala kulaklarımdadır. Hepsiyle helalleştik.

Oralardan ayrılmak çok zor gelmişti. Türkiye’den Türkmenistan’a giderken o kadar ağlamamıştım. Şimdi dönerken tutamıyordum kendimi... Yirmi dakikalık yolu ağlaya ağlaya geldim. Havaalanındaydık. Uçağa bindiğimizde ilk Türkmenistan’a giderken yolcuların aralarında konuştukları konu geldi aklıma. “Türkiye mi, güzel Türkmenistan mı?” diye konuşurlarken ben içimden “Kıyaslanır mı ki tabi ki Türkiye.” demiştim.

Ya şimdi neden Türkmenistan daha güzel geliyordu? Çünkü orası hicret diyarımız, lütuf yağmurlarında ıslandığımız topraklardı. Kardeşlerimizi, arkadaşlarımızı oralarda bırakıp gurbete Türkiye’ye geliyor gibi hissediyordum kendimi. Dile kolay 158 ayımız oralarda geçmişti. Rüya gibi...

Son olarak Aşkabat semalarına baktım. Pırıl pırıl lacivert gökyüzü... Güzellikler diyarı... Doyamamıştım oralarda yaşamaya. Tekrar gitmek nasip olur mu bilemiyorum ama ruhum, gönlüm oralarda olmayı arzu ediyor. Nasip... O’nun (celle celâluhû) merhametine, rahimiyetine sığınıyoruz. Rızası doğrultusundan ayırmasın. Amin...