DENİZLİ HAPİSHANE MEKTUPLARI

Necmettin Şahiner

Copyright © Şahdamar Yayınları, 2011
Bu eserin tüm yayın hakları Işık Yayıncılık Ticaret A.Ş.’ne aittir.
Eserde yer alan metin ve resimlerin, Işık Yayıncılık Ticaret A.Ş.’nin önceden
yazılı izni olmaksızın, elektronik, mekanik, fotokopi ya da herhangi bir kayıt
sistemi ile çoğaltılması, yayımlanması ve depolanması yasaktır.

Editör
Yavuz ALTUN - Yücel BOZCU

Görsel Yönetmen
Engin ÇİFTÇİ

Kapak
İhsan DEMİRHAN

Sayfa Düzeni
Bekir YILDIZ

ISBN
978-605-4038-41-1

Yayın Numarası
140

Basım Yeri ve Yılı
Çağlayan A. Ş.
TS EN ISO 9001:2000
Ser No: 300-01
Sarnıç Yolu Üzeri No: 7 Gaziemir / İZMİR
Tel: (0232) 274 22 15
Temmuz 2011

Genel Dağıtım
Gökkuşağı Pazarlama ve Dağıtım
Merkez Mah. Soğuksu Cad. No: 31
Tek-Er İş Merkezi Mahmutbey / İSTANBUL
Tel: (0212) 410 50 60 Faks: (0212) 445 84 64

Şahdamar Yayınları
Bulgurlu Mahallesi Bağcılar Caddesi No:1
Üsküdar/İSTANBUL
Tel: (0216) 522 11 44 Faks: (0216) 522 11 78
www.sahdamaryayinlari.com
facebook.com/kitapkaynagi

TAKDİM

Plevne Müdâfaası, Osmanlı cihan devletini tarih sahnesinden silmek isteyenlere karşı verilen büyük bir mücadelenin destanıdır. Bu destan, tarihimizde “93 Harbi” olarak anılan 1876-1877 Osmanlı-Rus Savaşı’nın en önemli ve kanlı sayfalarından birini teşkil eder. Bu inanılmaz müdafaada Plevne Kahramanı Gazi Osman Paşa’ya canla başla yardım edenlerin arasında Taşköprülü Sâdık Paşa gibi bir bahadır da vardır.

Tarihimizdeki eşsiz şeref levhalarından birisi olan bu hâdiseden yaklaşık 60-70 yıl sonra Plevne Gazisi Sâdık Paşa’nın torunu Sâdık Paşazâde Sâdık Demirelli’yi asil vatan burçlarından Kastamonu’da ikamet ederken görüyoruz.

Sâdık Bey, zümrüt renkli Ilgaz Dağları’nın eteklerinde nam salmış itibarlı bir kişidir. Bütün Kastamonu, Sinop, Tosya, Çankırı, Düzce ve Adapazarı, ayağında çizmesi, belinde silâhları ve altındaki ak küheylanıyla onu konuşmaktadır. Havalinin bütün düğünlerinin, merasimlerinin en itibarlı misafiri odur.

Gönlünde kötülük, nefret, kıskançlık gibi marazı duygular taşımayan Sâdık Bey’in, ak küheylanıyla Kastamonu-Sinop arasını âdeta rüzgâr misali geçtiği halk arasında dilden dile dolaşmaktadır.

Sâdık Bey’in dedesi Plevne kahramanlarından Sâdık Paşa

Sâdık Bey’in babası
Binbaşı Mehmed Ali Bey
(1813-1893)

Hülâsa; cömertliği, yardımseverliği, gönül zenginliği, ciddiyet, vakar ve asaletiyle Paşazâde Sâdık Demirelli gerçek bir “bey”dir.

Memleketin mânevî dünyasında hazan rüzgârlarının estiği 1936’lı yılların güzel bir bahar ayında, Taşköprülü Sâdık Beyin beldesi Kastamonu’ya garip bir zât getirirler.

Süngülü jandarmaların nezaretinde Çarşı Polis Karako-lu’na yerleştirilen bu zâtın resmî kayıtlardaki nâmı, “Şark menfîlerinden” diye geçmektedir. Hâlbuki tam tersine bu garip zât, gönüllerde iman nurunu yeniden inşa etmekle vazifeli bir muhabbet mimarı; kendisine bu ismi verenler de “mâneviyattan sürgün edilmiş, sevgi mahrumu talihsizler”di. O muhabbet fedaisi zât, bileklerine vurulan kelepçelere bile “Bunda da bir sanat var.” diyerek tebessümle bakan bir enginliğe sahipti. Kendisine –hâşâ!– bir cani gibi davranarak memleket memleket sürgüne gönderenlerin hidayetleri için daima dua ederdi. Ve neticede bir türlü kelepçeleyemedikleri gönlünden çıkan her kelime, insanları dalga dalga kendi nurânî dairesine cezbediyordu.

Nitekim bütün aksi propagandalara rağmen, her yerde olduğu gibi saf ve temiz müminler hâlesi burada da etrafını sarar. “Zamanın Bedî’si” aziz Üstad’ın müjdelediği hakikatler yaralı yüreklere baharı getirir. Anadolu’nun bu mübarek beldesinin kadirşinas insanları, mayalarında bulunan aslî duyguları âdeta yeniden keşfederler.

Bediüzzaman Hazretleri’ni görüp tanıdıktan sonra gönlü gülistana dönenlerden birisi de, Kastamonu ahâlisinin sevilen kişilerinden Şeyhlerin torunu Hilmi Bey’dir. Günün birinde Hilmi Bey, yakın dostu, vakar ve asalet timsali Sâdık Bey’i tutar, Nur Sultan’ın huzuruna getirir.

Ilgaz Dağları’nın bu nâmlı yiğidi, kendi gönül dünyasının, “asr-ı saadet müslümanı” tarafından damla damla fethedilişine şahit olur. Hiç itirazsız önünde diz çöküp boyun büker. “Kapında kul var sultandan içerü!” diyen Yunus misâli “Senin kapındaki kullar, sultandan da değerli” diyerek Nurlar’ın hizmetine girer. Aziz Mahmud Hüdayî’nin şu sözleri sanki Sâdık Bey için yazılmıştır:

“Bir padişaha kul o kim,
Mülkü zâil olmaz ola.
Bir gülşende bülbül ol kim,
Hiç sararıp solmaz ola.”

Sâdık Bey, Sinop, Tosya, Kastamonu, Çankırı,
Düzce ve Adapazarı havalisinin ün yapmış efesiydi.

Plevne Gazisi Sâdık Paşa’nın torunu, Binbaşı Mehmet Ali Bey’in oğlu Paşazâde Sâdık Bey’e de ancak böylesi bir sultana boyun eğmek yaraşırdı.

Kastamonu’da uhuvvet ve muhabbeti perçinleyici derslerin refakatinde yıllar birbirini kovalar. Nihayet Hz. Üstad’ı, bir mücrim gibi zindan zindan dolaştıran talihsizler, yeniden harekete geçerler.

İdam mahkûmu nazarıyla muamele gören mahkûmların yeni sürgün yeri Denizli Hapishânesi’dir. Bu defaki sürgün kafilesinin içinde artık Taşköprülü Sâdık Bey de vardır.

Dünyevî endişe ve sıkıntıların koparamayacağı bir bağlılıkla üstadına bağlanan vefa ve sadakat âbidesi Sâdık Bey, burada da hizmetine devam eder. Hapishânede kaldığı müddetçe, üstadı için kendi elleriyle çorba pişirip, yemek yapar. Hiç kimsenin minneti altına girmeyen ve hiç kimseden bir şey kabul etmeyen Bediüzzaman Hazretleri, Sâdık Bey’i kırmaz. Onun hazırladığı çorbaları memnuniyetle içer ve aylarca bu asil ruhlu, ihlâslı talebesinin pişirdiği yemeklerle sofrası şenlenir.

Harbiye’de tahsil gören ve çok güzel bir yazıya sahip olan Sâdık Bey, bu güzel hattıyla Nur Risaleleri’nin neşrinde de vazife alır. Hapishânenin ağırcezalı mahkûmları olan Dursun Atmaca, Süleyman Hünkâr ve Mümtaz Acar’dan müteşekkil gönüllü bir hizmet ekibi kurar.

Ayrı bir koğuşta tek başına tecride mahkûm edilen asrın büyük mütefekkiri Bediüzzaman Hazretleri, yazdığı mektupları, pusulaları ve Meyve Risalesi’nin parçalarını kibrit kutularının içinde, hapishâne meydancısı Arnavut Âdem Ağa’ya vermekte, o da bu mektupları Taşköprülü Sâdık Bey’e ulaştırmaktadır. Sâdık Bey ve ekibi ise bunları sabahlara kadar hiç uyumayarak çoğaltmaktadırlar.

Çoğaltılan bu parçalardan bazı nüshalar Ankara’ya Cumhurbaşkanlığı makamına, Adalet Bakanlığı’na, TBMM Başkanlığı’na ve Diyanet İşleri Bakanlığı’na postalanmaktadır. Meyve Risalesi, Denizli Hapishânesi’ndeki bu gayret ve fedakârlığın bir semeresidir.

Nur talebeleri, hapishânede bulundukları bu zaman zarfında, hiçbir zaman mahkûmiyetin getirdiği bir fütur ve endişe hâline düşmezler. Kendileri hapishânede olmalarına rağmen dışarıda bulunan yakınlarına sabır, teselli ve metanet dolu mektuplar yazarlar. Nitekim bu metaneti Sâdık Bey’in, annesi Necmiye Hanım’a yazdığı şu mektupta görmek mümkündür:

“Çok şefkatli anneciğim,

Şu satırları size bir teselli olarak yazıyorum. Çok ciddi bir hakikatten bahsediyorum.

Cenâb-ı Hakk’ın celâli tecelli ediyor. Rubûbiyetinde abesiyet olmadığı içindir ki, rahmet-i ilâhiye celâl sıfatına müsaade ediyor. O Kadîr-i Mutlak, en büyük nimetlerini felaket ve musibet perdesi altında veriyor. Ne mutlu o insanlara ki, imanın büyük bir rüknü olan “Ve bilkaderi hayrihî ve şerrihî minallâhi teâlâ” sırrını yalnız lisanıyla değil, teslim ve rızasıyla göstersin. Yine ne mutlu insana ki, böyle bir büyük imtihana müyesser oluyor. Ve bir velinin yetmiş senede kazanabileceği “rıza” makamını, bir günde, hatta bir dakikada kazanmak fırsatına nâil oluyor. Mal, mülk, evlâd ü iyal vazife-i zâhiriye değil midir?

Maddî zararlarımızın telâfisi bir ömre mütevakkıf.. hâlbuki o ömrü getirmek muhal... Mazinin âlâmı, istikbalin endişesiyle muzdarip olarak, telafisi mümkün olmayan zarar-ı maddînin yanına mânevî fırsatı katmak ne büyük kayıptır. Cenâb-ı Hak cümlemizi böyle bir kayıptan rahmetiyle muhafaza buyursun. Ve o dakikadan istifadeyi müyesser kılsın, âmin.”

Bediüzzaman ve Nur talebeleri, Denizli Hapishânesi’nde iken ülkenin muhtelif yerlerinde, özellikle de Kastamonu ve civarında sürekli depremler olmaktadır. Sâdık Bey, annesine yazdığı bir mektubunda da, bu felaketten dolayı annesini teselli etmektedir:

“Anneciğim,

Cenâb-ı Risaletpenâh (aleyhissalâtü vesselâm) Rabbinin huzuruna dünya malıyla gitmemek için son saatlerinde gelen yedi altını tasadduk buyurmadılar mı?

Âlâ-yı illiyyîn’e çıkan ve beşeriyetin bir hülâsası olan öyle ekmel bir zâtı taklit etmek, bizim gibi zayıf insanların kârı değilken, musibet perdesiyle örtülü ve kısa bir zamanda taklit imkânının bizlere verilmesi, lütuf ve nimet-i ilâhiye değil de nedir?

Böyle bir fırsatı kaçırmak maddî zararımızdan milyarlar büyük bir zarar-ı mânevî değil midir?

Demek yekdiğerimizi taziye ve geçmiş olsun değil; tebrik etmeliyiz. Keza habersiz ve tehaffuz imkânı olmadığı için ölenler şehid-i mânevî; zâyi’ olan mal, bir sadaka-i azîmdir. Keffâreti ve ecr-i mânevîsi çok büyüktür. Bu hususta müteaddit hadis-i kudsiler vardır. Cenâb-ı Hak cümlemizi rıza-yı hakikî ile karşılamak nasip buyursun, âmin.”

Plevne Kahramanı Sâdık Paşa’nın gelini Necmiye Hanım, 19 Ocak 1943 tarihinde oğlu Sâdık Bey’e cevabî bir mektup yazar. Necmiye Hanım, her kelimesine anne şefkatinin sindiği bu mektubunda, oğlunun sıhhatte olmasından dolayı duyduğu memnuniyeti belirtmekte ve şöyle demektedir:

“Burada her gün hareket-i arz (yer sarsıntısı) devam ediyor. Hasretle gözlerinden öperim. Gece gündüz duacıyım oğlum.”

Nur talebelerinin Denizli Hapsi, bazıları için az eksik bazıları için de az fazlasıyla tam dokuz ay sürer. Tamamen haksızca olan bu uygulama da, böylece Muğlalı hakim Ali Rıza Bey’in beraat ve tahliye kararıyla son bulur. Hasiphaneye yetmiş üç kişi olarak giren Nur talebeleri, buradan yetmiş bir kişi olarak çıkarlar. Zira iki Nur şâkirdi Denizli Medrese-i Yusufiyesinde âhirete göçmüştür. Sâdık Bey için ise bu süre, âdeta anne sinesindeki kadar sıcak ve Nur dâvâsına hizmette tatlı hatıralarla doludur.

Taşköprülü Sâdık Bey’in, 15 Haziran 1944 Perşembe günü saat: 14:30’da kardeşi Kemal Demirelli’ye çektiği, Denizli mahkemesinin tahliye ve beraat kararını bildiren telgrafı...

Denizli maznunları, bu tahliye kararıyla birlikte memleketlerine doğru yola çıkarken, Sâdık Bey de Taşköprü’ye döner. Aklı, Denizli Hapishânesi’nde bıraktığı mübarek Üstadının yanında, gönlü, bitmez bir hasretin ateşiyle yanmaktadır. İçindeki sönmek bilmeyen hasret korunu şiirleriyle dindirmeye çalışırken, Üstadına olan yakın alâkasını da dindirmeye çalışırken, Üstadına olan yakın alâkasını da yazdığı mektuplarla devam ettirir.

Denizli’den Taşköprülü Sâdık Bey’e 17 Temmuz 1944 tarihinde “Kastamonulu İhsan” imzasıyla gönderilen bir mektupda “Seyda” hakkında şu bilgiler verilmektedir.

“Aziz Kardeşim Sâdık Bey,

“Efendi buradadır. Şehir Oteli’nde ikamet ediyorlar. Siz gittikten sonra üç defa ziyaretime gelmek büyüklük ve tevazuunu izhar buyurdular. İki defa da adam göndermek suretiyle hatırlarımızı tatyip eylediler. Rahat ve sıhhatleri mükemmeldir.

“Bazı arkadaşlardan mektup alıyorum. Bilhassa Milaslı Halil İbrahim ve Ahmet Feyzi Efendiler muntazaman gönderiyorlar.”

Denizli Tüccarı Hafız Mustafa Kocayaka, sevgili dostu ve muhterem kardeşi Sâdık Bey’e 31 Temmuz 1944 tarihini taşıyan mektubunda şunları yazmaktadır:

“Sevgili ve muhterem Sâdık Bey kardeşimize,

“25 Temmuz 1944 tarihli mektubunuzu aldım. Üstadımız Efendimiz Hazretlerine ait olan kısmını takdim ettim. Pirinci de aldım. Merak etmeyiniz. Sıhhati ve afiyeti yerindedir. Yapılması lazım gelen hürmeti halk yaptı. Çok memnun ve mesrur olarak bugün Afyon vilayetine ikamete memur olarak gönderildi. Kendileri memnundur. Hükümet büyük iltifat gösterdi. 400 lira harcırah gönderdi. Bir komiserin refakatinde hareket etti. İki defa hapishâneye, bir defa da kabristanda Hafız Ali Efendi merhumun kabrini ziyarete gitti.”

“Denizli Tüccarı” Hafız Mustafa Kocayaka’nın kendi el yazısıyla
Sâdık Bey’e gönderdiği mektup.

Mektubun devamında, gönderilen Kastamonu pirincinin, Bediüzzaman Hazretleri’ne ulaştığı, Hazret’e ait mahkeme evrakının savcılık tarafından usulen temyize gönderildiği ve yüzde yüz tasdik edileceği yazılmakta, sonlara doğru da Kastamonu’da olan depremden dolayı Sâdık Bey teselli edilmektedir:

“Zelzele felaketinden mutazarrır olduğunuza müteessirim. Cenâb-ı Hak başka yönden zararımızı telafi buyursun. Felaketiniz geçmiş olsun. Mü’minler, Müslümanlar yek diğerinin kardeşi olduğunu Cenâb-ı Hak Kur’ân-ı Kerîm’inde sarâhatle haber veriyor. Sizlere zaman icabı bir şey yapamadık. Af buyurunuz. Mukabil duanızı bekler, ihvanın arz-ı hürmet eylediğini tebliğ ederek, sana selâm ve saygılarımı sunar, efrad-ı ailenizin ve bütün âlem-i İslâm’ın refah ve saadetini Cenâb-ı Kibriyâ’dan dilerim, iki gözüm, sevgili kardeşim.”

Hafız Mustafa’nın mektubuyla birlikte Taşköprü’ye bir mektup daha gelir. “Sîn, Ayn, Nûn” diye imzalanan bu mektup, büyük insan, Nur Üstad’a aittir. Bediüzzaman, kendi “dest-i hattıyla”, kendi mübarek kalemiyle yazdığı bu mektubunda; Denizli Hapishânesi’nde dokuz ay kendisine çorba pişiren vefakâr talebesi Sâdık Bey’e Denizli’den ayrılış anını anlatmaktadır.

Bu mektubun yazılışından bir gün sonra Bediüzzaman Hazretleri önce Afyon’a, oradan da Emirdağ’a nefyedilir.

* * *

Aradan dört yıl gibi bir zaman geçer. Taşköprülü Paşazade Sâdık Bey, Taşköprü’de Nur Risaleleri’ni okumakta, yazmakta, gönülleri Kur’ân nurlarıyla aydınlatarak hizmetine devam etmektedir. Öte yandan üstadına olan firkatini, hasretini yazdığı manzumelerle dindirmeye çalışmaktadır:

İsmi Said, kendi saîd, hâli sâd,

İnsan; bunun sultânına bîatla olur muvahhid.

Hem etmektir muradı din ve imanı âbâd,

Baş üzre deyüp eyle her emrine inkıyad.

Nur yolunun kara sevdalısı bu aziz insan, nihayet firkatin ateşinde daha fazla yanmaya dayanamayacağını anlayınca Emirdağ’a doğru yola çıkar. Emirdağ yolunda Ankara’ya uğrayan Sâdık Bey, bu esnada bir otelde, tevâfuken orada bulunan Nur dâvâsına büyük hizmetleri geçen Fakazlı ailesinden İnebolulu İsmail Fakazlı ile karşılaşır. Sâdık Bey, dâvâ arkadaşı İsmail Fakazlı’ya, Üstad’ı ziyaret etmek için yola çıktığını söyler. İsmail Fakazlı da bu ziyarete iştirak etmek isteyince beraberce vuslata doğru Emirdağ yolunu tutarlar.

Bu sıralarda Emirdağ’daki küçük mütevazi bir hanede farklı bir hava yaşanmaktadır. Ortalık toplanmış zaten temiz olan şilteler tekrar yıkanmıştır. Mütevazi hanenin mübarek sakini Bediüzzaman Hazretleri, gözleri ve gönlü yolda misafir beklemektedir.

Ertesi gün Eskişehir’e ulaşıp geceyi buradaki Yıldız Otelinde geçiren iki gönül dostu daha ertesi gün gecenin geç saatlerinde Emirdağ’a ulaşırlar. Bir türlü bitmeyen bir gecenin ardından günün ilk ışıklarıyla beraber, Nur Üstad’ın huzurlarıyla müşerref olmak için soluk soluğa bir heyecanla, mütevazi hanenin kapısını çalarlar. Uzun boylu, kafkas çehreli, kalın ve gür bıyıklı, temiz bir genç kapıyı açar. Misafirleri içeri alır. Sâdık Bey, merdivenleri çıkarken heyecandan kalbi duracak gibidir. Tahta kapıyı yavaşça açar, içeri girer. Yılların hasretinin içine sindiği bir ses tonuyla tek cümlede boşalır: “Esselâmü aleyküm Üstadım!”

Sâdık Bey’in güzel hattıyla yazdığı, Sözler kitabındaki
17. Söz’den bir sayfa.

Sayfanın sağ alt köşesinde, Bediüzzaman’ın bir hâşiyesindeşunları okumaktayız:

Bu Fârisî beyitler yirmi iki sene evvel Ankara’da kalbime geldi. O vakit Afgan Sefiri bu beyitleri benden istedi...

Kısacık bir sessizlikten sonra fazla dayanamayan Sâdık Bey, kendini Nur Sultan’ın önüne atıp ayaklarına kapanır. Paşazâde Sâdık Bey küçük bir çocuk gibi sarsılarak hüngür hüngür ağlamaktadır. Üstad Hazretleri, bu vefakâr talebesini şefkatle, “Kalk kardeşim Sâdık Bey!” diyerek omuzlarından tutup kaldırırken, gözlerinden dökülen yaşlar, mübarek yüzünü ıslatmaktadır. Orada bulunan herkes bu manzara karşısında duygulanmış, mütevazi hâneyi tatlı bir vuslat havası sarmıştır.

Üstadına ve dâvâsına bütün zerreleriyle tam bir teslimiyet içinde bağlanan, Plevne kahramanlarından Sâdık Paşa’nın torunu, Binbaşı Mehmet Ali Bey (1873-1930) ile Necmiye Hanım’ın evliliğinden dünyaya gelen Taşköprülü Sâdık Bey, bu buluşmadan yıllar sonra, 1902’de başladığı dünya hayatını 1971 baharında noktalar. Geride bereketli bir ömür ve hayırla yâd edilecek sayısız hizmetler bırakarak...

Onun bu hizmetlerini daima takdir eden Bediüzzaman Hazretleri, Emirdağ Lâhikası isimli eserinde şöyle demektedir:

“Hapishânede, hakikaten şahsıma ve Nurcuların ittihadına ve mahpusların Nurcularla tevafukuna unutulmayacak derecede Hilmi ile hizmet eden ve memleketinde hapisten evvel ve sonra kahramanane çalışan ve ismine tam mutabık Sâdık Bey’in, akrabasıyla, validesiyle tebrikine ve benim namıma orada kurban kestiğine mukabil, bin bârekâllah ve mâşallah deriz.”1

Taşköprülü Sâdık Bey (Demirelli) fedakâr bir hizmet ehli olmanın yanında, aynı zamanda titiz bir arşivcidir. Nitekim Bediüzzaman Hazretleri’nin kendisine gönderdiği bütün mektupları, pusulaları, notları büyük bir itinayla mukaddes bir miras olarak saklamıştır. Vefatıyla birlikte bu aziz miras, oğlu Said Demirelli’ye intikal etmiş, ondan da Allah’ın lütf u ihsanı ile bendenize ulaşmıştır.

Hâsılı, eser iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, kısmen, Bediüzzaman Hazretleri’nin Denizli Hapishânesi’nde iken Kastamonulu fedâkâr talebesi Sâdık Bey’e hususî yazdığı mektuplardan, kısmen de bazıları daha önce Lâhikalar’da neşredilen mektuplardan oluşmaktadır. İkinci bölüm ise, Sâdık Bey’in, o sıralarda Afyon Hapishâne’sinde bulunan sevgili Üstad’ına hasretini ve Risale-i Nur’a sâdıkâne muhabbetini nazmın diliyle seslendirdiği ve kendi güzel el yazısıyla alfabetik olarak yazıp “Damla” nâmını verdiği bir divançesini, ve ona ek olarak yine kendisine ait iki adet manzûmesini ihtiva etmektedir. Hem Hazreti Üstad’ın mektupları, hem de Sâdık Bey’e ait manzûmeler, Osmanlıca yazılmış olan asıl nüshaları ve Latinize edilmiş hâlleri ile birlikte yayıma hazırlanmıştır.

Bu eser, 1992 yılında ilk baskısını yapmıştı. Ancak Hazreti Üstad’ın hapishâne hatıralarını zihinlerde yeniden canlandırmak; Nur’un Kastamonulu fedâkârlarından olan, Hazreti Üstad’ın da “Kardaşım, ben sana ebediyyen minnettarım.“ dediği merhum Sâdık Bey’in ihlâslı kaleminden süzülen harika şiirleriyle ve yıllar evvel bizi kırmayarak bir önsöz lütfunda bulunan Mustafa Sungur Ağabey’in; kitaptaki mektupların içeriğini tanıtan, hatıralar ve bazı lâhika mektupları hususunda rehber niteliğinde çok kıymetli nasihatler taşıyan ifadeleriyle bir kere daha hasbihâl etmek, kısacası anlatmaya ve teneffüsüne doyamadığımız Nur havasını yeni nesillerle tekrardan soluklamak gibi niyetlerle eserin yeniden yayımlanmasını arzu ettik.

N. Şahiner

Gaziantep 2011

1 Emirdağ Lâhikası 1/179, Şahdamar Yayınları, İstanbul 2010.

Taşköprülü Sâdık Bey

Mustafa Sungur

Muhterem Necmeddin Bey kardeşimiz, vaktiyle Nur’un bahadır talebelerinden, Hazreti Üstadımızla Denizli hapsinde beraber bulunan merhum Sâdık Bey’in Taşköprü’deki köyüne gidip oğlu Said’den bazı evrak ve hâtıralar almış ve bunlardan Hazreti Üstadımız’ın Denizli hapsinde kendi mübarek dest-i hattıyla yazdıkları bazı mektuplarını bana gösterip bu hususta fikir ve kanaatimizi rica etmişti.

Ben okudum ve gördüm ki, bazı mektuplar Denizli mektuplarında var ve neşredilmiştir. Bazısı da Sâdık Bey’e hususî yazılmış hususî mektuplardır. Zannımca bu nevi hususi mektuplar Hazreti Üstadın zamanında bulunan bazı zatlarda da mevcuttur. İşte Barla Lahikası’na giren Hulusî ve Refet Ağabeyler’e yazılan mektuplar da bu nevidendir.

Bunu ifadeden maksadım, bu gibi mektuplara o günde, o gibi ahvâlde, öyle zatlara hususi yazıldığı veçhesiyle bakmalı. Çünkü Hazreti Üstadımız neşir için Kastamonu ve Emirdağ Lâhikaları’nı tashihinde bazı hususî kısımları, “Umuma bakmıyor.” diye neşre münasip görmemiştir. Bununla beraber, madem “Hazreti Üstad’ındır, mutlaka saklı kalmamalıdır.” diye iştiyak gösteren bazı kardeşlerimiz de var. Bu hususa dair, muazzez Üstadımız’ın el yazma Kastamonu mektuplarını muhtevî bir risalenin başında kendi mübarek dest-i hattıyla yazmış olduğu şöyle bir beyanı da var:

“Bu parçada hiçbir mektubu kaybetmeyen kardeşlerim, umum yazdıklarımı, âmi ve âdi de olsa her şeyi kaydedip yazmışlar. Hâlbuki, az bir kısmının ehemmiyeti muvakkattir. Ebedî yaşayacak bir kıymet-i ilmiyesi yoktur. Madem yazmışlar, belki bir hikmeti var, diye ilişmedim. Onun bir hikmeti budur ki: O muvakkat ve az mektupların dahi başlarında bâkiyâne selâm ve dua ve teşvik ve âhirlerinde yine uhrevî selâm ve dua ve istid’a vardır.”

Bu beyan-ı Üstad’a binaen bu hususî mektuplara da, hususiyeti cihetinden bakarak, Hazreti Üstad’ın, Nur’a, hizmete ait her meseleye vech-i nazarını bilmek ve o zamanları temâşâ etmek elbette güzeldir ve matlubdur.

Sâdık Bey, Üstad Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri’nin Kastamonu hayatının ebedî, nurlu meyvelerinden birisidir. Sâdık Bey, hayatı boyunca sadâkat ve metânetini göstermiş bir kahramandır. Onun Denizli hapsindeki sadakati beyanında bir hatıram da şudur:

Hazreti Üstadımız, Afyon’dan sonra Emirdağ’da, ziyaretine geldiği bir gün Sâdık Bey’i kucaklayarak, “Kardaşım, ben sana ebediyen minnettarım.” diye bir ifadede bulunmuşlardı.

Birisi de; –Denizli hapsinde mi veya Denizli’ye giderken Isparta hapsinde mi, onu pek bilemiyorum– Hazreti Üstadımız’a hapiste hizmetiyle alâkadar olan şarklı bir mahpus varmış. Üstadımız ona pencereden birisini göstererek “Şu zâta şu parayı ver.” diye 150 lirayı gönderiyor. Sonra “Parayı verdin mi?” diye o adama soruyor. O da “Verdim.” diyor. Hazreti Üstad, “Denizli’de kaç ay bana yemek, çorba geliyordu. Ben, Sâdık Bey hep o paradan sarf ediyor biliyordum. Meğer o adam, 150 lirayı vermemiş. Sâdık Bey kendi gönderiyormuş.” diye o hizmetini takdirle yâd etmişti.

Sâdık Bey’in Afyon hapsinde iken yazıp gönderdiği bir manzumesini Hazreti Üstadımız o zaman neşrettirmişlerdi. Sâdık Bey merhumun, o manzumesinin başına yazdığı “Divan” onun bahadır ruhunun tercümanıdır.

Sâdık Bey münasebetiyle Üstadımız’ın Kastamonu hayatı ve o hayatın semeredar, feyizli tezahürleri ve o tezahüratın günümüze uzanan nurânî sümbülleri zihinlerde canlanıyor.

Kastamonu Nur Talebeleri’nin birincisi, Şark Harekâtı dolayısıyla Van’dan Kastamonu’ya nefyedilen Hacı Emin Efendi ile tesisine başlanan Kastamonu’nun mânevî medrese-i Nuriye’si ve o manevî medrese-i Nuriye’nin demirbaş kâtip ve talebeleri ve başta Risale-i Nur’un sırkâtibi Mehmed Feyzi ve rüfekâsı, Hilmi, Tahsin Efendiler... Taşköprülü Sâdık Bey, Devrekânî’den Ahmed Kureyşî, Küreli Hacı Dursun ve Dadaylı Saatçi Hasan Efendiler...

Hem ikinci bir Isparta unvanını alan İnebolu ve civarı Nur talebeleri ve başta kahraman Nazif, oğlu Selahaddin ve büyük ruhlu Küçük İbrahim Fakazlı gibi, Gülcü Hüseyin, İzzet ve sair Denizli hapsini şenlendiren fedakâr Nurcular, Isparta gibi Risale-i Nur neşriyatında ve hizmetinde fevkalâde sebat, metanet ve devam gösterdiler.

Hem Üstadımız’ın ifadeleriyle, “Safranbolu havalisi hakikaten, Mustafa’lar, Ahmed Fuad ve Hıfzı ve Rahmi gibi hârika sadakat ve alâkadarlıkla Kastamonu’daki sekiz sene bizim Nur hizmetimizin akîm kalmadığını ve Safranbolu’da parlak bir medrese-i Nuriye olacağını maddeten ispat ediyorlar. Bu defa Mustafa Osman’ın mektubunda, iki saat yakınındaki Karabük fabrikalar şehrinde bulunan yüzer genç ve işçilerde Nurlar fütuhat yapacağını bildirmekle ehemmiyetli bir müjde telâkki ediyoruz.”2 diye çok beyanları ve o beyanların hem Hazreti Üstadımız zamanında, hem dâr-ı bekâya irtihalinden sonra inâyet-i ilâhiye ile bu gün de hizmet-i Nuriye ve imaniyede bulunan, istihdam edilen zâtlar gibi, yüzer masum ve genç talebelerin Kastamonu havalisinde zuhurları, Hazreti Üstad’ın Kastamonu hayatının feyizli ve bereketli bir sümbül-ü mânevî verdiğinin mücessem beyanlarıdır.

Evet, bir mektubunda Hazreti Üstadımız, “Ankara Dârülfünunu’nda Nur’a ehemmiyetli hizmet eden ve Kastamonu’da mektep gençlerinden en evvel Nurlar’a giren ve Ankara’daki Abdurrahman’ın oğlu Vahdet’i himaye ve muhafazaya çalışan Araçlı Abdullah”3 diye; başka bir mektubunda “Hatta Mustafa Oruç’la muallim Ahmed Fuad gibi zâtların bu sırada tesirli bir surette hizmet-i Nuriye’ye geçmeleri, Denizli kahramanı Hasan Feyzi’nin vefat acısını bir derece izale ediyor.”4 diye bahsettiği Mustafa Oruç, İstanbul Üniversitesi’nde talebe ve hizmet-i Nuriye’de bulunan mübarek bir zat. İkisi de, yani Araçlı Abdullah ve Safranbolulu Mustafa Oruç (Ramazanoğlu), Meyve’nin “Altıncı Meselesi”nde bahsi geçen “Muallimlerimiz Allah’tan bahsetmiyorlar.” diye suâllerine, “Okuduğunuz fenlerden her bir fen, mütemâdiyen Allah’tan bahsediyor. Muallimleri değil, onları dinleyiniz!” diye Hazreti Üstadımız’ın iman-ı billâh dersini verdiği muhataplarından. Kastamonu Lisesi’nde iken Üstadımız’ın derslerine muhatap olan ve o zaman dua ve teveccühlerine mazhar olan bu zatlar, bilâhare birisi Ankara Üniversitesi’nde, birisi de İstanbul Üniversitesi’nde talebe olup, ileride bir Nur dershanesi olacak olan bu iki maârif dairesinin mebdelerinde biiznillâh hizmet-i Nuriye’de bulundular.

Bütün bu gibi ulvî tezâhürât, “Hiçbir tevazu ve mahviyet niyetiyle olmayarak, bütün bir kanaatimle ilân ediyorum ki, benim hizmetim ve sergüzeşte-i hayatım bir nevi çekirdek hükmüne geçmiş. İnayet-i ilâhiye ile bu zamanda ehemmiyetli bir hizmet-i imaniyeye mebde olmak için Kur’ân’dan gelen ve meyvedar bir şecere-i âliye olan Nur Risaleleri’ni ihsan etmiş.”5 hakikatinin tecellileridir.

“O beş Ahmed’den Safranbolu’da Hasan Feyzi’nin tam yerine geçen, tam vârisi Safranbolulu Ahmed Fuad’ın, gayet samimî ve fedâkârâne mektubunda, benim bedelime aynen Hasan Feyzi, Hafız Ali gibi; bâkî kalan hayatını bana verip, benden evvel berzaha gitmek için dua ediyor. Hâlbuki şimdi Nurlar’a onun hayatı daha ziyade faydalıdır. Bana nisbeten genç, faal bir kardeşim, benden sonra, kardeşlerim gibi vazife-i Nuriye’mi yapıyorlar, diye kemâl-i istirahat-i kalble ecelimi beklerim. Cenâb-ı Hak onun gibi çok fedakârları Nurlar’a kavuştursun.”6 diye bahsettikleri Ahmed Fuad ise Hazreti Üstadımız’ı Kastamonu’da iken ziyaret etmiş, iltifat ve teveccüh ve duasına mazhar olmuş, bütün Külliyat’ı yazmış; ders, sohbet ve vaazlarıyla Eflanî’nin intibahına vesile olmuş ve son nefesine kadar kâmil bir mümin, âlim ve fâzıl bir ehl-i hak olarak numûne-i misal bir hayat sürmüş velî bir zattı. Bu fakir Sungur’un dahi Mustafa Osman ve Hıfzı ile birlikte üzerimizde büyük hakları bulunan kıymettar ve daima hürmetle yâd ettiğim ağabeylerimdir, hocalarımdır.

Hem yine bir mektubunda Üstadımız, “Safranbolu’da Nur’un ehemmiyetli şâkirtlerinden Hıfzı’nın iki masum mahdumları biri on, biri de sekiz yaşlarında Asâ-yı Musa mecmuasını yazdıkları ...”7, “Hıfzı’nın iki masumunun yazdıkları Asâ-yı Musa ve Rehber ve Küçük Sözler bizi mesrur eyledi. Yüz mâşâallah böyle binler Nurcu masumlar istikbali nurlandıracaklar.”8 diye bahsedilen Hıfzı Efendi merhum, Hazreti Üstadımız’ı Kastamonu’da iken ziyaret edenler, dua ve teveccühüne çoluk çocuğuyla beraber mazhar ve nâil olanlardan, Afyon hapsinde Mustafa Osman Ağabey’le beraber yatanlardan bahtiyar bir zât ve oğulları...

İşte Hüsnü Bayram, hem Anadolu, hem Vilâyât-ı Şarkıye, hem Arabistan’ın merkezi mezasında, Üstadımız’ın tavsif buyurdukları merkezde, senelerce Abdullah Ağabey’le beraber hizmet-i Nuriye’de bulunan, bilâhare yine Hazreti Üstadımız’ın hizmetinde bulunan ve Üstadımız’ın son hayatında şoförlüğünü de yapan, vasiyetnamelerde ismi bulunan mübarek ve mümtaz bir Nur hâdimi ve rüknü olarak hizmettedirler.

Hülâsa, Üstadımız kerratla buyururlardı ki: “Ben iktidar ve ihtiyarımın fevkinde istihdam ediliyorum.”9, “Benim hayatım daima intizam üzere geçmiştir.” hakikatine binaen Hazreti Üstadımız’ın Van hayatından, Isparta, Barla, Kastamonu, Emirdağ ve son Isparta hayatına kadar, Eskişehir, Denizli ve Afyon mahkemeleri ve en son İstanbul’da Gençlik Rehberi mahkemeleri gibi hayatının bütün mühim safhaları, böyle hizmet-i Kur’âniye ve imaniyeye mebde ve çekirdek hükmünde geçmiş ve Feyyaz-ı Mutlak Zât-ı Zülcelâl Hazretleri; o safhaları çok hayırlı, parlak, geniş ve ebede bakan manzaralar olarak hayattar ve manidar kılmış, ebedî sümbüllendirmiştir.

Kastamonu hayatı ise o hakikatten bir parçadır. Daha fazla uzatmamak için Kastamonu hayatının en bâriz beyanı olan Kastamonu Lâhikası ile Emin ve Feyzi imzasıyla Tarihçe-i Hayat’ta neşredilen, Üstadımız’ın Kastamonu hayatını aksettiren bir mektubu nazar-ı irfana arzederek ve sonra Emirdağ Lahikası’nda dercedilen bazı mektuplardan birkaç parçayı da o hayatın feyizdar neticeleri mezasında takdim ediyoruz:

* * *

Aziz, Sıddık Kardeşlerim ve Ebed ve Hak Yolunda Hakikatli Arkadaşlarım!

Kastamonu efelerinden ve Nur’un kahramanlarından ve Safranbolu fedakârlarından size oradan buraya gelen hususî mektuplarına hususî cevap vermeye müstehak ve lâyıktırlar. Fakat hâlim, vaktim müsaade etmediğinden, vâsıtanızla bir kısa cevap verdiğime gücenmesinler.

Evvelâ: Hilmi, İhsan, Emin’in, Taşköprülü Sâdık’ın mektupları beni çok mesrur eyledi. Hakikaten bu kardeşlerimiz, hapishânede dokuz ayda dokuz sene kadar hizmet-i Nuriye’yi yaparak Isparta kahramanlarıyla omuz omuza geldiler. Ben onların hem istirahatime, hem hapisteki arkadaşlarımızın ittifaklarına ve yeni Nurlar’ın hizmetine tam çalışmalarını hiçbir vakit unutmayacağım. Cenâb-ı Hak onlardan ve sizden ebeden razı olsun. Ben hayalen, çok defa eski zamana ve Kastamonu’daki ve Barla’daki malûm yerlere ve seyrangâhlara şevkle gidiyorum. Oralarda oturup ağlıyorum. O enîslerimi hayalen görüyorum.

Kahraman Sâdık’ın kuvvetli ifadesine ve güzel yazısına benzeyen bir kısa mektup da, Safranbolu şâkirtlerinin selâmını da, Mustafa Osman ve Hıfzı (rahmetullâhi aleyhimâ) yazıyor. Şüphelendim, acaba Sâdık oraya gelmiş, yoksa onlar oraya gitmişler, veya başka Sâdık nâmında bir kardeşimiz midir?

Barla sıddıkları Nurlar’ın yazmasına tam çalışmaları, herkesten evvel onların vazifeleridir. Çünkü Barla, birinci medrese-i nuriye şerefini kazanmasından, o mübârek medreseyi talebesiz bırakmak câiz değil. İnşallah, tekrar şenlenecek. Çalışanlara “bârekâllah” deriz. Cenâb-ı Hak tevfik versin, âmin...

Sâniyen: Safranbolu’nun sâdık şâkirtlerinden Osman ve Ahmed’in iki mektupları, onların fevkalâde sadâkat ve Nurlar’a alâkadarlıklarını gösteriyor. Mâşallah, Osman az zamanda hem Kur’ân’ı ders almış, hem Nurlar’ı yazmış, şimdi de Asâ-yı Musa’yı yazıyor. Fedakâr Mustafa Osman ve Hıfzı’ya tam bir kardeş ve Ahmed dahi tam alâkadardır. Mektubunda imlâsı noksan olmasından dediğini bilemedim. Onlara, Safranbolu’da ve Kastamonu ve civarındaki kardeşlerime çok selâm ve dua ederiz, dualarını isteriz. Medresetü’z-Zehra’daki Isparta ve civarı umum kardeşlerimize birer birer selâm ve selâmetlerine dua ederiz.10

Said Nursî

* * *

Kastamonu’nun Hüsrev’i, Rüşdü’sü olan Mehmed Feyzi ve Emin’in gönderdikleri, benim Kastamonu’da kalan bir kısım risaleler emanetlerini aldım. Size gönderdiğim Asâ-yı Musa’nın lügatnâmesini hasta olduğu hâlde çok güzel ve âlimâne yazan, lügatnâmenin başında güzel bir fıkra derceden ve bana da ayrı mektup yazan Risale-i Nur’un sırkâtibi Mehmed Feyzi’nin oraca çok müşkilât ve mânialara rağmen, hârika sadakatini ve Nurlar’a fâik alâkasını, sarsılmadan imana hizmetini bir kaç cihette yapması gösteriyor ki; o küçük bir Hüsrev olduğu gibi, tam bir Hasan Feyzi’dir. Fakat, ben orada iken, çok ehemmiyetli ve enaniyetli bir sofî-meşreb eski memurlardan bir zat ve gayet mühim mâlûmatlı, dünya ile çok alâkadar ve siyasî tüccar bir hoca, bana karşı ilişmedikleri için; ben de onları daire-i Nur’a celbetmeye çalışmadım, onlara da ilişmedim. Şimdi Mehmed Feyzi ise, Kastamonu’yu, onların nüfuzundan kurtarıp Denizli gibi muvaffak olamıyor. Hilmi, Sâdık ve Ahmed Kureyşî gibi Nur’un kahramanları da köylerde bulunduğundan; Feyzi’nin hizmeti bir derece hususî kalıyor. İnşallah, bir vakit tam muvaffak olurlar.11

* * *

Saniyen: Feyzi ve Emin’in mektubu, benim çok endişelerimi izale etti. Evet, bu iki kardeşimizin sadakatleri ve hizmetleri ve Risale-i Nur’a sahabetlerinin çok ehemmiyeti var. Ve hapishânede dokuz ayda, dokuz sene kadar kıymetdar hizmet eden Hilmi ve Sâdık ve İhsan ve Beşkardeş namında Risale-i Nur’a kalemiyle çok hizmet eden ihtiyar Tahsin gibi ve Feyzi ve Emin’in mektubunda işaret edilen umum o civarda çok alâkadar olduğum kardeşlerimin hizmet-i Nuriye’de devamları, beni sürurla ağlattırdı. Fakat öz kardeşim Abdülmecid, beni çok merak ediyor; görüşemediğim buranın müftüsünden, hâlimi anlamaya çalışıyor. Bundan sonra Feyzi ve Emin’in üçüncüsü Abdülmecid olsun. Safranbolu kahramanlarından aldıkları lüzumlu mektupları ona da göndersinler.12

* * *

Safranbolu’daki hâlis kardeşlerimizden Hıfzı’nın küçük medrese-i nuriyesi olan hanesindeki küçük ve çok çalışkan mâsumları, yedi yaşında Yılmaz ve on üç yaşında Hüsnü’nün ve onlar gibi Nur’a çalışan muhterem vâlidelerinin mübârek kalemleriyle yazdıkları tebriklerini, umum Safranbolu ve Eflâni medrese-i nuriyesi nâmına bu Ramazan’ın bir firdevsî teberrükü hesabına kabul ettik. Yılmaz’ın rüyası aynen çıkmış.

Eflâni’nin hakikaten küçük kahramanlarından Mustafa Sungur’un güzel ve samimî mektubunun bir kısmı Lâhika’ya geçecek. Elhak, Mustafa Osman’ın, Mustafa Oruç ve Mustafa Sungur gibi iki namdaş ve Nur hizmetinde pek ciddî arkadaş bulması, sadâkatinin ve muvaffakiyetinin bir kerameti hükmündedir.

Hususan Safranbolu Hasan Feyzi’si olan Ahmed Fuad’ın ve sair o mektuplarında isimleri bulunanlara birer birer selâm ve dua ediyoruz ve onların fevkalâde gayretlerini tebrik ediyoruz. Umum kardeşlerimize binler selâm ediyoruz.13

2 Emirdağ Lâhikası 1/215, Şahdamar Yayınları, İstanbul 2010.

3 Emirdağ Lâhikası 1/259.

4 Emirdağ Lâhikası 1/178.

5 Emirdağ Lâhikası 2/68.

6 Emirdağ Lâhikası 1/202.

7 Emirdağ Lâhikası 1/144.

8 Emirdağ Lâhikası 1/156.

9 Emirdağ Lâhikası 1/22.

10 Emirdağ Lâhikası 1/141-142.

11 Emirdağ Lâhikası 1/214.

12 Emirdağ Lâhikası 1/128.

13 Emirdağ Lâhikası 1/231.

Denizli Hapishânesi’nde iki dost:
Sâdık Bey ve Süleyman Hünkâr

1919 yılında Denizli’nin Sarayköy ilçesinin Beyberbeyi köyünde doğan Süleyman Hünkâr, daha 19 yaşında iken feleğin tokadını yiyerek hapishâneye düşmüş bir mahkûmdur. Hapishâneye girmesine sebep olan suç ise bıçakla adam yaralamadır.

Süleyman Hünkar, âdi suçlu olarak girdiği hapishânede rahat bırakılmaz, muhtelif yaralama ve öldürme hâdiselerine karıştırılır. Neticede sekiz aya mahkûm olarak girdiği hapishânede, cezası 21 sene, 8 ay, 8 güne çıkar. Hapishânenin en sert, kavgacı ve geçimsiz kişisi olur.

Günün birinde Denizli Hapishânesi’ne Bediüzzaman ve Nur talebelerini getirirler. Haklarında isnad edilen suç ise, “Dini siyasete âlet etmektir.” Süleyman Hünkâr da kısa zamanda yeni gelenlerle tanışır. Bu tanışmayla birlikte, herkesin korkusundan titrediği Süleyman Hünkâr, namazlarını aksatmadan kılan ve abdestsiz yere dahi basmayan bambaşka biri oluverir.

Denizli Hapishânesi’nin demir parmaklıkları ardında Süleyman Hünkâr ile Nur talebeleri, özellikle de Taşköprülü Sâdık Bey arasında sevgi, muhabbet ve uhuvvete dayalı sarsılmaz bir dostluk kurulur. Oluşturulan gönüllü hizmet ekibinde Sâdık Bey’le Mümtaz Bey, Bediüzzaman Hazretleri’nden gelen notları çoğaltırlarken Süleyman Hünkâr da bu hizmet mekanizmasının inkıtaa uğramaması için sükûn ve âsâyişi sağlamakla görevlidir.

Denizli Hapishânesi’nde Üstad’ın gönüllü hizmet ehli. Soldan sağa: Mümtaz Acar, Sâdık Bey, Süleyman Hünkâr, Dursun Atmaca.

Süleyman Hünkar, Bediüzzaman ve Nur talebelerinin hapishâneden tahliyesinden sonra da Nurlar’a olan hizmetini ve öte yandan Taşköprülü Sâdık Bey’e olan yakın alâka ve muhabbetini devam ettirir.

Süleyman Hünkâr, “tecrübesi ve asil davranışlarıyla bambaşka bir insan” şeklinde tarif ettiği Sâdık Bey’e 22 Temmuz 1944 tarihli bir mektubunda şunları yazmaktadır:

“Pek muhterem Sâdık Bey amcamıza,

Sıra itibariyle birinci olarak Nazif Bey’den aldım mektubu. İkinci olarak da siz amcamızdan aldım ve okudum, çok memnun oldum. Cenâb-ı Hak sizleri memnun etsin, âmin, âmin, âmin!

Evvela mahsus selâm edip iki mübarek ellerinizden öper, her gün ve her saat beş vakit namaz ardından duanızı eksik etmeyip Allah’a zikrediyorum. Eğer ki bizlerden suâl edecek olursanız, cümlemiz sıhhat ve âfiyet üzereyiz. Cümle arkadaşlarımız ayrı ayrı selam eder, ellerinizden öperler. Hoca Efendimiz

Süleyman Hünkâr’ın Sâdık Bey’e kendi el yazısıyla yazıp
gönderdiği mektup.

Hazretleri’nden sordurdum rahatının çok iyi olduğunu anlıyorum. Ziyaretimize üç defa geldiler. Biz de vazifemizi evvel Allah sayesinde yapıyoruz. Kur’ân-ı Kerîm’i hatmedeceğim yakında. Siz gideliden beri iştahım arttı. Daima Cenâb-ı Allah’a dua ediyorum. Cenâb-ı Allah bu yoldan ayırmasın. Risale-i Nur’dan ayırmasın, âmin, âmin! Üstadımızdan ayırmasın. Âmin. Bizi bu yola koyanı ve sebep olanı Cenâb-ı Hak dünyada ve âhirette mesut etsin, âmin.

……… ve haklı olarak bir adam yaraladım ve hapishâneye düştüm. Hapishânede sevinçle vakit geçiriyordum. Bu zamanın haklı insanı haksız çıkaran adamları menfaat uğruna her ne ise beni baştan çıkardılar ve hapishâne kapılarında ihtiyar babamın ve annemin ağlamasına sebep oldular. Bu yetmemiş gibi üç yüz kişiye düşman gözüyle baktırdılar ve hapishânenin en namussuz adamı olarak tanıttırdılar. Rabbimize şükür olsun ki duamı kabul etti. Hak-hukuku ayırt edecek ve yalan söylemeyecek ve doğru konuşacak adamların içinde bulundur, diye dua ettim. Cenâb-ı Hak duamı kabul etti. Üstadımız başta olarak ebediyyen Risale-i Nur kardeşlerimizden Allah razı olsun. Beni o sıkıntıdan kurtardılar. Bu zaman için akşamın nasıl olup sabahın olduğu hiç belli olmuyor. Cenâb-ı Hak bizleri kurtarır, âmin, âmin!

İşte, mektubuma müsaadenizle nihayet veriyorum. Sonsuz selâmlarımı sunar, iki ellerinizden öperiz.

Denizli Cezaevi’nde Beylerbeyi köyünden Süleyman Hünkâr tarafından, bilumum ağırceza fırkası ayrı ayrı selâmlarla ellerinizden öperler ve sizlerden cümlesi memnundurlar.”

Süleyman Hünkâr’ın Sâdık Bey’e yazdığı mektubun arkasına Hâfız Süleyman’ın yazdığı mektup:

Muhterem Sâdık Beyciğim,

Arkadaşımız Süleyman Hünkâr, mektup yazdığını söyledi. Ben de acele olarak mektubun arkasına kısaca yazmakla sizleri hatırladım ve bizleri hatırlamanızı istedim.

Kardeşim, ben şimdi ağırceza bölümüne geçtim ve arkadaşlarınızın yattığı koğuşta Hâfız Mehmed Gönenli’nin yatağını işgal ettim. Bütün arkadaşlar, tamamen bıraktığınız ve öğrettiğiniz şekilde yapabildikleri kadar ibadet ve tâatle meşguldürler. Cami, evkât-i hamsede dolu ve elliden eksik olmamak üzere cemaatle dolmaktadır. Bendeniz imamet vazifesini görüyorum. Her ne kadar zamanınızdaki kadar fevkalâdelik mevcut değilse de, tenkit edilecek derecede değildir. Bütün arkadaşlar her vakit sizleri hatırladılar ve bu irşatlarınızdan dolayı sizlere ve rüfekanıza dua ediyorlar. Bendeniz de bunlar meyanında sizlere ve bütün kardeşlerimize duahânım.

Üstad-ı Muhterem, el’ân buradadır. Halâsınızdan sonra üç defa ziyarete geldi. Maalesef biz maddeten ziyaretine gidemiyoruz. İmkân yok. Mânen gece-gündüz onunla beraberiz. Her vakit sıhhati hakkında ve uzun ömürle muammer olması hakkında dua etmekteyiz. Halâsınızın hepimizi pek çok sevindirdiği mâlûm-u âlileridir. Cenâb-ı Hak yakın zamanda bizleri de halâs etsin de yüz yüze konuşmak ve sarılmak nasip eylesin, âmin. Hamdolsun, cümlemiz sıhhatteyiz, sizlerin de sıhhat ve âfiyette olmanızı dua ederiz. Mektubuma nihayet verir, sevgi ve hürmetle ellerinden sıkar, selâm eylerim. Tarafınızda bulunan bilcümle kardeşlerimize selâmlar ederiz.

Denizli Cezaevinde

Süleyman Sehercioğlu

BİRİNCİ BÖLÜM

Bediüzzaman Said Nursî’den
Taşköprülü Sâdık Bey’e

HAPİSHÂNE
MEKTUPLARI

(Mektupların Osmanlıca Asıl Nüshaları
ve Latinize Edilmiş Hâlleri)

Aziz, sıddık, hakikatli kardeşim Sâdık Bey,

Senin kemâl-i sadâkatini ve bahadırlığını gösteren pusulanı aldım. Zaten seni ilk gördüğümden sende bir yüksek fedâkârlık hissetmiştim. Benim şahsım Risale-i Nur’a nisbeten hiç hükmünde olması için, seni Risale-i Nur’un hizmetine vermesini rahmet-i ilâhiyeden beklerim ki, tahliye olsan. Evet, senin gibi ve Hilmi, Emin gibi fedakârları yanımda, hizmetimde arzu ederim. Fakat hem hanelerinizde talebeler var, hem de Kastamonu’da benim yerimi boş bırakmak olmaz. Yanımda yalnız Feyzi kalsa yeter. Hafız Tevfik ise, o Kur’ân dersi için vazifesi oradadır.

Kardeşim Sâdık,

Şimdi hatırıma geldi ki, o yazılmayan cümlenin bu kelimesi ağırdır ki yazmışsınız. Yani, “irtidâd-ı mutlaka rejim ismi takmakla.” Bunun yerine böyle olsa pek ağır olmaz:

“irtidâd-ı mutlakı rejim altına almakla.” Hem siz nasıl yapsanız ben razıyım. Mahzurlu gördüğünüz cümleleri tayyedebilirsiniz.

Aziz kardeşlerim Feyzi, Sâdık,

Bu defteri size gönderdim. Tâ siz defterinizi ondan tekmil edip çabuk defterimi bana gönderiniz. Eğer Feyzi münâsip görse, Hüsrev’in yazdığı zelzele bahsini

bu defterin âhirinde yazsın. Hem imzasını da atsın. Ve tam tasdik edip kanaat getiren imzasını atabilir.

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ14

Aziz kardeşim, sıddık Sâdık Bey,

Hakikaten ben sizde ve Hilmi ve Feyzi ve Emin’de, kardeşte ve evlâtta ve vâlideynde bulunan hâlis ve minnetsiz bir şefkat gördüğümden, hem ruh rahat ediyor, hem sizin bu ehemmiyetli hizmetinizi mukabelesiz kabul ediyorum. En evvel Hilmi Bey seni bize getirdiği için ona minnettarım. Zâten ben sizin beşinizi bir ruhta telâkki ediyorum. Feyzi, Emin, Hilmi çoktan beri benim akrabam içinde de kazançlarıma hissedar idiler. Şimdi Gavs-ı Âzam’ın bize işaretinde, has kardeşlerin bir kısmını bu fıkrada 15“وَكُنْ قَادِرِيَّ الْوَقْتِ لِلّٰهِ مُخْلِصًا تَعِيشُ سَعِيدًا صَادِقًا بِمَحَبَّتِي” gösteriyor. Sâdıklar daha sarih görünüyorlar.

Eğer darılmasanız, yemek masrafında

ben de iştirak edeceğim. Zâten tam vaktinde bana muvafık hediyeleriniz mânevi kıymeti ondur. Dokuzu ihsanınız olsun; birisi de daimî ve eski kaidem için ben versem ne olur? Ben Isparta’da bazı eşyamı satmıştım. Çok şükür, iktisat bereketiyle o az para bana kâfi geliyor.

Hüsrev kalemiyle yazılan defterler zayi olmasın. Hem Hizb-i Nuri’yi size göndermiştim. Hocalar okusunlar ve okutsunlar; muattal kalmasın.

___________________

Hazreti Üstadımız bir sohbette beyan etmişti ki; “Ben Isparta’dan Denizli’ye sevk edileceğim günlerde baktım kapı önünde Terzi Mehmed gelmiş. O zaman eşyalarını satıp cem’an 150 lira kadar paramı bana hizmet için Müdür tarafından tayin edilen bir Kürt mahpusa verip pencereden Terzi Mehmed’i göstererek, ‘Bu parayı ona ver.’ diye, 150 lirayı gönderdim. Ben zannediyordum ki, Denizli’de, Sâdık Bey pirinç çorbası yapıp bana getiriyordu. Sonra tebeyyün etti ki, o adam parayı Terzi Mehmed’e vermemiş, kendi almış, bana da ‘Verdim.’ demişti.” Üstadımız bu hâtırayı, Sâdık Bey, Emirdağı’na ziyarete geldiğinde “Kardeşim, ben sana ebediyen minnettarım.” diye kucakladığı zaman anlatmıştı.

Mustafa Sungur

Aziz, sıddık kardeşlerim,

Kastamonu’nun yüzünü ak eden sizin gibi hakikatli ve emektar kardeşlerimin hatırı için hediyelerinizi kabul ettim. Fakat bilirsiniz ki az yiyorum, siz çok gönderiyorsunuz. Beş-altı günde bir defa Kastamonu’daki sizinle beraber

bir yemekten yemek benim için hem teberrüktür, hem tatlı ve geçmiş hayatımı tazelemektir. Ben sizi çok merak ederdim. İnşallah rahatsınız, yeriniz geniş midir? Feyzi size Meyve’yi okuyor mu? Zâten ben onu bir bahane ile hapse gönderip mahpuslara okumak için Kastamonu’da ona söylemiştim. Oradaki umum kardeşlere çok selâm.

14 O yüce Zât’ın adıyla.

15 Bkz.: Sikke-i Tasdîk-i Gaybî, s. 129, Şahdamar Yayınları, İstanbul 2010.

Aziz, sıddık kardeşlerim,

Bu iddianameyi gönderdim. Ehl-i vukûfun raporu bende yoktur. Sâdık’ın kısa, kuvvetli müdâfaanâmesini beğendim. Onun cesaret ve dirayet ve asalet ve şâkirtlikte tam sadâkatine muvafık gördüm. Denizli’nin kahraman Sâdık’ı ve Rüşdü’sü olan Beylerbeyi Süleyman’ın Risale-i Nur’a gayet kıymettar hizmetleriyle beraber Kur’ânî dersleri de öğrenmesi bizleri çok memnun edip Denizli’yi bize sevdiriyor. Ve Kastamonu’da çok çalışan ve burada bir cihette tembellik eden kardeşimiz Mehmed Feyzi’den Kur’ân ve risaleler dersini almasıyla onun tembelliğini tam affettiriyor. Cenâb-ı Hak onlardan ve sizlerden ebediyen razı olsun, âmin, âmin, âmin!

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ 16، وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِه۪17

اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ بِعَدَدِ عَاشِرَاتِ دَقَائِقِ عُمْرِكُمْ 18

Aziz, sıddık, hakikatli kardeşim Sâdık,

Yarın Afyon’a beni gönderiyorlar. Merak etmeyiniz. İnâyet-i ilâhiyenin himâyeti devamdadır. Senin ettiğin hizmet tam makbul olmasına ve her günü bir ay kadar kıymetli olduğuna bende şüphe kalmadı. Sen yüzümüzü ak ve kalbimizi mesrur eyleyen

hâlisâne hizmetle, Gavs’ın (radiyallâhu anh) “تَعِيشُ سَعِيدًا صَادِقًا بِمَحَبَّتِي”19 fıkrasında seni de Said’e sâdık bir kardeş olduğuna kerâmetkârâne işaret ediyor, diye kanaatim geldi. Başta muhterem hemşirem vâlideniz olarak, kardeşim olan kardeşinize ve hânenizdekilere çok selâm ve duâ ederek bu mübarek aylarda dualarını istiyorum. Benim yanımda kıymettar ve isimlerini söylemek münâsip görmediğim zâtlara çok selâm ederim.

S. A. N.

16 O yüce Zât’ın adıyla.

17 “Hiçbir şey yoktur ki Allah’ı hamd ile tesbih etmesin.” (İsrâ Sûresi, 17/44).

18 Ömrünüzün dakikalarının âşireleri (bir saniyenin 167 trilyon 961 milyar 600 milyonda biri) adedince Allah’ın selâmı, rahmeti ve bereketi üzerinize olsun!

19 Bkz.: Sikke-i Tasdîk-i Gaybî, s. 129, Şahdamar Yayınları, İstanbul 2010.

Aziz, sıddık kardeşlerim,

Cenâb-ı Hakka hadsiz şükrediyorum ki, bir Hafız Ali yerinde şimdilik üç kahraman imdadımıza gönderdi: Birisi Sâdık, biri de Süleyman, biri de Mümtaz. Şimdiye kadar yeni harfle yazılan Risale-i Nur’un her harfine mukabil, Erha-mürrâhimîn herbirinize bin rahmet eylesin. Âmin, âmin, âmin.

İnşallah şimdiye kadar Hafız Ali’nin fevkalâde hizmet-i Nuriye’si gibi, bu üçünün hizmet-i îmâniye ve nûriyeyi tam gördükleri gibi devam edecek. Denizli’yi ve hapsini tenvir edip Risale-i Nur şâkirtlerini ve Hafız Ali’nin ruhunu şad ve mesrur edecekler, âmin.

___________________

Üstad Kastamonu’da iken (1936-1943) ziyaretine gelen lise talebeleri ve Abdullah Yeğin Ağabey’in hatırları için yeni yazıya izin vermişti. Mehmed Feyzi Ağabey, Nur Risaleleri’ni yeni yazıyla kendilerine not ettirip yazdırmıştı. Daha sonraki yıllarda ise, meselâ 1947’de Ceylan Çalışkan Eskişehir Sesışık Matbaası’nda küçücük bir kitap hâlinde Gençlik Rehberi’ni bastırmıştı. 1951’de ise Muhsin Alev aynı eseri biraz daha geniş olarak İstanbul’da bastırdı. Bundan sonra 1957’lerde bütün Külliyat bizzat Üstad tarafından verilen izinle Ankara, İstanbul, Samsun ve Antalya matbaalarında basılmaya başladı.

N. Şahiner

Sonra Sâdık’a gönderilsin. Tâ defterimde yazılsın.

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ 20

Aziz, sıddık kardeşlerim,

Ben merhum Hafız Ali’yi unutamıyorum. Onun acısı beni çok sarsıyor. Eski zamanlarda bazen böyle fedakâr zâtlar kendi dostu yerine ölüyorlardı. Zannederim, o merhum benim yerimde gitti. Onun fevkalâde hizmetini eğer sizler gibi o sistemde zâtlar yapmasaydı, Kur’ân’a, İslâmiyet’e büyük bir zâyiât olurdu. Ben onun vârisleri olan sizleri tahattur ettikçe o acı gidiyor, bir inşirah geliyor.

Medâr-ı hayrettir ki, ben şimdi onun mânevî, belki maddî hayatla âlem-i berzaha gitmesi cihetiyle, o âleme gitmek için bende bir iştiyak zuhur etti. Ve ruhuma başka bir perde açıldı. Nasıl ki buradan Isparta’daki kardeşlerimize selâm gönderip muârefe, muhabere ile sohbet ediyoruz. Aynen öyle de, Hafız Ali’nin

tavattun ettiği âlem-i berzah, nazarımda Isparta, Kastamonu gibi olmuş. Hattâ bu gece, mesmûâta göre, buradan birisi oraya gönderilmiş. On defadan ziyade teessüf ettim: Niçin Hafız Ali’ye onunla selâm göndermedim? Sonra ihtar edildi ki, selâm göndermek için vasıtalara ihtiyaç yok; kuvvetli rabıtası telefon gibidir. Hem o gelir, alır.

O büyük şehid, Denizli’yi bana sevdiriyor. Daha buradan gitmek istemiyorum. O ve Mehmed Zühdü, hayatlarında gördükleri vazife-i imaniye ve Nuriye’ye devam ediyorlar. Onlar pek yakında temâşâ ediyorlar, belki de yardım ediyorlar. Evliyâ-yı azîmenin dairesinde, kıymetli hizmet noktasında mevki almalarından, ben de o ikisinin isimlerini silsilemde aktabların isimleri yanında yâd edip hediyelerimi bağışlıyorum.

Kardeşlerim, bu iki Meyve hediyenize mukabil Cenâb-ı Hak Firdevs’te iki milyon meyve-i cenneti, yazanlara ihsan eylesin, âmin, âmin!

20 O yüce Zât’ın adıyla.

Sonra Sâdık Bey’e gönderiniz.

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ 21

Aziz, sıddık, mübarek kardeşlerim,

Cenâb-ı Erhamürrâhimîn, Müdâfaât ve Rehber’in harfleri adedince, yazan mübareklerden belâları def eylesin, âmin! Ve her bir harflerine mukabil on günahlarını affetsin, âmin! Ve mübarek Hafız Ali’nin ve bedevî Mehmed Zühdü’nün kabirlerine, onla-rın sayısınca rahmetler eylesin, âmin!

Ben, has üstadlarımın dairesinde, Gümüşhaneli ve Mecmuatü’l-Ahzâb sahibi Hazreti Ahmed Ziyâeddin (kuddise sirruh) ismi yanında Hafız Ali ve Mehmed Zühdü isimlerini mütemadiyen yâd ediyorum. Çünkü bu iki zât (rahmetullâhi aleyhimâ) Risale-i Nur neşrinde, Ahmed Ziyâeddin’in (kuddise sirruh) hiziblerinin neşri gibi çok büyük

bir hizmet-i kudsiyede bulunmuşlar. Şimdi de neşrettikleri ve yazdıkları ve ikazları ile, ölmemiş gibi çalışıyorlar. Mânevî ve nurî hayatları dünyada dahi devam ile berzahta onlara mütemâdiyen rahmet yağdırıyorlar.

Hem onların vefatları, bir hizmet daha bize ediyor. Çünkü ben gördüm ki, bazı kardeşlerimiz mahkemede Mehmed Zühdü’nün (rahmetullâhi aleyh) arkasında kendini saklıyor. “O neşretmiş” diye o şeref-i azîmi bütün ona veriyor, kendini mahkemenin şerrinden kurtarıyor. Ve Isparta’da dahi, aynen müddeîden anladım, Hafız Ali (rahmetullâhi aleyh) dahi onun gibi çoklarımızı zulümden kurtarır diye, o iki kahramanlar, büyük üstadlarımın dairesinde bilistihkak makam almışlar.

Bir kardeşimizin rüyasında “bu iki kahraman beraber bizim için hapse geldikleri” ise, hem yardım, hem teşekkür içindir tahmin ediyorum.

Kardeşlerim, her ihtimale karşı, ihtiyaten, eğer bir arama olsa ve nüshalarınız görünse, diyeceksiniz ki: “Vahdet-i mesele itibarıyla bu iki risale her birimizin

tam müdâfaasıdır. Elbette her birimizin elinde bulunması hakkımızdır. Madem Ankara makamâtına resmen gitmişler; elbette o iki müdâfaaya elimizde ilişilmez ve her birimizin elinde bulunması lâzımdır.”

Eğer denilse, “Neden bu kadar çok yazıyorsunuz ve çok uzun ve saded haricinde imânî meseleleri Müdâfaât içinde yazıyorsunuz?”

Onlara cevaben diyeceksiniz ki: “Biz altmış adamız. Çoğunun yazısı yok. Hem binler masum Risale-i Nur şâkirtlerinin ve yüz otuz risalenin müdâfaanâmesi, elbette o nisbette çok uzun olması lâzım gelirken, mecburiyetle gayet kısa kalmış. Tarihlerde bu çeşit imânî ve ilmî mahkeme ve hakâik üzerine böyle muhakeme emsali vuku bulmamış. Onun için risaleler şeklinde

yazıyoruz. Eğer kardeşimiz Said serbest olsaydı ve görüşmekten tecrid edilmeseydi, bu ilmî ve îmânî hakikatleri müdâfaa için on ve yirmi risaleler yazılacaktı.” dersiniz. Bununla beraber ihtiyat etmek lâzımdır. Gerçi lehimizde bulunan çokturlar; fakat aleyhimizdekiler çok dessas ve alçak ve hâindirler. Vazifemiz tevakkuf etmiyor, tenevvü’ ediyor. Biz bazen birtek muallime birtek risaleyi okuttuğumuzdan memnun ve müteşekkir oluyorduk. Şimdi yüzer, belki binler feylesoflar, âlimler, büyük memurlar ve adliyeciler ve meb’uslar merak ve dikkatle okumaya meydan açılmış. Ne kadar muannid ve mütemerrid bir mûteriz dahi olsa, Risale-i Nur’un keskin hüccetlerine karşı lâkayt kalamaz; küfr-ü mutlaktan küfr-ü meşkûke çıkar, bir derece .... istifade eder.

Gerçi mübarekler çizgili defter isterler. Fakat ben defterlerini ziyade severim.

Aziz, sıddık kardeşlerim,

Tekrar küçük mektupları yazdığınız zaman Hâfız Ali hakkında son yazdığım fıkra, hem müdâfaadan çıkarılan ve hâkimlere ve emniyet müdürüne yazılan mektuplar ilâve edilip beraber yazılsın.

Aziz kardeşlerim,

Biliniz ki, içinizde az ihtilaftan bize zındıka hesabına desiselerle hücum edenler çok istifade ederler. Hatta bu defa iki risaleyi elimizden almaları, o cüz’î ihtilafın verdiği meşveretsizlikten ileri geldi.

Hem bunu kat’î biliniz: Mesleğimizde, hususan Risale-i Nur hizmetinde rekabet, kıskançlık olmaz ve olmamalı. Sakın birbirinin kusurunu bahane edip tesânüdünüzü zayıflaştırmayınız. İçinizde, lillâhilhamd, çok sâdık ve hâlis ve mübarek ve âlimler var. Bu zâtlar himmet etsinler, şimdi pek çok muhtaç olduğumuz tesânüdü muhafaza ve kuvvetleştirsinler. Ve bu hapiste bulduğumuz yeni kardeşlerimizden çok rica ediyorum ki,

Risale-i Nur’a kuvvetli merbut bulunanların hususî kusurlarına bakmasınlar ve tereşşuhatlarını hârice bildirmemek için perde olsunlar. Ben yeni ve ciddî ve hakikatli o Denizli kardeşlerimin hatırları için bütün ağırceza koğuşundakileri dualarıma dahil etmişim ve bu cihetle umum Risale-i Nur talebelerinin manevî kazançlarında hissedar olmuşlar. Bu zâtlar, bu faydaya mukabil, şimdiye kadar bilfiil gösterdikleri sadâkatle hizmet-i Nuriye’ye devam etsinler, hapishânelerin bir âdeti olan rekabet ve ikiliğe meydan vermesinler.

___________________

Hz. Üstadımız’ın tesanüde bu kadar ehemmiyet verdiğinin hikmeti zamanla anlaşıldı ki: İleride âlemi ihata edecek olan Nur dairesinin muhafazası ve devamı için o günler ve o cemaatler, birer çekirdekmiş. Temel ve esaslar misali sarsıntıdan vikâyeye çalışıyor.

Mustafa Sungur

21 O yüce Zât’ın adıyla.

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ 22

Aziz, sıddık kardeşlerim,

Birbirinizi enâniyetle veya sadâkatsizlikle itham etmemek için bir hakikati beyan etmek ihtar edildi.

Ben bir zaman enâniyetini bırakmış ve nefs-i emmâresi kalmamış büyük evliyadan, şiddetli bir surette nefs-i emmare-den şikâyet ettiklerini gördüm, hayrette kaldım. Sonra kat’î bildim ki, âhir ömre kadar mücahede-i nefsiyenin sevabdar devamı için, nefs-i emmarenin ölmesi üzerine onun cihâzâtı damarlara ve hissiyata devredilir, mücâhede devam eder. İşte o büyük evliyalar bu ikinci düşmandan ve nefsin varisinden şikâyet ederler...

Hem manevî kıymet ve makam ve meziyet bu dünyaya bakmıyor ki kendini ihsas etsin. Hattâ en büyük makamda bulunanlardan bazı zâtlara verilen büyük bir ihsan-ı ilâhîyi hissetmediklerinden, kendilerini herkesten ziyade bîçâre ve müflis telâkki etmeleri gösteriyor ki, avamın nazarında medâr-ı kemâlât zannedilen keşif ve kerâmât ve ezvâk ve envâr, o manevî kıymet ve makamlara medar ve mihenk olamaz. Sahabîlerin bir saati, başka velîlerin bir gün, belki bir çilesi kadar kıymeti olduğu halde, keşif ve manevî harikulade hâlâta evliya gibi mazhariyetleri her sahabede olmaması, bu hakikati ispat ediyor.

İşte, kardeşlerim, dikkat ediniz. Sizin nefs-i emmareniz, kıyâs-ı binnefs cihetinde sûizan ve gurur noktasında sizi aldatmasın. Risale-i Nur terbiye etmiyor, diye şüphe vermesin.

22 O yüce Zât’ın adıyla.

Feyzi, bunu da sizdeki defterime kaydediniz.

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ 23

Aziz kardeşlerim,

Sakın, sakın münâkaşa etmeyiniz. Casus kulaklar istifade ederler. Haklı olsa, haksız olsa, bu hâlimizde münâkaşa eden haksızdır. Bir dirhem hakkı varsa, münâkaşa ile bin dirhem bizlere zararı dokunabilir.

Bir zaman Eskişehir hapsinde titiz kardeşlerime söylediğim bir hikâyeyi tekrar ediyorum: Eski Harb-i Umumî’de, Rusya’da, şimalinde doksan zâbitimizle beraber bir uzun koğuşta esir olarak bulunuyorduk. O zâtlar bana karşı haddimden çok ziyade teveccühleri bulunmasından, nasihatle gürültülere meydan vermezdim. Fakat bir asabiyet ve sıkıntıdan gelen bir titizlik, şiddetli münâkaşalara sebebiyet vermeye başladı. Ben de üç dört adama dedim: “Siz nerede gürültü işittiniz; gidiniz, haksıza yardım ediniz.”

Onlar dahi öyle yaptılar; zararlı münâkaşalar kalktı.

Benden sordular: “Neden bu haksız tedbiri yaptın?”

Dedim: “Haklı adam insaflı olur. Bir dirhem hakkını istirahat-i umumiyenin yüz dirhem menfaatine fedâ eder. Haksız ise, ekseriyetçe enâniyetli olur. Fedâ etmez, gürültü çoğalır.”

Kardeşlerim, siz küçük mektuplar risalesinde medâr-ı teselli ve sabır ve tahammül için yazılan parçaları dikkatle ve tekrar ile okuyunuz. Ben en zayıfınız ve bu sıkıntılı musibetten en ziyade hissedarım. Çok şükür, tahammül ediyorum. Ve bütün suçu bana yükleyenlerden hiç gücenmedim. Vahdet-i mesele itibarıyla yalnız kendimi müdafaa ederek zımnen cemiyet ve suçu bize tahmil edenlerden dahi sıkılmadım. Madem kardeşiz, beni bu sabırda taklit etmek sizden rica ederim. Umumunuza çok selâm ve selâmetinize dua ediyorum.

Aziz kardeşim Sâdık Bey,

Sabah Birinci Nokta’yı Feyzi’ye ver, diye Âdem’e verdim. O da Hâfız Mehmed’e vermiş. Mütebâkisini ve Feyzi’ye hitap bir pusula ile, siz hamamdayken Hüsrev’e, sonra size vermek üzere gönderdim. Beş Nokta’yı münâkaşa edenler okudular mı? Ve Müdâfaât’ın Ankara’ya gitmek hakkında razı oldular mı?

Hem daha dört nüsha başka makamâta göndermek fikriyle ve bahanesiyle yazılmak lâzımdır.

Şimdi Âdem söyledi: “Sâdık Bey dedi: Bundan sonra kimseye pusulayı verme, bana getir. Çünkü mesele mühimdir.” Ben merak ettim, acaba bir gerginlik mi var? Ve hıyanet edenler içinize de girmişler mi, diye telâş ettim. Sen ve Kastamonulu arkadaşlar varken, inşallah bir zarar gelmez.

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ 24

Aziz, sıddık ve sâdık kardeşlerim,

Ben birkaç gündür bir duamı değiştirdim. Şimdiye kadar bazen yüz defa tekrar ile “vağfir” veya “veffık” gibi dualarda “talebeti Resâili’n-Nuri’s-sâdıkîn” cümlesinden “es-sâdıkîn” kelimesini kaldırdım. Tâ ki, ruhsatla amele kendini mecbur bilen ve sıkıntının verdiği evham ve me’yûsiyet cihetiyle zâhirî inkâr ve çekinmekle azimetli sadâkate muhalif hareket eden kardeşlerimiz, o dualardan mahrum kalmasınlar.

Meyve’nin Dokuzuncu Mesele’sinin Birinci Nokta’sında, iki yerinde bir sehiv var. Haşri tam ispat eden Yedinci Mesele’dir; neticelerini beyan eden Sekizinci değil. Hâlbuki iki yerde “Sekizinci Mesele’sinde” denilmiş. Sahihi, “Yedinci Mesele’sinde”dir.

Mabeynimizde hizmet eden Adem Ağa’ya her hafta ben bir banknot ve ara sıra şeker de veririm. Bakkaldan dahi para alıyordu. Şimdi onu terk ettiği için, ondan bir şey almıyor. O bize sadâkatle iş görmek için hem siz, hem Sâdık Bey dairesi benim gibi, haftada münasip gördüğünüz bir şeyi veriniz.

23 O yüce Zât’ın adıyla.

24 O yüce Zât’ın adıyla.

Aziz kardeşlerim,

Bu zamanda hapis, biz gibilere bir cihette hürriyet yeridir. Fakat maatteessüf bize karşı gelen istibdad-ı mutlak, burada dahi casuslarıyla bizi çok sıkıyorlar. Hattâ dün Müdür tehdit suretinde dedi: “Hapiste ne oluyor, ben bütün bilirim.” (Hâşiye)25

Ben ümit ederim ki, bu istibdat sizin gibi azimkârları sarsmaz. Yalnız ziyade ihtiyata ve dikkate ve kuvvetli bir tesânüde

ve yılmaz, çekilmez bir sebata sevk edecek.

Ben ona dedim: “Arzuhalciler, bizim için yazmıyorlar. Muâvin Cemil onlara söylemiş. Hakkımızı nasıl müdâfaa edeceğiz? Aleyhimizdeki itirazlar Ankara’ya gidecek. Bizim müdâfaamız da gitmek lâzımdır.”

Şimdi kardeşimiz Âdem geldi. Daha bitiremedim.

Sonra Sâdık da bunu görsün. Hâdise ne suretle oldu, merak ediyorum.

Aziz, sıddık kardeşlerim,

Bugün Müdür tarafından size gelen sıkıntıdan merak etmeyiniz. Hiç ehemmiyeti yok. Yalnız şevkinizi kırmak için o keyfî ve kanunsuz farfaralığı yapıyor. Eğer münâsip görseniz, birkaç gün sonra hem müddeiumuma, hem reise bir istida veriniz ve deyiniz ki: “Meselenin vahdeti cihetiyle her birimizin elinde hem hocanın umumumuzun hesabına olan müdâfaa-

nâmesi, hem Risale-i Nur’un Meyve nâmındaki müdâfaanâmesi bulunmak kanunen hakkımızdır. Bizi bu hakkımızdan men’edenlere emrediniz, bizi sıkmasınlar. Madem en mahrem ve en ehemmiyetli kitaplar ve yazılarımız ve evraklarımız en mühim makamlarda medâr-ı nazardır. Ve hiçbir şeyimiz gizli kalmamış. Elbette hapiste kendi menfaatine, hayırlı, zararsız, hakikat, hak bir yazıyla meşgul olmak makbuldür; yasak edilmez.” diye yazarsınız.

Aziz, sıddık kardeşlerim,

Merak etmeyiniz, اَلْخَيْرُ فِي مَا اخْتَارَهُ اللّٰهُ26. Dünkü mesele gerçi meşveretsizlikten ve ihtiyatsızlıktan iki Müdâfaa, iki Meyve onların ellerine geçti. Fakat o mülhidler o risalelerin kuvvetlerini bildiler ve mağlûp olmazlar, anladılar. Ben demiştim ki, ihtiyat ediniz; o mason ve dessas,

elinizden almasın. Hâlbuki verdiğimiz buna dair istidanın cevabı gelmeden onun zâhirî müsaadesine aldandılar, acele ettiler. Belki bunda da bir hayır var ki, tam okunmayan el yazıları o üç makam yerine makine yazısıyla sekiz makamâta birden gitsin.

Cenâb-ı Hakk’ın inayeti hakkımızda devamdadır. Merak edilecek bir şey yok. Yalnız dikkat ve ihtiyat lâzım. Bazı safdil arkadaşlar o münafıklara aldanmasınlar.

Aziz kardeşlerim,

Bu tehir ve sürüncemenin hikmeti nedir, ben bilemiyorum. Niçin bitirmiyorlar? Elbette bir sebebi var, tahminimce lehimizdedir. Siz nasıl anlıyorsunuz, bana da bildiriniz. Merak ediyorum. Başka arkadaşlardan da sorunuz.

Aziz, sıddık kardeşlerim,

Elimizde itimat ettiğimiz Âdem Ağa, bir hâdise bana şüphe verdi. Siz sakın ona ihsas etmeyiniz. Eski gibi dostluk gösteriniz. Fakat ihtiyat ediniz.

___________________

Denizli hapsindeki âdî suçlulardan birisi olan Âdem Ağa, o günlerde Nur talebelerine yardım eden Arnavut asıllı bir şahıstır. Kendisine “Hapishâne Meydancısı” denmektedir. Üstad’la Nur talebeleri arasındaki haberleşmeyi Âdem Ağa temin ediyordu. Başta Meyve Risalesi olmak üzere birçok mektuplar Nur talebelerinin eline, bazen kibrit kutusu içinde, bazen de çamaşırların arasında bu şahıs tarafından ulaştırılıyordu. Denizli maznunlarından İbrahim Fakazlı Ağabey’in anlattığına göre, Âdem Ağa, pek itimada şâyân bir adam değilmiş. Fakat haberleşme mecburen bu şahıs vasıtasıyla yapılıyormuş.

N. Şahiner

25 Hâşiye: Müdürün “Ben bilirim.” demesi, Risaleler’in içeriye sokulduğunu, okunup yazıldığını bildiğini söylemek istiyor.

Mustafa Sungur

26 “Allah’ın kullarını sevk ettiği ve onlar için seçtiği her şeyde hayır vardır.” (Bkz.: el-Aclûnî, Keşfü’l-hafâ 1/478).

بِاسْمِه۪27 ، وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِه۪28

Aziz, sıddık kardeşlerim ve bu misafirhane-i dünyada samimî arkadaşlarım,

Ben bu gece Eski Said’in izzetli damarıyla, ellerimiz kelepçeli beraber mahkemeye süngülü neferatla sevkimizi düşündüm, şiddetli bir hiddet geldi. Birden kalbe ihtar edildi ki:

Hiddet değil, belki kemâl-i iftiharla şükür ve sevinçle bu vaziyeti karşılamak lâzımdır. Çünkü zîşuur ve had ve hesaba gelmeyen melek ve ruhanîlerin ve insanlardan ehl-i hakikatin ve ashâb-ı vicdanın ve iman-ı tahkikî sahiplerinin nazarlarında, hak ve hakikat ve Kur’ân ve iman yolunda bu asra meydan okuyan

bir kahramanlar kafilesi suretinde görüyorlar. Bunların, teveccüh-ü rahmet-i ilâhiyeyi ve kabul-ü rabbâniyeyi gösteren bu yüksek takdir ve tahsinlerine karşı mahdut bir kısım serseri ve haylaz ve sefihlerin tahkirkârâne nazarları hiçbir ehemmiyeti olamaz. Hatta bir gün hastalık için arabayla gittiğim zaman çok ağırlık hissettim. Ve sonra sizin gibi elim bağlı beraber gittiğim vakit büyük bir inşirah ve manevî bir ferah hissettim. Demek o hâl bu sırdan ileri gelmiş.

Çok defa söylediğim gibi yine tekrar ediyorum ki, tarihte Risale-i Nur şâkirtleri gibi hak yolunda pek çok hizmet eden ve pek çok sevap kazanan ve pek az zahmet çeken görülmüyor. Biz ne kadar meşakkat çeksek yine ucuzdur.

Bunu okuduktan sonra Feyzi ve Nazif’e gitsin ve benim bu defterime de kaydedilsin.

Kardeşlerim,

Bu şahsî fıkracığı, eğer sizler tam münâsip görseniz, bu sabahki fıkranın âhirinde bir hâşiye olarak yazınız.

Mahkûmiyetimize hükmeden mahkemeyi ve aleyhimizdeki hâkimlerini ebedî mahkûm eden bu tecziye ve tâzibimizde en acınacak ve düşmanları da rikkate getirecek, en garibi şudur ki: Bu dokuz ay zarfında her vesile ile şahsıma kanunsuz ihanet etmek ve zaaf ve ihtiyarlığım için şiddetle muhtaç olduğum hizmetçilerimden sebepsiz men’etmek ve müdâfaatlarımı yazdırmak için hapisteki arkadaşlarımla konuşturmamak ve temas

ettirmemek ve gürültüden çok müteessir olduğum, hususan ibâdet vaktinde ve kaç defa şekva ettiğim hâlde, yanı başımda gayet haylaz gençleri bulundurup benim damarlarıma dokundurmak, hatta bilâistisna bütün şahsî arzularıma aksiyle muamele etmek ve arkadaşlarıma ehemmiyetsizliğimi söyleyip beni çürütmek ve haylazları hürmetsizliğe teşvik fikriyle “Said, işi düşse gelip elimizi, ayağımızı öper.” demekle, o mevhum cemiyet-i siyasiyeyi bozmak için ihanetlerine karşı, hadsiz şükür olsun ki, sabır ve tahammül ihsan edildi.

27 O’nun (c.c.) adıyla.

28 “Hiçbir şey yoktur ki Allah’ı hamd ile tesbih etmesin.” (İsrâ Sûresi, 17/44).

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ29

Ehl-i vukûfun ittifakla bizi şimdiye kadar suçlu vehmini veren emniyeti ihlâl, cemiyet kurmak, tarikat gütmek, hükümete ve siyasete ilişmek maddelerinden tebrie etmeleri ve masumiyetimize karar vermeleri, insaflarını ve hakperestliklerini gösterdiklerinden, onların az zamanda beş sandık, iki çuval kitap ve mektup ve evrakların tetkikinde, aleyhimizde toplanan çok evham ve ağır şerâit içinde benim şahsımın aleyhindeki tenkitleri, beni müteessir etmiyor. Bilakis kalben memnun oluyorum. Çünkü bilemediğim ve düşünemediğim bazı kusurlarımla Risale-i Nur ve iman hizmetine zarar olan bir kısım şeyleri öğrendim.

Fakat evvelce takdim edilen teşekkürnâmede kısmen izah ettiğimiz gibi, şimdi raporu gördükten sonra sekiz-dokuz yerde acelelik sebebiyle sehivler ve iltibaslar ve eklemeler ve yanlışlar düşmüş. Ben bu zâtları tenkit değil, belki onların bu meselede kazanacakları hayrât ve hasenâtlarına yardım fikriyle, o sehivlerin sahihini beyan edeceğiz.

Birincisi: Onlar ittifakıyla yüzde doksan risaleleri gayet takdirle beraber, derler: “Bunlarda müellif hem samimî, hem hasbî;

ilm-i hakikat ve din esaslarından ayrılmamıştır. Bu doksan kitapta dini âlet etmek veya cemiyet teşkil etmekle emniyeti ihlâl hareketinin bulunmadığı sarihtir. Ve şâkirtleri birbiriyle ve Said ile muhabere mektupları da bu nevidendir.” deyip muhakkikâne hüküm verdikleri yerde, şahsımın bir kusurunu böyle beyan için derler: “Said bazen ‘Bu âyetin yüz hikmetinden beşi beyan olunacak.’ der. Ve bu ise ilim vakarına yakışmaz. Hem bazen ‘Bu risale dört buçuk saatte yazıldı.’ der. Ve bu söz ise kendini medhe ve muhatabını hayrete düşürmek mâhiyetinde küçüklüktür.”

Elcevap: Ben kusuru ve küçüklüğü nefsime memnuniyetle kabul etmekle beraber, derim: Bu çeşit sözlerimin sebebi, kendimi beğendirmek değil, hâşâ! Belki Risale-i Nur Kur’ân’ın bütün nükte ve hikmetlerini ihata edemez; ancak yüzde dördü, beşi beyan edebilir, diye Kur’ân’ın vüs’at-i mânâdaki i’câz-ı mânevîsine ihtar ve işarettir. Ve dört veya altı veya on iki saatte telif edildi demekle Risale-i Nur doğrudan doğruya Kur’ân’ın şâkirdidir ve onun hazır malını hazinesinden çabuk çıkarır, satar demekle, kendimi medih değil, belki Risale-i Nur’un makbuliyetine bir emare ve bu malda müflis bir hizmetkâr olduğunu göstermek niyetiyle, başka kitaplardan veya diğer fikirlerden ve kendi tefekkürlerinden olmadığını bildirmektir. Evet, yirmi seneden beri Kur’ân’dan ve Risale-i Nur’dan başka hiçbir kitabı yanında bulundurmayan ve okumayan ve hiçbir gazete ve mecmuaları bilmeyen ve istemeyen bir adam, o niyetle, öyle söyleyebilir.

İkinci Sehiv: يَا مُدْرِكًا لِذٰلِكَ الزَّمَانِ30 ebced hesabıyla, “1350’de Said Kürdî gelecektir.” çıkıyor. Bir mahrem risaleden almışlar. Hâlbuki Hülâgû’dan, Lâtinî hurufundan, İslâm dec-calından ve bir kısım ulemâların yanlışlarından haber veren İmam Ali (radiyallâhu anh) o cümle ile bîçâre Said’e diyor: “Sen o zamana yetişeceksin. Cenâb-ı Hak’tan muhafazanı niyaz eyle!” denilmiş. Yoksa –hâşâ– kendime bir pâye vermek hiç hatırıma gelmemiş.

Ve hem o sahife raporda: “Deccalın mühim kuvveti, Yahudidir, Mançur, Moğol ve Kırgız anarşist ve sosyalisttir.” Hâlbuki o sehivdir. Sahihi: Deccalın mühim bir kuvveti, Yahudilerdir. Ve Ye’cüc ve Me’cüc31 ise, Çin ü Maçin’de32 bulunan Mançur ve Moğol ve Kırgızlar ve her tarafta bulunan anarşistler ve sosyalistlerin müfritleri olan …… lardır.

Üçüncü yanlış mânâ vermekle sehiv: Raporda “Said, bazı kerametler yazar. ‘Yazmak istemezdim, bana yazdırıldı.’, hem bazen ‘Bu cevap, mânevî cânipten ve hakikat âleminden bildirildi.’, hem bazen ‘kudsî bir müjde’ diyor. Her yüz senede bir müceddid gelir, fikriyle kendisinin zamanın müceddidi olduğu fikri uyandırıyor.” demişler.

Elcevap:

Hâşâ, bin defa hâşâ! Benim haddim değil ki, benliğime mâledeyim. Belki, benim pek çok kusurumla beraber, Risale-i Nur ile iman hizmetinde çalışmamıza bir ikram-ı ilâhî ve o hizmetin makbuliyetine dâir bereketten gelen bir emareyi göstermek ve “Ne ile yaşıyor, nasıl geçiniyor?” diyenlere karşı bereket-i ilâhiye bu hizmetimizi dünya maişetine âlet etmeye mecbur etmiyor, demektir. Hem bu yazdığım hakikatler benim fikrimin malı değil; belki herkesin kalbinin bir köşesinde bulunan bir lümme-i rahmânî ve melek-i ilham, ve bir tarafında bir lümme-i şeytanî ve vesveseci bulunduğuna ehl-i hakikat ve diyanetin hükümlerine binâen, benim kalbimde dahi herkes gibi bazen ihtiyârım haricinde ve fikrimin fevkinde hatırıma bir hakikat hutur eder. Yani, Kur’ân’dan, manevî bir cânipten bir nevi ilham hükmünde bir güzel nükte ifham edilir, demektir. Ve hiç hatırıma gelmiyor ki, Yeni Said zamanında, çok âciz ve nefsin şerrinden ve benliğinden çok korkan ve belâsını çeken şahsıma böyle bir mevki verdiğimi veya verdirmek istediğimi... Belki Risale-i Nur’da ispat edilmiş ki, bu zaman cemaat zamanıdır; şahs-ı manevî hükmeder. Eski zamanda dalâlet bir şahıstan geldiği cihetle, karşısında bir dâhî-yi hidâyet çıkardı. Şimdi cemaat şeklinde ve bir şahs-ı mânevî olmasından, karşısına ancak bir şahs-ı mânevî mukabele edebilir. Yalnız, eskiden beri ehl-i hakikat mabeyninde cârî, üstadına karşı fart-ı muhabbetten gelen fevkalhad hüsnüzanları tâdil etmek ve nimet-i ilâhiyeye karşı küfran ve inkâr etmemek niyetiyle, müceddidlik vazifesi olabilir. Fakat benim değil, Risale-i Nur’undur. Belki bu zamana bakan Kur’ân’ın bir cilve-i hakikatidir. Risale-i Nur, onu temsil ediyor. Ben neci oluyorum ki, kendime dâvâ edeyim?

Dördüncü Sehiv: “Isparta’ya yağmur yağdırmayı, yazı bahara çevirmesi, Risale-i Nur kerametidir.” şâkirtleri tarafından denilmiş. Hâlbuki yağdırmak, çevirmek değil; belki Risale-i Nur bereketiyle yağdı ve döndü.

29 O yüce Zât’ın adıyla.

30 Bkz.: el-Gümüşhânevî, Mecmûatü’l-ahzâb (Evrâd-ı Şâzelî), s. 596.

31 Ye’cüc – Me’cüc: Kur’ân-ı Kerîm’de yeryüzünde anarşi ve bozgunculuk çıkardığı/çıkaracağı bildirilen topluluk. (Bkz: Kehf Sûresi, 18/94-97; Enbiya Sûresi, 21/96. âyetler).

32 Çin ü Maçin: Çin ve Çin’in güney kısmı.

Bunun bir suretini alınız. Sonra çabuk Hüsrev’e gönderiniz.

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ33

Aziz, sıddık kardeşlerim,

İki kardeşimizin, lüzumsuz bir masrafla, vahdet-i mesele haysiyetiyle, muvaffak olamayan avukatlarını mahcubiyetten ve o ehemmiyetli kardeşlerimizi teessüften kurtarmak fikriyle, benim tarafımdan o avukata deyiniz ki:

Madem Risale-i Nur ile ciddî ve taraftarâne alâkadar oldun ve o taraftarlık devam edecek. Gerçi vahdet-i mesele icbarıyla mahsus bir iki zâtı daha evvel kurtaramadın. Elbette senin gibi bir yeni kardeşimizi umumumuz nâmına fahrî bir dâvâ vekili kabul edip

öylece ilân ederek, değil mahcubiyet, belki kemâl-i iftiharı sana kazandırmak niyet ettik.

Kardeşlerim,

Eğer faraza müddeti tamamen geçmiş bir ceza verilse, iki üç memur kardeşlerimize maddî bir zarardan başka hiçbir zararı olmamakla beraber, bizlere ve Risale-i Nur kıymetine büyük bir menfaati var. Yani, yeni icadların günahlarına iştirakimiz olmadığına bir hüccet-i salâbet-i diniyedir.

Kardeşlerim,

Ehl-i vukûf raporunda seciyeli, insaflı bir ehl-i vukûftan bahseder. O Eskişehir Mahkemesinin ehl-i vukûfudur. Eski müdâfaâtımı görmek münâsebetiyle söylemişler. Beni ismen vermek değil, belki mecbur olduğum zaman, sizlere dokunmamak şartıyla ibraz etmek için ehl-i vukûf raporundaki sehivlerini, yanlışlarını, iltibaslarını yazacağım. Belki sizden teberrî edeceğim.

33 O yüce Zât’ın adıyla.

Bunun bana bir sureti lâzım. Sonra Sâdık’a gönderiniz.

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ34

Aziz, sıddık kardeşlerim,

Sizin duanız beni ehemmiyetli isabet-i nazar hastalığından ve cebren hastahaneye göndermek tehlike-i elîmeden kurtarmasına sebep olduğuna şüphem kalmadı. Elhamdülillâh, pek şiddetli o hastalığın tehlikesi geçti, hafifleşti.

Kardeşlerim,

Ehl-i vukûf raporundan anlaşılıyor ki: Risale-i Nur, bize karşı bütün muârız tâifeleri mağlûp ediyor ki; “Hüccetullâhi’l-Bâliga ve İhtiyar ve İhlâs Risaleleri”ne tekrar ile nazar-ı dikkat celb ediyorlar.

Hem gayet sathî ve cevapları pek zâhir ve güya mutaassıbâne hocavârî tenkitleri.. ve hiç münâsebeti olmayan ve hakikî mütetâbık olan meseleleri anlamadan, “mâbeynlerinde tezat var” demeleri.. ve risalelerin yüzde doksanını tamamıyla çekinmeyerek tasdikleri, takdirleri ve teslimleri.. ve Hücumât-ı Sitte’nin Zeyli’nin35 pek şiddetli bir surette yeni icadlara fetva verenleri cerh ve tezyif etmesine mukabil, yalnız “nezâhet-i lisâniye değil” .. ve “Dinsizler tarafından öldürülen mazlum ve dindar hristiyanlar Âhirzaman’da bir nevi şehid olabilir.” dediğimi.. Türkçe ezan okumaya Zeyl’in şiddet-i hücumunu zıt göstermeleriyle iktifa etmeleri, kafiyen onların Risale-i Nur’a karşı mağlûbiyetlerini gösteriyor kanaatini veriyor.

İki kıymetli kardeşlerimizin avukatları eğer münâsip görseler ve onun da hatırı kırılmamak şartıyla, bu vekâletten bir özür bahanesiyle vazgeçse, çok lüzumu var. Eskişehir’de tecrübe edildi, zarardan başka fayda olmadı. Bu zât şimdiye kadar en ziyade muhtaç olduğumuz kuvve-i mâneviyemizi kıran ve telâş verdiren sözler ondan tereşşuh ettiklerini gördüm. Gerçi vekil olduğu kardeşlerimizin haklarında hayırhahtır, çalışıyor.

Fakat bir iş göremediği için mecburiyetle habbeyi kubbe yapıp korkaklık vererek kuvve-i mâneviyeyi kırıyor. Belki... Her ne ise, lisan-ı münâsiple eğer sizler ve o iki mübarek zâtlar muvâfık görseniz, onu, meselemiz de uzaması ve birbirinden ayrılmaması bahanesiyle istîmal etmeyiniz ve havâdisleri sormayınız.

Bu pusulayı mahrem tutunuz.

34 O yüce Zât’ın adıyla.

35 Bkz.: Mektubat, Yirmi Dokuzuncu Mektup (6. Risale Olan 6. Kısmın Zeyli [Es’ile-i Sitte] ).

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ36

Aziz, sıddık kardeşlerim,

İ’câz-ı Kur’ân’da beyan edilmiş ki: Kelâmın bir kısım kıymeti, meziyeti, mütekellimin makamından geldiği gibi, ehemmiyetli bir cezâleti, belâgati, kuvveti, muhatabın makamından geliyor. İşte, bu kaideye binâen derim:

Küçük Mektuplar Risalesi, (Şuâlar’a dercedilen ve sonra 13. Şuâ nâmını alan Denizli Hapishâne mektuplarıdır.) madem en ağır şerait altında, en kudsî bir hizmette, en fedakâr muhataplar ile konuşuyor. Elbette mütekellimin kusurundan aldıkları noksaniyet ise, tam mutâbık-ı muktezâ-yı hâl olarak tam lâyık ve müteyakkız, muhtaç muhatapların dirayet ve iştiyaklarından gelen kemâl-i muvâfakat içinde kaybolur. İşte, bu cihetle, bu risale dahi Meyve ve Müdâfaa risaleleri gibi ehemmiyetlidir. Cenâb-ı Hak

onu yazanlara, her bir mektubuna mukabil bin rahmet eylesin, âmin, âmin, âmin, âmin!

İkinci defa: Ankara ehl-i vukûfun sehivlerinin cevaplarını bir hafta evvel göndermiştik. Beni çok müteessir eden bir hâdise yüzünden, haberim olmadan postadan geri alınmıştı. Şimdi anlaşıldı ki, inâyet-i ilâhiye o gadirli hâdiseyi merhamete, maslahata çeviriyor. Çünkü Meclis’te okuduğum parçayı37 ve Risale-i Nur’u müsadereden kurtarmasını Diyanet Reisi’ne havale etmek fıkrası38 o cevaplarla beraber gitse daha maslahattır, diye kanaatim geldi.

Ben kendime beraat istemem. Fakat burada her gün, Eskişehir hapsindeki bir aydan daha ziyade bana ağır geliyor. Siz çıktıktan sonra ne kadar elinizden gelirse beni ya İstanbul, ya Kastamonu, ya Isparta’ya naklediniz. Ben kendim müracaat etmem.

36 O yüce Zât’ın adıyla.

37 Hz. Üstad’ın Meclis’te okuduğu parça için bkz.: Tarihçe-i Hayat, s. 133-137, Şahdamar Yayınları, İstanbul 2010.

38 Diyanet Reisi’ne (Ahmed Hamdi Akseki) gönderilen iki ayrı fıkra için bkz.: Emirdağ Lâhikası 2/3-4, 7-8, Şahdamar Yayınları, İstanbul 2010.

Aziz, sıddık kardeşlerim,

Siz ne şeye karar verseniz kabul ediyorum. Küçük Mektuplar’daki tâdilâtınız güzeldir. Şimdi onu herkes ve resmî memurlar dahi görse itiraz edemezler. Çıkarılan mektupların bir kısmı ehemmiyetlidirler. Zayi olmamak ve ileride bir vesika hükmünde izhar edilmek için, şimdi değil, bir zaman sonra tamamını kabil ise yazılsın.

Çünkü onlar da ihtara binâen yazılmışlar.

Ahmed Feyzi’nin Risale-i Nur hesabına yazdığı itiraznâme güzeldir; onu da meşveretinize havale ediyorum.

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ39

Aziz, sıddık kardeşlerim,

Umumumuzun hesabına buraya ve makamata verilen benim müdafaâtımın âhirinde büyük-küçük Hüsrev’lerin ve Nazif’lerin ve Sâdık’ların ve daha başkaların yazılmış hususî müdâfaaları varsa, yeni harfle yazılsın. Fakat her biri bir-iki sahifeden ziyade olmasın, ihtisar edilsin. Hem onlar eski harfle de benim defterime bir kıymetli yâdigâr olarak yazılsın.

Aziz kardeşim Sâdık Bey,

Bir günde iki defa yemek gönderme. Hem her gün gönderme. Çünkü Ispartalılar da gönderiyorlar. Hem tatlı lâzım değil. Yalnız üç-dört günde bir defa az incir pişir. Tâ benim çok ehemmiyetli iktisat kaidem bozulmasın.

Sıddık, kahraman kardeşim Sâdık,

Ben senin ve sizin tensip ettiğinizi kabul ediyorum. Zelzele ve sert başlıklar gitmesin. Bugün yazdığım iki parçayı güzelce okuyunuz ve suretini alınız ve bana yazınız.

39 O yüce Zât’ın adıyla.

Aziz kardeşlerim,

Zelzele fıkrasında birincide zelzele ile “bir vesile-i def-i belâ olan Risale-i Nur’a yardım etmiş” cümlesindeki “yardım” yerine, “ehemmiyetini ve âfâtın def’ine vesile olduğunu gösterdi”; ikincide “bir korkunç zelzele ile Risale-i Nur’a ve şâkirtlerine” cümlesinde “Risale-i Nur” kelimesinin arkasında bu “ehemmiyetini gösterip” kelimesi ilâve edilsin. Tâ Hüsrev’in onda maksadı anlaşılsın.40

Ben nüshalarımı öyle yaptım. Dördüncünün “zâlimleri Cehenneme yuvarlayan dehşetli diğer bir zelzeleyi gönderdi” cümlesi arkasında “Risale-i Nur bir vesile-i def’ olduğunu gösterdi” bu cümle ilâve edilsin.

Sonra bunu Sâdık’a gönderiniz. Tahmin ederim, Ankara’ya göndermemek taraftarları bu yerlerden ürkmüşler.

Aziz kardeşlerim,

Bu defa posta ücreti vermek benim hakkım olmasından, beş banknot gönderdim. Şimdilik Meyve’den yeni harfle yazılan bir nüshayı bana gönderiniz.

Zelzele fıkrasının âhirinde, yanımda yalnız dört imza var. Beşincisini bilmem. Hem zelzele fıkrasını tâdil edebilirsiniz. Meselâ: “Zelzele Risale-i Nur’a yardım etti.” İki yerde bulunan

o cümlesi yerine “Risale-i Nur, âfâtın def’ine sadaka gibi bir vesile olmasından, ona hücum ve ta’tili ile zelzele âfetine karşı müdâfaası zayıflaştı, zelzele de bastı.” cümlesi o iki yerde yazılsın.

40 Bkz.: Şuâlar, On Üçüncü Şuâ, s. 331, Şahdamar Yayınları, İstanbul 2010.

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ41

Son Söz!

Efendiler, dikkat ediniz! Risale-i Nur’u ve şâkirtlerini mahkûm etmek, doğrudan doğruya küfr-ü mutlak hesabına hakikat-i Kur’âniye ve hakâik-i imaniyeyi mahkûm etmek hükmüne geçmekle, bin üç yüz seneden beri her senede üç yüz milyon onda yürümüş, üç yüz milyar müslümanların hakikate, saâdet-i dâreyne giden cadde-i kübrâlarını kapatmaktır. Ve onların nefretlerini ve itirazlarını kendinize celb etmektir. Ve bu mübarek vatanın başına bir kıyamet kopmaktır. Acaba, mahkeme-i kübrâda, bu üç yüz milyar davacıların karşısında sizden sorulsa ki: “Doktor Duzi’nin serâpâ, baştan nihayete kadar İslâmiyet ve vatanınız ve dininiz aleyhinde ve frenkçe Tarih-i İslâm nâmındaki eseri gibi, zındıkların kütüphanelerinizdeki kitaplarına ve serbest okumalarına ve okutmalarına ve o kitapların şâkirtlerinin kanununuzca cemiyet şeklini almalarıyla beraber dinsizlik veya bolşevizmin veya anarşistlik veya pek eski olan ifsat komitecilik veya turancılık gibi siyasetinize ilişen cemiyetlerinize ilişmiyordunuz. Neden hiçbir siyasetle alâkaları olmayan, yalnız iman ve Kur’ân cadde-i kübrâsında kendilerini ve vatandaşlarını idam-ı ebedîden ve ebedî haps-i münferitten kurtarmak için Kur’ân’ın hakikî tefsiri olan Risale-i Nur gibi gayet hak ve hakikat bir eseri okuyanlara ve hiçbir siyasî cemiyetle münâsebeti olmayan o hâlis dindarların birbiriyle uhrevî dostluk ve uhuvvetlerine cemiyet nâmı verip ilişmişsiniz? Onları pek acîb bir kanunla mahkûm ettiniz?” dedikleri zaman ne cevap

vereceksiniz, diye biz de sizlerden soruyoruz. Ve sizi iğfal eden ve adliyeyi şaşırtan ve hükümeti bizimle vatana, millete zararlı bir surette meşgul eyleyen muârızlarımız olan zındıklar, münafıklar istibdad-ı mutlaka cumhuriyet nâmı vermekle, irtidad-ı mutlaka rejim ismi takmakla, sefâhet-i mutlaka medeniyet nâmı vermekle, cebr-i keyfîye kanun ismi takmakla hem sizi iğfal, hem hükümeti işgal, hem bizi perişan ederek hâkimiyet-i İslâmiye’ye ve bu millet ve vatana ecnebî hesabına darbeler vuruyorlar.

Ey efendiler! Dört senede dört defa dehşetli zelzeleler, tam tamına dört defa Risale-i Nur şâkirtlerine şiddetli bir surette taarruz ve zulüm zamanına tevâfuku ve her bir zelzele aynı taarruz zamanında gelmesi ve hücumun durmasıyla durması işaretiyle, şimdiki mahkûmiyetimizle gelen semavî ve arzî belâlardan siz mes’ulsünüz.

Şimdilik bu mahremdir. Yalnız okuyunuz. Eğer zararsız görseniz, benim defterime de yazınız. Ya bu müsveddeyi veya bir suretini bana gönderiniz.

41 O yüce Zât’ın adıyla.

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ42

Aziz, sıddık kardeşlerim,

Maarif Vekili perdeyi yüzünden kaldırdı ve küfr-ü mutlakı başka bir kisvede gösterdi. Bizim son gönderdiğimiz müdâfaâtı daha almadan başka sâikle o beyannameyi yazmış. Gerçi ben o daireye göndermek düşünmüyordum. Fakat kardeşlerimizin tensibiyle onlara da göndermek hem münâsip, hem lâzım olduğunu bu hâl gösterdi. Çünkü herhâlde bu derece ilhadda taassup taşıyan bir vekil, Ankara’ya gönderilen evrak ve mahrem risalelere karşı lâkayt kalmazdı. Birden, doğrudan doğruya, cerh edilmez müdâfaâtlar başına vuruldu, çok iyi oldu. İnşallah o dairede dahi Risale-i Nur lehinde kuvvetli bir cereyan uyandıracak.

Kardeşlerim, madem bir kısmın mâhiyetleri bu tarzdır; onlara, o kısma teslim olmak,

manevî bir intihardır, İslâmiyet’ten pişman olmaktır, belki dinden insilâh etmektir. Çünkü o derece ilhadda taassup izhar etmiş ki, bizim gibilerden yalnız teslimiyetle ve tasannû ve … ile razı olmuyorlar. “Kalbini ve vicdanını bırak, yalnız dünyaya çalış!” derler. İşte bu vaziyete karşı inâyet-i rabbânîye dayanıp metanet ve sabır, tevekkül ederek dört sandık Risale-i Nur eczaları o merkeze yetişip kuvvetli hakikatleriyle galebe çalmasına dua etmekten başka çare yoktur. Biz birbirimizden çekinmekle ve gücenmekle ve Risale-i Nur’dan çekilmekle ve onlara teslim ve hatta iltihak etmekle fayda vermediğini şimdiye kadar tecrübe edildi.

Hem hiç merak etmeyiniz, o vekilin o farfara ve telâşı, zaafına ve tam korkusuna delâlet eder. Tecâvüze değil, belki tedâfua mecburiyetini bildiriyor.

Sonra Sâdık’a gönderilsin. O da münasip zatlara okusun.

Aziz, sıddık kardeşlerim,

Maarif Vekili’nin telâşlı, hâifâne beyannâmesi bizimle alâkası azdır, belki yoktur. Maârif’e gönderdiğimizden daha evvel olduğuna bir emaresi, hiç bizi ihsas etmiyor. Ve perde altında diğer bir hareket bulunduğunu gösteriyor. Ve tam

tamına küfr-ü mutlakı müdâfaaya hazırlanıyor. Ve Resâili’n-Nuriye de tam vaktinde oraya yetişiyor. Bunun neticesi inşallah hayır çıkacak. O vekil çok fena bir dinsiz olduğunu şimdi öğrendim. Elbette o dairede Risale-i Nur kuvvetli bir cereyan çıkacak.

42 O yüce Zât’ın adıyla.

Haşiye-4

Hüsrev’in bir fıkrasıdır

Risale-i Nur’un kerâmetlerindendir ki: Üstadımız Hazretleri, “Ey mülhidler ve ey zındıklar! Risale-i Nur’a ilişmeyiniz. Risale-i Nur âfâtın define sadaka gibi vesile olmasından, ona karşı olan hücum ve onun tatili âfâta karşı olan müdafaasını zayıflaştırır. Eğer ilişirseniz, yakında bekleyen belâlar sel gibi yağacaktır.” diye on senedir kerratla söylüyordu. Bu hususta şahit olduğumuz felâketler pek çoktur. Dört seneden beri Risale-i Nur’a ve şâkirtlerine her ne vakit ilişilmişse, bir felâket ve musibet takip etmiş ve Risale-i Nur’un ehemmiyetini ve âfâtın def’ine vesile olduğunu göstermiştir. İşte: Üstadımız Bediüzzaman Hazretleri’nin, Risale-i Nur’la haber verdiği yüzler hâdisât içinde felâketler, zelzele eliyle doğruluğunu imza ederek gelen dört felâketle Risale-i Nur’un bir vesile-i def’ olduğunu gösterdi.

Cenâb-ı Hak bize ve Risale-i Nur’a taarruz edenlerin kalblerine iman, başına hakikati görecek akıl ve göz ihsan etsin. Bizi bu zindanlardan, onları da bu felâketlerden kurtarsın, âmin!

Hüsrev

Haşiye:

Yapılacak tenkitlere, Zelzele Risalesi cevap vermiştir.

Bu fıkranın ihtisar edildiğinden Hüsrev kardeşimizin haberi yoktur.

Hüsrev’in bu parçası ile fıkrası yazılsın. Fakat onu beğenmeyen zâtlar bilmesin. Bu tamam mektubatı bir derece mahrem tutunuz; tâdil taraftarları bilmesinler. Çünkü bunu resmî adamlara göstermeyeceğiz. Yalnız, bu yazı altında bir bahane olup ilişilmez diye yazılsa münâsiptir. Fakat siz demeyiniz “Tamamını yazıyoruz.” Belki “Tâdil olanı tekrar yazıyoruz.” diyesiniz.

Ahmed Feyzi’nin Risale-i Nur’u müdâfaasından bir nüshayı da bana gönderiniz.

Eğer siz münâsip görseniz, Meyve Risalesi’ni tekrar yazınız. Çünkü o çok ehemmiyeti var.

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ43

Aziz kardeşlerim! Hiç münasebeti yokken birden hatırıma geldi. Hüsrev ve Küçük Hüsrev ve Feyzi gibi bir kısım kardeşlerimiz kalemleri her vakit Risale-i Nur’u yazmak vazifeleriyle ülfet ve ünsiyet ettiklerinden, burada vazifesizlikten sıkılmamak için; Eski Said’in Tarihçe-i Hayatı hem Eskişehir mahkemesinde, hem bu hâdisede ziyade medar-ı nazar olmasından Yeni Said’in yirmi sene hayatının yarısı Isparta’da geçen kısmı Büyük Hüsrev ve rüfekasının ve Kastamonu hayatı Küçük Hüsrev’in ve arkadaşları muâvenetiyle sonra tanzim edilmek üzere notalar tarzında yazılsa, Risale-i Nur’un bir nevi tarihçe-i hayatı yazılmış. Hem fikri ilerlettiren bir meşgale olur, diye tahattur ettim. Sizin reyinize havaledir. Eğer bir Hizb-i Nuriye elimize geçse ben de o Hüsrev’ler gibi onun tercümesiyle vazifedar olurum. İnşallah....

___________________

Üstadın bu mektubunu Sâdık Bey kendi el yazısı ile kaleme almıştır.

43 O yüce Zât’ın adıyla.

İKİNCİ BÖLÜM

Taşköprülü Sâdık Bey’den
Bediüzzaman Said Nursî’ye

DAMLA

ve Sâdık Bey’e ait iki manzûme

(Manzûmelerin Osmanlıca Asıl Nüshaları
ve Latinize Edilmiş Hâlleri)

(Üstad Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri, Afyon Hapishânesi’nde iken, Taşköprülü Sâdık Bey Risale-i Nur’dan aldığı ilhamla; muhabbet, ilim ve hikmet dolu coşkun manzumeler yazıyordu. Bunlardan biri de üstadına olan sevgisini dile getirdiği ve “DAMLA” adını verdiği bu divançe idi.)

بِاسْمِه۪ سُبْحَانَهُ44 ، اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ أَبَدًا دَائِمًا45

وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِه۪46

Risâletü’n-Nur’un ve Üstad-ı Âzam, ferîdü’l-asr Bediüzzaman Saidü’n-Nursî Hazretleri’nin, nurunun tecelliyat-ı şiddetinden ve sâbık idarenin din ve din âlimlerini, hususan üstadımı imha kastıyla yapageldiği fâcialardan Afyon Hapishânesi’nin ve ağırceza mahkemesinin karanlık kâbusunun sıkletinden tereşşuh eden

‘DAMLA’

Taşköprü/Kadıköyü

Risaletü’n-Nur talebelerinden

âciz ve hakir

Muhammed Sâdık

44 O yüce Zât’ın adıyla.

45 Allah’ın selâmı, rahmeti ve bereketi sonsuza kadar sürekli üzerinize olsun.

46 “Hiçbir şey yoktur ki Allah’ı hamd ile tesbih etmesin.” (İsrâ Sûresi, 17/44).

Bismillâhirrahmânirrahîm

İsm-i Hak’tır her işe ibtidâ, hem intiha;
Lafzâ-i Celâl’dir müminin vird-i zebanı, hem hamd ü senâ.

–Elif–

Essalâtü vesselâmü sana ey Habîb-i Hüdâ!
Doldu cihan nurunla buldu safâ.

Dest-i Hak’la dikilen bu şecere-i Tûbâ,
Yıkılır mı yed-i a’dâ ile eyâ!

Demedi mi ol Resûl-i Kibriya;
“el-Ulemâu veresetü’l-enbiyâ”.

–be–

Zâtına âyine etti Resûlünü ol Mücîb;
Zât-ı Hakk’ın âyinesidir ol Habîb.

Âl ve ahfâdıdır Resûlullah’ın evliya ü aktâb;
Vasf olunmaz sıfatları, bu nesl-i pâke elkâb.

Uy sen de bu kâfile-i Nur’a ol bunlara muhib;
Her biri meslek-i hakta hâzik-i tabîb.

–te–

Üstadımda mündemiçtir hem kiyâset-i necâbet, hem de mehabet;
Makam-ı ferîdiyet, hem mübeşşir-i risâlet.

Bu acib asırda beklenen müceddid-i muntazırdır elbet;
Pinhân olmuş var bunda bir nice hikmet.

Mesleği din ve imana, hem fermân-ı Kur’ân’a hizmet;
Meşrebi sünnet-i Resûlullah’a ve muhkemâta riâyet.

–se–

Ettiler frenk-meşreb bunca hâlleri ihdas.
Eylediler şeâir-i dine bir nice hasârı îrâs.

Olmuş ise bu mübarek vatanda belâ, dâhiye hâdis.
Vallâhi habâsetidir o laînin, buna bâis.

Hem Firavun-meşreb idi, Nemrud’a da vâris,
Rivayet etmedi mi bu ebâlîsi ehâdis?

–cim–

İnsanlar içinde bu münafık fâcirlere insan denemez hiç.
Vatanın harîm-i ismetinde türedi bir sürü ...!

Fetk-i hakikatte mahirdir bunlar, ederler şeriata batılı tedmîç;
Nûr-ı irfân-ı Kur’ân ve Hakk’ı koyup küfr-ü mutlakı tervîç.

Hem dahi sünneti terk ettirdiler, etti irtidâdı intaç.
Nihayet bu mütedeyyin evlâd-ı vatanın bir kısmını dininden ihraç.

–ha–

Lâzımdı muhakkak ulemâya emr-i Hakk’ı halka îzâh;
Halk bu emre inkıyadla olurdu ıslâh.

Bulur mu böyle nâdân elinde millet felah?
Lanet okur bu mütekâtem hakikatlere eslâf-ı ervah.

Uyarak nefs ü hevâsına ulemâ dahi, oldu tâlih.
Masonlar, mürtedler buldular fırsat, zaferle oldular fârih.

–hà–

Bazı ulemâ-i sû’ şeytan gibi ilimde râsih;
Nass-ı Kur’ân ve şeâiri tahrifte mul’iz, hem fâsih.

Etmediler münkiri, hem mürtedi alenen tevbih;
Bu hata da ulemânın ciğergâhına bir mıh.

Rûz-ı cezada geçecek bunların boynuna dûşâh;
Bu fasih-i memsuhların; mesleği darh, meskeni dûzah.

–dal–

Her ne ki emretmişse sana Hazreti Üstad,
Hak yolunda uy ona eyle cihad;

İsmi Said, kendi said, hâli said,
İnsan bunun Sultanına biatla olur muvahhid.

Hem etmektir muradı din ve imanı âbâd,
Baş üzre deyip eyle her emrine inkıyad.

–zel–

Risâletü’n-Nur’un meyveleri çok lezîz,
Hazîne-i Kur’ân’dan edilmiştir bu nur sözler ahz.

Kıyas olmaz bir esere asla olamaz şâz,
Ferîdü’l-asr, Bediüzzaman’dır buna üstâz.

Pişvâ-i râh-ı Hüdâ’dır, ol sen de ona tilmiz,
Ulaştırır saadet-i dâreyne, nur sözleri tiryâk-i nâfiz.

–ra–

Yakışmaz asla Müslüman olana tereddi ve fütur,
Rıza ile teslim ol bu sultân-ı ilme, bul selâmet ve sürûr.

Arz eyle ki Üstad’a beyân-ı hâl elverir,
Eder lütfunu ibzâl, sakınmaz müşfiktir.

Hem Kur’ân’ın bir nice nüktesini etti izhâr,
Yolu sehildir, etmez insanı icbâr.

–ze–

Şe’nidir, ehl-i hakkı hem muvahhidi etmez ta’cîz,
Ehl-i hakka da yaraşan bid’alardan perhiz.

Ey nûr-ı basar! Yaz-kış deme, hem oku hem yaz;
Risaletü’n-Nur, eder insanı ser-efrâz.

Hak, Üstadımı beyne’l-aktâb kıldı mümtaz,
Tarif edemem, hâdimü’l-evliyâ desem yine az.

–sîn–

Yoktur nur sözlerin cevherinde asla nahs;
Korur imânı, hem tersîn eder, olur hâris.

İmdâd edip komaz câhilleri bîkes;
Bîkeslerin feryadına odur, mededres.

Huyu mûnisdir, olmalısın sen de ona enîs;
Üstadımdır, o sâhipkırân Saîdü’n-Nûrs.

–şîn–

Menkıbe-i nuru yazarken nâgehân geldi bir haber-i nâhoş;
Eyvah düşürdü elimden kalemi oldum bîhuş.

Yine ol kâfir-i gümrâh kati tuğyan etmiş,
Mücâhid-i dinin huzur ve sükûnunu selbetmiş.

İlhâda hizmettir, meramı ehl-i hakkı eder tevhîş;,
Şe’nidir, laînin dâima kalb-i müminini teşviş.

–sâd–

Yâ Râb! Halaskâr-ı imanımız Üstadımı zindân-ı esaretten eyle halâs,
Maden-i fezâil ü ilm-i ma’rifet sultanıdır Üstadım hem ahlas.

Şeref-i Ehl-i Beyt ve maden-i risâletten fazl-ı ihsandır bize, etme i’timâs.
Süfyân-ı fitneden bunun şerrinden kurtaracak cümleyi ihlâs.

Ne tecelli edecek, ne hikmettir bu, edemezsin teşhis.
Ye’si bırak, Risaletü’n-Nur’un tahrîrine edesin ömrünü tahsis.

–dâd–

Ayrılma ecdadının dininden, töresinden; etme Hak’tan i’râz;
Tarih şahittir buna, dinden ayrılan millet bulur inkırâz.

Câzibedârdır bu fitne, dâim etmelisin bundan irtiyaz,
Yoktur hayâları bu bâğîlerin elbette ki sonları irtihâz.

Kur’ân diline, hem dinine düşmandır bunlar, dâim ederler ağrâz,
Adüvv-ü Hak’tır bunlar, bunlara da adüvv Cenâb-ı Feyyaz.

–ta–

İlişme Üstad’a, zinhar! Hem uyarak bu mütekâlibeye, etme kadrini münhat.
İlişene erişir âfât ü eskam, zelzele ve seylâb; veba da musallat.

İlişildiği an ediyor bârân-ı belâ şiddetle hubût,
Zü’l-intikamdır, hazer et hışm-ı Hüdâ’dan, ibret bize kavm-i Lût.

Hem yahudi hud’asıdır bu, hadis verdi haber, halleri eşrât,
Veyl! İfrat ile irtibat ederek ettin bu cühudları neşât.

–za–

Vedîatüllâh idi bize bunca mefâhir, lâzım değil idi istihfâz!
Kâfi gelmez mi Hazreti Üstad’ın bizi ettiği ikaz?

Yetişir bu kadar hâb-ı gaflet, geldi vakt-i istîkâz,
Elverir artık sahip ol bundan öteyi eyle ihtifâz.

Tezkiye-i nefs ve tehzîb-i ahlâka sa’y eyle ki bulasın ihzâz.
Görülmüş mü şanlı tarihinde senin bu kadar ağlâz?

–ayn–

Çalış, bul eski hali, olma az bir kemâl ile kâni’,
Sermaye-i ömr lütf-u Hüdâdır, etme artık bir anını zâyi’.

Sakın ha sakın! Uyma yine nefs-i hevâya, terakki hem tekâmüle mâni’,
Ecdadına hayrü’l-halef ol! İslâmiyet’e, hem beşeriyete nâfi’.

Pek yapış sünnete, ol şefîü’l-müznibîndir, olsun sana şâfi’,
Mâbudumuz Hazreti Allah gaffârü’z-zünubdur, hem rahmeti vâsi’.

–gayn–

İlhâdı yaptılar başına tuğ, eyvah ki sen de edersin nûr-i imanı fürûğ,
Menetti Kur’ân ve şeriat, hatta kabul etmezler dürûğ.

Bu menfi cereyanları sök at! Hem ucmî âdetleri ifrâğ,
Telâfi et hasârı, hem hâlini eskiye iblâğ

Risâletü’n-Nur’dur devası bu derdin, beyânı belîğ.
Zîr ü zeber ediyor temelini küfrün, nursuzları tîğ.

–fe–

Mümkün müdür Risaletü’n-Nur’un evsâf-ı mezâyâsını târif.
Gâye-i hilkatin şârihidir Üstadım, hem de muarrif.

Hem miftâh-ı Kur’ân’dır, hem tılsım-ı kâinatın muammâsına keşşâf.
Nûr-ı Muhammedî’dir (aleyhissalâtü vesselâm), Üstadımın Risalesi’nde yanan nûr, hem şeffaf.

Yakışır mı bize, şükrana bedel bunca eltâfa karşı tecdîf.
Lanet okur sonra bize evlâd ve ahlâf; hem tarih eder tezyîf.

–kâf–

Eyvah ki Üstadımı yine zindân-ı esarete aldı zenâdık,
Erişir mi elleri kadere, demek ki kazaya muvâfık.

Demedi mi Üstad: “Dünyanız başınızı yesin!”, lâ cereme yiyecek elhâk,
İbdâ’ ederler kizb ve iftira, ömrü olan bu akıbeti görür muhakkak.

Dellâl-ı Kur’ân’dır Üstadım, hâdimidir, ehlidir; hem elyak.
Bu acîb asrın hâdîliğini ihsan etti ona Hak.

–kef–

Sen Sâdık! Hak tanımaz, söz anlamaz nâdân idin,
Enaniyette boğulmuş hodperest, azgın bir hayvan idin,

İsraf ve sefahet, envâ-i rezalet ve şekavette pûyân idin,
Hayıf ki, elif’ten ye’den hâksar ve perişan-ı hâl idin,

Tarîk-i Hak ve necâtı, Risaletü’n-Nur’un nuruyla gördün,
Bu sözleri o nurun nuruyla nescedip, ördün.

–lâm–

Risaletü’n-Nur’u okuyan görmez asla melâl,
Tahririne sa’y eyle ki, etsin sana hakkını helâl.

Açıkla, söyle, hem neşreyle; vebali büyüktür, kurtul.
Nur-i aynin Üstadının teveccüh ve yakînini bul.

Sen çek yerine, çekmesin mihen ü elem ol,
Üstadına hem köle ol Sâdık, hem kurban ol.

–mîm–

Kâfile-i Nur’dan ayırdı kaza! Dirigâ, ne olur hâlim?
Liyk! Sermaye-i ömür gidiyor, terk-i taksire çalış; olursun nâdim.

Etme tekâsül; rıza-i Üstad, vazife-i Nur’a devam, hem ihlâs ile kâim.
Tabib-i hâziktir Üstadım; her derde devâ-i mutâbık bulur dâim.

Tehî dostum! Yüzüm suyunu dökerek huzur ve kâbene varayım,
Yazayım hüzn ü melâlimi; çe fâide! Kalemimle beraber ben de ağlayayım.

–nûn–

Kapanır mı dest-i a’dâ ile bâb-ı Yezdân,
Her asır zuhur etmedi mi bir nice sultan.

Son asrın ilm-i sultanıdır; Üstadım, âsâr-ı Bediüzzaman,
Nihayet irşad budur, sonu âhirüzzaman.

Muînimiz Hazreti Allah, şefîimiz ol Şefîu’l-Müznibîn,
Rehberimiz Kur’ân, Üstadımız metin, bütün dualarına âmin!

–vâv–

Bâdi-i berbâdın olan kilâb-ı müdâhin ederse de av av!
Yok cevherinde cebânet; uyan bu kâbus-u gafletten, eyle pertav!

Hem yakışmaz, yazıktır sana! Dünyada zillet, âhirette tâmû;
İttiba-ı sünnet et! Dakikanı zâyi’ eyleme yâhû!

Din ve namusuna sa’y et, ecdadın gibi sen de ol Hakk-cû,
Hilkatte ihsan etti bu istidadı Hudâ! Yeniden eyle nümû.

–he–

Küfr-ü mutlakta etti ısrar, o cühûd; hem re’y-i hatâda,
Küfr-ü inâdîden dönmezler tekrar, râh-ı hakk u sevaba,

Uydu halk, o şerîrin fitnesine ve la’bine,
Esîr oldu o hilekârın dâm ve iğfâline.

Üstadımın umdesidir, din-i mübîni bid’alardan tenzîh;
Din ve imana, ferman-ı Kur’ân’a muhkem kavi ol diye tenbih.

–lâmelif–

Ecdadına bak! Şan salmıştı cihana, hem de dû bâlâ,
Vâ esefâ! Kalmadı sende o şecî’ kandan zerresi asla!

Dön Hak yoluna, onlar gibi sen de edesin kadrini a’lâ.
Risaletü’n-Nur erdirir imanı yakîne, eder insanı muallâ.

Kurtarır seni tâğıye ve nefsin elinden, hem eder kalbi mücellâ.
Yok artık diyecek söz, hidâyet etsin sana Mevlâ.

–ye–

Cihâna sultan idin, oldun soysuz denîlere zimmî,
Seyfullah idin, tarihe sığdıramazdı, fütuhatını râvî.

İdrak et! Terk eyle hatanı; kerimdir, ihsan eder yine Bârî,
Aldanma! Tarîk-i Süfyan püsküllü belâdır, mekâyidle memlû, hem ne kadar vâhî!

Toprak kabul etmedi, lâşe-i Süfyan esfelü’s-sâfilîne kaçtı.
Yıktı Süfyan putunu, tarîk-i necâtı Risaletü’n-Nur açtı.

Evsâf-ı Risaletü’n-Nur Beyanı

Risaletü’n-Nur’dur menba-ı ilm ü fazilet hem kaftân-ı celâlet,
Rehnümâ-i hakikat, mâden-i eşmel-i ilm ü ma’rifet.

Rehâ-ı şükûk, resân-ı tarîk-i hakk ü selâmet,
Rumûzdân-ı ehâdîs, reftâr-ı istikâmet, hem muhtevî-i hikmet.

Halaskâr-ı iman, hem tiryâk-ı maraz-ı bid’a ve dalâlet,
Miftâh-ı Kur’ân, atâ-ı Sübhân, ümmete rahmet.

Tarz-ı beyânında var acîb bir güzel belagat,
Hayran ediyor büleğâyı ondaki fesâhat.

Metninde ve mevzuundaki bedî’ letâfet,
Huzme-i nûr nisâr ediyor, hem de hakikat.

Budur pazar-ı hakikat, metâ-ı Kur’ân, müşterî-i ehl-i diyanet,
Almayan münkir, rûz-i cezada eder sonra nedâmet.

Mesleği, fermân-ı Kur’ân’a, hem muhkemâta itâat,
Meşrebi, sünnet-i Resûlullah’a riâyet,

Maksadı, şerîat-ı garrâ, hem şeâire hizmet.
Etti bu uğurda da bir nice âlî himmet,

İrtidâdı görüp hemân etti cihâda niyet,
Cihâd-ı mânevîdir bu, var bunda ulvî nezâhet.

Her an ediyor küfr-ü mutlaka amansız savlet,
Yıktı temelini küfrün, erişti maksuda nihayet,

Umdesidir her türlü riyâ ve bid’alardan tahâret.
Risaletü’n-Nura biatla bulunur nur-ı hidayet,

Okuyana veriyor ders-i hakikat, bu sözlere ne hâcet,
İsme müsemmâ olmaya çalış Sâdık, yakışır insana sadâkat.

Taşköprü/Kadıköyü

Elhakîr
Muhammed Sâdık Demirelli

Fazilet-i Risaletü’n-Nur – Denâet-i Tarîk-i
Süfyan Mizanı

Zulmet-i cehildir, tarîk-i Süfyan
Nûr-ı hidâyettir Risâletün-Nur

Mâye-i musibettir tarîk-i Süfyan
Sermâye-i saadettir Risaletü’n-Nur

Püsküllü belâdır tarîk-i Süfyan
Bir zıll-i humâdır Risaletü’n-Nur

Zehr-i memattır tarîk-i Süfyan
Âb-ı hayattır Risaletü’n-Nur

Mahv u pâyimâl eder tarîk-i Süfyan
İ’lâ ve iclâl eder Risaletü’n-Nur

Hacâlet pâlânıdır tarîk-i Süfyan
Celâlet kaftanıdır Risaletü’n-Nur

Zindân-ı esarettir tarîk-i Süfyan
Gülistân-ı hürriyettir Risaletü’n-Nur

Menbâ-ı rezâildir tarîk-i Süfyan
Maden-i fezâildir Risaletü’n-Nur

Berbâd ü perişân eder tarîk-i Süfyan
Ma’mûr u âbâdân eder Risaletü’n-Nur

İki kardeşi hasm-ı can eder tarîk-i Süfyan
Hasm-ı canı ihvan eder Risaletü’n-Nur

Sade işi teşviş eder tarîk-i Süfyan
Müşkili teshil eder Risaletü’n-Nur

Saadeti ihlâl eder tarîk-i Süfyan
Selâmete îsâl eder Risâletü’n-Nur

Ulemâyı tezyif eder tarîk-i Süfyan
Cühelâyı tâlim eder Risaletü’n-Nur

Yıkar, iftihar eder tarîk-i Süfyan
Yapar, i’tizâr eder Risaletü’n-Nur

Görmez, berbâd eder tarîk-i Süfyan
Görür, tamir eder Risaletü’n-Nur

İyiliğe kötülük eder tarîk-i Süfyan
Kötülüğe iyilik eder Risaletü’n-Nur

Zinayı ibâhe eder tarîk-i Süfyan
Namusu takviye eder Risaletü’n-Nur

İffeti cefa görür tarîk-i Süfyan
Şehveti azap görür Risaletü’n-Nur

Zilletler ocağıdır tarîk-i Süfyan
Salâh-i ruh ilacıdır Risaletü’n-Nur

Felaketler miftahıdır tarîk-i Süfyan
Felahın anahtarıdır Risaletü’n-Nur

Halktan korkar tarîk-i Süfyan
Hak’tan korkar Risaletü’n-Nur

Mizan edildi Sâdık, tarîk-i Süfyan
Okuyanı teshir ediyor Risaletü’n-Nur.

Mizana değer mi mülevves tarîk-i Süfyan
Mağlup olmaz husemâya Risaletü’n-Nur

Taşköprü/Kadıköyü

Risaletü’n-Nûr talebelerinden âciz ve hakir

Muhammed Sâdık