BİR ŞEFTALİ BİN ŞEFTALİ

Samed Behrengi

Samed Behrengi (1939-1968) Tebriz’in Çerendâb mahallesinde (Güney Azarbaycan) doğdu. İlkokulu bitirdikten sonra Tebriz’de öğretmen okullarında öğrenim gördü. Köy okullarında öğretmenlik yaparken aynı zamanda Tebriz Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünde derslere devam etti ve mezun oldu.

Azeri halk masallarından çok etkilenen Behrengi yayımladığı ilk kitabında bu masalları derledi ve daha sonra Farsça’ya çevirdi. Bu çalışmasıyla Tahran’daki edebiyat çevrelerinin dikkatini çekti. Eğitim sorunları üzerine yazdığı makale, sosyal sorunları gerçekçi bir biçimde ele aldığı çocuk hikâyeleri ve Azeri halk masalları derlemeleri ile yeni nesil yazarlar arasında yükselen bir değer olarak ününü artırdı.

Behrengi, Aras Nehri’nde boğularak yaşamını yitirdiğinde yalnızca yirmi dokuz yaşındaydı. Bunun bir kaza olmadığına inanılmaktadır.

Öğretmen, çocuk öyküsü ve masal yazarı, derleyici ve çevirmen olan Samed Behrengi, yalnızca İran edebiyatının değil dünya çocuk edebiyatının önemli yazarlarından birisidir. Pek çok dile çevrilen eserleri arasında Küçük Kara Balık,
Bir Şeftali Bin Şeftali, Kel Güvercinci ve Çıngıraklı Deve öne çıkmaktadır.

İlknur Özdemir

İstanbul’da doğdu. İstanbul Alman Lisesi’ni ve Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü’nü bitirdi. Almanca ve İngilizceden çok sayıda çevirisi ve “Senin Öykün Hangisi” adlı bir öykü kitabı vardır.

Çocuk kitabı çevirileri: Anton Çehov: Kaştanka-Marangozun Köpeği, Thomas Brezina: Perili Otelde Tatil, Max İntikam Peşinde, Gizli Görev (Sevimli Canavarlar Dizisi), Hans Magnus Enzensberger: Sayı Şeytanı, Florence Atwater, Richard Atwater: Boyacının Penguenleri, Andreas H. Schmachtl: Tilda Elmaçekirdeği Dizisi, Nick Butterworth: Triksi-Büyücünün Kedisi, Virginia Woolf: Yaşlı Kadın ve Papağan, Samed Behrengi: Küçük Kara Balık, Bir Şeftali Bin Şeftali, Kel Güvercinci, Çıngıraklı Deve, Sevgi Masalı, Tarhun.

Kırmızı Kedi Yayınevi: 147

Çocuk ve Gençlik Kitapları: 5

Özgün adı: Yek belu vu hezar helu

Bir Şeftali Bin Şeftali

Samed Behrengi

Çeviren: İlknur Özdemir

© Bu çevirinin Türkçe yayın hakkı Kırmızı Kedi Yayınevi’nindir.

Yayın Yönetmeni: İlknur Özdemir

İllüstrasyon ve Kapak Tasarımı: Serap Deliorman

Kapak Uygulama ve Grafik: Yeşim Ercan Aydın

Tanıtım için yapılacak kısa alıntılar dışında, yayıncının yazılı izni alınmaksızın,

hiçbir şekilde kopyalanamaz, elektronik veya mekanik yolla çoğaltılamaz, yayımlanamaz ve dağıtılamaz.

Birinci Basım: Ağustos 2012, İstanbul

Altıncı Basım: Şubat 2015, İstanbul

ISBN: 978-605-5340-55-1

Kırmızı Kedi Sertifika No: 13252

Kırmızı Kedi Yayınevi

kirmizikedi@kirmizikedikitap.com /www.kirmizikedikitap.com

www.facebook.com/kirmizikedikitap ve Kırmızı Kedi - ÇOCUK

twitter.com/krmzkedikitap / kirmizikediedebiyat.blogspot.com.tr

Ömer Avni M. Emektar S. No: 18 Gümüşsuyu 34427 İSTANBUL

T: 0212 244 89 82 F: 0212 244 09 48

Samed Behrengi

Çeviren: İlknur Özdemir

Yoksul, tozlu bir köyün kenarında kocaman, bol sulanmış bir bağ varmış, içinde de çeşit çeşit meyve ağaçları. Bağ o kadar büyükmüş ve içinde o kadar çok ağaç varmış ki, bir ucundan bakıldığında öteki ucu görünmüyormuş, hatta dürbünle bakılsa bile.

Yıllar önce köyün ağası topraklarının büyük kısmını küçük parçalara bölmüş ve köylülere satmış, ama bağı kendine ayırmış. Kuşkusuz, köylülere sattığı topraklar engebeli ve kıraçmış. Hatta su bile bulunmuyormuş oralarda. İlk başta, vadinin ortasındaki düz ve tarıma elverişli arazi köye dahilmiş –yani şimdi ağanın olan bağ yeri– köylülerin ağadan satın aldıkları, tepelerin üzerindeki, vadilerin yamacındaki taşlı araziler de öyleymiş, köylüler orada kuru tarımcılık yöntemleri kullanarak buğday ve arpa ekiyorlarmış. Her neyse, bu kadar gevezelik yeter, çünkü bunların bizim hikâyemizle bir ilgisi yok.

Bu bağda iki şeftali ağacı varmış, biri ötekinden daha körpe ve daha ufakmış. Bu iki ağacın yaprakları ve çiçekleri birbirine öyle benziyormuş ki ikisinin de aynı türden geldiğini herkes ilk bakışta anlarmış.

Büyük ağaç eskiden aşılanmış ve her yıl güzel, iri, pembe şeftaliler verirmiş, insanın eline sığmazmış bu şeftaliler. Öyle güzelmişler ki insan yemeye kıyamazmış onları. Bahçıvan, bu büyük ağacı yabancı bir uzmanın kendi ülkesinden getirdiği bir tohumla aşıladığını söylermiş. Belli ki böyle masraf edilen bir ağaçta yetişen şeftaliler oldukça değerliymiş.

İki ağacın da gövdelerine nazar değmesin diye birer nazarlık asılıymış.

Ağaçlardan küçük olanında her yıl bin tane çiçek açarmış ama bir tek şeftali bile yetişmezmiş üzerinde. Ya çiçekleri dökülürmüş, ya da ham şeftaliler kuruyup dallardan düşermiş. Bahçıvan küçük ağaç için elinden geleni yapmış ama değişen bir şey olmamış. Yıllar geçtikçe dalları ve yaprakları çoğalmış ama bir tek şeftali bile görünmemiş üzerinde.

Bahçıvan küçük ağacı da aşılamaya karar vermiş, ama bunun da bir yararı olmamış. Sanki inat ediyormuş. Sonunda usanmış bahçıvan bu durumdan. Bir numara yapıp küçük ağacı korkutmaya karar vermiş. Gidip bir testere almış eline, karısını çağırmış, küçük şeftali ağacının karşısına geçip testeresini bilemeye koyulmuş. Testere iyice bilenince bir adım gerilemiş, bir daha meyvelerini yere düşüremesin diye kökünden testereyle kesip bir kenara
fırlatacakmış gibi birden küçük şeftali ağacına doğru atılmış.

Tam testereyi ağaca sürtmek üzereymiş ki karısı onu kolundan yakalayıp “Hatırım için kesme ağacı!” demiş. “Yemin ederim ki gelecek yıl bu şeftali ağacı lezzetli, olgun meyveler verecek. Ama yine tembellik ederse o zaman ikimiz birlikte onun kafasını keser, yanıp kül olsun diye sobaya atarız.” Ne var ki bu tehdit bile ağacın aklını başına getirmemiş.

Elbette hepiniz de küçük şeftali ağacının, meyvelerinin olgunlaşmasına neden izin vermediğini nasıl açıklayacağını merak ediyorsunuzdur. Pekâlâ. Şu andan itibaren şeftali ağacı hikâyesini kendi anlatacak.

* * *

Dinleyin!..

Dikkatle dinleyin çünkü küçük şeftali ağacı konuşmak istiyor. Gürültü etmeyin –bakalım küçük şeftali ağacı neler anlatacak. Kendisi başından geçenleri şöyle anlatıyor:

Biz yüz-yüz elli kadar şeftali bir sepetin içindeydik. Güneş narin kabuklarımızı kurutmasın, al yanaklarımız tozlanmasın diye bahçıvan sepetin üstüne, dibine ve kenarlarına asma yaprakları sermişti. İncecik asma yapraklarından hafif bir yeşil ışık sızıyor, yanaklarımızın al rengiyle birleşiyordu. Kalpleri umutla dolduruyordu.

Bahçıvan bizi sabah erkenden, güneş doğmadan topladığı için etlerimiz serin ve nemliydi. Sonbahar gecesinin soğuğunu hâlâ içimizde taşıyorduk, yeşil yapraklardan süzülen birazcık sıcak da yüreklerimize yerleşiyordu.

Elbette hepimiz aynı ağacın yavrularıydık. Her yıl bu vakitler bahçıvan annemin meyvelerini toplar, bir sepete doldurur, alıp kasabaya götürürdü. Oraya varınca gidip köy ağasının kapısını çalar, sepeti teslim eder ve köye dönerdi. Tıpkı şimdi olduğu gibi.

Yüz-yüz elli kadar olgun şeftali olduğumuzu söylemiştim. Ben kendim de tatlı, lezzetli özsuyla doluydum. Görenler pürüzsüz, pırıl pırıl kabuğumun patlayacağını sanırlardı. Yanaklarım öyle bir kırmızıydı ki, eğer beni görebilseydiniz kendi çıplaklığımdan utanıp kızardığımı sanırdınız, özellikle sanki az önce yıkanmışım gibi tepem ve yan taraflarım hâlâ sonbaharın çiyiyle nemliyken.

İri, sert çekirdeğim yeni bir hayat başlatmayı düşünüyordu. Daha doğrusu kendim yeni bir hayat düşünüyordum diyebilirim, çünkü çekirdeğimle ben aynı şey sayılırız.

İlk bakışta görüleyim diye bahçıvan beni sepetin en üstüne yerleştirmişti, bunun nedeni belki de öteki şeftalilerin hepsinden daha iri ve daha sulu olmamdı. Elbette kendimle övünüyor değilim. Büyüme ve irileşip olgunlaşma fırsatı bulan bütün şeftaliler kocaman ve sulu olurlar, dikkatsiz olanlar ve içlerine kurt girmesine, o kurdun çekirdeklerine varana kadar kendilerini
kemirmesine izin verenler dışında elbette.

Sepete böyle yerleştirilmiş olarak köy ağasının evine varmış olsaydık, o adamın biricik sevgili kızının eline düşerdim, o da yanağımdan bir kez ısırıp beni bir kenara atardı. Çünkü köy ağasının evi, sofralarına bir tek kayısı, salatalık ya da şeftali konmayan Sahip Ali ile Polat’ın yoksul evlerine benzemiyordu. Bahçıvanın dediğine bakılırsa köy ağası kızı için yabancı ülkelerden meyveler getirtiyormuş. Kızı için portakal, muz, üzüm hatta çiçekler taşıtıyormuş uçakla. Kuşkusuz bu iş için avuç dolusu para harcıyormuş. Bir hesabedin bakalım, köy ağasının kızının elbiselerine, okuluna, yiyeceklerine, doktoruna, dadısına, hizmetçilerine, oyuncaklarına, gezip dolaşmalarına kaç para gider? Bir ayda on bin lira mı dediniz? Yo, yetmez bu... Ama ben yine hikâyeme döneyim.

Bağın ortasından geçen yolda elinde sepetiyle yürüyen bahçıvan ansızın bir fare yuvasının üzerine bastı. Az daha düşü-
yordu ama hemen toparlandı. Ne var ki elindeki sepet birden hoplayınca ben kayıp toz toprağın içine yuvarlandım. Ama düştüğümün farkına varmayan bahçıvan yoluna devam etti.

O arada güneş yükselmiş, bütün bağa dolmuştu. Toprak ısınmıştı, ama güneş topraktan daha da sıcaktı. Belki de benim gövdem soğuk olduğu için güneşi bu kadar sıcak hissediyordum.

Güneşin ısısı yavaş yavaş kabuğumun altına sızdı, etime doldu. Özsuyum ısındı. Sonra sıcak çekirdeğime de ulaştı. Çok geçmeden susamıştım bile.

Annemden ayrılmadan önce, ne zaman susasam annemden su içerdim. Üzerime daha çok vursun ve beni ısıtsın diye güneşe bakardım. Güneş üzerime ışır, yanaklarımı sıcacık yapardı. Annemden su emerdim, besin alırdım ve özsuyum dışarı akardı. Her geçen gün daha da büyürdüm, daha da güzel, pembe ve sulu olurdum. Suratımın damarları daha da kırmızılaşırdı.
Ağırlaşırdım, annemin kolunu büker, yere sarkardım.

Annem, “Güzel kızım benim,” derdi, “güneşten saklanma. Güneş bizim dostumuzdur. Toprak bize besin verir, güneş de onu pişirir. Senin güzelliğin de güneş sayesindedir. Bak, güneşten saklanan şeftaliler ne kadar soluk ve cılız. Güzel kızım benim, şuna inan ki eğer bir gün güneş yeryüzüne kızıp da onu ısıtmazsa yeryüzünde bir tek canlı bile kalmaz, ne bitki kalır ne de hayvan.”

Böylece ben de gövdemi güneşe olabildiğince çok verdim, güneşin sıcağını içimde biriktirdim. Her geçen gün daha da güçleniyordum. Kendime hep şu soruyu soruyordum:

“Eğer günün birinde biri kalkıp güneşe hakaret ederse ve güneş de bize öfkelenirse ne yaparız?” Bu sorunun yanıtını asla bulamazdım, bu yüzden anneme, “Anneciğim, eğer günün birinde biri kalkıp Güneş Hanıma hakaret ederse ve Güneş Hanım da bize öfkelenirse, ne yapmamız gerek?” diye sorardım.

“Neler de geliyor aklına!” derdi annem, yanaklarımdaki tozu yapraklarıyla temizleyerek. “Belli ki zeki bir kızsın sen. Şunu bil ki kızım, birkaç acımasız ve bencil kişi yüzünden Güneş Hanım bize öfkelenmez. Öte yandan belki de günün birinde ışığı ve ısısı gitgide azalarak bitebilir de. O zaman biz de kendimize yeni bir güneş ararız ya da karanlıkta kalıp soğuktan donar ve ölürüz.”

Ah, hikâyemin neresinde kalmıştım? Tamam, ısının çekirdeğime kadar ulaştığını ve susadığımı anlatıyordum. Biraz sonra özsuyum akmaya başladı, kabuğum kuruyup çatladı. Kocaman bir karınca koşarak geldi ve üzerimde gezinmeye başladı.

Ben sepetten yere yuvarlanırken kabuğum yarılmıştı, özsuyumun bir kısmı dışarı sızmış, güneşin altında kurumuştu. Kocaman karınca kıskaçlarını özsuya batırdı ve onu emdi. Sonra bıraktı beni. Bir süre kıskaçlarının üzerimde bıraktığı ize dikti gözlerini, sonra yeniden batırdı kıskaçlarını özsuya. Duyargalarını dikeltip ayaklarını yere yapıştırarak kurumuş özsuyumu öyle bir şiddetle çekiştirmeye koyuldu ki “Az sonra kıskaçları kopacak,” diye düşündüm. Karınca bir süre daha böyle çekiştirip durdu. Sonunda katılaşmış şuruptan bir parça kopardı ve sevinçle bırakıp gitti beni.

İşte o sırada bir ses duydum. Bağın duvarının tepesinden iki kişi içeri atladı ve bana doğru seğirtti. Gelenler Sahip Ali ile Polat’tı ve amaçları meyve yemekti. Onlar, bahçeye adım atmayan öteki köylüler gibi korkmuyorlardı bahçıvanın tüfeğinden. Ayakları hep çıplak, üstleri başları da yırtık pırtık olan Polat ile Sahip Ali bağın içinden koşarak geçtiler. Bir keresinde bahçıvan onların arkasından birkaç el ateş de etmişti, ama Polat ile Sahip Ali kaçıp kurtulmuşlardı, o sıralarda ikisi de yedi-sekiz yaşlarındaydı.

Her neyse, o gün koşa koşa geldiler, üstümden atladılar, annemi aramaya gittiler. Biraz sonra geri döndüklerini gördüm ama pek keyifsizdiler. Konuşmalarından bahçıvana öfkelendikleri anlaşılıyordu.

Polat, “Gördün mü?” dedi, “bağdaki meyvelerin hepsi toplanmış, bize bir tane bile kalmamış.”

“Ama elimizden ne gelirdi ki?” diye sordu Sahip Ali. “Tam bir ay boyunca o açgözlü eşek elinde tüfeğiyle ağacın dibinde nöbet tuttu. Yerinden kımıldamadı bile!”

Polat, “Lanet olsun,” dedi, “bize bir tane bile bırakmamış. Ah kardeşim, o sulu şeftalilerden birini ısırıp yemeyi öyle istiyordum ki!.. Geçen yıl kaç tane şeftali yediğimizi anımsıyor musun?”

“Patlayıncaya kadar yemiştik,” diye sızlandı Ali Efendi. “Bahçıvan ne var ne yok topluyor, hepsini götürüp köyün ağasına veriyor, lanet olası, umarım boğazında kalır şeftaliler. Suç bizde, hepimiz elimiz kolumuz bağlı oturduk, onun köyü yağ-
malamasına göz yumduk.”

“Baksana Sahip Ali, eğer o adam bağı köye geri vermezse ben de bütün ağaçları yakarım.”

“Yakmazsak korkağızdır.”

“Eğer onları yakmazsak babamızın oğlu demesinler bize.”

Çocuklar öfkeyle tepinip duruyorlardı, öyle ki bana tekme atacaklarından korktum birden. Ama yo, atmadılar. Tam önümde duran Polat birden bir dikene bastı. Dikeni çıkarmak üzere eğilmişti ki gözü bana ilişti, ilişir ilişmez de ayağına batan dikeni unutuverdi. Beni yerden aldı. “Baksana Sahip Ali!” diye seslendi.

Çocuklar sevinç içinde beni elden ele geçirdiler. O durumdayken beni yemek istemediler. Çok sıcaktım. Önce beni soğutmalıydılar, sonra yemeliydiler, soğuyunca tadım daha güzel olurdu. Kirli, nasırlı elleriyle beni okşadılar, ama ben mutluydum, çünkü beni son lokmaya kadar zevkle yiyeceklerini, yedikten sonra da dudaklarını ve parmaklarını yalayacaklarını biliyordum. Tadımın nasıl olduğunu günlerce,
haftalarca unutmayacaklardı.

“Polat, bahse girerim ki bugüne kadar bu kadar büyük bir şeftali görmedik.”

“Haklısın, görmedik,” dedi Polat.

“Haydi gel havuza gidelim,” diye önerdi Sahip Ali. “Şeftaliyi orada soğutalım, sonra yiyelim. O zaman tadı daha güzel olur.”

Sanki incecik bir camdan yapılmışım da yere düşersem oracıkta kırılıverecekmişim gibi büyük bir özenle taşıyorlardı beni.

Havuz başı gölgeli ve serindi. Salkımsöğütlerin ve karaağaçların gölgeleri öyle serindi ki ferahlatan rüzgârı ta çekirdeğime kadar hissettim. Beni dikkatle havuza koydular, havuzdaki su beni alıp götürmesin diye nasırlı küçük elleriyle beni korudular. Su pek soğuktu.

Bir süre oturduktan sonra Polat, “Baksana Sahip Ali,” dedi.

“Ne var?”

“Bence bu şeftali çok değerli.”

“Haklısın.”

“Haklısın demekle iş bitmiyor,” diye itiraz etti Polat. “Eğer biliyorsan söyle bakalım, ne eder bu şeftali?”

Sahip Ali biraz düşündükten sonra, “Bana kalırsa da pek değerli,” dedi.

“Örneğin, kaç para eder?”

Sahip Ali biraz daha düşündü, sonra, “Eğer onu soğutursak, yani iyice soğutursak demek istiyorum, bin lira eder.”

“Sen hayatında para görmediğin için bin liranın büyük para olduğunu sanıyorsun,” dedi Polat.

“Tamam,” dedi Sahip Ali, “Madem senin çok paran var, sen söyle bakalım, kaç para eder bu şeftali.”

“Yüz lira.”

“Ama bin lira yüz liradan daha fazladır.”

“Boşversene sen,” dedi Polat. “Bunu ben uydurmadım ki, babamdan duydum.”

“Bu durumda,” dedi Ali, “belki ikisi de aynı şeydir. Çünkü ben de uydurmadım. Ben de babamdan duydum.”

Polat bana usulca dokundu ve “Ellerim buz gibi oluyor,” dedi, “bana kalırsa artık yiyebiliriz onu.”

Sahip Ali de dokundu bana. “Doğru, çok soğumuş,” dedi.

Beni sudan çıkardılar. Sudan çıkarken ılık hava yüzümü yaladı. Şimdi beni hemen yemelerini istiyordum, böylece sandıklarından da lezzetli olduğumu onlara gösterebilecektim. Güneşten ve annemden aldığım bütün enerjiyi ve ısıyı bu iki köylü çocuğuna sunmak istiyordum.

Sahip Ali ile Polat beni nasıl yiyeceklerine karar verirlerken ben de durumumun hayatta ne kadar çok değiştiğini ve bundan sonra da ne kadar değişeceğini düşünüyordum. “Bir zamanlar gövdemdeki hücreler toprak, su ve güneşten oluşuyordu,” diye düşündüm. Annem topraktan azar azar beslendi ve bu besini dallarının ucuna kadar taşıdı. Sonra sürgün verdi, çiçek açtı ve yavaş yavaş ben şekillendim. Annemin gövdesini emerek kendi gövdemin taneciklerini oluşturdum, onları güneşle
birleştirdim, böylece çekirdeğim, kabuğum ve etim gelişti, sonunda olgun, sulu bir şeftali oldum. Ama şimdi Polat ile Sahip Ali beni yiyeceklerdi, biraz sonra benim taneciklerim onların etinin, saçlarının ve kemiklerinin bir parçası olacaktı. Elbette onlar da gün gelecek öleceklerdi. O zaman benim gövdemin tanecikleri ne olacaktı?

Çocuklar beni yemeye karar verdiler. Sahip Ali beni Polat’a uzattı ve “Isır haydi,” dedi.

Polat bir ısırık alıp beni Sahip Ali’ye verdi, sonra da dudaklarını yaladı. Sahip Ali de beni ısırdıktan sonra yine Polat’a uzattı. Daha önce kendi kendime söylediğim gibi gerçekten çok lezzetliydim.

Etim yok oluyordu, çekirdeğim de yeni bir hayata başlamanın düşünü kuruyordu. Bir dakika sonra benden iz bile kalmayacaktı ortada ama çekirdeğim ne zaman ve nasıl büyümeye başlayacağını düşünüyordu. Aynı anda hem ölecektim hem de
yeniden doğacaktım.

Polat son bir kez ağzına aldı beni, kalan son etimi kopardı, yuttu, çekirdeğimi çıkardı. Artık bir şeftali değildim. Canlı bir çekirdektim, sert bir kabuğum vardı, onun altında da yeni bir canlı tohum gizliyordum. Çekirdeğimi yarıp dışarı çıkmak ve yeniden büyümeye başlamak için sadece biraz dinlenmeye ve nemli toprağa gereksinmem vardı.

Çocuklar dudaklarını ve parmaklarını yaladıktan sonra Polat, “Şimdi ne yapacağız,” diye sordu.

“Gel havuza girelim.”

“Şeftalinin çekirdeğini yemeyecek miyiz?” diye sordu Polat.

“Benim bir planım var,” diye yanıt verdi Sahip Ali. “Sen bırak çekirdeği.”

Polat beni bir salkımsöğüdün dibine bıraktı, koşmaya hazırlandı, geri geri giderek suya atladı; bacaklarını karnına doğru çekmiş ve kollarıyla sarmıştı. Bir an suyun altına gömüldü, sonra kollarıyla bacak-larını açıp ayağa kalktı. Havuzun dibindeki çamur ve birikintiler yüzeye çıktı. Su Polat’ın çenesine kadar geliyordu. Saçlarından, kulaklarından ve suratından yosunlar sarkıyordu.

“Polat,” dedi Sahip Ali, “arkanı dön.”

“Pantolonunu mu çıkaracaksın?”

“Evet. Yüzmeye gittiğimizi babamın bilmesini istemiyorum. Yoksa döver beni.”

“Öğlen olmadan dönebiliriz eve,” dedi Polat. “Daha çok zamanımız var.”

“Tependeki güneşi görmüyor musun sen?” diye sordu Sahip Ali.

Polat başka bir şey söylemedi ve arkasını döndü. Sahip Ali’nin suya atladığını duyunca tekrar öne döndü, yüzmeye, suya dalıp çıkmaya ve birbirlerine su atmaya başladılar. Daha sonra, istemeyerek de olsa gitme zamanının geldiğine ve sudan çıkmaları gerektiğine karar verdiler. Polat pantolonunun paçalarını sıktı. Beni salkım söğüdün dibinden aldılar ve yola koyuldular, bağın kenarındaki duvara tırmanıp öbür tarafa atladılar. Köyün evleri köy ağasının bağından epeyce uzaktaydı.

“Şeftalinin çekirdeğini ne yapmayı düşünüyorsun?” diye sordu Polat.

“Belki de akşama doğru gelip seni çağırırım, gidip tepede otururuz, ben de sana planımı anlatırım.”

Köyün yollarında sineklerden ve gübre kokusundan başka bir şey yoktu. Karşımızdaki duvardan kocaman bir köpek yere atladı. Polat köpeği okşadıktan sonra dönüp eve girdi. Köpek de onun peşinden süzüldü içeri.

Yokuş yol biraz yukarıda, Polat’ın tepenin yamacına kurulu evinin damıyla aynı düzeye geliyordu. Sahip Ali bu damın üzerinden geçerek devam etti yoluna. Onun evi biraz daha ilerideydi. Beni avucunda sıkı sıkı tutarak evinin avlusuna atladı. Bacakları dizlerine kadar yumuşak, ıslak gübreye gömüldü, Ali bağdayken annesi yığmıştı onu oraya. Oğlunun yere düştüğünü duyan annesi başını evden dışarı uzattı ve “Koş Sahip Ali,” dedi. “Gel de babana biraz ekmekle su götür.”

Sahip Ali beni ahıra götürdü, bir köşede yığılı gübreye bir çukur açıp beni gömdü. Bundan sonra karanlıktan ve gübrenin kokusundan başka bir şey hissetmedim. Orada kaç saat kaldığımı bilmiyorum. Gübrenin ekşi kokusu neredeyse bayıltıyordu beni. Sonunda suratımı kaplayan gübrenin kaldırıldığını hissettim. Sahip Ali gelmişti. Beni aldı, temizleyene kadar avuçlarına, pantolonuna sürttü. Geldiğimiz yoldan geri döndük, sonunda Polat’ın evinin damına ulaştık. Polat’ın annesiyle ablası damda bir yandan sobada yakıp ısınmak için tezek hazırlıyorlar bir yandan da kendi evinin duvarındaki tezekleri alıp bir kenara istifleyen komşu kadınla konuşuyorlardı.

Ali, Polat’ın annesine oğlunun nerede olduğunu sordu. “Polat keçiyi yamaca götürdü,” dedi kadın. “Evde yok.”

Polat’ı tepede bulduk. Kara keçisini otlasın diye serbest bırakmıştı, yanındaki köpeğiyle oturmuş bizi bekliyordu. Birden Polat’la Sahip Ali’nin teninin renginin benimkiyle aynı olduğunu fark ettim. Her ikisi de kapkara olana kadar kalmış-lardı güneşin altında.

“Pekala, anlat bakalım neymiş şu planın,” dedi Polat.

“Bir şeftali ağacın olsun ister misin?” diye sordu Sahip Ali.

“İstememek için deli olmam gerek,” dedi Polat.

“Haydi o zaman, gidelim.”

“Keçi ne olacak peki?”

“Eve bırakırız.”

“Annem güneş batana kadar geri getirme keçiyi, demişti bana,” dedi Polat.

“O zaman köpeği keçinin yanına bırakırız.”

Polat köpeğin başını okşadı, kulaklarını kaşıdı, “Ben dönene kadar keçiye göz kulak ol, tamam mı?” dedi.

Çocuklar bir koşu tutturdular, sonunda bağın dibine vardık. “Haydi sıçra,” dedi Sahip Ali.

“Planını benden gizlemene gerek yok artık,” diye bağırdı Polat. “Ne olduğunu biliyorum ben. Şeftali çekirdeğini gömeceğiz, değil mi?”

“Haklısın,” dedi Sahip Ali. “Çekirdeğimizi bağın öbür ucuna yığılmış toprağın arkasına gömeceğiz. Birkaç yıl geçmeden bizim de bir şeftali ağacımız olacak. Neden başka bir yere gömemeyeceğimizi anlıyorsundur.”

“Şeftali ağacı kayalık bir tepede yetişmez,” dedi Polat. “Ağaçların suya gereksinimi vardır. Yumuşak toprağa gereksinimleri vardır.”

“Kes şunu, cenazede dua mı okuyorsun?” dedi Sahip Ali. “Gidip bir bakayım, bahçıvan dönmüş olmasın.”

Bahçıvan kasabadan henüz dönmemişti. Bağın kuytu bir köşesinde, bir toprak yığınının arkasında, Polat ile Sahip Ali yeri kazdılar, beni toprağa gömdüler, elleriyle yeri düzleyip gittiler.

Nemli, karanlık toprak beni kavradı, sarmaladı, bağrına bastı. Elbette henüz büyüyecek durumda değildim. Yeterince güçlenene kadar biraz zamana gereksinmem vardı.

Aradan zaman geçti, toprağın altına sızan soğuktan kışın geldiğini, toprağın karla kaplandığını anladım. Bir karış üstüme kadar donmuştu toprak, ama yerin altı o kadar sıcaktı ki üşüyüp donmadım. Bir süre hareketsiz kaldım, yerin altında tatlı, güzel bir uykuya daldım.

Uyudum ki ilkbahar geldiğinde güçlü olarak uyanayım, toprağın üzerine çıkmaya hazırlanayım, Polat’la Sahip Ali için meyve dolu bir ağaç olabileyim, utangaç güzel kızlar gibi pembe yanakları olan kocaman, sulu şeftalilerle dolu bir ağaç.

Kışın gördüğüm düşler pek aklımda kalmadı. Bir tanesini unutmadım: büyüyüp kocaman bir ağaç olduğumu görmüştüm. Polat ile Sahip Ali bana tırmanıyorlar ve dallarımı sallıyorlardı, yarı çıplak köy çocukları çevreme toplanıp şeftalilerimi
havaya fırlatıyorlar, onları iştahla yiyorlardı. Ağızlarının kenarından tükürük akıyor, çıplak göğüslerinden, göbeklerinden ve karınlarından aşağı süzülüyordu. Saçkıran olup saçları dökülmüş bir çocuk durmadan “Polat, yediğimiz şeyin adını söylemedin bize,” diye bağırıyordu. “Eve dönünce nineme ne yediğimi anlatmak istiyorum ne de olsa. Öyle çok yedim ki, ama öyle lezzetliydi ki yediğim şey, daha doymadım, daha da fazlasını yemeye hazırım. O zaman bile doymayacağıma bahse girerim!”

Çırılçıplak iki küçük çocuk vardı, burunlarının, ağızlarının ve minicik pipilerinin üzerine sinekler doluşmuştu. İri iri şeftalileri yakalayıp ısırdıkça bağrışıyorlardı. Düşlerimden biri böyleydi.

Son düşüm bir bademçiçeğiyle ilgiliydi. Hâlâ kendime gelmemiştim ki ansızın tatlı bir ses duyuldu, aynı zamanda toprağa sızan ve bana tanıdık gelen kokular geldi burnuma. O ses, “Bademçiçeği,” diyordu, “buraya gel ve mis kokunu güzel şeftalinin
yüzüne üfür. Yine de uyanmazsa ellerini uzat ve onun suratına, bedenine koy ki çiçeklerin kokusunu tanısın. Ne de olsa onu ne kadar erken uyandırırsan o kadar iyi, çünkü toprağın üzerine çıkıp filizlenmesinin zamanı geldi. Bütün çekirdekler uyanmakta.”

Bademçiçeğinin kokusu, gövdemin, suratımın üzerinde gezinen elleri o kadar hoştu ki sonsuza kadar öyle baygın kalmak istiyordum. Ama kalmadım. Kendime geldim. Yeniden bayılmak istedim, ama bademçiçeği gülümseyerek “Daha fazla direnme,” dedi. “İçinde canlı bir tohum var, sen de büyüyüp kocaman bir ağaç olmaya, meyve vermeye karar verdin. Öyle değil mi?”

Bademçiçeği, bembeyaz kardan bir gelinlik giyip dudaklarını kırmızıya boyamış çok güzel bir geline benziyordu. Elbette kar görmemiştim o güne kadar. Sadece ben şeftaliyken annem söz etmişti ondan.

Bademçiçeğiyle kimin konuştuğunu ve onu benim yanıma kimin getirdiğini merak ediyordum. Bademçiçeği kollarını boynuma doladı, beni öptü, sonra da gülerek, “Ne kadar iri bir gövden var senin,” dedi. “Kollarıma sığmadın!” Sonra da devam etti. “İlkbahar geldi. Toprağın üstüne çıkmanın ve filiz vermenin zamanı artık.”

İlkbahar sözcüğünü duyar duymaz uyumakta olduğumun farkına vardım ve uyandım. İlkbaharın başlayıp bittiğini sandım, bense hâlâ çekirdeğimden çıkmamıştım. Bunu düşününce öyle bir üzüldüm, öyle bir kafam karıştı ki uykum filan kalmadı. Kapkara, nemli toprağın beni kucaklayıp okşadığını gördüm. Çekirdeğimin dışı ıslak, içi terliydi. Yukarıdan bir yerden üzerime sular damlıyordu, damlalar gövdemin yanlarından aşağı süzülüyor, yere akıp toprağa karışıyorlardı. Çevremdeki şifalı bitkilerin tohumlarının kökleri dört bir yana doğru uzuyordu. İçlerinden biri pek hızlı büyüyordu, sanki toprağı delip çıkacak gibiydi. Narin kökler bir o yana bir bu yana uzanıyor, toprağı emiyor, besin ve su sağlıyorlardı kendilerine. Acemi bir bitki de vardı, o da köklerini uzatıyor, başını eğiyor, sabırla toprağı deliyor ve azar azar yukarıya doğru ilerliyordu. İki gün içinde yeryüzüne çıkmaya ve güneşi görmeye kararlıydı.

Gövdemin altına doğru yeni bir kök uzandı, sürünerek ilerliyor, yukarıya doğru gidiyordu, hareket ettikçe gıdıkladı beni. O kök, derenin kenarındaki badem ağacına ait olduğunu söyledi. Bademin kökü toprağın bütün nemini, besin zerrelerini hırsla emdi ve içine çekti.

Benim üzerime damlayan sular toprağın yüzeyinde eriyen kardan geliyordu, birkaç gün sonra suların damlaması sona erdi.

Bir gün bir hışırtı duydum; sinsi, kara karıncalar sürü halinde yanıma yaklaştılar, beni sokmaya, ısırmaya başladılar. Karıncalar toprağın altına güneşin ısısını ve ilkbahar havasının kokularını getirmişlerdi. Beni ısırırlarken bir tünel kazmakta olduklarını anladım. Bir süre beni ısırıp
durdular, ama gövdemde bir çukur açamayacaklarını anlayınca dönüp bir başka tarafa yöneldiler. Toprağın üstüne çıkana ve bir ağaç olana kadar onları bir daha görmedim.

İçime öyle çok su çekmiştim ki iyice şiştim, sonunda çekirdeğim çatladı. İncecik beyaz ipliklere benzeyen küçük köklerimi çekirdeğimdeki çatlaklardan dışarı gönderdim. Büyüsünler diye toprağın içine doğru ittim onları, büyüsünler de besin gereksinimimi sağlamamda bana yardımcı olsunlar diye. Sonra minik sapımı çıkardım dışarı, ona başını eğip yüzünü yukarı çevirerek toprakta bir çukur açmayı öğrettim, güneşi görmeli ve boyu uzamalıydı. Sapımın ucunda küçük bir filiz vardı, toprağın üzerine çıktığımda o filizi bir yaprağa dönüştürebilirdim. Köklerim iyice sağlamlaşana ve besin toplayana kadar biriktirmiş olduğum besinden yararlandım, bu besinle küçük köklerimi ve minik sapımı besledim.

Toprakta hava da vardı benim için, böylece bayılmıyordum. Dışarının sıcağı toprağın içine işliyordu.

Artık bir çekirdek değildim. Kendi içimde büyümüş, yok olmuş, sonra da başka bir şeye dönüşmüştüm. Elbette ben çekirdekken iyice gelişmiştim, ne ondan fazla büyüyebilir ne de daha fazla hareket edebilirdim. Oysa artık ağaç olmaya hazırdım, ama ağaç sayılmak için yeterince gelişmemiştim henüz, yine de büyümek ve hareket etmek için bolca yerim vardı. Şöyle düşündüm: Gelişmiş bir çekirdekle gelişmemiş bir ağaç arasındaki fark şudur: Gelişmiş çekirdek daha fazla büyüyemez ve eğer başka bir şeye dönüşmezse çürür; ama tam gelişmemiş bir ağacı mükemmel bir gelecek bekler. Her şey her saniye değişir, bu değişiklikler üst üste binerse ve dikkatle gözlenirse, o nesnenin eskisi gibi olmadığı, bambaşka bir şey olduğu görülür. Örneğin, ben artık bir çekirdek değildim, bir filizdim. Bir köküm ve küçük bir sapım vardı, iki küçük sarı yaprağımı başımın
tepesinde toplamıştım. Boyum sürekli uzuyordu. Toprağın üstüne çıktığımda yapraklarımın güneşte açılmalarını istiyordum, böylece güneş onların renklerini yeşile döndürebilecekti. Durmadan çiçeklenmiş dalları, sulu şeftalileri ve yere düşen çiçekleri düşünüyordum. Ben sıradan, küçük bir ağaçtım; buna rağmen beni ne kadar parlak bir gelecek bekliyordu...

Ceviz büyüklüğünde küçük bir taş yolumu tıkadı ve yukarı doğru daha fazla ilerlememe engel oldu. O taşı oyamayacağımı anladım, büyümeye devam edebilmek için taşın çevresinden dolanmalıydım.

Boyum uzadıkça güneşin sıcaklığını daha çok hissediyor, dolayısıyla güneşe doğru daha çok dönüyordum yüzümü. Artık toprağın üzerindeki otların köklerinin arasında ilerliyordum. Çok geçmeden aşağıya biraz güneş ışığı sızan bir tabakaya ulaştm. Artık başımın üzerindeki
toprak tabakasının pek kalın olmadığının farkındaydım. Birkaç saat sonra, son bir kez kendimi zorlayarak toprağı deldim, beni bekleyen ışığa ve ısıya kavuştum. Artık toprağın yüzeyine çıkmıştım, bu toprak annemin annesiydi, benim annemdi ve bütün canlıların annesiydi.

Toprak yığınının öbür tarafındaki bembeyaz badem ağacı güneşin altında ışıl ışıl parlıyordu ve öyle bir mutluluk saçıyordu ki benim yüreğim de mutlulukla titredi. “Merhaba,” dedim ona.

“Merhaba, seni güzel şey!” diye yanıt verdi badem ağacı. “Yeryüzüne hoşgeldin! Yeraltında neler oluyor?”

Şifalı otlar iyice uzamışlardı, gölgeleri büyümüştü, oysa benim hâlâ iki tanecik soluk yaprağım vardı, başımı da zar zor doğrultabiliyordum.

Polat ile Sahip Ali’nin beni buldukları güne kadar artık on-on iki tane yeşil yaprağım olmuştu, boyum da bazı bitkilerden daha uzundu, öte yandan şifalı otların boyları benim boyumu çok çok aşmıştı. Bu kadar hızlı büyümeleri beni çok şaşırtmıştı. İlk başta birkaç gün sonra onların boylarının badem ağacının boyunu bile aşacağını düşündüm. Ama sonra farkına vardım ki otların damarları, toprağın altındaki kökleri cılızdı; bu nedenle bu otlar çok geçmeden sararıp solacaklar dedim içimden.

Polat ile Sahip Ali beni gördüklerine çok sevinmişlerdi. “İşte bu bizim ağacımız!” diye bağırdılar bir ağızdan. Dereden avuç avuç su taşıdılar, ayaklarıma döktüler, sonra da gittiler. Bahçıvan da yakınımdaki toprağı suluyordu. Küreğinin sesini duyuyordum.

İlkbahar sonlarına doğru şifalı otların artık büyümediklerini fark ettim. Çiçek açıyorlar, tohumlarını çevreye saçıyorlardı, yavaş yavaş sararmaya başlamışlardı. Yaz geldiğinde benim boyum onların boyuna ulaşmıştı, ama hâlâ dallarım yoktu. Dallarım çıkmadan önce boyumun biraz daha uzamasını istiyordum.

Polat ile Sahip Ali sık sık beni görmeye geliyorlardı, bazen biraz yanımda oturup benim geleceğimden ve kendi planlarından söz ediyorlardı. Bir gün kocaman, kırmızı, parlak bir yılan getirdiler yanlarında, sanırım kafasını bir sopayla ezmişlerdi. Bir karış uzağımda yeri kazdılar ve yılanı oraya gömdüler.

Polat ellerini çırparak, “Bahse girerim ki o bundan çok hoşlanacak!” diye bağırdı. Elbette ‘o’ diye söz ettiği bendim.

“Bir yılan kucak dolusu gübreye ve suni gübreye bedeldir,” dedi Sahip Ali de.

“Bana kalırsa ağacımızın ilk meyvelerini gelecek yıl yeriz,” diye tahminde bulundu Polat.

“Emin değilim,” diye ihtiyatlı konuştu Sahip Ali. “Daha önce hiç ağacımız olmadı ki.”

“Olmadıysa ne olmuş,” dedi Polat, “şeftali ağaçlarının hemen meyve verdiğini duydum ben.” Bunu ben de biliyordum. Annem ilk iki şeftalisini iki yaşındayken vermişti.

Şeftalilerim irileşip olgunlaşınca nasıl görüneceğimi çok merak ediyordum doğrusu. Şeftalilerimin gövdemdeki özsuyu nasıl emdiklerini görebilmek için olabildiğince çabuk meyve vermek istiyordum. Şeftalilerimin ağırlaşmasını, dallarımı sarkıtmalarını, dallarımın uçlarının yere değmesini istiyordum.

Yaz geçti, sonbahar geldi. Gövdemin içinde incecik damarlar oluşturdum ki köklerimin topraktan aldığı besini yukarılara gönderebilsinler. Sonbaharın ortalarına gelince, gövdemin birkaç yerinde bu damarlarımı tıkadım, köklerimden yukarıya da artık özsu çıkmaz oldu. O zaman yapraklarım beslenmedi, sararmaya başladı. Yapraklarımın sapları kırıldı, esen rüzgâr onları yere savurdu, ben de çıplak kaldım.

Kopan yapraklarımın gövdemde bıraktığı izleri iç taraftan örttüm. Gelecek ilkbaharda bunların herbirine bir filiz yerleştirecektim ki oralardan dallarım çıkıp uzasın. İlk meyvemi düşünüyordum. Annem gibi ben de iki yaşıma gelince meyve vermek
istiyordum. Gövdemin üst tarafında kaç tane yaprak yeri olduğunu tam olarak anımsayamıyordum, dört müydü yoksa beş miydi; oralardan goncalarım büyüsün, çiçeklerim açsın istiyordum. Çiçeklerimi düşünmek öyle hoşuma gidiyordu ki.

Hava soğuyunca ben de daha çok uyur oldum; yeryüzü karla kaplanıp toprak donduğunda ben derin bir uykuya dalmıştım bile.

Polat ile Sahip Ali beni anızlarla ve yırtık çuval parçalarıyla sarıp sarmaladılar. Ne de olsa kabuğum hâlâ yumuşak ve incecikti, dondurucu soğukta tavşanlar için lezzetli bir besin sayılırdım. Ayrıca donabilirdim de, bu durumda bir sonraki ilkbaharda herşeye yeniden başlamam gerekirdi.

İlkbahar geldiğinde önce bütün köklerim canlandı; sonra, sapım uyandı, tomurcuklarım titreyip hafifçe şişti. Topraktan bana ulaşan su bütün uzuvlarımı sarsıp uyandırdı ve eyleme geçirdi. Goncalarımın içinde minicik yapraklar doğuyordu,
goncalarım açıldığında o yaprakları daha büyütüp yassılaştıracaktım. Şimdi o minicik goncalarım biraz irileşmekteydiler. Geriye sadece üç tane goncam kalmıştı. Ötekileri obur bir serçe gagalayıp yemişti.

Üç çiçeğimi açtım, ama tam işimin ortasındayken üçünü birden şeftaliye dönüştüremeyeceğim belli oldu. İlk çiçeklerimden biri solup koptu. İkincisini küçük, yeşil bir şeftali yapabildim, ama sonradan ona yeterince besin sağlayamadım. Sararıp soldu, rüzgâr onu alıp yere savurdu. Sonra bütün gücümü toplayıp çok özel bir şeftali oluşturdum, onu kim görse gözleri hayretle açılacaktı, onu kim yese bir daha ömür boyu bir başka meyveye elini sürmeyecekti.

Birkaç gün sonra çiçeklerimin yapraklarını döktüm ve çiçek kılıfının içindeki meyveyi beslemeye başladım, iyice büyüyünce kılıf yırtıldı ve küçük yeşil şeftalim göründü.

Şeftalim tepeme yakın bir yerde büyümekteydi, ham bir badem kadar irileştiği günden başlayarak beni hafifçe yere doğru eğdi. Şeftalimi arzuladığım boyuta getirirsem sırtım iyice yamulur, hatta belki de kırılır diye kaygılanıyordum. Öte yandan şeftalimin kurumasını ve başıma dert açtı diye bir kenara atmayı da istemiyordum. Doğrusunu isterseniz, gelecek yıl bin tane şeftali vermeyi aklıma koymuştum, bu yüzden ilk başta kendimi bu bir tek şeftaliyle sınamam gerekiyordu. Çocukların yakınıma gömdükleri yılan çürüyüp dağılmış, çevremdeki toprağı zenginleştirmişti. Bu yılan ölüsü sayesinde güzel dallarım ve yapraklarım oldu.

O günlerde Polat ile Sahip Ali sık sık gelemiyorlardı beni görmeye. Babalarıyla tarlalarda çalıştıklarını ya da ekin biçip harman dövmeye gittiklerini sanıyordum.

Ama bir gün beni görmeye geldiler, yanıbaşıma, toprağa bir çomak soktular ve beni ona bağladılar. Sanırım aynı gündü, Polat ansızın, “Sahip Ali,” dedi.

“Ne var?”

“Umarım o sefil herif bizim ağacımızı bulmaz!” diye bağırdı Polat.

“Ya bulursa?” diye sordu Sahip Ali.

Polat yanıt vermeyince Sahip Ali konuşmaya devam etti. “Hiçbir şey yapamaz o. Ağacı kendimiz diktik, kendimiz büyüttük; meyveleri de bizimdir elbette.”

Polat durup düşündü. Sonra da, “Ama bu toprak bize ait değil ki,” dedi.

“Olsun, yine bir şey yapamaz,” diye yanıtladı onu Sahip Ali. “Toprak onu işleyenindir. Ağacı yetiştirdiğimiz bu küçük toprak parçası da bizimdir.”

Polat cesaretini toplayıp “Elbette bizimdir,” dedi. “Eğer bir şey yapacak olursa ben de bütün bağı yakarım.”

Sahip Ali, güneşten yanmış çıplak göğsünü yumrukladı. “Eğer ona rahat verirsem ben de Sahip Ali değilim. Bağı yakar, sonra da kaçarız.”

Eğer Polat ile Sahip Ali o gün o sopayı toprağa sokup beni bağlamamış olsalardı aynı gece kırılıp giderdim. Çünkü o gece sert bir rüzgâr çıktı, dallarımı ve yapraklarımı dövdü, sabah bir baktım, badem ağacının bazı dalları kırılıp yere düşmüştü.

Günler geçti, bütün gücümü kullanarak şeftalimi iyice büyüttüm, güneş yanaklarını renklendirdi, gövdesini iyice ısıttı. Kızım özsuyumu emmek için benim gövdeme öyle bir sıkı sarıldı ki bazen canım acıdı, ama ona asla kızmadım. Ne de olsa artık ben de bir anneydim ve çok güzel bir kızım vardı.

Sahip Ali ile Polat’ın akıllarını başlarından öyle almıştım ki, bağdaki öbür ağaçları neredeyse unutmuşlardı; her zaman yaptıkları gibi annemin şeftalilerini koparmak için pusuya yatmıyorlardı. Ben onlara aittim ve şeftalim iyice olgunlaşınca onu koparma hakkını veriyordum; beni yedikleri gibi onu da keyifle yiyebilirlerdi.

Sonbahar başlarında bir gün Polat beni görmeye geldi, yalnızdı, hem de çok üzgündü. İlk kez çocuklardan birini öteki olmadan görüyordum. Polat önce beni
suladı, sonra otların üzerine oturdu, bana ve şeftalime ağır ağır şunları söyledi: “Şeftali ağacım, şeftali ağacım, biliyor musun neler oldu? Bugün buraya neden yalnız geldiğimi biliyor musun? Nereden bileceksin ki. Sahip Ali öldü. Bir yılan ısırdı onu. İhtiyar Muncuk Kadın sabaha kadar
bekledi başında, ama bana kalırsa hiçbir yararı olmadı. Sahip Ali’nin babasıyla birlikte dağa gittik, çöle gittik kadının istediği şifalı otları toplamak için, ama Sahip Ali iyileşemedi. Zavallı Sahip Ali... Neden gittin de beni yalnız bıraktın?”

Polat ağlamaya başladı. Sonra anlatmaya devam etti. “Birkaç gün önceydi, ben köyün dışına çıkmıştım, öğle vakti köye dönerken tepede buluştuk Sahip Ali’yle. Geçen yıl yaptığımız gibi senin toprağına gübre olsun diye bir yılan yakalamaya karar verdik. Yılanlı Vadi’ye gittik. Orada senin aklının almayacağı kadar çok yılan bulunur. Vadinin bir tarafında baştan aşağı taş olan bir dağ vardır. Bu dağ taştır, ama sağlam kayalardan oluşmaz. Hayır. Şöyle düşün: Gökten yağan irili-ufaklı kaya parçaları üst üste yığılıp bir tepecik oluştururlar. Yılanlar bu kayaların arasında yuva yaparlar kendilerine ve ısınmak için de dışarı çıkarlar.

“Bizim toprağımız, komşumuzun toprağı, Sahip Ali’nin yeğeninin toprağı ve daha birçok kişinin toprağı hep Yılanlı Vadi’de. Bu arazide yılanların tıslaması duyulur hep.

“Sahip Ali ile ben dağın eteğindeki kayalara baktık ve senin için besili bir yılan yakalamak amacıyla değneklerimizi deliklere sokup çıkardık. Yarı çıplaktık ikimiz de. Benim üzerimde sadece pantolonum vardı. Sırtım o kadar ısınmıştı ki üzerinde yumurta bile pişirebilirdin. Kayadan kayaya sıçrıyorduk ki birden Sahip Ali’nin ayağı kaydı, geriye doğru yalpaladı ve ansızın öyle bir çığlık attı ki acılı sesi bütün vadiyi doldurdu. Arkadaşım bir yılanın kıvrılmış yatmakta olduğu bir kayanın üzerine
yuvarlanmıştı. Sahip Ali bir çığlık daha attı ve yere kaydı. Yılana başka fırsat vermedim. Önce başının bittiği noktaya, sonra midesine indirdim değneğimi, sonra bir daha vurdum başına. Midesinde iki fareyle bir serçe vardı.

“Sahip Ali bayılmıştı. Değneği elinden fırlayıp gitmişti, onu göremedim. Yılanın ısırdığı yer kıpkırmızı oldu. Eğer yılan bacağını ya da kolunu sokmuş olsaydı ne yapacağımı biliyordum. Ama sırtının ortasından sokmuştu, bu durumda ne gelirdi elimden? Çaresizlik içinde Sahip Ali’yi sırtıma aldım ve köye taşıdım. Ertesi gün Sahip Ali’nin mezarının başında ihtiyar Muncuk Kadın anneme, eğer oğlun Sahip Ali’yi bana daha çabuk getirebilseydi çocuk ölmezdi, dedi. Ama nasıl daha çabuk olabilirdim ki? Şeftali ağacı, sen de biliyorsun ki Sahip Ali benden daha ağırdı. Eğer bir eşeğim olsaydı ve buna rağmen arkadaşımı çabuk getirmeseydim o zaman
ihtiyar Muncuk Kadın beni suçlamakta haklı olurdu. Ama benim elimden ne gelirdi?”

Polat yeniden ağlamaya başladı. Sahip Ali ile Polat’ı ne kadar sevdiğimi o zaman hissettim. Sahip Ali’yi bir daha görmeyeceğimi anladığımda öyle üzüldüm ki bütün yapraklarım döküldü, sonsuza kadar kurudum, çiçeksiz kaldım.

Polat ağlamasını kesip devam etti. “Artık köyde kalamam. Nereye gitsem Sahip Ali’nin yüzü geliyor gözlerimin önüne ve çok üzülüyorum. Ne zaman dağa çıksam, keçiyi tepelere otlamaya götürsem, köpekleri okşasam, gübreye bassam, öteki çocuklarla birlikte tarlada çekirge ve kertenkele yakalasam, ne zaman otları biçsem ya da evlerin damlarında yürüsem, hep Sahip Ali’nin yüzünü görüyorum. Polat, Polat diye sesleniyor gibi geliyor bana. Şeftali ağacı, onun seslenişini duymaya dayanamıyorum. Kasabaya, amcamın yanına gideceğim, orada bir bakkalın çırağı olacağım. Sahip Ali’nin hayatını kurtarmak için ne yapmam gerekirdi, bilemiyorum. Ben de ansızın onun gibi ölmeyeyim diye ne yapmam gerektiğini de bilmiyorum. Gencim. Anlayışım kıt. Ama köyde kalamayacağımı biliyorum. Gidiyorum, şeftali ağacı. Şeftalin sana kalsın!”

Polat’ın ayağa kalkıp yanımdan ayrılmak üzere olduğunu görünce şeftalimi onun ayağının dibine düşürdüm. Polat şeftaliyi aldı, kokladı, üstündeki tozu sildi, kollarıyla bütün gövdeme, en dibimden en tepeme kadar sarıldı, sonra da gitti.

Ertesi yıl epeyce boy attım, her tarafım dallarla, yapraklarla doldu. Yirmi ya da otuz tane çiçeğim oldu, yanımdaki toprak yığınının üzerinden bakabiliyordum artık, etrafı gözlemeyi, bağın öteki taraflarını görmeyi başardım.

Bir gün bahçıvan beni etrafı gözlerken yakaladı ve gelip bana baktı. Öyle bir sevindi ki ne yapacağını bilemedi. Yapraklarımın ve çiçeklerimin biçiminden ve renginden kimin kızı olduğumu anlamıştı. Bağında, kendisinin hiçbir çabası olmadan güzel bir şeftali ağacı yetişmişti. Para hırsı yüzünden köylüleri kendine düşman etmiş zengin bir ağanın uşağı olan bu bahçıvanın eline düşmek beni çok rahatsız etmişti.

Üzerimde on-on beş tane olgunlaşmış şeftali vardı, ama şeftalilerimin kimin eline geçeceğini düşününce durumumdan hiç hoşlanmadım. Polat ile Sahip Ali beni ekmişler, yetiştirmişlerdi, şeftalilerimi yemek onların hakkıydı, başkasının değil. Bu düşünce aklıma düşer düşmez şeftali-
lerimi dökmeye başladım.

Bahçıvan şeftalilerimin birer birer koptuğunu görünce bulunduğum yerin bana uygun olmadığını düşündü. Sesini yükselterek, “Gelecek yıl senin yerini değiştireceğim,” dedi, “böylece iyice su emer, iri, olgun şeftaliler verirsin.”

Ertesi yılın ilkbaharında, köklerimi uyandırırken baktım ki eskisi gibi düzenli değiller. Köklerden bazıları tamamıyla kurumuştu, bazıları da yerinden sökülmüştü. Elbette daha pek çok sağlıklı köküm vardı. Önce sağlıklı köklerimi nemli toprağa sokmaya başladım, sonra yeni kökler oluştu gövdemde ve ben de onları uzattım. Sonra aklıma filizlerim, yapraklarım, çiçeklerim geldi, anneme selam gönderdim.

O günden bugüne kaç yıl geçti bilmiyorum. Bahçıvan ağacımın şeftalilerini hiç yiyemedi, bundan sonra da yiyemeyecek. Bana yalvarabilir, beni tehdit edebilir, ya da testereyle kesebilir ama bana asla boyun eğdiremez.