çocuklar yönetimde

gormander

İsveççe'den Türkçeleştiren:
Mehmet Çağ

Resimleyen:
Helena Henschen

Basıma hazırlayan:
Erdal öz

Birinci basım: 1975
İkinci basım: 1976

Cem yayınevi çocuk dizisi
cem

1

Top anaokulu

Top anaokulu yüksek bir tepenin üzerinde kurulmuştu. Bu okuldaki çocuklar, tepenin üzerinden geçmekte olan bulutları yakalayabileceklerini sanırlardı. Özellikle sonbahar günlerinde, havanın çok bulutlu olduğu zamanlarda, çocuklar dışarı çıkar, bulutları seyrederlerdi. Bulutların bazıları kocaman trenlere benzerdi. Anaokulunun üzerinden öylesine sıra sıra geçerlerdi ki, çocuklar neredeyse göğün tren gibi gürüldediğini duyarlardı.

Bazı başka bulutlar da, birbirleriyle didişen, dövüşen kocaman yabanıl hayvanları andırırdı. Sanki kocaman yılanlar, korkunç canavarlar birbirlerinin üzerine atılır, gök gürüldediğinde ağızlarından şimşekler fışkırırdı.

Top anaokulunun yapısı yepyeniydi. Okulun büyük çocukları, işçilerin vinçlerle, greyderlerle gelip tepede nasıl koskoca bir çukur açtıklarını çok iyi hatırlarlar. Açılan çukura, çocukların oyuncaklarını koyacakları bir mahzen yapılacaktı. İşçiler, daha sonra toprağa koca koca demir direkler çakıp, aralarına bu yeni yapının duvarlarını örmüşlerdi.

Birgün işçilerden biri, çukurun dibinde, demirden dökülme, paslanmış, eski bir top bulmuştu. İşte anaokulu "Top" adını buradan aldı. Bu top, birkaç yüzyıl önce birgün savaş çıktığını sanan, yaşlı, çılgın bir yüzbaşıdan kalmaydı. Yüzbaşı savaş çıktı sanmış, topu doldurup ateşlemiş, tepenin eteklerindeki kente doğru bir gülle savurmuştu. Topun güllesi kentin bir alanında sosis satmakta olan yaşlı bir satıcıya rastlamıştı. Daha doğrusu, gülle satıcının tezgahına düşüp paramparça etmiş, sosisleri de bütün alana dağıtmıştı.

Ancak bu olay birkaç yüzyıl önce olduğundan, sosisler bugünkü sosislere benzemiyordu. Satıcının sosisleri büyüktü, kalındı. Satıcı öylesine öfkelenmişti ki koca sosislerinden birini kaptığı gibi fırlamıştı. Elinde silah gibi tuttuğu sosisle tepeyi tırmanmış, yüzbaşının kafasına, o koca sosisi öyle bir indirmişti ki, yüzbaşı bayılmış, hastaneye kaldırılmıştı.

İşte size öyküsünü anlatacağımız Lasse, birgün anaokuluna gitmek üzere yola koyulmuştu. Lasse'nin aklına ara sıra yüzbaşının kafasına sosisi indiren o satıcının öyküsü gelir, Lasse kendi kendine gülerdi. O gün Lasse'nin canı gerçekten sıkılıyordu. Hele onu elinden tutan annesinin de pek kızgın bir gününde olduğu düşünülecek olursa...

"Bugün okula gitmek istemiyorum!" diye bağırmıştı, Lasse.

"Gideceksin!" demişti annesi. "Çünkü işe gitmek zorundayım"

Annesi, onun hiç yoktan bir tartışma çıkarmasına pek kızmıştı. Ancak, annesi çoğunlukla yorgun ve biraz da neşesiz olurdu. Her gün o koca fabrikada, bir makinenin başında çalışırdı. Makine öylesine gürüldeyerek çalışırdı ki, kulakları sancırdı kadıncağızın. Oturmasına da izin yoktu, oturacak olsa, fabrikanın sahibi gelir, iyi çalışmadığını söylerdi. Bu yüzden, sadece kulakları değil, sırtı da sancırdı kadının.

Annesinin Lasse'yi, yokuşta çekiştire çekiştire okula götürmeye çalışması, doğrusu görülecek birşeydi. Annesi oldukça iri, şişman bir kadındı. Kışın başlarıydı, yokuş oldukça kaygandı.

Annesi, Lasse'yi birazcık yukarı çekiyor, sonra Lasse ters yönden çekince, birlikte geri geri kayıyorlardı.

"Offff!" diye inledi Lasse'nin şişman annesi.

"Okulda çok sıkılıyorum" dedi Lasse.

Tam orada, birbirlerini ters yönde çekiştirirlerken, Eva ile annesi yokuş yukarı gelmeye başladılar. Onlar da okul yolundaydılar. Lasse buna pek sevindi. Eva onun en iyi arkadaşıydı.

Eva'nın annesi dondurma ve köfte satan bir dükkanda çalışıyordu. O kadar zayıftı ki, bir elektrik direğinin arkasına rahatça gizleyebilirdi kendisini. Bunca zayıf olmasının nedeni de, anlaşılan, çok az yemesiydi. Birgün nasıl olduysa çok fazla dondurma yemişti; o günden beri hiç canı yemek istemiyordu.

"Lasse'nin bugün nesi var, hiç anlamıyorum" dedi Lasse'nin şişman annesi, "okula gitmek istemiyor".

"Eva da gitmek istemiyor", dedi Eva'nın sıska annesi.

Anneler orada durmuş konuşurken, Eva ile Lasse sıvışıp çalıların arkasına gizlendiler.

"Kaçalım mı" diye fısıldadı, Eva. "Yokuş aşağı koşup polisi ayaklandırabiliriz"

"Boş ver", dedi Lasse. "Hiç de eğlenceli olmaz. Aslında ben başka birşey düşündüm. Bugün okulda çok ilginç şeyler olacakmış gibi bir duygu var içimde"

Tam anneler çocukları aramaya başlayacakları sırada, iki çocuk ortaya çıktılar, okula gitmeye karar verdiklerini söylediler. Anneler buna pek sevindi. Eva, Lasse'yi elinden tuttu, birlikte okula yollandılar.

Eva yol boyunca merak dolu gözlerle Lasse'ye bakıyordu.

"Ne olacak bugün?" diye sordu.

Lasse'nin çok gizemli bir görünüşü vardı. "Bilmem", dedi, "belki de bütün okul havaya uçacaktır. Sabahtan beri bugün çok korkunç birşey olacakmış gibi bir duygu var içimde. Hani biraz korkuyorum. Okula gitmek istemeyişim bu yüzdendi"

"Bak!", diye haykırdı Eva, "bulutlara bak! kocaman bir ele benziyor."

Evet, gerçekten de öyleydi. Tepenin üstündeki pırıl pırıl yeni yapının tam üzerindeki bulutlar top anaokulunun üç katı büyüklüğünde sıkılmış bir yumruk biçimini almıştı. Yumruk birden okulun damına inerek yapıyı iki parçaya bölecek gibi duruyordu.

"İçeri girmeye gözümüz kesiyor mu?" diye sordu Lasse.

"Elbette", dedi Eva.

2

muhallebi çetesi saldırıya geçiyor

O gün top anaokulunda çok ilginç, çok heyecanlı birşeyler olacaktı. İnsan bunu daha kapıdan içeri adım atar atmaz sezinliyordu. İçerideki havadan seziliyordu bu. Sanki bütün oyuncaklar çocuklarla konuşuyor, fısıldaşıyor gibiydi. Bir köşede kocaman oyuncak ayı oturmuş, mırıldanıyordu: "bugün bir şeyler olacak."

Bir başka köşede oyuncak tren, fır fır dönüyor, buharlı düdüğüyle ıslık çalarak, "dikkat, dikkat!" diyordu. "Bir şeyler olacak bugün."

Okuldaki elli çocuk, yemeğe oturduklarında olaylar başladı. O gün yemekte muhallebi vardı. Çocuklar her zamanki gibi küçük masaların çevresinde, boyunlarında önlükleriyle oturuyorlardı. Her çocuğun muhallebisinin üzerine bir kaşık da reçel konmuştu. Tabii, hepsi de önce reçeli yediler. Sonra da oturup muhallebiyi biraz kaşıkladılar.

İri ayakları olan ve bu yüzden durmadan tökezleyen Hedda öğretmen, sert bir sesle: "muhallebiden de yemelisiniz", dedi. "Yalnızca reçel yemekle olmaz."

İşte o zaman, olan oldu. Üç yaşındaki Anna, muhallebisine kaşığını daldırdı. Ancak, ağzına götüreceği yerde, kaşığı havada bir yay gibi çevirerek koca bir muhallebiyi havaya savuruverdi.

Muhallebi parçası, havayı yararak gitti, Hedda öğretmenin alnının çatına yapıştı.

"İmdat!", diye haykırdı Hedda öğretmen. Bir metre havaya sıçramıştı. Sonra da iri ayaklarının üzerinde tökezlenerek yeri öptü.

Bütün çocuklar önce pek korktular. Hedda öğretmen, bulutların içindeki canavarlardan da korkunç olabilirdi. Gerçekten kızdığında ağzında şimşekler saçabilirdi. Ama bu kez herşey boşunaydı. Önce iki yaşındaki Johnny gülmeye başladı. Sonra Lasse başladı gülmeye. Az sonra bütün çocuklar öyle bir gülmeye başladılar ki, iskemlelerinde oturamaz oldular. Eva öylesine gülüyordu ki, burnunu muhallebiye batırdı. Oyuncak ayı oturduğu köşede gülüyordu: "bum, bum" diye sesler çıkarıyordu gülerken.

Öbür köşede, oyuncak tren ötüyordu: "hii, hii!" diye gülerek.

Bütün öğretmenler olan biteni görmek için odaya üşüştüler. Hedda öğretmen doğruldu, yüzündeki muhallebiyi sildi. Pek kızgındı. Yüzü mosmordu.

"Üzerime muhallebiyi atan kimdi?" diye kükredi.

Kimseden bir ses çıkmadı. Çocuklar oturdukları yerde gülüşüyorlardı. Muhallebiyi öğretmene fırlatan Anna, Eva'nın arkasına gizlenmişti.

Hedda öğretmen: "kimin yaptığını söylemezseniz, bugün size ne çörek ne de şerbet yok!" diye haykırdı.

Yine kimseden ses çıkmadı. O zaman Hedda öğretmen, çocukları kandırmaya çalıştı. Eva'ya yaklaştı, en tatlı sesiyle: "bana kimin muhallebi attığını söylersen sana iki tane çörek veririm", dedi.

Eva çok korktu. Öğretmenin daha önce böyle konuştuğunu hiç duymamıştı. Öğretmenin sesi pek tatlıydı. Ama aynı ölçüde kızgın olduğunu sezmek hiç de güç değildi. Yapmacık bir tatlılıktı bu, besbelliydi.

"Çöreklerini kendin ye", dedi Eva.

Bütün çocuklar el çırptılar. Kahkahalarla güldüler yine.

Top anaokulunun başöğretmeni Karin: "bugün bu çocuklara ne oluyor?" diye sordu.

Başöğretmen demek, okuldaki herşey ve herkes hakkında karar veren kimse demekti. Karin öğretmen, her zaman mavi bir giysi giyerdi. Bu giysi onu herkesten ayırır, herkesin üstünde gösterirdi. Öbür öğretmenler mavi giysi giyemezlerdi, beyaz giymek zorundaydılar. Çünkü onların Karin öğretmen kadar yetkileri yoktu.

"Artık daha fazla muhallebi yiyemezsiniz" dedi Karin öğretmen. "Çok fazla yaramazlık ediyorsunuz. Şimdi oyun oynayacaksınız"

Çocuklar oyun odalarına koşuşturdular. Küçük çocuklar için ayrı; büyük çocuklar için ayrı bir oyun odası vardı. Öğretmenler, oyuncakları çıkardılar. Ama çocukların hepsi yere oturdular. Oyun oynamak istemediler. Daha doğru dürüst konuşmasını bile beceremeyen Johhny, "oyun oynamak istemiyoyum", dedi. "Oyuncaklayı sevmiyoyum"

"Oynamak zorundasın", dedi Karin öğretmen. "Senden önce birçok ağabeyin bu oyuncaklarla oynadılar, bu oyuncakları sevdiler."

Lasse ile Eva, yavaşça bir köşeye çekilip bir dolabın arkasına saklandılar. Her zaman buraya sokulur, oturur, el ele tutuşur, konuşurlardı. Burada kendilerini rahat bulurlardı.

"Hedda öğretmenin ne kadar kızdığını gördün değil mi?" dedi Lasse.

"Gördüm" dedi eva. "Öyle korktum ki, ölüyorum sandım."

Lasse'nin canı biraz sıkılmışa benziyordu. Bütün gün boyunca büyük bir makinenin başında çalışan annesini düşündü birden. Sonra bütün gece boyunca büyük bir kamyonu süren babasını düşündü.

"Babam gibi çalışmak isterdim" dedi Lasse.

"Çalışmak için daha çok küçüğüz" dedi eva. "Önce neredeyse yüz yıl okula gitmemiz gerekiyor."

"Babam şimdi Göteborg'da" dedi Lasse.

"Göteborg nedir?"

"Çok uzaklarda büyük bir kent. Babam dün gece kamyonla oraya gitti."

"Oyun oynamak istemiyorum" dedi eva. "Bu okuldaki oyuncakları hiç sevmiyorum."

"Bir okumayı öğrenebilsek" dedi Lasse. "Bir keresinde Ulla öğretmene sordum. Ama o bizim yaşta çocukların okumasına gerek olmadığını söyledi. Okumayı ilkokulda öğrenecekmişiz; öyle dedi."

"Okuldan çıkıp şöyle bir gezebilseydik" dedi eva. "O zaman annemin çalıştığı yere gider, ona yardım ederdik."

"Sonrada çikolata yapan büyük fabrikaya giderdik" diye haykırdı Lasse. Yalnızca çikolataları düşünmek bile onu mutlu kılmıştı. "Ağızlarımızı tıka basa çikolatayla doldururduk."

Lasse ile Eva köşelerinde oturmuş konuşurlarken dolabın arkasına ansızın bir baş uzandı. Bu Carl-johan'ın başıydı ve kıpkırmızı bir yün yumağına benziyordu. Carl-johan'ın kıpkızıl, gür saçları vardı.

Carl-johan anaokulunun en yaramaz çocuğuydu. Öyle yaramazdı ki, biri arkasını dönecek olsa, o hemen bir muziplik yapardı. Bir keresinde tütüncü dükkanındaki Johanson amcanın çizmelerini suyla doldurmuştu. Bir başka zaman da anaokulunun hemen aşağısındaki küçük evin damına tırmanıp bacadan aşağıya bir avuç çatapat göndermişti. Çatapatlar ocağa düşünce patlamış, ocağın başında gözleme pişirmekte olan teyzenin yüzü bir anda kapkara olmuştu. Tavada pişmekte olan gözleme, fırlayıp teyzenin suratına yapışmış, burnu gözlemenin ortasında bir delik açıp, dışarı çıkmıştı. Üstelik tam o anda teyzenin kedisi gözlemenin ortasında görünen burnu, bir lokma ciğer sanıp geçirmişti pençelerini teyzenin burnuna.

Carl-johan: "bir ayaklanma başlatacağız" diye fısıldadı Lasse ile Eva'ya. Aklında gerçekten parlak bir düşünce geldiğinde hep böyle olurdu. Carl-johan'ın gözleri pırıl pırıldı.

Eva ile Lasse: "ayaklanma ne demek?" diye sordular.

Carl-johan sokuldu, öğretmenleri duymasın diye onların kulaklarına fısıldadı: "babam bana çok uzaklardaki ülkelerde insanların ayaklandığını anlatmıştı. Biz de o insanlar gibi yapacağız; yönetimi ele geçireceğiz."

"Yönetimi ele geçirmek de ne demek?"

"Nasıl bilmezsiniz canım" dedi, Carl-johan. "Şimdi anaokuluna Karin öğretmenle öbür öğretmenler egemen. Bizler istediğimiz hiçbir şeyi yapamıyoruz. Öğretmenelere, bundan böyle artık her şeye bizim karar vereceğimizi söyleyeceğiz. İşte böylece yönetimi ele geçirmiş olacağız."

Top anaokulundaki ayaklanma işte böyle başladı. Bu düşünce, Carl-johan'dan gelmişti. Carl-johan, önce Lasse ile Eva'ya öğretmenleri bağlamalarını, saçlarına da yoğurt dökmelerini söyledi.

Çok geçmeden bütün çocuklar köşelere büzüşüp fısıldaşmaya başladılar.
daha doğru dürüst konuşamayan Johnny: "öğyetmenleyi bağlayın!" diye haykırdı.

Öğretmenler, odanın ortasında duruyor, şaşkınlıkla olan biteni anlamaya çalışıyorlardı. Çocuklar, oyuncaklarla oynamak istemiyor, köşelerde oturuyor, fısıldaşıyor, yılgı salan gözlerle öğretmenleri süzüyorlardı.

Carl-johan, bağlanacak olurlarsa öğretmenlerin direnebileceklerini anlattı. Bunun için çocukların uyanık olmaları gerekiyordu.

Birden Lasse'nin aklına birşey geldi: "bir tökezletme birliği kurmalıyız" dedi. "Öğretmenler koşup kaçmaya yeltenirlerse, bu birlikteki küçük çocuklar, öğretmenlerin önlerine çıkarlar. O zaman da öğretmenler tökezletme birliğinin üzerine tökezlenir kalırlar."

Eva'nın aklına başka bir düşünce geldi: "bir nöbetçi birliği kurmalıyız" dedi. "En güçlü çocuklar nöbetçi olsun, öğretmenleri beklesinler."

Çocuklar, öğretmenlerin onları görmemesi için, gizlice kapıların, dolapların arkasına gizlendiler. Bir kapının arkasında en küçük çocuklardan hemencecik bir tökezletme birliği oluşturuldu. Bu küçük çocuklardan her biri ellerine oyuncak el arabalarıyla oyuncak trenleri aldılar. Öğretmenler kaçmaya kalkışırlarsa oyuncakları önlerine sürüp tökezleteceklerdi.

Başka bir kapının arkasında bir nöbetçi birliği oluşturuldu. On tane güçlü kız ve oğlan çocuk, başlarına teneke kutuları miğfer gibi geçirdiler. Sonra kalkan olarak kullanmak üzere mutfak tencere kapakları aşırdılar. Çok güçlü bir çocuk olan Anders, "hiç belli olmaz" dedi. "Hedda öğretmen, benden güçlüdür. Belki de bana vurmaya kalkar. O durumda kendimi korumak için elimde bir tencere kapağı bulunmasında yarar var"

Artık bütün çocuklar hazırdı. Gerçekten bir ayaklanmayı başlatma yürekliliğini gösterebilecek miydiler?

Lasse eğilip Eva'nın kulağına, "o gücü kendime bulacak mıyım, bilmem" diye fısıldadı. "Ortada fol yok yumurta yokken, saldırıp öğretmenleri bağlayamayız ya. Bir şeyler olması gerek."

Ancak Lasse'nin uzun boylu düşünüp taşınmasına gerek kalmadı. Çünkü ansızın herşey bir anda oluverdi. Ayaklanma başlamıştı.

3

ayaklanma

Saat sabahın onuydu. Top anaokulu tepenin üstüne serilmiş yatıyor, yepyeni bembeyaz duvarlarıyla, koca pencereleriyle, pırıl pırıl parlıyordu. Aşağıda, kentin koca sokaklarında otomobiller gidip geliyor, köşe başlarında hafiften toslaşıyorlardı.

Kamyonlar kırmızı dur ışıklarının önünde homurdanarak duruyor, kapkara dumanlar saçarak bütün caddeyi kapkaraya boyuyorlardı. Kaldırımlarda yürüyüşe çıkmış olan yaşlı ninelerle dedeler de tepeden kapkara oldular, öksürüp aksırdılar, gözlerine duman kaçtı.

Evet, öyle sesler çıkıyordu, sanki bütün kent duman saçıyor, aksırıyor, birbirine tosluyor, birbiriyle dalaşıyordu.

Ama top anaokulunda Karin öğretmen odanın ortasına doğru yürüdü ve bağırdı: "size oyun oynamak zorunda olduğunuzu söylemiştim. Bugün uslu durmadığınız, oyun oynamadığınız için, öğle yemeğinde ceza olarak yalnız havuç yiyeceksiniz."

Bunun üzerine bütün çocuklardan öfkeli sesler yükseldi. Dünyada en sevmedikleri şey havuçtu. Bir anda herkes Karin öğretmenin üstüne çullandı. Küçük Johnny en yükseğe sıçradı ve Karin öğretmenin başına kondu. Karin öğretmenin bir kolunu Carl-johan öbür kolunu da Lasse tuttu.

"Kurtarın!" diye haykırdı, Karin öğretmen. "Kurtarın, imdat, üzerime saldırıyorlar!"

Ama hiçbir şey onu kurtarmadı. Çocuklar Karin öğretmeni bir iskemleye oturtup sımsıkıca bağladılar. O anda öbür öğretmenler ne olup bittiğini anlamak için içeriye doluştular. İşte o sırada tökezletme birliği el arabalarıyla, oyuncak trenleriyle harekete geçti. Bütün öğretmenler kendilerini bir anda yerde buldular. Kocaman ayaklı Hedda öğretmen, Karin öğretmeni kurtarmak amacıyla ileri atıldı. Ama küçük Anna Hedda öğretmenin ayak başparmağını öylesine ısırdı ki, Hedda öğretmen yere kapaklanıverdi.

"Aklınızı başınıza toplayın" dedi öğretmenler. "Bu yaptıklarınızı annelerinize babalarınıza anlatacağız."

Karin öğretmen, "beni bırakmazsanız bilmiş olun ki, bütün hayatınız boyunca havuç yiyeceksiniz!" diye haykırdı. "Burada herşeye ancak ben karar veririm, anladınız mı?"

Hala Karin öğretmenin kafasının üzerinde oturmakta olan küçük Johnny, "hayıy!" diye bağırdı. "Şimdi heyşeye biz kayay veyiyoyuz."

Bütün çocuklar zafer çığlıkları attılar, gülüştüler, öğretmenleri sürükleyip sımsıkı bağladılar. Top anaokulu şimdiye kadar hiç böyle bir cümbüşe tanık olmamıştı. Çığlıklar, kahkahalar, bağırışmalar ta aşağıdaki caddeden duyuldu. Emil adındaki manav dükkanının önüne çıktı, anaokulundan yana baktı, mırıldandı: "çocuklar bugün amma da yaramazlık yapıyorlar, ha." sonra yine dükkanına girdi. Tatlı meyvelerinin satışına daldı yine, herşeyi unuttu.

Carl-johan anaokulunun en yaramaz çocuğu olduğundan ayaklanmanın önderliğini o yüklenmişti. "Şimdi de öğretmenlerin başlarına yoğurt dökeceğiz!" diye bağırdı.

Çocuklar mutfağa koştular, buzdolabından yoğurtları aldılar. En azından yüz litre yoğurt vardı, bu da en azından yüz öğretmene yeterdi.

Carl-johan sıçramaya, hoplamaya başladı. Kendini yitirmiş gibiydi. Karin öğretmene yaklaştı ve başına biraz yoğurt döktü.

"Öfff" diye haykırdı Karin öğretmen. Öyle kızmıştı ki, neredeyse ortasından çatlayacaktı. Öfkesinden artık konuşamıyordu.

Peter adlı bir oğlan kafasından aşağıya yoğurt döktüğünde Hedda öğretmen "blab! blab!" diye sesler çıkardı.

Az sonra bütün öğretmenler yoğurttan bembeyaz olmuşlardı. Odanın dört bir yanı yoğurda bulanmıştı. Öğretmenler kardan adamlara benziyorlardı. Yine de kardan adam olmadıkları kolayca anlaşılıyordu. Çünkü bunlar, kıpırdıyor, homurdanıyor, oflayıp pufluyor, öfkelenebiliyorlardı. Kardan adamlardan farklı oldukları görülebiliyordu da.

Yoğurdun altında kalmış gözlerinin yuvalarında oynayışı bile görülebiliyordu. Küçük çocuklardan oluşan tökezletme birliği birden mutfaktan çıktı, geldi. Mutfakta domates salçası bulmuşlardı; her birinin elinde bir şişe salça vardı. Şişeler plastikten yapılmıştı. Yani sıkıldığında salça fışkırtabiliyorlardı.

Tökezletme birliği öğretmenlerden birinin önünde durdu. Bir dizi olmuş çocukların ellerindeki şişeler tabancalara benziyordu.

"Ateş!" diye bağırdı aralarından biri. Çocuklar salça şişelerini doğrulttular, olanca güçleriyle sıktılar. Öyle ki, bir anda on yerden birden salçalar fışkırdı. Öğretmenlerin ağzı burnu salçayla örtülüverdi.

"Bundan sonra bir daha havuç yemeyeceğiz!" diye bağırdı çocuklar. "Dondurma istiyoruz. Ölünceye kadar dondurma, şeker ve çikolata yiyeceğiz!"

Top anaokulu bir yoğurt fırtınasına uğramışa benziyordu. Yerler yoğurt içinde kalmıştı. Her adım atıldığında "şlaf şlaf" diye sesler çıkıyordu.

Denebilir ki, top anaokulu büyük yoğurt savaşının ülkeyi sardığı zamanları andırıyordu. Binlerce yıl önce, çok kötü yürekli taş dönemi krallarından biri ülkeyi yönetmekteydi. O kadar kötüydü ki, yalnızca taş baltalarla savaşmak istiyor, mağarasında oturup homurdanarak her aklına estiğinde yeni yeni savaşlar çıkarıyordu.

Ama halk birgün artık taş baltalarla savaşmamaya karar verdi. Çünkü taş baltalar çok tehlikeliydi. Üstelik çok da acıtıyordu. Böylece taş baltalar yerine yoğurtla savaşmaya karar verdiler.

O günden başlayarak bütün ordular içinde yoğurt bulunan büyük fışkırtma aletleriyle donatıldı. Askerler birbirlerinin üstüne yoğurt fışkırttılar. Sonunda heryerde o kadar çok yoğurt oldu ki, bütün göller, bütün mağaralar yoğurtla doldu. Ve yeryüzü yoğurttan geçilmez hale geldi. Yoğurt yükseldikçe insanlar ağaçlara tırmandılar. Birbirlerini görmeye gidecekleri zaman, yoğurdun üstünde yüzen özel sandallarına bindiler, ağaçtan ağaca kürek çektiler. Canları yemek istediğinde, biraz şeker döküp ağacın en alt dalından sarkarak yoğurdu avuçlamak yeter oldu.

İşte o zamanlar durum böyleydi. İnsanlar yoğurttan korkunç bıkmışlardı. Çocukların öğretmenlerin üstüne yüz litre yoğurt döktükleri o gün top anaokulundaki görünüş gerçekten bunu andırıyordu.

4

biri işletiliyor

Çocuklar yoğurdun üzerinde dolaşırken, anaokulunun telefonu acı acı çaldı. Bu keskin, kulakları yırtan bir çalıştı. Telefon durduğu köşede, sanki birden kapkara, çirkin bir görünüş almıştı.

Öğretmenlerin çevresinde gülüşen, danseden çocuklar, birden durdular, suspus oldular. Telefon eden kim olabilirdi? Cevap vermeli miydi? Arayan iyi biriyse, telefondan daha iyisi olamazdı. Örneğin, arayanın, balta girmemiş ormanlardan telefon eden bir kaplan olduğu düşünülebilirdi; kaplan olmanın ne demek olduğunu anlatmak isteyen bir kaplan.

Örneğin kaplan, üç rahibi ve eski bir kamyonu yiyip bitirdikten sonra, yere uzanıp yediklerini sindirirken, biraz çene çalma gereğini duymuş olabilirdi. Ya da kimbilir, telefon kişi kendini pek yalnız bulmasın diye de çalıyor olabilirdi.

Ama telefon düpedüz korkunç bir şey de olabilir. Örneğin tam yatıp dinlenirken de çalabilir ve kalkıp cevap verme zorunda kalır insan. Ya da örneğin kişi yaptığı kötü bir işten dolayı gönül ezikliği çekerken, tam o anda öfkeli bir kimse hırlaşmak için telefon edebilir.

Anaokulunun bütün çocukları, öğretmenlerin üzerine yoğurt fışkırtmayı çok eğlenceli bulmuşlardı, çünkü bu bütün çocukların yapmaktan hoşlandığı bir işti. Ancak elbette kendilerini biraz suçlu buluyorlardı. Öğretmenlerin bağları çözülüp serbest kaldıklarında annelerine ve babalarına anlatacakları şeylerden de pek korkmuyor sayılmazlardı.

İşte bu yüzden telefon çaldığında ürktüler. En çok da Carl-johan korktu, çünkü ayaklanmayı başlatan oydu. Telefonu susturmanın en iyi yolunun ne olduğunu bildiğinden, telefonun telini kesmek üzere eline koca bir makas aldı. Ancak Carl-johan bunu yapmaya vakit bulamadan Eva atılıp telefonu açtı.

"Alo! Alo!" diye bağırıyordu öbür uçtaki ses. "Alo! Kiminle konuşuyorum? Cevap verin!"

"Alo" dedi Eva, en karanlık sesiyle. "Burası, top"

"Nasıl?" dedi ses. "Siz deli misiniz? Bir top konuşabilir mi hiç."

"Burası top anaokulu" dedi Eva, gülmemek için kendini zor tuttu.

"Yaa, öyle mi? Kiminle konuşuyorum?"

"Ben öğretmen Eva. Anaokulunda her şeye karar veren benim."

Telefondaki ses biraz kuşkuyla: "öyle mi?" dedi. "Peki, Karin öğretmen nerede?"

"Şimdilik bağlı" dedi Eva.

"Bağlı mı?"

"Evet, bağlı. Şu anda işi var."

"Öyleyse sizinle konuşabiliriz. Sesiniz öyle hafif çıkıyordu ki, biri beni işletiyor sandım. Benim adım müdür Nilsson. Büyük mağazadan telefon ediyorum. Her gün yiyecek ısmarlamak üzere telefon edersiniz de bu saatte. Sizden telefon gelmeyince, ben telefon etsem daha iyi olur diye düşündüm. Bugün için ne istediğinizi öğrenmek istiyorduk."

"Bir dakika" dedi Eva. Telefonu bir eliyle örttü, çevresini sarmış çocuklara fısıldadı: "ne diyeyim?"

"Dondurma ısmarla" dedi Lasse.

"Benim canım çilek istiyor" dedi Peter.

"Benim canım da çörek istiyor" dedi Stina adlı bir kız.

"Hmm, peki" dedi Eva, telefonda. "Bir düşünelim. Öncelikle beş yük külah dondurma ısmarlamak istiyoruz."

"Nasıl efendim?" dedi müdür Nilsson. "Doğru mu duydum acaba?"

"Evet, beş yüz külah dondurma" diye tekrarladı Eva. "Bugün çocuklar için küçük bir eğlence düzenledik de. Külahlar büyük ve içi reçelli olacak."

"Başüstüne" dedi müdür Nilsson.

"Sonra" dedi Eva, "on kilo çilek, beş kasa gazoz, iki yüz tane tarçınlı çörek de istiyoruz. Bir de... Evet, bir de elli yumurta ile küçük bir paket hazır köfte istiyoruz."

"Peki efendim" dedi müdür Nilsson.

Eva, telefon alıcısını yerine koydu. Kendini bir kahraman gibi buldu orada. Heyecandan neredeyse soluğu kesilecekti. Koca bir adamı işletebileceği hiç aklına gelmemişti. Artık birkaç gün yetecek kadar dondurma ve gazozları var demekti. Öğretmenlere köfte ve havuç verilecekti. Yumurtalarla da pasta yapmak olanağı vardı.

Öbür çocuklar yine biraz azmışlardı. Carl-johan, bütün okulun parçalanmasını, pencerelerin kırılmasını önerdi. Ancak bu hiç de iyi bir öneri değildi, çünkü pencereler kırılacak olursa okul soğuktan oturulamaz hale gelecekti. Bunun üzerine Carl-johan öğretmenlerin parasında el konup yeni pencereler satın alınabileceğini ileri sürdü.

Ama o zaman Lasse, bütün çocuklara: "durun!" diye bağırdı. Herkesin yerine oturmasını ve öncelikle bir savaş kurulu toplanmasını önerdi.

5

savaş kurulu

Çocuklar yere oturdular, Carl-johan bir iskemlenin üzerine çıktı. "Şimdi savaş kurulunu topluyoruz!" diye bağırdı.

"Savaş kurulu da neymiş" diye sordu Johnny.

Lasse, savaş kurulunun ne olduğunu biliyordu. Babası ona büyük kızılderili önder Oturan Boğa'nın, kabilenin bütün savaşçılarını nasıl savaş kuruluna topladığını bir kitaptan okumuştu. Beyazlar, topraklarını, atlarını ve sığırlarını ellerinden almak için kızılderilileri öldürmek istiyorlardı. Ama Oturan Boğa, kızılderili adamlarıyla savaş kurulunu topladı ve beyazlara nasıl saldıracaklarını, ve onların o topraklardan nasıl kovulacağını tasarladılar.

Oturan Boğa, uzun çubuğuyla kumun üzerine haritalar çizdi. Savaş kurulu toplantısı bitince savaşçılar atlarına binip saldırıya geçtiler, beyazların bütün askerlerini bir bir öldürdüler. Amerika adlı o büyük ülkedeki toplanan en büyük ve en iyi savaş kurulu bu olmuştu.

"Ben sizin önderinizim" dedi Carl-johan. "Artık her şeye karar veren benim. Bundan böyle ne yapmak gerektiğini size ben söyleyeceğim."

Carl-johan'ın bu söylediklerine Lasse pek öfkelendi. Onları niçin Carl-johan yönetecekti? Çocuklar anaokulunda yönetimi niçin ele geçirmişlerdi? Bütün çocukların yönetime katılması için değil mi? Ama şimdi Carl-johan çıkıyor, tıpkı Karin öğretmen gibi yapıyordu. Bağırıp çağırırken de sesi tıpkı Karin öğretmenin sesini andırıyordu. Üstelik öbür çocuklardan daha yüksekte olmak, onlardan daha büyük görünmek için de bir iskemlenin üzerine çıkmıştı. Böylece öbür çocukların kendisine karşı çıkmaya cesaret edemeyeceklerini düşünüyordu.

"Yuuuuh!" dedi Lasse.

"Yuh çeken kim?" diye sordu Carl-johan. "Bana yuh çekmeye cesaret eden kim? Burada yönetici benim!"

"Yuh çeken benim" dedi Lasse.

"Öyle mi? Bunu yapmamalıydın. Böyle dediğin için şimdi burnunu sıkacağım."

"Tıpkı Karin öğretmene benziyorsun" dedi Lasse.

Carl-johan iskemleden atladı, burnunu sıkmak için Lasse'nin üzerine atıldı. Ama bunu yapmaya fırsat bulamadı. Güçlü bir el onu yakaladı, durdurdu. Bu, çocukların nöbetçi birliğinde görev alan Anders idi.

"Sen bizim önderimiz falan değilsin" dedi Anders. "Dünyada yalnızca bir tek büyük önder var, o da Oturan Boğa. Bizi yönetmeye kalkışma. Kendimizi hep birlikte yöneteceğiz."

Anders, Carl-johan'ı yere, öbür çocukların yanına öyle bir oturttu ki, yer sarsıldı. Carl-johan en küçük bir direniş bile göstermedi. Çünkü hem tökezletme birliği hem de nöbetçi birlik, ileriye çıkmış yılgı salan gözlerle kendisine bakmaktaydılar.

Daha sonra çocuklar çember yapıp oturdular. Böylelikle hepsi toplantıya katılmak, konuşmak, verilecek kararda söz sahibi olmak olanağı bulacaktı.

"Ben öğretmenlere acıyorum" dedi Stina. "Bize karşı kötü davrandıkları, bir gerçek. Ama biz de onları bütün gün böyle bağlı tutamayız ya."

"Öğretmenley kötü değilley ki" dedi Johnny.

"Bütün hayatları boyunca böyle bağlı oturmayı hak etti onlar" dedi Peter.

"Yanlışın olduğu kanısındayım" dedi Eva. "Öğretmenler bize iyi davranmadılar. Ama bu onların kötü oluşlarından değil. Bize iyi davranmadılar, çünkü onlar biz çocukları anlamıyorlar. Bence şimdi onlara çocuk olmanın ne demek olduğunu öğretmeliyiz"

Yeniden neşesini bulan, önderlik sorununu çoktan unutmuş olan Carl-johan: "benim aklıma birşey geldi" diye bağırdı. "Ne yapmamız gerektiğini biliyorum. Bugün öğretmenler çocukların yerine geçecek ve onlar gibi yaşayacaklar. Önce onları yıkayacağız, sonra yemek yiyecekler, sonra çok sıkıcı masallar dinleyecekler bizden, sonra da öğlen uykusuna yatacaklar."

"Biz çocukları anlamaya başladıkları zaman da aramızda oturup kararlara katılabilecekler", dedi Lasse.

"Ama, bu sırada okula biri gelecek olursa ne yaparız?" dedi Anders.

"Ya, ne yaparız o zaman?" diye mırıldandı Sven-tarzan adındaki, adını gerçekten resimli dergi kahramanı Tarzan'dan alan çocuk.

"O zaman biz de kendimizi savunacağız" dedi Anders. "Örneğin biraz sonra yiyecekleri getirecekler. Hiçbir büyüğün buraya gelip bizi rahatsız edemeyeceği konusunda kesin bir karar alsak iyi olacak."

Bütün çocuklar bu öneriyi beğendiler. Hiç bir büyük insanın top anaokuluna alınmaması konusunda hemen bir karar aldılar.

"Bol bol dondurmamız olacak" dedi Sven-tarzan. "Şöyle ağız tadıyla, seve seve bir yemek bile yiyemedik bu okulda"

"Dondurma pek yemek sayılmaz ama" dedi Stina.

"Dondurma neden yemek sayılmasın?" dedi Sven-tarzan. "Benim bildiğim tek gerçek yemek, dondurmadır. Örneğin, fırına koyup kızartırsak daha da gerçek bir yemek olur."

"Hadi be sen de, o zaman erir gider, dondurma olmaktan çıkar", dedi Stina.

"Belki de haklısın" dedi Sven-tarzan. "O zaman kızartmadan yiyelim."

6

inatçı öğretmenler

Öğretmenler hala iskemlelerinde bağlı oturuyorlardı. Yoğurttan bembeyazdılar. Biri başını eğdiğinde kulağından yoğurt boşandı. Koca ayaklı Hedda öğretmenin ayakkabılarına yoğurt dolmuştu; ayaklarıyla tepindiğinde ayakkabılarından yoğurt fışkırıyordu.

"Üfff, amma da pislendiniz" dedi çocuklar. "Yıkanmalısınız"

"Yıkanmak istemiyoruz" dedi öğretmenler.

"Yıkanmak zorundasınız" dedi çocuklar. "Hayat boyu böyle lor peyniri gibi dolaşamasınız. Üstelik, böyle lor peyniri kılığında dolaşmak tehlikelidir de. Ansızın, kocaman, aç bir kuş gelir de lor peyniri sanırsa, sizi yiyip bitiriverir. Bu hiç eğlenceli bir şey olmaz yani."

"Yıkanmak istemiyoruz" dedi öğretmenler.

Öğretmenler öylesine inatçıydı ki, çocuklar onları banyoya tıkmak zorunda kaldılar. Öğretmenler banyoda küvetin önünde sıraya girmek zorunda bırakıldılar. Ama ortaya yeni bir sorun çıktı; küvetler, çocuklara göre yapılmıştı, hepsi de küçüktüler. Öğretmenler bu küvetlere sığmıyorlardı. Oturduklarında bütün küveti dolduruyorlardı.

"Of, su çok soğuk" dedi öğretmenler. "Sıcak su isteriz."

Ama çocuklar sıcak su döktüklerinde, bu kez de: "öf, bu su çok sıcak. Ilık su isteriz" dediler.

İnatçı öğretmenleri yola getirmek güç oldu.

Karin öğretmen, küvetin içinde oturmuş, sarı renkte plastik bir ördekle oynuyordu.

"Sarı ördeği ben isterim!" diye bağırdı öğretmen Ulla, "o ördek benim!"

"Ulla öğretmen, şimdi uslu olmalı" dedi çocuklar. "Ördekle şimdi Karin öğretmen oynuyor. Ulla öğretmene daha sonra sıra gelecek."

"O benim ördeğim!" diye haykırdı Ulla öğretmen yine.

Greta öğretmen bir köşede durmakta olan tahtadan yapılma küçük kırmızı vapurla oynamak istedi, onu alana kadar da kıyameti kopardı.

Çocuklar, öğretmenlerle uğraşmaktan kan ter içinde kalmışlardı. Hepsini yıkayıp üstlerindeki başlarındaki yoğurtları temizlediler. Öğretmenler suda çırpınıyor, sıçrayıp duruyorlardı. Çocuklar, anaokulunu yönetmenin her zaman öyle kolay bir iş olmadığını yavaş yavaş anlamaya başladılar. Üstelik bu iş çok güç oluyordu.

Öğretmenler, oyuncaklarıyla bir süre oynadıktan sonra bıktılar, artık oynamak istemediler. "Ördekle de, vapurla da oynamak istemiyoruz artık" dediler.

"Oynamak zorundasınız" dedi çocuklar, "şimdi burayı biz yönetiyoruz."

"İstemiyoruz!" diye haykırdı öğretmenler.

Çocuklar daha sonra havluları getirdiler, öğretmenleri kuruladılar. Bu arada çocuklardan bazıları mutfakta yemek pişirdiler. Evet, pişirdikleri yemek neydi diye sorulabilir. Çocuklar, ocağın üzerine iki büyük tencere yerleştirmişlerdi, tencerelerin içine de mutfakta buldukları bütün havuçları doldurmuşlardı.

"Şimdi yemek yiyeceksiniz" dedi çocuklar, öğretmenlere.

"Yemek yemek istemiyoruz" dedi öğretmenler.

"Hem de havuç yiyeceksiniz" dedi çocuklar. "Havuç hem çok tatlı, hem de çok yararlı bir sebzedir. Her birinize on beş havuç düşüyor"

"Havuç istemeyiz" dedi öğretmenler.

"Çocuklar sofrayı kurup, tabakları, yanlarına da kaşıkları yerleştirdiler. Öğretmenler de kuzu kuzu oturup havuçları yemek zorunda kaldılar.

"Bize karşı niye bu kadar kötüsünüz?" diye sordu Maya öğretmen.

"Size karşı kötü değiliz" dedi çocuklar. "Ama çocuk olmanın ne demek olduğunu öğrenmelisiniz, bunu öğrendiğiniz zaman siz de okulun yönetimine katılabilirsiniz"

"Biz havuç yemek istemiyoruz" dedi öğretmenler. "Biz kahve, kurabiye, çörek severiz. Üstüne de birer sigara içmek isteriz"

"Tüüühh!" dedi çocuklar. "Kahve mideye dokunur. Şekerli kurabiye ile çörek dişlere zararlıdır. Fazla şeker yemek, dişleri çürütür. Siz öğretmenler bunu pek iyi bilirsiniz. Ve de biz burada sigaranın sözünü bile duymak istemiyoruz. Sigaradan daha zararlı bir şey yoktur yeryüzünde. Sigara içerseniz ciğerleriniz kurumdan simsiyah olur, sonra dumandan boğulur ölürsünüz."

"Havuç yemek istemiyoruz!" diye diretti öğretmenler.

Çocuklar odadan çıkıp kapıları kapattılar. Öğretmenlerin çörek ve sigara üzerine gevezeliklerinden usanmışlardı. Yetişkin insanların, kendilerine neyin yararlı, neyin zararlı olduğunu anlamamaları gerçekten gariptir. Yalnızca sigara içmekle yetinmezler, üstelik savaşırlar da, rakı da içerler, ki bütün bunlar doğrudan öldürücü şeylerdir.

Şimdi öğretmenlerin öğle uykusuna yatmaları zamanı gelmişti. Çocukların küçük yataklarına uzandılar. Her birinin ağzına birer emzik verildi. Çocuklar perdeleri çektiler, öğretmenlere masal anlatmak üzere yataklarının başına oturdular.

"Uyumak istemiyoruz!" dedi öğretmenler. "Gazete okumak istiyoruz"

"Biz de gazete okumayı çok isterdik" dedi çocuklar. "Bize okuma öğretmenizi az mı istedik. Ama siz bize bir sürü budalaca masalı dinlememizi öğütleyip durdunuz. Onu için biz de bugün size masal anlatacağız. Yarın yine gazetenizi okuyabilirsiniz"

Ve çocuklar en büyük masal kitabını alıp açtılar, resimlerine baka baka masal anlatmaya başladılar: "bir zamanlar mantar, daha doğrusu mantar Karl adında koca bir mantar varmış. Boyuna çayırda durur, çayırda durmaktan başa bir şey yapmazmış. Canı çok sıkılırmış. Biraz eğlenmek için mırıldanarak şarkı söylermiş. Bazen de sırtını kaşımaya çalışırmış ama kolları olmadığından başaramazmış..."

"Öfff, amma da sıkıcı masal", dedi öğretmenler.

Ama çocuklar masalı sürdürdüler: "bir gün mantar Karl, orada durup çayırı gözlerken karnı guruldamış: 'hımm' diye düşünmüş. 'düpedüz karnım gurulduyor. Acaba neden? Mutlaka kötü bir şey yemiş olmalıyım' mantar uykuya dalmış ve ertesi gün karnının gurultusu geçmiş. Mantar Karl yeniden sağlığını kazanmış. Masal da böylece bitmiş"

Bu öğretmenlerin duyduğu en sıkıcı masaldı. Öylesine sıkıldılar ki, gözleri kapanmaya başladı ve derken hepsi uyuyakaldı.

Çocuklar öğretmenler uyanmasın diye ayaklarının uçlarına basarak odadan çıktılar, kapıyı kapattılar ve çıt çıkarmadan beklediler. Tam o sırada başka bir kapının zili çalmaya başladı. Çalan okulun ana kapısının ziliydi.

"Biri geldi" diye fısıldadı Lasse.

"İmdat!" dedi Sven-tarzan, ve kendisini gizlemek için bir masanın altına girdi.

Ama anaokulunun en yürekli çocuğu olan Eva gitti, kapıyı açtı. Orada, kapının önünde bir kamyon, mavi giysiler içinde bir de adam duruyordu. Şişman, şen bir adamdı. Konuştuğunda sanki gök gürlüyor gibi oluyordu.

"İyi günler" dedi adam. "Büyük mağazadan geliyorum. Yiyecekleri getirdim. Öğretmenler içeride mi?"

"Ne yazık ki yoklar" diye uydurdu Eva. "Biraz dışarı çıktılar. Ama yiyecekleri bırakabileceğinizi söylediler. Biz gerekeni yapacağız"

"Çok garip" dedi şen adam. Bunu söylerken de kapıdan içeriye bir göz atmaya çalıştı. Ama Eva kapıyı çektiğinden bunu başaramadı. "Ya öyle mi? Peki. O halde yiyecekleri şuraya bırakayım. Ama öğretmenlerin içeride olmaması doğrusu çok garip."

"Yoo" dedi Eva. "Garip olacak bir şey yok. Öğretmenlerden biri burada ama şu anda tuvalette olduğundan kapıya kadar gelemedi."

Bu kez Eva öylesine bir yalan uydurmuştu ki, yüzünün yeşillendiğini sandı. Ama adam farkına varmadı, sadece güldü. Güldüğünde koca göbeği hopladı, sanki dalga dalga dalgalandı.

Adam kapının önüne üç büyük kutu bıraktı. Kamyon yokuş aşağı yollandı. Bütün çocuklar dışarı fırladılar. Önce Eva'nın boynuna sarıldılar, sonra kutuları içeriye taşıdılar. Üzerine birer parça reçel kondurulmuş beş yüz külah dondurma duruyordu kutularda.

"Yiyecekler geldi! Bütün çocuklar buraya! Şimdi en çok kimin dondurma yiyebileceğini göreceğiz!" diye bağırdı Eva.

7

otobüse sevdalanan tramvay

Çocuklar hayatlarında yemedikleri kadar çok dondurma yediler. Stina on beş, Peter on üç koca külah dondurmayı mideye indirdi. İnsan bu kadar çok yiyince yorulur. Çocuklar da tıka basa yeyip iyice doyunca yere çöktüler.

Stina ile Peter, öylesine şişmişlerdi ki, artık yürüyemiyorlardı, yürüyeceklerine yuvarlanmaları gerekiyordu. Kocaman toplar gibi yuvarlandılar, duvara tosladılar.

Öğretmenler hala öğle uykusundaydılar, yattıkları odadan derin horultular geliyordu. Öğretmenler uykularında horulduyor, düşlerine olağanüstü serüvenler yaşıyorlardı.

Karin öğretmen, düşünde kendini dünyanın en büyük kızıl karıncası olacak görüyordu. Bütün öbür karıncalardan daha büyüktü ve bu yüzden dünyadaki bütün karıncaları o yönetiyordu.

Bir kürsünün üzerinde durduğunu gördü. Önünden kızıl karıncalardan kurulu ordusu, tören geçidi yapıyordu. En önde kızıl karıncaların marşını çalan bir bando yürüyor, arkasından askerler geliyordu.

Karin öğretmenin elinde, samandan yapılmış bir dürbünü vardı. Dürbünüyle geçidi seyrediyordu. Çok uzaklarda, şöyle böyle birkaç metre ötede, karıncaların düşmanını bir taşın arkasından doğrulurken gördü. Bu bir yılandı. Tıslıyor, dişlerini gösteriyor, ağzından zehirler saçıyordu.

Karin öğretmen, çevresini sarmış olan yardımcılarına: "bu yılanı öldürmeliyiz!" dedi. "Öğlen yemeğinde yılan kızartması iyi gider."

Kürsünün önünde bir kızıl karıncalar denizi oluşmuştu. Karınca askerler yürüdükçe deniz çalkalanıyor, dalgalanıyordu. Yılanın arkasından da başka bir karınca birliği gelmekteydi. Kuşatıldığını anlayan yılan daha da öfkelendi, daha fazla tısladı. Çevresindekileri ısırmaya başladı. Birkaç yüz karıncayı öldürdü.

Ama kızıl karıncaların askerlerine düşünmek ve korkmak yasak olduğundan yılanın üstüne atlamaya devam ettiler. Sonunda azgın yılan yoruldu. Karıncalar onu Karin öğretmenin yılda üç yüz altmış beş gün yılan kızartması yediği tümseğe götürdüler.

Kocaman ayaklı Hedda öğretmense düşünde kendini bale yapan bir fil olarak gördü. Bir fil olmak ve aynı zamanda da bale yapmak pek eğlenceli bir şey olmasa gerek.

Olağan durumlarda bale yapanlar leyleklerle örümceklerdir. Dansettiklerinde çıt bile çıkmaz. Kemanlar çalarken büyük adımlarla uçar gibi dansederler ve onlar dansederken yalnızca çalıların arasından esen yel gibi bir hışırtı duyulur.

Hedda öğretmen, büyük tiyatro'da sahneye çıkmıştı, dans edecekti. Oldukça iri bir fildi ve aşağı yukarı orta boydaki dört katlı bir yapı kadar da ağırdı. Salonda eskimekten yemyeşil olmuş tacıyla kral oturmaktaydı. Her gece bale seyretmeye gitmek zorunda olduklarından canlarından bezmiş prensler ve prensesler de oradaydılar.

Orkestranın yöneticisi yerini aldı, elindeki değnekle işaretini verdi. Koca bir kurbağa, hışımla gonga vurdu. Çekirgeler arka bacakları üzerinde çalgılarını çalmaya, ateş böcekleri de havada kıvılcımlarda gibi uçmaya başladılar.

Müzik, duyulmamış güzellikteydi. Hedda öğretmen, aşağı yukarı küçük bir kulübe kadar olan fil bacağını kaldırdı. İlk adımı atmak üzere hazırlandı. Yüksek ve zarif bir sıçrama yapacak, kimse en küçük bir ses bile duymadan bir tüy gibi yere düşecekti.

Ve sıçradı.

Ama o kadar ağırdı ki. Küçücük bir sıçrayış oldu bu, sonrada korkunç bir gürültü koptu. Hedda öğretmen öyle ağır geldi ki, koca sahne çöktü ve Hedda öğretmen aşağı yuvarlandı, kendini yapının bodrumunda buldu. Büyük tiyatro'da yer yerinden oynadı. Tavandan sarkan avize koparak kralın kafasına düştü.

Aslında fillerin bale yapmaması gerekir. Yine de buna kalkışacak olurlarsa başarısızlığa uğrar ve çok acı çekerler. Hedda öğretmen, düş gördü ve düşünde çok üzüldü, üzgün bir fil gibi böğürdü.

Greta öğretmen düşünde hayvanlar görmedi. O, düşünde kendini aynı demiryolu üzerinde gitmekten bıkmış, usanmış bir tramvay olarak gördü. Gerçekten aynı yol üzerinde durmadan gidip gelmek pek sıkıcıdır. Bir tramvay için yoldan çıkıp da, yan sokaklara dalmak olanaksızdır. Tramvay denize doğru gidebilir, ama gidip denizde yüzmek olanağı yoktur. Bir tramvayın yaşantısı gerçekten düşünülebilecek en tekdüze yaşantıdır.

Tramvayların sırtı da öyle bir kaşınır ki. Öyle çok kaşınır ki, sokaklarda dönüp dolaşırlarken çıldıracak gibi olurlar. Her tramvayın tepesinden çelik teller gerilidir, elektrik akımını oradan alırlar. Kaşıntıyı yapan da işte budur.

Greta öğretmen mavi renkli bir tramvaydı ve öyle pırıl pırıldı ki, herkes onun hayatından çok memnun olduğunu sanırdı. Ama bir gün hayatından usandı ve demiryolundan atladı çıktı. Kırmızı renkli bir otobüs görmüş ve o anda otobüse sevdalanmıştı.

Yirmi yıl önce bir kez de bir troleybüse sevdalanmıştı. Ama troleybüsler bir süre sonra çekilmez olurlar. İşte bu yüzden ilişkileri pek çabuk son bulmuştu. Kırmızı otobüsü gördüğü o güne kadar Greta öğretmenin son sevgilisi o troleybüstü.

Otobüs hem pek güçlü hem de pek şen görünüyordu. Greta öğretmen demiryolundan çıkıp otobüse doğru yollandı. Işıklarını yakıp söndürdü, yakıp söndürdü. Sokak taşlarının üzerinden sekerek giderken tekerlekleri korkunç gıcırtılar çıkardı.

Tramvayın sürücüsü ve bütün yolcularının ödleri koptu; ama Greta öğretmen buna hiç aldırmadı. Yoluna devam etti ve otobüsün yanında gitmeye başladı. Ara sıra otobüse sürtündükçe tramvayın yanlarından çok hoş kıvılcımlar saçıldı. Greta öğretmen, yedek bataryalarıyla birkaç tur attıktan sonra otobüsü soğutma ızgarasının bulunduğu yerinden öpüverdi.

Otobüs, Greta öğretmene öylesine vuruldu ki, onu ardına taktı, birlikte çok çok uzaklara gittiler. Bir daha da onları gören olmadı. Ama söylentilere bakılırsa, hala ıssız yollarda dolaşmaya devam ediyor, hala birbirlerini delicesine seviyor ve geceleri büyük çam ağaçlarının altında yan yana park ediyorlarmış.

Top anaokulunda uyurlarken öğretmenler işte böyle düşler gördüler.

8

hiç bir şey bizi durduramaz

Çocuklar, yapmak istedikleri birçok şeyi yapamadıkları için başkaldırmışlardı. Her gün dışarı çıkmak, kenti dolaşmak istiyorlardı. Büyüklerin çalıştığı fabrikaları yakından görmek istiyorlardı. Yangın söndürme arabalarını ve itfaiyecileri görmek, tanımak istiyorlardı. Makinelerin, otomobillerin yapıldığı fabrikaları görmek, onların nasıl işlediğini bilmek istiyorlardı.

Okumayı öğrenmek istiyorlardı. Çünkü dünyada en eğlenceli şey kitap okumaktı. Ama onlar daha okuyamıyorlardı. Çünkü, büyükler, hiç bir çocuğun yedi yaşını doldurmadan okumayı öğrenemeyeceğine karar vermişti.

Gündüzleri film seyredebilmek için bir film makinası almak istiyorlardı.

Yapmak istedikleri daha o kadar çok şey vardı ki. Ama ne isteseler, öğretmenleri "olmaz!" diyordu. Onlara bakılırsa, çocuklar okullara kapatılmalıydı, pek sıkıcı bir yığın oyuncakla oynamalıydılar. Birçok kereler dışarı çıkmalarına bile izin verilmiyordu. Çünkü öğretmenler dışarı çıkınca onların yaramazlık yaptıklarını söylüyorlardı. Bazen dışarı çıkmalarına izin verildiğinde de, ancak anaokulunun yakınındaki parka kadar gidebiliyorlardı.

Çocuklar sonunda ayaklanmışlardı. Ama her ayaklanmada olduğu gibi yönetenlerin, bu ayaklanmayı da bastırmaları tehlikesi vardı. Öyleyse bir şeyler yapmalıydılar.

Öncelikle okulu dışarıdan gelecek saldırılara karşı korumak, savunmak gerekiyordu. Birkaç saat sonra bütün ana babalar, çocuklarını almaya geldiklerinde, onlara karşı hazırlıklı bulunmak gerekiyordu. Ayrıca öğretmenlere, anaokulundaki kararları çocukların vermesi gerektiğini de anlatmak gerekiyordu.

Daha şimdiden çocukların çoğu öğretmenlere çok kötü davranmış oldukları kanısındaydı. Elbette ki, öğretmenlerin saçlarına yoğurt dökmek hiç de hoş bir şey değildi.

Üstelik öğretmenler de çok iyi insanlardı. Yalnızca biraz bilgisizdiler.

9

ilk saldırı

Öğleden sonraydı. Öğretmenler daha yeni uyanmışlar, ağızlarından emziklerini çıkarmışlardı.

O sırada dışarıdaki nöbetçinin haykırdığı duyuldu. Bu, dışarıya bakan pencerenin önünde nöbet tutan Peter'in sesiydi. Oradan aşağıdaki sokağa kadar bütün yokuşu görebiliyordu. "Düşman geliyor!" diye bağırdı.

Ta aşağılardan anaokuluna doğru bir adamın yürüyerek gelmekte olduğu görülüyordu. Adam uzun boyluydu, elinde büyük bir çanta vardı. Bu, Stina'nın babasıydı. Gündüzleri işten erken ayrıldığından, bütün öbür ana babalardan önce gelir, Stina'yı okuldan alırdı.

Stina'nın babası yargıçtı. Her gün adliyede oturur, hırsızların hapsedilmesine karar verirdi. Bir hırsızın hapsedilmesine karar verdikten sonra o kadar yorulurdu ki, hemen eve gidip uyuması gerekirdi. Eve giderken de okula uğrayıp Stina'yı alırdı.

Stina, babasının geldiğini görünce pek korktu. Hemen gidip bir yatağın altına saklandı. Yaptıklarından dolayı babasının onu hapse mahkum edeceğini sanıyor olmalıydı.

Öbür çocuklar kapının önünde toplandılar, kapıyı kilitlediler. Stina'nın sırık boylu babası salınarak gelip kapının önünde durdu. O kadar uzun boyluydu ki, bir fener kulesine benziyordu. Sanki kulenin tepesine zayıf bir baş oturtulmuştu ve orada bir fenerin tepesindeki lambalara benzeyen fırıl fırıl iki göz duruyordu. Çok kuru bir sesi vardı, konuştuğunda, kuru çalılıklar arasında sanki biri yürüyormuş gibi bir ses çıkarıyordu.

"Ne istiyorsun" diye bağırdı çocuklar.

"Kapıyı açın" dedi Stina'nın babası. "Kapı neden kilitli?"

"İçeri girmeyesin diye."

"Ama bu, yasaya aykırıdır" dedi Stina'nın babası. "Niye içeri girmeyecekmişim?"

"Çünkü burada yönetime el koyduk da ondan" dedi çocuklar.

"Bu da yasaya aykırıdır" diye hırıldadı Stina'nın babası. "Yasaya aykırıdır dedim. Hem siz niçin yönetime el koydunuz?"

"Çünkü kararlara biz de katılmak istiyoruz" dedi çocuklar. "Öyle sıkılıyorduk ki."

"Bu da yasaya aykırıdır" diye homurdandı Stina'nın babası. "Kararlara katılmak yasaya aykırıdır. Sıkılmak da yasaya aykırıdır."

Kalın bir kitap çıkardı çantasından. Kitabın üzerinde 'İsveç devleti yasaları' yazıyordu. Kitabı biraz karıştırdı, sonra dedi ki: "yasalar kitabında şöyle yazıyor: yönetime el koymaya kalkışanlar, sekiz yıl hapse mahkum edilirler."

"Hapse girmeyeceğiz!" diye bağırdı Carl-johan, kapının aralığından. "Okulumuzu savunacağız. Burası artık okulumuz."

"Yasaya aykırıdır bu!" diye gıcırdadı Stina'nın babası. "Kendinizi savunacak olursanız, bir beş yıl daha ceza yersiniz. Toplam on üç yıl hapislik eder."

Bu konuşmalar sırasında Anders, bir merdivene tırmanarak okulun damındaki kapağı açmıştı. Eva'nın sabahleyin ısmarladığı elli yumurtayı da mutfaktan almıştı. Anders dama çıktı ve Stina'nın babasının durduğu yerin üzerinde damın ucuna gelip oturdu. Elinde bir yumurta tutuyordu.

"Buraya bak!" diye bağırdı Stina'nın babasına. "Seni gidi kocamış fasulye sırığı seni. Burada bizim sözümüz geçer, anladın mı. Çek arabanı buradan. Becerebildiğin bir başka iş bul kendine. O kadar uzunsun ki, pekala bayrak direği ya da kentin alanına yılbaşı ağacı olabilirsin."

Anders elindeki yumurtayı gösterdi. "Hemen çekip gitmezsen, şu yumurtayı örümcek tutmuş kafanda patlatıveririm."

Stina'nın babası pek öfkelendi ama gık bile diyemedi. Öylece kalakaldı, soluğunu tuttu. Sonunda dayanamadı, gıcırdayan sesiyle şunları söyleyebildi: "yasaya aykırıdır bu. Her şey yasaya aykırıdır. Bütün insanları hapse tıkacağım. Siz herkesten çok yasalara aykırısınız."

Bunu üzerine Anders, elindeki yumurtayı öyle bir gönderdi ki, yumurta adamın tepesine indi, 'plof' diye bir ses çıktı. Yumurta kırıldı, adamın başından aşağıya akmaya başladı. Bütün çocuklar sevinçle haykırdılar. Yumurtanın sarısı yavaş yavaş akarak adamın sol kulağının üzerine çöktü.

Adamın ödü kopmuştu. Yokuş aşağı koşarak kaçtı. Koşarken çalıların, taşların üzerinden seken bir kanguruya benziyordu. Yokuşun sonuna gelince durdu, bağırdı: "polis çağıracağım! İtfaiyeyi çağıracağım! Bir daha hayat boyu dondurma yiyemeyeceksiniz!"

Çocuklar, adamı böylece savdıktan sonra, Stina, saklandığı yatağın altına çıktı. Hala biraz korkuyordu, ama arkadaşlarının çok yürekli oldukları kanısındaydı.

Çocuklar şimdi ne yapmaları gerektiğini düşündüler. Az sonra Stina'nın babası polislerle gelecekti. Şimdi asıl sorun, bir yolunu bulup okulu savunmaktı. Çocuklar orada durmuş düşünürlerken, öğretmenler yatıp uyudukları odadan çıktılar.

Önce Karin öğretmen çıktı, çocuklara doğru giderek şöyle dedi: "biz öğretmenler olup bitenleri aramızda tartıştık. Üzerimize yoğurt döktüğünüz için hala size kırgınız. Ama bizler de yanlış şeyler yaptığımızı anladık. Sizlere hiç iyi davranmadık. Acaba bizi bağışlayacak mısınız diye düşünüyoruz."

Çocuklar sustular, birbirleriyle bakıştılar. Şimdi buna ne demeliydi. Öğretmenlerin doğru söylediklerine inanılabilir miydi?

Belki de onları aldatmak için bir oyundu bu. Hiç belli olmaz. Öğretmenler belki de şimdi böyle konuşup beklenmedik bir anda yeniden yönetimi ele geçirmeyi, yeniden eskisi gibi çocuklara egemen olmayı tasarlıyorlardı.

"Sizlere nasıl güvenebiliriz?" diye sordu Lasse.

Hedda öğretmen, kendilerinin okulun yönetmek istemediklerini, asıl yöneticilerin bunu böyle istediklerini söyledi. Bütün İsveç'te bunun böyle olduğunu anlattı. Bütün İsveç'te çocuklar hep böyle özel evlere konuyor, başka insanlarla ilişki kurmalarına izin verilmiyordu. Yaşlı kimseler de, aynı biçimdeki düşkünler evi denilen yurtlara konuyordu. Sakatlar, kolları bacakları ağrıyan kimseler de böyle özel evlere yerleştiriliyordu.

"Niye böyle yapıyorlar?" diye sordu Lasse. Sesinde büyük bir güvensizlik vardı, çünkü hala öğretmenlere güvenmiyordu.

"Aslında bütün insanların birlikte olmaları gerekirdi" dedi Hedda öğretmen. "Yaşlılar, çocuklar, hastalar, hepsi birbirlerini görebilmeli, birbirlerine heyecanlı öyküler anlatabilmeliydi. Bütün çocuklar, büyüklerin çalıştığı fabrikaları gidip gezebilmeliydi. Bu çok eğlenceli olurdu. Ama yöneticilerimiz, çocukların da, yaşlıların da kendilerine ayrılan özel yerlerde bulundurulmalarının daha az masraflı olduğu kanısındalar. Böylelikle yaşlılara ve çocuklara bakmak daha ucuza gelir. Biz top anaokulunun öğretmenleri, siz çocuklardan çok şey öğrendik. Okulun iyi olduğunu, ama daha iyi, çok daha iyi yönetilebileceğini öğrendik. Biz bunu sizlerle ve ana babalarınızla birlikte yapacağız."

Çocuklar öğretmenlerin söylediklerini aralarında tatıştılar. Sonunda, öğretmenlerin de bu girişime katılmalarına karar verdiler. Öğretmenlerin de çocuklar kadar söz hakkı olacaktı; ama çocuklardan daha fazla söz hakkı olmayacaktı.

Ama artık bu gibi şeyleri konuşmak için zaman kalmamıştı. Saldırı her an beklenebilirdi. Bütün ana babalar anaokuluna saldıracaklardı. Bunun için Carl-johan, okulun ve tepenin bir haritasını çizdi.

Bu gerçek bir alan haritasıydı. Carl-johan, bu haritayı düşman anlayamasın diye önce görünmez mürekkeple çizdi. Ama görünmez mürekkeple çizilmiş olduğundan haritayı çocuklar da göremediler. Bunun üzerine Carl-johan, bu kez renkli mürekkeple çizdi haritayı.

Saldırı ne güneyden ne de batıdan gelebilirdi. Çünkü okulun bu yanlarında derin bir hendek ve hendeğin yanında da yüksek bir tel örgü bulunuyordu. Ana babaların kuzeyden ve doğudan saldırıya geçecekleri apaçıktı. Tepenin bu yanları düzgün ve engelsizdi. Buradan okula doğru geniş bir asfalt yol uzanıyordu.

"Saldırı buradan gelecek" dedi Carl-johan.

Çocuklar okulu savunmak üzere barikatlar kurmaya başladılar. İki çocuk gizlice dışarı çıkarak, iki ağacın arasına ince bir ip gerdi. Büyükler saldırıya geçtiklerinde bu ipe takılıp tökezlenerek yere yuvarlanacaklardı.

Çocukların yarısına beşer yumurta verildi. Bunlar yapının damında oturup düşmanı yumurta yağmuruna tutacaklardı.

Bütün bunlara karşılık düşmanlardan birkaçı yine de okulun içine girmeyi başaracak olurlarsa, el arabaları ve oyuncak trenleriyle bekleyen tökezletme birliği, onları yere yıkmaya hazırdı.

Hazırlıkların çoğu tamamlandığında Lasse'nin aklına bir şey geldi. Yüzbaşının o eski topunu hatırladı. Topu yumurta ve çilekle doldurup düşmanı ateşe tutmak düşünülebilirdi.

Öğretmenler, okul yapılırken bu eski topun mahzene konulduğunu biliyorlardı. Çocuklar mahzenin kapısını açtılar. Başlarında el fenerini tutan Karin öğretmen olduğu halde mahzene indiler. Mahzen toprak kokuyordu, karanlıktı. El fenerinin cılız ışığında topun bir köşede yatmakta olduğu görülebiliyordu. Top eskiydi, paslıydı, ama belki de kullanılabilirdi.

Top demirden yapılmıştı, inanılmaz ölçüde ağırdı. Ancak öğretmenlerin yardımıyla çocuklar topu okulun damına çıkarıp yerleştirmeyi başardılar. Şimdi asıl sorun bu topla nasıl ateş edileceğiydi. İçine yumurta ve çilek doldurmak yetmiyordu. Patlayıcı bir şeye gerek vardı.

"Ben biliyorum" dedi Eva. "Topu barutla doldururuz."

Mahzendeki bütün barut alınıp getirildi. Bütün barutlu tabanca ve tüfekler boşaltıldı, böylelikle iki kiloya yakın barut sağlandı. Barut, topa dolduruldu.

Her şey hazır olunca, herkes yerini aldığında, dışa bakan penceredeki gözcü haykırdı: "hazır olun! Düşman saldırıya geçmek üzere toplanıyor!"

10

ikinci saldırı

Bütün ana babalar, çocuklarını almak üzere tepenin eteğinden yokuş yukarı tırmanmaya başladılar. Aralarında koltuğunun altındaki kalın yasalar kitabıyla Stina'nın babası da vardı. Herkesi durdurdu. Damda gizlenmiş çocuklar onun, herkese eliyle okulun göstererek bir şeyler söylediğini gördüler.

Stina'nın babası, bir süre konuştuktan sonra bütün ana babalar ellerini kollarını sallamaya başladılar. Uzaktan hepsinin de çok öfkelendikleri belli oluyordu. Bazıları yerlerinde sıçradılar, bazıları da uzaktan pek anlaşılamayan ama aşağı yukarı "hurra" gibi birtakım sesler çıkarıyorlardı.

Derken, hızla yokuşu tırmanmaya başladılar. Savaş çığlıkları gittikçe güçlü duyulur oldu. Anlaşılan, anaokuluda çok önemli bir şeyler olduğundan korkmuş, kaygılanmışlardı. İki kocaman baba, yokuş yukarı birer lokomotif gibi ahlaya puflaya geliyor, soğuk havada ağızlarından çıkan solukları tıpkı lokomotif dumanını andırıyordu.

Stina'nın sırık boylu babası, saldırıyı yönetiyordu. Öyle sıskaydı ki, yokuş yukarı tırmanırken hızla savrulan bir değneğin havayı yarması gibi sesler çıkarıyordu.

Okulun damında çocuklar, koca paslı topu doldurmuşlardı. Ana babalar elli metre kadar yaklaştıklarında Lasse bağırdı: "durun bütün ana ve babalar! Okula giremezsiniz!"

Ana babalar büyük bir şaşkınlık içinde durdular. Dama doğru baktılar. Ama o kadar iyi göremiyorlardı, çünkü hava kararmaya başlamıştı, kimin bağırdığını anlayamadılar.

Lasse, bağırmasını sürdürdü: "bugün anaokulunda çocuklar yönetime el koydular. Bunun için sizler evlerinize dönün. Biz çocuklar bu geceyi burada geçireceğiz. Çünkü yarın geleceğimiz hakkında önemli kararlar alacağız. Daha yaklaşırsanız, üzerinize ateş açacağız, bilmiş olun!"

Ana babalar daha da şaşkınlaştılar. Peter'in babası pek öfkelendi. Eline bir şemsiye vardı, onu sallayarak bağırdı: "sizi gidi haddini bilmez yumurcaklar sizi! Burada kimse yönetime el koyamaz. Bırakın içeri girelim!" Sonra öbür ana babalara döndü ve haykırdı: "ileri!"

Ana babalar okulun kapısına doğru akın ettiler. İşte o anda Carl-johan, topun barutuna bir kibrit çakıverdi. "Poof!" diye bir ses çıktı önce, sonra da "paaf!" diye bir ses çıktı. Derken büyük bir gürültü koptu. Barut patladı ve topun ağzından yumurtalar, çilekler, dondurmalar fışkırdı. Patlama öylesine büyük oldu ki, birkaç saniye çocukların kulakları sağır gibi oldu. Top da iki parçaya ayrıldı.

Üstelik, atış hedefini bulmamıştı. Ancak birkaç çilek parçası ana babaların üzerine yağdı. Ama gürültüden öyle bir korktular ki, sırtlarını dönüp tabana kuvvet yokuş aşağı kaçıştılar.

"İmdat! Bize ateş açtılar!" diye bağırdı bir baba.

Kulağını üzerine bir çilek yiyen bir ana: "ayyy! Yaralandım!" diye haykırdı.

Stina'nın babası, elindeki yasalar kitabını sallayarak: "bu yaptığınız yasalara aykırıdır!" diye gıcırdadı.

Ana babalar, yeniden tepenin eteğinde toplandılar. Yaralarını yalamak için orada toplandıkları da söylenebilir. Ama böyle demek yanlış olur, çünkü hiç birinin yarası yoktu. Üstelik yara yalamanın yerinde bir davranış olduğu da pek söylenemez.

Ama topun patlamasından öyle korkmuşlardı ki, yara bere içinde kaldıklarını sanıyorlardı. Bazıları inleyerek sargı bezi istiyor, öbürlerine, yaralarının üzerine üflemelerini söylüyorlardı.

Ancak hiçbir yaraları olmadığını ayırt ettiler sonunda. O zaman bir kat daha öfkelendiler. Anaokulunu ele geçirmek için yeni bir girişimde bulunmaya karar verdiler.

11

üçüncü saldırı

Anaokulu, ta yükseklerde, tepenin üzerine kurulu bir kale gibi görünüyordu. Ortalıkta tek bir kimse görünmüyordu. Çocukların bir kısmı alacakaranlıkta damın üzerine sinmişlerdi. Öbürleri de kapının arkasına gizlenmişlerdi. Görünüş ıssız ve ürperticiydi. Pencerelerden ışık sızıyordu ve karanlığın içinde bir yerde çevreye çilek kusan bir top vardı.

Analardan en öfkeli beş tanesi, okula motosikletle saldırmaya karar verdiler. Yeterince hız alıp okula yaklaşabilirlerse, top üzerlerine çilek gibi yumurta gibi şeyler yağdırmaya zaman bulamayacaktı.

Çocuklar damda bekliyordu. İnsan heyecanlı bir şeyin olmasını beklerken nasıl olursa, onlar da öylesine sinirliydiler. Top iki parçaya bölünmüş yatıyordu, bir daha kullanılamayacaktı. Ama analar babalar bunu bilmiyorlardı.

Çocuklar ikinci savunma hattını kurmuşlardı. Nöbetçiler pencerelerin yanında yerlerini almışlardı. Öğretmenler odalarında pişti oynuyorlardı. Tam o sırada anneler, motosikletlerini çalıştırdılar. Kentin yarısından duyulan bir patırtıyla ikinci saldırı dalgasını başlattılar.

"İşte bu kez hapı yuttuk" dedi Eva, patırtıyı duyduğunda. "Şimdi ne yapacağız?"

Lasse'nin aklına yeni bir düşünce geldi: karanlıkta motosikletli annelere karşı savaşmanın tek bir yolu vardı. Lasse, öğretmenlerin oturdukları odaya koştu, orada durmakta olan beş cep fenerini kaptı. Sonra kapıya fırladı ve çocukların dördünü yanına aldı.

"Az sonra burada olacaklar!" diye bağırdı. "Fenerleri gözlerine tutun. Hiç bir şey göremezler, durmak zorunda kalırlar."

Motosikletli anneler gidonların üzerine yatarak yokuş yukarı yollandılar. Pek de hızlı ilerleyemiyorlardı, çünkü yokuş çok dikti. Motosikletle neredeyse duracak kadar yavaşladılar. Yokuşu tırmanmaya çalışan koca koca mandaları andırıyorlardı.

Lasse ile öbür dört çocuk, okulun biraz dışına çıkmışlardı. Anneler on metre kadar yakınlarına geldiklerine fenerlerini yaktılar.

"İmdat!" diye haykırdı anneler. "Hiç bir şey göremiyoruz! Nerdeyiz? İmdat!"

Motosikletlerini geri çevirmeyi başardılar ve yokuş aşağı kaçtılar. Bu kez büyük bir hızla yol aldılar. Sonunda aşağılarda büyük bir çatırtı koptu, sonra her yer sessizliğe büründü.

"Hah hah ha!" diye güldü Anders, keyifle. "Bizi hiç kimse altedemez."

12

dördüncü saldırı

Aşağıda düşman saflarında ortam hiç de iç açıcı değildi. Anneler motosikletleriyle bir kar yığınına dalmışlar, motosikletleri kullanma olanağı da kalmamıştı.

"Çocuklar iyice sapıttılar" dedi Lasse'nin annesi.

"Hem de ne sapıtma" dedi Eva'nın babası. "Yukarı çıkıp içeri sızmaya çalışacağım ben. Burada bekleyin beni"

Bu sözleri söyler söylemez karanlığın içine daldı. Bir gölge gibi çalılıkların arasından süzülerek okula doğru yollandı. Bir kızılderiliye benziyordu. Başına kürklü kulaklıkları olan deri bir başlık geçirmişti. Başlığı ile sanki kafa derisi yüzülmüş gibiydi.

Oldukça ürkütücü bir görünüşü vardı. Karanlıkta süzülerek ilerlerken onu kim görse ödü kopardı. Bir dalın üzerinde bir sincap oturmaktaydı. Eva'nın babasının süzülerek geldiğini görünce korkudan düşüp bayıldı. Başka bir dalın üzerinde oturmakta olan bir baykuş da bu görüntü karşısında kendinden geçti, bayıldı.

Ama daha iki yaşında olan Johnny, oturduğu pencereden Eva'nın babasının geldiğini gördü. Johnny korku nedir bilmeyecek kadar küçüktü. Onun için hemen bir ayı suratına benzeyen bir maskenin arkasına gizlendi. Sonra pencereyi açıp yere atladı.

Eva'nın babası neredeyse okula varmıştı. Johnny birden önüne çıkarak: "pööööh!" diye bağırdı.

Eva'nın babası bunun gerçek bir ayı olduğunu sandı. Öyle korktu ki. Bir şey yapmasına olanak kalmadan, Johnny onun üzerine atılıp yakın savaşa girişti. Johnny adamın bacağına dişlerini geçirince, adamı kaçırmaya yetti bu.

"Bir ayı!" diye çığlığı bastı. "Hiç ayı avcısı yok mu buralarda? Alın bu ayıyı buradan! Götürün bunu hayvanat bahçesine!"

Sonra, Eva'nın babası gerçekten talihsiz bir günündeydi. Ürküp kaçmak zorunda kalmakla bitmedi başına gelenler. Aşağı doğru biraz yol almıştı ki bir polis onu durdurdu.

Eva'nın babasının çalılıklar arasında dolandığını, sonra da biriyle didiştiğini görmüş olan polis: "ne arıyorsun buralarda?" diye çıkıştı ona.

Eva'nın babası: "efendim..." diye bir şeyler söylemeye çalıştı.

"Seni iyi tanıyorum" dedi polis. "Daha önce de seni buralarda dolanırken görmüştüm. Beni kandırabileceğini mi sanıyorsun?"

"Yukarıda ayılar var" dedi Eva'nın babası.

"Sen deli misin?" dedi polis. "Buralarda ayı ne gezer."

"Az önce bir ayıyla boğuştum" dedi Eva'nın babası. "Bırakın beni. Beni tutmaya hakkınız yok."

"Ya öyle mi" dedi polis. "Demek bir ayıyla boğuştun. Ayılara dokunmak yasaktır. Bu geceyi kodeste geçireceksin."

"Anaokulunda çocuklar yönetime el koydular" dedi Eva'nın babası. "İşte onun için buralarda dolanıyordum."

Bunu üzerine polis kahkahalarla gülmeye başladı: "demek çocuklar yönetime el koydular. Hah hah ha.. Ömrümde bu kadar budalaca bir söz duymamıştım. Önce buralarda ayılar olduğunu söyledin, şimdi de çocukların yönetime el koyduğunu söylüyorsun. Bakalım daha neler yumurtlayacaksın. Belki de benim iki başlı olduğumu ileri süreceksin. Yeter! Hadi yürü bakalım benimle. Sen keçileri kaçırmışsın."

Polis, Eva'nın babasını sürükleyerek götürdü, hapse tıktı.

13

beşinci saldırı

Bütün bunlar olup biterken, ana babalar polis çağırmaya karar vermişlerdi. Kendileri başaramadığından ancak polisin anaokulunu basabileceğini umuyorlardı. Polisler büyük bir otobüsle geldiler, yokuş yukarı çıkmaya başladılar.

En önde, ceketinin kolunda sarı çizgiler bulunan bir polis yürüyordu. Bu sarı çizgiler onun polis müdürü olduğunu gösteriyordu. Arkasından polis müdür yardımcısı, onun arkasından birinci sınıf polis, ikinci sınıf polis ve benzerleri gelmekteydi.

Bütün polisler kasılmaktaydı. Polis müdürü kasılıyordu, çünkü bütün polislerin müdürü olmaktan gurur duyuyordu. Polis müdür yardımcısı kasılıyordu, çünkü birinci sınıf polisin üstü olmaktan gurur duyuyordu. Ve birinci sınıf polis kasılıyordu, çünkü ikinci sınıf polisin üstü olmaktan gurur duyuyordu, v.b...

Sıranın en sonunda yedinci sınıf polis gelmekteydi. O da kasılıyordu, çünkü tepenin eteğinde toplanmış olan ana babaların üstü olmaktan gurur duyuyordu. Polis müdürü yürürken çıngıldıyordu. Göğsünden göbeğine doğru tam onbeş madalya sallanıyordu. Bütün bunları üstün başarısıyla hırsızlar yakaladığı için kazanmıştı. En büyük madalya altındandı, 'büyük üçkağıtçı madalyası' deniyordu buna.

Polisler, anaokuluna yüz metre kadar yaklaşınca durdular. Polis müdürü eline bir megafon aldı. "Dikkat dikkat! Polis müdürü sizlere sesleniyor!" diye bağırdı. "Anaokulundaki bütün çocuklara çağrıdır: teslim olun! Kuşatıldınız!"

Karşılık veren olmadı. Okulun damında çocuklar karanlıkta oturmaktaydılar. Kimse çıt çıkarmıyordu.

"Kapıları gönüllü olarak açmazsanız bir dakika sonra saldıracağız!" diye bağırdı polis müdürü.

O zaman Lasse, ayağa kalktı ve bağırdı: "anaokulunda yönetime el koyduk! Bu geceyi burada geçireceğiz! Yarın gelebilirsiniz! O zaman size limonatayla kurabiye de sunacağız. Bugün bütün ana babaların ve polislerin anaokuluna girmeleri yasaktır!"

"Öyle mi" dedi polis müdürü. "Demek öyle. Demek bizi içeri almayacaksınız. O halde biz de okulu basarız."

Polis müdürü yerinde zıplamaya başladı. Derken savaşa hazırlanan bütün polislerin yaptığı gibi hepsi yerlerinde zıplamaya başladılar. Aynı zamanda homurdanmaya ve hırıldamaya da başladılar ve saldırıya geçmek üzere birer adım ilerlediler.

Polis müdürü, elini havaya kaldırdı ve bağırdı: "ileri! Benim aslan polislerim! İleri!"

Bütün polisler savaş çığlıkları atarak saldırıya geçtiler. Görünüş gerçekten yılgı vericiydi. Çocuklar, "işte şimdi hapı yuttuk", diye düşündüler. Ama o sırada Anders konuştu: "korkmayın arkadaşlar. Ağaçların arasına tökezletme ipini gerdiğimizi unuttunuz mu? Hepsi az sonra yere yuvarlanacak."

Çok doğruydu. Polisler fırtına gibi geldiler. Kasılmaktan hiç biri burnunun dibini göremiyordu. Tökezletme ipini görmediler tabii ve anaokuluna elli metre yaklaştıklarında hepsi bir anda çocukların ağaçların arasına gerdikleri ipe takılarak tepetaklak yuvarlandılar. Birbirlerinin üzerine yığılıp kaldılar.

"Aaah!" dedi bir polis. "Dizim!"

"Aaah! Ayak parmaklarım!" dedi bir başka polis.

Birçokları sancı ve korku içinde inildemeye başladı. Polis müdürü küplere binmişti öfkesinden. Bir ayağı üzerinden oraya buraya sıçrayarak polislerine toparlanıp yeniden saldırmalarını buyuruyordu.

"Size de polis mi denir!" diye bas bas bağırıyordu. "Ben de sizleri birinci cop birliğinin aslan polisleri sanırdım!"

"Artık polis olmak istemiyorum" dedi üçüncü sınıf polis.

"Artık kasılmak istemiyorum" dedi dördüncü sınıf polis.

"Ah ah" dedi polis müdürü. "Sizi gidi ödlek ve dönek hainler!"

Polis müdürünün bağırıp çağırması hiç bir işe yaramadı. Az sonra bütün polisler inleye inleye oradan sıvışmaya başladı. Anaokulunu tek başına basmayı gözüne yediremeyen polis müdürü de çekip gitmek zorunda kaldı.

Bir süre sonra hepsi gitmişti. Okulun önü bomboş kalmıştı. Çocuklar saldırıyı başarıyla göğüslemişlerdi. Şimdi akşam olmuştu. Hepsi geceyi rahatsız edilmeden geçirecekleri konusunda güvenliydiler. Şimdi herkes, yapılacak en iyi işin bir güzel uyumak olduğunu düşünüyordu. Çünkü ertesi gün çok yorucu bir gün olacağa benziyordu.

14

gece

Her akşam oluşunda, gece ile gündüz arasında kısa bir tartışma olur. Ta uzaklardan, ufuktan, gece, o iri, kara kafasını uzatır. İşaret parmağını kaldırarak gündüz'e şöyle der: "çek arabanı! Defol!"

Bu, aşağı yukarı, 'lütfen tasını tarağını toplayıp gider misin?' anlamına gelir.

Ama gündüz, bacalara, damlara yüksek yapılara sıkı sıkıya sarılarak tutunmaya çalışır. Çünkü bütün gün boyunca gündüz olmaktan biraz yorgun ve tembeldir şimdi.

"Sıra benim şimdi' der gece ve batmakta olan güneşi gösterir. "Pabuçlarını giyip hemen buradan gitsen iyi olur, yoksa buna pek zaman bulamayacaksın."

Sonra gece kapkara ağzını açarak, gündüz'ü akşam yeli denen hırçın bir rüzgarla uzaklara üfler. Gündüz önce Norveç'e kadar, sonra oradan birkaç saat daha kalacağı İzlanda'ya sıçrar.

Ve gece olur. Nemli, beyaz bir sis, ülkeyi kaplar, hava soğur. Çünkü gece bir milyon yıl çalışmaktadır ve bütün dünyayı sürünerek dolaştığından, karnı oldukça terli ya da bizim deyişimizle sislidir.

İnsanlar çalışmayı bırakır. Makineler durur, sokaklarda ışıklar yanar. İnsanlar uzun kuyruklar halinde televizyon seyretmek, yiyecek bir şeyler kızartmak ve bebeklerini yedirip doyurmak üzere evlerine gitmek için taşıt beklerler. Evlerine gidip bunları yaptıktan sonra yatağa yatar, uyumadan önce de biraz öpüşüp koklaşırlar.

Dışarıda gece, kendini biraz yalnız hisseder: "kimse beni istemiyor" diye mırıldanır. "Her gelişimde ışıklar yakılıyor. Beni gerçekten seven tek kimse yok."

Ama gece bu konuda yanılmaktadır. Çünkü gündüzün insanları evlerine yollandıklarında gecenin insanları ortaya çıkar. Çıkış kapılarında sesler duyulmaya başlar, çıkılabilir mi diye dışarı bakan gözler görünür. Parklarda, ağaçların arasında gölgeler belirir. Bunlar kalacak yerleri olmayan kimsesiz insanlardır. Parklarda kum havuzlarına çalı çırpı ve gazete kağıtları döşeyip kendilerine yatak yaparlar.

Bütün kent gizli bir yaşamı sürdürür. Geceleri dışarıda neler olup bittiğini bilebilmek için birçok geceler dışarılarda gezmek, gece ile gerçekten dost olmak gerekir.

Köprülerin altında, rıhtımlarda, nerede altına girilecek bir dam varsa orada, yağmura karşı kendilerini korumak için sığınmış insanlar vardır.

Buralarda, çenelerine kadar çektikleri eski paltolarının altına bürünmüş yatan, soğuktan donan insanlar vardır. Hava soğuktur ve böyle gecelerde dışarıda yatmak hiç de hoş değildir. Ara sıra polisler gelir, el fenerlerini yakar ve onları kovalarlar. Ara sıra da sıçanlar gelir, uyuyanların paçalarından içeri girerler. Kimi geceler de buz gibi rüzgarlar eser, köprülerin altında yatanlar tir tir titrerler.

Bu kimsesiz insanlar, evlerden ve bütün kentten yayılan ışıkları görürler. Varlıklı kişilerin lokantalara gittiklerini, nasıl gülüp eğlendiklerini görürler. Dükkanların vitrinlerinde, neredeyse kimsenin satın alamayacağı bütün o değerli ve pahalı şeyler sergilenir. Paltolarına iyice sarılarak mırıldanırlar ve bütün bu vitrinlerin, bu ülkede mutlu olduklarına inandırmak için düzenlendiklerini söylerler. "Ama işte biz burada yatıyoruz. Bu ülkede, dışarıda geceleyen birçok insan var; yatacak parası, bir lokma yiyeceği olmayan daha nice insan var."

Karanlık sokaklarda polis otomobilleri dolanır durur. Polis arabalarının sirenleri aç kurtlar gibi acı acı ulurlar.

"Ava çıktık" diye ulur polis sirenleri. "Yoksulları avlamaya çıktık."

15

gecenin insanları

Çocuklar uyku odalarında uzun sıralar halinde yatmış uyuyorlardı. Uykuya dalmadan önce biraz konuşmuşlardı. Johnny annesini özlemişti; odanın karanlığından korkuyordu. Pencerenin önündeki ağacın dalları, odanın duvarlarına titreşen gölgeler yolluyordu; gölgeler canlıymış gibi sallanıyor, oynuyordu.

Öbür çocuklar Johnny'i yatıştırdılar. Bütün arkadaşlarla birlikte bulunmanın, birlikte uyumanın çok hoş olduğu kanısındaydılar. Johnny'ye korkması için hiç bir neden bulunmadığını, çünkü çok sayıda olduklarını, birlik oldukları bütün gün boyunca bir şeyden korkmaya gerek olmadığını kanıtladıklarını anlattılar.

Johnny az sonra Anders'in yanına sokulmuştu. Onu örnek alan bütün küçük çocuklar, büyük çocukların yanlarına sokulup yatmışlardı.

Sonra da herkes uyumuştu. Top anaokulu şimdi sessizliğe gömülmüştü. Dışarıda gece, gündüzü süpürme işini bitirmiş, kapkara ağzını kapatmış, çevreyi iyice kaplamıştı. Gece, kentin üzerine çökmüştü.

Çevreyi iyice sessizlik kapladığında, sessizliğin içinde varolan bütün küçük sesler duyulur olur. Çünkü aslında hiç bir zaman tam bir sessizlik yoktur. İnsan iyi kulak verirse her zaman küçük bir ses duyabilir; böyle küçük bir ses olmasa bile kendi nabzının atışlarını duyacaktır.

Koca yapıyı küçük küçük çıtırtılar, tik-tak sesleri doldurmuştu. Sanki küçük küçük hayvancıklar çevrede dolanıyor, duvarları, eşyaları kemiriyorlardı.

Lasse ile Eva öbür çocuklar uyurken okulu beklemek üzere nöbetçilik görevini yüklenmişlerdi. İki saat sonra yerlerine başkalarını uyandıracaklardı. Böylelikle bütün çocuklar, bütün gece boyunca sırayla nöbet tutmuş olacaklardı. Gece süresince ne olacağı, kimin geleceği hiç belli olmazdı.

Lasse ile Eva dışarıya bakan pencerenin önüne oturmuşlar, okuldaki sesleri dinliyor, tepeden aşağı inen yokuşu gözlüyorlardı. Lasse, Eva'nın elini tutmuştu. Lasse, dışarıdaki karanlıktan, kapkara hayvanları andıran çalılardan, ağaçlardan korkuyordu. İnsan gözlerini kısarak baksa, dışarıda bir sürü insanlar dolaşıyor sanırdı.

"Görüyor musun?" diye fısıldadı Lasse, "gecenin insanları var dışarıda."

Eva düşünceli düşünceli başını sallayarak Lasse'yi dürttü. İnsanların karanlıktan niçin korktuklarını anlayamıyordu. Oysa Eva karanlığı seviyordu. Gölgeleri çok iyi, çok hoş hayvanlar olarak düşünmek hoşuna gidiyordu.

"Kalıbımı basarım ki, dışarıda birini gördüm" diye fısıldadı Lasse. "Gelecek olursa ne yapacağız?"

"Sen gidip yatsan iyi olacak" dedi Eva. "Gereğinden çok düş kuruyorsun."

Ancak lasse karanlığın gizemli yaratıklarla dolu olduğuna kesinlikle inanıyordu. Dağlarda yaşayan cinlerden, perilerden söz edildiğini duymuştu. Kuş biçimine dönüşen ve yalnızca geceleri uçabilen insanlardan bile söz edilmişti; gündüzleri taş gibi yere düşerlermiş. Bir kocakarıdan insanları dallarıyla yakalayan ağaçların öyküsünü dinlemişti.

"Saçmalamaktan vazgeçmezsen yerine başka birini kaldıracağım" dedi Eva. "Gördüklerimizin, bildiklerimizin dışında hiç bir şey yoktur. Üstelik, bazı hayaletler olsa bile, bugünlerde onlar da işsiz kalmıştır. Çünkü artık insanlar hayaletlerden korkmuyor. Hayaletler rüzgarların içinde, ormanlarda demir zincirlerini şıngırdatarak boşu boşuna dolanıyorlar, canavarlar için de durum aynı bugünlerde. Frankeştayn canavarını, kurt başlı insanları, kan emen vampirleri bilirsin. Bunlar eskiden küçük bebekleri parçalar, genç kızların kanını emerlerdi. Ama artık canavarlar insanlara gülüp geçiyor. Bu yüzden canavarlar artık çok mutsuzlar, çok küskünler ve artık mezarlarından hiç çıkmıyorlar."

Eva tam sözünü bitirmişti ki, bir ses duyuldu. İkisi de kaskatı kesildiler, birbirlerinin ellerine sarıldılar. Eva bile yüreğinin nasıl hızla çarptığını duydu. Bu gıcırdayan bir sesti, pencerenin yanındaki duvarın bir yerinden geliyordu. Eva ile Lasse birbirlerine baktılar.

"Demedim mi ben" dedi Lasse. "İşte geliyorlar."

"Kapa çeneni" dedi Eva.

Gıcırtı dinmişti.

Şimdi de tavandan gelen bir hışırtı duyuluyordu. Hışırtı yapının ortalarında bir yere doğru ilerledi. Orada sanki bir yeri açtı, bir tıngırtı oldu.

"Gecenin insanları" dedi Lasse. "Öç almaya geliyorlar. Gecenin yasalarını çiğnediğimiz için bize kızgın olmalılar."

Eva, artık Lasse'yi dinlemiyordu bile. Bunun damdaki pencereyi açarak okula girmeye çalışan biri olduğunu anlamıştı. Şimdi asıl sorun, çağrılmadan gelen bu konuğu gafil avlamak, onu tutsak almaktı. Eva hemen bir cep feneri aldı eline, tavan arasına çıkan merdivenin başında gizlendi. Lasse öylesine korkmuştu ki, ne yapacağını bilemiyordu. Bir yandan yalnız başına oturmaya cesaret edemiyordu, öte yandan da Eva'yı izleyerek okula sızmaya çalışan yaratıkla karşılaşmayı göze alamıyordu.

Sonunda Eva'yı izlemeye karar verdi. Eva'nın elini kavradı, çünkü kendini daha güvenlik içinde buluyordu böyle.

Merdivenin altına gizlendiler. Yukarıda birinin derin derin soluduğunu duydular. Sonra tavan arasından ayak sesleri geldi. Biri kapıyı açtı, merdivenin en üst basamağında durdu. Bir homurtu geldi önce, sonra da yukarıda karanlığın içideki yaratığın: "hımmm, burada bir gariplik var. Buram buram kan kokusu geliyor burnuma" diye mırıldandığı duyuldu.

Homurtusundan bunun, yaşlı pimpirik bir adam olduğu anlaşılıyordu. Pimpirik yavaş yavaş merdivenden aşağı inmeye başladı. Çocuklar korkudan titrediler. Lasse dişlerinin nasıl birbirine vurduğunun bütün odadan duyulduğunu sandı.

Eva, bir anda gizlendiği yerden çıktı, el fenerini yakarak, pimpiriğin gözlerinin tam içine tuttu. "Sizi tu-tu-tutukluyorum" dedi Eva. Korkudan kekeliyordu.

Fenerin ışığında saçlı sakallı, kirli bir yüz göründü. Ama bu ne dişleri sipsivri bir canavardı, ne de kulakları püsküllü bir cindi. Sıradan, sakallı bir pimpirikti bu. Fener yandığında yıldırıma çarpılmış gibi donakalmıştı.

"Hay allah, bu da nesi!" diye kükredi pimpirik.

Ama sonra Eva'nın sesini duydu ve orada iki çocuğun durduğunu gördü. Bunun üzerine sakallı koca yüzü koca bir kahkaha ile parladı. Üst dudağını kaldırarak simsiyah dişlerini gösterdi. Gözleri parıldadı ve: "tutuklamak mı?" dedi. "Beni mi tutuklayacaksın? Peki kimmiş bakalım beni tutuklayacak?"

"Çocukların nöbetçi birliği" dedi Eva. Şimdi biraz daha az korkuyordu, çünkü pimpiriğin güldüğünü, aslında onun çok iyi birine benzediğini görüyordu. "Biz çocuklar anaokulunda yönetime el koyduk. Ya buradan çekip gidersiniz ya da sizi hemen tutuklarız."

Pimpirik biraz düşünceli, kara çenesini ovuşturdu: "peki ya direnirsem ne yaparsınız?"

"O zaman elli çocuğun hepsini birden uyandırırım" dedi Eva. "Bugün hem annelerin, hem babaların, hem de polislerin ardı ardına giriştikleri bütün saldırıları durdurduk, püskürttük onları."

"Vay canına" dedi adam, gittikçe daha da şaşkın bir görünüş aldı. "Şu el fenerini çekin yüzümden de bir yere oturup konuşalım. Ne dersiniz? Hem size kim olduğumu, niçin buraya geldiğimi de anlatırım."

Eva biraz duraksadı. Aslında şu pimpiriği kovalaması gerekirdi. Ama dişlerinin takırdaması duran Lasse, kulağına fısıldadı: "bırak gelsin. Bütün büyükler kötü değiller ya. Üstelik çok da iyi birine benziyor. Dostlarımız olan büyüklerle düşmanlarımız olan büyükler arasında ayrım yapmayı öğrenmeliyiz."

"Peki öyleyse" dedi Eva. "Gelin buraya."

"Çok iyi" dedi pimpirik. "Ben gecenin içinden geliyorum. Her zaman kovalanan gecenin insanlarındanım. Şimdi biraz konuşalım. Hele önce bir iki lokma bir şeyler yesek çok iyi olur."

Mutfağa geçip oturdular. Lasse, köşedeki küçük bir lambayı yaktı. Eva yiyecekler çıkardı.

"Adım Gustav" dedi adam. Elini uzattı. Çocuklar küçücük ellerini adamın kocaman, kirli avucuna verdiler.

"Benim adım da Lasse."

"Benimki de Eva."

Gustav geceleri yatacak bir yeri olmadığını anlattı. Her gece karanlık basınca damdaki pencereden okula girip aç kalmamak için biraz da yiyecek aşırdığını açıkladı. Bu gece de her gece olduğu gibi bu amaçla gelmişti ama çocukları karşısında görünce doğrusu pek afallamıştı.

"Biraz yorgunum çocuklar" diye içini çekti. "Çok güç koşullarda yaşamımı sürdürüyorum."

Sonra iskemlesine yaslandı. İriydi, güçlü kuvvetliydi, iskemle ağırlığı altında çatırdadı. Kollarında çıplak kız dövmeleri vardı. Düğmeleri açık gömleğinin içinden de bir ejderha başı dövmesi görünüyordu.

Bir zamanlar denizcilik yapmış, Singapur'a gittiğinde bu dövmeleri yaptırmış. "Dünyada gezmediğim, görmediğim yer yoktur" dedi. "Koca koca vinçleri olan bütün büyük limanları gezdim. Liman mahallelerinde dayak yemişliğim, eski buharlı gemilerde ateşçi olarak çalışmışlığım var. Ama çocukların yönetime el koyduğunu hiç duymamıştım."

"Çok pis kokuyorsun" dedi Eva, yüzünü buruşturdu. "Tıpkı ahır gibi kokuyorsun. Bir çöp tenekesinde uyumuş gibi bir halin var."

Gustav, üç gecedir büyük kentin altındaki yeraltı tünellerinde uyuduğunu anlattı. Bu tünellerden kentin su borularının geçtiğini, bütün kentin altında koca bir oyuklar ve kovuklar şebekesi bulunduğunu açıkladı. Gecenin insanlarının birçoğu buralarda barınırdı.

"Bakın, dinleyin" dedi.

Çocuklar dinlediler, ta uzaklarda, kentin sokaklarından hızla geçen polis otomobilinin sirenlerini duydular.

"Benim peşimden koşturuyorlar" dedi Gustav. "Beni yakalayacak olurlarsa, yoksul insanları koydukları bir yere tıkacaklar beni. Böyle bir yere tıkılmayı ister miyim hiç?"

Hayır, çocukların böyle bir şeye yürekleri dayanmazdı. Yoksullar yurdu, ortalıkta görünmesinler diye yoksul insanların tıkıldığı kocaman, taştan bir yapıydı. Nöbetçilerle doluydu. Burada kalan insanların çoğu öylesine mutsuzlardı ki, içlerinden hiç bir şey yapmak gelmezdi.

"Onun için oralardan kaçmaya çalışmamın nedenini anlayabilirsiniz" dedi Gustav. Kapkara yüzü yağdan ve terden parlıyordu. Gözlerinde tehlikeli bir anlatım vardı.

"Ama anaokulundan hırsızlık yapıyormuşsun" dedi Eva. "Hırsızlık yapmak doğru bir şey değil. Üstelik bir sürü yasa dışı işler de yapmış olmalısın."

"O halde sana bir şey söyleyeceğim" dedi Gustav. Eva'ya doğru eğilerek, yıllardır diş fırçası görmemiş ağzıyla soluk alıp verdi. "Bugün anaokulunda siz ne yaptınız? Ha?"

"Şey" dedi Eva. Duraksadı.

"Yo, çekinme, söyle söyle. Ne yaptınız bugün burada?"

"Yönetime el koyduk, okulu basmaya kalkışan polisleri geri püskürttük."

Gustav, Eva'nın kolunu öyle sıkıca kavradı ki, Eva'nın canı yandı. Sonra kızın kolunu bıraktı. Arkasına yaslandığında bütün yüzüne bir gülümseme yayılmıştı. Tatlı bir pimpirikti bu adam. Ara sıra tehlikeli, öfkeli biri gibi görünüyordu ama hemen ardından yüzü gülüyordu.

"Ve sen diyorsun ki, çalmak yanlıştır" dedi Gustav. "Unutma ki bugün sizin yaptığınız, yasalara en aykırı şeydir. Başkaldırma ve başkaldırıya kışkırtmaktan dolayı on yıl hapse mahkum edilebilirsiniz."

"Doğru" dedi Lasse. "Stina'nın yargıç babası da böyle söylemişti."

"Gördün mü" dedi Gustav. "Öyleyse bana yasa dışı işlerden söz etmeye kalkışma. Pis, yorgun, yoksul olduğum için benden daha iyi olduğunu sanıyorsun. Sana şunu söyleyeyim ki hırsızlık yapmak elbette yanlıştır, ama hapse tıkılanlar da her zaman benim gibi küçük hırsızlardır. Büyük hırsızlar, halktan milyonlar çalanlar, hiç bir zaman hapse girmezler. Onların resimleri gazetelerde basılır, sık sık kralı, başbakanı görmeye giderler."

Eva, ne diyeceğini bilemedi. Gustav haklıydı. Çocuklar da birçok yasa dışı işler yapmamışlar mıydı? Kalkıp Gustav'la tartışacak değillerdi ya.

Çocuklar yorulmuşlardı. Gustav'ın yanına oturdular. Gustav, kollarını çocukların omuzlarına doladı. Kendilerini güvenlikte, rahat hissettiler. Eva ile Lasse, yerlerinde büzüldüler ve uzun zamandır ilk kez güvenebilecekleri birini tanıdıklarını hissettiler içlerinde. Gustav'ın uzaklardan gibi gelen, kaba sesiyle anlattıklarını dinlediler: "ortalıkta aç susuz dolaştığım zamanlar ne olmayı isterim, bilir misiniz? Bir kartal olmayı isterim. Kanatlarım olsun, uçabileyim isterim. O zaman dikine yükselirim, beni ne polis, ne de başkası yakalayamaz. Hepsi de oldukları yerde kalırlar. Bense yükseklere çıkar, rüzgarlara veririm kendimi, uçarım. Denizin üzerinde bulutları izlerim, sonunda da daha iyi başka bir ülkeye varırım. Çok uzaklarda beni bekleyen insanlar var. Bir kadın, iki çocuğuyla beni bekliyor. Birgün göklerden uçarak gidip onlara ulaştığımda, çocuklar, 'babacığım, babacığım, geri geldin sonunda,' diye bağıracaklar."

Ama Lasse ve Eva, pimpirik Gustav'ın öyküsünün sonunu işitmediler. Çünkü uykuya daldılar. Gustav onları öbür çocukların yanına taşıdı, yataklarına yatırdı, üzerlerini örttü.

Ondan sonra kapının önünde nöbete başladı. Bütün gece orada kıpırdamaksızın kaldı.

16

Gustav orayı boyluyor

İkinci gün başladı. Sabah oldu. Top anaokulundaki ayaklanma yirmi dört saatini doldurdu. İlk zaferler kimsenin başta düşünemeyeceği kadar kolaylıkla kazanılmıştı.

Çocuklar sütlü kakaolarını içtiler, peynirle ekmek yediler.

Öğretmenler uykudaydılar. Hemen hemen bütün geceyi soyulmacasına poker oynayarak geçirmişler, çok yorgun düşmüşlerdi.

Gustav, masanın başında oturuyordu. Öbür çocuklar Gustav'ı ile gördüklerinde hem korkmuş, hem de kızmışlardı.

"Bu da kim?" diye bağrışmışlardı.

Ama Eva ile Lasse onlara pimpirik Gustav'ı tanıttılar. Lasse yine büyükler arasında da iyi kimselerin bulunduğunu anlattı. Aslında temel ayrılık büyüklerle küçükler arasında değildi. Temel ayrılık, yönetimi elinde bulunduranlarla yönetilenler arasındaydı.

Bunun üzerine çocuklar, Gustav'ı masalarına çağırmışlardı.

Gustav, yıkanıp temizlendi. Çocuklar eski bir traş makinesi bulup sakallarını kestirdiler. Çünkü sarılıp kucaklaşıldığında sakallar çocuklara batar. Oysa çocuklar Gustav'ı pek sevmişlerdi, onu kucaklamak istiyorlardı. Bu yüzden Gustav gidip traş olmak zorunda kaldı.

Masanın başına oturduklarında, Peter, "bugün giriştiğimiz bu eylemi daha da ilerletmeliyiz" dedi. "Bütün herkese niçin böyle yaptığımızı açıklamalıyız. Bunu bütün annelere, babalara anlatmalıyız. Bunu gazetelere, televizyona da açıklamalıyız."

Anders söze karıştı: "ve herşeyden önce, ülkedeki bütün çocukları, bizler gibi davranmaya çağırmalıyız. Onun için hemen kararlaştırmamız gereken bir sürü önemli şey var."

"Örneğin ne?" diye sorsu Stina.

"Önce bir toplantı yapmalıyız" dedi Eva. "Bütün büyükler bu toplantıya katılabilmeli. Onlara neden başkaldırdığımız açık açık anlatmalıyız."

"Bu toplantıda ileride neler yapacağımız konusunda bir taslak da ortaya koyabiliriz" dedi Lasse.

"Ölünceye kaday, ben donduyma ve çilek yemek istiyoyum" dedi Johnny.

"Kes sesini" dedi Stina. "Dondurma ve çilekten çok daha önemli şeyler söz konusu."

"Yuuuh" dedi Johnny.

"Dondurma ve çileği daha sonra yersin" dedi Anders. "Bütün gün bunu konuşacak değiliz ya."

"Bir önderimiz olmalı" dedi Carl-johan. "Önderliğe kendimi öneriyorum."

"Yo yo" dedi Gunnar adlı bir çocuk. "Seni önderliğini istemediğimizi hala öğrenemedin mi? Sen olsan olsan, ancak kızılderili oyunu oynarken başkanımız olabilirsin."

Bunun üzerine Carl-johan tıpkı bir gün önceki gibi yüzünü astı, oturdu. Yine de pek çok şeyler öğrenmişti. Çünkü kızgınlığı yalnızca bir dakika sürdü. Sonra yeniden neşesini buldu.

"Temizlik yapmalıyız" dedi Lasse. "Kendimize bakabileceğimizi herkese göstermeliyiz."

"Gustav'ın her zaman bizimle oturmasını istiyorum" dedi Anna.

Gustav biraz hüzünlü bir bakışla baktı çocuklara. Sonra bunun neden olamayacağını onlara anlattı: "az sonra gitmem gerek" dedi Gustav. "Yoksa gelir alırlar beni buradan. Şu yakındaki birahaneye gider, sonra da yine yerin altına inerim."

"Öyleyse çok yakında yine gelmelisin bize" dedi Anna.

"Gelmeye çalışacağım" dedi Gustav. "Ama içimde öyle bir duygu var ki, bugün hiç de iyi bir gün olmayacak gibi geliyor bana."

Çocuklar bir an sessiz kaldılar. Gustav'ın kötü sezgilerine inanmak istemiyorlardı. Ama öyle oturup kara kara düşünmenin de hiç gereği yoktu. Yapılacak pek bir şey yoktu aslında. Ama birden top anaokulunda olağanüstü bir çalışma başladı. Yer fırçaları, kovalar, süpürgeler, bezler çıkarıldı. Büyük toplantıya kadar her yer tertemiz temizlenecek, düzene sokulacaktı.

Peter, hırıldayan elektrikli süpürgeyi ardınca sürükleyerek bir jet uçağı gibi ortalarda uçuşuyordu. Lasse, her iki ayağına birer yer fırçası bağlamış, sanki odadan odaya paten kayıyordu. Bu, yeri parlatmanın çok pratik bir yöntemiydi. Eva, bir paspas fırçasına at gibi binmiş koşturuyordu.

Telefonun bulunduğu odada çocukların basın merkezi kuruldu. Okuma bilen çocuklar telefon rehberini açarak tv'nin, radyonun ve bütün gazetelerin numaralarını saptadılar.

"Günaydın, sabah borazanı'yla mı görüşüyorum?" dedi Oke adlı bir oğlan. "Günaydın. Yazı işleri müdüryle görüşebilir miyim?"

"Alo. Burası dünyanın en büyük zırva ve skandal gazetesi, sabah borazanı" dedi bir ses.

"Günaydın efendim. Biz çocuklar top anaokulunda yönetime el koyduk" dedi Oke. "Bütün gazeteleri saat 12'de yapılacak basın toplantısına çağırıyoruz. Toplantıda limonata sunacağız ve hakkımızda kötü şeyler yazan bütün gazeteciler sokağa atacağız."

Bir saat sonra bütün hazırlıklar tamamlanmıştı. Anaokulu pırıl pırıldı. Yerde en küçük bir toz bile kalmamıştı. Bütün pencereler silinmişti. Camlar öylesine temizdi ki insan bilmese çerçevelerin içinde hiç cam olmadığını sanırdı.

Tam o anda korkunç bir şey oldu; tasarlanmış her şeyi, yapılacak toplantıyı bile mahvedebilecek bir şey. İlk gören Eva oldu. Gustav'ın ortalıkta görünmediğini anlayınca, olanca gücüyle bağırdı: "Gustav nerede?" sonra pencereye fırladı ve korkunç olayı gördü.

Gustav, çocuklardan ayrılmış, giderken "hoşça kalın" bile dememişti. Çünkü ayrılık sözleri etmek, her zaman zor bir iştir. İnsan kolaylıkla hüzne kapılır, büyük bir üzüntü duyar. Eva şimdi Gustav'ın okuldan aşağı ağaçtan ağaca gizlenerek gidişini görüyordu.

Üstelik Gustav'ın görmediği başka bir şeyi de gördü. Bir ağacın arkasında iki polis duruyordu. Eva, Gustav'a bağırmak, onu uyarmak istedi ama ne yazık ki pencerenin arkasındaydı. Pencereyi açmaya çalıştı ama mandalı sıkıştığından başaramadı bunu.

Eva'nın bir şey yapmasına olanak kalmadan, polisler yerlerinden fırlayıp Gustav'ı yakalamışlardı bile, Gustav'ın nasıl ellerinden kurtulmaya çabaladığını gördü. Ama o zaman polislerden biri copunu çekerek Gustav'ın kafasına indirdi. Gustav yere yığıldı, kıpırdamaksızın oracıkta kalıverdi.

Eva donup kalmıştı. Yalnızca orada durdu, baktı. İçinden ağlamak geldi ama ağlayamadı. Kaskatı, oracığa çakılıp kalmıştı.

Az sonra pencerelerinde demir parmaklıklar bulunan kocaman, simsiyah bir cezaevi arabası geldi. Polisler, Gustav'ı kaldırıp arabanın içine attılar. Kapılar üzerine kapandı ve araba yola koyuldu.

Öbür çocuklar da gelip Gustav'ın arabanın içine atılışını izlemişlerdi.

O zaman Eva, güç duyulur, acılı bir sesle şunları söyledi: "artık bu işten vazgeçiyorum. Buradan çekip gitmek istiyorum. Bir daha da hiç buraya gelmeyeceğim."

Çocuklar yere çökmüşlerdi. Yüzleri bembeyaz kesilmişti. Söyleyecek pek bir şey yoktu. Aslında hepsi de pek üzgündü. Ama bütün olan bitenleri gören Eva büsbütün üzülmüştü. Onu yatıştırmak, kimsenin elinden gelmiyordu.

Eva'yı kucaklayıp elinden tutan Lasse: "şimdi başlattığımız bu savaşı sürdürmeliyiz" dedi. "Böyle bir şeyin olmasına bir daha izin vermeyeceğiz. Biz bu gibi kötü bulduğumuz şeylere karşı devrim yapıyoruz. Anlamıyor musun bunu. Bizi bırakıp kaçamazsın. Bundan böyle tek bir yol var, o da dosdoğru ileriye, daha ileriye erişmek..."

17

kral, isviçre'ye kaçıyor

Saat oniki olmuştu. Çocukların basın toplantısı başlayacaktı. Anaokulunun önünü halk hınca hınç doldurmuştu. Büyük salon öylesine doluydu ki, iğne atılsa yere düşmezdi. Büyük bir kamyon tv kabloları ve kameralarıyla gelmişti. Bay kahkaha denen bir tv yıldızı, burnu havada ortalıkta dolaşıyor, herkese gülümsemesini söylüyor, yoksa tv'de görünemeyeceklerini belirtiyordu.

Bay kahkaha, tv yıldızlarının en yakışıklısıydı. Plastikten yapılma eşsiz bir takma burnu vardı. Her zaman sırıtan ağzından bembeyaz dişleri görünüyordu, aslında dişleri de takmaydı. Her gece çıkarılıp suya yatırılmaları gerekiyordu. Yoksa gece uyurken insanın boğazına takılıverirdi. Gür, esmer saçlı güzel bir peruk vardı kafasında. Evet, aslında bay kahkaha'nın üzerindeki her şey, bütün öbür tv yıldızlarında olduğu gibi takmaydı. Peruğunun ve takma burnun altında biraz yenmiş ve yıpranmış bir hali vardı.

Bay kahkaha'nın çevresini tv programlarını yapan kimseler sarmışlardı. Bunlardan kısa boylu birisi bay kahkaha'nın pırıl pırıl parlayan pabuçları kirlenmesin diye ayaklarını altına kırmızı bir halı seriverdi.

Anneler, babalar oturuyorlardı, oldukça da kızgın görünüyorlardı. Birçoğu, bir gün önceki anaokulunu basma girişiminden beri kızgındı.

"Ah, ne yaramaz çocuklarımız var" diye iç geçirdi Peter'in annesi. "Ne yapsak? Peter'in bu kadar yaramaz olacağı aklıma bile gelmezdi. Eve döner dönmez hemen yatağa yatacak."

"Çocuklar yasaları çiğnemişlerdir" dedi Stina'nın sırık boylu babası. O gün de her günkü gibi işine gitmiş, yine insanları hapis cezalarına çarptırmıştı.

Gunnar'ın babası ise oturmuş paralarını sayıyordu. Gunnar'ın babası milyonerdi. On fabrikası, on beş evi, yirmi de gemisi vardı. Çalışmasının hiç gereği yoktu. Bütün gün evde oturur, paralarını sayar, parayla ilgili radyo programlarını dinlerdi. Arada sırada da yürüyüş yapmak için dışarı çıkar küçük kuşlara yem diye on kuruşluklar atardı. Büyük kuşların payına liralıklar düşerdi. Evet, o kadar zengindi ki tuvalete gittiğinde asla herkesin kullandığı tuvalet kağıdından kullanmaz, on liralık kağıt paraları yeğlerdi.

Lasse'nin annesi, onun fabrikalarından birinde çalışıyordu. Bütün gün, o daha çok kazansın diye ter döküyordu.

"O kadar çok param var ki, istesem tüm kenti satın alabilirim" diye mırıldanıyordu Gunnar'ın babası. "Çocuklar uslu durmazsa bu anaokulunu da satın alacağım."

Tv yıldızı bay kahkaha, tv adına bir görüşme yapmak için Lasse ile Eva'yı bir köşeye sıkıştırmıştı. "Kamera!" diye bağırdı.

Kameracı adam geldi, kamerayı Lasse ile Eva'nın üzerine doğrulttu.

"Budala" dedi bay kahkaha öfkeyle; bir an için sırıtmayı bıraktı. "Onları değil, beni filme çekeceksin. Onlar da biraz görünebilir ama asıl beni çekeceksin."

Kameracı, kamerayı bay kahkaha'ya çevirdi ve o da yeniden sırıtmaya başladı.

"Ses!" diye bağırdı bay kahkaha.

Başka bir adam geldi ve bay kahkaha'nın başının üzerinden bir mikrofon sallandırdı.

"İyi günler, sevgili izleyiciler" dedi bay kahkaha, kamera işlemeye başladığında. "İyi günler. Beni yakından tanıyacaksınız. Ben dünyanın en yakışıklı, en ünlü tv yıldızı bay kahkaha..."

Durdukları köşede Eva eğilerek Lasse'nin kulağına fısıldadı: "herif, çılgın, tv'de yalnız kendisi görünsün istiyor."

"Buna da dur demeliyiz" diye fısıldadı Lasse.

Ve kameraya doğru atıldı. Birden, tv yıldızını bir yana itti. Sonra el sallayarak bağırdı: "selam, İsveç'teki bütün çocuklar! Biz anaokulumuzda yönetime el koyduk. Şimdi sizler de bizim gibi yapın."

Ancak Lasse daha çok konuşma olanağı bulamadı, çünkü tv yıldızı bay kahkaha, yeniden Lasse'yi engelledi. "Tv programını rezil ediyorsun" dedi. "Tv'de her zaman ben görüneceğim, sen değil."

Yeniden kameraya döndü. "Bu üzücü teknik arızadan dolayı özür dileriz sayın seyirciler. Evet, ben tv yıldızı bak kahkaha..."

"Yuuuh!" diye bağırdı Lasse.

"Yuuuh!" diye bağırdı Eva.

"Yuuuh!" diye bağırdı bütün çocuklar.

Herkes öyle yuh çekiyordu ki, tv yıldızı alabildiğine kızdı ve anırmaya başladı. Derken takma burnu yere düştü. Kafasındaki peruk yana kaykıldı ve yerde takma dişlerini aramaya başladı. Ansızın tv yıldızının bütün yakışıklılığı kayboldu. Yeri koklayan ve eşeleyen, kocamış, dişsiz bir kobaya benziyordu.

Ama tv kamerası çalışıyordu. Televizyon izlemekte olan bütün İsveç halkı gülmekten kırılıyordu.

Programı izleyen bütün çocuklar da gülmekten katıldılar. Lasse'nin bağırdığını duyunca, onlar da hep bir ağızdan bağırdılar: "yönetime el koyacağız!"

Sarayının kulesinde oturmakta olan yaşlı kral da tv'yi izlemekteydi. Lasse'nin bağırdığını duyunca öyle korktu ki hemen zile basıp uşağını çağırdı: "bütün sandıklarımı parayla doldurun" diye buyurdu. "İsviçre'ye kaçmalıyız. Halk yönetimi ele geçirecek."

Başka bir evde de yaşlı başbakan oturmaktaydı. O da en az kral kadar korktu. O da sekreterini çağırıp bütün paraları toplamalarını söyledi. "Amerika'ya sıvışmak en iyisi" dedi. "Çünkü yakında bu ülkeyi de halk yönetecek."

18

büyük zafer

Anders, ayağından ayakkabasını çıkardı, olanca gücüyle masaya vurarak bağırdı: "kesin sesinizi! Şimdi yönetime niçin el koyduğumuzu açıklayacağız!"

Anneler, babalar biraz homurdandılar ama sonunda sustular. Tv yıldızı takma dişlerini bulmuştu, yine yüzü gülüyordu. Bütün gazeteciler söylenilenleri yazmak üzere hazırlandılar.

"Top anaokulundaki çocuklar yönetime el koydular. Çünkü gündüzleri ne yapmaları gerektiğine kendileri karar vermek istiyorlar" dedi Anders. "Ancak amacımız tek başına karar vermek değildir. Buraya gelen herkes kararların alınmasına katılacaktır. Üstelik biz bir şey daha keşfettik: siz ana babalar, bizler hakkında çok az şey biliyorsunuz. Onun için her gün bir saat buraya geleceksiniz. Burada biz çocukların ne istediğini öğretmek için bir okul açacağız."

Anders sözünü tamamladığında salonda bir patırtı koptu. Bazı ana babalar bu söze çok kızmışlardı. Öbürleri ne düşüneceklerini bilemiyorlardı. Bir kısmı da söylenenleri hoşnutlukla karşılamıştı. Derken annelerden biri bağırdı: "artık yeter! Susturun şunları! Bu çocuklar yaramaz!"

Ve Gunnar'ın milyoner babası bağırdı: "kentin en zengini benim! Her şeye ben karar veririm. Onun için şurada durmuş saçmalayan çocuğu da satın alacağım!"

Gunnar'ın babası, cebinden bir yığın para çıkardı, saydı ve sordu: "fiyatı nedir? On bin lira veriyorum!"

Herkes şaşkınlıkla birbirine baktı. Sonra Lasse'nin annesinin sesi duyuldu: "bir çocuğu da satın alamazsınız ya."

"Alırım elbette" dedi Gunnar'ın zengin babası. "Parayla her şey satın alınır. Onu satın aldığımda benimle evime gelecek ve orada böyle bir sürü zırva söz etmemeyi öğrenecek."

"Beni satın alamazsın!" dedi Anders. "Ne sen ne başkası beni satın alamaz."

"Elbette alırım" diye diretti Gunnar'ın zengin babası. "Ben kralları, başkanları satın almışım, niye bir yumurcağı almayayım."

O zaman Anders'in annesi ayağa kalktı: "kimse benim yavrumu satın alamaz!" diye kükredi. "Benim oğlumu bir köpek ya da bir at mı sandınız. Belki bizim sizin kadar paramız yok ama bizim de en az sizin kadar değerimiz vardır!"

Hemen hemen bütün analar, babalar bu sözlere katıldılar. Çoğunluğun Anders'ten yana olduğu anlaşılıyordu. Kimileri de Anders'in annesi kadar öfkelenmişlerdi, yumruklarını sıkmış sallıyorlardı.

"Atın şu herifi dışarı!" diye bağırışıyor, Gunnar'ın zengin babasını gösteriyorlardı.

Ortalık iyice karıştı. Analar babalar birbirlerine girecekmiş gibi bir durum doğdu. Ama Carl-johan onları yatıştırmak için ayakkabısını masaya vurarak bağırdı: "herkes sussun! İnsanların satın alınabileceğini savunan analar babalar odanın bu yanına ayrılsınlar. Anders'le annesini destekleyenler de bu yana."

Ana babalar ayağa kalktılar. Hemen hemen hepsi Anders'le annesinin yanına gitti. Gunnar'ın zengin babasını destekleyenler yalnızca birkaç kişiydi.

Şimdi analar babalar odanın iki yanına ayrılmışlar, yüz yüze gelmişlerdi. Çok paraları, evleri, iyi işleri olanlar bir yandaydılar. Ama sayıları çok değildi. Geri kalanların hepsi öbür yanda yer aldı.

Böylelikle işin yatıştığını sanan olduysa çok yanılıyordu. Gerçekte ana babalar daha da kızışmışlardı: "seni gidi zengin domuz!" diye bağırdı Anna'nın güçlü kuvvetli bir yapı işçisi olan babası. "Dışarı çıkalım da görürsün. Şunu kafana yersin o zaman!"

"Burada hiç bir insan satın alınamaz!" dedi Eva'nın annesi.

Ama Gunnar'ın zengin babası, yalnızca paralarını salladı durduğu yerden ve yine bağırdı: "o kadar çok param var ki, istersem hepinizi satın alırım! İstersem hepinizi işsiz bırakırım, hepiniz sokakta yatmak zorunda kalırsınız."

O zaman ortalık yeniden öyle bir karıştı ki, Peter iki yan birbirine girmesin diye odanın ortasına ilerledi ve Gunnar'ın zengin babasına dönerek şöyle dedi:

"Biz çocuklar, bazı kimselerin niçin öbürlerinden daha zengin olduklarını anlayamıyoruz. Bunun yanlış olduğu inancındayız. Onun için paralarının bir kısmını bize vereceksin. O zaman bir film makinası alabilir, her gün otobüse binip müzeleri ve fabrikaları gezebiliriz."

"Size metelik vermem!" dedi Gunnar'ın zengin babası. "Çok param var, çünkü ben çok akıllıyım."

"Hiç de akıllı değilsin" dedi Peter. "Çünkü bütün gün evde oturup paralarını sayıyorsun. Şimdi o paraları bize vereceksin."

"Hayır! Hiç bir zaman vermeyeceğim!" dedi Gunnar'ın zengin babası. Yüzü öfkeden kıpkırmızı olmuştu. Paralarını da sıkı sıkıya cebine tıkmıştı.

Ancak o anda çocukların nöbetçi birliği, adamın önünde bitiverdi. Birlik, on çocuktan kuruluydu; hepsi de son derece kararlı, inançlı görünüyordu. Yavaş yavaş ona doğru ilerlediler.

"İmdat!" diye haykırdı Gunnar'ın zengin babası. "Ne yapmak istiyorsunuz? Niçin bu kadar kızgınsınız? Ben öyle demek istemedim."

Ama çocuklar ona doğru ilerlemeyi sürdürdüler. Gerçekten de öyle görünüyordu ki, Gunnar'ın zengin babasını sanki tuttukları gibi pencereden dışarı fırlatacaklardı.

"Ö-ö-ödeyeceğim" diye kekeledi Gunnar'ın zengin babası. "O kadar çok param var ki, hemen ödeyebilirim." cebinden koca bir tomar para çıkardı, Peter'e verdi.

"Bizim okulumuzla birlik olmaya, hır çıkarmamaya söz veriyor musun?" dedi Peter.

"Evet, evet, söz veriyorum, ama söyle şu çocuklara, çekilsinler başımdan. Çok kötü bakıyorlar bana."

O anda top anaokulunun bütün çocukları sevinçler haykırdılar, az sonra bütün ana babalar, öğretmenler, gazeteciler de onlara katıldı. Tv yıldızı bay kahkaha, bir köşede durmuş öyle gülüyordu ki, neredeyse ortasından çatlayacaktı. Kağıdan içeri sızan küçücük bir köpek odanın ortasına gelip oturdu, havlamaya başladı.

O sırada çocuklar pencereden içeriye iki kırmızı gözün bakmakta olduğunu farkettiler. Sonra kara saçlı bir baş, ağzı kulaklarında gülen bir yüz ve kapkara dişler gördüler.

"Gustav!" diye bağırdı Eva.

Büyük bir alkıştır koptu. Gustav, çocukların açtığı pencereden içeriye girdi. Odanın ortasına gelip durdu. Gürültünün içinden bağırdı: "polisin elinden kaçtım! Şimdi, bütün çocuklar, şimdi bütün analar babalar, şimdi hep birlikte bayram yapacağız. Şimdi limonata içeceğiz, çörekler yiyeceğiz ve top anaokulunda yönetime el koyan çocukların onuruna hep birlikte haykıracağız: yaşasın!"