• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

©

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

DOSYA İ ÇER İĞİ

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Yüz Yap ı s ı ve İ nsan Karakteri İ li ş kisi (Tarihten Günümüze Geli ş im Süreci)

Erzurumlu İ brahim Hakk ı 'n ı n "Marifetname"si

Yüz Yap ı s ı - İ nsan Karakteri İ li ş kisinin Günümüzdeki Uygulamalar ı Kolay Fizyognomi Notlar ı

Yüz Çizgileri İ çin De ğ i ş ik Bir Sistem Yüz Yap ı s ı

Yüz Yap ı s ı ve Görsel Haf ı za

A ğ ı z Yap ı s ı (A ğ z ı n Bilgi İş aretleri) Yüz Yap ı s ı na Göre Te ş his

Resimlerle Yüz Yap ı s ı Örnekleri

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

1

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

1. BÖLÜM

YÜZ YAPISI & İ NSAN KARAKTER İ İ L İŞ K İ S İ (TAR İ HTEN GÜNÜMÜZE GEL İŞİ M SÜREC İ )

1. F İ ZYOGNOM İ N İ N MEYDANA ÇIKMASI VE GEL İŞİ M İ 1.1. Kavram

"Fizyognomi" terimi, Yunanca physis -do ğ a ve gnomon- yorum kelimelerinin birle ş imidir. Giovanni Battista Della Por-ta (1535-1615)'ya göre gnomon, ayn ı zamanda yasa, kural anlam ı na gelmektedir; yani, fizyognomi "do ğ a yasas ı " demektir. Della Porta'ya göre, do ğ an ı n belli kurallar ı na uyarak "belli vücut biçimlerine göre belli ruh hallerini" ö ğ renebiliriz.

Çok eski dönemlerden ba ş layarak, bilginler insan ı n yüz yap ı s ı ile karakteri aras ı nda bir ili ş ki kurma ğ a çal ı ş m ı ş lard ı . Bu yöntemin temelinde insan ı n beden yap ı s ı ve psikolojisi aras ı nda do ğ al bir ba ğ lant ı n ı n oldu ğ u inanc ı yatmaktayd ı . Bilimsel temelden yoksun olmas ı na ra ğ men fizyognomi, karakter özelliklerinin tipolojisi için önayak olmu ş tur.

1.2. Geli ş imi

Fizyognomi, sistemli bir ş ekilde ilk kez Çin'de geli ş mi ş tir. Çinliler, insanlar ı n yüz biçimlerine göre insanlar ı n karakter özelliklerini okuma yöntemini kullanm ı ş , ayr ı ca ba ş ar ı düzeylerini belirleme yöntemini kullanm ı ş lard ı . Sonraki dönemlerde de ğ i ş ik uygarl ı k merkezlerinde fizyognomiye ili ş kin bilgiler sistemle ş tirilip geli ş tirilirken, belli özelliklere sahip de ğ i ş ik ekoller ve sistemler ortaya ç ı km ı ş t ı r.

Eski Çin yüz okuma uzmanlar ı na göre, yüzü olu ş turan unsurlardan be ş i çok önemlidir. Bunlar ka ş lar, gözler, a ğ ı z, burun ve kulaklard ı r. Eski metinlerde onlar be ş önemli organ olarak geçmektedir. Bu organlardan birisinin bile dengeli bir biçimde olmas ı en az 10 y ı l mutlu ya ş am demektir. Tüm organlar ı n ayn ı ş ekilde dengeli biçimde olmas ı bu mutlulu ğ u orant ı l ı ş ekilde artt ı r ı yor. Bu organlar ı n incelenmesinden sonra s ı rada al ı n, elmac ı k kemikleri, ş akaklar, çene ve k ı r ı ş ı klar gelmekte, en sonunda ise derinin rengi, ayr ı ca, gözlerin parlakl ı ğ ı , biçimi, göz küresi ve göz kapaklan inceleniyor.

Çin fizyognomi uzmanlar ı na göre, onlar ı n sistemi insanlar ı n uzun ömürlü olmalar ı konusundaki gerçekleri bulacakt ı r. Çin sistemine göre, insan yüzünde belli konumlar ve çizgiler mevcuttur. Bunlar ı n her biri belli bir ya ş ı

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

2

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

belirlemektedir. Onlar, bir dizi "uzun ömürlülük belirtileri"ni de tespit etmi ş ler. Çinlilerin fizyognomi sistemi bugün de incelenmekte ve geli ş tirilmektedir. 1.2. Aristo'nun Fizyognomiye İ li ş kin Görü ş leri

Fizyognomi ile ilgili bilgilere Hipokrat, Aristo ve Pluto gibi eski Yunan dü ş ünürlerinin eserlerinde rastlanm ı ş t ı r. Aristo, fizyognomiyi ki ş ilerin ruh halini ö ğ renmek için kullan ı rken, Hipokrat bu usulle hastalara te ş his koymu ş tur. Onun ölmü ş insan ı n yüz ş eklini tasvir edi ş i bugün de doktorlar taraf ı ndan "Hipokrat maskesi" olarak kullan ı lmaktad ı r.

Aristo'nun "De Natura Animalium" (1. Kitap) isimli çal ı ş mas ı nda beden ve yüz yap ı s ı ile insan ı n karakter özellikleri aras ı nda ba ğ lant ı kurulmaktad ı r.

Aristo'ya göre, insan ı n beden ve yüz yap ı s ı n ı n belli bir hayvana benzemesi, onun karakter özelliklerini ortaya koymaktad ı r. Aristo insan ı n yüz yap ı s ı , gözleri, aln ı , kafa yap ı s ı , derisinin rengi, saç ı n ı n rengi, gözünün rengi, bedenin tüy örtüsü, sesinin tonu, yürüyü ş ü, beden hareketleri, bak ı ş lar ı , boyu ile ilgili karakter özelliklerini hayvanlardaki benzer özelliklerle k ı yaslamaktad ı r.

Aristo'ya göre, belli özelli ğ e sahip insanlar, benzeri olduklar ı hayvanlar ı n karakter özelliklerini ta ş ı maktad ı rlar. Yüz yap ı s ı ve insan karakteri aras ı ndaki ili ş ki, Aristo'nun eserinde a ş a ğ ı daki ş ekilde geçmektedir .

Dudaklar

Dudaklar ı ince ve a ğ ı z kenarlar ı , dudaklar ileri uzand ı ğ ı nda üst duda ğ ı n alttakinin üzerine ç ı kacak ş ekilde gev ş ek olan insanlar alçakgönüllüdürler. Bu aslan tipine uygun gelmektedir. Ayn ı ş eyi büyük ve küçük köpeklerde de görebiliriz. Dudaklar ı ince, sert ve köpek di ş leri hizas ı nda yukar ı ya do ğ ru çekilmi ş olan insanlar a ş a ğ ı ve baya ğ ı d ı rlar. Bu domuz tipine uygun gelmektedir. Dudaklar ı kal ı n ve üst dudak alttakinin üzerine ç ı kan insanlar aptald ı rlar. Bu e ş ek ve maymun tipine uygun gelmektedir. Üst duda ğ ı ve üst dama ğ ı öne do ğ ru ç ı kan insanlar huysuz ve kavgac ı d ı rlar. Bu, köpek tipine uygundur.

Burun

Burun deliklerinin duvarlar ı kal ı n olan insanlar iyi kalplidirler. Bu öküz tipine uygun gelmektedir. Burun deliklerinin duvarlar ı ince olan insanlar h ı rç ı n bir yap ı ya ve karaktere sahiptiler; bu köpek tipine uygun gelmektedir. Burun delikleri dairevi olan insanlar alçak gönüllüdürler. Bu durum aslanlarla benzerlik olu ş turmaktad ı r.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

3

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Burnu ensiz olan insanlar (sivri burunlular) ku ş lara benzemektedirler. Burnunun ucu enli olan insanlar aptald ı rlar. Bu domuzlara uygun gelmektedir. Direk al ı ndan ba ş layan gaga burunlu insanlar ars ı zd ı rlar; bu, karga tipine uygun gelmektedir. Al ı ndan keskin bir ş ekilde ayr ı lan gaga burunlu insanlar alçak gönüllüdürler. Bu kartal tipine uygun gelmektedir.

Burnun al ı nla birle ş ti ğ i yerde çökük, burun kavisi yukar ı ya do ğ ru e ğ ilmi ş olan insanlar ş ehvetli ve ihtirasl ı d ı rlar. Bu horoz tipine uygun gelmektedir. Düz ve kalk ı k burunlu insanlar ş ehvetli ve ihtirasl ı d ı rlar; bu geyik tipine uygun gelmektedir. Burun delikleri geni ş olan insanlar sinirlidirler. Bilindi ğ i gibi bu durum sinirlilik halinde ortaya ç ı kmaktad ı r.

Yüz Yap ı s ı

Yüzü enli ve etli olan insanlar iyi kalplidirler; bu öküz tipine uygun gelmektedir. Kemikli yüze sahip olan insanlar tedbirli, etli olan insanlar ise korkakt ı rlar. Bunlar s ı ras ı yla e ş ek ve geyik tiplerine uygun gelmektedir.

Küçük yüzlü insanlar cesaretsiz ve iradesizdirler; bu kedi ve maymun tipine uygun gelmektedir. Büyük yüzlü insanlar tembeldirler; bu e ş ek ve öküz tipine uygun gelmektedir. Dolay ı s ı yla, yüz ne büyük, ne de küçük olmal ı d ı r. En iyisi orta büyüklükte olmas ı d ı r. Yüzü a ş ı r ı küçük olan insanlar a ş a ğ ı ve baya ğ ı d ı rlar. As ı k suratl ı insanlar somurtkan karakterlidirler. All ı kla boyanm ı ş gibi yüze sahip olan insanlar utangaçt ı rlar. Bilindi ğ i gibi bu durum insan bir ş eyden utand ı ğ ı zaman ortaya ç ı kmaktad ı r. Yanaklar ı allanan insanlar alkoliktirler. Bilindi ğ i gibi insan alkol ald ı ğ ı zaman yanaklar ı allan ı yor.

Gözler

Gözlerinin alt ı torbala ş m ı ş insanlar alkoliktirler. Yüzünün bu bölgesi ş i ş kin olan insanlar ise yatmay ı çok sevenlerdir. Nitekim, uykudan yeni kalkm ı ş insan ı n gözünün çemberinde ş i ş kinlikler bulunur. Küçük gözlü insanlar cesaretsiz ve iradesizdirler; bu maymun tipine uygun gelmektedir. Büyük gözlü insanlar tembeldirler; bu öküz tipine uygun gelmektedir. Gözleri ne a ş ı r ı büyük, ne de a ş ı r ı küçük olarak do ğ mu ş birisi asil bir karaktere sahip olacakt ı r.

Çukur gözlü insanlar gaddard ı rlar; bu maymun tipine uygun gelmektedir. Patlak gözlü insanlar aptald ı rlar; bu e ş ek tipine uygun gelmektedir. Dolay ı s ı yla, gözler ne a ş ı r ı patlak, ne de a ş ı r ı çukur olmal ı d ı r; en iyisi orta büyüklükte olmas ı d ı r. Gözü hafiften çökük olan insanlar alçak gönüllüdürler. Bu aslan tipine uygun gelmektedir. E ğ er a ş ı r ı çökük ise sakin ve usludurlar. Büyük öküz tipine uygun gelmektedir. Bu ğ ulu gözlü insanlar hüzünlüdürler. Bilindi ğ i gibi insan hüzünlenince gözleri bu ğ ulan ı r.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

4

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Al ı n

Aln ı küçük olan insanlar aptald ı rlar. Bu domuz tipine uygun gelmektedir. Aln ı a ş ı r ı büyük olan insanlar a ğ ı r kanl ı d ı rlar. Bu öküz tipine uygun gelmektedir. Aln ı daire ş eklinde olanlar aptald ı rlar. Bu e ş ek tipine uygun gelmektedir. Al ı n yüzeyi büyük olan insanlar hassas, basiretli ve anlay ı ş l ı d ı rlar; bu köpek tipine uygun gelmektedir. Aln ı düzgün kare eklinde olan insanlar alçak gönüllüdürler; bu aslan tipine uygun gelmektedir. Aln ı k ı r ı ş ı k olan insanlar ma ğ rurdurlar; bu bo ğ a ve aslan tipine uygun gelmektedir. Aln ı nda k ı r ı ş ı klar olmayan insanlar yalakad ı rlar. Dolay ı s ı yla, aln ı n düz k ı r ı ş ı kl ı durumu kibirlilik, k ı r ı ş ı ks ı z durumu ise yalakal ı ğ ı ifade etti ğ i için, en iyisi orta durum olacakt ı r.

Ba ş

Ba ş ı büyük olan insanlar hassast ı rlar. Bu köpek tipine uygun gelmektedir. Ba ş ı küçük olan insanlar duygusuzdurlar; bu domuz tipine uygun gelmektedir. Kafas ı , yukar ı ya do ğ ru en-sizle ş en insanlar (yumurta kafal ı ) ars ı z ve yüzsüzdürler; bu e ğ ri t ı rnakl ı ku ş tipine uygun gelmektedir. Kula ğ ı küçük olanlar maymuna, büyük olanlar ise e ş e ğ e benzemektedirler. Köpeklerde ise kulaklar daha orant ı l ı d ı r.

Derinin Rengi

A ş ı r ı esmer olanlar korkakt ı rlar; bu M ı s ı rl ı ve Habe ş tipine uygun gelmektedir. Ayn ı ş ekilde beyaz yüzlü insanlar da korkakt ı rlar. Bu kad ı n tipine uygun gelmektedir. Dolay ı s ı yla, mertli ğ i ve cesurlu ğ u ifade eden renk orta k ı vamda olmal ı d ı r.

Saç ı n Rengi

Sar ı ş ı n saçl ı insanlar cesurdurlar; bu aslan tipine uygun gelmektedir. Saçlar ı a ş ı r ı k ı z ı l ı olan insanlar kurnazd ı rlar; bu tilki tipine uygun gelmektedir. Yüz rengi solgun ve de ğ i ş ik tonda olan insanlar korkakt ı rlar. Bu korku an ı nda ortaya ç ı kan duruma uygun gelmektedir. Bal sar ı s ı renginde olan insanlar so ğ ukturlar. So ğ uk olan insanlar ise yava ş hareketlidirler.

Vücut hareketleri yava ş olan insanlar ise a ğ ı r kanl ı d ı rlar. K ı rm ı z ı renkliler çabukturlar. Zira, hareketten ı s ı nan vücut k ı zar ı yor. Ate ş k ı rm ı z ı s ı renginde olanlar ç ı lg ı nl ı ğ a meyillidirler. Ş öyle ki, bir cismin a ş ı n ı s ı nm ı ş parçalar ı alev rengini al ı yor. A ş ı r ı h ı rç ı n insanlar ise delili ğ e yatk ı nd ı rlar. Gö ğ sünde renk beliren insanlar sinirlidir. Bilindi ğ i gibi insan sinirlenince gö ğ üs bölgesinde bir yang ı olu ş uyor.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

5

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Gözlerin Rengi

Gözleri k ı zaran insanlar çabuk sinirlenirler. Göz rengi siyah olan insanlar korkakt ı rlar. Bellidir ki, siyah renk korkakl ı ğ ı sembolize eder. Gözleri tam siyah de ğ il de, kestane rengine yak ı n olan insanlar dengeli bir karaktere sahiptirler. Parlak mavi renkli veya beyaz ı ms ı renkli gözleri olan insanlar korkakt ı rlar. Bellidir ki, beyaz ı ms ı renk korkakl ı ğ ı sembolize eder. Gözleri mavi de ğ il de, kestane renginde olanlar cesurdurlar. Bu aslan veya kartal rengine uygun gelmektedir.

Gözleri koyu kestane renkli olan insanlar ş ehvetlidirler. Bunlar keçilere benzetilebilir. Gözleri alev renginde olanlar ars ı z ve yüzsüzdürler. Bunlar köpeklere benzetilebilir.

Parlak, fakat belirgin bir rengi olmayan göze sahip insanlar korkakt ı rlar. Gözleri parlak olan insanlar ihtirasl ı d ı rlar. Bunlar horozlara ve kargalara benzetilebilir.

Tüy Örtüsü

Bacaklar ı k ı ll ı olan insanlar ş ehvetlidirler. Bu keçi tipine uygun gelir.

Gö ğ sü ve kar ı n bölgesi a ş ı r ı k ı ll ı olan insanlar ba ş lad ı klar ı i ş i hiçbir zaman bitirmezler. Bu ku ş tipine uygun gelmektedir. Gö ğ sü tamamen tüysüz olan insanlar ars ı z ve yüzsüzdürler.Bu kad ı n tipine uygun gelmektedir. Bu yüzden ne fazla k ı ll ı , ne de fazla k ı ls ı z olmas ı gerekir.

Omuzlar ı k ı ll ı olan insanlar da ba ş lad ı klar ı i ş i bitirmezler. Bu ku ş tipine uygun gelmektedir. Boynunun arka taraf ı tüylü olan insanlar asildirler. Bu aslan tipine uygun gelmektedir.

Sakal ı seyrek olan insanlar dengeli karaktere sahiptirler. Bu köpek tipine uygun gelmektedir.

Ka ş lar ı kal ı n olan insanlar somurtkand ı rlar. Ka ş lar ı , burun tarafta a ş a ğ ı ya do ğ ru sarkan ve ş akaklara do ğ ru yukar ı kalkan insanlar saft ı rlar. Bu domuz tipine uygun gelmektedir.

Ba ş taki Tüyler

Saçlar ı düz olan insanlar korkakt ı rlar. K ı v ı rc ı k saçl ı insanlar da korkakt ı rlar. Bu Habe ş tipine uygun gelmektedir. Dolay ı s ı yla, gerek düz, gerekse k ı v ı rc ı k saçlar korkakl ı ğ ı sembolize etti ğ i için az dalgal ı saçlar yüksek manevi de ğ erleri ifade etmektedir. Bu aslan tipine uygun gelmektedir.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

6

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Al ı n üzerinde yukar ı ya ve arkaya do ğ ru yönelen saçlara sahip ki ş iler asildirler. Bu aslan tipine uygun gelmektedir. Burun hizas ı nda al ı n ı n ortas ı na do ğ ru saçlar ı olan insanlar a ş a ğ ı ve baya ğ ı d ı rlar. Nitekim bu durum kölelere özgüdür.

Ses

Ses tonu a ş a ğ ı olan insanlar küstaht ı rlar. Bu e ş ek tipine uygun gelmektedir. Alçak tondan ba ş lay ı p yüksek tonla bitiren insanlar tatmin olmayan ve ş ikayetçi insanlard ı r. Bu öküz tipine uygun gelmektedir. Yüksek, alçak ve k ı r ı lan bir sesle konu ş anlar sap ı kt ı rlar. Bu kad ı n tipine uygun gelmektedir. Yüksek ve düzgün bir sesle konu ş anlar köpeklere benzetilebilir. Zay ı f, gev ş ek bir sesle konu ş anlar sakindirler. Bunlar koyun tipine uygun gelmektedirler. Yüksek sesle konu ş an ve ba ğ ı ran insanlar ş ehvetlidirler. Bunlar keçilere benzemektedir.

NOT: Bunlar ı n d ı ş ı nda Aristo, insan ı n ayaklar ı , vücut yap ı s ı , omuzlar ve boynu, boyu, beden yap ı s ı , bak ı ş lar ı ve göz mimikleri, yürüyü ş ü ve karakter özellikleri konusunda da belli görü ş ler ortaya koymaktad ı r.

Aristo, daha sonra devamc ı lar ı Polemon (M.Ö. II yy.) ve At-hamanti (M.Ö. IV yy.) fizyognomi yöntemiyle kendi dönemlerinde ya ş am ı ş bir çok ş ah ı s ı n karakter özelliklerine ili ş kin yaz ı lar yazm ı ş lard ı r. Aristo'nun yöntemi uzun müddet kendinden sonraki bilginler için bir kaynak olmu ş tur.

15. ve 16. yüzy ı llardan itibaren fizyognomi ki ş ilerin karakter özelliklerinin belirlenmesinde s ı k ı bir ş ekilde kullan ı lm ı ş t ı r. Fizyognomi; doktorlar, din görevlileri, filozof ve hakimlerin ba ş vurduklar ı bir yöntem olmu ş ve büyük toplumsal ilgi görmü ş tür.

17 yüzy ı lda engizisyon mahkemeleri yüz ve beden yap ı s ı na göre "gerçekli ğ i" tespit ediyorlard ı . Buna göre de, fizyognomi; kehanet, falc ı l ı k, astroloji vs. ile s ı k ı bir ş ekilde kullan ı l ı yordu. Fizyognomi alan ı nda Avrupa'da bu konudaki önemli geli ş me Johann Caspar Lavater'in çal ı ş malar ı sonucu gerçekle ş mi ş tir. Lavater'in ve ondan sonra Franz Jozef Gall' ı n söz konusu incelemeleri Avrupa'da bu konu üzerine büyük tart ı ş malara yol açm ı ş t ı r.

1.3. Johann Caspar Lavater (1741-1801)

Fizyognomi alan ı ndaki önemli geli ş menin temeli 15 Ekim 1741'de Zürih'te do ğ mu ş İ sviçreli ilahiyatç ı , fizyognomist ve yazar Johann Caspar Lavater (1741- 1801) taraf ı ndan at ı lm ı ş t ı r.

Lavater 1769'dan ya ş am ı n ı n sonuna dek din görevlisi olarak çal ı ş m ı ş t ı r. 1775 y ı l ı nda Leypsig'de " İ nsan Do ğ as ı n ı n Tan ı mlanmas ı na Yard ı mc ı Olacak Fizyognomik Fragmanlar" (Physiognomische Fragmente zur Beförderung der Menschen-kenntnis und Menschenliebe, 1775-1778) eseri o dönemde e ş siz bir yank ı uyand ı rm ı ş t ı r. Johann Caspar Lavater'e göre yüzün her bir ö ğ esi; göz, al ı n,

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

7

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

burun, kulak, a ğ ı z, çene vs. ayr ı ayr ı ve birbirine olan ili ş kileri içinde psikolojik anlam ta ş ı r, ki ş ilik özelliklerini gösterir. Lavater'in bu çal ı ş mas ı n ı n bilimselli ğ i üzerinde tart ı ş malar olmu ş sa da, söz konusu eser konuyu daha da popüler k ı lm ı ş t ı r.

Lavater, Zürih'in Frans ı zlar taraf ı ndan al ı nmas ı zaman ı yaralanm ı ş , 2 Ocak 1801 y ı l ı nda ölmü ş tür.

2. FRENOLOJ İ

2.1. Franz Jozef Gali (1758-1828)

Fizyognomiye yak ı n bir alan olan Frenoloji de karakter özelliklerinin tespiti konusunda de ğ i ş ik bir yöntem uygulam ı ş t ı r.

"Frenoloji" terimi, Yunanca phrenos -karakter, ahlak ve lygos- kuram kelimelerinin birle ş imidir. Frenolojinin geli ş imi, Avusturyal ı bir hekim ve nöroanatomist olan Franz Jozef Gall' ı n çal ı ş malar ı yla sa ğ lanm ı ş t ı r.

Gali, 9 Mart 1758 y ı l ı nda Tiefenbronn'da (Almanya) do ğ - mu ş tur. Gali, okul y ı llar ı ndan itibaren arkada ş lar ı n ı n yüz yap ı s ı ile ki ş isel yetenekleri aras ı nda ba ğ lant ı kurmaya çal ı ş m ı ş , örne ğ in, iri gözleri olan ö ğ renci arkada ş lar ı n ı n iyi sözel haf ı zaya sahip olduklar ı m tespit etmi ş tir. Gall'a göre, bu haf ı za türü kafan ı n, göz bölgesinin arkas ı nda yerle ş en k ı sm ı yla ilintilidir.

Gali, e ş ya, yer, isim, say ı , söz ve gramer haf ı za türlerini ay ı rarak onlar ı kafan ı n belli yerlerine "koymu ş ", ayr ı ca cesurluk, dürüstlük, ileti ş imsellik gibi yeteneklerin, ebeveynlere kar ş ı olan sevgi hissinin, nesil devam ettirme güdüsünün de alanlar ı n ı belirlemi ş tir. Bu tezlerini sistemle ş tirerek Gali ve talebeleri insan ı n ahlaki ve entelektüel niteliklerinin bulundu ğ u yerleri belirterek ayr ı nt ı l ı bir kafatas ı haritas ı ç ı karm ı ş lard ı r.

Gall' ı n kuram ı na göre, ki ş ilik ve ak ı l, kafas ı nda yerini bulan bölüm ve çizgilerin s ı n ı rlar ı n ı çizer. Bu bölümler beynin yüzeyinde, yani d ı ş çeperinde yay ı lm ı ş t ı r. Bu bölümlerden hangisi daha geli ş mi ş ve yay ı lm ı ş sa, o bölümün kar ş ı t ı olan yetenek o derecede geli ş mi ş tir.

Beyindeki bu geli ş meleri kafatas ı ndan izlemek mümkündür. Bu anlamda kafatas ı , insan akl ı n ı n boyutlar ı n ı , yetenek ve becerilerinin s ı n ı rlar ı n ı gösteren bir haritad ı r. Böylece, Gall' ı n öncülü ğ ünde frenoloji (phrenology) olu ş arak bilim tarihine girmi ş tir, ilginçtir ki Gali, bu terimi kabul etmemi ş tir. Nitekim, bu konuda ş öyle söylemektedir: "Beni yeni bilim olan frenolojinin babas ı olarak adland ı r ı yorlar. Fakat bu böyle de ğ ildir. 'Frenoloji' kelimesi benim talebem Spurzheim taraf ı ndan ortaya at ı lm ı ş t ı r. Ben ise bu terime kar ş ı y ı m ve 'kefalolskopya', 'kranioskopya', 'kranioloji' terimlerini kullan ı yorum". Az zaman

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

8

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

içinde Gall' ı n kuram ı na gösterilen ilgi ülke s ı n ı rlar ı n ı da a ş m ı ş t ı r. Fakat, Gall' ı n kuram ı daha ilk ad ı mda politika ve din çevrelerinden sert tepkiler alm ı ş , hükümet Gall' ı n kuram ı n ı zararl ı bularak bu konudaki görü ş lerini yaymas ı n ı ve tebli ğ sunmas ı n ı yasaklam ı ş t ı r.

Bundan dolay ı Gali, Jean Gaspard Spurzheim ile birlikte Berlin'e gelerek faaliyetini burada devam ettirmeye ba ş lam ı ş ve bu faaliyeti Berlin'de bilimsel çevreler taraf ı ndan büyük ilgi ile kar ş ı lanm ı ş t ı r. Gali, Almanya'n ı n nerdeyse tüm kentlerini gezip dola ş m ı ş , her yerde tebli ğ ler sunmu ş ve konu ş malar yapm ı ş t ı r. Az bir zaman içinde Gali, çevresine çok say ı da taraftar toplayabilmi ş tir. Fakat, o Almanya'da fazla kalamam ı ş ve Jean Gaspard Spurzheim ile birlikte Paris'e gitmeye karar vermi ş tir. Fransa'da büyük sayg ı nl ı k gören Gali, ya ş am ı n ı n sonuna dek (1828) burada kalarak 5 ciltlik temel eserini tamamlam ı ş t ı r. Gali 10 y ı l içinde tamamlad ı ğ ı çal ı ş mas ı nda frenoloji alan ı ndaki bilgileri bir araya getirerek sistemle ş tirmi ş tir: Genel Olarak Sinir Sisteminin ve Özellikle Beynin Anatomisi ve Fizyolojisi (Anatomie et physiologie du systeme nerveux en general et du cerveau en particulier, 1810-1820).

Spurzheim ise 1814 y ı l ı nda Fransa'dan İ ngiltere’ye, göçmü ş , 1832 y ı l ı nda ise Amerika'ya gelerek çal ı ş malar ı n ı bu ülkede sürdürmü ş , Harvard ve Boston üniversitelerinde profesörlük yapm ı ş t ı r.

Frenoloji, o dönemde İ ngiltere ve Fransa'da geli ş me ortam ı bulmu ş tur. Bu ülkelerde süreli yay ı nlar ı olan çok say ı da frenoloji dernekleri kurularak geli ş meye ba ş lam ı ş t ı r. Gall' ı n ara ş t ı rmalar ı Rusya'da da ilgiyle kar ş ı lanm ı ş t ı r. Ş taps-lekar P. Puzino Avrupa'ya seferleri zaman ı 1813-1814 y ı llar ı nda Paris'te Gall' ı dinlemi ş , daha sonra eserini Rusça'ya çevirmi ş tir. 1816 y ı l ı nda St. Petersburg'da Gali ve Spurzheim'm yeni sistemi konusunda kitap bas ı lm ı ş , fakat eserin materyalist ruhu birçok çevreler taraf ı ndan iyi kar ş ı lanmam ı ş t ı r.

1824 y ı l ı nda D.M. Vellanskiy "Gall' ı n Kranioskopisi" ad ı alt ı nda aç ı k dersler vermek istemi ş se de, bu kuram "H ı ristiyan dinine kar ş ı " oldu ğ u için izin verilmemi ş tir

Gali 22 A ğ ustos 1828 y ı l ı nda Paris'te ölmü ş tür. Eserleri:

-

-

- -

"Philos. mediz. Untersuchungen ueber Natur und Kunst im kranken und gesunden Zustande de ş Menschen" (1792);

"Anatomie et physiologie du systeme nerveux en general et du cerveau en particulier, ete." (1810 -1820);

"Introduction au cours de physiologie du cerveau" (1808) "Sur les fonctions du cerveau" (1822);

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

9

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

2.2. Franz Josef Gall' ı n Kafatas ı Haritas ı

F.J. Gali 1805 y ı l ı nda yay ı nlad ı ğ ı "Yeni Anatomik ve Fizyolojik Sistem" adl ı eserinde kafatas ı haritas ı n ı çizmi ş tir. 1. ve 2. ş ekillerde kafatas ı n ı n önden ve yandan görünümü verilmi ş tir.

Gall'a göre 2,3,9,15-21 rakamlar ı yla i ş aretlenmi ş yetenekler sadece insana aittir. Di ğ er yetenekler insanlar ı n yan ı s ı ra hayvanlara da aittir.

3. ve 4. ş ekillerde kafatas ı iki taraftan görüntülenmi ş tir: önden ve yandan...

◄ Ş ekil 1. Al ı n k ı sm ı 1. Fiziksel sevgi

2. İ yilik, ş efkat, ihsan 3. Çeli ş ki hissi

4. Ki ş ilik, bireylik, ferdiyet hissi 5. Hilekarl ı k

6. H ı rs ı zl ı ğ a yatk ı nl ı k 7. Onur

8. Ş öhret tutkusu, ihtiras 9. Tedbirlilik, dikkatlilik 10. E ğ itilme, ehlile ş tirilme

13. Sözel haf ı za

11. Mekan içgüdüsü. 12. Yüz haf ı zas ı

14. Benzerliyi h ı zl ı alg ı lama yetene ğ i. 15. Metafizik ak ı l 16. Zeka

17. Ş iirsel yetenek.

18. İ yi kalplilik, aç ı k yüreklilik 19. İ mitasyon, taklit 20. Dinsel içgüdü

21. İ stikrarl ı l ı k, dengelilik 22. Tedbirlilik, dikkatlilik 23. Ki ş ilik içgüdüsü.

◄ Ş ekil 2. Yan k ı s ı m

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Fiziksel sevgi Çeli ş ki hissi

Ki ş ilik, bireylik, ferdiyet hissi Hilekarl ı k

H ı rs ı zl ı ğ a yatk ı nl ı k Onur

Ş öhret tutkusu, ihtiras Tedbirlilik, dikkatlilik

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

10

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

9. E ğ itilme, ehlile ş tirilme 10. Mekan içgüdüsü 11. Yüz haf ı zas ı 12. Sözel haf ı za

13. Benzerli ğ i h ı zl ı alg ı lama yetene ğ i 14. Metafizik ak ı l 15. Zeka

16. Ş iirsel yetenek

17. İ yi kalplilik, aç ı k yüreklilik 18. İ mitasyon, taklit 19. Dini içgüdü

20. İ stikrarl ı l ı k, dengelilik 21. Tedbirlilik, dikkatlilik 22. Ki ş ilik içgüdüsü

23. Görünümü muhafaza etme içgüdüsü

24. Dü ş üncelerini kolayca ifade ederek konu ş abilme yetene ğ i 25. Ses hissi

26. Mekanik içgüdü 27. Say ı sal his

28. Dostluk, egemenlik alt ı nda olma. 29. Suçluluk, h ı rs ı zl ı k.

◄ Ş ekil 3. İ nsan Kafatas ı 1. E ğ itilme yetene ğ i 2. Yer ve yön hissi Ki ş ilik hisleri 3. Renk hissi 4. Ses hissi 5. Say ı

6. Konu ş ma

7. Dil yetene ğ i 8. Sanat hissi

10. 11. 12. 13. 14. 15.

9. H ı rs ı zl ı k

Benzerliyi h ı zl ı alg ı lama yetene ğ i Felsefi zeka (12 ile birle ş iyor) Muhakeme hissi

Organizatörlük yetene ğ i (9,10-12,14) iyi kalplilik Dini konulara ilgi

Taklit, imitasyon hissi (14 ile birle ş iyor)

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

11

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

◄ Ş ekil 4. İ nsan kafatas ı n ı n yandan görünümü

1. E ğ itilme yetene ğ i 2. Yer ve yön hissi 3. Renk hissi 4. Ses hissi 5. Say ı

6. Sanat hissi 7. H ı rs ı zl ı k.

8. Benzerli ğ i h ı zl ı alg ı lama yetene ğ i.

9. Felsefi muhakeme 10. Zeka

11. Organizatörlük yetene ğ i. 12. İ yi kalplilik

13. Dini konulara ilgi 14. Taklit hissi. 15. Kararl ı l ı k.

16. Cinsel e ğ ilim hissi. 17. Ki ş isellik hissi 18. Dostluk, as ı l ı l ı k.

19. Sava ş kanl ı k, y ı rt ı c ı l ı k 20. Adam öldürme 21. Hilekarl ı k 22. Kibirlilik

23. Ş öhret tutkusu

24. Tedbirlilik, ölçülü davranma.

Gall'm sistemi d ı ş ı nda ba ş ka sistemler de mevcuttu (Örne ğ in, "Spurzheim sistemi"). Ayr ı ca ünlü frenoloji bilim adam ı Casare Lombroso'yu örnek gösterebiliriz. Bir hekim olan Casare Lombroso mahkumlar ı n ki ş ilikleri üzerinde incelemeler yapm ı ş , bunlar ı n birçoklar ı n ı gözlem alt ı nda bulundurmu ş , huy ve hareketlerini, dü ş üncelerini, ya ş ay ı ş ve geçmi ş lerini ara ş t ı rm ı ş ; cezaevlerinde ölen mahkumlar ı n cesetleri üzerinde otopsiler yapm ı ş t ı r. Bütün bu deneylerden sonra Lombroso baz ı insanlar ı n suçlu olarak do ğ duklar ı kanaatine varm ı ş t ı r. Lombroso'ya göre, do ğ u ş ta suçlu ad ı verilen bu suçlular, bedenlerinde bulunan baz ı gayri tabiilikler, stigmat veya anomaliler ile ayr ı l ı rlar.

Fizik,, biyolojik ve psikolojik olarak s ı n ı fland ı r ı lan bu anomaliler onlar ı iradeleri.d ı ş ı nda suç i ş lemeye yöneltir. Lombroso'ya göre, fizik anomalleri çe ş itli suçlu kategorilerinde ba ş ka ba ş kad ı r. Örne ğ in, adam öldüren ve h ı rs ı zlar, bak ı ş lar ı n ı n ve fizyonomilerinin belirtileriyle birbirinden ayr ı l ı rlar. Adam öldürenlerin bak ı ş lar ı so ğ uk, donuk, sabittir; gözleri kanl ı d ı r. H ı rs ı zlarda ise bak ı ş lar hileli, hareketli ve gözler e ğ ridir.

Yüz yap ı s ı , beden yap ı s ı ve insan karakter aras ı nda ba ğ lant ı kuran görü ş ler belli bir zaman sonra ele ş tirilere u ğ ram ı ş ve hesap olunmaya ba ş lam ı ş t ı r. Fakat, bu sistemler, ça ğ da ş psikolojide birçok hususta temel dayanak olu ş turmu ş tur. Yüz

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

12

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

biçimi ve beden yap ı s ı , iç salg ı bezlerimizin olu ş turdu ğ u dengele ş meyle, karakter ve ş ahsiyet özelliklerimiz aras ı ndaki ili ş kiler, frenolojiyi geli ş tirenler taraf ı ndan bilimsel olmayan yöntemlerle ara ş t ı r ı lm ı ş t ı r. Ancak de ğ i ş en çal ı ş malar ı n özü de ğ il, yaln ı zca yöntemleri olmu ş tur.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

13

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

2. BÖLÜM

ERZURUMLU İ BRAH İ M HAKKI'NIN "MAR İ FETNAME"S İ

İ slam dünyas ı nda gerek birçok bilim dallar ı , gerekse çe ş itli ara ş t ı rma usulleri Hint, Çin, M ı s ı r, Iran ve Yunan'dan esinlenmi ş , daha de ğ i ş ik ş ekillerde ortaya ç ı km ı ş t ı r. Bu alandaki çal ı ş malar bazen İ slam'a ayk ı r ı olan usullerle (örne ğ in, kehanet), bazen de me ş ru usullerle yürütülmü ş tür. Bu çal ı ş malar ı n me ş rulu ğ unu savunmada en temel dayanak ise İ slam büyüklerinin (örne ğ in, Ali bin Ebu Talip, Cafer Sad ı k) bu gizli ilimlere vak ı f olduklar ı yönündeki söylemler olmu ş tur.

Fizyognomi de gizli ilimler içinde yer alm ı ş t ı r. De ğ i ş ik adlar ( İ lm-i Firaset, İ lm-i Sima) alt ı nda toplanm ı ş çe ş itli metodlar ve tezler, o dönemde a ş a ğ ı yukar ı bugünkü fizyognominin i ş levini yerine getiriyordu. Bilim adamlar ı bu ilimlerin (veya uygulamalar ı n) kayna ğ ı n ı müminin manevi geli ş iminde aram ı ş lard ı r. Örne ğ in, firaset; ilham, ke ş f, sezgi, keskin idrak, kalp gözüyle görmek gibi anlamlar ı içeren bir kavram olmu ş tur. Firasetin temelinde, takvan ı n kalpleri nurland ı ran bir nimet oldu ğ u ve gö ğ se in ş irah (geni ş lik, huzur) verdi ğ i, bu vesile ile de müminin Allah' ı n nuru ile bakabildi ğ i dü ş üncesi yatmaktad ı r. Allah kulunu sevdi ğ i zaman "onun gören gözü, i ş iten kula ğ ı , tutan eli, yürüyen aya ğ ı " oldu ğ u için tüm bu marifetleri Allah' ı n bir nimeti olarak görmü ş lerdir.

Müslüman bilim adamlar ı n ı n ba ş l ı ca özelli ğ i ansiklopedik bilgiye sahip olmalar ı idi. Onlar, u ğ ra ş t ı klar ı çe ş itli bilim dallar ı n ı n verdi ğ i avantaj ı kullanarak fizyognomiyle ilgili olarak birtak ı m görü ş ler ortaya atm ı ş ve geli ş tirmi ş lerdir. Bu konudaki geleneksel görü ş ler de ğ i ş ik eserlerde geçmektedir. Örne ğ in, kal ı n dudakl ı insanlar ı n zevkine dü ş kün, ince ve normalde s ı kça kapal ı duran dudaklara sahip olanlar ı n s ı k ı a ğ ı zl ı olduklar ı belirtilmi ş tir, insanlarda küçük ba ş , akl ı n azl ı ğ ı na ve s ı r sakla-mamaya, büyük ba ş akla ve zekaya, yass ı tepe ba ş lakaytl ı k ve gams ı zl ı ğ a, yanlardan bas ı k ba ş huyu ve tabiat ı dar ve hiddetli olmaya i ş arettir. Gaga burunlu insanlarda egemenlik ruhunun, kalk ı k burunlularda ise asili ğ in oldu ğ u ifade edilmi ş tir. Yüzün belirgin organlar ı olan gözler, burun, a ğ ı z, çene, kulaklar ı n yan ı s ı ra ka ş lar, kirpikler, göz kapaklar ı , gözleri rengi, derinin rengi, k ı r ı ş ı klar vs. ele al ı nan özellikler aras ı ndad ı r. 18. yüzy ı lda ya ş am ı ş ünlü bilim adam ı ve mutasavv ı f Erzurumlu İ brahim Hakk ı 'n ı n (1705-1771) Marifetname'si ansiklopedik bir kitap olmas ı itibariyle, fizyognomiye de büyük yer vermi ş tir. Olgun bir mutasavv ı f olan İ brahim Hakk ı , çok say ı da (baz ı ara ş t ı rmalarda bu say ı 15, 30, 50 ve hatta 70 olarak geçmektedir) eser yazm ı ş t ı r. Bu eserler aras ı nda en me ş hur olan ı ise Marifetname olmu ş tur.

Bu eser, kapsaml ı ve olgun düzeyde bilgi edinmi ş , ça ğ ı ndaki bilgi ve ke ş iflere yabanc ı kalmayan İ brahim Hakk ı 'n ı n eski ile yeniyi kayna ş t ı rmaya çal ı ş t ı ğ ı bir kitapt ı r. Ona göre de ya ş ad ı ğ ı dönemin bütün bilgilerini kapsayan ansiklopedik özellikte bir çal ı ş mad ı r, İ brahim Hakk ı bu kitab ı nda kendinden önce ya ş am ı ş __________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

14

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

İ slam dü ş ünürlerinin eserlerinden yararland ı ğ ı için, eserin fizyognomiyle ilgili bölümünü de okurken önceki dönemlerde fizyognomi ile ilgili görü ş lerin neden ibaret oldu ğ u konusunda da bilgi edinebiliriz. Nitekim, eserde de beden yap ı s ı , yüz biçimi ve bedenin ayr ı ayr ı azalar ı ile insan karakteri aras ı ndaki ili ş kinin "hikmet ehlinin" dilinden ayr ı nt ı l ı bir ş ekilde sunuldu ğ unu görmekteyiz.

Marifetname, "Mukaddime" ile üç "Fen" ve bir "Hatime" olmak üzere be ş ayr ı bölümden olu ş maktad ı r. Bu k ı s ı mlar da kendi içlerinde "Bab, Fas ı l, Nevi" olarak ayr ı lm ı ş t ı r (Bunlar ı n d ı ş ı nda ba ş ta ve sonda, birkaç sayfal ı k yaz ı lar vard ı r). Marifet-name'de, fizyognomi ile ilgili bilgiler 4. bab ı n 5 fasl ı n ı n 3. ve 4. nevilerinde yer almaktad ı r.

Marifetname'ye göre, Allah insan alemin en güzel

ş ekilde süsleyip

nurland ı rm ı ş t ı r. Bunun yan ı s ı ra, insanlar ı ş ekil ve karakter olarak de ğ i ş ik yaratm ı ş t ı r. Sonra lütuf ve inayeti ile, ş ekli karakterin ve azay ı da ahlak ı n belirtisi k ı lm ı ş t ı r. Böylece, insan önce kendi görünümünden kendi karakterini tan ı mlayarak ihtimam ile ahlak ı n ı güzelle ş tirir. Daha sonra yak ı nlar ı ve dostlar ı n ı n d ı ş görünümlerine fehm ve firasetle bakarak, onlar ı n iç hallerine ve ahlaklar ı na vak ı f olabilir: Onlara ya ahlaklar ı na göre ra ğ bet ve muhabbetle muamele eder, veya akl ı nca güzel idare ile geçinip gider.

İ brahim Hakk ı , yüz yap ı s ı n ı n (daha geni ş anlamda vücut yap ı s ı ) karakter ile ili ş kisini bir ilahi kural oldu ğ unu ifade etmektedir. Bu anlamda fizyognomiyi ö ğ renmek ve bu vesile ile çevredeki insanlarla karakterlerine göre muamele etme gibi iyi bir sosyal ileti ş im metodu sunmaktad ı r.

Erzurumlu İ brahim Hakk ı , yüz yap ı s ı (k ı smen vücut yap ı s ı ) ve insan karakteri ile görü ş leri ş iir ş eklinde a ş a ğ ı daki gibi sunmaktad ı r: Burada, sadece yüz yap ı s ı de ğ il, vücut yap ı s ı ve mimikler de ele al ı nm ı ş t ı r.

Ba ş Organlar ı n ı n Ş ekillerinin Hikmetini Bildirir

Ey aziz! Hikmet ehli demi ş lerdir ki: Cenab- ı Hak insan ı n vücudunu en mükemmel ve güzel ş ekilde yaratm ı ş t ı r. Organlar ı n birbiriyle uyumu ve simetrisi, nezaketin ve güzelli ğ in örne ğ i olmu ş tur. Bedenin güzelli ğ ini, vas ı flar ı n ı dil, bildirmek ve anlatmaktan acizdir. Yüzünün güzelli ğ i, içinin temizli ğ i ve kemali, huyunun yumu ş akl ı ğ ı , tabiat ı n ı n iyili ğ i, konu ş mas ı n ı n pürüzsüzlü ğ ü ile dünyada benzersiz bir yarat ı kt ı r. Ho ş yürüyü ş ü, tatl ı söyleyi ş i, güzel hareketi ve sevimli sesiyle alemin akl ı n ı alm ı ş t ı r. Güzelli ğ inin çekicili ğ i, can ı n ı n tatl ı l ı ğ ı yla dünyan ı n sevgilisi, irfan ehlinin be ğ endikleri olmu ş tur ve a ş ı klara ondan nice haller gelmi ş tir.

Cenab- ı Hak, ş ekil ve biçim verdi ğ i insan bedenindeki dört kar ı ş ı m ı n (kan, balgam, safra, sevda) duman ı ndan k ı ymetli saç ihsan etmi ş , iki yumurtan ı n duman ı ndan da erkeklerin gö ğ üs ve yüzlerinden k ı l ye ş ertmi ş tir. Ta ki saçla kad ı nlar süslü, b ı y ı k ve sakalla erkekler belli ve ka ş larla herkes belirmi ş ve tan ı nm ı ş olsun.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

15

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Saç ı n siyahl ı ğ ı fazlal ı ğ ı ndan, sar ı olu ş u balgam ı n çoklu ğ undan, beyaz olmas ı grizi, tabii hararetin zay ı flamas ı ndand ı r. Hararetin zay ı fl ı ğ ı da fazla nezleli olmaktan, çok cima (kad ı nla birle ş me) yapmaktan ve fazla üzüntü ve ac ı duymaktan ileri gelir. Fakat aln ı n nuru, gönüllerin ba ş ı d ı r, iki ka ş , iki gözün gölgeli ğ i ve nurlu yüzün hilali olmu ş tur. Gözlerin, burunla iki ka ş aras ı nda olmalar ı çarpmalardan korunmalar ı ve ba ş ı n ön taraf ı nda yarat ı lm ı ş olmalar ı da vücudun bütün i ş lerinde ona yol gösterici olmalar ı içindir. Göz kapaklar ı , göz yuvarla ğ ı n ı n örtüsü ve onun kötü nazardan koruyucusu olmu ş tur.

Göz kapaklar ı , gözü türlü etkilerden korudu ğ u gibi, uyku zaman ı nda da göz yuvarlaklar ı na örtü vazifesini görür ve gözü süsleyen kirpiklerle birlikte gözü, toz duman gibi zararl ı ş eylerden korur. Göz bebe ğ inin siyah, etraf ı n ı n beyaz olu ş u, süs ve güzellik içindir. Göz nurunun siyah noktas ı nda bulunmas ı ona, organlar ı n en de ğ erlisi s ı fat ı n ı vermektedir. Göz bebe ğ inin, yuvarla ğ ı n ortas ı nda olu ş u, tabakalar ı n ı n gereklerindendir.

Göz yuvarla ğ ı n ı n oval olmas ı n ı n sebebi; göz nurunun etrafa yay ı lmas ı n ı kolayla ş t ı rmak içindir, insan kafas ı n ı n yuvarlak olu ş u, çarpmalardan sak ı n ı lmas ı ve beyin organlar ı na daha geni ş bir yer olmas ı içindir. Büyüklü ğ ünün bu kadar olmas ı , en uygun ş ekildir, insan yüzünün yuvarlak olu ş u, güzelli ğ iyle güne ş ve aya benzemesi içindir. Dudaklar ı n k ı rm ı z ı , di ş lerin inci gibi olmalar ı süs ve güzellik içindir. Burnun k ı k ı rdak olu ş u, hafif olmas ı ve çarpmalardan zarar görmemesi içindir. Burun deliklerinin geni ş olmas ı kokuyu fazlaca ve çabucak almas ı ve sümü ğ ün kolayca akabilmesi içindir.

Di ş lerin keskinleri kesmek ve k ı rmak, enlileri ö ğ ütmek ve çi ğ nemek, dizili ş lerinin düzenli olu ş u, konu ş ma zamanlar ı nda harflerin ve sesin düzgün ç ı kmas ı içindir. Dilin kemiksiz olu ş u, lokmay ı a ğ ı zda hareket ettirmek, harfleri söyleyebilmek ve kelimeleri kolayca ifade edip bildirmek içindir. Dilin dudaklarda di ş ler taraf ı ndan hapsedilmi ş olmas ı az konu ş mas ı içindir. Dil bir oldu ğ u halde göz ve kulaklar ı n iki olu ş u, fazla görmek ve kolayca i ş itmek içindir. Kulaklar ı n ba ş ı n iki taraf ı nda olu ş u, hafif ve latif olmalar ı ve çarpmalardan zarar görmemeleri içindir. Boynun enlilik ve uzunlu ğ unun bu ş ekilde, bu büyüklük ve biçimde olu ş u, ba ş ile kolayca münasebet ve ba ğ lant ı kurmas ı ve onun a ğ ı rl ı ğ ı na dayanabilmesi içindir.

Ba ş ı n bir tek kemik olmay ı p yedi omurdan meydana gelmi ş olmas ı , vücudun her taraf ı yla kolayl ı kla ba ğ lant ı kurmas ı içindir.

İ nsan ba ş ı n ı n, bütün organlar ı n üstünde ve yüksekte olu ş u, ş an ı n ı n büyüklü ğ ü ile ululu ğ unu duyurmak ve kendisinde bulunan ak ı l cevherinin k ı ymetini takdir ettirmek içindir. Ba ş ı n, on duyu organ ı n ı n ba ş lang ı ç yeri olmas ı , onun ş eref ve de ğ erini art ı rmaktad ı r. Bu kadar organ ve kuvvetlerin böyle bir yerde (ba ş ta) toplanm ı ş olmas ı , Cenab- ı Hakk' ı n kudretinin kemalini göstermek ve sanat ı n ı n ululu ğ unu belirtmek içindir.

İ nsan organlar ı n ı n ş ekil ve biçimlerinden sezip anmakla ve bak ı ş ı n, gönül ve cana olan emniyet ve selametini, lütuf ve kerametini bildirir

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

16

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Ey aziz, hikmet ehli demi ş lerdir ki:

Alemi bu ş ekil ve surette yaratan Cenab- ı Hak, e ş i benzeri olan insan alemini en güzel ş ekilde ve en be ğ enilir surette tasvir edip ş ekil verdikten sonra ona üfürdü ğ ü ruhu ile bezetmi ş ve ayd ı nlatm ı ş t ı r ve hayvan cinsinden insan türünü, güzellik ve sevimlilikle benzetmi ş , anlama ve konu ş ma yetene ğ iyle üstün k ı lm ı ş t ı r. Gerçi Cenab- ı Hak, insanlar ı n beden ve ruh bak ı m ı ndan bir yaratm ı ş t ı r. Fakat insanlar zeka ve kabiliyette, huyda de ğ i ş iktir, birbirlerinden farkl ı d ı r.

Sonra Allah, lütuf ve inayetiyle, hikmetinin gere ğ ini, sanat ı n ı n inceli ğ ini bu yarat ı kta göstermi ş , yüzünü, ş ekil ve yap ı s ı n ı içine, organlar ı n ı n biçimini ahlak ve karakterine belirti yapm ı ş t ı r ki, insan kendi ş ekil ve yap ı s ı ndan kendi vas ı flar ı m bilip ona göre ahlak ve hareketlerindeki, huylar ı ndaki eksik ve aksakl ı klar ı düzeltsin. Sonra arkada ş ve dostlar ı n ı n vücut yap ı s ı ve ş ekillerine bak ı p zeka ve karakterlerini, huy ve tabiatlar ı n ı ince sezi ş ve zekas ı yla bilsin ve buna göre onlara muamele etsin, be ğ ensin ve sevsin veya akl ı n ı kullanarak karakterlerine göre hareket ederek onlarla geçinip gitsin veya onlardan uzakla ş ı p emniyeti, rahat ve selameti bulsun ve ne kimseden incinsin ne de kimseyi incitsin. Gönül ho ş lu ğ u ile rahat oturup kalks ı n. Ey ak ı ll ı , insan ve cinlerce cihan ba ğ ı nda be ğ enilen budur: Ne kimse senden incinsin, ne de sen bir kimseden incin.

"Güzel huylu insandan hay ı r isteyin." hadis-i ş erifine göre, güzel ve sevimli insanlarda daima güle ş , iyi huy ve tatl ı sözlerin görüp i ş itildi ğ i gerçe ğ i duyurulmaktad ı r.

Kur'an- ı Kerim'de "Herkesin i ş ve ameli ş ekline uygundur." buyurulmas ı da buna i ş arettir.

Ba ş ve boyun ş ekil ve biçimleriyle, bunlara ba ğ l ı huy ve tabiatlar ı m bildirir Ey aziz, hikmet ehli demi ş lerdir ki:

- Boyu uzun olanlar ı n kalbi saf ve temiz olur. - K ı sa boylu olanlar ı n hileleri, aldatmalar ı çoktur. - Orta boylu olanlar ak ı ll ı ve ho ş huylu olurlar. - Saçlar ı sert olan kimse, ak ı lla at ı lganl ı ğ ı bulur. - Saçlar ı yumu ş ak olan saf ve utanmas ı az olur. - Saç ı sar ı olan ı n i ş i, kibirlenme ve k ı zg ı nl ı kt ı r. - Siyah saçl ı olan sab ı rl ı d ı r, onu ara.

- Kumral saç güzeldir, sahibi bedelsizdir.

- Saç ı az olan lütufkar, anlay ı ş l ı ve nazik olur.

- Ba ş ı küçük olan ı n akl ı azd ı r, gizli ş eyin varsa ona söyleme. - Ba ş ı n ı n tepesi yass ı olan keder çekmez.

- Ba ş ı n ı n derisi ince olan, hay ı r yapar, zarar vermez.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

17

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

- Kel adama yakla ş ma, kötü huylu olur, ondan sak ı n. - Aln ı dar olan ı n, içi de dar, s ı k ı nt ı l ı olur. - Aln ı yumru olan, çirkin ve kal ı n kafal ı olur. - Aln ı enli olan kötü huylu olur, çünkü hastad ı r. - Aln ı normal olan ı emin bil.

- Aln ı buru ş uksuz olan, ş üphesiz tembel olur. - Aln ı uzun olan anlay ı ş l ı , az ise cömert olur.

- Ka ş lar ı n ı n aras ı buru ş uk olan, üzüntü yükünü ta ş ı r. - Kula ğ ı çok büyük olan, bilgisiz ve tembel olur.

- Küçük kulakl ı e ğ ri, orta (normal) kulakl ı do ğ ru olur. - Ka ş ı n ı n ucu ince olan ı n, i ş i gücü fitnedir.

- Ka ş ı n ı n k ı llar ı çok olan ı n, üzüntüleri de çok olur. - Ka ş ı aç ı k olan do ğ rudur, çatma olan e ğ ridir.

- İ nce ka ş l ı güzel olur, uzunu ise kibirli olman ı n delilidir. - Ka ş ı yay gibi olan, her zaman güzel olur.

- Göz çukuru az olursa, o kibirli olmaya delildir. - Siyah gözlüler itaatli, k ı z ı l gözlüler cesur olurlar.

- Gök gözlü olan zeki, ela gözlü olan edepli, terbiyeli olur. - Küçük gözlü hafif, büyük gözlü zarif, narin olur. - Gözü yumru olan k ı skanç, orta olan dost olur. - Yar ı kapal ı göz ay ı p, bak ı ş ı miskince olur. - Köre yak ı n olma, s ı k bakan, emniyetli olmaz. - Gözü ş a ş ı adama bakma, çünkü o sana e ğ ri bakar. - Güleç gözlü olan güzeldir, kirpi ğ i s ı k olan bedelsizdir.

- Büyük yüzlü olan illetlidir, küçük yüz kibirlenmeye delildir. - İ nce yüzlü sevimli, kal ı n yüzlü hor (sevimsiz) olur. - Uzun yüzlü olanlar yalanc ı olurlar.

- Ek ş i yüzlü, somurtkan olanlar ı n, sözlerinin ço ğ u ac ı olur. - Yuvarlak yüzlüler, ay'dan daha nurlu olur.

- Böyleleri çok güleç olur, onu gören murad ı n ı al ı r. - Benzi k ı z ı l olan terbiyeli, esmer olan da zeki olur. - Benzi sar ı olan illetli, siyaha çalan da tevekkelli olur. - Burnu uzun olan ı n idraki (anlay ı ş ı ) az olur. - K ı sa burunlu olanlar fazla korkak olur. - Burun ucu top olan, ne ş eli olur.

- Burun ucu a ğ z ı na yak ı n olan adamdan sak ı n.

- Burun delikleri geni ş olan ı n içi kibir ve k ı skançl ı kla doludur. - Burun kanatlan dar olan ki ş ide küsme ve inat çok olur. - Burnu enli olan kimse ş ehvete tutkundur.

- Burnu e ğ ri olan kimsenin dü ş üncesi, i ş i ba ş ar ı ya ula ş t ı rmakt ı r. - Küçük a ğ ı zl ı olan güzel ve fakat çok korkak olur. - Büyük a ğ ı zl ı cesur, e ğ ri a ğ ı zl ı kötü olur.

- Genizden söylenen sözler, kibirlenmeden olsa gerek. - İ nce sesli erkeklerin i ş i, kad ı na ş ehvet duymakt ı r. - Erkek sesli kad ı nlar ı n ço ğ u yalan söyler. - Çabuk konu ş an, ince anlay ı ş l ı d ı r.

- Kaba sesli olan ı n gayreti ve yard ı mseverli ğ i fazlad ı r. - Çatal sesli olan, halktan kötülük gelece ğ ini san ı r.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

18

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

- Yüzü güleç, sözü tatl ı olan insan azizdir, sevilir. - İ nce ve k ı rm ı z ı dudakl ı kimse, söyleneni iyi anlar. - Bil ki kal ı n dudakl ı n ı n k ı zg ı nl ı ğ ı a ğ ı rd ı r. - İ ri di ş liler, çok defa yaman i ş ler yapar. - Normal di ş i olanlar ı n, i ş i ho ş ve do ğ rudur. - Kokusu ho ş olan ı n, huyu da güzeldir, ho ş tur. - Çene kemi ğ i ince olan ı n, akl ı da hafif olur. - Enli çenenin sahibi kaba olur.

- Çenesi normal olan, ak ı ll ı ve güzel olur. - Uzun sakall ı ki ş i hünersiz olur.

- S ı k sakall ı ki ş i kabad ı r, sohbetini de uzat ı r. - Siyah ve az sakall ı olmak zekaya delildir. - Hiç k ı l ı olmayan köse adam ı n hilesi çok olur. - Sakal ı de ğ irmi olan ı n kemali de çoktur. - Kafas ı enli olan ahmakl ı k illetine tutuktur. - Boynu çok uzun olan ı n olgunlu ğ u az olur. - Boynu ince olan cahil olur.

- Boynu kal ı n olan gece gündüz yiyici (obur) olur. - Boynu k ı sa olan ı n hilesi çok olur.

- Boynu normal olan ı n i ş i iyilik yapmakt ı r. - Her uzvu normal olan, ş üphesiz ki güzel olur.

5. nevide ise bedenin di ğ er uzuvlar ı n ı n (omuz, kol, parmak, t ı rnak, gö ğ üs vs.) insan karakteri ile ili ş kisi ele al ı nm ı ş t ı r.

Marifetnamenin bir çok konulan gibi, fizyognomiyle ilgili k ı sm ı da ayr ı bir ara ş t ı rma gerektirmektedir.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

19

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

3. BÖLÜM

YÜZ YAPISI - İ NSAN KARAKTER İ

İ L İŞ K İ S İ N İ N GÜNÜMÜZDEK İ UYGULAMALARI

XX. yüzy ı lda sanayinin geli ş imi i ş letme, yönetim, insan kaynaklar ı alanlar ı nda çe ş itli yöntemlerin uygulanmas ı na neden olmu ş tur. Çok say ı da deneyler yap ı lmas ı yoluyla yüz okumay ı yeni temele oturtma çabalar ı olumlu sonuçlar vermeye ba ş lam ı ş ve geni ş uygulama alan ı bulmu ş tur. 1940'l ı y ı llarda Amerikal ı hukukçu Edward Vincent Jones, yüzün dilini ara ş t ı rmak üzere bir enstitü kurmu ş tur. Bunu izleyen y ı llarda Robert L. Whiteside ve William F. Burtis'in bu konudaki kapsaml ı çal ı ş mas ı nda altm ı ş sekiz ana yüz özelli ğ ini bin iki yüz denek üzerinde test etmi ş ve sonuçlar ı n istatistik analizinde yüzde doksan üç oran ı nda ba ş ar ı ya ula ş t ı ğ ı n ı belirtmi ş tir.

Günümüzde dünyan ı n birçok üniversitelerinin sosyal psikoloji bölümlerinde yürütülen ara ş t ı rmalar, yüz okuman ı n bilimsel temellerini oturtmaya çal ı ş maktad ı r. Dünyaca ünlü firmalar ı n; MCI, General Electric ve American Airlines gibi devlerin, yüz okumayla ilgili dan ı ş manl ı k hizmetlerinden ve e ğ itimlerinden yararland ı klar ı bilinmektedir.

ABD'de yönetim psikolojisinde ve mesleki faaliyetlerde (özellikle, i ş e kabul etme ve görevlendirme zaman ı ) fizyognomi yöntemlerine ba ş vurulmaktad ı r. Örne ğ in, yönetici adaylar ı n ı seçerken, adaylar ı n foto ğ raflar ı (yandan ve önden) 195 ayr ı ayr ı belirtileri içeren özel fizyognomi tablolar yard ı m ı yla inceleniyor. Bundan sonra, inceleme sonuçlar ı na dayanarak neredeyse, ba ş vuran adaylar ı n %80'i geri çevriliyor.

Fizyognomi bugün disiplinler aras ı bir ara ş t ı rma dal ı haline gelmi ş tir. Bu gün fizyognominin de ğ i ş ik e ğ itim programlar ı nda zorunlu disiplin olarak okutuldu ğ unu görebiliriz. Psikoloji, t ı p ve biyoloji gibi do ğ rudan ba ğ lant ı l ı bölümlerin yan ı s ı ra ileti ş im, istihbarat, polis, kriminoloji, turizm, i ş letmecilik, insan kaynaklan, ressaml ı k vs. gibi onlarca bölümde fizyognomi okutuldu ğ unu görebiliriz. Kitab ı n sonraki bölümlerinde görece ğ imiz gibi, bugün foto ğ raflar ı n incelenmesi yoluyla hastalara te ş his koyma, tarihi resim eserleri üzerinde inceleme yaparak tarihi ş ahsiyetlerin karakterlerini belirleme gibi metodlarda fizyognomiden ba ş ar ı yla yararlan ı lmaktad ı r.

Son y ı llarda Türkiye'de de söz konusu alana ilginin artt ı ğ ı ve bu yönde baz ı çal ı ş malar ı n yap ı ld ı ğ ı n ı görmekteyiz. Konuyla ilgili çal ı ş malar yapan uzmanlar Mehmet Auf ve Dr. Murat Toktam ı ş o ğ lu taraf ı ndan "Yüz Okuma, i ş ve Sosyal Ya ş amda Yüz Okuma Teknikleri" adl ı bir çal ı ş ma yap ı lm ı ş t ı r.

Birçok alanlarda; finans sektörü, ilaç, sigorta ve hizmet sektörü ile özel ve kamudaki birçok ş irket bu konuda e ğ itim ve dan ı ş manl ı k hizmetinden yararlanmaktad ı rlar. Uzmanlar, yüz okuman ı n falc ı l ı k ve gelece ğ i okuma

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

20

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

olmad ı ğ ı n ı söylerken, yüz okuma uzmanlar ı n ı n, bilimsel geçmi ş leri olan ve konuyla ilgili bilimsel çal ı ş malar ı olan kimseler oldu ğ unu da özenle vurgulamaktad ı rlar.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

21

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

4. BÖLÜM

KOLAY F İ ZYOGNOM İ NOTLARI

İ nsan yüzünün a ş a ğ ı daki ay ı rt edici çizgileri, ayr ı ca özgün bak ı ş ifadeleri o insan ı n çe ş itli yetenek ve e ğ ilimleri hakk ı nda fikir yürütmeye olanak sa ğ l ı yor.

Al ı n

Al ı n ( Ş ekil l, No. 1) - enerjik, gaddar, suç i ş lemeye yatk ı n, a ş a ğ ı l ı k içgüdüleri güçlü.

Geni ş ve kö ş eleri kabar ı k al ı n ( Ş ekil l, No. 2) - hayal gücü kuvvetli.

Hilal ş ekilli al ı n ( Ş ekil l, No. 3) - dar kafal ı , burnunun ucundan ötesini göremeyen, rutin, yetenekleri az, gizli yetersizliklere sahip.

Enli ve yüksek al ı n ( Ş ekil l, No. 4) - çok ak ı ll ı .

Devrik piramit ş ekilli al ı n ( Ş ekil 2, No. 1) - melankolik- kurnaz, yalanc ı , aptal, bencil ve serserili ğ e yatk ı n.

Dörtgen ş ekilli al ı n ( Ş ekil 2, No. 2) - alçak gönüllülük.

A ş ı r ı kabar ı k al ı n ( Ş ekil 2, No. 3) - öfkeli, dar kafal ı , günlük ya ş am ı nda pratik.

"Müzik bölgesi" kabar ı k olan al ı n ( Ş ekil 2, No. 4) - do ğ u ş tan müzik yetene ğ ine ve zengin iç dünyaya sahip.

Dar, ensiz ve geriye do ğ ru bas ı k al ı n -muhakeme gücü zay ı f. Sert ve ortas ı kabar ı k al ı n- so ğ ukkanl ı , a ğ ı rba ş l ı , sa ğ duyulu. Düz ve ensiz al ı n - aç ı k kalpli, hay ı rsever, saf.

A ş ı r ı geli ş mi ş al ı n - ufku geni ş , gözlemleme yetene ğ ine sahip. A ş ı r ı büyük al ı n - tembellik ve hareketsizlik.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

22

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

A ş ı r ı düz al ı n - yumu ş ak karakter, bazen dar dü ş ünceli A ş ı r ı enli al ı n - h ı rç ı n, çabuk sinirlenen, kibirli.

A ş ı r ı küçük al ı n - hareketli, çevik (genelde manevi de ğ erleri çok da yüksek olmayan).

Küçük ve dar al ı n - i ş ine özen göstermeyen.

Al ı n K ı r ı ş ı klar ı

Düz, k ı r ı ş ı ks ı z al ı n - kay ı ts ı z, e ğ lenceye meyilli. Ka ş lara yak ı n yatay k ı r ı ş ı klar ı olan al ı n - derin zeka. Saçlara yak ı n yatay k ı r ı ş ı klar ı olan al ı n - gaddarl ı k, kibirlilik Katman ş ekilli kal ı n k ı r ı ş ı klar ı olan al ı n - zekas ı orta düzeyde olan, tembellik, uyu ş ukluk.

Her tarafa yay ı lan k ı r ı ş ı klar ı olan al ı n - garip, orijinal. Burun taban ı na do ğ ru dikey k ı r ı ş ı klar ı olan al ı n - derin zeka.

Yatay, paralel ve az belirgin k ı r ı ş ı klar ı olan al ı n - sa ğ duyulu, adil. Dikey k ı r ı ş ı klar ı olan al ı n - derin zeka, enerjik, kibirli, ş öhret tutkunu.

Derin ve zikzak ş ekilli k ı r ı ş ı klar ı olan al ı n - i ş te ba ş ar ı s ı zl ı k. Derin ve zikzak ş ekilli k ı r ı ş ı klar ı olan ensiz ve kemikli al ı n- ars ı zl ı k, yüzsüzlük ve her türlü kötü huylar. Tüm yönlere yay ı lm ı ş e ğ ri k ı r ı ş ı klar ı olan al ı n - geri zekal ı , geçimsiz ve kaba.

Burun

Büyük burun ( Ş ekil 3, No. 1) - kibirli, ş öhret tutkunu, ba ş ı na buyruk ve enerjik. Aln ı n uzant ı s ı ş eklindeki burun ( Ş ekil 3 No. 2) - ş öhret tutkunu. Uzun burun ( Ş ekil 3, No. 3) - bencil, ş erefsiz, rezil, h ı rs ı zl ı ğ a meyilli ve ahlaks ı z. A ğ za do ğ ru sarkm ı ş burun ( Ş ekil 3, No. 4) - hassasl ı k. Sivri uçlu kartal burun ( Ş ekil 3, No. 5) - h ı rç ı n. Yuvarlak ve kalk ı k burun ( Ş ekil 3, No. 6) - ahlaks ı zl ı k. Taban ı çökük, ucu ise sivri ve sark ı k burun ( Ş ekil 3, No. 7) ters, k ı skanç, merakl ı , kurnaz ve ikiyüzlü.

Gaga burun ( Ş ekil 3, No. 8) - ş air ruhlu.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

23

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Düz burun - sakin.

Öne do ğ ru a ş ı r ı ç ı km ı ş , ortas ı oyuk burun - enerjik.

Kemerli kartal burun - gönlü bol, cömert. Ensiz burun - dü ş üncesiz. Enli burun - uysal.

Kal ı n ve k ı rm ı z ı burun - yeme ğ e ve ş araba meyilli.

Kal ı n, k ı sa, etli ve balon ş ekilli burun - tutars ı z, zay ı f irade.

Geni ş delikli burun - çevik, ş ı psevdi.

Sa ğ a veya sola meyilli e ğ ri burun - kurnaz, cimri.

Küt ve yass ı burun - aptal ve ahlaks ı z.

Göz

No.1. Büyük, yuvarlak ve geni ş kapaklan olan ve hafiften kan damlam ı ş gibi gözüken göz. Göz elmas ı nda küçük kan damarlar ı gözükmektedir. Göz elmas ı ise hastal ı k ça ğ r ı ş t ı ran, bazen sar ı ms ı bir s ı v ı katmanla kapl ı d ı r. Bir tek kelimeyle ifade etmek gerekirse - "fal ta ş ı gibi aç ı lm ı ş ". K ı sa kirpikler, dik k ı llar ı olan yüksek ka ş lara sahip tipler çabuk sinirlenen ve h ı rç ı n olup, fakat insan ve çocuk sevgisinden, içten ne ş elilikten (ama esprili de ğ il) yoksun de ğ iller.

No.2. Ensiz ve uzun kapaklar ı olan, d ı ş kö ş esi ve ka ş lar ı ş akaklara do ğ ru kalkm ı ş göz. K ı sa, fakat s ı k kirpikler aras ı ndan keskin bir bak ı ş la bakan gözbebeklerine sahiptir. Göz kapaklar ı s ı k s ı k daral ı yor (miyoplu ğ u ça ğ r ı ş t ı r ı yor). Bu tip insanlar gözlemci, içine kapan ı k, gizemli, kurnaz,

dayan ı kl ı ve a ş ı r ı bencildirler.

ikiyüzlü, ak ı ll ı , cinsel konularda ihtirasl ı ,

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

24

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

No.3. yar ı inik üst göz kapa ğ ı alt ı ndan gözbebe ğ i sanki ı ş ı ğ a duyars ı z gibi duruyor ve "bulan ı k göz" ça ğ r ı ş ı m ı yap ı yor. Ka ş lar düzgün kavislidir. Göz kapaklar ı n ı n rengi kaçm ı ş . Kirpikler uzun ve seyrektir. Bunlar; korkusuz, gözüpek, ba ş kalar ı n ı n tutkular ı na derinden nüfuz edebilen, basiretli, parayla sat ı n al ı namayan ve ciddi, gaddarl ı ğ a varacak kadar adaletli tiplerdir.

No.4. Kapaklan ş i ş mi ş gibi, gözbebe ğ i büyük ve ifadesiz gözler. Kirpikleri ve ka ş lar ı s ı k ve uzundur. Tek bir kelime ile ifade etmek gerekirse - "uyu ş uk" gözler. Bunlar; uyu ş uk, kay ı ts ı z, dar kafal ı , enerjik olmayan, fakat bu pasiflik içinde gözlemleme yetene ğ inden de yoksun olmayan tiplerdir. Bununla birlikte, bu tipler muhtemelen yumu ş ak karakterli oluyorlar.

No.5. Geni ş aç ı lm ı ş , ruh halinin de ğ i ş mesine ba ğ l ı olarak ifadesi de de ğ i ş en gözler. Konu ş ma zaman ı genelde do ğ rudan muhatab ı n ı n gözünün içine bakar. Ka ş lar ortadan yukar ı ya do ğ ru kalk ı yor ve ş akaklara do ğ ru a ş a ğ ı iniyor. Kirpikler keskin bir ş ekilde yukar ı ya do ğ ru katlanm ı ş t ı r. Bunlar; enerjik, aktif, ba ş ı na buyruk veya ters, rica ve emirlerin yava ş yerine getirilmesine tahammül edemeyen, cesur, kararl ı , cesurlu ğ u sayesinde a ş ı r ı aç ı k sözlüdür.

No.6. A ğ ı r göz kapaklar ı aras ı ndan küçük görünen gözler. Gözbebe ğ inin hareketli olmas ı na ra ğ rnen rengi kaçm ı ş bir görünüm olu ş turuyor. Kirpikleri seyrek, ka ş lar ı küçük ve seyrektir. Bunlar; yüksek manevi de ğ erlere sahip olmayan, cimri, kurnaz, pratik ve uyan ı k tiplerdir. Yapt ı klar ı iyilikler samimi- yetten de ğ il, ç ı karc ı l ı ktan kaynaklan ı yor. Bencil ve riyakard ı rlar.

Dudaklar

Hatlar ı belirgin olan dudaklar (hafiften ş i ş kin) ( Ş ekil 5, No. 1) - iyi kalpli, samimi, içten, ne ş eli ve genelde kötü huylardan çok iyi huylara meyilli olan tipler.

İ nce dudaklar ( Ş ekil 5, No. 2) - kurnaz, bencil, gaddar, alayc ı , gizemli, riyakar, sömürücü tipler. Kal ı n dudaklar ( Ş ekil 5, No. 3) - duyarl ı l ı k ve çe ş itli a ş a ğ ı l ı k içgüdüleri. Çok ender hallerde iyi kalplilik..

Ay ı r ı c ı çizgileri olan çocuksu dudaklar ( Ş ekil 5, No. 4) - saf ve içten.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

25

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Kulaklar

Büyük ve kepçe kulaklar ( Ş ekil 6, No.l) - hilekar. Yass ı kulaklar ( Ş ekil 6, No.2) - tedbirli, so ğ ukkanl ı , iradeli. Kulak memesi bükük ve belirgin olan büyük kulaklar ( Ş ekil 6, No.3) - müzik yetene ğ i

Yukar ı k ı sm ı keskin kulaklar

( Ş ekil 6, No.4) - akilli, ölçülü

ı l ı ml ı ,

E ğ er kula ğ ı n d ı ş cephesinin tüm ö ğ eleri e ş it ş ekilde geli ş mi ş se bu kulaklara sahip ki ş ilerin akli ve zeka yetene ğ i de iyi geli ş mi ş tir. A ş ı r ı etli kulaklar - somurtkan, kaba.

Çok küçük kulaklar - duyarl ı Sert kulaklar - sa ğ l ı ğ ı yerinde Dik kulaklar - hastal ı k

Dar ve uzun kulaklar - hasetçi, tamahkar. E ğ er kulak memesi oyuk ş ekilli ise - yetenekli Dörtgen kulaklar - metanetli, nezaketli, edepli

Tüylü kulaklar - muhakeme yetene ğ i güçlü; ayr ı ca, etli ise -hassas, duyarl ı

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

26

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Çene

İ leri ç ı km ı ş çene ( Ş ekil 7, No.l) - enerjik ve irade gücü yüksek, serbest, asil, dürüst, inatç ı , sert.

Geriye sarkm ı ş çene ( Ş ekil 7, No.2) - yumu ş ak karakter, ürkek, çekingen, dar ufuklu

Etli çene ( Ş ekil 7, No.3) - ak ı ll ı , hassas, egolu.

Uzun ve sivri çene ( Ş ekil 7, No.4) - etkileyici zeka, alayc ı .

Ba ş

Geriye do ğ ru e ğ ilimli ba ş - kibirli, fazla kuruntulu, kendini be ğ enmi ş . Öne do ğ ru e ğ ilmi ş ba ş - geli ş mi ş zeka

Azac ı k sa ğ a ve ya sola e ğ ilmi ş ba ş - gözleme yetene ğ i güçlü, gözü aç ı k, alayc ı ço ğ u zaman sahtekâr

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

27

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

5. BÖLÜM

YÜZ Ç İ ZG İ LER İ İ Ç İ N DE ĞİŞİ K B İ R S İ STEM

Fizyognomi uzmanlar ı na göre, ba ş ı n belli k ı s ı mlar ı aras ı ndaki orant ı ya göre, insan ı n karakter özelliklerini tespit etmek mümkündür. Bu konuda en bariz ili ş ki çene ve yüz aras ı ndaki orant ı d ı r. Çenesi ve yüzü büyük olan ki ş ilerde zeka yetene ğ i geli ş mi ş düzeydedir. Küçük çene ve büyük yüz prati ğ e yatk ı n karakterli insanlara özgüdür.

Yüz biçiminin uzunlu ğ u enine oranla daha fazla olan ki ş iler, canl ı ve etkileyici yap ı ya sahip ve teoriye merakl ı d ı rlar. Enli yüzler ise say ı sal bilimlere meyilli olman ı n bir belirtisidir. Bu tip yüzlerde ayr ı ca, çene k ı sm ı n ı n eni al ı n k ı sm ı n ı n pratik zekan ı n üst düzeyde geli ş ti ğ inin bir göstergesidir. Bu tür yüz yap ı s ı na sahip ki ş iler görevlerini zaman ı nda ve eksiksiz yerine getiriyor, onlar aras ı ndan vicdanl ı ve adaletli i ş çiler ç ı k ı yor. Fakat, bu tipler iyi yönetici ve organizatör de ğ ildirler. Fizyognomi uzmanlar ı na göre, yüzün uzunlu ğ u burnun uzunlu ğ unun üç kat ı na e ş it olarsa, yüz avucun enine e ş it olmal ı d ı r. Bu tür yüz yap ı s ı dengeli insanlara özgüdür.

Yüzün üç bölgesinden her birisi bir ya ş amsal boyutu yans ı tmaktad ı r. Üst k ı s ı m insan ı n dü ş ünme ve zeka faaliyetini, entelektüel yetene ğ ini; orta bölge insani duygular ı n ı ; a ş a ğ ı bölge ise maddi dünyas ı n ı yans ı tmaktad ı r. O yüzden, belli bir ki ş inin yüz bölgeleri aras ı ndaki orant ı ya dikkat yetirmek gerekmektedir. Bu, ki ş inin geli ş me düzeyine ili ş kin fikir yürütmeye olanak sa ğ layacakt ı r.

Günümüzde fizyognomi uzmanlar ı yüz okumada daha fazla özellikleri dikkate almaktad ı rlar. A ş a ğ ı daki tabloda ünlü bilim adamlar ı V. I. Kulikov ve S.B. Ovde'nin yüz okumayla ilgili ara ş t ı rmalar ı n ı n sonuçlar ı verilmi ş tir.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

28

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Tarihi ş ahsiyetlerin yüz çizgilerinin incelenmesi her zaman ilginç sonuçlar vermi ş tir. Örne ğ in, Winston Churchill'in çene yap ı s ı n ı bulldog çenesine benzetmi ş lerdir. Bu anlamda, Bat ı l ı siyasi ak ı mlar ı n mensuplar ı onu bulldog gibi azimli birisi olarak de ğ erlendirmi ş lerdir. Çevresindekileri her zaman itaat al- t ı nda bulundurmu ş , ona kar ş ı gelenleri bast ı rm ı ş II. Yelizaveta'n ı n çene yap ı s ı egemen bir karakterin belirtisidir.

Saç dizimi M- ş ekilli bir biçime sahip olan Abraham Lincoln, yüksek ideallere sahip bir ki ş i olmu ş tur. Fizyognomi uzmanlar ı , Hitler'in yüzünde gaddarl ı ğ ı n tüm belirtilerinin oldu ğ unu ifade etmektedirler. Yüz derisi a ş ı r ı derecede gerilmi ş olmas ı onu ac ı mas ı z birisi oldu ğ unun göstergesidir. K ı sa, fakat enli al ı n onun zekal ı ve korkmaz oldu ğ unu ifade etmektedir. Ka ş lar ı ve gözleri aras ı nda küçük düzlem ş ekilli (ayr ı ca kalk ı k ve sert) bir bölgenin olmas ı onun demir iradeye sahip oldu ğ unun göstergesidir. Kabar ı k elmac ı k kemikleri ile orant ı l ı bir biçimde yerle ş mi ş yüksek burun s ı rt ı s ı n ı rs ı z bir hükümranl ı k arzusunun belirtisidir.

Ünlü İ spanyol ressam Vidal Quadras burun konumuyla ilgili kendi teorisini geli ş tirmi ş tir: "insan ı n burnu nas ı lsa, karakteri de öyledir. Quadras çok say ı da

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

29

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

saray mensubu ve zenginlerin portrelerini çizmi ş tir. Ona göre, insan ı n karakter özelliklerini belirlemede en güvenilir organ burundur.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

30

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

6. BÖLÜM

YÜZ YAPISI

1. Uzun yüz (dik dörtgen ş ekilli): Aln ı n geni ş li ğ i yakla ş ı k çenenin geni ş li ğ i kadard ı r.

Bu yüz tipi asil tip adland ı r ı lmaktad ı r. Böyle bir yüz yap ı s ı na sahip olan ki ş iler yüksek entelektli, duyarl ı ve dengelidirler. Bu tip ki ş iler tedbirli ve sa ğ duyuludurlar. Bazen de bu tip ki ş iler yöneticilik, organize etme yetene ğ ine sahip olup, amaca do ğ ru ilerlemede kararl ı l ı k gösterebilmektedirler.

2. Üçgen ş ekilli yüz: Yüksek ve geni ş al ı n, elmac ı k kemikleri kabar ı k, küçük ve kemikli burun, çökük gözlü, küçük ve az ı c ı k öne ç ı km ı ş çene. Elmac ı k kemikleri ve çene aras ı ndaki bölge kemiklidir.

Bu tür yüz yap ı s ı na sahip olan ki ş iler az duyarl ı d ı r. Bu ayr ı ca yüksek zeka belirtisidir. Böyle ki ş iler, ayr ı ca, hilekâr ve aksi bir karaktere sahiptir. Bazen bu tip insanlar ihanet etme ğ e de yatk ı nd ı rlar. Ajanlar ı n ve ihanet eden ki ş ilerin büyük bir k ı sm ı n ı n yüz yap ı s ı n ı n üçgen ş ekilli oldu ğ u söylenilmektedir. Bu insanlarda sadakat ve ba ğ l ı l ı k duygusu yoktur.

3. Yamuk ş ekilli yüz: Üçgen ş ekilli yüz yap ı s ı yla birçok ortak özellikleri vard ı r. Bu tipin aln ı geni ş tir. Sivri olmayan ve biraz ensiz çeneye sahiptir.

Bu tür yüz yap ı s ı na sahip ki ş iler ukala, duyarl ı , artist tiplidirler. Bu tiplerde sava ş ç ı ruhu yoktur. Bu tür kad ı nlar iyimserdirler. Onlar çevresindekiler için iyi bir ortam olu ş turarak mutlu bir ya ş am sürdürebilirler.

4. Kare ş ekilli yüz: Genelde sert, e ğ ilmez, bazen de ac ı mas ı z bir karaktere sahiptirler. Bu tip insanlar konu ş kan olmay ı p, kaba, alg ı lama gücü zay ı f, fakat iradeli bir yap ı ya sahiptirler, insanlarla ili ş kilerinde ş effaf ve do ğ rudan bir tutum sergilerler. En belirgin özellikleri kararl ı olmalar ı d ı r. Bu tip insanlar da ba ş ar ı ya ula ş mak için yorulmadan çabalarlar. Liderlik etme isteklerinin güçlü olmas ı na ra ğ men, bu tip insanlar aras ı ndan iyi yöneticiler ç ı kmaktad ı r. Bu tip yüz yap ı s ı na sahip olan kad ı nlarda da egemen olma iste ğ i yüksektir.

5. Yuvarlak yüz yap ı s ı : Bu yüz yap ı s ı na sahip olan ki ş iler iyi kalpli, yumu ş ak karakterli ve bar ı ş ç ı ld ı rlar. Çok ender hallerde böyle ki ş iler nefsine dü ş kündürler. Onlar konfor ve e ğ lenceyi severler. Ş öhret tutkular ı yoktur. Fakat, belli ölçüde kibirlidirler.

Yuvarlak yüzlü birisinin burun köprüsü yüksek, elmac ı k kemikleri kabar ı k, gözleri par ı lt ı l ı iseler, kararl ı ve gayretli bir ş ekilde amac ı na do ğ ru ilerleyebilme özelli ğ ine sahiptir. Bu ki ş iler aras ı ndan ünlü liderler ve komutanlar ç ı k ı yor.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

31

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Yüz Çizgileri 1. Ka ş lar:

Uzun ve kal ı n ka ş lar ideal ka ş tipidir. Dengeli bir ş ekilde (yap ı s ı , rengi, kal ı nl ı ğ ı ) geli ş mi ş ka ş lar; duygular ı n, akl ı n ve karakterin de dengeli oldu ğ unun belirtisidir. Sert k ı ll ı ka ş lar ise aksi karakterin belirtisidir.

Ka ş lar, sahibinin çevredeki insanlarla ili ş kilerini yans ı t ı r. Düzgün ka ş lar, sahibinin çevredeki insanlarla iyi ili ş kiler kurabildi ğ inin göstergesidir. D ı ş uçlar ı ndaki tüyler dik duran ve yukar ı ya do ğ ru kalkan kal ı n ka ş lar, sahibinin cömert ve cesur oldu ğ unun göstergesidir. Bu tip ki ş ilerin do ğ u ş tan ba ş ar ı l ı do ğ duklar ı söylenmektedir. D ı ş uçlar ı n a ş a ğ ı ya do ğ ru e ğ ilmesi utangaçl ı k göstergesidir. Bu tip ka ş lar ı n yap ı s ı ve rengi sönük etki uyand ı r ı rsa, bunun iç enerjinin tükenmesinin bir göstergesi oldu ğ u dü ş ünülmektedir.

Zarif ten fonunda belirgin düzgün ve uzun ka ş lar ı olan erkekler, yüksek entelekte sahip olmalar ı ile bilinirler. Ayn ı tip ka ş lar ı olan kad ı nlar rükü ş olarak bilinirler. Bu kad ı nlardan genel kabul görmü ş davran ı ş kurallar ı na ayk ı r ı her türlü hareket beklenir. K ı sa ka ş lar her zaman tam kar ş ı t durumu gösterir. K ı sa ve kal ı n ka ş lar çabuk sinirlenen tiplere özgüdür.

Kal ı n ve dik ka ş lara sahip olan insanlar " ş eytani" bir karaktere sahiptirler. Dik ka ş lar her zaman isyankâr, ba ş ı na buyruk ve uzla ş maz bir karakterin belirtisidir. Kal ı n ve birbiriyle birle ş en ka ş lara sahip ki ş iler egemen olmaya meyillidirler. Böyle ka ş lara sahip olan kad ı nlar güçlü karakter yap ı s ı na sahiptirler. "Ev kad ı n ı " tiplemesi bu kad ı nlara uymaz. Yüksek ka ş lar gayretlilik ve çal ı ş kanl ı k belirtisidir. Çok a ş a ğ ı da yerle ş mi ş ka ş lar ise bunun tersinin göstergesidir. Ortadan bükük ka ş lara sahip olan kad ı nlar ba ğ ı ms ı z ve gizemli bir yap ı ya sahiptirler.

2. Göz kalbin aynas ı d ı r

Güzel ve ho ş gözlere sahip birisi sa ğ l ı kl ı , iradesi güçlü, ak ı ll ı ve enerjik bir karakter yap ı s ı na sahiptir. Bu tip gözler ı ş ı k ve olumlu enerji yayarlar. Göz kapaklar ı sa ğ lamd ı r. Etkileyici bir ifadeye sahiptirler.

Büyük gözler, duyarl ı bir kalbe sahip olman ı n, bazen de lider olma iste ğ inin bir belirtisidir. Çok ender hallerde böyle insanlarda inan ı lmaz bir kararl ı l ı k vard ı r. Küçük gözler, sahibinin somurtkan ve içine kapan ı k birisi olmas ı n ı n bir belirtisi- dir. Göz irisinin büyük olmas ı ki ş inin iç dünyas ı n ı n dengeli ve sakin, küçük olmas ı ise dengesizli ğ inin belirtisidir. Bu durum çevredeki insanlarla olan ili ş kilere de yans ı r. Göz irisinin rengi:

Siyah, kahverengi, ye ş il - enerjik, Mavi - hassas

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

32

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Aç ı k kahverengi - içine kapan ı k Gri – sadakatli

Gözlerin yerle ş imi:

Her iki gözün ayn ı yatay hatta olmas ı cömertlik belirtisidir. Erkeklerde hafifçe a ş a ğ ı ya sarkm ı ş üst göz kapa ğ ı olgunluk, a ş ı r ı a ş a ğ ı sarkm ı ş üst göz kapa ğ ı ise enerjinin tükenmesinin belirtisidir. Büyük alt göz kapa ğ ı ke ş meke ş li ya ş am ı n belirtisidir. A ş ı r ı sark ı k alt göz kapa ğ ı tutkular ı n kontrol edilemedi ğ inin göstergesidir. Ş i ş kin kapaklar ya ş amdan b ı kk ı nl ı ğ ı n belirtisidir. Gözlerin d ı ş kenar ı k ı r ı ş ı klar aras ı nda kayboluyorsa bu, etkileme gücünün belirtisidir. Göz Türleri

1.

2.

3.

4.

5.

6. 7. 8. 9.

"Ejderha gözü" - canl ı parlakl ı ğ ı olan büyük gözler. Bu gözler genelde, egemenlik gücüne sahip insanlarda bulunuyor.

Badem gözlü (bazen kirpikleri yukar ı ya katlanm ı ş ) -Bunlar, narin yap ı l ı insanlard ı r.

"Aslan gözü" - kapaklan k ı r ı ş ı kl ı büyük gözler. Liderlik vasf ı na sahip insanlarda bulunur.

"Fil gözü" - dar, çekik ve a ş ı r ı enli kapaklan olan gözler. Genelde ş i ş man insanlara özgüdür. Bu tip insanlar sakin bir karaktere sahiptirler. "Kaplan gözü" - sar ı ms ı parlakl ı ğ a sahip yuvarlak gözler. Cesur karakterli insanlara özgüdür.

"Koyun gözü" - sar ı ms ı siyah irisli dar ve küçük gözler. "At gözü" - üçgen kö ş eli ve sark ı k kapakl ı büyük gözler. "Domuz gözü" - üst kapa ğ ı katlanm ı ş ve irisi mat olan gözler. "Kurt gözü" - irisi a ş ı n büyük olan gözler.

Ya ş ı k ı rk ı n üzerinde olan ki ş ilerin gözleri, karakter okumada en iyi bilgi kayna ğ ı d ı r.

3. Burun:

Yuvarlak uca ve biçimli deliklere sahip olan burun, ideal burun olarak kabul edilir. A ş ı r ı büyük burun delikleri ki ş ilik eksikli ğ inin belirtisidir. İ deal buruna sahip insan güçlü bir ki ş ili ğ e sahip olur. Uzun burun, belirgin bireycilik belirtisidir.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

33

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Gözler, a ğ ı z ve çene ile orant ı l ı olan uzun burun güçlü karakter yap ı s ı n ı n; k ı sa burun samimili ğ in ve nikbinli ğ in belirtisidir. Kemikli uzun burun kibirlilik, geçimsizlik, kendini be ğ enmi ş lik göstergesidir. Belirgin kamburlu, kemikli ve uzun burun genelde, somurtkan insanlara özgüdür. Yüksek ve düzgün burun köprüsü ideal burun köprüsü olarak kabul edilir. Bu tip burun köprüsü genelde, sa ğ l ı kl ı insanlarda bulunur. "As ı l ı damlaya" benzeyen burun ucuna sahip insanlar genelde, ya ş am a ş k ı yla doludurlar. Gaga burunlu ki ş iler etkileyici, kurnaz, ço ğ u zaman kincidirler. Etli, büyük ve "so ğ an ş ekilli" burun ucu samimilik ve s ı cakkanl ı l ı k belirtisidir. Kabar ı k delikli kalk ı k burun ba ş ı na buyrukluk, kendini kontrol edememe belirtisidir. " İ kikat burun" korkakl ı k; a ş ı r ı küçük delikleri olan burun ho ş görü, enli burun kendini be ğ enmi ş lik, k ı rm ı z ı bu- run ise ahlaks ı zl ı k belirtisidir.

Burun üzerinde siyah lekeler fiziksel yetersizlik belirtisidir. Kad ı nlarda a ş ı r ı belirgin burun gençlik y ı llar ı ndaki kötü ya ş am ş artlar ı n ı n belirtisidir. Düz ve dar delikli burun üzerinde küçük kambur açgözlülük belirtisidir. Nefes al ı nd ı ğ ı zaman büyüyen burun delikleri kendini kontrol edememe göstergesidir.

4. A ğ ı z:

Kad ı nlar için küçük, erkekler için ise orant ı l ı a ğ ı z ideal kabul edilir. A ğ z ı büyük olan kad ı nlar cesurdurlar. Bu da erkeklerin ho ş una gitmiyor. A ğ z ı küçük olan ki ş iler genelde, zay ı f karakterli olup, geçim s ı k ı nt ı s ı ya ş arlar. A ğ ı z kapal ı yken dudaklar ı n temas hatt ı n ı n ince olmas ı ki ş inin titiz ve kuralc ı bir karaktere sahip oldu ğ unu gösterir. Büyük ve kö ş eleri a ş a ğ ı ya sarkm ı ş a ğ za sahip insanlar güçlü iradeye sahiptirler. Onlar ı etkilemek zordur. Devaml ı titreyen dudaklar güvensizlik belirtisidir.

Kavis ş ekilli küçük a ğ ı z (kö ş eleri hafiften a ş a ğ ı ya meyilli) genelde, hassas insanlara özgüdür. Ş i ş kin dudaklar ba ş ar ı belirtisidir. Simetrik ve düzgün bir ş ekilde aç ı l ı p kapanan a ğ ı z duygular ı n dengelili ğ inin belirtisidir. A ğ z ı n kö ş eleri ile gözleri birle ş tiren k ı r ı ş ı klar ı n olmas ı zor ya ş am ş artlar ı ndan kaynaklanmaktad ı r. Burun deliklerinden a ğ ı z kö ş elerine do ğ ru k ı r ı ş ı klar ı n olmas ı sinsilik belirtisidir. Üst duda ğ ı n alt duda ğ ı örtmesi karars ı zl ı k, alt duda ğ ı n öne ç ı kmas ı ise bencillik belirtisidir.

A ğ z ı n ı n bir taraf ı hafiften e ğ ilmi ş tipler ba ş ı na buyrukturlar.

Dudaklar üstünde k ı r ı ş ı klar ihtiyarlama belirtisidir. Dudaklardaki derin k ı r ı ş ı klar gençlik y ı llar ı nda refah, olgunluk ya ş lar ı nda ise yokluklardan haber verir.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

34

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

5. Kulaklar

Düzgün biçimli kulaklar mutlu çocuklu ğ un belirtisidir. Biçimsiz ve solgun kulaklar .ise bunun tersini gösterir. A ş ı r ı büyük ve a ş ı r ı küçük kulaklar ki ş ilik yetersizli ğ idir.

Kulaklar ı n yerle ş imi: Kula ğ ı n üst s ı n ı r ı ka ş lardan yukar ı -daysa yüksek entelekt; ka ş larla göz aras ı ndaysa orta üzeri entelekt, gözlerden a ş a ğ ı daysa dü ş ük entelekt belirtisidir.

Kulak memesinin düzgün biçimli olmamas ı dengesiz ki ş ilik anlam ı na gelmektedir. Kulak memelerinin uzun olmas ı kayg ı s ı zl ı k, az belirgin olmas ı titizlik, çok büyük olmas ı bilgelik belirtisidir.

Kulak memesinin hafiften ileri ç ı kmas ı içtenlik, iç kulak kavsinin gerilmi ş olmas ı kendine hakim olabilme, iç kulak kavsinin öne ç ı kmas ı ise kendini kontrol edememe belirtisidir.

Pembe renkli kulak: Sa ğ l ı kl ı olma, kulak içinde benlerin olmas ı ise hastal ı k belirtisidir.

6. Yüz kemikleri ve çene

Ka ş üzerindeki kavislerin yüksek ve kabar ı k olmas ı iradeli ve güçlü olma, yüz hatlar ı n ı n az belirgin olmas ı iradesizlik ve güçsüzlük belirtisidir. Kemikli ve büyük çene güçlü karakter, sark ı k alt çene ise psikolojik sorunlar ı n göstergesidir. Çene hatlar ı n ı n az belirgin olmas ı yumu ş ak ba ş l ı l ı k, bu tip bir çenenin hafiften ikiye ayr ı lmas ı ihtiras gücü, a ş ı n ölçüde ikiye ayr ı lmas ı ise yaln ı zl ı ğ a meyillilik; enli ş akaklar kurnazl ı k; büyük çene ihtiraslara hakim olabilme, bazen ise a ş ı r ı kendini be ğ enmi ş lik göstergesidir.

Enli ve kabar ı k al ı n zekilik ve bilgelik; enli ve düz al ı n yetenekli olma; ensiz al ı n içine kapan ı kl ı k ve somurtkanl ı k, böyle bir al ı n ı n düz olmas ı ise aptall ı k göstergesidir.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

35

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

7. BÖLÜM

YÜZ YAPISI VE GÖRSEL HAFIZA

Görsel haf ı za yetene ğ i ki ş ilere göre de ğ i ş mektedir. Ş öyle ki, insan ı n bir ki ş iyi tan ı mas ı için onu birkaç defa görmesi gerekmektedir. Baz ı lar ı yak ı ndan tan ı d ı ğ ı birisini iki-üç sene görmeyince çok kolay bir ş ekilde unutabiliyor. Di ğ er taraftan, baz ı insanlar görü ş tükleri ki ş ilerin yüzünü çok kolayl ı kla hat ı rlarlar. Muhtemelen, bu tür insanlar ı n ilk görü ş te ald ı klar ı izlenim kal ı c ı bir ş ekilde haf ı zalar ı nda ya ş ı yor. Bu yetenekler genelde, dedektiflerde, otelcilerde vs. geli ş mi ş tir. Bu ki ş iler, meslekleri icab ı çok say ı da ki ş iyle görü ş mek durumundad ı rlar. Dolay ı s ı yla, görü ş tükleri ki ş ileri hat ı rlamak ve tan ı mak ihtiyac ı do ğ uyor. Bu, önemli bir art ı d ı r. Çünkü, görü ş tü ğ ünüz ş ahs ı ilk görü ş te tan ı rsan ı z, o kendini size daha yak ı n hissedecektir. Aksi durumda, yani görü ş tü ğ ünüz ş ah ı slar ı tan ı yamad ı ğ ı n ı zda, onlarda size kar ş ı bir k ı rg ı nl ı k hissi uyand ı rabilir ve hatta onlar ı size kar ş ı sayg ı s ı z davranmaya zorlayabilir.

Bu yetene ğ in iyi geli ş ememesi ki ş inin, kar ş ı la ş t ı ğ ı insanlar ı n d ı ş görünü ş ünü alg ı layan görsel zekas ı n ı yeterince kullanmamas ı ndan kaynaklanmaktad ı r. Bu tip ş ah ı slar çevresindekilere bak ı yor, fakat görmüyorlar. Kar ş ı la ş t ı ğ ı ki ş iler onlar ı ilgilendirmiyor ve bu yüzden gereken dikkati göstermiyorlar. Zay ı f ilgi zay ı f dikkati, zay ı f dikkat ise zay ı f haf ı zay ı do ğ uruyor. Bu bir kurald ı r. Kendisinin haf ı za yetene ğ ini geli ş tirmek isteyen birisi, bakt ı ğ ı yüzü incelemeli, ona büyük dikkat göstermelidir. Böylece, tüm dikkat, bakt ı ğ ı ki ş inin d ı ş görünümü üzerine odaklanacakt ı r.

Bu ki ş ilere, insanlar ı n yüz yap ı lar ı n ı inceleme yeteneklerini geli ş tirmeleri için fizyognomi ile ilgili belli bilgilere sahip olmalar ı önerilebilir. Fizyognomi, onlar ı n bu konudaki yeteneklerini geli ş tirmeleri için büyük avantaj sa ğ layacakt ı r. insanlar ı n yüzlerini hat ı rlayabilirle yetene ğ inizi geli ş tirebilmek için, gördü ğ ünüz her ki ş inin fizyognomik özelliklerini (ba ş ı n ve yüzün genel yap ı s ı , burun, a ğ ı z, gözler, kulaklar) incelemeniz gerekmektedir. Ayr ı ca, bu s ı rada devaml ı ş ekilde "ben sizi bir daha yeniden gördü ğ üm zaman tan ı yaca ğ ı m" gibi bir dü ş ünce içinde olmam ı z gerekiyor. Bu dü ş ünce aç ı k ve ayr ı nt ı l ı izlenim konusunda irademizi kuvvetlendirecektir.

Böyle bir ş eyle ilgilenmemiz, ayr ı ca insanlar ı n yüz yap ı lar ı n ı dikkatle incelememiz, sarf etti ğ imiz çaba ve zaman kar ş ı l ı ğ ı nda bir art ı sa ğ layacakt ı r. Bu arada, bir taraftan haf ı zam ı z ı geli ş tirirken, di ğ er taraftan da fizyognomi alan ı nda belli bilgiler edinmi ş olaca ğ ı z.

Çok az say ı da insan, uzun süre görmedi ğ i bir tan ı d ı ğ ı n ı iyi bir ş ekilde hat ı rlayabilir. Dolay ı s ı yla insanlar, asl ı nda yak ı ndan tan ı d ı klar ı ki ş ilerin d ı ş görünü ş ünü tan ı mlamaya çal ı ş ı rken ço ğ u zaman komik duruma dü ş erler. Bu konuda kendinize bir test uygulay ı n.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

36

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Sonuçta, gördü ğ ünüz zaman kolayl ı kla hat ı rlayaca ğ ı n ı z birisi tasvir etmeye kalk ı ş t ı ğ ı n ı zda çok az ş ey hat ı rlad ı ğ ı n ı z ı n fark ı na varacaks ı n ı z.

İ lk gördü ğ ünüz ki ş iye dikkatlice bak ı n ve aln ı n ı n yüksek veya k ı sa, geni ş veya ensiz olmas ı na; ka ş lar ı n ı n düz veya kavis ş ekilli olmas ı na ve rengine; burnunun tipine (gaga burun, Roma tipli, Yunan tipli, kalk ı k burun vs.); a ğ z ı n ı n büyük veya küçük olmas ı na, di ş lerinin durumuna ve büyüklü ğ üne; b ı y ı k veya sakal ı n ı n olup olmamas ı na (e ğ er varsa uzun ve k ı sal ı ğ ı na) dikkat gösterin. Bu gözlemlerinizi kar ş ı la ş t ı ğ ı n ı z tüm insanlar üzerinde uygulay ı n ve onun hakk ı nda bir rapor sunacakm ı ş s ı n ı z gibi (tüm kariyerinizin bu rapora ba ğ l ı oldu ğ unu farz ederek) detaylara önem verin. Bu metodla incelenen yüz yap ı s ı kolay kolay unutulmaz. Birkaç benzer egzersiz eksik olan yeteneklerinizin geli ş tirilmesi aç ı s ı ndan çok faydal ı olacakt ı r. Siz yüz hatlar ı n ı ay ı rmay ı ö ğ renecek ve merak duydu ğ unuz için net bir ş ekilde hat ı rlayabileceksiniz.

Daha sonra hayalinizde, kar ş ı la ş t ı ğ ı n ı z ki ş ilerin resimlerini çizmeye çal ı ş arak onlar ı hat ı rlamaya çal ı ş ı n. Kar ş ı la ş t ı ğ ı n ı z ki ş ilerin hayali resmini beyninizde canland ı rma tekni ğ ini benimseyerek, uzun süre sonra bile, daha önce kar ş ı la ş t ı ğ ı n ı z ki ş ileri kolayl ı kla tan ı yabileceksiniz. Hayali resmin beyinde tekrar tekrar canland ı r ı lmas ı ki ş iyi tekrar görmekle e ş anlaml ı d ı r. Muhtemelen, bir foto ğ raf ı veya portreyi hat ı rlaman ı n ve hayali resmini canland ı rman ı n çok kolay oldu ğ unun, buna kar ş ı l ı k gerçek hayatta gördü ğ ünüz bir ki ş iyi hat ı rlaman ı n ne kadar zor oldu ğ unun fark ı na varm ı ş s ı n ı zd ı r. Halbuki, i ş in esprisi al ı ş kanl ı klarda yatmaktad ı r. Ş öyle ki, birkaç egzersiz sonucunda canl ı insanlar ı da portreleri kadar kolay hat ı rlamay ı ö ğ reneceksiniz.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

37

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

8. BÖLÜM

A Ğ ZIN B İ LG İ İŞ ARETLER İ

A ğ ı z, insan yüzünün en belirgin uzvudur. A ğ ı z ölçüsünün (dudaklar ı n uzunu ve eni) belirlenmesinde kullan ı lan yöntem; göz bebeklerinin merkezinden dudaklar ı n kapanma hatt ı na dikey indirilmesi ş eklindedir. Genelde, erkeklerde a ğ z ı n büyüklüyü kad ı nlardakinden daha fazlad ı r.

Fizyognomi, a ğ z ı n büyüklü ğ üne ve biçimine göre insan ı n iç enerjisini belirlememize olanak sa ğ lar. A ğ z ı n büyük ve a ğ ı z kö ş elerinin a ş a ğ ı ya do ğ ru sarkm ı ş olmas ı ki ş inin iradeli ve d ı ş bask ı lardan az etkilenen biri oldu ğ unun göstergesidir. Bununla birlikte, a ğ ı z kö ş elerinin konumu ile ilgili dü ş ünceler farkl ı d ı r. Örne ğ in, C. Darwin dudak kö ş elerinin a ş a ğ ı ya do ğ ru sarkmas ı n ı a ğ lama eyleminin bir kal ı nt ı s ı oldu ğ unu söylemi ş tir. Gerçekte, insan a ğ layacak bir duruma dü ş tü ğ ünde veya depresyondayken a ğ ı z kö ş eleri a ş a ğ ı ya do ğ ru sarkar, insan gülüyor, ş akala ş ı yor olabilir ama, a ğ ı z kö ş elerinin a ş a ğ ı ya do ğ ru sarkmas ı onun keyfinin yerinde olmad ı ğ ı n ı ortaya koyar.

Di ğ er ara ş t ı rmalar kö ş eleri hafiften a ş a ğ ı ya sarkm ı ş kavis ş ekilli küçük a ğ z ı hassasl ı ğ ı n, duygusall ı ğ ı n ve bilimsellikten uzak olman ı n belirtisi olarak kabul etmektedirler. A ğ ı z kö ş eleri yukar ı ya do ğ ru sarkan ki ş iler ise aç ı k kalpli, çal ı ş kan ve üstün zekal ı oluyorlar.

Küçük a ğ ı z zay ı f irade ve ya ş am mücadelesi kayg ı s ı n ı n belirtisidir. Japonlar erkeklerin büyük, kad ı nlar ı n ise küçük a ğ ı zl ı olmalar ı ndan ho ş lan ı yorlar. Kad ı n ı n ı n a ğ z ı n ı n büyük olmas ı erkeksi bir karaktere sahip olmas ı n ı n belirtisidir. Bu da erkeklerin ho ş una gitmez.

Gözlemler sonucu dudaklar ı n bir birine fazla s ı k ı lm ı ş ve di ş lerin bir birine yak ı n olmas ı n ı n, ki ş inin ı srarc ı l ı ğ ı n ı n, s ı k ı ş ekilde kapal ı a ğ z ı n ise kararl ı l ı k ve çal ı ş kanl ı ğ ı n göstergesi oldu ğ u ortaya konulmu ş tur. Bunun aksine olarak a ğ z ı n, özellikle alt çenenin sarkmas ı sonucu geni ş lenmesi insan ı n psikolojik faalli ğ inin azalmas ı anlam ı na gelmektedir. A ğ z ı n simetrik bir ş ekilde aç ı l ı p kapanmas ı duygular ı n dengelili ğ ini göstermektedir. A ğ z ı n bir taraf ı nda dudaklar ı n daha fazla bir birine s ı k ı lm ı ş olmas ı ve bu taraftaki kö ş enin a ş a ğ ı ya sarkm ı ş olmas ı yüz felci, di ş lerin konumunun düzgün olmamas ı ve aksi karakterli insanlarda ortaya ç ı kmaktad ı r. Devaml ı titreyen a ğ ı z ("at a ğ z ı ") sinirlilik belirtisidir. Dudaklar üzerindeki k ı r ı ş ı klar ya ş lanman ı n en do ğ al belirtisidir. A ğ z ı n kö ş elerine do ğ ru inen k ı r ı ş ı klar ı n olmas ı ki ş inin zor bir hayat geçirdi ğ ini gösterir.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

38

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Yukar ı da söylenenleri özetlersek, a ğ z ı n büyük olmas ı n ı n cesurluk ve yalanc ı l ı k, küçük olmas ı n ı n korkakl ı k ve ciddilik, dudaklar ı n bir birine s ı k ı lm ı ş olmas ı n ı n iradelilik, dudaklar ı n gev ş ek olmas ı n ı n ise aptall ı k belirtisi.oldu ğ unu söyleyebiliriz. Bunun d ı ş ı nda, a ğ z ı n devaml ı aç ı k olmas ı dima ğ zay ı fl ı ğ ı ,

kretenizm, ayr ı ca burunla solunumun zorla ş t ı ğ ı durumlar ı nda gözlemlenmektedir.

a ğ ı z iltihaplanmas ı

Fizyognomide dudaklar ı n ölçüsü, ş ekli ve rengine büyük önem verilmektedir. Ş ekilden de görüldü ğ ü gibi, dudaklar ı n ölçü ve biçimleri farkl ı l ı k arz etmektedir. Maalesef, M.M. Gerasimov, dudaklar ı n s ı n ı fland ı r ı rken, sadece anatomik biçimlerle yetinmektedir. Oysa dudaklar, psikoloji ve hastal ı k ba ğ lam ı nda ele al ı narak incelenmelidir.

De ğ i ş ik fizyognomi okullar ı , dudaklar ı n anatomik biçimlerini psikoloji ve hastal ı k ba ğ lam ı nda ele almaktad ı rlar. Bu okullardan birine göre, kal ı n ve büyük dudaklar alayc ı l ı k ve haz ı rcevapl ı l ı k, ince ve küçük dudaklar yalanc ı l ı k ve sinsilik, üst duda ğ ı n kal ı n olmas ı adaletsizlik, alt duda ğ ı n uzun olmas ı ise ş ı psevdilik ve zeka belirtisidir. Belirgin dudak memesine sahip dudaklar kararl ı l ı k ve aktiflik, gerilmi ş dudaklar ise safl ı k ve i ş lerin kötüye gitti ğ inin göstergesidir.

Di ğ er bir fizyognomi okuluna göre ise, özellikle kad ı nlarda 7 dudak türü mevcuttur.

a)

b)

c)

d)

e)

f)

Papyon ş ekilli dudaklar en kad ı ns ı olan ı d ı r. Bu tür dudaklar çekicilik, rükü ş lük, hassasl ı k ve ayn ı zamanda samimiyetsizlik ve yalanc ı l ı k belirtisidir. Bu tür dudaklar erkeklerde ş öhret tutkusu ve ciddiyetsizlik anlam ı na gelmektedir.

Islak dudaklar çabuk arkada ş edinebilen, her türlü ortama çabuk uyum sa ğ layan, enerjikli ğ i ve hassasl ı ğ ı ile seçilen hareketli, konu ş kan, aç ı k sözlü insanlarda görülmektedir.

Zarif ve ince küçük dudaklar alçak gönüllülük, zeka, samimilik ve ciddilik belirtisidir.

Donuk, fakat çekici ve ince dudaklar ihtirasl ı , çok zarif, fakat bazen kendine a ş ı r ı hakim bir yap ı n ı n göstergesidir. Bu tür insanlarda ba ğ lanma duygusu zay ı ft ı r. Onlar her konuda kendi fikirlerini söylerler ve k ı vrak zekal ı d ı rlar. A ş ı r ı ince dudaklar, kendilerinden her türlü kötülük beklenen kaba insanlara özgüdür.

Harmonik dudaklar ince biçimli, hafiften ironili dudaklard ı r. Bu tip dudaklar genelde gerçeklikle duygusall ı ğ ı ba ğ da ş t ı rabilen ş air ruhlu ve yüksek entelektli kad ı nlarda görülmektedir.

Asimetrik dudaklar. Üst duda ğ ı n büyük olmas ı duygusal davranmama, ak ı lc ı dü ş ünme ve egemen olma iste ğ inin belirtisidir. Bu durumda,

ayr ı ca alt duda ğ ı n büzülmü ş olmas ı erkeklerde iktidars ı zl ı k, kad ı nlarda ise cinsel isteksizlik alametidir.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

39

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

g)

Kal ı n ( ş i ş kin) dudaklar hem hassasl ı k, hem de iradelilik belirtisidir. Bu tiplerin belirgin özelli ğ i, kendilerini çok iyi kontrol etmeleri, a ş ı r ı

so ğ ukkanl ı l ı k ve zevklere dü ş kün olmalar ı d ı r.

Frans ı z doktor Michael Renault, dudak semptomlar ı n ı n kriminolojide kullan ı lmas ı n ı önermi ş tir. Ona göre, dudak izleri parmak izlerinden fazla önem ta ş ı r. Nitekim, dudak yüzeyi daha özgün bir yap ı ya sahiptir. Birkaç bin deney üzerinde yapt ı ğ ı gözlemler sonucu Renault, bir ikiz çift d ı ş ı nda bir birinin ayn ı s ı olan hiçbir iki dudak izine rastlamam ı ş t ı r. Dedektiflerin fikrince, Renault'nun yöntemi ellerin hasar görmesi durumunda kaza ve cinayet kurbanlar ı n ı n ay ı rt edilmesinde çok faydal ı olabilir.

A ğ ı z biçimine, dahas ı öpü ş me an ı ndaki dudak ş ekline bakarak partnerin karakterini ö ğ renmek mümkündür. Öpü ş me an ı ndaki "dudak geometrisi" ciddi bilimsel ara ş t ı rma aç ı s ı ndan e ş siz bir malzemedir. Daha 20. yüzy ı l ı n ba ş lar ı nda öpü ş me tarz ı n ı n ortaya ç ı kar ı lmas ı na dayanan test tertip olunmu ş tur. Bu testte deneyden, dudaklar ı n ı rujla boyayarak sevgilisinin duda ğ ı ve yana ğ ı yerine beyaz bir ka ğ ı d ı "öpmesi" isteniyor. Bu tür "öpü ş me" iziyle ki ş ilerin karakterinin ve kar ş ı t~.« ı -fa olan hislerinin belirlenmesi mümkündür. a) Düzgün çember ş ekilli iz: Partner tam güveni hak ediyor. b) Deforme olmu ş çember ş ekilli iz: Duygular ciddi de ğ il.

c) Hilal ş ekilli iz: Partner samimidir, fakat bu, tam garanti anlam ı na gelmez. d) Deforme olmu ş hilal ş ekilli iz: ihtirasl ı anlarda verilen sözler tutulacakt ı r. e) Düzgün yatay hat ş eklinde iz: Partner iyi kalpli birisidir. f) Parçalanm ı ş karo ş ekilli iz: Partner sado-mazo ş isttir. g) Deforme olmu ş dikey hat ş eklinde iz: Korkak bir partner. h) Düzgün zikzak ş ekilli iz: Partneriniz sizden nefret ediyor.

Te ş his koyma zaman ı dudaklar ı n rengi de büyük önem ta ş ı maktad ı r. Rengi neredeyse yüz derisiyle ayn ı olan solgun dudaklar, çoklu kan kayb ı ndan sonra ortaya ç ı kan anaemia (kans ı zl ı k) hastal ı ğ ı n ı n belirtisidir. Siyanoz dudaklara kalp ve akci ğ er hastalar ı nda rastlanmaktad ı r. Kuru, çatlam ı ş ve kabuk ba ğ lam ı ş dudaklar a ğ ı r enfeksiyon hastal ı ğ ı n belirtisidir. K ı r ı ş m ı ş , kö ş eleri siyahla ş m ı ş dudak ve dili olan a ğ ı z devaml ı aç ı k-t ı ksa ve seyrek nefes hareketleri, yakla ş an ölümün belirtisidir.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

40

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

9. BÖLÜM

YÜZ YAPISINA GÖRE TE Ş H İ S

İ nsan yüzü gerçekten kalbin aynas ı d ı r. Mimiklerin derin zenginli ğ i, kan dola ş ı m ı sürecinin gözle görülebilmesi, sinir uçlar ı n ı n yak ı n olmas ı , k ı sacas ı temel duyu organlar ı n ı n bu bölgede toplanm ı ş olmas ı , yüze bakarak vücuttaki tüm geli ş melere ili ş kin fikir söylememize olanak sa ğ lar, insan vücudundaki her türlü fiziksel ve psikolojik patolojik geli ş meler bilinçalt ı

arac ı l ı ğ ı yla yüzdeki mimiklerin de ğ i ş mesine neden oluyor.

Deneyimli doktorlar, yüz ifadesine göre insan ı n sa ğ l ı k durumu, onun ba ğ ı ş ı kl ı k sistemi potansiyeli ve nihayet, karakter yap ı s ı ve psikolojisi hakk ı nda bilgi edinebiliyorlar. Rusya'n ı n ünlü iç hastal ı klar ı uzman ı G.A. Zaharin, hastan ı n d ı ş görünü ş üne bakarak neredeyse yüzde yüz te ş his koyabiliyordu. Bir zamanlar N.I. Pirogov, hatta "Hasta insan ı n Yüzü" haritas ı n ı ç ı karm ı ş t ı .

O, her bir hastal ı ğ ı n insan yüzünde belli bir iz b ı rakt ı ğ ı n ı iddia ediyordu. Fakat, insan ı n yüz ifadesine göre te ş his koyma yöntemi Uzakdo ğ u ülkelerinde (özellikle Çin ve Kore) yayg ı n ş ekilde kullan ı lm ı ş t ı r. Tibet t ı p yöntemlerini bilen hiçbir deneyimli doktor hastan ı n yüzünü dikkatle incelemeden.te ş his koymaz. "Yüz okuma" sanat ı nda kendi sistemini geli ş tirmi ş birkaç ekol bulunuyor. Ş öyle ki Japonlar, yüzü genelde 3 bölgeye ay ı r ı yorlar:

Üst (al ı n bölgesi): Bu bölge vücudun ve ruhun genel durumunu yans ı t ı yor. Orta (ka ş lardan burnun ucuna kadar): Bu bölgeye bakarak insan ı n psikolojik durumunu görmek mümkündür.

A ş a ğ ı (üst dudaktan çenenin alt ı na kadar) Bu bölge insan ı n karakter yap ı s ı n ı yans ı t ı yor.

Deneyimli bir yüz okuma uzman ı yüz derisine, onun rengine, nemlili ğ ine, damar a ğ ı n ı n yerle ş imine, k ı r ı ş ı klar ı n yerle ş imine ve derinli ğ ine bakarak çok ş ey söyleyebilir. Bunlar ı n yan ı s ı ra, "hayat çizgileri" olarak adland ı r ı lan be ş uzvun (ka ş lar, gözler, burun, a ğ ı z ve kulaklar) durumu da dikkate al ı n ı r. Bu uzuvlar ı n orant ı l ı olmas ı (biçim, renk, temizlik vs.) iyi bir belirtidir. Bu uzuvlar ı n önemlilik derecesine dayan ı larak, baz ı alternatif t ı p te ş his yöntemleri geleneksel yöntemlerle bir arada kullan ı lmaktad ı r. Bu yöntemler aras ı nda göz irisine göre te ş his yöntemi, kulak kepçesine göre te ş his yöntemi, göz küresinin k ı lcal damar a ğ ı na göre te ş his yöntemi say ı labilir.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

41

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Be ş "hayat çizgisinin" ve yüzün üç bölgesinin incelenmesi, yüz okuma sanat ı n ı n temeli olarak kabul edilebilir. Bununla birlikte insan ı n karakter yap ı s ı ve psikolojik durumu hakk ı nda genel bir izlenim olu ş turulabilmesi için yüz kemiklerinin özelliklerini, çene biçimini ve genel yüz yap ı s ı n ı dikkate almak

gerekir. Son olarak, bu verilerin hastan ı n ya ş ı de ğ erlendirilmesi gerekir.

da dikkate al ı narak

Hastal ı ğ ı m ı z Yüzümüzde Yaz ı lm ı ş t ı r

Baz ı insanlar do ğ u ş tan yüze bakarak insan ı n "içinden geçenleri" okuma yetene ğ ine sahiptirler. Biz, bazen sokaktaki falc ı lar ı n h ı zl ı ve do ğ ru ş ekilde ruh halimizi, hatta geçirdi ğ imiz hastal ı klar ı bilmesini hayretle kar ş ı l ı yoruz. Falc ı n ı n ipuçlar ı ise asl ı nda, bizim yüzümüzdür. Ruh halinin belirlenmesini belli ölçüde anlayabiliriz. Çember, oval, kare, üçgen ve yamuk ş ekilli yüze sahip olan insanlar ı n karakter yap ı lar ı n ı belirlemek o kadar da zor de ğ il. Bu yöntem eski zamanlardan beri bilinmektedir.

Peki, nas ı l oluyor da yüz çizgilerine göre hastal ı klara te ş his koymak mümkün oluyor? i ş in püf noktas ı her bir hastal ı ğ ı n da hastan ı n yüzünde kendine özgü silinmez izler b ı rakmas ı d ı r. Örne ğ in, günümüzde yayg ı n olan kalp ve damar hastal ı klar ı n ı ele alal ı m. Yüz çizgilerine göre enfarktüsü önceden haber vermek mümkündür. Bu hastal ı ğ ı n te ş hisinin konulmas ı nda en güvenilir belirti, çene ile alt dudak aras ı ndaki bölgenin uyu ş uklu ğ a varacak kadar hissiyat ı kaybetmesidir.

Biraz daha yukar ı göz att ı ğ ı m ı zda, üst dudakla burun aras ı nda k ı r ı ş ı kl ı ğ ı n olmas ı kalp kapaklar ı n ı n yetmezli ğ inden haber verir. Kalp yetmezli ğ inin ba ş lang ı ç belirtileri dudaklar ı n zaman zaman morarmas ı ş eklinde ortaya ç ı k ı yor. Böyle bir belirtinin görülmesi doktora ba ş vurmak için ciddi bir nedendir. Kalp ve kan dola ş ı m ı organlar ı üzerindeki a ş ı r ı bask ı n ı n en önemli belirtisi her iki tarafta burun ve üst dudak aras ı nda derin ve uzun k ı r ı ş ı klar ı n olmas ı d ı r. Burun köprüsünün ince olmas ı kalp nevrozunun bir belirtisidir. K ı lcal damarlar ı belirgin tümsekli k ı rm ı z ı burun, arter-yal kan bas ı nc ı n ı n yüksek oldu ğ unu gösterir. Dü ş ük kan bas ı nc ı ise genelde, burnun k ı m ı z ı ms ı mor renk almas ı ş eklinde kendini belirtir. Kalp hastal ı klar ı n ı n belirtisi k ı rm ı z ı ms ı mor renk alm ı ş burun kanatlar ı , kan dola ş ı m ı bozuklu ğ unun belirtisi ise kulak kepçelerinin balmumu rengini almas ı d ı r. Ş akaklar da te ş his aç ı s ı ndan önemli bir bölgedir. Bu bölgede deri alt ı nda uzun arteryal damar ı n belirgin olmas ı ve yüzün zaman zaman k ı zarmas ı arteryal kan bas ı nc ı n ı n h ı zl ı ve keskin bir ş ekilde yükseldi ğ inin göstergesidir. Bu insanlarda hipertoni krizi olas ı l ı ğ ı yüksektir.

Kalp sorunlar ı n ı n di ğ er bir belirtisi de yanaklard ı r. Sol yana ğ ı n çökük olmas ı kalp yetmezli ğ i ş üphesi do ğ urur. Genç ya ş larda kan dola ş ı m ı bozuklu ğ unun belirtisi saçlar ı n zaman ı ndan önce beyazla ş mas ı d ı r. Boynun k ı sa olmas ı ki ş inin kalp hastal ı klar ı na yakalanma olas ı l ı ğ ı n ı n yüksek oldu ğ u gösterir. Boynu k ı sa olan insanlarda kalp sorunlar ı d ı ş ı nda beyin damarlar ı n ı n erken sertle ş mesi

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

42

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

riski de yüksektir. Sa ğ l ı k sorunlar ı konusunda yüzde bulunan baz ı "kozmetik" bozukluklar da ipucu verebilir.

Örne ğ in, gözlerin alt ı n ı n torbala ş mas ı ve genelde yüzün ş i ş kin olmas ı böbrek ve kalkanbezi sorunlar ı n ı n mevcut oldu ğ unu gösterir. Gözler alt ı nda mor lekelerin aniden ortaya ç ı kmas ı ve uzun süre kalmas ı birçok hastal ı ğ ı n varl ı ğ ı ndan haber verir. Herkesin bildi ğ i sivilceler ise hastal ı ğ ı n yüzümüzdeki "haritas ı "d ı r. Onlar ı n yüzdeki yerlerine göre gerek cinsel hastal ı k, gerekse sindirim, sinir ve endokrin sistemi bozuklu ğ u ve di ğ er bozukluk te ş hisi koymak mümkündür. Bunlar ı n yan ı s ı ra, deneyimli bir doktor hastan ı n sa ğ l ı k durumunu derisine (rengine, kuruluk derecesine vs.) bakarak de ğ erlendirebilir.

Foto ğ raflara Göre Te ş his Koyma

Bu gün fizyognomik veriler bir çok alanlarda oldu ğ u gibi t ı p alan ı nda da uygulamaya konmu ş tur. Avrupa'l ı uzmanlar ı n geli ş tirildi ğ i genetik sendromlar ı tan ı yabilen yeni program bu alandaki uygulamalar ı daha da kolayla ş t ı rm ı ş t ı r. Uzmanlara göre bilgisayar, hastan ı n yüz çizgilerini inceleyerek, deneyimsiz doktorlara te ş his yapmada yard ı mc ı olabilir. Hastan ı n resmini kullanarak bilgisayar arac ı l ı ğ ı yla Cornelia de Lange, Fragile X ve Williams-Beuren sendromu gibi nadir görülen hastal ı klar belirlenebilmektedir.

Yeni program yüzü, 48 noktadan olu ş mu ş ş ema ş eklinde sunmaktad ı r. Bilgisayar program ı , bu noktalar ı n konumlar ı n ı ve aralar ı ndaki mesafeleri k ı yaslayarak, veritaban ı ndan ilgili bilgileri tarayarak, hastal ı k patolojisini tan ı ml ı yor.

İ lk teknolojiler olaylar ı n %60' ı nda do ğ ru te ş his koymu ş lard ı r. Program üzerinde baz ı düzeltmeler yap ı ld ı ktan sonra gözler, burun, a ğ ı z ve çene üzerinde daha çok inceleme yaparak, olumlu sonucu %76'ya ula ş t ı rm ı ş lar. Önceleri bu alanda uygu- lanm ı ş metodlar daha az verimli olmu ş , yüz parametrelerinin bir bütün olarak ele al ı n ı p incelenmesine o kadar dikkat göstermemi ş lerdir.

Cornelia de Lange sendromundan eziyet çeken hastalarda benzer belirtiler bulunmaktad ı r. Bunlar zay ı f geli ş me, k ı sa boy, ba ş ta a ş ı r ı kal ı n saçlar, kollarda biçimsizlik ve kalp yetmezli ğ i gibi belirtilerdir. Bu hastalarda ayr ı ca, burun üzerinde kavu ş an ince ka ş lar, uzun kirpikler, k ı sa ve kalk ı k uçlu burun gibi belirtiler de bulunmaktad ı r. Bu hastal ı k iç organlarda yetmezlik ve önemli ölçüde entelekt zedelenmesi gibi kötü sonuçlar do ğ uruyor.

Fragile X sendromu, çe ş itli düzeylerde zihinsel özürlülü ğ e yol açabilen kal ı tsal bir sa ğ l ı k sorunudur. Hastal ı k, kad ı nlardan çok erkekleri etkilemektedir. Bu zihinsel sorunlar, hafif ö ğ renme güçlüklerinden, a ğ ı r zihinsel özürlülük ve davran ı ş bozukluklar ı na kadar de ğ i ş iklikler gösterebilir.

Williams-Beuren sendromu hastas ı , "cin yüzü" olarak adland ı r ı lan çok belirgin bir yüze sahiptir. Bu yüzün özellikleri ş öyledir: Kabar ı k al ı n, göz kapaklar ı üzerinde kal ı n katlar, a ş a ğ ı ya do ğ ru sarkm ı ş yanaklar, ş a ş ı gözler, k ı sa burun,

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

43

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

bir o kadar d ı ş ar ı e ğ ilmi ş burun delikleri, etli dudaklar, küçük çene, büyük, fakat düzgün bir ş ekilde yerle ş mi ş kulak kepçeleri. Bunun d ı ş ı nda, yüksek damaklar, kuru deri, a ş ı r ı hareketli eklemler ve di ğ er belirtiler oluyor.

Fragile X sendromu zaman ı , genelde erkek çocuklarda a ş ı r ı büyük al ı n, yüzün asimetrik çizgileri, büyük çene, uzun ve ileriye ç ı km ı ş kulaklar gibi belirtiler görülmektedir. Bu hastal ı ğ a yakalanm ı ş çocuklarda zihinsel geli ş im birkaç defa dü ş ük oluyor. Bu belirtiler çocukluk döneminde de ğ il, büyüdükten sonra görülmeye ba ş lar. Yeni metodu kullanarak bu hastal ı klar ı n belirtilerini ö ğ renerek daha erken ya ş larda te ş his koymak mümkün olacakt ı r.

Almanya'n ı n Essen kentinde üniversitenin Genetik Bilimler Enstitüsü'nün doktoru Dagmar, çe ş itli hastal ı klara sahip olan 55 ki ş inin foto ğ raf ı üzerinde Wieczorek bu program ı kullanm ı ş t ı r. Hastalar ı n büyük ço ğ unlu ğ una do ğ ru te ş his konulmu ş , ba ş ar ı oran ı %76 olmu ş tur.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

44

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

10. BÖLÜM

RES İ MLERLE YÜZ YAPISI ÖRNEKLER İ

A. Yüz Yap ı s ı

Yüz, üç e ş it k ı sma ayr ı lmaktad ı r. Birincisi al ı n k ı sm ı olup saçlardan ka ş lara kadar olan alan ı , ikinci k ı s ı m ka ş lardan buruna kadar olan alan ı , üçüncü k ı s ı m ise burundan çeneye kadar olan alan ı kapsamaktad ı r.

Bu tarzdaki e ş it bölünmeden sapmalar ı çok ender hallerde görebiliriz. Ço ğ u zaman ise yanl ı ş alg ı lama sonucunda orta alan ı n al ı n ve çene k ı sm ı na oranla daha uzun veya k ı sa oldu ğ unu görebiliriz. Bunun nedeni, burun ucunun daha fazla a ş a ğ ı ya do ğ ru e ğ ilmesi veya yukar ı ya do ğ ru çekilmesidir. Ş ekildeki üç ayr ı ki ş inin resimlerini incelersek, yüzün her üç alan ı n ı n e ş it oldu ğ u konusundaki fikrimizin ne kadar do ğ ru oldu ğ unu görebiliriz. Kulaklar yüzün orta k ı sm ı na denk gelmektedir.

Ba ş ı n, al ı n k ı sm ı ndan sonra gelen üst k ı sm ı , Avrupa

ı rk ı nda

yüzün

yüksekli ğ inin yar ı s ı ndan fazlad ı r. Bazen de bu yüksekli ğ e e ş ittir.

Gözler birbirinden bir göz ölçüsü uzakl ı ktad ı r. Burun, burun kanatlan ile birlikte gözler aras ı ndaki uzakl ı ğ a uygun gelen bir alan ı kapsamaktad ı r. Erkeklerde bazen burun kanatlan bu alan d ı ş ı na ç ı kmaktad ı r.

A ğ ı z, insan yüzünün en belirgin ve en hareketli k ı sm ı d ı r. Biz gülerken, a ğ larken veya sinirlenirken a ğ z ı m ı z ı n ş ekil de ğ i ş tirmesi ayn ı zamanda gözlerimizin ş eklinin de ğ i ş mesine neden oluyor. Böylece yüzde, bu hallere uygun gelen devaml ı mimikler olu ş uyor. Ba ş ı n yukar ı k ı sm ı n ı n, al ı n ı n ve burnun geli ş mesi insan ı n güçlü ruh yap ı s ı na sahip oldu ğ unu simgeler. Eski dönemlerden beridir her zaman iri burunun yüksek idrak simgesi say ı ld ı ğ ı bir gerçekliktir. Gerçekten, bu karakterli insanlar ı n iri burunlu olduklar ı gözlemlenmi ş tir. Bunun d ı ş ı nda, e ğ er burun düz ve dengeli bir biçimdeyse, bu burun sahibinin necip, dürüst ve iyi ahlakl ı birisi oldu ğ unu söyleyebiliriz. Tarihte ünlülerden ikisi bu konuda istisna olu ş turmaktad ı r. Bunlardan birisi Sokrates, di ğ eri de Michelangelo olmu ş tur. Sokrates'in çocukluktan böyle bir burun yap ı s ı na sahip olup olmad ı ğ ı belli de ğ il. Fakat, Michelangelo'nun bir tesadüf eseri burnunun k ı r ı ld ı ğ ı ve böylece, "küçük burunlular" kategorisine ait oldu ğ u bilinen bir gerçekliktir.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

45

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Belirgin çizgilerle ayr ı lm ı ş ve geli ş mi ş çene yap ı s ı ki ş inin irade gücünün, enerjik olmas ı n ı n bir simgesidir. Dar ve zay ı f geli ş mi ş çene yap ı s ı na sahip ki ş ilerin i ş alan ı nda verimsiz oldu ğ una ve karar verme gücünün zay ı f oldu ğ una i ş arettir. Kal ı n, etli ve belirgin dudaklar zevkli, e ğ lenceyi seven ve ayr ı ca güvenilir ki ş ilerin bir özelli ğ idir. Dar, çok ince dudakl ı ki ş ilerin ise kapal ı , bazen da güvenilemez bir karaktere sahip oldu ğ una i ş arettir.

Ki ş inin karakter özelliklerinin belirlenmesinde kulaklar yüz yap ı s ı nda di ğ er organlara oranla daha büyük önem ta ş ı maktad ı r. Kulaklar, ki ş inin beden organlar ı nda do ğ u ş tan ölümüne dek ş ekil de ğ i ş tirmeyen tek beden uzvu say ı labilir. Yeni do ğ mu ş bebeklerde art ı k kula ğ ı n ş ekli tam ve belirgin bir nitelik ta ş ı yor. Oysa, burun, a ğ ı z, gözler ve ayaklar ı n yap ı s ı nda zaman geçtikçe ş ekil de ğ i ş ikli ğ i olabiliyor. Bir Frans ı z antropologu, ki ş inin kulak yap ı s ı n ı n di ğ er organlara oranla daha büyük önem ta ş ı d ı ğ ı na i ş aretle, "kulaklar, ki ş iye yolcu ğ u için yarat ı l ı ş tan verilmi ş bir pasaport ve mühürdür" demektedir. Bayanlara oranla erkeklerin fizyognomik incelenmesi daha kolayd ı r.

B. Resimler

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

46

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

47

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

48

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯ Göz

49

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Çok hafif kan damarlar ı olan bembeyaz göz küresi: Hassas İ nce kan damarlar ı olan k ı rm ı z ı ms ı göz küresi: Sinirli

İ nce kan damarlar ı olan ve irisi koyu renkte göz küresi: Ezilmi ş

Koyu kahverengi ve koyu mavi: güvenilir, ciddi Aç ı k gri ve aç ı k mavi: enerji dolu Siyah: çok çabuk heyecanlanan koyu gri: cimri

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

50

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

51

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯ Burun

52

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

I.

II.

III. IV. V.

Burun kökü Ön burun Burun ucu

Burun kanatlar ı Burun delikleri

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

53

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

54

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

55

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

A ğ ı z

I. Üst dudak II. Alt dudak

III. A ğ ı z kö ş esi IV. A ğ ı z yar ı ğ ı

K ı rm ı z ı ve normal ş ekilli dudaklar sa ğ l ı kl ı olma belirtisidir. Kans ı z, mor ve koyu k ı rm ı z ı dudaklar hastal ı k belirtisidir.

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

56

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

57

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Çene Yap ı s ı

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

58

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

Kulak

1. Kulak kepçesi,

2. Kulak kepçesi çukuru 3. Kulakç ı k,

4. Kulak memesi

__________________________________________________________________

Ara ş t ı rma Serisi No.13

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

59

Yüz Okuma Sanat ı

¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

__________________________________________________________________