www.kitapsevenler.com

Merhabalar

Buraya Yüklediğim e-kitaplar AĢağıda Adı Geçen Kanuna Ġstinaden Görme Özürlüler Ġçin HazırlanmıĢtır

Ekran Okuyucu, Braille 'n Speak Sayesinde Bu Kitapları Dinliyoruz Amacım Yayın Evlerine Zarar Vermek Değildir

Bu e-kitaplar Normal Kitapların Yerini Tutmayacağından Kitapları Beyenipte Engelli Olmayan ArkadaĢlar Sadece Kitap Hakkında Fikir Sahibi Olduğunda

AĢağıda Adı Geçen Yayın Evi, Sahaflar, Kütüphane, ve Kitapçılardan Temin Edebilirler

Bu Kitaplarda Hiç Bir Maddi Çıkarım Yoktur Böyle Bir ġeyide DüĢünmem Bu e-kitaplar Kanunen Hiç Bir ġekilde Ticari Amaçlı Kullanılamaz Bilgi PaylaĢtıkça Çoğalır

YaĢar Mutlu

Not: 5846 Sayılı Kanunun "altıncı Bölüm-ÇeĢitli Hükümler " bölümünde yeralan "EK

MADDE 11. - Ders kitapları dahil, alenileĢmiĢ veya yayımlanmıĢ yazılı ilim ve edebiyat eserlerinin engelliler için üretilmiĢ bir nüshası yoksa hiçbir ticarî amaç güdülmeksizin bir engellinin kullanımı için kendisi veya üçüncü

bir kiĢi tek nüsha olarak ya da engellilere yönelik hizmet veren eğitim kurumu, vakıf veya dernek gibi kuruluĢlar tarafından ihtiyaç kadar kaset, CD, braill alfabesi ve benzeri 87matlarda çoğaltılması veya ödünç verilmesi bu Kanunda öngörülen izinler alınmadan gerçekleĢtirilebilir."Bu nüshalar hiçbir Ģekilde satılamaz, ticarete konu edilemez ve amacı dıĢında kullanılamaz ve kullandırılamaz. Ayrıca bu nüshalar üzerinde hak sahipleri ile ilgili bilgilerin bulundurulması

ve çoğaltım amacının belirtilmesi zorunludur." maddesine istinaden web sitesinde deneme yayınına geçilmiĢtir.

T.C.Kültür ve Turizm Bakanlığı Bilgi ĠĢlem ve Otomasyon Dairesi BaĢkanlığı

Ankara

Bu kitaplar hazırlanırken verilen emeye harcanan zamana saydı duyarak Lütfen Yukarıdaki ve AĢağıdaki Açıklamaları Silmeyin Tarayan YaĢar Mutlu

web sitesi

www.yasarmutlu.com

www.kitapsevenler.com

e-posta

yasarmutlu@kitapsevenler.com yasarmutlu@yasarmutlu.com mutlukitap@hotmail.com kitapsevenler@gmail.com

Karadeniz Fıkraları

KARADENĠZ FĠKRALARĠ

GLOBAL Gazetesinin okuyucularına armağanıdır

KARADENĠZ FIKRALARI

Yayına Hazırlayanlar

Orhan GÖKDEMĠR

EsinUWER

Kapak Tasarımı SuatEĞĠUĠ

Kapak illüstrasyon Aydın ERKUġ

GĠRĠġ

Ülkemiz mizah gücü yüksek insanlarla dolu bir ülke... Dünya çapında pek çok yarıĢmada mizahçılarımızın aldığı baĢarılı sonuçlar göğsümüzü kabartmakta.

Her yöremizdeki insanların kendilerine özgü bir mizah anlayıĢı olduğu kesin. Ama son 10-15 yıldır karadeniz yöremize ait fıkralar adeta moda haline geldi. ĠĢ o kadar büyüdü ki pek çok fıkra Karadenizlilere çevrilerek anlatılır hale geldi.

Ġlk baĢlarda bir toplulukta misafirlerden birinin Karadenizli olduğu bilinirse o yöreye ait fıkra anlatılmaz konuğun kırılacağı düĢünülürdü. Oysa geçen sürede değil kızmak, hoĢlarına gittiği anlaĢıldı. Hatta pek çok fıkranın bizzat Karadenizliler tarafından çıkartıldığı bile öğrenildi.

Aslındason derece zeki, o oranda saf bir tipi temsil eden (Laz fıkraları) Ģu anda mizahla ilgisi olan herkesin dağarcığında bir, iki tane fıkra bile olsa bulunuyor.

Biz de sizlere bu yöremizin zekasının ürünleri olan fıkralardan bir derleme yaparak sunuyoruz.

Bol kahkahalar...

TEMEL

Temel hayvanat bahçesinde gezerken açık bulduğu bir kafesten içeri dalmıĢ.

- Hoop, dur ne yapıyorsun, orası aslan kafesi, diye bağırıĢmıĢlar. temel geridönmüĢ, bağıranlara kızarak,

- Sankim aslanınızı yedük, demiĢ.

TEMEL OYUNBOZAN

Fadime ile balayına gidecekleri yer üzerinde günlerce konuĢtuktan sonra Antalya'da karar kılmıĢlar.

Bunun üzerine Temel;

- Pen Antalya'yı cördüm, demiĢ ve Fadime'yi yalnız göndermiĢ.

ġAKA

Laz'ın biri, sandalın içine oturmuĢ, Allah'a yalvarmaktadır:

- Allahum, bugün tuttuğum ilk baluğu bir fakire vereceğim, der. Ve Lâz oltasını

atar, beklemeye baĢlar. Neden sonra oltayı çeker,

bakar ki bir de ne görsün, koskocaman bir balık oltanın ucunda

- Haçan heç bu da fakire verulur mu daa!..

Birden balık bir çırpınıĢta oltadan kurtulur ve denize atlar. Laz üzgün ve ĢaĢkın:

- Allahum, sen de heç Ģakadan anlamaysun da...

HASRET

Temel'in gemisi batmıĢ, temel tek baĢına yüzerek ıssız bir adaya çıkıp hayatını

kurtarmayı baĢarmıĢtı. Bu ıssız adada tek baĢına tam beĢ yıl geçirdi. Nihayet denizde bir gün bir karaltı gördü. YaklaĢan karaltı bir fıçıya sanlmıĢ genç bir kızdı. Karaya ayak basar basmaz gemiciye sordu:

- Kaç yıldır buradasın?

- BeĢ yıldur!

- Öyleyse bu beĢ yıldır hasretini çektiğiniz Ģeye kavuĢacaksınız. Karadenizli Temel sevinçle havaya sıçradı:

- Uyy, demek fıçıda hamsi tuzlaması var!

DĠKĠZ

Temel ve kardeĢi Cemal köpeklerini anlatan bir kompozisyon yazarlar.

Öğretmen:

- Ġkinizin yazısı nokta virgül aynı nasıl oluyor? diye sorunca, Temel atılır:

- Tabii hocam, içimizin pi çöpeği var.

BAġARI

Temel savaĢta paraĢütçü, soruyorlar:

- Kaç baĢarılı atlayıĢ yaptın.

- Pütün yaptığım atlayıĢlar paĢanlıydı, ben de puntan purada-yum.

AYRAN

Temel'e yazın ne içersin demiĢler.

- Ayran, demiĢ.

- Peki, sen ayran yapar mısın?

- Çok kolaydur, önce yoğurt, sonra su, sonra da çalkalanayirum.

KUTUP

Temel Hocaya sorarlar:

Kuzey kutbunda altı ay gece süriy. Yatsı namazını pi sefer kılsak olur mi?

- AkĢam yemeğini pi sefer yersen, pi sefer kıl.

- Kıpleyi nasıl pulacağum?

- Pi namaz kılmamak için kutba citmeye teğer mi?

GÜLMEK

Temel kahvede bir masa etrafında oturan dört kiĢiyi görünce gülmeye baĢlar.

Neden güldüğünü sorarlar. Temel:

- Uyy pirunuz Recep, öpürünüz ġaban,,diğerimiz Ramazan ve hapu da Payramdır.

Siz olsaytunuz gülmezmiydunuz? Bunun üzerine onlar da güler.

LABĠRENT

Temel'e iĢe girmek için bir test uygulamıĢlar. Sorulardan biri, bir tünel içinde tek yönlü oklar olan bir Ģekil.

- Bu Ģekil nedir? Temel,

- Labirent.

OĞUL

Temel oğluna nasihat etmiĢ:

- Artik püyüdun ananla aynı odada yatamazsun.

- Sen penden taha büyüksün, sen niye yataysun?

DURAK

Ġlk kez Ġstanbul'a gelen Temel ve Cemal otobüse binmiĢler. Bilet-çi duraklara gelinince "Fatih, Atikali, Cağaloğlu..." diye durak isimlerini bağuıyormuĢ.

Ġstanbul'u bilmediği için inecekleri yeri bilemeyen Cemal'e Temel,

- Neden telaĢlanaysun, elbet pizim de isimlerimiz okunacak, pi-letçi nerede ineceğumuzu pilur, demiĢ.

TEHLĠKE

Temel yolda yürürken bir ahĢap binanın önüne gelir. Birden Ģu sesi duyar. "Temel kaç". Temel hızlanır. Geriye döner bakarki bina çökmüĢ. Temel heyecanlı

heyecanlı yürümeye devam eder. Bir köprü üzerinden geçmektedir. Yine aynı ses.

"Temel kaç." Temel yine hızlanır. Geriye döner bakarki köprü yıkılmıĢ. "Uyyy der Temel sen kim-sun pağa bu haperleru vereyisun?"

- Ben senin koruyucu meleğinin cevabını alır. Temel:

- Uyy sen haçan penum koruyucu meleğumdun, Fadime ile evle-nuyiken asıl tehlikeyi niye haper vermetun?

ESKĠ AĠLE

Temel her iki konuĢmanın birinde, kendi sülâlesinin çok eskilere dayandığını

iddia edip dururdu... Gene böyle konuĢmalardan birinde 10

ipin ucunu o kadar kaçırdı ki:

"Pizum sülâle Yusuf Peygambere kadar "dayamir" dedi.

ArkadaĢları Temel'in bu kadar atmasına içerledilerse de girgin sürdürmesi için ortaya bir yem atmaktan da kendilerini alamadılar:

"Ola çok ataysun... Nerede ise sülâledekülerun Nuh Peygamberin gemuĢuna da pinduğunu söyleyeceğsun..."

Bu sözlere alınan Temel, cevabım verir:

"O kadar da teğul, pizumkilerun o zaman çendu takaları var-muĢ.."

ADINI KOYMAK

Temel gurbettedir. Bir çocuğu doğmuĢtur. Kendisine bu haber verilir ve çocuğa bir türlü ad bulamadıklarından da yakınırlar. Temel'in cevabı Ģöyle olur:

- Uyyy matem ad bulamayisunuz uğa verim penum adimu. Pen buntan sonra atsuz yaĢamaya çaliĢirum.

DURUN

Temel'e sormuĢlar:

- Evlenmek mi yoksa bekar kalmak mı daha iyi?

- Farç etmez, nasıl olsa piĢman olacaysun.

HEMġERĠLĠK

Temel sorar.

- Uuyy pil pakayum ben nereliyum?

11

ELDĠVEN

Temel'in eldivenle yazı yazdığını görenler sormuĢ:

- Niye eldivenle yazıyorsun, zor olmuyor mu?

- Zorluğuna zor ama el yazımın taninmasini istemeyrum.

TEMEL MĠSAFĠR

Gecenin bir yansında tanrı misafiri diye bir kadın Cemal'in kapısını çalmıĢ.

KonuĢurlarken oğlu gelip bir emri olup olmadığını sormuĢ. Cemal:

- Cit inekleri sağ, taĢlığı yıka, yemeği hazırla, bir iĢ taha var ama oni pen yapacuğum, Ģu misafirle yatmak, deyince kadın koĢarak kaçmıĢ. KoĢa koĢa baĢka bir köyde Temel'in evine gelmiĢ. Temel sormuĢ:

- Hayrola, niye nefes nefesesun? Kadın olayı anlatmıĢ. Temel:

- Bu Cemal de hep böyledir beceremediklerini pağa cönderir.

ġAKA

Temel Fadime'nin mezan baĢında,

- Fadime, seni çok ozladum, pir muciza olsa da yine beraber olsak, diye dua ederken, hafif esen rüzgar mezarın üstündeki otlan oynatmaya baĢlamıĢ. Temel dehĢetle,

- ġaka yaptum Fadimeciğum, Ģaka Ģak...

TORPĠL

Ġstanbul'da bir askeri birliğe Karadenizli bir er gelmiĢti. Bölük komutam erin adını ve nereli olduğunu sordu. Er:

- Adım Temel, dedi, Ofliyum! Bölük komutanı:

12

- Buraya, herhalde torpille geldin? Temel hemen cevap verdi:

- Hayir komutanım, Trabzon'dan cemiyle celdum!

BOĞA GÜREġĠ?

Temel Ġspanya'da boğa güreĢi seyretmektedir. GüreĢ esnasında matodor boğayı

bertaraf ettiği zaman bütün Ġspanyo.'lar "Oleeyyy" diye bağınyorlar. Boğa etkili olduğu zaman ise yalnız Temel "oleyy" demektedir. Buna sinirlenen seyirciler nedenini sorduklarında:

- Ne karuĢayisunuz, pen isteduğumu tutanım. Siz o adamdan ya-nasmuz. Penda boğadan yanayum, yazık değilmu hayvancuğa hapuka-dar kalabalükta penda olmasayitum yapayalinuz kolaçağitu...

GÖKTEN DÜġENLER

Ġki Karadenizli, askerliklerinde paraĢütçü olurlar. Ġlk atlayıĢlarını yapmadan önce uçak içinde çavuĢ, son açıklamayı yapar:

- Atladıktan sonra önce sağdaki ipi çekersiniz, eğer paraĢüt açılmazsa, bu kez soldaki ipi çekin, açılır. Ġndiğiniz yerde cip sizi bekliyor, biner, geri dönersiniz.

Bunun üzerine ikisi de kendilerini boĢluğa salarlar. Ġlk atlayan önce sağdaki ipi çeker, bekler, paraĢüt açılmaz. Sonra soldaki ipi çeker. Yine açılmayınca arkadaĢına bağırır:

- Uyy Ali, ha bu çavuĢun iki dediyu da fos çıkhı daaa. Ġster mi-sun aĢağıda cipde beklememuĢ olsun.

PARMAK

Temel doktora gitmiĢ,

- Toktor bey, hayrettur, iĢaret parmağumla nereme tokunsam, 13

ağriy, demiĢ. Alnıma tokunayirum, ağriy; kiçima tokunayirum ağriy; tizime tokunayirum ağriy. Doktor iyice muayene etmiĢ, sonunda. - Bir Ģeyin yok, senin iĢaret parmağın kırık, demiĢ.

ALDATMACA

Temel çevresinde paralı biri olarak tanınmaktadır... Kapısında her zaman bir isteklisi de bulunmaktadır... ĠĢte bir gün de bunların arasına Cemal girer ve ondan borç para isteyince Temel Ģöyle der:

"Ula Cemal istedugin parayı verurum da senden yüzde tokuz faiz alurum..."

"UĢağum o kadar faiz olur mu?.. Sen hiç Allah'tan korkmayi mi-sun?" der Cemal ve bunun üzerine Temel Ģöyle karĢılık verir:

"Korkayrum, korkmasuna da Allah yucarudan paktuğu zaman to-kuzi altu cörür nasıl olsa..."

YORMASAYDIM

Temel otelde kahvaltı ederken, tabağmdaki zeytini türlü çatalıyle yakalayamaz.

Epeyce uğraĢtığım gören garson, yanına yaklaĢır, çatalı alır ve bir defada zeytine batırır. Temel küçümsiyerek bakar:

- Uyy karson hapu zeytinu pen yormasayitum, sen oni zor yaka-layaçağitun.

YÜZÜNDEKĠ BEN

Temel'in yüzünde büyük bir ben vardır. Bu Temel'i çok rahatsız etmektedir. Bir gün karar verir, gider yanağındaki beni aldırır. Eve döndüğünde yüzünü bantlı

olarak gören karısı Fadime sorar:

- Uyy Temel'um, ne oldi sağa?...

- Hiç Fadime hapuriyi yüzümdeki beni aldirdum da.

14

Fadime buna inanmak istemeyince Temel cebinde bir kağıda sanlı olan benini açar gösterir.

Fadime:

- Uy gösterme oni pağa. Yureğumpoloniyu... Temel gülerek karısına cevap verir:

- Uyy Fadime hapu ben yanağımdayiken seveydun onida Ģimtu niye yüreğun palaniyu...

AĞIZ

Temel'e

-Sarımsak sever misin, demiĢler.

- Evet ama içincu ağızdan değuemiĢ.

MALZEME

Uçakta giderken yanındaki kadınlar Temel'e kaçak bir mallan olduğunu söyleyip gümrükten geçirmekte yardımcı olmasını rica eder. Temel kıramaz, pantalonunun içine sokar. Gümrük memuru Temel'e kaçak eĢyası olup olmadığını sorunca,

- Evet pantalonumin içinde kadınlara ait bir Ģey vardur, der. Memur da,

- Çok Ģakacisunuz, Temel Bey, der.

ZIMBA

Amerika'da bir uçak yapımcı Ģirketinin yaptığı uçaklar hep düĢüyormuĢ. Yeni fikirler için kampanya açmıĢlar. O arada parasız kalan Temel'den yeni bir fikir çıkmıĢ, kanatlann gövdeye birleĢtiği yerlere delikler açtırmıĢ. Kimsenin aklı

yatmamıĢ ama yinede denemiĢler. Ka-

15

nsı için ameliyat parasına ihtiyacı olan intihar uçuĢu yapacak bir de pilot bulmuĢlar. Tesadüf bu ya uçuĢ çok baĢarılı olmuĢ. Merakla Te-mel'e bunu nasıl bulduğunu sormuĢlar. Temel:

- Tuvalet çağıtlarını zımpasından hiç yırtamadım, çağıdın en sağlam yeri olduğunu anlatım.

BOSTANA GELĠN

Temel arkadaĢlanyle komĢusunun bahçesine bostan aramaya gider. Gecenin karanlığında, mısır tarlalan arasında bostan aramaya devam ederlerken, Temel komĢusunun tuvalet kuyusuna düĢer ve üstü baĢı pislenir. Hiç istifini bozmadan arkadaĢlannı çağınr.

- Ulaa uĢaklaaarr. Hapuriye postana kelun postanaaa..

Bunun üzerine arkadaĢlan Temel'e doğru karanlıkta koĢmaya baĢlarlar ve onlar da tuvalet kuyusunadüĢerler. Temel gülmeye baĢlar. ArkadaĢlan:

- Ulaaa Temeeel haçan ne küleyisun taaa. Ettuğun iĢu peğineyi-misuun?.

Temel:

- Uyy uĢaklaaar hapuriye tüĢmiĢum poklanmiĢum ta ĢaĢirmiĢum. Size gitun tiyeceğume postana kelun temiĢum. Siz ta penim gipu etmi-Ģum. Hapuriye penu bağıĢlıyasunuz.

AYNI ġEY

Temel arkadaĢının sabah, akĢam durmadan içtiğini görünce, merakını yenemiyerek sorar:

"Ula Cemal çok içmeye paĢladun. Sebebi ne ola ki?" "Kariyla kavgaluyuz da onin içun içeyrum.." Bu kez Temel daha da meraklanır: 16

"Aramız neden pozildu ki?" "Çok içtuğim içun.."

EV

Temel evlenmiĢ. Kızın babasının evini ziyarete gitmiĢler. Gece Fadime seviĢmek istememiĢ.

- Neden kaçaysun, diye sormuĢ Temel.

- Ha pura pabamın eviii, demiĢ Fadime.

- Purası pabanın evi de, pizim ev çerhane midur?

ġEY

Temel iĢe baĢvurmuĢ, anlatıyor:

- Tam alıydılar son anda çaydiler, sekretere pazulanmı cöster-dim, bacak adalelerimi cösterdim, holdingin sahibi hamım çeldi, refa-ransımı cöstermemi istedi. YanlıĢ Ģeyimi cösterdim herhalde, kovdi penu.

TEMEL ATMA TÖRENĠ

UĢaklar deniz kenarında bir düzlükte horon tepiyorlar ve arada birde aralarından birini kayalara atıyorlarmıĢ. Bunu gören biri n'olur n'olmaz diye kaçmaya çalıĢmıĢ.

- Cel sen de katıl, demiĢler. Niye çekineyisun, adın ne?

- Arif, demiĢ.

- Piz Temel atma töreni yapayruz. Senin için bir tehlike yok, da!

17

ÖLÜYE DAĠR

Temel'in babası ölmüĢ. Temel mevlût okutmaktadır. Cemal unun iyi olmadığım, mevlüt yerine Kuran okutmanın daha iyi olduğunu ima etmek ister Temel'e, ilkin Temel buna inanmaz amma Cemal ona Ģu açıklamayı yapınca ikna olur:

- Uyy Temel'um pak. Hapuriye sen mevlüt okutaysun, parayla okuyan alayu. ġekeru ta tinleyenler alayu, rahmetlu papanda havasinu alayu..

BALIKLA KONUġMA

Temel lokantaya girer. Bir masaya oturur. Garsonu çağırır ve bir balık ısmarlar kendine. Bir müddet sonra garson balığı getirir Temel'e verir. Fakat Temel balığı yemez. Devamlı balığa bakmaktadır. Bunu farkeden lokantacı Temel'in yanma gelir ve balığı neden yemediğim sorar.

Temel:

- ġimdiluk pen palukla konuĢayirum der. Lokantacı:

- Sen balığın dilinden anlar mısın? Temel:

- Elbette anlayirum. Bunun üzerine:

- Peki ne konuĢuyorsun onunla der lokantacı: Temel:

- Deyurum ona ki pen bir hafta önce tenüzde seyyahat eterken papuçlarimu tenuze tüĢürdüm gördün mü onlara?

Hayrstle dinleyen lokantacı, öyleyse balık sana ne cevap verdi diye sorar Temel'e. Cevabı Ģöyle alır:

18

- Sen bir hafta önce tenuze papuçlarinu tüĢürmiĢsun. Ama pen nerden göreyum onlaru. OnpeĢçün evvel tenuzden çikmiĢum taaa...

KENDĠNĠ GÖSTERME ZAMANI

Cephede, taarruzdan önce son saniyeler. Komutan askerlerine moral verici bir konuĢma yapar ve Ģöyle bağlar:

- ġimdi kendinizi gösterme zamanı geldi aslanlarım, göğüs göğü-se, adam adama döğüĢeceksiniz.

Erlerin arasında bulunan Temel, bir adım ileri çıkar.

- Komitanum, bağa düĢen hancisudur gösterur musunuz? belci eyilukle hallederim iĢi.

MOLLA

Lazistan'da iĢyerlerinde mola süresi on dakikayı geçmezmiĢ. Çünkü daha uzun süreli molalarda iĢçiler yapmakta oldukları iĢi unu-tuyorlarmıĢ.

BAYAT ÇAY

Temel iĢyerinde arkadaĢlarına çay ısmarlamıĢtır. Çaylar içildikten sonra garson gelir boĢ bardakları almaya. Bu arada ne Temel ne de arkadaĢları içtikleri çaydan memnun değillerdir. Çay bayattır. Temel garsona çay paraları için yırtık ve eski bir on lira verir. Garson parayı evirir çevirir:

**

- Bu para geçmez der.

Temel zaten böyle bir söz bekliyordu:

- Uyy senun çayun geçeyuta penum param neden geçmeyu?...

19

PASO

Cemal, Ġstanbul'a gelmiĢ ve ilk kez otobüse binmiĢtir... Bilet parasını

hazırlarken birtakım adamların bazı kartları gösterip, "Paso" deyip ön tarafa geçtiklerini görünce uyanır... Ceplerini karıĢtırır ve para vermeden geçmek için evlenme cüzdanını göstererek: "Paso" der ve yürür...

Fakat biletçi olarak kendisi gibi Karadenizli olan Temel bulunmaktadır ve Cemal'e dönerek Ģöyle der:

- "UĢağum, sen bu pasoyla pinsen, pinsen Fadime'ye pedava bi-nersun.."

MĠMARĠ

Mimarlar ekibi Karadeniz'de Lazok mimarisini incelemek için gezerlerken, kıyıda iki yanm tekne ve içlerinde de birer kiĢi görünce,

- Halkımız konut sorununa ne ilginç çözümler getiriyor, diye hayranlıklarım belirtmiĢler.

- Ne çözümi, demiĢ Temel. Cemal ile ortakliğimizu ayırmak için takayi ikiye boldük, da..

TEMĠZLENSĠN

Yaz tatilinde oğlunun köy iĢlerini öğrenmesini isteyen HemĢinli baba, sabah doğruca onu ahıra yollar ve inekten süt sağmasını ister... Çocuğunun aradan uzun süre geçtiği halde gelmediğini görünce, meraklanır ve doğruca ahıra gider...

Gördüğü manzara gerçekten çok ilginçtir. Oğlu sağdığı sütü kabından ineğe içirmektedir...

"Delurdun mu sen uĢağım, ne edeysun öyle?" Çocuk pek mahcup bir halde cevap verir:

"Ne edeyum yani, inek sütin içine etti daaa, öni süzmeğe çaliĢay-rum..."

20

TEK SUÇLU KALDI

Azılı hapishane kaçkınının Rize'de saklanmakta olduğunu duyan Komiser Temel, onun resmini isteyip, kaçak avma çıkmak istediğini Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirir.

Aradan çok az bir zaman geçtikten sonra, azılı gangsterin çeĢitli zamanlarda çekilmiĢ 10 değiĢik fotoğrafı kendisine gönderilir...

Dediği gibi, "Kaçak Avı"na çıkan Temel Komiser iki gün sonra postaneden Emniyet Genel Müdürlüğüne Ģöyle bir telgraf çeker:

"Kaçaklardan dokizunu yakaladuk... Kalan pirunun da yakalan-masu an meselesudur..."

BENZETME

Temel ile Cemal arkadaĢtırlar. Liseden sonra Temel Ziraat, Cemal ise DiĢçilik Fakültesine girerler. Yıllardan sonra iki kafadar karĢılaĢırlar. Cemal:

- Uy Temel, diĢçu ile çiftçu arasında ne gibu bir benzerluk var-dur?

- Her ikisu ta kök sökeyiler...

TEMEL DERS

Temel'i idam edeceklermiĢ. Sehpaya çıkarken,

- Bu ta pağa ders olsuru demiĢ.

ATMA, ATMA!..

Karadenizli bir ihtiyar, torunlarına Çanakkale SavaĢı sırasındaki kahramanlıklarını anlatıyordu... Küçüklek büyük bir ilgi ile ve ağızlan bir kanĢ

açık, dedenin sözlerini dinlerlerken küçük Temel atıldı: 21

"Peci dedeciğum neden arada pir diğer asçerlere de ateĢ etmek için fursat vermedun?."

MISIR TARLASI

Temel çok bayır bir araziye güçlükle mısır ekmektedir. Bunu gören komĢuları:

- Yapma Temel, buraya bu misırlaru ekme. Hem zahmet çeke-yirsun hem de ta ilerde bu tarlanu sel alur derlerse de Temel'i ikna edemezler. Temel tarlayı

eker. Mısırlar büyür, Amma bir gece ĢimĢekler çakar, gök gürültüleri arasında yağmur yağmaya baĢlar. Bu fırtınada Temel'in tarlasını sel alır götürür. Bunu gören komĢuları toplanır Temel'in yanma evine gelirler. Temel'e bu acı haberi verirler. Sen pi-zu zamanında tinlemedun Ģimtu gitte kendin gör tarlamın halinu.

Temel hemen toparlanır, süratle tarlasının yanma varır. Bakarki gerçekten tarlayı sel almıĢtır. Tarlanın Ģurasında burasında tek tük kalan mısırları, gökten inen ĢimĢeklerin ıĢığıyla farkeden Temel, isyan eder. Ellerini havaya kaldırarak:

- Uyyy Allahum, yıktun patırtun tarlayu; pita çakmak çakayu pakaysun uğa der...

HOġÖRÜ

Temel nereye gitse keçisini de yanında götürüyormuĢ. Keçi geçirmeye izin ermeyen bir gümrükten geçebilmek için, deklarasyonunda keçisi için köpeğim demiĢ.

- Ama bu nasıl köpek, boynuzlan var demiĢler.

- Özel hayatına kanĢmayrum, demiĢ.

22

KĠRALIK DAĠRE

Temel Ġstanbul'a gelmiĢ, kiralık daire aramaktadır. Çok gezmiĢ ve yorulmuĢtur.

Nafile kendine göre bir daire bulamamıĢtır. O günü öyle geçiren Temel ertesi gün sabah erkenden tekrar kiralık daire aramaya çıkmıĢ. 5000 liraya bir yer bulabilmiĢ. Ev sahibi ile pazarlığa oturmuĢ. Fakat adamı hiç aĢağıya indirmemiĢ.

Sonunda Temel ev sahibine Ģöyle der:

- Bak hemĢerum, senin hapu evinun ahiri var midur? Ev sahibi:

- Burada öyle Ģey olmaz. Sen benimle dalga mı geçiyorsun der.

- Yoo hemĢerum, dalga falan geçmeyrum amma öğrenmek isteyenim ki, size heray peĢ on bin lirayu verecek olan inek nerede yata-. caktur. Onun içun ahirimi sorayrum taaa.

BĠLMECE

iki Karadenizli, birbirlerine bilmece soruyorlardı:

- Kafestedur, sandur, öter!

- Kanaryadur!

- Bilemedim, balıktur!

- San baluk olur mu?

- Boyadım!

- Kafestedir dedun!

- Ben koydum daa!

- Hiç balık öter mi?

- E, gardaĢum, bilmece bu... ġaĢırasun diye ben kendim uydur-dimoni!

23

EHLĠYET

Temel ehliyetsiz olarak arabasını kullanmaktadır. Birgün trafik polisi Temel'i durdurur ve ehliyetini ister. Temel ehliyet almak için daha evvelden ok uğraĢmıĢ, bir türlü alamamıĢtır. Mecburen ehliyetsiz çalıĢmak zorunda kalmıĢtır.

Temel bu uğraĢılarını da ima ederek Ģöyle der:

- Uyyy memur bey siz paaa ehliyet vermedunuz ki isteyisunuz?..

ĠġĠ BĠTĠRDĠNĠZ

Temel akĢam vakti iĢinden dönmektedir. Kıraç bir araziyi kazma ile kazmak gibi zor bir iĢten döndüğü için çok yorgundur. Yolu tam köyün camisinin önündedir.

Temel buraya geldiğide kazmasını yere bırakır ve ellerini cami avlusundaki mezarlara doğru uzatarak:

- Uyyy, haçan siz iĢinizu güçünüzi ne zaman bitirtunuzta hapura-tayatayisunuz...

KAZANÇLI

Fadime gece geç saatte kapıyı açtığı kocası Temel'in ayazın içinde bir tek ceketle drduğunu görünce, çıkıĢır:

"Paltonla, saatini cumarda kaybettun değul mi?" "Evet," der Temel ve sürdürür konuĢmasını, "Ama payto ilen saat pin liradan fazla etmezdu... Kumar porcum olan ici bin lirayı ödeĢtir-dum böylece... Çene pen çarlıyım*.."

GERĠYE SAYMA

Temel yolda pek üzgün yürüyen Cemal'e sorar:

"Ha uĢak nedur pu halun suratun asılmuĢ?"

Cemal: "ĠĢlerum çok cötü cideyi," der ve devam eder: "Pir ay ön-24

ce emicem öldi üçyüzpin lira kaldu pağaa, önceki hafta teyzem öldi yüzelli pin lira kaldi, geçen hafta piyancodan onpin lira kazandum... Pu cüm haftanın son cünü daha pir Ģey çıkmadu pağaa..."

TAVUKLAR

Ġstanbul'a ilk kez gelen Cemal, arkadaĢı Temel'le buluĢup plaja gitmiĢtir...

Ömründe ilk kez plaja giden Cemal, yan çıplak kızları görünce, Temel'e sorar:

"Ula uĢak punlar nedurk?"

"Punlar mu uĢağum, punlar peygamber tavuklaridur..."

GĠTTĠĞĠ YER

Temel Anadolu treninde seyahat etmektedir. Arasıra kendisini kıyasıya tokatlamaktadır. Yanındaki adam: Acaba bu delimidir, nedir diye sordu:

- Niçin kendinizi tokatlıyorsunuz? Temel:

- Haçan pen Tokat isdasyonunda ineçeğumda ondan...

VURMUġ

Temel yanına Cemal'i de alarak ormana avlanmaya çıkmıĢtı. Bir ara Cemal'i kaybeden Temel bağırmaya baĢladı: "Hey uĢak, nereye cittun?" "Puradayum..." "Pi sakatluk yok ya?" "Yoktur, çok iyuyum..." "Oldi, o zaman pi çakal furdum.

25

ALIġKANLIK

Öğretmen, Dilbilgisi dersinde öğrencilere, "Mucize" kelimesini anlatmaya çalıĢıyordu...

"Bir inĢaat iĢçisi, çalıĢırken binanın en üst katından aĢağıya düĢüyor ve burnu bile kanamıyor. ġimdi buna ne denir?"

Temel ayağa kalkar ve, "Tesadüftür öğretmenum..." der...

"Sonra tekrar en üst katta çalıĢmaya deam eder ve biraz sonra tekrar aĢağıya düĢer ve gene bir Ģey olmaz.. Buna ne denir Ģimdi?"

Bu kez Ġlyas ayağa kalkarak cevap verir: "ġanstur öğretmenum..."

Öğretmen hafif bir iç geçirir ve tekrar sorar:

- Peki aynı adam biraz sonra tekrar düĢerse ve bir Ģey olmazsa, buna nedenir?"

Sıra Cemal'e gelmiĢtir. Afacan öğrenci cevabı yapıĢtırır:

"AluĢkanluk denur öğretmenum, aluĢkanluk..."

DĠN

Temel Ramazanda köprü altında dolaĢıyormuĢ. Birde ne görsün, bir adam balık kızartmıĢ rakı ile afiyetle yiyor;

- Uyy hemĢerum oruç tutmay mıĢun?

- Ben hıristiyamm. !

- Uyy hemĢerim tininin çıymetini pil.

26

TUTUM

Temel Cemal'e:

Fadime her sabah pi milyon istiyor.

- Uyy, pi milyon çok para, pi milyonu napayi?

- Bilmem, hiç vermedimçi.

GÜLÜNCE

Temel bir mahalle kavgası sırasında sırtından bıçaklanmıĢtır. Daha fazla kan kaybetmemesi için sırtında bıçak olduğu halde hastaneye getirilen Temel'e acil servise bakan doktor sorar:

- "Canın yanıyor mu evladım?" Temel sakin sakin cevap verir.

- "Yok toktok bey, yalnız culduğum zaman.

ALIġVERĠġ

Temel bakkaldan sabun alır. Yalnız bakkal sabunu eksik tartmıĢtır. Buna rağmen sabunun tam parasını ister Temel'deh. Temel itiraz eder.

- Eksik tartayisun parasinu tam isteyiĢim olur mi? Bakkal:

- Olur Temel olur. TaĢımada zorluk çekmezsin.

Bunun üzerine Temel tartılan kadannın parasını verir bakkala. Bakkal da buna itiraz eder. Sonunda Temel der ki:

- Pak hemĢerum sağa az para vereyumki saymasınta zorluk çek-meyesun...

27

NE OYNADIĞINI BĠLEMEM

Rized'de dört arkadaĢ kahvede iskambil oynamaktadırlar. Yeni gelen Cemal yanlarına yaklaĢır ve oyun oynayanlardan arkadaĢı Te-mel'e sorar:

- Ola ne oynaysunuz?

- Ben çendi hesabuma piĢti oynayrum, ama oteçiler ne oynay oni pilmem.

O MĠ?

Bir yabancı, Karadeniz'de bir kasabada bir Karadenizli bir kasabanın mezarlığını

geziyormuĢ. Karadenizli mezar taĢlarında ismini okuduğu adamlar hakkında bilgi veriyormuĢ:

- Ha Ģu mezar taĢında dört tabanca olan; vurdi, vurdi, vurdi, vu-ruldi...

demiĢ...

Mezar taĢmda üç tabanca kabartması olan için de:

- Bu demiz, vurdi, vurdi,. vuruldi!

Mezar taĢmda iki tabanca olan için de Ģöyle konuĢmuĢ:

- Ha bu da, vurdi, vuruldu. Sıra tek kabartmalıya gelince: Sonunda mezar taĢında hiç tabanca kabartması olmayan biri için, baĢını

sallayarak Ģöyle konuĢmuĢ:

- Bu, poktan bir adam idi, celeyilen öldü

OTELDE

Temel geç vakit otele gelmiĢtir... Otel müdürüne yar olup olma-dığnı sorar.

Müdür de iki kiĢilik bir odada bir kiĢilik yerim kaldı deyince Temel hemen orasının kendisine verilmesini ister. Daha evvel

28

odada yetmekta olan çok hassas biri olduğu için öyle herkesin yanına verilmemesini tenbih eder. Bunun üzeren otel müdürü Temel'e:

- Gece yaterken hırlar mısın diye sorunca Temel:

- Yok hemĢerum hirlamam pirden talanım der.

TEMEL MÜDÜR

Temel sinemanın birinde müdür olmuĢ. Bir seyirci gelmiĢ.

- Sigara içebilir miyum?

- Hayır, demiĢ Temel.

- Ama herkes içiyor.

- Onlar sormatilar çi.

ĠPUCU VARMIġ

Oldukça haĢan olan Temel o akĢam eve geldiğinde yüzü gözü yar bere içindeydi.

Oğlunun bu halini gören annesi Fadime hemen sordu:

"Uyağum ha pu halun nedur?"

"Bi çocuk penu dövdü annecuğum..."

"Ha peku o'ni pi dağaa cörsen tanir misun?"

"Tap tanirum, çünkü kulağu cepimdedur..."

HESAP

Ġkisi de müteahhit olan Temel ve Cemal aralarında yeni binaların fiyatını tespit etmeye çalıĢıyorlarmıĢ.

- îçi yuz seksen milyon isteyelum, demiĢ Cemal.

- Yuvarlak yap oni, üç yuzmilyon iyidur, dye çıkıĢmıĢ Temel.

29

Cemal fiyatı yazarken, Temel fikir değiĢtirmiĢ. - Yuvarlak rakam Ģüphe uyandurur, sen en iyusu küsürlü yap oni, üç yüz yirmi olsun, demiĢ.

BÜYÜK SIR

Ġdris Kaptan tüm herkes tarafından pek sevilirdi. Onun sırrını bilmek için yıllardır çok uğraĢ vermiĢler,f akat bir türlü muvaffak olamamıĢlardır.

Ġhtiyar kaptan her sabah kamarasından çıkarken kilitli kasasını açar ve içinden çıkardığı bir kağıdı okuduktan sonra kasayı büyük bir gizlilik ve dikkatle kapatıp, kaptan köĢküne çıkardı.

Her sabah büyük bir titizlikle yapardı bunu. Gemide çalıĢanlar çok uğraĢmıĢlar, o kağıtta ne olduğunu bir türlü öğrenmemiĢlerdi. Günlerden bir gün Ġdris Kaptan ölünce kasayı açtılar ve içinde Ģunla-nn yazılo lduğunu gördüler: "Sancak sağ

Ġskele sol..."

KARġILIĞINDA

Temel camide vaaz vermektedir. Zenginin birisi Temel'e bu güzel vaazinden ötürü

taĢsız bir yüzük hediye eder. Temel verilen hediyeye göre adama lâyıkıyla duasını yapar. ġöyle:

- Huy hemĢerum hapu hetuyene karĢıluk Allah sağa Cennet'te ta-vansuz bir köĢk ihsan etsun...

3ü) v

GĠDĠġ GELĠġ

Temel, Ġstanbul'dan Rize'ye gitmek için gidiĢ ve dönüĢ bsileti alır vapura...

GidiĢ için beĢyüz, dönüĢ için de beĢyüz lira öder. Temel vapura biner ve Rize'ye gider. DönüĢ zamanı geldiğinde Temel geri dönmez. ArkadaĢları, niye dönmedin dediklerinde? Temel:

30

- Uyy Tenizyollarıntan aldım hapu piletu, gidiĢ ve tönüĢ. Gittum da tönmedum attum onlara pi kazuk taaa...

GERÇEK

Temel, oğlu Cemal'in okul durumu konusunda bilgi almayı kendini iĢ edinmiĢti.

Bir gün yine oğluna sordu:

"Ha uĢağum, pu hafta sinifun kaçuncususun?"

"YirmipeĢincisiyum pabaciğum..."

Temel kafasım yavaĢ yavaĢ kaĢıdıktan sonra tekrar sordu:

"Peci geçen hafta yirmincisi değil miydim?.."

Cemal oldukça sakin ve açıklayıcı bir cevap verdi:

"Evet pabaciğum, ama sinufa yeni peĢ arkadaĢ katildu da..."

MEZARLIK

Temel yıllardan sonra köyüne gider. Mezarlığı dolaĢır. Yanındaki Cemal'e sorar:

- Bu kimun? Abonozun;bir vurdi bir vurildi, eyu der Temel.. Yine sorar Cemal'e:

- Hapu kimun?

- Mehmet Ağanun. Ġki vurdi, pir vurildi böyle sürer. Temel en son mezarı sorar: Eyü eyu der Temel yine. KonuĢmalar.

- Hapu kimun?

- Uyyy Mülayim, hapu ismun itu olmasa senta birkaç adam vura-cağitun..

- O Mülayim'undur, ne vurdi ne vuraldi. Pisi pisine yatayi hapu-rada.

31

ÇAKAL-DEVE

Ġki Karadenizli konuĢuyorlardı: Biri:

- Dün gece, dedi, bir ĢimĢek çaktı, ayın aydınlığında tam yüz bin çakal gördüm.

Öteki:

- Uy, dedi, ben de o sırada dağın tepesindeki bir devenin baĢım uzatmıĢ

aĢağıdaki dereden su içtiğini gördüm!

- Haydi, haydi deveyi düze indir!

- Sen de çakalı 100'e indir!

MANÂLI BAKIġLAR

Temel, Ġstanbul'a yeni gelmiĢ Ģehirli arkadaĢına dert yanıyordu: "UĢağum, tüm otobüste arkada otururken, piletçi pi ara sançi pi-yet almamuĢim, gibi mânâlu mânâlu pağaa paktu..." ArkadaĢı hemen sordu: "Peki sen ne yaptın?" Temel cevabı

yapıĢtırdı: "Pen de sançi pilet almuĢum çibi mânâlu mânâlu oğaa paktum..."

SÜRAT ..,.,. ,.-ıOl!..

Temel sarhoĢ taksiye binmiĢe

- çek istasyona.

- Burası istasyon efendim.

- Pi taha pöyle hızlı citme.

32

Temel Cemal'den alacaklıda". Yıllardan sonra bu alacağını ister. Cemal ise böyle bir borcunun olmadığını söyler. Mesele mahkemeye intikal eder. Hakim sorar:

- Söyle bakalım Cemal, Temel'e olan borcunu niye ödemiyor-sun?

Cemal:

- Hacim bey pen Temel'u tanimayirum... Hakim tekrar sorar: Cemal:

- Hacim bey pen, Temel'u tanimayirum...

Hakim üçüncü defa sorduğunda aynı cevabı alınca Temel kızar..

- Uyyyy Çemaaal haçan sen penu tanimayisun, penta senu tanimayirum der. Der amma davayı da kaybeder.

ġÜPHE ÇEKMESĠN

Ġstanbul'un her tarafmda mantar gibi yeni binalar yapan Karadeniz 'li iki müteahhit arkadaĢ konuĢmaktadırlar.

Temel: "Kadıçöy'deki daireleri kaça sataeağuz?.." Cemal: "Ġçiyüz seksen bine..."

Temel uzun sözden hoĢlanmamıĢtır, anrkadaĢına döner: "Yuvarlak yap oni...

Üçyüzpin iyidur..."

Cemal: "Peci," der ve yeni fiyatları yazmaya baĢlar. Fakat bu kez Temel tekrar konuĢur:

"Yuvarlak rakkam Ģüphe uyandurar. Sen onlaru yine üçyüzyirmu in liradan sataysun..."

33

ĠNEK HASTA MI?

HemĢinlinin ineği hastalanmıĢtır. Oğlunu çağırır:

- Aç ineğun eğzini da bak.

Sonra kendisi arkaya geçer, ineğin kuyruğunu kaldırır ve bağırır:

- UĢak, beni coriy misun?

- Yok baba, coremerum!

- Öyleyse bağırsak duğumlenmesidur.

DÜNYAYI KĠM YARATTI?

Küçük Temel, sınıfın en yaramazıdır. Öğretmen de bunu bildiği için, hemen her olayda onu suçlar. Gene bir gün ders Ģuasında Te-merin yaramazlık ettiğing ören öğretmen, aniden sorar:

- Söyle bakalım Temel, dünyayı kim yarattı?

- Uy, oni de mi, ben ettim?

HAMSĠ

Küçük Temel, anasına gider:

- Ana, piz hepimuz lâz miyik? -Öyle.

- Dedem de lâz miydi?

- Lâzidi uĢağum.

- Onun babası?

- Hepisi lâzidi.

- Öyle da olsa. Pen artık sabah kahvaltısında hamsi yemek iste-meyrum.

34

KĠN

Temel Cemal'le kavgalıdır ve hiç sevmez. Cemal ölür. Temel'e haber verirler.

- Cemal ruhunu Allah'a teslim etti. !

- Allah'ın kabul eteceğunu sanmayrum.

DESENE

Gurbette olanm iki karadenizliden biri, izinden dönmüĢ, hemĢeri-sine havadis veriyordu. "Memlekette kar yağdı, kurtlar, çakallar köye indi" deyince, arkadaĢı sormuĢ: ı

- Bir zararv erdiler mi?

- Sizin çilli horozu çakal kaptı!

- Peki, köpek KarabaĢ nerdeymuĢ?

- EĢeğiniz KarabaĢı çifteleyup öldürmüĢ!

- EĢek değirmende değil miymiĢ?

- Değirmenden babanın tabudunu getiriyormuĢ!

- Uyy babam öldü mü? J

- Ölde ya, ananın ölümüne dayanamadı!

- Ah anam, o da mı öldü?

- Eviniz yanarken kurtaramadık!

- Uyy, desene ocağım söndü!

Si-

AF

Fadime'nin kocası beĢ yıl önce terketmiĢ, ama iki yaĢmda çocukları var. Nasıl oluyor diyenlere, .

- Arada sırada çendini affettirmeye celeyi.

35

CANIMIZ PAÇA ĠSTEDĠĞĠNDE

Temel köye gelen yabancıya gururla ahırını dolaĢtırır. Yabancı bakar, bazı

hayvanlann tek bacaklan kesik ve yerine tahta bağlanmıĢ. Kaygılanır, sorar.

Temel nedenini Ģöyle aynıtlar:

- Canumuz paça isteduğunda bütün hayanlan kesecek değilik hoĢ!...

TELEFON ġEBEKESĠ

HemĢin'e telefon Ģebekesi çekilmektedir. Direkler dikilir ve teller gerilmeye baĢlanır. PTT memurları bakarlar, gelen geçen köylü durumlarına gülüyor. Birini çağırıp nedenini sorarlar. HemĢinli utangaç gülümser:

- Kusura pakmayun ama, inekler kurduğuniz çitun alnından kolaylıkla geçer.

UKALÂ

Temel ekmek parasını yâd ellerden Almanya'da kazanan Türklerden biriydi.

Askerliğinden sonra gurbete çıkmıĢ ve Almanya'da evlenip çoluk çocuğa kanĢmıĢtı.

ĠĢ, ev ve çocuklann büyümesi derken aradan 15 yıl geçmiĢ ve Temel bu 15 yılın sonunda Rize'nin köylerinden birinde oturan annesi ile babasını görmeki çin yurda dönmüĢtü.

Altın arabası, yanında çocuklan ve bir yığın hediye ile birlikte köye geldiklerinde kendilerini bütün köy halkı karĢılamıĢ ve onlan doğruca annesi ile babasının oturdğu eve götürmüĢlerdi.

Tam Temel evden içeriye girecekken küçük oğlu Cemal, babasını dürttü ve evin duvanndaki kahverengi Ģeylerin ne olduğunu sordu:

"Ha, onlar mı, onlar tezektür uĢağum..."

Cemal bu kez daha merakla sordu:

36

"Peki baba, tezek nedir?" "Tezek, inek bokudur uĢağum..."

Cemal bir süre kafasını kaĢıdı ve bir Ģey anamamıĢcasına tekrar sordu:

"Peki baba, herĢeyi anladım da, inekler duvara nasıl yapıyorlar onu izah eder misin?"

YERĠNE GÖRE

Temel EskiĢehir'deki amacasını gördükten sonra Ġstanbul'a gitmek için trene biner... Ne var ki yanlıĢ trene binmiĢ ve Ankara'ya gittiğini anlamamıĢtır...

Biraz sonra karĢısında oturan adamla ahbaplığa baĢlar:

"HemĢerum sen de mi Ġstanbul'a cideysun?.."

"Yok, ben Ankara'ya gidiyorum..."

Temel bu cevap üzerine biraz ĢaĢırır ve Ģöyle der:

"Uy, adamlar iĢi nasul de ilerletmuĢlar da haperumuz yok... Sen Ankara'ya doğri oturaysun seni oraya cötüreyu, pen Ġstanbul'a doğri oturayum peni de Ġstanbul'a cötüreyu..."

FIRSAT BU FIRSAT

Temel, çocuğunu sıkı bir disiplin altında büyütmek için hep sert davranırdı. Bir gün oğlunun salondaki vazoyu kırdığını görünce hemen atıldı ve tam elini vurmak içîn kaldırdığında kansı Fadime atıldı:

"Bubası pu kere affedesun... Pi dağaa yaparsa içi mislu döver-sun."

¦ Temel bir kansı Fadime'ye, bir de hâlâelinde çırpınmakta olan oğluna baktıktan sonra Ģöyle dedi:

"Ya pi dağaa hiç yaramazluk etmesse ne edeceğum?.."

37

HAMSĠ

Ġlkbahar baĢlarında Temel, deniz kenarından iki teneke taze hamsi alıp köyüne götürmektedir. Karadeniz köylerinin yollan genellikle bayırdır. Temel, yollan bayır olan köyüne bu iki teneke hamsiyi götürmek için hayli zahmet çekmektedir.

Bir ara yorulur. Tenekeleri bir kenara bırakır ve yeĢil çimenin üzerinde dinlenmeye baĢlar. Biraz sonra uykusu gelir ve uyur. O esnada esen rüzgânn etkisiyle tenekeler dökülür ve hamsiler çimene yayılır. Bu gürültüye Temel uyanır. Ani durum karĢisında kendini toparlayamaz ve tabancasını çeker.

Hamsilere doğrultur:

- Uyyy hapuriye peĢ taküka uyumiĢumta fırsattan istifade etmeye çalıĢıyisinuz.

Yere töküleyisinuz, pita utanmadan gözlerinizu pağa çe-viriyinuz. Netur yani penumi yiyecesinuz? Erkeğusanuz teker teker çi-kun karĢima...

MĠNĠ

Temel Hoca'ya sormuĢlar.

- Hem mayo giymek günahtır, diyorsun h em de kıza yiyecek gibi bakıyorsun?

- Cızın pacaklan cüzeldir, pakanm. Pakmam tersem yalan söyler günaha cirerim.

Onun için pu kadar açık giymesi toğru teyuldur.

KAVGA

Temel ve Cemal kavga edecekler. Önce sözle baĢlamıĢlardır. Te-mel'in dedesi ile oğlu Kadem yanındadır. Buna karĢılık Cemal yalnızdır. ĠĢi iyice azıĢtırdıklannda Cemal:

- Uyyy Temel sen töğomesun penuuu... Hapuriye Allahum var-dur...

38

Temel:

- Ula Cemaaal senun Allahun penum de Allahum, Toğacoğum seni... Yanumta tetemle Kadem vartur.

DURUMA GÖRE

Fadime oldukça alımlı ve gelinlik çağında bir kızdır. Bir gün annesinin yanına sokulur ve sorar:

"Anneciğum, Temel pağaaa bu cün evlenme teklif edeyse ne se-çilde davranayim?.."

Annesi büyük bir bilgiçlik içinde Fadime'ye söyle cevap verir: "Haline pakaysun yok çok heyecanlı ve sabırsız ise tüĢünmek

içun pirkaç cün isteysin, yok oni tereddütlü cöreysen hemen atıl ve fiçrini değiĢtirmesi içun zaman pirakma..."

DEĞĠġTĠR

Cemal yeni evlenen arkadaĢı Temel'in kansını görmüĢ ve hiç beğenmemiĢtir... Bir gün Temel'le karĢılaĢtığında, ona sorar:

- Temel hu pu çirkin karayla neden evlenmeĢsundur?...

- DıĢı çirkundur ama ii cüzeldir... Huyu çok cüzeldir. Temel.

- Öyleyse ters yüz edeysun oni.

DĠLSĠZ OLSAYDI

Ġki genç kız flörtlerinden bahsediyorlardı. Bir tanesi,

- Benimki pısırığın biri, dedi.

- Demek öyle?

- Evet. Geçen akĢam belki üç saat aralıksız dans ettik. Ne dersin, aptal bütün bu süre içinde tek kelime söylemeden bana bakmakla ye-39

tindi.

ArkadaĢı Ģöyle bir düĢündü, Senin güzelliğinden belki dili tutulmuĢtur.

- KeĢke olsaydı. Dilsizler hiç değilse elleriyle konuĢurlar!...

TEMEL VE FADĠME

Temel karısı Fadime ile dardındır. Ayrı odalanrda yatmaktadırlar. KonuĢmak zorunda olduklan Ģeyleri yazılı olarak birbirlerine anlatmaya çalıĢıyorlardı.

Bir akĢam Fadime yatağına yatacağı zaman dolabının yanında küçük bir pusula bulur. Pusulayı Temel yazmaktadır. ġöyle der:

- Sabah penu saat peĢe uyandurasun...

Ertesi sabah saat sekizde uyandığı zaman Temel yanındaki masanın üzerinde Ģu pusulayı görür:

- Temel, haydi kalk saatpeĢe geluyi...

AÇ KALACAK

Temel ve Cemal birg ün oturmuĢ hayal kurmaktadırlar...

"Ula Temel deci çok zencin oldin... Ne yerdun?."

"Hamsi tavasu ile finduk ezmesu..?"

"Ya sen olsan ne yerdun?.."

"Ha uĢağum pağaa piĢey pıraktin mi ki..."

ĠNSAN KILÇIĞI

Yeni erler eğitim görüyordu. Ders veren üsteğmen, karadenizli bir ere insan iskeletini göstererek ne olduğunu sordu. Er: "Ġnsan kılçığıdır komutanım."

40

HAZIRLIK

Temel Ġstanbul'da okurken sınıfta çıkmıĢ. HemĢin'e kardeĢine bir telgraf çekmiĢ.

"Ben sınıfta kaldum, sen babamı hazırla!" KardeĢinden telgraf gelmiĢ. "Ben babamı hazirladum, sen kendunu hazirla!"

KEDĠYĠ YIKAMAK

KıĢ ortası hava çok soğuktur. Temel kedisini almıĢ deniz kenarına götürüĢ

yıkamaktadır. O esnada Temel'in yanına geçen bir yolucu Temel'e bu iĢi yapmamasını, yoksa soğuk kedinin ölebileceğim söyler. Temel:

- Sen penum iĢume karıĢma der ve yolcuyu dinlemez. Yolcu birkaç saat sonra ayni yerden geri dönmekte iken Temel'i kedisinin baĢında ağlarken görmüĢ:

- Ben sana bu kediyi yıkama, sonra ölür, dememiĢmidim? Temel:

- Uyy hemĢerum, hapu kedum yıkariken ölmetu sıkanken öltu...

ġAKAYA GELEMEZ

ArkadaĢlan arasında "Bileği Bükülmez" olarak kabul edilen Cemal, Rize'nin ana caddesinde babayani pozlar içinde yürürken ensesinde bir tokat patlamıĢ...

Bir an için yıldızlan sayan Cemal, yavaĢ yavaĢ arkasına dönüp tokadı kimin attığını anlamak istemiĢ. "Vah pağa haa..." demiĢ.. DemiĢ ama, bir de ne görsün, kendisine tokadı vuran insan azmam gibi bir Ģey...

Serde erkeklik olduğu için, sürdürmüĢ konuĢmasını: Ula söyle pakayum, ciddu mu furdun, Ģakayla mı?.." Halinden kendine ve vücuduna çok güvendiği anlaĢılan adam,

41

gülerek cevap vermiĢ:

"Ciddî... Ne olacak yani?.."

"Hiç" demiĢ Cemal, "pen Ģakayu hiç sevmem daa.."

MESUT

Temel'e sorarlar; dünyanın en mesut adamı kimdir? Temel:

- Adem Babamiztur.

Niye Adem Babamızdır dediklerinde:

- Uyy onun kaynanasu yokturda ondan taaa.

TÜRKÇE

Dilbilgisi dergisinde Karadenizli öğretmen, Erzurumlu öğrencisini sözlüye kaldırıp sormuĢ:

"Pakmak fiilin çekimimi yap pakalum..."

Erzurumlu öğrenci hemen atılır:

"Bakirem, bakirsem, bakir..."

Öğretmen öğrencisinin bu cevabı karĢısında:

"Uy diluni eĢĢek arisu soksun... Öyle mi denur daa?.. Onin aslu pöyledur: Pakayrum, pakaysun, pakayı..."

TEMEL FAL

Temel falcıyı dövmüĢ. DiyormuĢ ki,

- Falcıya cüvenim yok, kapısını çaldım. Kim o, dedu.

42

FOTOĞRAF

Temel, ahırda ineklerinin arasında fotoğrafını çektirir ve yirmi senedir sılada olan dayısına gönderir. Resmin arkasına Ģöyle yazmıĢtır:

"Ortaya iĢaretleduğum penum!"

YAVAġ CĠDUN

Trende kontrolör, Karadenizli yolcuya:

- Posta treni biletiyle eksprese binmiĢsin, fark ödeyeceksin.

- Pen ödemeyrum, siz daha yavaĢ cidun!..

HAZERFEN

Temel zilzurna sarhoĢ evine gelmiĢ. Kapıcı durumu sezmiĢ ve Temel'i durumu sezmiĢ ve Temel'i kolundan tutup merdivenlerden çıkarmıĢ ve kapıyı açıp asansöre bindirmiĢ. AĢağı inince bakmıĢ kapıda bir adam daha, kapıcı aynı Ģeyleri tekrarlamıĢ. AĢağı inince bir bakmıĢ bir adam daha, herhalde bu da arkadaĢlarıdır, deyip onu da yukarı çıkarmıĢ. Merdivenlerden yukarı çıkarlarken Temel dayanamamıĢ:

- Yahu hemĢehrum niye peni turmatan asansör poĢluğundan ataysun?

ĠNGĠLĠZCE *.

Karadenizli bir adam bir iĢ gereği ingiltere'ye gitmek zorunda kalmıĢ. Bu nedenle gitmeden önce orada zorluk çekmemek için Ġngilizce dersleri almaya karar vermiĢ. Gidip bir dershaneye yazılmıĢ ve derslere baĢlamıĢ. Ġlk olarak COME

(Gel) gelimesini öğreniyorlarmıĢ. Karadenizli ne kadar uğraĢtıysa akıl erdifememiĢ bu kelimeye. Hemen hocasına sormuĢ:

43

- Yahu öğretmen pey, pen bu iĢi hiç anluyamadum. Bu nasıl iĢtir. Kelimeyi Come yazaysun, kam okuysun. Eyi ama, cel olduğunu nereden anlaysun?

FOTOĞRAF

Temel, ahırdaineklerinin arasında fotoğrafını çektirir ve yirmi senedir sılada olan dayısına gönderir. Resmin arkasına Ģöyle yazmıĢtır:

"Ortaya iĢaretleduğum penum!"

MISIR UNU

Temel reis bir deniz kazasından sonra tek basma terk edilmiĢ bir adaya düĢer.

Genç kız kendini karĢılayan Temel reise anlamlı anlamlı güler:

- Her halde yıllardır hasretini çektiğin bir Ģeye kavuĢacaksın Ģimdi.

- Uy yoksa misir uni mi cetundun yanunda?

DAYAK YĠYEN

Temel'in kızı Fadime yeni evlenmiĢtir. Kocası ile devamlı kavga etmektedir. Daha bir haftalık elin olmadan, kocası Cemal'den dayak yer. Burnu mosmor olarak babasının evine döner. Kızım bu halde gören Temel:

- Uyyy kizum ne olti sağa?

- Papacuğum Cemal tövdi penu... Ġki tokatta Temel atar kızma ve doğruca Cemal'e gönderir onu. Bunu gören komĢular:

- Uyy Temel sen neyapayisun? Kizinu kayıracak yerde pida sen töveyisun?..

44

Temel:

- Uy taha neyapmaliyitum. Penum kizimu tövenun penta karisi-nu tövmiĢum.

ÇOK KIZMIġ

Yahudi komĢusu Temel'e kancayı takmıĢtır... Bir arkadaĢını O'nun tuhafiyeci dükkanına gönderir ve sordurur:

- Atlet ile külot alacağım... Fiyatları ne kadardır?.. Temel, gelen müĢteriye bakar:

- Atletler yirmi, cilotlar on beĢ liradur.

MüĢteri fiyatları çok pahalı bulur ve gider... Aradan birkaç saat geçer-geçmez tekrar dükkana gelir ve fiyatları sorar... Aynı fiyatları yine pek pahalı bulur ve gider... Bu böylece akĢama kadar üç kez tekrarlanır... Yahudi her defa aynı

cevabı almaktadır. Fakat dükkanın kapanma saatinde iĢ değiĢir.

Yahudi:

- Atletlen kilot alacağım, kaça olur? Temel:

- Atlet yirmi, çilot onikipuçuk lira...

Yahudi, kilot fiyatlarının ikibuçuk lira ucuzladığını görünce sevinir ve sorar: Kilotu neden indirdim? Temel:

- Kiçumu yalayasun diye...

SORUN YOK

Ġstanbul'a gelip arkadaĢını görmek için HaydarpaĢa'dan kayiğa 45

binen Temel, Kadiköy'e gitmektedir... Bir ara dalgadan sandal sallanır ve Temelin bavulu denizi boylar... Ġhtiyar kayıkçı...

"Bavulunu tutsaydın denize düĢmezdi... Ne olacak Ģimdi?"

Temel gayet sakin cevap verir:

"Meraklanmayasun pabacuğum, anahtaru bendedur..."

BĠRĠNCĠLĠKÖDÜLÜ

J ParaĢütle atlama yarıĢması yapılmaktadır. ParaĢütünü yere en yakın açan yarıĢmayı kazanacaktır.

Sıra Temel'e gelir. O da atlar. Yere binbeĢyüz-dörtyüz 200-100 metre kaldı, derken Temel yere bakar:

- Ola zatu celdum artik açmaya gerek kalmadı der ve.... birincilik ödülü dul kalan karısına verilir.

FURDĠM ONĠ

Temel, Cemal'le baĢından geçen bir olayı anlatmaktadır:

- Birden herif bağa: Ne kadar sempatüksinuz dedi...

- Ola, o ne temektur?

- Pen de pilmeyrum ama, her ihtimale karĢı furdum oni.

CULDUĞUM ZAMAN

Temel, kahvede çıkan bir kavgada bıçaklanmıĢ. Sırtında bıçakla hemen hastaneye kaldırırlar. Nöbetçi doktor, bıçağı çıkarırken sorar:

- Canın yanıyor mu?

- Yok toktor pey, yalnuz culduğum zaman!...

46

KAVAK AĞACI

Bir Laz, köyünde çok uzun bir kavak ağacı varmıĢ. Günlerden bugün bu kavağın tepesi kurumuĢ. Neden kuruduğunu öğrenmek için Akıllı Mehmet'e sormuĢlar. Akıllı

Mehmet:

- Bunu bilmeyecek ne var. Kavağın dibinu suluyoruz, tepesinu sulamıyoruz.

Kavağu eğelim, tepesinu sulayalum, o zaman yeĢerecek-tur, demiĢ.

Kırk Laz, kavağın yanma gelmiĢler. Önde Akıllı Mehmet, arkasında ötekiler olmak üzere kaçağın tepesine tutarak sallanmıĢ. Ötekiler de Akıllı Mehmet'in ayağından baĢlayarak birbirlerinin ayaklaqnituta tuta sarkmıĢlar. Kavak, kırk Lazın ağırlığından yay gibi gerilmiĢ, ama Akıllı Mehmet'in elleri çok yorulmuĢ.

ArkadaĢlarına bağırmıĢ:

- Paa az müsaade edin de, ellerimu tükürükliyeyim. Lazlar:

- Tükrücükle, tükrücükle, demiĢler.

Akıllı Mehmet ellerinikoyvermiĢ. ArkadaĢları armut düĢer gibi pat pat yere düĢmüĢler. Birkaç tanesi ölmüĢ, geri kalanların da kollan bacakları kırılmıĢ.

Akıllı Mehmet, acı acı bağrıĢan arkadaĢlarının yanma gelmiĢ:

- Üleeen, az kalsın sakametlik çıkarıyorduk! demiĢ.

PUSULA

Temel kaptan pusulasını kaybetmiĢtir. Gemisini edindiği tecrübelerine göre Karadeniz'de seyrettirmektedir. Hava da oldukça sisli olduğundan çok dikkatlidir Temel. Amma bu dikkati bile kafi gelmez ve gemi birden karaya oturur. Gemideki personel ve yolcular telaĢ içinde kalırlarken Temel kaptan:

- Uy korkmayun hemĢerilerum hapurda tenüz pitmuĢtur.

47

BĠLMĠYORLAR MI?

Temel ilk kez trene biniyordu. ArkadaĢı Cemal Temel'e nasihat eder. Bak Temel:

- Salan trenim son vakonina pinmiyesun. Neden?

- Kazalarda en çok zararı son vakonlar köriyide ontan. Temel bir an düĢünür.

Sonra baĢmı kaĢıyarak sorar:

- Uyy Çemalum hau trençiler punu piliyilerde son vakonlaru niye takayiler?...

MARTI

Temel arkadaĢı Cemal'le Büyükada'da gezerken baĢına martı pislemiĢ.

- KoĢ Cemal, tuvalet kağıdı cetir, demiĢ Temel.

- Napacağusun, martı çoktan uçtu çitti, demiĢ Cemal.

UYKU ĠLACI

Fadime oldukça alımlı, fakat yaĢı geçkin bir kadındır. Bir gün kadın hastalıkları ve doğum doktoruna giderek kendisine doğum önleyici haplardan vermesini ister. Doktor bir Fadime bir de önündeki kağıtlara baktıktan sonra:

"Sizin yaĢınızdaki bir hasta için bu ilaçlara hiç gerek yok ki" der.

Fadime kadın isteğinin masumluğu konusunda doktoru temin etmek için ilaçların bir süre önceden beri uykusuna iyi geldiğini belirtir:

"Onlarsız uyuyamıyorum toktur beğ..." der.

"Ġyi ama doğum kontrol haplarının içinde uyku getirici uyuĢturucu maddelerin zerresi bile yoktur.."

Doktorun bu açıklaması üzerine Fadime kadın reçete isteği konu-48

sunda daha fazla bilgi vermesi gerektiğini düĢünerek Ģunları söyler:

"Vallahi toktur beğim, o hapların içinde ne olduğunu pilmeyrum. Fakat pizum kıza her akĢam sokağa çıkmadan önce pi dane yutturay-rum, pu sayede de çözüm arkada kalmayi ve çok rahat uyuyayrum..."

KOLAY Ġġ

Temel oldukça meraklıydı. Babasını yakaladığı zaman soru üstüne soru sorar ve onu oldukça bezdirirdi. Gene babasını yakaladığı bir gün sordu:

"Pabaciğum, teluleri nasul yakaliyler?.."

Babası bir süre düĢündükten ve karısına baktıktan sonra Ģöyle ce: vap verdi:

"Çok kolay oğlim. Piraz pudra, piraz ruj, paygınca pi koki, pi de açuk saçuk pi elpise... Tamam...."

MEDYA

Temel hamama gitmiĢ. PeĢtemal yerine beline gazete sarmıĢ. Sebebini soranlara:

- Medya herĢeyi püyütüyo.

KARġI KARġIYA

Temel'in kızı Fadime'"babasından habersiz Cemal'e uyup kaçmıĢ evlenmiĢtir. Temel çok kızmıĢtır ama araya giren akrabaları sakinleĢ-tirmiĢlerdir. Bunu fırsat bilen Fadime babasına:

- Uyy babaciğum, sevgili kizuna evlenme hetuyesi olarak ne ala-casun?

- Huyy kizum hapuriye ne ettun avucuma ki ne çarpayum suratıma...

49

KAYIKÇILIK

Temel kayıkçılıkla geçimini sağlamaktadır. Kayığına almıĢ olduğu müĢterilerinden para toplarken bir tanesinin parası olmadığını görür.

- Uyy haçan paran yoğitu niye pintun kayiğuma?.,. Atsam seni tenuze sağa yazuk.

Atmasam pağa yazuk... Ha çık Ģu arka taraf ata közüm görmesun senu..

SAĞA BĠġE YOK

Köyünde Lobye (fasulye) adı verilen yemekten bıkan Temel, Ġstanbul'da gittiği bir lokantada değiĢiklik olsun diye hiç adını duymadığı fasulye ile pelte ısmarlar. Yemek geldiğinde gene Lobyayı gören Temel'in tepesi atar:

- Ola, coya adın Lobya idi, celdun puraya çıbarlaĢtun, oldun fasulye. Ya ben senu furâyum da cör.

Elini cebine atar, tabancasını çekecektir. O sırada kolu masaya çarpar, pelte titrer. Temel pelteye döner:

- Yok, der, sen korkma, sağa biĢe yok.

EYLUK ETTĠM

Temel tam iskemleye oturacağı sırada, Acar iskemleyi altından çekiverdi. Temel yere düĢtü. Fena halde kızdı. Acar, onu yatıĢtırmaya çalıĢtı. Ġskemlenin kırık olduğunu gösterdi.

- Bak kardeĢum, dedi. Eğer otursaydun, yere duĢecektun. Pen de onun içun çektum.

KURTULUġ ÇARESĠ

Temel, Cemal ve diğer karadenizliler açık denizde küçük bir tek-50

ne ile fırtınaya tutulmuĢlardır. Yanlarından büyük bir gemi geçmektedir. Temel:

- Uyy kurtaran pizuuu... Ġmtatt!.. Geminin güvertesinden bir ses...

- Biz adam almıyoruz, biz adam almıyoruz.. Bunu duyan Temel:

- Uyyyy haçan piz lazuz laz, alun pizu, kurtarılırlar...

UYUYAMAMIġ

Temel'in otelinde geceleyin bir yolcu, ertesi sabah, bütün gece gürültüden uyuyamadığını belirterek para ödemek istemez ve mahke^ meye düĢerler. Mahkemede hakim sorar:

- MüĢterin otelinden memnun kalmamıĢ, doğru mu?

- Öyle hacim pey, bütün gece fare tıkurtusundan, çopak havla-masundan uyuyamadım deyi, hesabu ödemeyi. Ne edeydum yani, yir-mibeĢ lira otel parası

için ses sanatçılarından Ģarkı mu dinlettireceğ-dum oğa?..

BĠLĠNĠYOR * / i ĠĢi gücü çapkınlık olan Temel'e Ġstanbullu bir arkadaĢı konuĢma sırasında sormuĢ:

- Evli bir kadm ile dul kadın arasında ne fark vardır? Temel hafif sırıtarak cevabı yapıĢtırmıĢ:

- Ha dul kari kocasinun nerede olduğuni pilur...

KARADENĠZLĠ

Bir perdenin altından görünen yirmi çift ayak vardır. Bunlar perde arkasındaki yirmi kiĢinin ayaklandır. Bu kiĢilerin içinde bir kiĢi 51

Karadenizlidir. Bunu nasıl anlayalım diye bir soru soruldu kahvede. Temel:

- Pen pulunun oni diye ayağa fırlar. Oradakiler de peki derler. Temel:

- Hemen elume bir kemence alirum. Çalmaya paĢlarum. Bu ayaklartan pangileru oynayüsa o ayağun sahibi Karadenizlidur der...

HASA

Maçm en heyecanlı yerinde Temel bağırdı.

- Eyvanlar olsun ula gördün mü tersliği Hamza yazıhaneden çıkarken kasayı

çitlemeyi unutmuĢimdur da. Hamza bir sağına bir soluna baktı bir de ortağına baktı.

- Ula ne var bunda üzülecek da, ikimizde burada deyülmiyüz.

BAġI DERTTE

Temel bir hayli borçlanmıĢtır. Bir gün Cemal Temel'e sorar:

- Uyyy temeeel, alacaklılarınla baĢun dertte mu?...

- Uyyy ödemeyirum ki porçlarimu. Asil onların baĢu penumle derttedur.

YÜRÜYELĠM

Temel bir sabah iĢine gitmek üzere otomüse binmiĢti. Hava çok yağmurlu olduğu için otobüsler oldukça kalabalıktı. Yolboyu duraklardan da otobüse binenler oluyor ve içerde birhayli sıkıĢmalar oluyordu. Bir taraftan mavin bağırıyor:

- Yürüyelim arkadaĢlar, ilerliyelim. Sağlı sollu yürüyelim, ilerli-yelim...

52

Temel'in kafası kızdı ve biletçiye karĢılık vermeden içi rahat etmedi:

- Uyyy temintenperu hapuriye pağırayisun. Ġlerliyelum, yürüye-lum teyisun amma haçan piz yürüyecek olsayituk hapu otopüse piner-miyituk...

TEMEL EĞĠTĠM

Temel oğlunu okutmamıĢ. Fırınında çalıĢtınyormuĢ. Temel dıĢarı çıkıp geldiğinde yokken kaç ekmek satıldığını sormuĢ.

- Üç kiĢi celdu, üç ekmek aldu. Yanlarında pi kiĢi taha vardu, o da pi ekmek aldu.

PĠLET

YetmiĢlik Temel bir Milli Piyango bileti sarın alır. Bilete 2 milyar lira para isabet eder. Ġhtiyar Temel parayı almağa gittiği zaman kendisine sordular:

- Bu para ile ne yapacaksın? Temel:

- Hapu bara ile Taksim Meydanuna pir kenef (Yüznumara) yap-tıracağum.

Bunun üzerine çıkıĢırlar Temel'e:

- Yahu sen delimisin bu kadar parayı insan böyle bir yere bağıĢlar mı? Ġhtiyar Temel düĢünür ve Ģöyle der:

- Uyy 70 yaĢından sonra kazanacağıma paramın alem üstüne siç-sun...

53

KONUġULMAZ

Öğretmen sınıfı toplu halde sözlü yapıyordu. Tarih, Coğrafya sorularından sonra Tabiat Bilgisi sorularına geçti ve ilk sorusunu sordu:

- Söyleyin bakalım, balıklar neden konuĢmaz?

Öğrencilerin hiçbiri iĢin içinden çıkamıyor, sınıfta derin bir sessizlik hüküm sürüyordu ki, Temel cevabı yapıĢtırdıO

- Öğretmenum, sizun da paĢunuzu suya soksam konuĢapilur mi-sunuz?"

BEYĠN

Cemal bir lokantada,Temel'in yanındaki masada oturmuĢ ve garsondan bir beyin istemiĢtir. Cemal'in bu isteğine karĢı Temel dayanamaz ve Ģöyle der:

- Uyy Çemaal ne tuhaf atamsun sen. Allahtan istiyeceğuni hapu-riye korsandon niye isteysun?

ZEKA

Cemal Ġstanbul'a yeni gelmiĢtir. ġelirde bir kilisenin çanmı vakitli vakitsiz çalarken görür. Temel'i bulur ve sorar: Ula Temel, hau kilisemin cani niye çalayuuu. Temel düĢünmüĢ ve:

- Görmeyimisun Çemaaal pirisu ipinu çekeyuda ondan çalayuuu...

YATAKTA ÖLMEK

Temel sahildeki kayığında yatmaktadır. Hastadır. Yanına yaklaĢan bir adam Temel'e Ģöyle der:

54

- Temel bak sen hastasın. Burada yatılmaz. Git evinde yat. Sonra daha çok hastalanır ölürsün. Bunun üzerine Temel cevap verir:

- Pak hemĢerum penum babam, onun babası, onun da babasu hep hapu kayukta öldiler. Ya seninkiler nerede öldi?

Adam cevap verir:

- Elbette evde yataklarunda öldüler der. Söz sırası Temeldedir Ģimdi;

- Uy arkataaĢ, madem ki insanlar evlerinde yataklannta da öliyi-ler peni hapu kayuğumdan niye ayurmaya çalıĢaysun?

BOġUNA MI

Temel ölüm döĢeğindedir. Karısı Fadime'yi yanma çağırır:

- Fadime, hizmetçi kızla aldatiydum seni, beni affet.

- Piliyrum, boĢina mı zehirledim seni sanaysun?

YER TAKSĠMĠ

Temel oğullarına yerlerini taksim eder. Sınırlarını tesbit eder. Bu taksimattan herkes memnundur. AkĢam olur herkes yatar. Sabahleyin Cemal kalkar, babasının kendisine vermiĢ olduğu yerleri gezmeye baĢlar. Bakar ki abisi Kadem onbeĢ metre kadar kendi tarafına geçmiĢtir. Cemal koĢarak babası Temel'in yanma gier ve durumu babasına anlatır. Aralarında Ģöyle bir konuĢma geçer: Cemal:

- Uyy papa sen iĢu tüzeltecemsun. Temel:

- Piliğmisun Cemal ha apinun uĢakları fazladur. Cemal kızarak: 55

- Uyy paba haçan sen hapu yara pağa vertun.. Sonra onbeĢ met-resinu da Kadem'e vertun...

Temel:

- Vertum uĢağum vertum. Cemal:

- Uyy penta senun pağa verdiğim yeru sağa vertum...

VAKIF MALI

Temel'in gönlü Fadime için yanmakta, Fadime de Temel'e sırılsıklam aĢık bulunmaktadır... Ne var ki ikisi de birbirlerine aĢklarından söz edememektedirler... Bir gün iki genç fındıklıkta yürürken Fadime'nin dallardan birine uzandığını gören Temel:

- Puradan bir dal koparan.... der.

Fadime fırsattan yararlanır ve elinde tuttuğu dalı ortadan ikiye kırar... Biraz sonra iki genç alt alta, üst üste fındıkların dibindedir...

Temel, dal koparmanın cezasını Fadime'ye çektirdikten sonra tekrar yürümeğe baĢlarlar... Aradan 5 dakika geçer geçmez Fadime tekrar bir dal koparır, tabii Temel ikinci kez onun cezasını verir...

Fadime aynı Ģekilde 5 kez dal koparmıĢ ve cezasını almıĢtır... Durumdan oldukça emnun yürürken bir fidanın yanma yaklaĢır ve bir dalı koparmağa hazırlanır...

Bu arada 5 kez ceza veren Temel, arkadan bacaklarında derman kalmamıĢ bir halde yürümektedir... Fadime'nin tuttuğu 6. dalı da kopardığını görünce çaresizlik içinde Ģöyle der:

- O'gaa ben kraĢumyarum... O vakuf malidur..,

ÇALMAK SUÇ

Temel oldukça doğrucu Davut'un. daha ilkokula bile gitmeyen 56

çocuğuna çalmasının suç olduğunu, eğer bir kez çalarsa kendisinde alıĢkanlık olacağını ve sürekli çalarak daha büyük suçlar iĢleyeceğini söylemiĢti. Hemen hemen her gün Cemal'i karĢısına çeker ve bu tür öğütleri ardı ardına sıralardı.

Her seferinde, "Peçi paba, hiç çalmayacağum" diyen Cemal'i bugün kapının önünde ağlarken bulan Temel, hemen sordu:

"Ha uĢağum, ne oldi çi pöyle ağlayasun?.."

"Papa, saçin kızmayasun, seni dinlemedim ve çok çaldun pen..."

Temel beyninden vurulmuĢa dönmüĢtür. Onu omuzlarından tutarak sarsar ve hemen büyük bir merak içinde:

"Peçi, ne çaldun pakayum pu kadar çok?.." diye sorunca küçük Cemal büyük bir üzüntü içinde Ģöyle cevap verir:

"Seni dinlemedum, ıslık çaldum pabaciğum.."

ĠġĠNE GELĠRSE

Temel ile Cemal çok samimi arkadaĢtılar. Ġçtikleri su dahi ayrı gitmeyen bu iki arkadaĢ bir gün para yüzünden birbirleriyle mahkemelik olurlar.

Yargıç mahkeme salonunda karĢısında Temel ile Cemal olduğu halde durumu açıklar ve Temel'in arkadaĢından borç para aldığı halde geri vermediğini söylerler.

Ġddianame okunur, Ģahitler birbiri ardına dinlenir ve söz Temel'e gelince:

"Ha pen bu uĢaktan porç para almadum" der.

Cemal bir arkadaĢına, bir de yargıca baktıktan sonra:

"Ha sen penden para almadin mi?"

Temel anlamsız gözlerle baktıktan sonra:

"Hacim peğ, pen bu adami tanımayrumçi ondan para alayum..."

"Ha sen penu tanimay misun?"

57

"Tanimayrum tabii..."

Cemal, "Allah kahretsin!" gibilerden sağ elini yukarıdan aĢağıya salladıktan sonra:

"Peçi öyleyse" der, "pen de senu tanimayrum..."

AVANTACI

Temel okula yüzü, gözü mosmor bir halde gelmiĢti. Oğlunu kapıda karĢılayan Fadime kadın ne olduğunu soranca küçük yaramaz Ģöyle cevap verdi:

"Anneciğum, penden büyük bir çocuk var, oçula yenu çeldi, o dövi.."

Fadime kadm, oğlunun haline acıyarak baktıktan sonra bir kurtuluĢ yolu bulma umudu içinde:

"Sen hiç üzülme uĢağum, pen yaran sağaa pi mısır ekmeğu veru-rum, sen de oni cötürüp sağaa furan arkadaĢuna verursun, böylece oninla pi daha kavga etmezsunuz..."

Temel, annesinin bu fikrini çok beğendiğini söyler ve ertesi gün mısır ekmeğimde alarak oklun yolunu tutar.

AkĢam olduğunda çocuğun yolunu kapıda gözleyen Fadime kadın, Temel'in bu kez iki gözü ĢiĢmiĢ ve daha da periĢan bir halde olduğunu görünce çok ĢaĢırır ve merakla sorar:

"Ha uĢağum pu halun nedur?" Temel oldukça kızgın ve hırslı cevap verir: "Yine o çocuk tövdi penu... Ona çötürdiğum mısır ekmeğimin ye-rune yarin pasta fermezsem tekrar döveceğimiĢ..."

58

SEVMEK

Bir Acem beyi, kalabalık maiyetiyle birlikte bir Karadenizli Ağa'ya misafir olmuĢ. Ġkisi de azamet ve ihtiĢamda birbirlerini gölgede bırakmak için ellerinden gelenleri yapıyorlarmıĢ. Bir gün sohbet sırasında adamlarının sadakatlerinden, emre riayetlerinden ve kendilerine olan sevgilerinden söz açılmıĢ. Acem beyi demiĢ ki:

- Benim adamlarım bana o kadar sadıklardır ki, hiç tereddüt etmeden uğrana canlarım verirler. Ferhat, çabuk buraya gel!

Ġri yan biri, Acem beyinin karĢısına dikilmiĢ:-

- Buyur beyim?

- Beni seviyorsan gidip kendini karĢıdaki uçurumdan aĢağı atacaksın!

Adam, bir koĢu gidip kendisini uçurumdan aĢağı atmıĢ ve ölmüĢ! Karadeniz ağası:

- Bizim uĢaklar da bana çok sadıktırlar, demiĢ. Temel koĢ gel ha buraya!

Temel koĢup gelmiĢ: ^ Emret ağam.

- Git kendini Ģu karĢıki uçurumdan aĢağı at! Eğer beni seviyorsan...

Temel koĢmuĢ, koĢmuĢ, uçurumun baĢına gelince zınk diye durmuĢ. Ağa, seslenmiĢ:

- Niye durdun Temel? Temel cevap vermiĢ:

- Ben seni buraya kadar severim ağa!

59

AL BU KĠZU

- Ola Cemal, al bu kizu. Piluyrum cüzel değil ama, çok zengin-dur. Cuzelluktan sağa ne? Sabah iĢe cit, akĢam karaluğu don. Gece yü-zinu da cormezsun. Hafta soni de seyahate çık.

- Eyi çok eyi uĢak, ha nufüs kayimi olduğu cun ne edeceğum?

GERÇEK

Ġlkokulun birinci smıfında okuyan Fadime'yi öğretmeni tahtaya kaldırmıĢtı. Ġki tane çıkartmayı yazdıktan sonra sonuçlarını bulmasını söyleyince, Fadime elinde tebeĢir sonuçlan çıkardı ve bilgiç bilgiç cevap verirken:

"Pirden içi çikti..." deyince öğretmen suratla bağırdı: "Hiç birden iki çıkar mı? Daha öğrenmedin mi?"

Fadime alınmıĢ bir halde önce arkadaĢlarına, sonra da öğretmeni-nebaktı ve söylendi:

"Çıkar efendum, çıkar, daha geçen ay penum annem içiz doğir-du..."

NOKTA

Temel'in kızı Fadime babasına sormuĢ,

- Annemle evlendiğinizde pen nerdeydum?

- Palayma ciderken benumleydun. Tönerken annene ceçtun.

GÜZELLĠK

Temel'e hangisini seçersin diye sormuĢlar,

- Güzellik mi, aptallık mı?

- Aptallık, demiĢ Temel. Guzelluk ceçicidur, daa..

60

BĠT ĠLACI

Temel oğlu Cemal'i bit ilâcı almak için eczahaneye göndermek ister. Ancak Cemal bu görevi yapmak istemez. Babası:

- Ula uĢağum niye gitmeyisun eczaneye? Cemal:

- Uyy papaçiğum hapuriye utaniyirum taa. Temel:

- Utanma uĢağım utanma, haçan pise sorarlarsa sağa terstin ki pen bu ilâcu hetiyeluk aliyirum...

KAġUK MAġUK

Temel Reis, hanımını kaplıcaya götürür. Gazinonun bahçesinde çaylarım yudumlarken, kansı üzerinde otel, motel, restorant yazan duvarı iĢaret ederek:

- Ha pu oteli annaduk, ya moteli ne oliy? der. Reis bilgiç bilgiç karĢılık verir:

- Uy, biz kaĢuk maĢuk deruk ya, ha öyle bir Ģeydur da.

PENGUEN

Ġki Karadenizli bulduklan bir Penguenin boğazına tasma takıp gezdiriyorlardı.

Bunu gören adamın biri:

"Zavallı hayvana tasma takıp gezdireceğinize hayvanat bahçesine götürün" dedi.

Bir saat sonra onlan Penguenle görünce sordu "Hani bunu hayvanat bahçesine götürecektiniz?"

"Oraya götürdük Ģimdi sinemaya götürüyoruz."

61

DESENE OCAĞIM SÖNDÜ

Gurbette çalıĢan iki karadenizliden biri izinden dönmüĢ hemĢehrisine havadis veriyordu. "Memlekete kar yağdı kurtlar, çakallar köye kadar indi" deyince, arkadaĢı:

- Bir zarar verdiler mi?

- Sizin çilli horozu çakal kaptı.

- Peki karabaĢ nerede imiĢ?

- EĢek karabaĢa tekme atarak öldürmüĢtü.

- EĢek değirmende değil miydi?

- Değirmenden babanın tabutunu getirmiĢti.

- Uy babam öldü mü?

- Öldü ya. Ananın ölümüne dayanamadı da.

- Ah anam ah! O da mı öldü?

- Eviniz yanarken kurtaramadık.

- Uy desene ocağım söndü.

HAZIRLIK

Ankara'da bir fakültede okumakta olan Temel'in dersleri kötüye gitmektedir.

Sonunda smıfta kalacağım anlayınca, hemen annesine bir telgraf döĢenir:

"Sınıfta kalacağum, babami hazırlayasun..."

Ertesi gün gelen telgrafta Ģunlar yazmaktadır:

"Bupan zaten hazirdu, sen cendini hazırlayasun..."

MERHAMET

Anne baba ve bütün kardeĢlerini öldüren bir Karadenizli gencin idam hükmünü

imzalamadan önce yargıç son bir isteği olup olmadığı-62

nı sorunca, ondan Ģu cevabı alır:

"Hacim pey, aciyun bu yetuma..."

KARIġIK

Otobüs durağı tıklım tıklım dolu idi. Sonunda bir otobüs geldi ve bekleyenler arasında önce dar bir etek giymiĢ olan genç kadın kapıya atıldı. Onun arkasında da Temel ikinci olarak yerini aldı. Ne var ki kadın eteği dar olduğundan bir türlü çıkamıyordu. Ayağını merdivene atabilmek için elini arkasındaki düğmelere uzattı ve birisini açtı. Çıkamadığım görünce bir düğme daha açtı. Fakat bir türlü bacağı merdivene yetiĢmiyordu, üçüncü düğmeyi daha açtığında da amacına ulaĢamamıĢtı.

Duraktakilerden homurtular ve kızgınlık sesleri yükselirken kadının arkasında duran Temel onu kucakladığı gibi merdivenlerden çıkarıp otobüsün sahanlığına çıkarıverdi.

Kadın oldukça ĢaĢırmıĢ bir halde Temel'e kızgın gözlerle bakarak:

"Yaptığınız hareketi beğeniyor musunuz beyefendi? Yoksa siz benim kocam mısınız?" deyince, Temel:

"Peçi siz de penum karum musunuz. Teminden peri turnadan pantolonimin düğmelerini çözeyesunuz?"

Ġġ ARIYORUM

Temel ĠĢ ve îĢçi Bulma Kurumu'na gider ve iĢ ister. Kendisine ne iĢ

yapabileceğini sorarlar. Temel:

- Aslan avsiyumtur.

- Nerede avlarsın aslanı?

- Büyük Adada cevabım verir Temel. Ġlgili heyet:

63

- Orada aslan falan yoktur deyince, Temel:

- Uyyy pen onları teker teker vurmiĢum onun içun iĢ arayirum...

YANAYI

Temel, pencereden komĢusu Cemal'e seslenir:

- Ola uĢak, ineklerinin arasında, pipo, nargile içeni var midur?

- Ola öyle Ģey olur mu? Yok tabiu.

- Öyleyse ahinin yanayı!..

ĠNATÇILIK

Ġlyas, Hüseyin ve Temel inatçılık üzerine konuĢuyorlardı... Her kafadan bir ses çıkıyor ve herbiri kendisinin daha inatçı olduğunu iddia ediyordu... Sonunda Ġlyas: "Pen peder ilen Kurpan Payramundan, ġeker Payramuna kadar dargun durmuĢumdur..." der.

Diğer ikisi: "O da birĢey mi sanki" der gibi gülümserler ve bu kez Hüseyin söze baĢlar:

"Pizum komĢi ilen çiz yüzünden kavga etmiĢuzdur o cün bu cün 5 yıldur koniĢmayrum oninlan..." der...

Ġçlerinden en yaĢlısı Temel bu kez güler ve konuĢur ardından: "Pen bizum Köroğlu ilen gerdek gecesu kavga etmiĢumdur o cün bu cün koniĢmayrim..."

Ġlyas'la Temel çok ĢaĢırır... fakat hemen kendilerini toparlarlar: "Peci senun üç çocuğun yok midur?.. Onlar çimendendur?" "Dargunuk teduk ya, oni pilem sormayrum..."

AÇ KALINMAZ

Temel yalnız baĢına Karadeniz'de bir futbol takımı kurmak üze-64

reydi... Hastaneye getirdiği kansı 11. çocuğunu doğuracaktı...

Koridorda gezinen Temel, bir oğlu olduğu haberini aldıktan sonra, doktor kendisini bir kenara çeker ve aralarında Ģöyle bir konuĢma geçer: Doktor:

- Temel zengin değilsin... Karınla yattığın zaman geride kalanla-n doyurup doyuramayacağını bir düĢünürsen iyi olur...

Bir oğlu daha olduğunun sevinci içindeki Temel bu sözlere hemen karĢılık verir:

- Eyi deyusun ya doktor ey, pen kariyle yattuğum zaman öyle celey ki sanki bütün Karadeniz'i toyurabilirum.

EĞRĠLĠK

Temel Cemal ile geçinemez, sık sık münakaĢa ederler. Buna rağmen Cemal, Temel hakkında dedikodu yapmaktadır.

Temel dayanamaz. Bir gün tabancasını çeker ve Cemal'i vurur öldürür. Cemal upuzun yatmıĢtır yere... Temel üzülür ve kendi kendine söylenir:

- Uyyy Çemaaal koniĢ, niye koniĢmayisun?.. Cemal de ses yok. Temel:

- Uyyy Çemaaal hapu sessizliğun sağliğunda olsa itu daha eyu teğilmiyitu?...

*•

CĠNSĠNE GÖRE

Belediye otobüslerinin ne kadar kalabalık olduğu malum... ĠĢte böyle bir otobüste yolculuk eden Temel'in ayağına iri yan bir adam basar... Nasın acıyan Temel,, adamın yanma yaklaĢır ve sorar.

"Ula uĢak, sen nerelisun?"

65

Adam, Temel'e bakar, nereli olduğunu söyler ve sorar: "Niye sordun?"

"Hiç" der Temel, "bu cins ayular hangi memlekette yetiĢur diye merak ettum da..."

ĠYĠ GÖRÜRÜM

Temel bir yemek ziyafetine davetlidir. Davet yerine girerken herkes onu iyi karĢılamaktadır. Tam yemek odasmm yanına geldiğinde etrafında çok sayıda kiĢi toplanır. Ne olsa Temel hatırı sayılır bir kiĢidir. Tam mutfağın önünde Temel'e yapılan bir tezahürat Temel'i Ģımartır. ġöyle kollarını iki yana açar.

- Uyy haçan pen yerun yedi kat tippinu göreyirum taa der ve et-rafındakileri güldürür.

Temel'in bu sözlerini içerden ahçıda duymuĢtur. Hep birlikte yemek odasına geçilir ve masa etrafında oturulur. Yemeklerden pilav, üstü ikiĢer adet tavuk butu ile getirilir, davetlilerin önüne konur. Yalnız ahçı, Temel'in tabağına önce tavuk butlarını kor üzerine de pilavını kor. Herkes tavuklu pilavım yerken Temel yememekte, kara kara düĢünmektedir. Cemal sorar Temel'e:

- Uyy Temeeel, haçan niye yemeyisun? Temel:

- Hapuriye niye yiyeyum. Herkesin pilavu tavuklitur. Penumki isa sade. Pen küsmüĢumdur.

Cemal:

- Uyy Temel'um sen piraz onçe yerun yeti kat altinu göreyitun da Ģimtu pilavinun altındakü tavuğu niye göremeyisun?

66

KISKANÇLIK

Temel'in kansı çok kıskançtır. Bu yüzden her akĢam kadın Temel'i baĢtan aĢağıya muayene eder ve üzerinde uzun tüyler bulunca Temel'e türlü eziyetler edermiĢ.

Birgün Temel eve gelmeden kendim kontrol etmiĢ uzun tüyler falan atmıĢ. AkĢam kadını mutat aramasını yapmıĢ birĢey bulamamıĢ. Sonraki akĢamlar yine öyle..

Kıskanç kadın kızmıĢ Temel'e, Ģöyle demiĢ:

- Uyy Temel, pirzamana katar uıun saçlu kadınlarile düĢüp kal-kayidun, Ģimtu ise kellerlemu oynaĢayisun?..

GEÇMĠġ

Rize'de bir kadm öğretmen küçük öğrencilerine Dilbilgisi dersi vermekte ve zamanlar konusunu öğreip öğrenmediklerini anlamak için zaman zaman onlara sorular yöneltmektedir... Bir ara Temel'i kaldırıp sorar:

- Söyle Temel bakalım, yakında evleneceğim... dersem bu hangi zamandır?

Temel bir yaĢını baĢını almıĢ hocaya bakar, bir de yüzüne:

- Zamani geçmiĢtur öğretmenum... cevabım verir.

ÖĞRENMEK ĠSTĠYOR

Temel Karadenizliliğinin verdiği yırtıklık ve kendine özgü yaklaĢımı ile çevresinde çok iyi bir çapkın olarak tanınıyordu. ġehre geldiğinde geneoldukça basan kazanmıĢ ve de bir genç kızm kalbini çalarak, onun yatağına girmeyi baĢarmıĢtı.

Gecenin karanlığı içinde genç kadın ilk defa birlikte olduğu Temel'e dönerek Ģuh bir sesle mınldandı:

"Sevgilim, bir tanem, Ģimdi erkek olup olmadığım göster baka-67

um."

Temel hemen yataktan kalkarak ileride duran sandalyeye doğru ilerledi ve araya bıraktığı ceketinin ceplerini karıĢtırmaya baĢladı.

Onun bu halini gören genç kadının ĢaĢkın bakıĢları altında Temel büyük bir üzüntü ve düĢ kırıklığı ile yatağın kenanna gelerek Ģöyle söylendi:

"Kusura pakmayasun sevcilum. Kimluk kartimu evde unitmi-Ģum..."

\

REHBERLĠK

Temel ile Fatime birbirlerine gizliden gizliye aĢıklardı. Ne var ki Temel hislerini bir türlü açıklayamıyor, Fadime de onun bu haline çok içerliyor. Fakat bur türlü konuĢamıyordu.

ĠĢte iki sevgili bir gün tepelerdeki otlakta bulunan sürülerin yanına gidiyorlardı. Fadime'nin elleri boĢ. Temel'in ise sırtında bir küp, sol elinde bir hmz, sağ elinde kocaman saplı bir kazma vardı, önünde de ipinden tuttuğu bir keçi yürüyordu.

Bir hayli yürüdükten sonra önlerine dar ve ıssız bir patika çıko. Her taraf ağaçlarla örülmüĢ patika dehlizi andırıyordu. Fadime tam burada durarak Temel'e döndü:

"Pen senunla bu yolda yürümeyrum!.." dedi.

Temel hiçbir Ģey anlamamıĢ gibi baktı:

"Niçin yürümeyecekmiĢin kız?.."

Fadime'nin cevabı kısa ve kesindi:

"Belki peni öpmeye, sevmeye kalkarsun daaa..."

Temel bir Fadime'ye bir de dehlize baktıktan sonra gülerek:

"Sırtımda ve ellerumda pu kadar çok yük varken seni nasil öpepi-lirum kız?.."

Fadime Ģen bir kahkaha attıktan sonra Ģöyle dedi: "Nasıl olacak, kazmayi yere saplarsin, keçiyi de sapına bağlayup, horozu da küpün içine koyarsun, ellenin de pöylece serbest kalınca..."

ARTIK ZAMANI

Temel boĢanma davası için yargıcın karĢısına çıkmıĢ ve iddiane-menin okunması

ardından Ģikayetlerini anlatmaya baĢlamıĢtı:

"Kanım üç yıldan peri ne pulursa bağaa fırlatayi hacim pey..." Hakim, Temel'in bu Ģikayetinden sonra hemen sözünü kesip merakla sordu:

"Peki sen bu davayı neden üç yıl önce değil de Ģimdi açıyorsun?" Temel büyük bir safdillik içinde bu soruyu Ģöyle cevapladı: "Façat hacim pey, artık isapet etturmeye baĢladu da..."

ĠSKELET

Temel Karadeniz'de-daima balıkçılıkla uğraĢır. Bunun için balıklarla arkadaĢ

olmuĢtur. Yemeği balık, konuĢmaları, terimleri balık. Birgün Temel'e bir insan iskeleti gösterirler. Bu nedir diye sorduklarında Temel:

- Hapu inĢamın kilçuğudur taaa diye cevabmı bastırır.

TEK CEVAP

Temel'in dersleri hiç iyi gitmiyordu. Ev ödevlerinden dahi hep zayıf alıyordu.

Ne var ki akĢam eve neĢeyle girdi ve annesine:

"Anneciğum öğretmen pucün öyle pi sual etti çi penden paĢka kimse cevap veremedu..."

Fadime kadın oğlunun baĢarılı olmasının sevinci içinde: 68

69

"Peci ne sordi pakayum öğretmenun?" Temel hemen söyledi: "Ev adresimu anneciğum..."

MEZARIN YANINDA

Temel ölmüĢtür. Karısı Fadime mezarının baĢına ziyarete gelmiĢ. Fadime üzgün üzgün. Ah Temel'çuğum sen ne iyi erkek itun. Yokluğunu nasıl tutayirum pilsen...

O arada esen rüzgardan ötürü, mezarın yamnda sallanan bir çiçek Fadime'nin baldırına sürtünür. Bunun üzerine Fadime:

- Ġlahi Temel. Öltin amma hiç değiĢmemiĢsun... Halâ o eski ya-ramazlıklarinu yapayisun...

ABARTMALAR

Temel ile Cemal yanĢıyorlar. Cemal:

- Uyy Temel'um pen bir Kuran-u Kerum yaztum... Temel:

- Uyy Çemalum penta Eminonünten Katıköye kavuğumla geçe-ruken Kiz Kulesundeki fenerten sikaramu yakmiĢum.

- Yalan der Cemal. Temel:

- Uyy Çemalum hapu ettuğum iĢ yalanüse hau senun yazuğun Kanımı Kerum çarpsun penü...

70

SĠGARA

Temel hocalıktan da anlar. Arasıra camilerde vazi bile verir. Bugün vaiz esnasında sorarlar? Söyle bakalım sigara helal mı haram mı? Temel: - Helal ise içeyeruz. Haram ise yakayaruz taaa...

REÇETE LAZIM

Temel'in tezgahtar olarak çalıĢtığı eczane o gece nöbetçiydi. MüĢteriler arada sırada geliyordu. Bir aralık kapı tekmeyle açıldı ve içeriye elinde tabanca olan maskeli bir soyguncu girerek:

"Kasadaki paralan boĢalt çabuk!.." dedi.

Temel büyük bir ĢaĢkınlık içinde soyguncuya ve elindeki tabancaya baktıktan sonra büyük bir soğukkanlılıkla Ģu cevabı verdi:

- Özür dilenim payum, reçetesuz pi Ģey vermeyruk..."

GERÇEK

Dilbilgisi dersi sırasında öğretmen, öğrencilerine: "Bağırmadım, Bağırmadın, Bağırmadı deyince bundan ne anlıyorsunuz?" diye sorar.

Ön sıralarda oturan Temel hemen soruya cevap yapıĢtım: "Hiç çimse pağırmamiĢ

efendum.."

ÇĠM UYANDĠRĠY?

Temel, Cemal'e:

— Ola Cemal, seni sahura çim uyandiriy? -Karim.

- Kariyla dargun değil musun?

71

- Öyle ama, pi usul puldi.

- Nedur?

- Uyandıracağu zaman, çeduyu odama pırakiy.

- Ola çedi mi uyandiriy seni?

- Yok, ama KarabaĢ da penumla yatay...

GÜZEL KADIN

Temel Ġstanbul'lu çok güzel bir kadınla sohbet etmektedir. Sıra evliliğe gelir.

Kadın Temel'e der ki:

- Siz karadenizliler neden birkaç tane kadınla evlenirsiniz? Temel düĢünür ve Ģöyle der:

- Hau pizum kadınlar sizin kadar dizel olsalartu elbette bir tane alirtuk.

MEKTUP

Bir karadeniz uĢağı evlenmiĢ. Birkaç ay sonra da Anadolu'ya kalaycılığa çıkmıĢ.

Aradan epey zaman geçtikten sonra, çocuğu olup olmadığını anlamak için memlekete mektup yazmak istemiĢ. Bunları açıkça yazmak ayıp sayıldığından, mani ile sorumĢu:

Haydi mektup var da gel

Tez haberler al da gel

Bir iken iki olduk,

Üç olduk mu sor da gel?

Babası da oğluna Ģöyle karĢılık vermiĢ:

Bu mektup güzel mektup

Böyle mektup gene yaz,

Tohumun çürük çıktı.

72

KıĢın gel de gene kaz.

HORLUYOR

Temel ile Cemal yemek paydosunda bir kenara oturmuĢlar, konuĢuyorlardı.

Temel konuĢmayı yeni tayin edilen Ģefe getirdikten sonra Ģöyle yakındı:

"ġefimuzun değiĢtiğunden peri uyuyamayrum."

Cemal Ģüpheci bir tavırla sordu:

"UĢağum calipa yaptiğun iĢleri çözden geçirip kontrol edeyim..."

Temel hayır anlamına baĢım salladıktan sonra Ģöyle cevap verdi:

"Sadece çok cürültü çıkararak horlayi..."

ÖYLE DE YAPILABĠLUR MĠ?

Küçük Temel, okula o gün baĢlamıĢtır, ikinci derste ayağa kalkar:

- Teyze çisum çeldi.

- Öyle olmaz Temel, parmağım kaldıracaksın.

- Uy, öyle de yapüabilur mu?

NE SANAYSUN? .

Temel ölüm döĢeğindedir. Karısı Fadime'yi yanına çağırır:

- Fadime hizmetçu kızla aldatiydum seni, peni affet.

- Biliyrum, boĢuna mı zehirledum seni sanaysun?..

73

ĠTĠVERUN

Geç saatlerde Temel'in evinin kapısını çalan arkadaĢları, uykudan uyandırdıkları

karısının:

- Kim o?., demesine karĢılık:

- Bizuz abla, dediler. Temel'u ceturduk. Kadının, kocasının sarhoĢluğundan bıkmıĢtı:

- Eyi, dedi, herhalde yine zilzurnadur.

¦ Açmuyacağum kapuyu ağa. Bırakun kapuya, oraya sabahlasun.

- Değil ablacuğum, pildiğun gibi deyul. Temel'un üzerinden tir kamyonu geçti, pestulunu çıkardu.

- Yaa, öyle mi, dedi kadın. Oylaysa kapunun altımdan itiverun içeru da.

GELMEMĠġ

Hakim bir davanın içinden bir türlü çıkamamaktadır. Bu davayı ancak Hazreti Süleyman halleder deyince mübaĢir olan Temel hemen salona fırlar ve Hazreti Süleyman diye bağmr. Gelen olmaymca hakime:

- Hacim bey hapuriye Hazreti Süleyman gelmemiĢtur der.

KÜFÜR EDĠNCE

Ġki Karadenizli tartıĢıyorlar. Birisi hırslanmıĢ baĢlamıĢ Temel'e sövmeye. Ulan Temel pen senun... ömürü lafmı kesmiĢ: Ulan Temel öleli yedi sene oldu.

Birincisi yine susmamıĢ:

- Ulan Temel, pen senun...

- Temel öleli yedi sene oldi, küf ürün gitmez uğa... Küfreden susmamıĢ ve Ģöyle demiĢ:

- Ulan fatiha okuyisun giteyuda küfür etunçe niye gitmeyu ta-aaa....

TAM CEVAP

Geometri dersinde öğretmen, karatahta üzerine birbirine paralel çizgi çizdikten sonra öğrencilere döndü ve sordu:

"Bu çizgileri nereye kadar uzatabiliriz acaba?"

Öğretmenin sorusu üzerine bütün sınıf çınlamaya baĢladı. Herkes kendine göre doğru olan bir cevap bulup söylüyordu.

"Uzay bitene kadar öğretmenim..." i

"Tahta bitene kadar hocam..."

Daha bir sürü mantıki cevaptan sonra iĢ muzipliğe döküldü ve Ģöyle cevaplar verilmeye baĢlandı:

"TebeĢir bitene kadar hocam..."

"Bıkana kadar hocam..."

Öğretmen hepsini bıkmadan dinliyor ve aralarında doğru cevabın çıkmasını

bekliyordu ki, arka sıralarda oturan Temel ayağa kalkarak Ģöyle dedi:

"Zil çalana kadar uzatapilluruz öğretrrienum..."

FARZ EDELĠM KĠ

Temel'in küçük bir gemisi vardı. On kiĢilik tayfasiyle Karadeniz'in engin sulannda yol almaktadır. Temel tayfalarını yanına çağırır. Onlara Ģöyle der:

- Uyyy uĢaklar. Hapuriye pi teneke altinumuz olsa itu ne eder-tuk?

UĢaklar:

74

75

- Uyyy paylaĢirtuk onlan...

Temel öneriyi kabul eder ve altınları paylaĢtırmaya baĢlar:

- Uyyy.. onpeĢ altin pağa, pi altın süze, onpeĢ altin pağa, pi altin süze...

Tayfalar buna itiraz eterederler ve aralarında müthiĢ bir kavga baĢlar, kıyasıya dövüĢürler. Neden sonra Rize'ye geldiklerinde durumu mahkemeye intikal etririrler. Mahkemede hakim olayı anlattırır. Hem Temel hem de tayfaları aynen anlatırlar. Bunun üzerine hakim:

- Peki getirin altınları dediğinde hepsi bir ağızdan:

- Uyyy hacim bey pizum altinumuz falan yok, olaçağinu farz edeyirduk....

YENĠ KAPTAN

Gemi kaptanı yolculuk sırasında geçirdiği kalp krizi sonucu öldü. Yolcular kendi aralarında yeni bir kaptan seçtiler. O sırada birden bir fırtına çıktı. Acemi kaptan yanındaki tayfaya dönerek:

- Çabuk, bana bir pusula getir, dedi.

Tayfa bütün aramalarına rağmen bir pusula bulamadan geri geldi. Bu kez kaptan bir harita istedi. Tayfa birkaç dakika sonra içeri girdiğinde eli yine boĢtu.

Boynu bükük konuĢtu:

- Cetremedim kaptan!

Kaptan biraz önceki hiddetinin tam tersi yumuĢak bir sesle konuĢtu:

- Öyleyse çabuk darafindan kelime-i Ģehidet getir...

KĠM YAPIYORMUġ?

Temel Ağa kızını evlendirmiĢti. Kız da kızdı hani... Kütür kutur... Kiraz dudaklı, elma yanaklı... Göğüsleri taĢ gibiydi... Kalçaları yuvar-lacık, bacakları dat bacak!... Davullu zurnalı parlak bir düğün yapıldı. Zifaf gecesinin ertesi sabahı, damat Hüsmen Ağa'nın karĢısına dayanıp sızlanmağa baĢladı.

- Kızın, iyi, güzel, hoĢ ama, dün gece bakire çıkmadı... Hüsmen Ağa, faltaĢı

gibi açılan gözlerle damadının yüzüne uzun

uzun baktı, bir süre derin derin düĢündü, taĢındı, yutkundu, sonra hırsla bağırdı:

- Ülen bu kaltağın anası da böyle çıkmıĢtı... Kim yapeyr bunları?!..

ÇĠRKĠNLĠK

Temel'le Cemal, evlilik üzerine konuĢuyorlardı. Temel:

- Pen seğun yenine olsam o çizla çözü kapalu evlenirdum.

- Neden? O kadar çirkun midur?..

BORÇLAR

Temel çok borçlanmıĢtır. Bir gün borçlarını hesap etmekteyken komĢulan gelir, ne yaptığını sorarlar:

- Uyyy porçlarimu hesap eteyirum der. Hesap sonu büyük bir rakam söyler yanındakilere. Bunun üzerine yanındaki komĢuları:

- Ulaaa Temel, sen hapu borçinu nasıl ötiyecesun? Temel:

- Uyy Allah canimu almasun pen pu çorçimu vermeten. Penta bu kadar porçi veremem kıyamete kadar yaĢayacağum..

76

77

ANLATILIR MI?

Lazm birinin hiç erkek çocuğu olmazmıĢ. Her sene mısır tarlasını kendisi beklemekten canı sıkılmıĢ.

- Ulan, demiĢ, sonunda ne var punun, bir yüksek kulübü yapa-yum tarlaya, misurlan biraz da kiz peklesun.

Her akĢam kulübenin merdivenini kaldırır. Kız nasıl olsa emniyette Ģimdi, diye rahat rahat evine gidermiĢ. Ee, komĢu tarlaya bakan delikanlı da baĢlamıĢ kanı

kaynamaya... Bir gece, iĢaret falan... Bir merdiven uydurup çıkmıĢ kulübeye.

Sabah bizim Laz gelmiĢ:

- Kız, hiĢt! Daha uyanmadın mi?

Ses yok... Merdiveni dayayıp çıkmıĢ, kızda bir tuhaflık, birden aklı baĢına gelmiĢ.

- Uuuy! Da bizim kizi mahvetmiĢler. Tabii doğru mahkemeye.. Hakim:

- Kızım, demiĢ, olayı anlat bakalım! Kızda ses yok. Kızanp bozanp duruyor.

- Evladım, anlatsana, nasıl oldu olay? Laz artık dayanamamıĢ:

- Pak baba hacim bey! demiĢ. Ha sen yataydın da penim kulübede... Ha pen celdum da saa bir Ģey yaptum. Ha punu her yerde anlatur muydun da?..

ALTINI ALSIN

Temel komĢusunun atını almıĢ, uzak bir karadeniz köyüne düğüne gitmiĢ. Altı

müsait bir yere bağlayarak düğün evine çıkmıĢ. Kendisi gibi uzaktan elen diğer davetliler de atlarını Temel'in atının-yanına bağlamıĢlardır. AkĢam üzere düğün dağıldığında. Temel atmı alıp ge-78

ndönecek amma acaba hangi at Kendisinin, bir tunu Karar verememeK-tedir. Bu meyanda diğer atların sahipleri de orda toplanıp dönüĢ hazırlıkları

içindedirler. Temel'in iĢi acele olduğu için bir an evvel gidecek amma atmı

tanıyamıyor. Bir an düĢünür ve tabancasını çeker:

- Uyyy uĢaklar, hapuriye herkes atinu pen penum atimu vuraca-ğum taaaa. Bunun üzerine oradakiler hemen atlarına binerek uzaklaĢırlar. Temele de kendi atı

kalır ve bir yanlıĢlık yapmaktan kurtarır kendini.

SEN BĠLĠRSĠN

Temel bir süredir hamile olan karısı Fadime'yi doğum ve kadm hastalıkları

doktoruna götürmüĢtü. Muayenehanede bir süre oturduktan sonra doktorun karĢısına geçtiler ve onun uyarılarını pürdikkat dinlediler.

Eve geldiklerinde Temel'in canı oldukça siklon görünüyordu. Biraz sonra yanına gelip oturan Fadime'ye:

"Karicuğum, çociğumuz doğar doğmaz ona piperonla süt vermeğe baĢlayacağız, tamam mı?"

Fadime, kocasının bu sözleri karĢısında yerinden biraz doğruldu ve oldukça sert bir ses tonuyla:

"Hayır kocaciğum, önce pen süt emzireceğum, sonra piperona baĢlaruz daha iyi olir..."

Temel "çık-çık" ettikten ve de hafif bir iç geçirdikten sonra Ģöyle dedi:

*

"Karicuğum pen senin iyiluğin için öyle söyledum. Sen hiç doktorun sözleruni tuymadun mi? Çociğun ağzına alacağı herĢeyun önceden kaynatılması lazımmıĢ..."

79

TELGRAF

Karadeniz takımlarının 2. lig savaĢı sırasında ilginç mücadeleler sergilenmiĢtir... Bunlardan biri de Rizespor için olanıdır... Federasyon BaĢkanının kendilerine söz verdiği halde 2. ligin çok uzaklarda olduğunu anlayan taraftarlar, kulüp binası önünde toplanmıĢlar, olayı protesto etmemektedir...

seslerinin çok zayıf çıktığını belirten bir taratftar, ateĢli konuĢmasını kulüp binasının yanındaki bir inĢaatın iskelesinin üzerine çıkararak sürdürür ve sonunda der ki:

"PaĢpakana bir telgraf çekeceğum... Diyeceğum ki oga. Rize Türkiye Cumhuriyeti sınırları içindeyse alun pizi içinci lige, yok diĢun-daysa piz gelecek yul Rusya ligunde oynayacağuz..."

SEN YENĠLMEZ BĠR KĠR KATURSUN

Vali, nafıa müdürünü yol çavuĢunu makamına çağırır; yol hakkında açıklama ister.

Yol çavuĢuna, yolların neden bitirilmediği hakkında Ģiddetli direktiflerde bulunur. Yol çavuĢu, Karadenizli olup Ģöyle açıklamada bulunur:

- Vali pey, sen yenilmez bir kir kafursun, pizler de senun kuyruğun altında sıkıĢmuĢ kalmuĢ pirer sineğuz. Sen kuyruğini sıkıĢtırdım mi iĢte ha orada pizum canumuz çıkayir, sen kuyruğini piraz gevĢettun mi pizler ha oracıkta azucuk nefes alayuz. Aman Vali pey, sen pizum kusurumuza kalmayıver!

80

GLOBAL ÇekiliĢsiz, kurasız, kuponsuz

HERKESE

i

HABER

VERĠR

Karadeniz Fıkraları

www.kitapsevenler.com

Merhabalar

Buraya Yüklediğim e-kitaplar AĢağıda Adı Geçen Kanuna Ġstinaden Görme Özürlüler Ġçin HazırlanmıĢtır

Ekran Okuyucu, Braille 'n Speak Sayesinde Bu Kitapları Dinliyoruz Amacım Yayın Evlerine Zarar Vermek Değildir

Bu e-kitaplar Normal Kitapların Yerini Tutmayacağından Kitapları Beyenipte Engelli Olmayan ArkadaĢlar Sadece Kitap Hakkında Fikir Sahibi Olduğunda

AĢağıda Adı Geçen Yayın Evi, Sahaflar, Kütüphane, ve Kitapçılardan Temin Edebilirler

Bu Kitaplarda Hiç Bir Maddi Çıkarım Yoktur Böyle Bir ġeyide DüĢünmem Bu e-kitaplar Kanunen Hiç Bir ġekilde Ticari Amaçlı Kullanılamaz Bilgi PaylaĢtıkça Çoğalır

YaĢar Mutlu

Not: 5846 Sayılı Kanunun "altıncı Bölüm-ÇeĢitli Hükümler " bölümünde yeralan "EK

MADDE 11. - Ders kitapları dahil, alenileĢmiĢ veya yayımlanmıĢ yazılı ilim ve edebiyat eserlerinin engelliler için üretilmiĢ bir nüshası yoksa hiçbir ticarî amaç güdülmeksizin bir engellinin kullanımı için kendisi veya üçüncü

bir kiĢi tek nüsha olarak ya da engellilere yönelik hizmet veren eğitim kurumu, vakıf veya dernek gibi kuruluĢlar tarafından ihtiyaç kadar kaset, CD, braill alfabesi ve benzeri 87matlarda çoğaltılması veya ödünç verilmesi bu Kanunda öngörülen izinler alınmadan gerçekleĢtirilebilir."Bu nüshalar hiçbir Ģekilde satılamaz, ticarete konu edilemez ve amacı dıĢında kullanılamaz ve kullandırılamaz. Ayrıca bu nüshalar üzerinde hak sahipleri ile ilgili bilgilerin bulundurulması

ve çoğaltım amacının belirtilmesi zorunludur." maddesine istinaden web sitesinde deneme yayınına geçilmiĢtir.

T.C.Kültür ve Turizm Bakanlığı Bilgi ĠĢlem ve Otomasyon Dairesi BaĢkanlığı

Ankara

Bu kitaplar hazırlanırken verilen emeye harcanan zamana saydı duyarak Lütfen Yukarıdaki ve AĢağıdaki Açıklamaları Silmeyin Tarayan YaĢar Mutlu

web sitesi

www.yasarmutlu.com

www.kitapsevenler.com

e-posta

yasarmutlu@kitapsevenler.com yasarmutlu@yasarmutlu.com mutlukitap@hotmail.com kitapsevenler@gmail.com