SAKİN YATAĞİN ALTİNA BAKMA

J JOSE MILLAS

SAYFA: 147

2002

KITAP ARKASI

Genç Savcı Elena Rincon'un iş ölülerin zabıt kayıtlarını tutmaktır; babasının teşikiyle seçtiğ savcılık mesleğnde aradığnı bulamamış gece nöbetlerinde, ç

karartıcı Madrid metrosunda cesetlerin izini sürmekten bıkıp usanmıştır.

Bir gün aynı metronun basık tünellerinden birinde, Teresa isimli bir genç kızla tanışr ve hayatı değşr.

Masör Teresa, ayak bakım uzmanı Vicente Holgado, Elena ve yasak aş yaşdığ adli tabibin ilişileri sarpa sararken, bir de ayakkabı ve çoraplar dile gelip aş, birliktelik, yaşm ve ölüm hakkında felsefi sorgulamalara girişnce, em güldüren hem de düşndüren, arikulade bir öykü çıkar ortaya...

***

YAZAR HAKKINDA

Valencia doğmlu Juan Jose Millas, çağaşİpanyol edebiyatının en dikkat çekici romancılarından biri. Kitapları İpanyol bestseller listelerini altüst eden yazar, ilk romanı Cerbero son las sombras'ı 1975 senesinde yayımladı. 1990'da La soledad era esto isimli romanıyla Nadal ödülünü kazandı, l 999'daysa Mariano de Cavia ödülüne değr görüldü. On bir romanından üçü yüz binin üstünde bir satışrakamına ulaşı, romanları birçok dile çevrildi. Juan Jose Millas aynı zamanda El Sol, El Pais gibi İpanya'nın önde gelen gazetelerinde köş yazarlığ yapmaktadır.

***

SAKIN YATAĞN ALTINA BAKMA

Bİ

Savcı Elena Rincon ile görevli adli tabip, Lopez de Hoyos'da bir cesetle ilgilenmişer, resmi arabayla nöbetçi mahkemeye dönüyorlardı. Şför şşın suratlı, gencecik bir delikanlıydı; yanındaki koltukta uyuklayan zabıt kâtibinin baş ikide birde önüne düşyor, kucağndaki bond çantaya çarpıyordu. Saat sabahın üçüydü, açıklanması mümkün olmayan bir ilgiyle ıssız kaldırımları incelermişgibi görünen savcının zihninde, yüzü onun yüzü, elleri onun elleri, boynu onun boynu, bacakları

onun bacakları olan bir ceset morga kaldırılıyordu. Darp izi yoktu. Adli tıbba gönderilse, sonuç temiz çıkardı mutlaka. Bu ölümün nedeni bir hayal kırıklığ, bir yürek yarasıydı kuşusuz.

Babası, mutluluk içinde olmasa bile, kızını Madrid'e tayin olmuşbir savcı olarak görmenin huzuru içinde aylar önce ölmüşü. Babası hukukçuların tüm dünyayı

yerinden oynattıklarına inanırdı, kızını da buna inandırmışı. Adamın görev yaptığ, kuzeydeki küçük kasabada durum böyleydi belki de, Elena da orada yaşmışve sınavlarını verdikten sonra bir süre kasabada çalışışı; ama Madrid'de durum hiç de babasının sandığ gibi değldi; insanın orada her gün mahkemelerde canı çıkar, nöbetler ruhunun derinliklerine kurşn gibi çökerdi.

Nöbetçi olduğ günler, özellikle gecenin böyle geç saatlerinde, bir an gelir, suçlulukla hınç arası bir duyguyla mutlaka babasını hatırlardı. Cenazesine istemeye istemeye katılmış cenaze töreninden sonra eve girmeye tenezzül etmemişi. Sanki babası hâlâ orada oturuyormuşgibi, kapıyı arkasından çekip çıkmışı. Madrid'e dönerken kafası karmakarışktı, sanki babasının eşalarına dokunmazsa, adam yaşmaya devam edecek, böylece Elena o sırada yapmak istemediğ hesaplaşayı

daha ileri bir tarihe erteleyebilecekti. Bir gece babasını telefonla aramış tam yaptığ

saçmalığn farkına vardığ anda elindeki almacı telefonun yanına bırakmışve ölü

adamın telesekretere mesaj bırakılmasını isteyen sesini dinlemişi. Savcı allak bullak, telefonu kapatmış yine de merhumla bir iletişm yolu bulduğnu düşnmüşü.

Böylece hâlâ canını acıtan konulan onunla konuşbilecekti. Örneğn hukukçular dünyayı yerinden falan oynatamazlardı. Bir yalandı bu ve bu yalanı uydururken o kadar arzulu ve kararlıydı ki, sanki yaklaşn tufandan korunmak için bir gemi inş

ediyordu. Ama tufan yaşmın ta kendisidir, baba: Sonuçta yarata yarata, kendimi varoluşan soyutlayan bir fanus yarattım. Şmdi ne sokakları anlayabiliyorum, ne de varlığmın köşlerini mesken tutan gizli duyguları. Baba.

Tepe lambaları sönük bir polis arabası eşiğnde hızla adliyeye dönen otomobilin içindeki savcı işe böyle düşnüyordu. Babasıyla konuşaya öyle bir kaptırmışı ki kendini, ağından bir şyler kaçmışolabileceğnden korktu, çünkü sağyanında yolculuk eden adli tabip döndü, yüzünde geceye özgü bir yardımseverlik duygusuyla, "Bir şy mi oldu?" diye sordu.

"Hiçbir şy," dedi savcı, "kendi cesedimi kaldırdım."

"Sana otopsi yapılmasını istersen, sonra ofisime bir uğayıver."

Daha önce de nöbetlerde karşlaşışolduğ adli tabip bunu dedikten sonra bir sigara çıkarmış yakmadan önce filtresini başarmağnın tırnağyla tam dibinden koparmışı.

Asla sigara içmek için izin istemezdi, savcı otoriter bir bakışa ona engel olmaya kalkışığndaysa yaramazlık yaparken yakalanmışbir oğan çocuğ ifadesi takınarak kadının silahım etkisiz hale getirirdi. Elena Rincön'un babasına benziyordu bir anlamda. Babası boyunda, sıradan, kalifiye işi olabilecek tipte bir adamdı; iyi bir elektrikçi ya da becerikli bir kalorifer tamircisi falan. Son derece uzun parmaklan vardı, orta yaşı bir adam olmasına karşn hareketleri çevikti. Elena Rincon ile birlikte pek çok ceset kaldırmışar, kadın onun kadavraların çevresinde yaranın ya da ölümün nedenini bulmasına yardımcı olabilecek bir ipucu aramasını, darbın gerçekleşişolabileceğ, gözlerden ırak köşleri inceleyerek dönüp durmasını

izlemişi.

La Castellana caddesi boyunca gidiyorlardı şmdi. Adli tabip kadının yüzündeki ıstırap ifadesinin silinmediğni fark edince koluna iki kez arkadaşa dokunmuş bu da savcının kafasını karışırmışı. Böyle cesetlerle uğaşıkları nöbet gecelerinin devamında Elena Rincön'un güçlü bir cinsel arzuya kapılması ve bunun da ruhsal durumunu tümden allak bullak etmesi, hiç de az rastlanır bir olay değldi.

Plaza de Castilla'ya vardıklarında, savcı kararlılıkla kendi dairesine doğu yürümüş

kendini nöbetçi savcı odasına bitişk odadaki yatağn üzerine atmışı. O geceye kadar kendisiyle hiç böylesine kararlı, böylesine sert yüzleşemişi. Her şy bir yalandan ibaretti. Peki şmdi ne olacaktı? İancını yitiren ve işni, inancını yitirmeden önce yaptığndan daha rahat yapan bir rahip hakkında bir kitap okumuşu öğenciyken.

Elena da yaptığ iş inanmadığ halde, onurunu koruyarak çalışaya devam edebilir miydi peki?

Bir anda üzerine çöken duygulardan rahatsız olmuşu, girdiğ odadan hızla çıktı ve yandaki ofise geçerek babasının telefon numarasını çevirdi. Babasının telesekreterdeki sesini duydu, ardından sinyal sesi ve sessizlik. Bitmek bilmez birkaç saniye boyunca evin sükunetini ve dışdünyadan gelen bu istila karşsında etrafa şşın şşın bakan eşaları hayal etti. Ağını açmadan telefonu kapattı, birkaç

saniye tamamen kendi düşncelerine gömülmüşbir halde, öylece ayakta durdu.

Nöbetin bitmesine daha beşsaat vardı. Kaygı ve tedirginlikle dolu bir sonsuzluk, upuzun bir gece vardı önünde. Ofisinden çıkıp onu bekleyen adli tabibe gitti.

"Seni bekliyordum." Kalp kalbe karşymış diye düşndü.

"İu351 te buradayım," dedi Elena.

"Sana şmdi otopsi yapmamı ister misin?"

"Elbette."

Adli tabip, otopsileri genelde nöbetlerin ertesi günü enstitüde yaptığnı açıklarken Elena'yı içinde küçük bir yatak ve beyaz bir dolap olan bir odaya götürdü; dolapta tecavüz ya da saldırı ihbarlarında teşis koymada kullanılan bir iki araç gereç

duruyordu.

Adli tabip, "Burası otopsiye pek uygun bir yer değl elbette," diye devam etti,

"gerekli araç gereç olmasa da becerimizi kullanarak üstesinden gelebiliriz. Ceketini çıkar lütfen."

Elena ürpermişi. Ceketini çıkardı. Adli tabip ceketi yatağn üzerine yayarak santim santim incelemeye başadı. Parmaklarının iç kısımlarıyla savcının bedeninin bıraktığ boşuğ, kadının yokluğnun hatlarını arayarak kumaşaki her kıvrımı

ellemeye koyuldu.

"Biliyor musun," dedi doktor, "iyi bir adli tabip giysilere de otopsi yapmalı, hatta bedenden önce giysilere bakmalı. İuçları en beklenmedik yerde çıkar insanın karşsına. Bluza bakalım."

Savcı bluzunu bir uzvunu uzatırmışgibi uzatırken bir değşmi tamamladığnı

biliyordu. Bu değşmin tüm evreleri artık gerilerde kalmışı. Şmdiyse gizemli bir geleceğn efendisi olduğnu ve yanındaki adamın, doktorun, onu bir adım yukarı

çıkaracak bir basamaktan başa bir şy olmadığnı seziyordu. Yaşmın bir yerinden bir başa yerine varmak için bir köprü.

O geceden sonra savcı ile adli tabip geleceğ olmayan bir ilişiye girdiler: Elena Rincon ısrarla böyle tarif ediyordu, adam için de fark etmiyordu. Dünya bitip tükenmişi, onlarsa gerçeğn cürufu, külleri, korlarıydılar.

"Bu koşllarda," dedi Elena sert, iğeleyici bir ifadeyle, "bekâr bile olsan senden benimle evlenmeni istemek aklıma gelmezdi. Neyse, sen de bekâr değlsin zaten."

Birbirlerini otel odalarında görmeye başadılar. Adli tabibin rahat tavırları, bu tür yerlere alışın olduğnu düşndürtüyordu. Nadiren de olsa, Elena'nın evinde buluşyorlardı; doktor, inatla kadının özel alanlarını işal etmeye çalışyor, kadınsa aynı inatla o alanları korumaya uğaşyordu. Arzu, ortaya çıktığnda kendini tam da ortak bir geleceğn yokluğ ve ufkun darlığyla besliyordu. Savcı, bir gün, tavanı

aynalarla kaplı bir otel odasında (doktor bunun hoşbir espri olduğnu düşnmüşü), kendi bedenine ve tuhaf bir biçimde üzerine abanan doktorun bedenine baktıktan sonra, farklı çiftlere ait iki ayakkabıya benzediklerini düşndü. Aynalara rağen pek de kendilerini vermeden seks yapmışardı. Belli ki doktor otopside aşta olduğndan daha becerikliydi. Şmdi sırt üstü yatıyor, doktorun içtiğ sigaranın tavana doğu yükselerek civalı camın içine girermişgibi görünen dumanını izliyorlardı; sanki iki dünyayı bir arada tutan incecik bir sicimdi duman.

"Farklı çiftlere ait iki ayakkabı gibiyiz," dedi Elena.

"O zaman bu iş yatağn altında yapmalıyız belki de," yanıtını verdi adli tabip, "belki de iyi olmamasının nedeni doğu yerde olmamamız."

Doktor ısrarla başa bir yere gitmelerini önerdi, ama Elena Rincon aynaların hakkını

vermek gerektiğni söyleyerek bu öneriyi reddetti.

"Başa bir gün, o zaman," diyerek konuşayı bitirdi adam.

"Başa bir gün."

Bu farklı çiftlere ait iki ayakkabı imgesi, doğsı gereğ bağmsız bir birim olan insanoğunun, bir bütünün yarısıymışasına kendisini tamamlayacak bir eşarama merakını düşndürdü savcıya. İsanların başna gelen tatsızlıkların çoğnun nedeni

-buna iş gereğ her gün tanık oluyordu-, bu eşarayış ya da bulunan eş kaybetme korkusuydu. Kendi kendine yatağn altındaki ayakkabıların sol tekinin sağan ya da sağn soldan bağmsızlığnı ilan etmeyi ve bağmsız, farklı bireyler haline gelmeyi isteyip istemediklerini sordu. Ama sigarasını söndürür söndürmez bir sigara daha yakan adli tabibe bir şy söylemedi bu konuda; belli ki o karısıyla iyi uyuşyordu, belki biraz kaba ve yontulmamışardı, ama aynı numara ve aynı kalitedeydiler.

"Kuşusuz," diye ekledi adam, "doğma aykırı kalıplar denemekten hoşanıyorum, bu da aşrıya kaçabilecek eğlimlerimi sıradan bir sapkınlığ indirgiyor. Hukuğn hiçbir şye yaramadığ saplantısı, gerçeğn tükenmesiyle bağantılı. Biraz dikkatli bakarsan gerçeğn tamamen tasfiye edildiğni göreceksin. Şylerin gerçekten var olduğ

zamanlarda, yaşmda birtakım amaçlar da vardı; savcı ya da doktor olmak gibi.

Baban haklıydi ama biraz gecikmişi. Büyük olasılıkla dünyanın sonundan haberdar değldi, kimse olamaz."

Elena Rincon adli tabibin kahinlik konusundaki bu ısrarını, iktidarsızlığna bağadı.

Gerçeğn kökü kurumuşa adamın kendinden bir şy vermemesi de tuhaf sayılmazdı.

Nedeni her neyse kesinlikle tatmin olamamışardı. Savcı bu buluşaların onu, öğenimi süresince ayrı düşüğ yaşma yaklaşırdığnı sezdi. Bu gelişe ve yeni bir şyin kıyısında bulunma durumu onu formda tutuyordu. Keyfi yerine gelmese bile en azından çevresinde olanlara katılıyordu; konuşalar, hareketler, sıcaklık ya da ruh hali değşmleri, karşlaşalar, uyuşazlıklar. Öğenim yılları Elena'ya esaslı bir konsantrasyon yeteneğ kazandırmışı ve şmdi bu yetenek onu sokakta, metroda, mahkemelerde ele geçiriyor, Elena işretin nereden, ne zaman geleceğni bilemiyordu. Arada bir babasına telefon ediyor, baba evinde her şyin eskisi gibi olup olmadığnı yokluyor, bir iki dakika bu beklenmedik istilanın şşınlığna kapılan solgun mobilyaların mırıltısını dinliyor, telefonu kapatıyor ve dünyaya geri dönüyordu.

Bir gün metroyla adliyeye giderken vagonun içinde bir cam fanusa hapsedilmişsinekler gibi kıpırdaşn yolcuların vızıltısını dinliyordu. Gözlerini yerden kaldırınca tam karşsında uzun süre önce yüzünü kendi yüzü olarak hayal ettiğ bir kadının oturduğnu fark etti. Kadın arada bir gözlerini okuduğ kitaptan bir iki saniyeliğne kaldırıp boşuğ bakıyor, sonra yine kitabına geri dönüyordu.

Kanatsız bir melek, bir tanrıçaydı. Elena kendini bu kadınla, tavanları ayna kaplı

otel odasında hayal etti, sanki bir çift oluşurmuşardı. Kadın Elena'dan beşaltı

yaşgenç olmalıydı, yirmi sekizlerinde diye hesapladı savcı; sahiplerinin yürüme biçimlerine göre, ayak kabılardan bir teki her zaman biraz daha fazla yıpranır diye düşndü. Karşsındaki kadının üzerinde yarattığ beklenmedik etkiyi hafifletmek için bunları biraz da şkayla karışk düşnmeye çalışı. Kadın tıpkı Elena Rincon gibi o sabah saçlarını at kuyruğ yapmışı. Sıcak, çoğnluğ hâlâ kışık giysileri içinde olan yolcuları gafil avlamışı. Pek bir gariban, yıkık dökük görünüyorlardı. Okuma meraklısı melek herkesin aksine beyaz bir gömlekle sanki üzerinde hiçbir şy yokmuşizlenimi veren kısacık, siyah bir etek giymişi. Kadına dair her şy yokmuşizlenimi veriyordu aslında; boynu ipinceydi, sanki kopuverecek gibi; bedeninin uzuvları ele gelmez bir çekirdeğ çevrelemişgibi duruyor, yerçekimi yasalarıyla çelişyorlardı sanki. Sıranın üzerinde sanki oturmuyor da yüzüyordu kadın. Savcı bu narin bedenin içinde gerçekleşn sindirim sürecini düşndü ve ona hiç yakışırmayıp anında düşnmekten vazgeçti.

Kadının kendine dönük halini fırsat bilen erkekler gözlerini dikmişısrarla bakıyorlardı. Savcı Rincon bu durumu tahammül edilemez buldu. Genç kadın çevresinde neden olduğ felaketlerden tümüyle habersiz görünüyordu. Bakışnda bir özellik vardı, belki de hafif bir şhlalık tüm yüzüne bir şşınlık, bir kuşu ifadesi veriyordu. Sanki bu vagondaki, hatta dünyadaki hiç kimsenin yanıtını veremeyeceğ

bir soru sorar gibiydi.

Birden o ana kadar organik bir madde gibi dağlıp çözülen ve süreyle ilgisi olmayan bir devamlılık oluşuran zaman, saatlerle ifade edilme özelliğni geri kazandı, saniyeler yeniden ilerlemeye başadı ve tanrıça, bir kız böceğnin çevikliğyle yerinden kalkarak Gregorio Maranon durağnda indi.

O gün Elena Rincon için bir gün değl, ertesi güne doğu cesaret kırıcı bir yavaşıkla içinde yolculuk ettiğ bir kapsül oldu. Akşm bitkin halde evine döndü. Burayı

hukukçuluğ, varoluşn gerçek sığnağ, hatta motoru sandığ günlerde dekore etmişi.

Fuencarral'de, Tribunal'in üzerinde oturuyordu. O akşmsa ona artık bir alay gibi gelmeye başamışı bu. Tüm odaları ağr, koyu renkli mobilyalarla doldurmuş

pencereleri, pilileri asalet çağışıran uzun, ağr perdelerle donatmışı. Yapay bir şminesi bile vardı. Bu ahşptan yapılma, kapaklı şminenin içinde, gözlerden gizlemek istediğ televizyon duruyordu. Bir gün, oturma odasında, çalışn televizyonunun karşsında bir yıldır oturmakta olan bir kadının cesedini kaldırdıktan sonra kendi televizyonunun rengini ve sesini kısmış şminenin kapaklarını örtmüş

televizyonu orada yayınma kesintisiz devam etmek üzere açık bırakmışı, şminede ebediyen duran küller gibi. Otopsisinin sonucunda karnından hazmedilmemişhalde, karmakarışk haber kırıntıları, yarışalar, diziler fışıran zavallı kadıncağzın içinde bulunduğ durumu kendi salonunda canlandırmak istemişi savcı, ama biraz değşirerek. O zamandan beri ne zaman salonundan geçse, şminenin kapısının altından kaygı verici bir aydınlık sızar, Elena kendi kendine orada siyah beyaz gerçeğn ya da gerçeğn korlarının yandığnı söylerdi. Belki de adli tabip haklıydı, gerçeğn soyu tükeniyordu.

O gece evinin odalarından birine, savcı çalışa odası olarak dekore ettiğ odaya çekilerek bir metro haritası açtı önüne. Elena, metroya Tribunal'den binip adliye binalarının bulunduğ Plaza de Castilla'da iniyordu. Belki kitap okuyan kadın da Tribunal'den binmişi metroya, ama bunu öğenmenin yolu yoktu. Ne olursa olsun, Gregorio Maranon'da inmişi. Savcı Madrid'i pek tanımıyordu. Gregorio Maranon'dan ne tür sokaklara çıkıldığnı bilmiyordu. Ama kitaplı kadın burada metrodan indiğne göre, ağçlarla çevrili genişbir caddenin, heykellerin, lüks otellerin olduğ bir yer olmalıydı. Yoksul ya da sapık insanların yaşmadığ bir yer...

Genç kadın Gregorio Maranön'da yedi numaralı hatta bir aktarma yaparak, Guzmân el Bueno'ya kadar gitmişde olabilirdi elbette; pek çok olasılık vardı. Metro planı

insanların birbirlerini kaybedecekleri bir ağ dönüşyordu birden. İsanın bu tünellerde bir önceki, belki de bir sonraki trene binse bir iki dakikayla kaçıracağ

ikiziyle karşlaşasında şytani bir yön vardı. Savcı dakik biriydi. Hep aynı şkilde, aynı saatte, birinci vagona binerdi. Kitap okuyan kadının da bu kadar düzenli olduğndan emin olunamazdı elbette. Belki de tanrıçaların düzenli olmaya ihtiyaçları yoktu. Ama onu yeniden görebilme umudunu sürdürmek için kadına güvenmesi gerekiyordu. Bazı günler dört beşdakika geç, bazı günler üç dört dakika erken, her gün farklı vagonlara bindiğni ve belki de hiç gerçekleşeyecek bir karşlaşayı kovaladığnı hayal etti ve daha ortada fol yok yumurta yokken, içini sızlatacak kadar kendine acıdı. Madrid haritasının üzerine eğldi, kentin yeraltı

dehlizlerinin sunduğ, yol kaybetmenin sonsuz olasılıklarını incelerken aklını

kaçırmanın eşğne gelmekten korktu. Bir gece takıntılı bir fikre saplanan, sabaha kadar uyuyamayan ve şfak sökerken içlerinde hiç gürültü çıkarmaksızın bir şyin alt üst olup yıkılmaya başadığ normal görünüşü insanları düşndü.

Savcı, babasını aradı ve almacı tutar tutmaz bir eliyle kapatıp adli tabibin zamanın sonuna dair söylediğ usandırıcı sözleri düşndü. Eşğnde durduğ dünya yok olmuşu, evet doğu. Ama metrodaki kadını gördüğnden beri savcı için ölülerin dirilme zamanı da gelmişi.

Acaba merhuma bir şy ifade ediyor muydu bunlar? Etmeyeceğni düşnerek, babasına yaşmı hakkında haber göndermek istediğnde hep yaptığ gibi, almacı ses etmeden yerine koydu. Evinin tüm odalarını yavaşyavaşdolaşrak salona gitti, şminenin karşsındaki koltuğ oturdu. Kan kırmızı alevler arasında, o gece gerçeğn ta kendisi cayır cayır yanıyordu.

Savcı ertesi gün, bir önceki günün hareketlerini bir robotun kesinliğyle yineledi.

Öyle ki, bu robotsu hareketlerin mantıki sonucu, kitap okuyan kadının yeniden metroda belirmesini sağamak olacaktı sanki. Her zamanki saatinde uyanmışgibi yaptı, ama aslında gözüne uyku girmemişi. Giyindi. Her sabah çıktığ saatte evden çıktı. Kafasının içinde, zamanın daha hızlı geçmesini sağayabilirmişgibi, tüm hareketlerini hızlandırmaya niyetli çılgın bir çarkın varlığnı duyuyordu. Ama kendini tuttu metro istasyonunun, sanki sıradan bir günmüşgibi, o saatin aşna yüzleriyle birlikte kendisini de yutmasına izin verdi.

Peronda meleğn oralarda ortaya çıkıp çıkmayacağnı görmek için çevresine bakınmak istediyse de, belki de hayal kırıklığnı ya da hata yaptığ duygusunu bertaraf etmek için kendini yere bakmaya zorladı. Ölü bir balık gördü; bir çakı

büyüklüğndeki balığ ayağnın ucuyla yavaşa tren yoluna doğu iterken her yerden bolluk, ama dengesiz bir bolluk fışırdığnı düşndü. Birinci vagonun kapıları

birbirlerinden ayrılır ayrılmaz gözlerini yukarı kaldırarak içeri girdi ve sefil bedenlerin arasından kendine yol açarak kaygıyla bir uçtan ötekine ilerledi. Tam umudunu yitirmek üzereyken gördü tanrıçayı. Bu kez ayaktaydı, sol eliyle demiri tutmuşu, sağelindeki açık kitaba bir önceki günkü kadar kendini kaptırmışı.

Giysisini değşirmemişi ama sanki ilk kez giyiyormuşhissi uyandırıyordu. Elena Rincön görgü sınırlarını ihlal etmeden, genç kadının dibine sokulup, bir yandan morfolojisinin narinliğni inceleyip, boynunu ve saçlarını koklarken, öte yandan da omzunun üzerinden kitabın birkaç satırını okudu. Kadına olan yakınlığ algılama yeteneğni yok ediyor, çok değrli olması beklenen o an da dahil her şyi yakıp küle dönüşürüyordu; böylesi bir deniz kazazedesinin sarılabileceğ tek bir can simidi yoktu ortalarda. Tren acı içinde kıvranan Elena'ya göre neredeyse tüm bir varoluşn ötesindeki, ama aslında iki durak sonraki Gregorio Maranon'da durunca, genç kadın boşuğ bir bakışfırlatıp, savcıya da ne oluyor gibisinden bir el hareketi yaparak vagondan indi. Savcı, "Bundan sonra yaşmaya nasıl devam edebilirim?" diyerek kalakaldı. Daha sonra bu ayrılığn yaptığ tahribatı düşnürken savcı, zararın büyüklüğ karşsında hayrete düşü; bir kutuda unutulmuşeş olmayan bir eldiven gibi ortada kalmışı.

Ortadan ikiye bölünmüşbir yengeç gibi kendinden arta kalanı sürükleyerek, bir an bile olsun unutuşn ve uykunun tesellisine sığnamadan, her anıyla günü ve geceyi yaşdı.

Sonraki günlerde tanrıça ortalarda görünmedi. Bazı durumlarda ruhun bedenden ayrılmasına dair deneyimlerden haberdar olan savcı yaşmın bir ucundan ötekine, evin bir yanından diğrine, ruhunu bedeninin dört adım ardından sürükleyerek dolandı durdu. Kendine ve bedenine incecik bir iplikle bağı olan bu ruh, çektiğ

ıstırabı sona erdirmek için pek çok kereler bu ipi kesmeye yeltendi. Elena üçüncü

günün sonunda metro istasyonlarını gezmeye karar verdi. Belki de tanrıça buralarda bir yerde yaşyordu ve onunla istasyonlardan birinde karşlaşcaktı. Eline birkaç gün önce tünellerin mantığnı çözmeye çalışığ haritayı alarak aşğya, dehlizlere indi.

Davalardan zaman çalarak iki gün tünellerde dolaşı durdu. Cin çarpmışbir karıncayı andırıyor, caddelerin üzerindeki deliklere düzenle girip çıkan karınca sürüsünü izlemektense kötü aydınlatılmışgalerilerde bir kör gibi dolaşyor, tüm kadınların, özellikle de elinde bir kitap tutanların yüzlerini inceliyordu. Belki de bu yeraltı dehlizlerinde gerçek karınca yuvalarında olduğ gibi hükümran karıncaların oturduğ hücreler vardı ve kitap okuyan genç kadın bu hücrelerden birinde hüküm sürüyordu. Böyle bir hücre varsa bile, kimi zaman bedenini ruhunun, kimi zaman da ruhunu bedeninin ardından sürükleyerek dolaşığ metro hatlarının hiçbirinde rastlamadı. Bedeni ve ruhu durmadan yer değşiriyor, ancak savcı, kitap okuyan kadının kaybolarak ardında bıraktığ eksiklik duygusu nedeniyle hangisinin daha kasvetli olduğnu kestiremiyordu.

Ertesi gün nöbeti vardı. Ceset kaldırma (belki de kendisininkini) bahanesi dışnda adliyeden çıkmasına olanak yoktu. Tükenmişi. İu351 ten dönerken, tünellerden dışrı çıktı, gün ışğnda ölseydi keşe; bir telefon kulübesine yönelerek babasına bir veda mesajı bırakmak istedi. Karşsına bir kitapçı çıktı. Bir kitapçı. Birden beyninde bir şmşk çaktı! Aklına metrodaki kadının okuduğ kitabın adı geldi: Sakın Yatağn Altına Bakma!

Yüreğ ağına gelerek dükkâna girdi, kitabı istedi, hemen getirdiler. Kitap tanrıçanın yerini dolduramazdı gerçi, ama Elena Rincön kitapla dükkândan çıkarken sanki elinde bir protez tutuyordu; kitabın dokunuş meleğn yokluğnun neden olduğ, içindeki, organı kesilmişik, koparılmışık duygusunu biraz olsun hafifletmişi. Savcı

kitapla evine kapandı. Kitabı okumadan ona sarılarak uyudu ve ertesi gün kitabı iş

götürerek nöbetçi savcı odasına kapandı, başa bir boyutun kapılarını açar gibi kitabın kapağnı açtı. Kentin yeraltı dehlizlerinde, kendi yarısının peşnde koşuğ

çılgınlık haliyle kitabın sayfaları arasında kaybolup gitti. Tam satırların tadını

çıkartmaya başamışı ki, adli tabip kapıdan içeri başnı uzatarak,

"Ben de nöbetçiyim, ne tesadüf, istersen sonra sana bir otopsi yaparım," dedi.

"Bugün olmaz," diye yanıt verdi savcı ve sayfalardan birinde genç kadınla karşlaşak umuduyla, metro tünellerine girer gibi kitabın içine daldı.

İİ

Vicente Holgado'nun sağayakkabısı bir çorabı tek lokmada yuttuktan sonra diliyle dudaklarını yaladı. Sol tek, kendininkini yavaşyavaşyiyor, çorabın, elinden kurtulmak için yaptığ umutsuz hareketlerinin tadını çıkarıyordu sanki. Ayın belli belirsiz ışğ yatak odasının tabanına çarparak dolabın üzerindeki aynaya giriyor, sırın üstünde göz alıcı yalımlar oluşuruyordu. Vicente Holgado'nun ayakkabıları

siyah, sivri burunlu ve bağıklıydı. Yatağn altından aynada oluşn harika şkilleri izliyor, tembel tembel duruyorlardı. Karınları hâlâ açtı aslında, ama görünürde başa çorap yoktu.

Yatağn altında bir çift de kahverengi, alçak topuklu, sivri burunlu kadın ayakkabısı

vardı. Pek çok gecedir aynı kadın ayakkabılarını gören Vicente Holgado'nun ayakkabıları onlara yaklaşcak bir yol bulup kompliman yapmanın ve evi dolaşırmanın zamanı geldiğni düşnüyorlardı. Ama, bunu hiçbir heyecan duymadan, sanki kımıldayamayacak kadar yorgunlarmışya da kımıldayabilmek için pek bilinmeyen bir biyolojik yoksunlukla baş çıkmak zorundalarmışgibi bir tavırla yaptılar.

Sonra beraber koridora çıktılar, ama fazla gezinmeden banyoya gittiler. Şyle bir bidenin çevresinde dolaşılar, ta ki evsahibi ayakkabılar sağ sola kaçışn hamamböcekleri görene kadar; o an sağtek, böcekleri yere mıhladı. Kadın ayakkabıları hiçbir şy söylemeyip, ansız nesnelerin özelliğ olan bir içine kapanmışıkla kapının arkasında durmakla yetindiler. Bu davranışarı bir tür sansür olarak kabul edilebilirdi.

Bir süre başa böcek görünmeyince Vicente Holgado'nun ayakkabıları kadın ayakkabılarına mutfağ gitmeyi önerdiler. Orada bazen bir araya geldikleri eski bir çift terlik ve iç avlunun oluklarından tırmanıp çamaşr odasının pencere kafesinden içeri girmeyi becerebilen son derece kıvrak bir çift spor ayakkabısı vardı.

Tanışa faslından sonra spor ayakkabıları birbirlerine, günü nerede ve nasıl geçirdiklerini tahmin etmeleri için tabanlarını gösterme oyunu oynamayı önerdiler.

Ama bu oyunda genellikle tabanlarını ilk gösteren Vicente Holgado'nun ayakkabıları olurdu, sonra da hemen sıkılırlardı. Birden pencere kafesinin oradan bir ses geldi ve içeriye topal bir ayaktaymışgibi sekerek siyah bir mokasen teki girdi.

Belli ki çok yapılı bir bedenin sol ayağna aitti ve o kadar hor kullanılmışı ki, dikişyerlerinden patlamak üzereydi. Vicente Holgado'nun ayakkabıları her sabah asansörde karşlaşıkları, dengesiz varlığnı anlayışa inceledikleri bu ayakkabıyı

hemen tanıdılar. Nasıl ki kaza geçirip sakatlanan bir dostu, bu zor zamanlarında destek olmak için, bağına basar insan; işe öyle aldılar onu aralarına. Durum gerçekten de buydu: Ayakkabı binada yaşyan tek bacaklı birine aitti. Eski terlikler mokasenin bu toplantılardan nasıl haberdar olduğnu öğenmek istediler.

Mokasen, "Mutfak balkonunda hava alırken çamaşr ipine asılı iki yün çorabın aralarında konuşuklarını duydum," dedi, "ama tırmanmayı beceremem, düşrim, dedim, çünkü saçak çok dar."

Vicente Holgado'nun ayakkabıları ne zamandan beri çorapların ayakkabıların etkinlikleri hakkında birbirlerine bilgi aktarıp yorum yaptıklarını merak ettilerse de, konuyu açmadılar; pek spontan davranmazlar, konuşadan ya da bir karar vermeden önce düşnmeyi yeğerlerdi. Ama eş olmayan ayakkabı çok boşoğz çıktı ve hemen içini dökmeye başadı. Sahibi bir işkazası geçirmişve bir bacağnı kaybetmiş o ve evdeki tüm ayakkabılar da böylece bu acıklı dulluğ mahkum olmuşardı. Spor ayakkabıları,

"Öbür teke ne oldu peki?" diye sordular.

"Kesik bacakla birlikte gömüldü, o zamandan beri kendimi bölünmüş parçalanmış

yarım hissediyorum. Eskiden sizler gibi iki tane görünürdük ama aslında birdik, şmdi tek görünüyorum ama biliyorum ki yarımım."

Hepsi bu konuda hemfikirdi, bağmsız teklerden oluşr gibi görünseler de aslında hepsi çiftken bir bütündüler ve teklerden birinin yok olması bir uzvun kesilmesi anlamına gelirdi. Birbirlerinin fantezilerine ve bağmsızlığna saygı duyan Vicente Holgado'nun ayakkabıları, genel kanıya karş çıkmadılar ama mokasenin durumunun avantajlarını ortaya koymak istediler:

"Her şy o kadar da kötü olamaz. Bize kıyasla kıvraklık kazanmışındır mesela."

"Duyduğm sürekli yoksunluk hissini ortadan kaldıracak hiçbir şy olamaz, hem daha kötüsü de var..."

Mokasen sanki anlatmak istemezmişgibi nazlandığndan kadın ayakkabıları, spor ayakkabılarının da desteğyle ona gaz vermeye çalışılar.

"Peki anlatayım," dedi dul mokasen, "en zoru kendi acıma dayanmak değl, eşmin acısı. Uzaktaki bir acı, uzaktan verilen bir zarar gibi. Bu duyguyu yatışırmanın yolu yok; kendi acıma katlanabilirdim, ama ikizimin parçalanmışığ daha çok canımı

yakıyor."

Tüm ayakkabılar duyguların bu denli çıplak ortaya konması karşsında içlerine kapandılar, nutukları tutuldu. Tarifsiz bir işence gibi toplantıyı karartan bu duruma bir son vermek isteyen kadın ayakkabıları sessizliğn ciddiyetini kırmak için atıldılar:

"Peki evdeki öbür teki olmayan ayakkabılarla çift oluşurmaya yeltenmedin mi?"

"Evet ama dünyada bir çift oluşurmaya kalkışn iki sol ayakkabı kadar gülünç bir şy olamaz, ikimizin de burnu dış bakıyor, düşnsene. Benim evimde biri keçe, öbürü deri iki terlik var, sık sık bir çiftlermişgibi birlikte dolaşrlar ama görüntüleri o kadar yürek paralayıcı ki, başmızı dik tutarak yalnız kalmaya karar verdik biz geri kalanlar. Ayrıca ben evdeki tek mokasenim; öbür ayakkabılar bağıklı, aramızda husumet yok ama, bir araya geldiğmizde farklılığmız daha da göze batıyor."

Vicente Holgado'nun ayakkabıları da bağıklıydılar ve bu yorum hoşarına gitmedi, burunlarını sinirli bir hareketle yukarı aşğ oynattılar. Ortamın gerginliğni yumuştma işne soyunan yine kadın ayakkabıları oldu. Satılmadan önce, müşeriler tarafından denendikten sonra ayakkabıcının arada bir yanılarak kendilerini daha küçük bir numarayla, 35 numarayla (onlar 36'ydı) eşeşirip farklı kutulara yerleşirdiğni söylediler. Durumu idare etmeye çalışalar da, bu değşklikten hoşanmaz, yapılan yanlışfark edilip de doğu biçimde eşeşirilene kadar kendilerini dayak yemişgibi hissederlermiş

Vicente Holgado'nun ayakkabıları bu hikâyeyi pek saçma buldular. Arada bir eşdeğşirmek, hatta daha büyük ya da küçük bir numarayla yaşmak gibi bir fantezileri vardı. Bu fikir hiç de kötü değldi. Varoluşkavramına bu denli duygusal yaklaşıkları için öbür ayakkabıları küçümsediler. Vicente Holgado'nun da mokaseni vardı ve bağıklı ayakkabılar onlarla pek anlaşmazlardı, çünkü

mokasenler fazlasıyla duygusaldılar. Eski terlikler, tecrübelerine dayanarak, varoluş böyle ikili tarif edilen başa bir yaratık tanımadıklarını söylediler. Çoraplar hariç elbette, onlar sık sık başa çoraplarla karışırılır ve eşeşirilirlerdi.

"Peki ya eldivenler?" diye sordu Vicente Holgado'nun ayakkabıları.

"Bir eldiven çiftinin aralarında konuşuklarına hiç tanık olmadık. Derinliğ olan varlıklar gibi görünmelerine karşn belki de bilinçleri yoktur."

"Belki de," dedi spor ayakkabıları, "peki tek görünüp de çift olan yaratıklar da var mı?"

"Bilmiyoruz."

"Peki ya ayaklar?" diye atıldı dul ayakkabı. "Tek midir, çift mi?"

Vicente Holgado'nun ayakkabıları kimsenin karş çıkmaya yeltenmediğ "Onlar çift," yanıtını verdi.

Varoluşhakkındaki bu ateşi fikir beyanlarından sonra toplantı biraz duruldu. Spor ayakkabıları çamaşr odasına gitmeyi önerdiler. Kirli sepetinde ağzlarına layık birkaç çorap olabilirdi. Herkes bu fikre katıldı, bir bölgeyle ötekini ayıran ince duvarı aşak için havalandırma borusunun içinden geçerlerken biri yünlü, öteki pamuklu iki çorapla karşlaşılar. Dul mokasen bir iki külot yemeyi tercih edeceğni söyleyince, bu, tüm gruba epeyce tuhaf, hatta sapıkça göründü. Terlikler bir şy yemek istemediklerini söylediler. Kadın ayakkabılarıysa naylon kadın çoraplarını

ya da kadın külotlarını tercih ettiklerini söylediler. Ama bu çoraplar da kaliteliydi ve kocamandı. Kabalık etmemek için onlarla yetineceklerini söylediler. Ağzlarında çoraplarla mutfağ dönüp, şpır şpur yediler. Gün ağrmaya başayınca spor ayakkabıları saçağ aşak için dul ayakkabıya yardım etmeyi önerdiler; dul ayakkabı

bu öneriyi öylesine bir hüzün ve minnetle kabul etti ki, Vicente Holgado'nun ayakkabıları bu teklifi son derece acıklı buldu.

Sonraki gecelerde kadın ayakkabıları yine misafirliğ geldiler. Vicente Holgado'nun ayakkabılarıyla artık samimi olmaya başadılar, onların nevi şhsına münhasır birer kundura olduklarını kabul ettiler. Hamamböceğ öldürme saplantılarını

onaylamamalarına karşn mutfak toplantılarına seve seve katıldılar.

Günlerden bir gün mokasen yine ortaya çıktı ve sohbet tekrar varoluşsorunsalı

çevresinde dönmeye başadı. Dolapta sıra bekleyerek astarlarında bir ayağn sıcaklığnı duymadan aylar geçirmektense, çok kullanılan ayakkabılar olmayı tercih ettikleri konusunda hepsi hemfikirdi. Bir ayak olmadan hayat boşu. Terlikler protez diye bir şy duyduklarını söylediler. Suni bir ayaktı bu, sıcaklık vermese de boşuğ

dolduruyor, uzun süren boşukların yarattığ kaygıyı hafifletiyordu.

Kadın ayakkabıları tartışayı sonuçlandırırmışasına, "Bir ayakkabının ruhu ayaklardır," dediler.

"Daha da fazlası," diye ekledi spor ayakkabıları, "ayak, ayakkabının tanrısıdır."

"Ruhu!" diye ısrar etti kadın ayakkabıları. "Geceleri bedenlerinden, yani bizlerden ayrılırlar, çarşfların yumuşk dünyasında gezinirler. Ama şmdi olduğ gibi ayaklardan ayrı olduğmuzda bile, bizi ayaklara bağayan görünmez bir kordon vardır.

Eski terlikler, "Gönül bağ," dediler.

"Benim tesellim sağeşmin içinde kesik bacağn olması. Boşbir ayakkabıdan daha hüzünlü bir şy olamaz.

Vicente Holgado'nun ayakkabıları tüm bu sohbeti belli bir mesafeden dinliyorlardı.

Ayakların ruhaniliğ konusunda çekinceleri vardı. Bu tuhaf, sert ve parmaklı

oluşmlara metafizik özellikler atfetme yanlısı değllerdi pek.

Kadın ayakkabıları, "Bir ayakkabı bir kez ayakların sıcaklığnı hissetmeyegörsün, artık kolay kolay vazgeçemez, hele bir de bizim gibi şnslıysa, arada çorap olmadan sıcaklığ doğudan hissedebiliyorsa," dediler.

Spor ayakkabıları çorapların ayakla aralarına mesafe koydukları konusunda kadın ayakkabılarına katılıyorlardı. Terliklerin ekleyecek pek fazla şyi yoktu, arada bir konuya giriyorlar, ama pek diş dokunur bir şy söylemiyorlardı.

Vicente Holgado'nun ayakkabıları dünyanın tüm dolaplarında çok az kullanılan ayakkabılar olduğnu ama bu durumun sözkonusu ayakkabıların anlamsız olduğnu göstermediğni söyleyerek bu konudan duydukları rahatsızlığ ifade ettiler.

Kadın ayakkabıları, "Elbette. Tıpkı etrafta ruhtan fazla beden olması gibi," yanıtını

verdiler.

Spor ayakkabıları da, "Ayaklar yaşmları boyunca pek çok ayakkabıya girerler, ama biz yalnızca bir çift ayağn içimize girmesine tolerans gösterebiliriz," diye atıldılar.

"Bizim evimizde bir ölüye ait ayakkabılar vardı. Önce dolaptan dolaba kaldırıldılar, sonra da ortadan kayboldular. Onlardan bir daha haber almadık. Ölünün ayaklarını

çok özlemişerdi ve içlerine başa ayakların gireceğ düşncesi onları korkudan titretiyordu," diye eklediler.

"Ne iğenç!" dedi kadın ayakkabıları. "Bizleri başa ayaklar giyerse, ölürüz."

Vicente Holgado'nun ayakkabıları kuşulu bir tonla, "Ayaklar arasında ne fark var ki?" diye sordular.

"Nasıl açıklayacağmızı bilemiyoruz, ama bu düşncenin son derece rahatsız edici olmasını engellemiyor bu."

Vicente Holgado'nun ayakkabıları topuklu ayakkabıların inançlarını

savunmasından hem hoşanıyor hem de hoşanmıyorlardı. Dul ayakkabı lafa karışrak bir ölünün ayakkabılarıyla tanışığnı söyledi. Sahip değşirmişer, yeni sahibin teriyse içilecek gibi değlmiş

Vicente Holgado'nun ayakkabıları sinirli, "Saçmalamayın, tüm terler içilebilir!"

yanıtını verdi.

Dul ayakkabı, "Göründüğ kadarıyla öyle değl," dedi.

Vicente Holgado'nun ayakkabıları bu sohbetin anlamını çözmeye çalışyor, ama başramıyorlardı. Diğrlerinin laflarından bu kadar emin olmaları canlarını

sıkıyordu. Sağtek, sol teke kaşgöz edip duruyordu. Öte yandan kendi işerinde o kadar bölünmüşerdi ki, ayakkabı çiftlerinde normal olduğ üzere monolog biçiminde değl, diyalog biçiminde konuşyorlardı bir süredir. Artık bir değl, ikiydiler ve bu durum hem hoşarına gidiyor hem de onları korkutuyordu.

Birden yatak odasından gürültüler geldi ve ayakkabılar cansız nesneler durumuna geçtiler. Tehlike geçince ilk olarak dul mokasen konuşu, öbürlerine onlarla iletişm kurmasının asıl nedeninin eşni kurtarmak olduğnu söyledi.

"Ayağn gömülü olduğ mezarlığ yürüyerek gitmeyi biliyorum, ama bu iş tek başma yapamam, unutmayın ki ben bir bütünün yalnızca yansıyım."

Atıl durumlarından çıkan terlikler, "Biz sana yardım etmek isterdik," dediler, "ama bizler evde yürümek için yapılmışz. Sokakta iş yaramayız."

Kadın ayakkabılarıysa, "Bizler bu topuklarla uzun mesafeleri aşmayız," dediler,

"ayrıca bu evde fazla zaman geçirmedik ve bölgeyi de tanımıyoruz. Kaybolmaktan korkarız. Ayrıca hiç ölü bir bacak görmedik ve düşncesi bile hoşmuza gitmiyor, sana yardım edebileceğmizi sanmıyoruz."

En istekli olanlar spor ayakkabılarıydı. Mezarlığn nerede olduğnu da biliyorlardı

çünkü sahipleri sık sık orada koşya çıkardı.

"Seve seve geliriz," dediler.

Vicente Holgado'nun ayakkabıları başndan beri mokasenden hiç hoşanmamışardı, ama kadın ayakkabılarının karşsında küçük düşemek için öneriyi kabul ettiler. Bu kararı verdikten sonra, kaytarmanın hiçbir yolu da kalmayınca o öfkeyle eski terliklerin üzerine bastılar. Terlikler onlardan kaçmak için mutfaktan çıkıp, koridoru geçerek banyoya girdiler ve Vicente Holgado'nun ayakkabılarının yeterince esnek olmadığnı bildiklerinden, lavabonun ayağnın arkasındaki aralığ

gizlendiler. Ayakkabılar mutfağ geri döndükleri zaman kadın ayakkabıları onların terliklere karş olan davranışnı eleşirdiler.

"Her zaman ezeriz onları, tıpkı hamamböcekleri gibi."

"Neden iletişm kurmak için başa bir yol denemiyorsunuz, diliniz yok mu!" diyen kadın ayakkabıları Vicente Holgado'nun ayakkabılarında aşna olmadıkları, rahatsız edici bir iç karışklığna neden oldular.

Spor ayakkabıları tartışanın daha da uzamaması için araya girdiler ve mokasenin eşni aramak için ertesi gece buluşayı önerdiler. Gün ağrmaya başayınca, her zamanki gibi çamaşr odasına giderek kirli çamaşrların arasında çorap aradılar.

Mokasen öbürlerinin şşın bakışarı arasında afiyetle birkaç külot yuttu. Terlikler de bu şlene yeniden Vicente Holgado'nun ayakkabılarından kaçmaları gerekirse diye temkinli hareketlerle katıldılar. Ama bu kez bir olay çıkmadı.

Ertesi gece yeniden mutfakta buluşular. Sonra yapacakları keşfle ilgili birkaç

ayrıntıyı tartışıktan sonra, avluya ulaşanın en güvenli yolunu gösterecek olan spor ayakkabılarının peşnden hep beraber çamaşr odasına gittiler. Üçüncü kattaydılar; saçaklar, oluklar ve kablolar inişerini kolaylaşıracaktı. Küçük balkonda kadın ayakkabılarına ve Vicente Holgado'nun ayakkabılarına en küçük bir kin beslemez görünen terliklere veda ettiler. Aksine terlikler keşf grubuna dikkatli olmalarım ve şfaktan önce dönmelerini öğtlediler. Bu kölevari davranış küçük düşrücü bulan kadın ayakkabıları tam eleşirecekken terliklerin hiçbir neden yokken içeri, bulaşk makinesinin yanına gidip, nesneleşrek yan yana durduklarım gördüler. Bunun üzerine onlar da çaresiz yatak odasına koşp, yatağn altındaki cansız nesnelerin karanlık doğsını benimsediler.

Bunun gibi bir sürü maceradan sonra avluya varan keşf grubu, sokağ çıkışyolu bulamayınca kös kös eve geri dönmeye karar vermişi ki, bir gider borusunun içinde gözden yiten bir fare gördü ve onu izlemeye karar verdi. En önde mokasen, ardında boruya zar zor sığn spor ayakkabıları ve grubun en arkasında boyu aşğ yukarı

kendilerininki kadar olan bu hayvan formunun kıvraklığnı ve bağmsızlığnı

hayranlıkla izleyen Vicente Holgado'nun ayakkabıları.

Borunun sert bir açı yaparak döndüğ birkaç noktada biraz sıkıntı yaşdıktan ve hacimleri böyle bir çevre için devasa olan spor ayakkabılarını ite kaka geçirdikten sonra, borudan kurtulduklarında dar bir sokakta buldular kendilerini. Biraz durup hem yaşdıklarını gözden geçirdiler hem de izleyecekleri rotaya karar verdiler. Yolu bildiğni iddia eden mokasen aksayarak en önde, onu izleyen spor ayakkabıları

arkada, yola koyuldular. Korteji sanki görünmez ayaklarca yürütülüyormuşgibi sallana sallana takip eden Vicente Holgado'nun ayakkabıları tamamlıyordu. Her bir tek, farenin bağmsız hareketlerini taklit etmeye çalışrak kendi başna hareket etmeye çalışyordu, ama bu tür bir bağmsızlık doğlarında yoktu: İi olma dürtülerine karşn tek bir beden oluşurmaya mahkûmdu onlar.

Sokak lambalarının ışkları karanlığ yumuştacağna sis yüzünden sadece delebiliyor, havaya karanlık bir gaz görünümü kazandırıyordu. Ayakkabılar bir tehlike anında binaların bir parçasıymışgibi görünmek için cephelere yapışk yürüyorlardı.

Sokaklara mutlak bir sessizlik hakimdi. Tek duyulan arada bir uzaklardan geçen bir arabanın gürültüsüydü. Köşlerde temkinle birkaç dakika duruyor, caddeleri arabaların ışklarına yakalanmamak için bin bir önlem alarak geçiyorlardı. Böyle bir şy olursa sanki felce uğuyor, hemen durağn bir konuma geçiyorlardı. Vicente Holgado'nun ayakkabıları bu konumdan, ağzlarında acı bir tat bırakan anlaşlmaz bir boşuk duygusuyla çıkıyorlardı. Vicente Holgado'nun ayakkabıları içlerinde bulundukları duruma karş kesif bir kin besliyor, gelecekte kendilerini asla böyle çaresiz, kontrol edemeyecekleri bir durumda bulmayacaklarına yemin ederek kendilerini teselli etmeye çalışyorlardı.

Dul mokasen ve spor ayakkabılarının böyle varoluşat dertlerinin olmadığ ve benliklerinin silindiğ böyle zamanlan alelade bir şy saydıkları açıktı. Bu nedenle belki de Vicente Holgado'nun ayakkabılarından daha kıvraktılar, çünkü bağıklılar sık sık kuşuya kapılıp, durumlarını sorgulamaya başadıkları için aynı zamanda bir kabına sığmama hali içine düşbiliyorlar, mesela alışlmadık bir hamamböceğ

bolluğ sergileyen çöp kutularının yanında durmadan edemeyip, iki üç tanesini eziveriyorlardı. Yegâne düşeri tekrar bir fareyle karşlaşaktı, çünkü farenin, kendi doğlarına en yakın yaşm formu olduğnu hissetmişerdi. Gecenin tek keşi bu değldi elbette: Belirli bir zamanda, örneğn bir otomobil lastiğnin yanı başnda hareketsizken, dul mokasen ve spor ayakkabıları izleyecekleri yolu tartışrlarken, bunlar uçlarını kauçuğ sürtüyor ve lastikten çıkan tanıdık bir koku alıyorlardı.

Otomobil lastiğ daha pürüzsüz ve daha ince bir malzemeydi, ama belli ki tabanları

da benzer bir maddeden yapılmışı; hatta belki de kökenleri aynıydı. Lastikle konuşaya ve bir iletişm kurmaya çalışyorlardı, ama belli ki ötekinin bilinç seviyesi pek düşktü, bizimkilere o kadar zayıf sinyaller gönderiyordu ki, kaynağ lastiğn bir etkinliğnden ziyade Vicente Holgado'nun ayakkabılarının hayal gücü olabilirdi ancak.

Sonunda mezarlığn parmaklıklarına ulaşılar. O zamana dek soğkkanlılığnı

korumuşolan mokasen, eşne bu denli yaklaşnca sükûnetini tümden yitirdi ve keşf gezisinin liderliğni spor ayakkabılarına bıraktı. Kapı kapalıydı, duvarda da tırmanmayı kolaylaşıracak çok az girinti çıkıntı vardı. Ancak mezarlığn çevresini dolaşnca duvarın yıkık bir yerini keşettiler. Spor ayakkabılarının üzerinde imrenilecek bir rahatlıkla hareket ettiğ bu moloz yığnının üzerine tırmanıp, birkaç

mezarın üzerinden atlayarak mezarlığ girdiler ve hem biraz güç toplamak hem de yeniden bir araya gelmek için bir mezar taşnın üzerinde soluklandılar. Sokak ışkları uzakta kaldığ ve mezarlığn ışklandırması olmadığ için her yere kesif bir karanlık hakimdi.

Vicente Holgado'nun ayakkabıları mokaseni azarlar gibi, "Peki şmdi kesik bacağn nerede gömülü olduğnu nasıl bileceğz bakalım?" diye sordular.

Mokasen heyecanla, "Biliyorum!" dedi. "Kendimi daha bütün hissetmeye başadım bile! Böyle gelin."

Yeniden aksayarak öne geçti mokasen ve birbirine çok benzeyen bir sürü patika katederek küçük bir mezarın önüne geldiler. Mezar taş yoktu, mezar ateştuğasıyla kaplanmışı. Mokasen kendini mezarın üzerine atarak hıçkırdı.

"Yaşyor!" dedi. "En az benim kadar."

Vicente Holgado'nun ayakkabıları kendilerine bir varlığn yarısı canlıyken, öbür yansının nasıl ölebileceğni sordular, gerçi tam da bu belirtilere uyan, adı felç mi ne, işe öyle bir hastalıktan söz edildiğni de duymamışdeğllerdi. Ama artık düşnecek zaman yoktu. Mokasen umutsuzca tuğaların üzerinde zıplayarak onları kırmaya ve öbür yarısına ulaşaya çalışyordu. Bir gölge Vicente Holgado'nun ayakkabılarının arasından kaçıverdi: Bir fare. Spor ayakkabıları mokasene yaklaşrak bir tekme savurdular. Mokasen yere kapaklandı. Doğulduğnda biraz olsun sakinleşişi.

Spor ayakkabıları ciddi bir tavırla, "Düşnelim," dediler.

Vicente Holgado'nun ayakkabıları, işeri bir düzene sokmanın spor ayakkabılarından çok daha ciddi bir görünümleri olan kendilerine düşüğnün farkına vardılarsa da, akıllarını bir türlü fareden alamadıkları için sorumluluklarını

yerine getiremiyorlardı. Spor ayakkabıları mezarı enine boyuna inceledikten sonra en zayıf yerini belirlediler. Sağtek, topuğyla tuğalara darbeler indirerek çatlaklar meydana getirdi. Bir süre sonra mokasenin izin almadan içine daldığ bir delik açmayı başrdılar. Spor ayakkabıları yılmadan yıkım işne devam ettiler. Bir süre sonra mezar ortaya çıktı. Sis neredeyse yere yapışışı; ay ışğnda mezar taşarının üzerinde uçucu bir gaz gibi görünüyordu.

Tuğaların altında yarı çürümüşbir kutu vardı. Mokasen bu sefer onun üstünde zıplamaya başadı, ama işbitirici hareket kutuyu bir tekmede toza çeviren spor ayakkabılarının darbesi oldu. Ortaya simsiyah, mumyalanmışbir bacak çıktı, ayağnda çürümenin ileri aşmasında bir mokasen vardı. Pasiflikleri canlarını

sıkmaya başayan Vicente Holgado'nun ayakkabıları kadavraya yaklaşrak inisiyatifi ele aldılar ve spor ayakkabılarının yardımıyla ayakkabıyı çürümüşayaktan sökmeye başadılar. Ayakkabı o kadar kötü bir durumdaydı ki, bacakla birlikte içinde gömülü

olduğ kutu gibi dağlıverecekti sanki. Dul mokasen yarım metre kadar ötede, korkudan felç olmuşgibi duruyordu. Ölü bacaktan kurtarılan lime lime olmuşeş acı

içinde uludu:

"Siz ne yaptığnızı zannediyorsunuz?" Birden herkes bu çürümüşayakkabının serbest bırakılmak istemediğni anladı. O kadar uzun süredir, günler ve geceler boyu, bir ayağ sarmalamışı ki, artık o olmadan yaşyamazdı. Vicente Holgado'nun ayakkabıları böyle bir aşrı ayak bağmlılığndan söz edildiğni duymuşardı. Çok uzun süreleri bir an bile çıkarılmadan bir ayağ sararak geçiren bazı ayakkabılar bu bağmlılıktan mustarip olabiliyorlardı. Ama anlatılanların bir efsaneden ibaret olduğnu düşndükleri için tanık oldukları manzara karşsında dehşte düşüşerdi.

Pejmürde ayakkabının eyvahlanması o kadar iç parçalayıcıydı ki, bu sefer kendi eş

onu mumyalanmışölü ayağ geçirmek için yalvarmaya başadı. Alelacele ayakkabıyı

çürük ayağ geçirmeye uğaşrken bazı parçalarını kopardılar. İu351 lem bittiğnde ölü ayağn başarmağ ayakkabının ucundaki bir delikten fırlamışı, topuk ayakkabıdan kopmak üzereydi, ama çürümüşpabuç, anestezi altına alınmışbir hasta gibi sükûnete kavuşuşu.

Vicente Holgado'nun ayakkabılarının her bir teki kendi hesabına, öteki tekten bağmsız olmanın bir saçmalık olmadığnı anladı tüm bu keşekeşarasında.

Sağtek, sol teke telepatik olarak, "Ama ne bedelle!" dedi, sanki ikiymişer gibi ilk kez böyle konuşbilmişerdi.

"Yolun sonunda bireysellik elde edilebilecekse, ödenen bedelin bir önemi yok,"

dedi sol tek, "sınırları, şmdi olduğ gibi seninkilerle değl de, yalnızca benimkilerle belirlenen tam bir birey olabilmek için yaşmımı verirdim."

Sağve sol eşn arasında geçen bu konuşalar onları hem şşrtan hem de korkutan bir doğllıkla akıyordu. Çünkü iki olma dürtüleri ilk kez bir bölünme deneyimiyle karş

karşya kalıyordu, ama fiziksel hareketleri ortak hareket edecek şkilde düzenlenmeye devam ediyordu.

Onları bu içlerine kapanmışdurumlarından çıkartan spor ayakkabıları oldu.

"Gitmemiz gerek, gün ağracak."

Mumyalanmışayağn yanı başnda, eş gibi harabeye dönmüşdul mokaseni göstererek, "Peki onu ne yapacağz?" diye sordu ötekiler.

"Sürükleyip götürmeyi deneyelim."

Spor ayakkabıları mokasenin iki yanına geçerek her biri bir yanından tuttular ve zar zor yerinden söküp Vicente Holgado'nun ayakkabılarının yanına kadar sürüklediler.

"Gitmemiz gerek. İla istiyorsan kal burada. Ama seni tanımadı bile, yanında kalman aptallık olur; artık bir çift falan değlsiniz, senin de gördüğn gibi iki tek ayakkabısınız."

Dul mokasen, "Biz biriz," diye inledi.

"İisiniz, gördün işe! Ama çürümüşbir pabucun yanında bir olduğnuz hayaliyle yaşmak istiyorsan bizim açımızdan bir sorun yok! Bu sağıksız ortamda iki ayda onun gibi pejmürde olur çıkarsın. Hemen kararını ver, seni daha fazla bekleyemeyiz!"

Eşiz kalmışmokasen biraz bocaladıktan sonra grupla birlikte geri dönmeye karar verdi. Fakat eşne yürek parçalayıcı olması amacıyla söylenen, ama retorikten öteye geçemeyen birkaç veda sözcüğ söylemeyi de ihmal etmedi. Vicente Holgado'nun ayakkabıları, bu acı ve ıstırap dolu sahne bir yana, makosenin çürümekte olan eşnden bağmsız bir bireye dönüşüşolduğnu fark ettiler ve içlerinden onu tebrik ettiler.

Dönüşyolunda, mezarlığn duvarının yıkık olduğ noktada, tam sokağ çıkmak üzereyken, asker botlarını andıran güçlü ayak sesleri duydular. Bu kez ne bilinçlerini kaybetmişgibi yaptılar ne de devinimsiz duruma geçtiler; bilakis gayet canlı bir şkilde koşp molozların arasına gizlendiler. Bu durumda beklerlerken Vicente Holgado'nun sol ayakkabısı, içinde aniden bir ayağ sarıyormuşasına, ama çok daha yumuşk ve esnek bir his duydu. Bunun bir fare olduğnu anlayınca, burnundan topuğna, hayvanın kuyruğnu en mahrem köşlerinde hissederek tarifsiz bir mutlulukla doldu.

Sis kalkınca kendilerini korumasız hissettiler. Dönüşyolunda daha fazla araba vardı. Arada bir içlerinde ayaklar olan ayakkabılarla karşlaşyor, tekme yememek için bina cephelerine yapışyorlardı. Bu yabancı bacaklar çok yakından geçtiğnde devinimsiz nesnelerin karakteristik durgunluğna bürünüyorlardı. Ancak bu hal değşirme süreleri giderek kısalıyordu; sokakta yaşdıkları bu deneyim biyolojilerinde birtakım değşmlere neden olmuşu sanki.

Vicente Holgado'nun ayakkabıları mezarlıkta yaşdıkları ikiye bölünme deneyiminin heyecanının etkisi altındaydılar; organik olarak birbirlerine bağı

olmaya devam etseler de, aralarında sanki iki varlıkmışar gibi sohbet edebiliyorlardı. Kısa bir süre sonra, bu özgürleşirici hareketin kişsel bir kini de beraberinde getirdiğni fark ettiler; artık biri içinde hissettiğ huzursuzluk için ötekini suçlayabiliyordu mesela. Sol tek, farenin işalinin verdiğ zevki kendine saklamışı. Kendini hiç böylesine dolu hissetmemişi. Ne de böylesine hasis.

Vicente Holgado'nun ayakkabılarının evinin yakınında bir yerde acı bir fren cayırtısı duydular. Sesin geldiğ yöne baktıklarında bir insan bedeninin kaldırımın üzerinde sırt üstü yattığnı gördüler, ayakkabılarının burnu havadaydı. Adama çarpan otomobil bir iki saniye durakladıktan sonra üzerinden geçip saygısızlık etmek istemez gibi cesedin çevresinden dolanarak kaçtı. Kaşf ayakkabılar bir süre sessiz beklediler. Karanlık sokakta başa bir hareket olmadığndan emin olunca, sakınarak cesede yaklaşılar ve çevresinde dolanarak olanı biteni kavramaya çalışılar. Vicente Holgado'nun ayakkabıları cesedin de tıpkı kendileri gibi tehlike anlarında düşükleri cansız ve hareketsiz duruma mahkûm olduğnu anlayınca, başna ve boynuna basarak üzerine çıktılar.

Bu görüntüden rahatsız olan spor ayakkabıları, "O hamamböceğ değl," diye uyardılar.

Vicente Holgado'nun ayakkabıları, "Birinin cesedini çiğemek gibi bir deyişduymadınız mı?" diye sordular.

Mezarlıktan çıktıklarından beri sus pus olan mokasen "Evet," yanıtını verdi.

"Bazıları istediğni elde etmek için babasınınkini bile çiğer."

"Diyelim ki bu da birinin babası. Hadi gelin, herkes yukarı!"

Spor ayakkabıları bu teklifi duymazdan gelip ölünün yanında durmaya devam ettiler. Birden canlanan mokasense ölünün boğzına atılıp sanki acılarını boğak istermişesine çılgın bir neşyle zıplamaya başadı.

Yorulunca cesedin üzerinden indiler, biraz sakinleşişerdi, ayakkabılarını özgür bırakmak için cesedin bacaklarına yöneldiler. Siyah, bağıklı, çok sivri burunlu ayakkabılardı, Vicente Holgado'nunkileri andırıyorlardi, ama tabanları kauçuk değl, köseleydi. Daha kaliteli görünüyorlardı ve çok daha yeniydiler. Yeni ayakkabılar ayaklardan çıkarılır çıkarılmaz sokağn ortasında inlemeye başadılar.

Şkâyetçi bir tonda,

"Siz ne yaptığnızı zannediyorsunuz?" diye sordular.

"Sizi kurtarıyoruz, özgür bırakıyoruz. Bu adam ölmüş"

Spor ayakkabıları kurtardıkları ayakkabılarla tartışdursunlar, Vicente Holgado'nun ayakkabıları ölünün ayaklarına yaklaşrak şşrtıcı bir beceriyle çoraplarını mideye indirdiler: Yüzde altmışyün, yüzde kırk naylon karışmı, tam ağzlarına layık, hazmı

en kolay bileşm.

Tüm ayakkabılar, haşetli bir şkilde gökyüzüne dönmüşçıplak ayakların manzarasına kendilerini kaptırdılar; bir süre izleyip, tadını çıkarmak arzusuna yenik düşüler.

Spor ayakkabıları saygıyla, "Ayaklar hakikaten insan bedeninin en asil parçası, zaten bu nedenle bizim özel korumamıza gereksinmeleri var," dediler.

Vicente Holgado'nun ayakkabıları da, "Evet insan gövdesi ne kadar büyük olursa olsun, nereye gideceğne ayaklar karar verir," diye söze katıldılar.

"Ayaklar tanrıdır," dedi ölünün ayakkabıları. "Bedenin geri kalanına ihtiyaçları

yoktur, beden, acıdıkları için gece gündüz taşdıkları bir ağrlıktan başa bir şy değldir. Gözlerini kırpmadan bedeni başarından atabilirler."

Dul mokasen, "Bir oyun var," diye söze karışı, "futbol. Ayaklar kafayı kullanarak futbol oynar, ama kafanın ayakları kullanarak oynadığ tek bir oyun bile yok.

Ayakların kafaya karş üstünlükleri işe buradan belli zaten. Benim tanıdığm kramponlar vardı, ayakların kafayı alet edip canlarının istediğni yaptıklarını

söylemişi. Kafa buna itiraz etmezmiş"

Spor ayakkabıları, "Bizim ayaklarımız bazen bizi giyerek futbol oynarlar, meşnden yapılmışbir kafaya tekme savurmaktan ibaret, aptal bir oyun," dediler.

Ölünün ayaklarının girinti ve çıkıntılarını aydınlatan sokak ışkları onlara fantastik bir görüntü kazandırıyordu. Tırnaklar parmakların etine öyle gömülmüşerdi ki, sınırsız hatta zalim bir egemenliğn habercisi gibiydiler. Vicente Holgado'nun sol ayakkabısı ayakların neredeyse farelerin yüceliğne erişcek bir organik karmaşklığ

sahip olduklarını düşndü. Ama bilekten kurtulup da kendi başarına hareket edip edemeyeceklerinden emin değldi.

Tam bu sırada yakınlardaki bir sokaktan gelen bir araba sesi duyuldu, cesedin ayakkabıları hariç hepsi hayran hayran ayaklan süzmeyi bırakıp kaçışılar. Cesedin ayakkabıları yerlerinden edilmişer de geri dönmek arzusundaymışar gibi, ayakların yanı başnda durmaya devam ettiler.

Fare sayesinde keşettikleri oluktan içeri girip, binanın iç avlusunda birbirlerine veda ettikten sonra, her ayakkabı saçaklardan aşp, elektrik kablolarından tırmanarak kendi evini gitti. Vicente Holgado'nun ayakkabıları çamaşr odasına vardıklarında içlerinde garip bir duygu vardı. Sokakta ancak bir iki saat kalmalarına karşn, hem birlikte hem de ayrı ayrı tuhaf deneyimler yaşmışardı ve kendilerini çok uzun bir yolculuktan dönmüşgibi hissediyorlardı. Artık eskisi gibi değldiler sanki.

Sol eş "Dönmek zorunda değldik," dedi.

Sağeş "Bunu daha önce söylemeliydin," yanıtını verdi, "ben senin için döndüm."

Eve dönmeleri birbirlerine duydukları nefreti pekişirmişi. Nefretleri bireysel de olsa, bileşmi aynıydı. Belki de bilinçleri ikiye bölündüğ için, aynı makinenin iki farklı parçası gibi davranıyorlardı. Mutfağ girip de terlikleri bulaşk makinesinin yanında yan yana görünce, terlikler daha bilinçsiz nesne konumlarından çıkmaya fırsat bulamadan üzerlerinde tepinmek geldi içlerinden.

"Bunlar da iyice ihtiyarladılar, ne zaman görsem uyuyorlar," dedi sol pabuç.

"Uyumuyorlar bence, ölmüşer," dedi sağ

Entelektüel bireyselliğ ulaşıktan sonra aralarında ilk kez ölüm sözcüğnü telaffuz etmişerdi; sözcüğn kendilerine zarar verdiğni fark ettiler, şmdi daha farklı, daha derin ve dramatik bir anlamı vardı sanki. Belki de ayrılmalarının diyeti buydu.

Yeni farkına vardıkları bu bilgi onları rahatsız etti, yatağn altındaki yerlerine geçtiler. Orada cansız bir nesne konumuna geçmeden önce, öbür yanda duran kadın ayakkabılarına baktılar, ama onlar istiflerini bozmadan hareketsiz durmaya devam ettiler.

Aradan birkaç saat geçti. Yatağn altına düşn gün ışğyla uyandılar ve Vicente Holgado tarafından giyilmemişolduklarını fark ederek irkildiler. Çevrelerine bakınca kadın ayakkabılarının da ortalarda olmadığnı fark ettiler. Yatağn altından dikkatle çıkıp yarı aralık giysi dolabına gittiler ve Vicente Holgado'nun siyah mokasenlerinin yerinde olmadığnı gördüler. Adam aylardır mokasenlerini giymemişi oysa.

Sol eşkeyifsiz bir tavırla, "Ayaklar bugün mokasenleri tercih etmişer," dedi.

"Tuhaf," yanıtını verdi öbürü, "bu mokasenler vuruyor halbuki."

Evde sessizlik hüküm sürüyordu, içlerindeki tasanın kurbanı olmasalardı, gündüz vakti hiçbir önlem almak zorunda kalmadan boşevde at koşurmak nasıl da keyifli olurdu. Aslında o kadar korkuyorlardı ki, durumun farkında olmalarının, yaşdıkları

biyolojik bağmsızlaşa sürecine engel olmasını tercih ederlerdi. Öte yandan ayakların başa ayakkabılar giyerek onlara uygulattığ perhiz, geçici ve değşmin tamamlanması açısından gerekliydi belki de.

Yatak odasından çıkarak koridora doğu gittiler ve aynada yansımalarını görünce Vicente Holgado'nun ayaklarının neden kendilerini seçmediğni anladılar.

Kirliydiler, sıyrık içindeydiler, her zamankinden eski görünüyorlardı. Mezarlığ

gitmenin faturası. Her şyin bir bedeli vardı. İtiyarlık konusuna gelince, bu da yeni farkına vardıkları bir huzursuzluk kaynağydı. Araba altında kalan adamın ayakkabılarının gençliğni ve parlaklığnı hasetle hatırladılar. Kendilerinin derileri yüzülmüş çatlamışı; çatlaklara dolan kirler bu yaşılık izlerini olduğndan da derin gösteriyordu.

Keyifsizce koridorda yürüdüler, banyoya gidip bidenin arkasında tepeleyecek hamamböceğ olup olmadığna bakmak istiyorlardı. Mutfak kapısının önünden geçerken organik bir gürültü duyup, içeri girdiler. Terlikler canlanmışı ve her biri bir yün çorap yemekle meşuldü. Çoraplar çok lifli, çok iyi kaliteydiler. Ancak yine de bu keçeden yapılma avcılar için fazla kalındılar. Vicente Holgado'un ayakkabılarının sol teki her iki terliğ de öyle bir tekme indirdi ki, zavallılar çorapları bırakıp çamaşr odasına kaçtılar. Ayakkabılar çorapları hiç acele etmeden, sindire sindire mideye indirdikten sonra banyoya doğu yollarına devam ettiler.

Hiçbir şy yoktu görünürlerde. Bu nedenle lavabo ayağnın dibine yerleşrek bidenin çevresinde bir hareket olmasını beklemeye başadılar. Sağtek biraz huzursuz olmuşu çünkü sol ayakkabının çorabı yemeğ itiraz etmemesine karşn terlikleri tekmelemediğni fark etmişi.

"Terlikleri tekmelemekten kaçındığnı fark ettim."

"Canım istemedi."

Sağtek sessiz kaldı, artık yoldaşndan nefret ediyordu, çünkü bu isteksizliğni kendisinin dışandığ bir ahlaki koda uymak gibi algılamışı.

"Sen benden daha iyi değlsin."

"Biyolojik olarak birbirimize bağı olsak da, bir yerine iki olacaksak, en başndan farklı olabileceğmizi de kabul etmemiz gerekir. Sen canın her istediğnde terliklere tekme atabilirsin. Ben atmayacağm. Nokta."

Sağtek, eşnin kendisinden daha net düşndüğnü fark etti. Tam uğadığ hayal kırıklığna dair bir söz edecekti ki, birden bidenin arkasında bir hareket gözüne çarptı ve oraya doğu seyirtti. Eşnin yanına dönerken kızgınlıkla,

"Bir şy yokmuş" dedi.

Sol tek, "Fark ettin mi, tek başna hareket ettin," dedi.

Sağayakkabı, sol tek kendini izlemediğ halde gidip geldiğnin farkına vardı. Bir kez daha denedi, bu kez banyoyu dolaşrak geri döndü, sonuç aynıydı.

Yeniden yerine döndü ve korku içinde, "Sanırım artık birbirimizden bağmsızız,"

dedi.

Sol tek "Ben de deneyeyim," dedi ve hiçbir sorun yaşmadan kapıya kadar gitti.

Sağtek yerinden kımıldamadan, "Koridora çıkmayı denesene," dedi.

Sol hiçbir zorluk çekmeden banyodan çıkarak koridora gitti. Sağn ruhsal olarak da kendinden uzaklaşığnı hissediyormuşgibi bir duyguya kapıldı. Bu tür bir özgürlük, son derece heyecan verici olmakla beraber üzücüydü de. Lavabo ayağnın yanına döndüğnde eşnde bir rahatlama hissettiğni sandı. Birbirlerinden bu biçimde ayrılabilmelerinin kendilerine verdiğ zarara hiç değnmeden öylece yan yana durdular. Hiçbir hamamböceğ göremeyince sol tek evde dolaşalarını önerdi.

Yan yana yürüdüler ama hareketleri alışın oldukları gibi eşamanlı değl, bireyseldi.

Arada bir birbirlerine sürtünüyorlar, hiç alışın olmadıkları bir utanma duygusuyla hemen ayrılıyorlardı; Salona varınca içgüdüsel olarak fiskos masasının altının güvenliğni aradılar. Bir yerine iki olmaları nedeniyle organik bakımdan üzerlerine çöken yorgunluğ atmak istiyorlardı.

Sağtek samimiyetle, "Sana anlatmadım ama," dedi, "mezarlıkta içime fare girdi, yaklaşk bizim büyüklüğmüzdeydi, gerçek ş ki kendimi hiç böylesine tam hissetmemişim, sıcaktan şşişbir ayak bile benzer bir duygu yaratamıyor. Sen de bir eksiklik hissetmiyor musun?"

"Evet ama bir fare değl."

"Düşndüm ki, bizler belki de içi boşfareleriz, kusurlu varlıklarız, öyle değlse, neden içimizde böyle bir boşuk var ki?"

"Ayağn sığası için."

"Ama ayak hem karmaşk bir şy hem de sert, sanki içinde kemiklerden başa bir şy yok. Oysa fare guddelerden, bir mideden oluşuşbir yaratık, bir memeli. Tam olması gerektiğ kadar sıcak. Soğk bir ayağ ısıtmanın ne kadar zor olduğnu bilirsin."

Sol tek, "Bana kalırsa hamamböcekleriyle ortak noktamız farelerle olduğndan daha fazla," dedi. "Beden ısımız da, hareketlerimiz de hamamböceklerininkine daha yakın. Neyse, ben gerçek tanrıların ayaklar olduğnu düşnenlerdenim."

"Farelerin avantajı da bu, onlar tanrı değl."

İinde akla hayale gelebilecek her türlü parçacığn uçuşuğ bir güneşışğ huzmesi pencereden içeri süzülerek, masanın altına, Vicente Holgado'nun ayakkabılarının sağtekinin burnuna düşü.

Masanın gölgesine sığnmaya çalışn ayakkabı, "Güneşen giderek daha az hoşanıyorum," dedi.

Sol tek de içgüdüsel bir hareketle onu izledi. Tek başarına hareket edebildiklerini keşettiklerinden beri ayrılmak istemiyorlardı sanki. Birden dairenin girişkapısında bir gürültü duydular, biraz bocaladıktan sonra koşrak yatak odasına gidip, yatağn altına gizlendiler. Vicente Holgado'nun hizmetçisinin ayak seslerini tamdılar.

Kadın gelişgüzel evin içinde dolaşıktan sonra yatak odasına girdi.

Böyle tehlikeli bir durumla karşlaşıklarında doğl olan bilinçlerini kaybetmeleriydi, ama hiçbiri bilincini yitirmedi. Yatağn altından, topukları açıkta bırakan ortopedik terlikler içindeki çıplak ayakların sağ sola gidip gelişni izlediler. Bu tür terliklerin varlığnı duymuşar, ama hiç yakından görmemişerdi. Çok pürtüklü olan taban tahtaya benziyordu. Terliğn yüzü gözenek gözenekti (boylarına bakarak bunlara delik demek daha doğu olur), dikişyerleri altın yaldızlı raptiyelerle süslenmişi.

Vicente Holgado'nun ayakkabılarının başnı döndüren başan çıkarıcı bir iticilikleri vardı. Bu tür ayakkabıları deformasyon sorunu olan ayaklar giyer diye biliyorlardı

ve daha önce böyle bir sorunu olan ayak görmemişerdi. Kadının açıkta kalan topukları nasır ve çatlaklarla doluydu ki, bu hem muhteşm hem de bir anlamda muhteşmliğyle ayakkabılara işence eden bir görüntüydü. Ayağn geri kalanının coğafyası da böyle arızalıysa, etkileyici bir organ olmalıydı.

Hizmetçi ortopedik terlikleri ayakkabıların birkaç santim ötesinde çıkardı ve çıplak ayakla koridora yöneldi; adımları hafif ve süngerimsiydi, sol ayağnın yürüyüş bir farenin sakınımlı hareketlerini çağışırıyordu. Ortalık sessizleşnce ayakkabılar yatağn altından çıkarak kendine ait bir canı yokmuşgibi görünen ortopedik terliklere yaklaşılar. Belki de terlikler cansız nesne durumlarını böyle yabancı bir evde ve deforme ayakların bu kadar yakınında terk etmek istemiyorlardı. Galiba bu terliklerin duygusuz bir doğsı vardı ve tuhaf, heykelsi bir hava yaratmalarının nedeni de buydu belki.

Vicente Holgado'nun ayakkabılarının sağteki terlikleri burnuyla iteledi. Bu onun nesneleri yoklama biçimiydi; sol teke gelince, bağıklarının arasından dilini çıkartarak terlikleri yaladı ve raptiyelerin bıraktığ elektrikli tattan hiç hoşanmadı.

Sağtek çok şşrmışı:

"Neden böyle bir şy yaptın?"

Sol tek ortopedik terliğn seksi tenini yalamaya devam ederek, "Nesnelere tekme atmaktan ve üzerlerine basmaktan sıkıldım, başa bir ilişi biçimi deniyorum," dedi.

Sağtek olan bitenden bir şy anlamadığ zamanlarda yaptığ gibi kindar bir sessizliğn içine gömüldü. Tam o sırada yumuşk ayak seslerini duyarak yeniden yatağn altına gizlendiler. Oradan deforme olmuşayakları hayranlıkla ve imrenerek izlemeye başadılar. Zorunlu perhiz yapmaktaydılar ve bu çarpık ayakların içlerine girerek en gizli saklı boşuklarını doldurmaları için her şyi yapmaya hazırdılar. Vicente Holgado'nun ayakkabılarının sağteki bu ayakların pembe farelere benzediklerini düşndü. Acaba ayakların ve ayakkabıların gayesi aynı mıydı: Ş karşlarında duran başrılı biyolojik forma ulaşcak bir evrim geçirmek.

Deforme ayaklar ortopedik terliklerin içine girdiler; kesin, sert adımlarla koridor boyunca görünmez bir çizgi çizerek uzaklaşılar. Dışkapının kapandığnı duyan Vicente Holgado'nun ayakkabıları yatağn altından çıktılar ve içgüdüsel bir hareketle, sanki atalarından kalma, ikisini de aynı anda etkisi altına alan bir hatırayla evin girişndeki aralık dolaba doğu yöneldiler. Kilidin dili bozuk olduğ

için kapı aralık duruyordu, bu yüzden dolabı rahatça açıp girdiler. İerisi karmakarışktı, üst üste yığlmışeşalarla doluydu. Aralarında uzun zamandır orada duran basit bir çift ayakkabı kalıbı da vardı. Bir kalıp çok şmatik olmasına karşn aslında yapma bir ayaktır. Pütürlü ve esnek bir maddeden yapılmışgövdenin ucunda plastikten yapılma bir burun ve arkasında da, yine plastikten yapılma bir topuk vardı. Ayakkabılar kalıpları ivedilikle içlerine soktular; böylece içinde bulundukları perhiz durumunun yarattığ kaygı biraz olsun hafifledi.

"Belki de ayakların röprodüksiyonları yapılsa asıllarından vazgeçebiliriz. Ama bunlardan daha iyi bir şyler olmaları şrt," dedi sağtek.

"Neden böyle bir şy istiyorsun?"

"Daha bağmsız olabilmek için. Düşndüm de, ayaklar aslında kusurlu farelerden başa bir şy değller."

"Taktın fareleri kafaya!"

Sağtek ikisinin mantıklarının farklı işediğni düşnerek yanıt vermemeyi yeğedi.

Hâlâ dolabın içindeydiler, kullanılmayan, kırık dökük nesnelerin üzerinde duran bir askıda asılı eski bir kabanın etekleri duruyordu tepelerinde. Toz kokuyordu, o nedenle varlığnı hemen belli ediyordu. Ama ayakkabılar anlamını kendilerinin de çözemedikleri bir zevk içinde orada öylece durmaya devam ediyorlardı. Birden sol tek paniğ kapılarak,

"Burası bir nesneler mezarlığ," dedi.

"Emin misin?"

"Görürsün."

İisi de aslında büyük oranda nesne olduklarını itiraf etmeye cesaret edemedi. Sonra aceleyle dolaptan çıkarak kalıpların anısını yaşmak üzere banyoya gittiler.

Ertesi gece, son zamanlarda sık sık gördükleri ve artık alışaya başadıkları kadın ayakkabıları geldi. O gün Vicente Holgado'un bağıklıların yerine giydiğ

mokasenler de yatağn altındaydılar. Bağıktılar, artık alışanlık olduğ üzere kadın ayakkabılarının yanma giderek onları mutfak toplantısına davet ettiler. Diş

ayakkabılar,

"Mokasenler gelmeyecek mi?" diye sordular.

Vicente Hogado'nun bağıklı ayakkabıları, "Burada yaşrlar ama bizle görüşezler,"

yanıtını verdiler.

Hareketsiz duran makosenler sanki ta zamanın başangıcından kalma organik bir kaygı içindeydiler; sanki evrim geçirirken yollarını kaybetmişer, bitkisel bir durumda kalakalmışardı. Bu durumları kadın ayakkabılarına fena halde itici geliyordu.

Dişler yatağn altından çıkarlarken, "Ay ne sinir!" yorumunu yaptılar.

Vicente Holgado'nun ayakkabıları, "bugün karşlaşığmız ortopedik terliklerle karşlaşırınca bunların durumu hiçbir şy," yanıtını verdiler.

Her iki çift de koridora çıkarak mutfağ doğu yöneldiler. Spor ayakkabıları, komş

dairede yaşyan dul mokasen ve Vicente Holgado'nun ayakkabılarının geldiğni görünce korkudan ya da saygıdan biraz tedirgin olan eski terlikler oradaydı. Bağıklı

ayakkabılar sanki birlermişgibi davranmalarına karşn, arkadaşarını görünce iki birey haline geldiklerini itiraf etmeden duramadılar.

"Süreç dün başadı," diye eklediler dul mokasenin sorulan üzerine, "mezarlık ziyareti sırasında. Başangıçta yalnızca farklı şyler düşnebiliyorduk, ama bu sabah başrıyla tek başmıza hareket ettik. Artık iki bireyiz."

"Görelim bakalım," dedi spor ayakkabıları.

Vicente Holgado'nun ayakkabılarının bir teki bir yana, öbür teki diğr yana giderek, böcekleri ezme konusunda farklı görüşaçılan varmışgibi aralarında konuşaya başadılar. Mokasen heyecanlanmışı ama hem kadın ayakkabıları hem de spor ayakkabıları sanki anormal bir duruma tanık oluyormuşasına, anlamak ister gibi bakıyorlardı. Terlikler seslerini çıkarmadan duruyorlardı. Hoşkarşlanmadıklarını

gören Vicente Holgado'nun ayakkabıları yeniden gruba katılarak birmişgibi davranmaya başadılar.

Ortamın gerginliğni yumuştmak isteyen Vicente Holgado'nun ayakkabıları

mezarlıkta başarından geçenleri tartışayı önerince, kadın ayakkabıları bu öneriyi sevinçle karşladılar. Hem dul mokasen hem Vicente Holgado'nun ayakkabıları hem de spor ayakkabıları yaşdıkları serüvenin umduklarından daha korkutucu olduğ

konusunda hemfikirdiler. Kadın ayakkabıları mumyalanmışbacağn bulunuşnu heyecanla dinlediler, hatta hikâye ilerledikçe terlikler bile canlanıp sabırsızlık belirtileri göstermeye başadılar. Ayak parmaklan gökyüzünü gösteren cesede sıra geldiğ zaman anlatıcıların bile tüylerinin ürperdiğ söylenebilir. Vicente Holgado'nun ayakkabılarının sağteki lafa karışp, bir çırpıda içine giren fareyle ilgili deneyimini aktarınca herkes şşrdı.

Sol tek, "Bu, ayakların kusurlu fareler olduklarını düşnüyor," dedi.

Bu durumu fırsat bilen kadın ayakkabıları ve spor ayakkabılar, Vicente Holgado'nun ayakkabılarının ayrı ayrı davranmalarından duydukları rahatsızlığ

hareketleriyle belli ettiler.

Terlikler, "Biz uzun süreden beri fareleri biliriz," dediler. "Bu evde lavabonun altında bir yuvalan vardı. Bedenlerinin biçimi ve dar yerlerden geçerken esneyebilme yetenekleri bizi andırır. Ama içlerinde her birinin ayrı bir işevi olan organ ve guddeler vardır. Bizim ayaklardan başa iç organımız yok, onlar da arada sırada içimize girip çıkıyorlar, ama farelerinki hep içlerinde. Bir kundura dünyanın en tuhaf formudur."

Vicente Holgado'nun ayakkabılarının sağteki bu alçakların, fare muhabbetini tekellerine almalarından hiç hoşanmadı. Hoşutsuzluğ, ortamda kunduraların tuhaf bir biyolojisi olduğ konusunda hemfikirmişgibi bir etki uyandırdı. Kadın ayakkabılarıysa memnuniyetsizliklerini topuklarıyla yere vurarak, spor ayakkabıları

da öksürerek belirttiler. Ne öksürmenin ne olduğnu biliyorlardı ne de ne iş

yaradığnı, ama terliklerin yaptığ açıklamaların getirdiğ olumsuz havayı dağtmaya yeter bir gürültü olduğnun farkındaydılar. Vicente Holgado'nun ayakkabılarının sağteki sonunda dayanamadı:

"Bu bir tahminden öte bir şy değl, bana kalırsa bedeni olmayan ayaklar olsa ve sürekli bizi giyseler, sonunda birer iç organa dönüşrler."

"Peki ya çoraplar?" diye sordu spor ayakkabıları.

"Onlarda sümüksü bir zara dönüşrek duyarlı bölgeleri korurlar, böylece farelerinki gibi tamam bir görüntümüz olur. Bu, onların kıvraklığna erişeden önceki adım olur. Demek ki yapmamız gereken, ayakların ihtiyaçlarımızı göz ardı ederek içimize girip çıkmalarına izin vermemek. Sol eşm ve ben bu sabah zorunlu perhiz duygusunu yenmek için eski bir çift kalıptan yararlanmak zorunda kaldık, çünkü

ayaklarımız bir çift iğenç, üstelik de vuran mokasen giymişerdi."

Dul mokasen, "Böylece yaşmlarımızdan tümüyle biz sorumlu oluruz," dedi.

"Elbette," diye onayladı Vicente Holgado'nun sol ayakkabısı. "Koloniler oluşurabilir, gruplara ayrılır, ilgi alanlarımıza göre düzenlemeler yapabiliriz.

Bugün hiçbir şkilde bilinci olmayan bir çift ortopedik terlikle karşlaşık. Son derece tuhaf, üstelik de deforme ayaklara boyun eğek zorundaydılar. Gerçekten durumlarına üzüldük."

Terlikler şşrmışbir ifadeyle, "Ayakların durumuna mı üzüldünüz?" diye sordular.

"Ayakların değl, ortopedik terliklerin."

"Şmdi oldu, çünkü deforme ayaklar süperdir."

Vicente Holgado'nun sağayakkabısı, "Nasıl yani?" diye sordu.

"Deformasyonlar, farklı organik işevlerde uzmanlaşışbazı iç organların varlığnın göstergesidir."

Kısa bir tartışanın ardından evdeki ayaklarla bağantı kurmaya ve onları

toplantılarından birine davet ederek organik bir bütünlük oluşurmak konusunda anlaşanın yollarını konuşaya karar verdiler.

Dul mokasen tercihen siyah bir çift ağı sıkı çorabın elçi olarak görev yapmasını ve hemen mesajı iletmesini önerdi; vakit henüz erken olduğndan belki de hemen o gece toplanabilirlerdi. Herkes bu öneriyi kabul edince spor ayakkabıları çamaşr odasındaki kirli sepetine atlayarak bir çift çorapla döndüler; çoraplar tümüyle naylondu ve umutsuzca yakalarını kurtarmaya çalışyorlardı.

Ağrbaşı bir tavırla çoraplara yaklaşn Vicente Holgado'nun sağayakkabısı, "Kimse size zarar vermeyecek," dedi; "tam tersine çok incelik gerektiren bir diplomatik göreviniz var. Başrırsanız size asla yenmeme garantisi."

Siyah çoraplar biraz olsun rahatlayarak, "Ne yapmamız gerek?" diye sordular.

inisiyatifi kaybetmemeye kararlı olan sağtek, onlardan yatak odasına gitmelerini ve yatağn içindeki tüm ayaklan, ayakkabıların mutfakta yaptıkları toplantıya davet etmelerini istedi.

"Yalnız gelmelerinin ve genellikle birlikte, hareket ettikleri bedenleri peşerine takmamalarının çok önemli olduğnu söyleyin."

Çoraplar bu görevi kabul ettiler ve gizlenerek yatak odası yönünde yerde sürünmeye başadılar. Arkalarında çoraplara pek güvenmeyen ve koridorda kaçıp gideceklerinden kuşulanan Vicente Holgado'nun ayakkabıları vardı. Çoraplar sanki genişaçıklıklardan korkarmışgibi süpürgeliğ yapışrak ilerliyorlardı. Yatak odasına varan çoraplar yatağn bacaklarından birine dolanarak şşrtıcı bir kolaylıkla birbiri ardına çarşfların arasına süzüldüler.

Sağayakkabı sol teke, "Biz de böylesine esnek olsaydık, onlara ihtiyacımız kalmazdı," dedi.

Sol tek, "Bizim kimseye ihtiyacımız yok," dedi; "fareye dönüşnce tüm bu sorunlar çözüme kavuşuşolacak."

Çarşfın kıvrımları arasında, ayakların olduğ bölgeye giden yolu bulan çoraplar, sabırsızlıkla görüşenin sonucunu bekleyen Vicente Holgado'nun ayakkabılarının görüşalanından kayboldular.

Sonsuz bir pazarlıkmışgibi görünen bir sürecin sonunda siyah çoraplar çarşfların arasında belirdiler, arkalarında Vicente Holgado'nun ayaklan vardı. Bir sırıktan aşğ

inermişesine yatağn bacağndan aşğya kaydılar. Davranışarı ayakkabılarınkini andıran sağve sol ayak, görünmeyen bir bedenin hizmetinde olan tek bir birey gibi eşamanlı hareket ediyorlardı. Yere inip durumu gözden geçirdikten sonra yatağ

dönüp bir şyler fısıldadılar ve arkalarından iki kadın ayağ göründü. Kendilerine hiç

güveni olmayan ve aşğya inmek için yatağn bacağnı nasıl kavramaları gerektiğni bilmeyen bu ayaklar yere atlamayı tercih ettiler, parke tabanda çıkardıkları ses herkesi yerinden sıçrattı.

Bir araya gelince yatak odasından çıkarak ş sırayla koridorda ilerlemeye başadılar: Siyah çoraplar (hemen süpürgeliğ bulup yapışılar; şşrtıcı biçimde görünmez olmuşardı); Vicente Holgado'nun ayakkabıları ve ayakları (yan yana ilerliyor ve arada bir alçak sesle bilgi alışerişnde bulunuyorlardı); kadın ayakları (sanki çıplaklıklarından çekiniyormuşgibi onlar da süpürgeliğ yapışrak ilerliyorlardı).

Mutfağ varan topluluk, kadın ayakkabıları, dul mokasen ve spor ayakkabıları

tarafından saygılı bir sessizlikle karşlandı. Terlikler yine içlerine kapanmışardı.

Vicente Holgado'nun sağayakkabısının zor hakim olduğ bir şddetle toplantıdan dışandılar. Mikrodalga fırının dijital saati toplantının yapıldığ köşyi fosforlu bir ışkla aydınlatıyor, ayın soluk ışğ çamaşr odasına açılan cam kapıdan iç avluya süzülerek yansıyordu.

İi çift ayağn varlığ ayakkabıları sessiz durmaya itiyordu sanki. Vicente Holgado'nun ayaklarının başparmağ ve küçük parmağ içe doğu kıvrılmışı.

Kemiksi bir kabuğ andıran tırnaklarla korunmaktaydılar. Ayağn tabanına dayanıyorlardı ve ayakkabılarda neredeyse taparcasına bir saygı uyandıran uzunlamasına bir nasırın üzerinde duruyorlardı; kabuğ andıran üst kısımlarının derisinin rengi kırmızıya çalan bir pembeydi. Kadın ayaklarının parmakları daha uzun ve kibirliydiler gerçi, ama kendi gölgesinden korkar gibi davranan küçük parmaklar korunmak istermişgibi yüzük parmağnın altına girmişi. Tırnakları da Vicente Holgado'nun tırnaklarından daha kısa ve bakımlıydılar, kırmızıya boyanmışardı. Daha yumuşk ve hafif bir görünümdeydiler, topuk ile burun arasında genişe bir oyuk vardı.

Vicente Holgado'nun ayakları, ayakkabıların bu neredeyse dinsel sessizliğ uzun zaman bozamayacağnı anladılar. Bunun üzerine aceleyle yatağn dışnda pek zamanlarının olmadığnı çünkü tuvalete gitmeye yeltenen gövdenin ayakların yokluğnda bileklerin üzerinde yere kapaklanacağm açıkladılar.

Spor ayakkabıları utangaç bir tavırla, "İk kez mi gövdeden ayrılıyorsunuz?" diye sordular.

"Hayır, hayır, geceleri kendi hayatımızı yaşrız," yanıtını verdi Vicente Holgado'nun ayaklan; "ama çarşflarla pikelerin arasındaki karanlık bölgeden ayrılamayız. Burası ayakların doğl bölgesidir, gövde uyurken burada rahatça gezeriz. Bu bölgeden uzaklaşbiliriz istersek, ama bu kez enfeksiyonlara açık oluruz. Çarşfların arasında güvencedeyiz."

Erkek ayakları, kendilerine hayran hayran bakan kadın ayaklarından feyz alıp anlatmaya devam ettiler. Gövdenin yokluklarının farkına varmadığm, çünkü

yerlerine gerçek organlarınkine eşbir duygu uyandıran hayaletler bıraktıklarını da açıkladılar.

"Tek sorun," diye sözlerine devam ettiler, "bu maddesel olmayan ayaklarla yürünememesi. Bu nedenle gövde uyanmaya başadığ zaman yerimize geçmek için her zaman yakınlarda olmalıyız."

Kadın ayaklarıysa susuyorlardı, sanki bir an önce yerlerine dönme kaygısı

içindeymişgibi sinirliydiler. Bir biçimde çıplaklıklarım Vicente Holgado'nun ayaklarından daha fazla duyumsuyor gibiydiler. Onların sinirlerini yatışırmak isteyen Vicente Holgado'nun ayakkabıları gün ışmadan ne adamın ne de bir süredir onunla uyuyan kadının gövdelerinin uyanacağnı söylediler.

Kadın ayaklan, Vicente Holgado'nun ayakkabılarından çok ayaklarına hitap ederek,

"Öyle olsa bile," dediler, "burası bizim alışk olduğmuz bir yer değl."

Kunduralar bu tümcede bir küçümseme sezdiler. Ayaklar ayakkabılara kıyasla üstündüler sahiden de. Hatlarına bakmak ve derilerinin altındaki formları

incelemek ayakkabılarda olmayan ilginç bir karmaşk yapıya sahip olduklarını

görmek için yeterliydi. Vicente Holgado'nun ayakkabıları bir süre daha kendileriyle kalmalarını rica edince, kunduraların anlaşlmaz hürmetinin farkına varmışolan erkek ayakları, kadın ayaklarının yanına giderek alçak sesle bir şyler konuşular.

Sonra tanışılar. Dul mokasen huyu olduğ üzere kendini açındırdı. Bunu asimetrik ya da tekil durumu nedeniyle yapıyordu belki de. Kadın ayakları grubun dışnda kendi içlerine kapanmış belki de nesneleşişhalde duran eski terlikleri sorunca, Vicente Holgado'nun ayakkabıları hor görerek,

"Onlar eski," dediler.

Vicente Holgado'nun ayaklarının "Ama çok rahatlar," yanıtı tüm ayakkabıların terlikleri kıskanmalarına neden oldu.

Yönü belli olmayan kısa bir sohbetten sonra söz alan Vicente Holgado'nun ayakkabıları, bu ikili dünyada bireysel davranarak sorun yaratmamak için sanki hâlâ tekmişer gibi davranarak içlerinde bir ayak olmadığ zaman yaşdıkları boşuk duygusunu anlattılar; ayakların, ayakkabıların ruhu ya da tanrısı olup olmadığ

konusunda yaptıkları tartışaları aktardılar. Vicente Holgado'nun ayakları, durumdan duydukları memnuniyeti gizleyemediler doğusu. Kadın ayaklarına gelince, ya korkunun ya da o yıl her zamankinden daha sıcak bir yıl olduğ halde bir üşme duygusunun etkisi altındaydılar. Kadın ayakkabıları ayaklara yaklaşrak saygıyla içlerini sundular. Ayaklar tereddüt etmeden bu topuklu ayakkabıların içine atlayarak rahatça yerleşiler.

Vicente Holgado'nun boşayakkabıları büyülenmişgibi onları izledikten sonra, bir araya gelip, farelere benzer bağmsız varlıklar olma yolundaki düşncelerini ayaklara açmadan edemediler. Sanki anlaşlmak için trajik bir vurguya ihtiyaçları varmışgibi çabuk çabuk konuşyorlardı.

Vicente Holgado'nun ayaklan, "Ama bu bizim ilelebet gövdeden ayrılmamız anlamına gelir," dediler.

Arkadaşarının heyecanına kapılmışolan mokasen, "onlara ne ihtiyacınız var ki?"

diye sordu.

Spor ayakkabıları da, "gövdenin tüm zekâsı ayaklarda toplanmışır. Onun size ihtiyacı var, sizin ona değl," diye söze karışı.

"Bizim dünyamızda tanrı olacaksınız," dedi Vicente Holgado'nun ayakkabıları, "bu günlerde avludaki fareleri inceledik, biraz pratik yaparsak onlar gibi olabiliriz."

"Ya da bokböcekleri gibi," dedi dul mokasen.

Spor ayakkabıları, "Biz beyaz fare olacağz," dediler.

Vicente Holgado'nun ayaklan kuşuluydular sanki, düşnmeleri gerektiğni söylediler. Tüm gün iş yaramaz bir bedenin ağrlığnı taşmak, onu istediğ yere götürmek zorunda olsalar da, yaşmları fena geçmiyordu. Gerçi ayakkabıların sunduğ işirliğ varoluşarı açısından yeni ufuklar açıyordu, ancak dikkatle üzerinde düşnülmesi gerekirdi. Bunu, yeni edindikleri üstünlük taslayan, ilahi ifadeyi hiç

bozmadan söylediler. Ancak zaman dur durak bilmeden geçiyordu ve yatağn uçurumuna geri dönmeleri gerekmekteydi. Vicente Holgado'nun ayakkabıları bir gündür yaşdıkları ve dolapta buldukları kalıpların biraz olsun dindirmeyi başrdığ

açlığn izlerini silmek için ayaklardan birkaç saniyeliğne bile olsa içlerine girmelerini istediler. Ayaklardan her biri ayakkabıların içindeki boşuğ zıpladı.

Ayakkabılar çorapların aracılığ olmadan özlerini, iç organlarını oluşuran bu varlıkları içlerinde hissedince öylesine rahatlamışbir soluk koyuverdiler ki, eski terlikler nesnesel uykularından uyandılar. Ayakkabılar kendilerini hiç böylesine dolu ve hafif hissetmemişerdi, çünkü üzerlerinde kule gibi yükselen gövdenin ağrlığ yoktu. Sakıngan davranarak hiçbir şy söylemedikleri halde, böylesi bir bütünlük duygusuyla tüm dünyayı hiç yorulmadan, bir kemirgenin kıvraklığyla dolaşbileceklerini düşndüler. İgüdüsel olarak hem sol hem de sağtek bağıklarını

sıktılar ki, ayaklar içlerine tam olarak yerleşp her köşlerine sinsinler. Hatta bir ara ayakların çıkmasını önlemek için bağıklarını hiç gevştmemeyi bile düşndüler. Ya ayaklara olan saygılarından ya da bu biyolojik serüvenin psikolojik baskısıyla ayakların, işirliğnden çekinmelerinden korktular. Çamaşr odasının bir deliğnden kaçıp koş koş aşğya, binanın iç avlusunda yaşyan farelerin yanına gitmemek için kendilerini zor tuttular.

Tam bu anda yatak odasından bir ses duyuldu. Sanki bir beden gecenin karanlık sessizliğnde çoğlan bir gümbürtüyle yere düşüş ona da acı dolu bir çığık eşik etmişi. Vicente Holgado'nun ayaklan gövdenin ayağ kalkmak istediğni anladılar; belki banyoya gitmek istemiş ama ayaklar olmadığ için odanın parkesine yapışışı.

Bu tehlikeli durum karşsında ayakkabılar bağıklarını gevşttiler ve erkek ayaklan kadın ayakları peşerinde, bir koş yatak odasının yolunu tuttular. Biyolojik dünyaya dönmüşolan terlikler de, sanki ellerinden bir şy gelirmişgibi ayaklarla birlikte koşular. Kunduraların her biri böyle bir durumda kendileri için uygun gördükleri bir köşye çekildiler, ancak Vicente Holgado'nun ayakkabıları biraz önce tattıkları

müthişzevki düşnerek yan yana, oldukları yerde kalakaldılar.

ÜÇ

Çalar saatin sesini duyan Vicente Holgado, sersemlemişhalde çarşfların arasında doğuldu, dirseklerini dizlerine dayayıp yüzünü ellerinin arasına alarak yatağn kenarına oturdu. Biri sanki bir kumaşn örüldüğ tek ipi çekmişde, kumaşgözlerinin önünde sökülüp gidiyormuşgibi uykudan uyanıklığ sürükleniyordu. Arkasındaki kadın esneyince, bilincinin dipsiz boşuklarında avare dolaşn bir ipe dönüşn bu düşel kumaşyok oldu. Gözlerini kapadığ parmaklarını aralayarak ayaklarına baktı

ve yerinden sıçrayarak gözlerini yumdu. Kadın adamın rahatsızlığnı fark ederek ne olduğnu sordu.

Adam nefesini tutup, her şy yolunda mı diye yine parmaklarının arasından bakarken, "Hiçbir şy," yanıtını verdi; "sanki ayaklarım bacak değşirmişer gibi, sağayağm sol, sol ayağm sağbacağmdaymışgibi geldi."

Kadın yatağn kenarına kadar gelip, başnı uzatarak adamın ayaklarına baktı.

"Bir şyin yok," dedi gülerek, "yerinde olmayan kafan. Neden gece yarısı o kadar patırtı çıkardın?"

"Ayaklarım yerinde yoktu, ikisi de. Banyoya gitmek istedim ama elbise askılığnı

devirdim ve yere yapışım."

Vicente komodinin üzerinde duran bir kitabı işret ederek, "Metroda okuduğn ayakkabılar hakkındaki ş kitap yüzünden kâbus gördüm," dedi.

"Sakın Yatağn Altına Bakma!" dedi kadın.

"Her ne haltsa! Dün gece sen uyuduktan sonra uyku tutmadı, uykum gelsin diye biraz okudum. Uyuyacağma kitaba kaptırdım. Beni fena etkiledi, bir de üstüne sıcak..."

"Rüyan nasıldı?"

"Ne bileyim, hatırlamıyorum ki!"

Vicente ayaklarıyla yeri yoklayarak terlikleri aradı, bulunca ayağna geçirip koridora çıktı. Çok yüksek tavanlı eski bir evde yaşyordu. Banyo ebeveyn yatak odasından epeyce uzaktaydı. Dişerini fırçalarken azı dişnde kendi ağıyla ilintili, ama anlaşlmaz biçimde başa bir ağzdan gelir gibi uzaktan uzağ bir acı duydu. Bir an durdu ve ne olduğnu anlamak ister gibi, sanki ilk kez görüyormuşasına lavabo deliğne baktı. Kenarları metal bir halkayla çevrili gider deliğ adamı kısa bir süreliğne hipnotize ederek, gündelik yaşmın kıvrımları arasında onu bekleyen gizemli bir kader olduğnu haber verdi sanki. Duş girdi. Suyun altında, Teresa orada kalmaya devam edecekse bir takım düzenlemeler yapması gerekeceğni düşndü.

Örneğn kadın kapısı iyi kapanmadığ için banyoda rahat edemediğnden yakınmışı.

Hiçbir kapı doğu dürüst kapanmıyordu ki, ne yatak odasınınki, ne de mutfağnki.

Hele taban döşmesinin açması hali... Özellikle de banyoda bidenin çevresi çatlak doluydu, ışğ yakar yakmaz oraya buraya böcekler kaçışyordu.

Aslında Holgado'nun daireden fazla bir şkâyeti yoktu, kirası makuldü. Madrid'in, Fuencarral Caddesi'nde, Tribunal'in yakınındaydı. Hep yaşmak istediğ yerdi burası.

Tek sorun, Arturo Soria'da büyük ve modern bir alışerişmerkezinde evvelki sene açtığ ayak bakım merkezinden çok uzak olması ve Vicente'nin işne nefret ettiğ bir ulaşm aracıyla, metroyla gitmek zorunda kalmasıydı. Öte yandan yer döşmesindeki çatlaklar, koridordaki eği büğülük, pencerelerin doğu dürüst kapanmaması ve binanın genel döküntü hali, Vicente'nin çileciliğn medeni bir versiyonuyla ilişilendirdiğ gösterişiz bir varoluş işret ediyordu.

Soğk suyun ensesine çarpıp terinin yanı sıra sabah içinde uyandığ şşınlığ da akıtmasını umarak duşn altında dururken, banyo küvetindeki ayaklarını düşnceli düşnceli inceledi. Onlara acıyordu. Hem kızarmışardı hem de bir türlü

iyileşiremediğ bir mantar yüzünden pek iyi görünmüyorlardı, ayaklarına yeterince özen gösterdiğ de söylenemezdi zaten. Terzi kendi söküğnü dikemezmiş

Yatak odasına dönünce, Teresa adındaki kadını çarşfların arasında yan uyur yarı

uyanık durumda buldu. Yüzünde boş neredeyse kötücül bir gülümseme vardı.

Vicente giyinmeye başamaya kalmadan adamdan yatağ gelmesini istedi. Adam yatağ girince tüm uzuvlarıyla birbirlerine sarıldılar ve fazla bir değşklik göstermeden onon beşgündür süregelen tutkulu sahneyi yinelediler. Ancak kadın Vicente'nin kendisini hâlâ sevmediğnden emin olmak istiyordu ve bunu tekrarlamasını istedi.

"Seni sevmiyorum," dedi adam, "bunu bal gibi biliyorsun."

Teresa, "Arada bir sanki birbirimize âşkmışz gibi projeler yaptığnı seziyorum,"

dedi.

"Proje değl, hesap."

Sevişelerinin ürkütücü şddetini birbirlerini sevmemelerinin güvencesine borçluydular bir nevi. Her biri ötekinin bir varışnoktası değl, daha kesin, daha sağam, daha ayaklan yere basan bir şye giden yolda bir duraklama, bir geçişolduğnu biliyordu. Bu bilgi ikisine de yaşdıkları ilişide bir üstünlük kazandırıyor, bu üstünlük de cinsel bir yarara dönüşyordu. Yaşdıkları açısından cinsel boşlmaları kadar birbirlerine ettikleri sözler de önemliydi; çünkü bu sözler bu konular hakkında sıradan, gelip geçici bir tanışa, bir taksi sürücüsüyle ya da bir trendeki kompartıman arkadaşyla konuşlanlarla aynı sınıftandı, bu nedenle de dokunaklıydılar. Bir gece önce, kadın adamın rüyasında gördüğ roman hakkında bir iki yorum yaptıktan hemen sonra Vicente kadına bir sırrını açmış ama kadın ciddiye bile almamışı.

"Neden yatağn altına bakmamak gerektiğni biliyor musun?"

"Daha o bölüme gelmediysem de," dedi Teresa alayla, "neden?"

"Aslında çok yakınımızda olmasına karşn bize çok uzak bir boyuttan söz ediyor."

"Sen bu konulardan ne anlarsın?"

"Çünkü ben yatak altı canavarıyım."

"O zaman burada, yukarıda ne yapıyorsun peki?"

"Çıkmak gibi bir yanlışyaptım. Daha doğusu çıkarıldım, o zamandan beri ıstıraplı

bir yaşmım var, dikkat çekmemek için bu kaslar, bu sinir uçları ve bir türlü içine tıkışmadığm bu deriyle insan kılığna girdim."

Teresa öyle karanlık bir kahkaha attı ki, kahkahası sanki yanlışıkla içeri girmişbir yarasa gibi yatak odasının penceresinden uçup gitti. O yıl sıcaklar erken bastırmışı, daha mayıs baş olmasına karşn haziran sonu kadar sıcaktı. Şfak vaktinin serinliğnden faydalanmak için pencere açık yatıyorlardı.

Sabahın cinsel alışerişni bitirdikten sonra Vicente Holgado giyindi, ayağna siyah çoraplarım geçirdi ve bir gün önce giydiğ

mokasenlerle bağıklı ayakkabılar arasında kararsız kaldı. Bağıklı ayakkabılar daha rahattılar, ama çok kirliydiler. Sonunda bağıklı ayakkabılarda karar kıldı, ama epeyce söylendi.

Seks sersemliğni atlatmaya çalışn Teresa, "Yine ne var?" diye sordu.

"Mokasenlerim ayağmı vuruyor, bağıklı ayakkabılarım da çok kirli."

"Bağıklıları temizle o zaman."

Vicente ayakkabılarını giydikten sonra ayaklı elbise askısına dönerek gece ona takılıp düşüğ için özür diledi. Teresa onun mobilyayla şkalaşığnı görünce, askının bir casusa benzediğni söyledi.

"Babamın da bir tane böyle askısı vardı. Ama bu daha ciddi, eminim ki babamınkinin patronu."

Vicente kahve hazırlarken Teresa üzerinde Vicente'nin bir pijamasıyla mutfağ

geldi, içinde kolları ve bacakları kayboluyordu. Saçlarını o kadar sıkı at kuyruğ

yapmışı ki, bakışarının özelliğ olan soru ya da şşınlık ifadesi iyice ortaya çıkmışı.

Kahvaltı sırasında içine kapandı, nedense Vicente'nin gördüğ kâbusu sordu yine.

Vicente, "Romandaki gibi ayakkabılarla ilgiliydi," dedi, "ama rüyamdakiler benim ayakkabılarımdı. Sanırım seninkiler de vardı."

"Belki de yatak altı canavarı masalıyla kitabın konusunu birbiriyle karışırdın ve patlayıcı bir karışm yarattın."

"Yatak altı canavarı bir masal değl, varlığ bilimsel olarak kanıtlanmış"

"Benim yatağmın altında hiçbir zaman canavar olmadı," dedi Teresa, "benimki dolabın içinde."

"Yatağn altındakiyle dolabın içindeki aynı canavar. Odada yaşyanın karakterine göre yatak altında ya da dolapta olabilir. Benimkisi yatağmın altında yaşyor.

Korkumu geçirmenin tek yolunun canavara dönüşek olduğnu keşettim. Küçükken somyanın altına saklanır, saatlerce terliklere, ayakkabılara, okul botlarına bakardım. Üflesen canlanacak gibi dururlardı. Hayatımda gördüğm ilk ölü de o döneme denk gelir; belki de tabuta yerleşirilişbiçiminden dolayı bana devasa ayaklan var gibi görünmüşü."

Teresa alaycı tavrını bırakmadan, eliyle adam sen de der gibi bir hareket yaptı ve

"Biraz tuhafız galiba?" dedi. Belki de bu şkanın fazla ileri gittiğni anlatmak istiyordu.

"Tuhaf. Hiç de değl, sadece yatağn altına girdim. Orada olanları gördüm ve yasalarıyla, yasa boşuklarıyla tüm biyolojik topluluklar gibi bir ekosistem olduğnu fark ettim. Neden şmdi birbirimize âşk olmadığmızı anlıyorum. Senin Mavi Sakal'ın ben değlim."

Kadın şkayı uzatarak, "Benimkinin dolaptan mı çıkması gerek âşk olmamız için?"

diye sordu.

"Elbette. Belki de kitabında ayakkabılar hakkında bilgi vardır."

"Gördüğm kadarıyla bu sende saplantı olmuş Yatağn altına girme adetin kaç yaşna kadar sürdü?"

Vicente yerinden kalktı, damlatan musluğ sıktı, yeniden yerine oturmadan önce dolaptan bir yoğrt aldı.

"On bir, on iki yaşarıma kadar, hatırlamıyorum. Denizden bir ahtapot çıkartır gibi beni yatağmın altından zorla sökmek zorunda kaldılar."

Teresa yüzünü bir korku ifadesiyle şkacıktan buruşurarak elindeki galetayı

Vicente'nin yüzüne doğu salladı, sussun diye.

"Tamam, en başarda arada bir yatağmın altına saklanırdım," diye itiraf etti adam,

"ama bir gün annemle babamın döşğnin altında terliklerle oynuyordum ki, odaya annem girdi. Önce yatağn altından çıkmayı düşndüm ama sonra annemin ödünü

patlatacağmı düşnerek vazgeçtim ve yatağn altından topuklu ayakkabıların içinde bir o yana bir bu yana gidip gelen ayaklarını izledim. Sonra yatağn kenarına oturdu.

Sanırım ağıyordu. Ayakkabılarının topukları ağımın sadece birkaç santimetre ötesindeydi, yalasam annem farkına bile varmazdı. Birden annemin ayaklarının yüzüne çok uzak olduğnu düşndüm. Ayakların başa hiç ilgisi olmayan bir dünyaları vardı. Benim orada, yatağn altında olduğmu bilmelerine karşn hiçbir şy söylemediler, söyleyemezlerdi çünkü o anda aynı dünyaya aittik. Birbirimizi korumak, birbirimizle dayanışak zorundaydık."

"Bu anlattıkların gerçekten oldu mu? Bir karabasan falan değl, değl mi?" diye sordu Teresa; kahve fincanı elinde, havada asılı kalmışı, ağında bir korku çığığ

atacak ya da kahkahalara boğlacak gibi arada derede bir ifade vardı.

"Elbette," diye devam etti Holgado, kadının tepkilerinin pek farkında olmadığ

belliydi, "sonra somya, annem kendini üstüne bırakıverince gıcırdadı. Bir süre sonra annem yine doğuldu ve ayak bileklerinin dibine bir külot düşü. Külodunu sağelinin iki parmağnı kullanarak tek bir harekette çıkardı. Ayakkabılarını da çıkartarak külodunu birinin içine koydu ve yatağn altına itti. Ayakkabının külotu yutacağnı düşndüm, çünkü ben ayakkabı olsam öyle yapardım. Bu sahneyi görmemek için koş koş oradan kaçmak istedim ama dayandım. Annem kalktı, hareketlerinden ev elbisesini giydiğni çıkardım çünkü yatağn altına elini sokarak terliklerini aradı, ona terlikleri uzattım, farkına bile varmadı ve daha sonra yatak odasını terk etti. Uzaklaşasını bekledim, ama birden oradan çıkmak istemediğmi anladım, çünkü o yer bana aitti ve çıkmadım."

"Çıkmadın mı?"

"Hayır yatağn altında yaşmaya başadım. Evden kaçtığmı sandılar. Bir okul arkadaşm bir ay kadar önce evden kaçmışı, benim de aynısını yaptığmı

varsaydılar. Günlerce sokaklarda, istasyonlarda beni arayıp durdular, oysa evde, onların yatağnın altındaydım. Orada yaşmaya alışışım. Beni zorla çıkardılar, psikolojik tedaviye soktular, kas erimesi ve cilt tedavileri falan verdiler. Ben de elimden gelenin en iyisini yaptım, ama asla sizler gibi hissetmedim o olaydan sonra. Sonra büyüdüm ve bu olanları unuttum, sözünü bile etmedim hatta, ama bir gün köpeğmi yatağn altında ölü buldum, sana geçen gün anlatmışım ve birden her şy kafama dank etti. Hemen ardından elinde ayakkabılar hakkında bir romanla sen ortaya çıktın..."

"Kes, kes artık, tamam korkudan hoşanırım ama küçük dozlarda..."

Kirli tabakları yıkamak için lavaboya götüren Vicente, "hepsi bu değl," dedi.

"Tamam, tamam, yaşmda her şyin bir açıklaması var elbet, şmdi ayaklara duyduğn tutkuyu anlıyorum."

"Ayaklar olup bitenleri bilir."

Vicente yıkadıklarını bulaşklığ yerleşirdikten sonra Teresa'ya tek bacaklı bir hastasını anlatırken sağa solda bulduğ bardakları çalkalamaya koyuldu.

Hâlâ Vicente'nin pijamalarının içinde uyuklamakta olan Teresa sanki olup biten bir rüyaymışda uyanmak istermişgibi başnı sağ sola salladı.

"Tekrarla bakayım," dedi.

"Duydun işe. Ona durmadan rahatsızlık veren hayali bir ayağ var, bir süreden beri tedavi ediyorum."

"Ne yapıyorsun peki?"

"Bir leğnin içinde tuz ve bikarbonat banyosu hazırlıyorum. Oturuyor ve görünmeyen ayağnı ılık suya sokup, acısı dinene kadar içeride tutuyor. Bunlar, diyabete bağı damar tıkanıklığ belirtileri. Masaj için onu sana göndermeyi düşnüyorum."

"Olmayan ayağ masaj yaptırmak iş yaramaz ki!"

"Elbette."

Teresa masaj uzmanıydı ve Vicente'nin işyerine bitişk küçük bir muayenehane açmayı düşnüyordu. Hâlâ sürmekte olan dekorasyon çalışaları sırasında Teresa, Vicente'den bir iyilik istemiş o sırada tanışışardı. Teresa bir şy söylemeyince, Vicente bir uzvu eksik, özellikle de masaj yapılacak yeri eksik bir hastayı ona göndermeyi düşnmenin saçmalık olduğnu fark etti. Yine de kendi kendine söylediklerini gözden geçirerek, tükürdüğnü yalamaması gerektiğne karar verdi, üste çıkmanın başa yolu yoktu.

Teresa birden konuyla ilgilenmişgibi, "Onu gerçekten de bana göndermeyi düşndün mü?" diye sordu.

Kadının ani ilgisinden rahatsız olan Vicente, "Elbette," dedi; Teresa karş

çıkmayınca adam bozuldu. Bu omurgası olmayan bir canlıyı kemik uzmanına göndermek gibi bir şydi. Musluğ kapattı ve bir mutfak beziyle ellerini kuruladıktan sonra evden çıkacağnı söyledi. Teresa düşnceliydi, olmayan bir ayağ masaj yapmak konusunu enine boyuna ölçüyordu sanki, birden:

"Öğene doğu marangozla buluşcağm. Gelince sana uğarım. Annemlere gidip üzerimi değşirmem gerek. İi gündür aynı şyleri giyiyorum," dedi.

Her zaman böyle ayrıntılı açıklamalarda bulunurdu.

Vicente, ikisi de istemese de durumlarını bir düzene sokmaları gerektiğni düşndü.

Hem reddedilme korkusundan hem de Teresa'nın hemen taşnacağndan çekindiğ

için beraber yaşmayı önerip ilk adımı atan olmak istemiyordu. Varlığnın yalnızca yarısı hatta belki de yüzde kırkı Teresa'yla yaşmak istiyordu. Öbür yarısı

yalnızlığndan hoşuttu, ama her iki yarıyı da memnun etmek kolay görünmüyordu.

Çok zaman önce bu tür kaygılarından bir kadına söz etmiş kadın da onun söz vermekten korktuğnu söylemişi. Ama varlığnın yalnız yaşmak isteyen yarısıydı

söz vermekten korkan. Öbür yansı bunu istiyordu. Belki de Teresa'nın da böyle iki yarısı vardı, bu nedenle söz vermeye doğu bir adım attığ anda öyle bir hüzne kapılıyordu ki, içinden çıkması çok güç oluyordu. Vicente gülümseyerek en iyisi bu yarıların birbirleriyle anlaşası diye düşndü: Bir yarı Teresa'yla evlenir, öteki de yatağn altında yaşmaya devam ederdi. Bu tıpkı "Koridorun sonundaki oda hariç

evimin tüm odalarına girebilirsin" demek gibi bir şydi. Acaba Teresa bu tür bir öneride bulunsa Vicente ne derdi? İindeki yasağ delebilir miydi? Hangi yarıyla?

Fethedilmişolanla mı, serbest olanla mı? Gerçek olan her ikisinin de içinde ötekinin giremediğ gizli bir bölgesinin olmasıydı; coğafyası olmayan bir yer, dili, anayasası, tarihi olmayan topraksız bir ülke.

Teresa kapının önünde Vicente'nin dudaklarına kocasını uğrlayan mutlu bir eşedasıyla bir öpücük kondurunca, adam bunun hem iyi hem de kötü olduğnu düşndü.

Vicente metroyla işne giderken, her ne kadar yıpranmışolsalar da, bağıklı

ayakkabıların daha rahat olduğnu bir kez daha teslim etti. Bir gün önce giydiğ

mokasenler ayaklarını sızım sızım sızlatmışı. Bazı ayakkabıların kalıp gibi ayağ

uyma özelliğ varken, bazıları da bir kap olmaktan öteye gidemezdi. İtasyonlarda vagona yeni insanlar bindikçe ayaklarını izliyor, olası rahatsızlıklarını tahmin etmeye çalışyordu. Dünya türlü rahatsızlıktan mustarip ayaklarla dolup taşyordu ama Vicente'nin muayenehanesi nedense boşu. İsanlar damar sorunları olunca kardiyologa, kemikleri ağıyınca travma uzmanına giderlerdi, ama kimse baş ciddi biçimde derde girmeden bir ortopediste başurmazdı nedense. Oysa Vicente tıp eğtimi almamışolmasına karşn pek çok doktordan daha fazlasını bilirdi.

Ayaklarına en iyi bakan adamın bile, onlara en fazla bir protez kadar değr verdiğni düşndü. Kendi de, bir süredir klasik tedavilere direnen bir mantar hastalığndan mustarip olan ayaklan için herhangi bir tedavi girişminde bulunmamışı. Teresa'nın ayakları mesela gayet bakımlı, tertemizdi, ama küçük parmağnın içe bükülme eğlimi vardı. Teresa önceki gece anne ve babasının Vicente'yi tanımak istediklerini söylemiş adam da karş çıkmamışı. Bilakis, mutlu çift rolüne soyunacaklardıysa, neden bu tür oyunlar oynamasınlardı ki? Karakterleri hakkında biraz bilgi toplamayla sınırlamışı ş ana kadar bu insanlarla ilişisini. Teresa'nın annesi hastalık belirtilerine, babası da alet edevata kafayı takmışı (hatta bunlarla yatıp bunlarla kalkıyorlar da denebilirdi). Her ikisi de Esperanto konuşn bir topluluğn üyesiydiler ve kızlarına da bu dili akıcı biçimde konuşayı öğetmişerdi.

Teresa annesinin migren ağılarından ve böbrek taşarından söz etmeye bayıldığnı

söylemişi. Babasının dünyasıysa yıldız tornavidalar, matkaplar, yuvarlak uçlu penslerdi. Hırdavatçı dükkânının vitrinini butik gibi dekore etmişi.

Vicente bu hastalık hastalığnın ve alet edevat bağmlılığnın ardında ahlaki bir düzen ittifakı olduğnu düşndüyse de bir şy söylemedi. İginçtir, onu her ikisi de, ilgilendiriyordu, hem belirtiler hem alet edavat... Çünkü bu iki saplantının bir aşınlık formu arayış içerisinde birbirlerini tamamladıklarını düşnüyordu. Yıllar önce çok amaçlı bir aleti görünce duyduğ hayranlığ anımsadı: Bir sapın içinden akla hayale gelmeyen bir sürü pratik alet, şş açacağ, bıçak, tırnak törpüsü falan çıkıyordu, sihirbazın şpkasından çıkar gibi. Bu aleti hemen satın almışı ve komodininin çekmecesinde saklıyordu, evde onunla çözemeyeceğ bir sorun yoktu.

Vicente güzel bir pens ya da her derde deva bir cımbızla olduğ kadar genel anlamda hastalıklarla, özel olarak da ayaklarda meydana gelen hastalıklarla ilgileniyordu.

Bu özelliklere bakılırsa Teresa'nın daha iyi bir anne ve babası olması beklenemezdi (Esperanto'yu hesaba katmamışı, ama bu, tezini olumsuzlayan bir ayrıntı değldi, sonuçta o da pratik bir alet, bir araçtı). Geçirdiğ tuhaf gecenin ardından metroyla işne giderken, Teresa'ya istediğ zaman ebeveynleriyle tanışaya hazır olduğnu söylemişolmayı istedi. Trajik bir rüya görmüşü.

İsanı tüketen uykular vardır. Ayağnı kaybettiğ duygusunu, düşşnü, elbise askısına çarpmasını anımsadı ama bu talihsizliklerin öncesini ve sonrasını

anımsayamıyordu. Yeniden köpeğnin ölümünü düşndü. Sağa solda koşşuran minik bir yavruydu, heyhat, geçen ay bir sabah uyandığnda köpeğnin yatağn altında korkudan titrediğni görmüş zavallı hayvan bir iki dakika içinde korkunç bir şy görmüşya da koklamışgibi oluvermişi.

Gregorio Maranon ve Avenida America'da hat değşirdi. Alonso Martinez'de de inebilir ve dört numaralı hatla dosdoğu Arturo Soria'ya gidebilirdi, ama on üç durak gitmesi gerekiyordu ve bunun uğrsuzluk getireceğne inanıyordu. Başa bir bakışaçısından da hat değşirmenin rahatsızlığna karşn beşdurak tasarruf etmişoluyordu. Bunu hesaplayan Teresa'ydı. Vicente'yle aynı zamanda evden çıkıyor, işyerinin bulunduğ çarşya Vicente'den daha geç varıyordu. Hangi yolun daha iyi olduğnu tartışışardı bir keresinde. Sonunda Teresa hat değşirmenin batıl inançlar nedeniyle değl de, zamandan tasarruf etmek açısından daha olumlu olduğna karar vermişi. Bu polemik Vicente'nin ağında acı bir tat bırakmışı, demek ki varoluşal sorunlar ya da pek çok gündelik karar, durak sayıları ya da hatlar arasında seçim yapmaktan öteye gidemiyordu. Mantıksız olmasına karşn belki de batıl inançları da iş karışırmakta fayda vardı, şnssızlığn önüne geçemeseler bile, en azından verilecek kararı karmaşklaşırabiliyorlardı.

Kafası bu karışk düşncelerle dolu, istasyonda indi ve Arturo Soria Caddesi'ni kat ederek, henüz pek çok işyeri ve dükkânın halka kapalı olduğ alışerişmerkezine vardı. Giysi dükkânlarının genç tezgâhtarları ellerinde kahve kupalarıyla bir o yana bir bu yana gidiyorlar, çene çalıyorlar, çekingen bir içtenlikle birbirlerine selam veriyorlardı.

Vicente'nin muayenehanesi ikinci kattaydı. AYAK BAKIM ATÖLYESİ Kapının üzerinde yeşl neon ışklı harflerle böyle yazıyordu. İu351 yerini bu kadar saldırgan bir biçimde, insanların gözüne sokmaya karar vermesi kolay olmamışı.

Sahtekarlıkla suçlanmamak için tıbbi bir unvan kullanmamış ancak nasır sökücü

gibi bir tanım da bilgisini göz önünde bulundurunca, gözüne yetersiz görünmüşü.

AYAK BAKIM ATÖLYESİjenerik bir isimdi. Sorunu ciddi olsun olmasın herkesi çekebilirdi. Gelen hastaların çoğnun rahatsızlıkları son derece sıradan şylerdi ve yarım saatlik bir tedavinin ardından, gelmeden önce tahmin edebileceklerinden çok daha fazla rahatlamışolarak muayenehaneden çıkıp giderlerdi.

Vitrininde her türden taban, ortopedik ayakkabı, değşk hastalıkları olan yapma ayak vardı. Bir maskot dükkânını andırıyordu; ş çocukların vitrinine yapışp hayvanların dikkatini çekmeye çalışıkları dükkânlardan... Teresa'nın dükkânındaysa daha tadilat vardı, o nedenle henüz açılmamışı. Dükkânına bir ad takmamışı henüz. Kadın, fizyoterapist falan değldi; o da Vicente gibi yaptığ işn eğtimini görmemişi. Bu konuda sık sık şka yapardı, ama ticari iznini alana kadar epeyce sıkıntı çekmişi. Sonuçta kapısının üzerine MASAJ yazan bir tabela asmakla yetinmişi. Vicente bunun iyi bir fikir olmadığnı çünkü fahişliğn bir dalının bu unvanın arkasına saklandığnı söylese de Teresa aldırmamışı bile. Belki "terapi"

terimini ekleyebilirdi bir yere, TERAPİMASAJI, ama Teresa böyle afili sözcüklerden nefret ettiğni söyleyerek konuyu kapatmışı.

Vicente o gün dükkânına girerken ayakları geri geri gidiyordu. Açalı bir yıl olmuşu neredeyse, insanların yediden yetmiş ayak bakımının ne kadar önemli olduğnu kavramışolması gerekiyordu çoktan. İsanlar düzenli biçimde dişhekimine görünmeye alışışardı. Bu bir ilerlemeydi elbette. Gençlerin pek çoğnun dişerine tel takılıydı. Bazı günler Vicente Holgado bu tellerden takılmışağzları sayar, bir telin parasıyla ağz sayısını çarpar, dişendüstrisinde dönen paranın miktarına şşr kalırdı.

Üstelik de insanların sadece bir ağzları varken hal böyleydi. Ayak gibi iki ağzları

olsaydı, bu rakamlar astronomik olurdu. Ama sokakta aynı miktarda ortopedik ayakkabı göremiyordu doğusu; ayakların dişere göre daha az düzeltilmeye ihtiyacı

olduğndan değl, sağık kültürü bedenin bu bölgesine ulaşmamışolduğndandı bu.

Muayenehanesine giren ayaklar bir elin parmaklarını geçmezdi. Bazen de, tek ayaklı hasta örneğnde olduğ gibi teker teker gelirler ya da kimi hastalar olan ayağyla değl, olmayanla uğaşrdı. Kısacası klinik iyi işyapmıyor, banka verdiğ

krediyi uzatmak için ayak diretiyor, Vicente de çulsuz geziyordu.

Vicente, insanlar neden ayaklarıyla, bacaklarıyla ilgilenmiyorlar, onları kenar mahalle gibi algılıyorlar diye şkâyet eder dururdu. Pek çok insan önemli organlarının dizden yukarıda yer aldığnı sanardı.

Tabelanın ışklarını söndürdükten sonra üst cebinde kırmızı renkle adı işi doktor gömleğni giydi. Başa kimseyi beklemediğnden hayali ayaklı hastası için bir çözelti hazırlamaya koyuldu. Bu kez denemek için tuzla bikarbonata bir parça da çinko ekledi. Gerçek ayaklar yerine olmayan ayaklar üzerinde deney yapmak daha iyiydi.

Bir süreden beri çinkonun anestezik bir etkisi olduğnu düşnüyordu, ama kendinden başa kimsede denememişi henüz bunu. Bu deneyde amacı mantarların verdiğ

rahatsızlığ azaltmaktı. Arada bir her derde deva mucize bir ilaç keşetmenin hayalini kurardı. Formülünü Japon laboratuvarlarına satacak, kazandığ parayla ömrünü araşırma yapmaya adayacaktı.

Çözelti dinlenirken içinde değşk hastalıkları temsil eden alçıtaşndan ayakların durduğ bir vitrini açtı ve teker teker tozlarını aldı. Çarpık, çatlak, kırık, nasırlı

ayakların her birine avutacak bir iki sözcük fısıldadı. Kentteki en iyi alçı ayak koleksiyonlarından birine sahip olmasının nedeni yalnızca çarşda her rastladığnı

alması değl, kendisinin de dükkânın arkasındaki küçük bir atölyede gizlice imalat yapmasıydı (açıkça yapacak profesyonel yeterlilikten yoksundu). Hasta ayaklar yapıyor, bazen yaptığ ayaklara olmayan hastalıklar atfediyordu. Çünkü Vicente'ye göre hastalıktan haberdar olmak iyileşirmekten daha önemliydi. Bu ayaklar arasında en sevdiğnin tek bir devasa tırnağ vardı; bu tırnağn altındaki parmaklar sanki korkmuşgibi yataklarında büzülmüşer, birbirlerine sokulmuşardı. Bazı

müşerileri bu işence görmüşayaklardan iğenirler, yine de bakmaktan kendilerini alamazlardı. Bu davranışarı Vicente'nun kafasını karışırırdı. Kafasında Akhileus'un topuğna sahip bir ayak yapmak vardı ama hastalığ nasıl simgeleyeceğni bilemiyordu. Kendi uydurduğ bir hastalığ sahip bir ayak yaptı mı kalıbı kırardı ki, eseri tek olsun. Tıp Fakültesi'ne yazmış öğetim görevlilerini öğencileriyle birlikte koleksiyonunu görmeye davet etmişi, ama henüz ses seda çıkmamışı.

Saat onbirde hayali ayak geldi. Bağı olduğ bacağn dizden yukarısı görülmeye değrdi doğusu. Pantolonun paçası ayağn çevresinde dalgalanıyor, konturlarına pek sadık olmasa da, arada bir ayağ resmediyordu sanki.

Koltuk değeklerini bir koltuğn üzerine bırakıp oturan adam, "Allah'tan başa şy isteseymişm," dedi, "işkazası geçirdiğm için hem yüklü bir tazminat aldım, hem de sakat maaş almaya hak kazandım. Canım ne isterse onu yapabilirim artık."

"Peki ne yapmak istiyorsunuz?" diye sordu Vicente, bir yandan da çözeltinin sıcaklığnı kontrol ediyordu.

Adam gözlerini ayakların sergilendiğ vitrinden ayırmadan, "Omurgasızlar. Bir gün sizin alçı ayak koleksiyonunuz gibi bir kabuklu koleksiyonum olmasını çok isterdim."

Ayak bakım uzmanı çözeltiyi döktüğ leğni adamın ayağnın altına sürdü. Paçasını

sıvayıp hayali ayağnı suya sokan adam,

"Oh! Dünya varmış" dedi.

"Bu gün karışma çinko da ekledim. Anestezik bir etkisi var, banyodan sonra da sürüyor."

Vicente özür dileyerek dükkânın arkasına geçti ve ahşp bir arşv kutusu çıkartarak hastanın fişni inceledi. Tekrar teşisini okudu: Diyabetik damar tıkanıklığ. Kendine yanılmışolup olamayacağnı sordu. Yeni hazırladığ çözeltiye koyduğ çinko miktarını kaydettikten sonra, yaptığ işen pek memnun, ön tarafa geçti. Tam o sırada kapıdan merkezin alt katındaki butiklerden birinin müdireliğni yapan, son derece çekici, orta yaşn üzerinde bir kadın girdi. İi aydır tabanının altındaki nasırları tedavi etmekteydiler. Holgado nasırları ponza taşyla ovuyordu, ama nasırlar, anlayamadığ bir inatla anında yeniden oluşyorlardı.

Vicente küçük bir paravan açarak hayali ayaklı hastayı arkasına gizledi ve alçak bir tabure çekip kadının önüne oturdu. Kadın düz, son derece ciddi görünümlü siyah ayakkabılar giyiyordu, ayakkabılarını çıkarıp kenara koydu. Vicente kadının sağayağnı alarak ne olduğ anlaşlmaz, müphem bir nesne gibi bir elinden öbürüne aktardı. Hasta durumdan kuşulandı.

"Durum vahim mi?" diye sordu.

"Hayır, ama ağr, belki de daha spor ayakkabılar giymelisin."

Kadın plaj terlikleriyle bir modaevini yönetemeyeceğni söyleyince Vicente ona katıldı.

Yüksek sesle, sesinin titremesine engel olmaya çalışrak "Sana taban yapayım,"

dedi, ortopedist değldi ama bu unvana sahip pek çoklarından daha fazlasını bilirdi.

"Böylece daha az nasır tutar, çünkü taban ayağnı başa bir açıdan hareket etmeye mecbur eder."

Taban fikri hastanın hoşna gitti, yine de Vicente'den sertlikleri taşamasını istedi.

Vicente önce özel bir bıçakla çalışı, daha sonra, en hassas kata varınca, ponza taşyla sürttü. Pek çok profesyonel bu yöntemi modası geçmişbulsa da, Vicente özellikle nasır tedavisinde hâlâ tartışlmaz bir yöntem olduğnu düşnüyordu.

Kadın siyah ipekten bir pantolon giymişi, paçaları bileklerinde bir yara izi gibi duran bir kurdeleyle büzülmüşü. Paravanın öbür tarafındaki hayalet ayaklı hasta Vicente'ye çocukluğnu anımsatan eski bir şrkı mırıldanıyordu.

"O nasıl gidiyor?" diye fısıldayarak sordu kadın.

Vicente eliyle ne iyi ne de kötü anlamına gelen bir işret yaptı. Kadın işrete yanıt olarak gerçek olmayan kötülükleri ortadan kaldırmanın daha zor olduğnu söyledi.

Vicente gerçek olmayan kötülüklerin de gerçek olduğnu söylemek istedi, ama hastasının onları duyup, arkasından konuşuklarını düşnmesinden çekindiğ için konuyu başa yönlere kaydırdı. Kadın saatine baktıktan sonra koşrak gitmesi gerektiğni, yeni bir elbise sipariş beklediğni söyledi. Ertesi gün yine gelecekti, tam çıkarken Çinli bir toptancısının olduğnu söyledi, mutlaka ayaklan sargılıydı, çünkü

aksayarak yürüyordu.

"Belki de sargıları çıkarmaya ve sana gelmeye ikna edebilirim, çok parası var."

Vicente çok teşkkür etti. Ayakların büyümemesi için bu şkilde sargılanmasının kemikler üzerinde yarattığ etkileri incelemişi, ama bu işenceyi çekmişherhangi bir ayakla hiç karşlaşamışı.

Kapıyı kapattı, geri döndü ve paravanı katlayıp duvara yasladı. Saatine baktı.

Hayali ayaklı hastaya sanki süre de en az çinko kadar önemliymişgibi davranarak,

"On dakika daha," dedi. Belki de gerçekten önemliydi. Öyle veya böyle, her şyin Vicente'nin kontrolü altında gibi görünmesini sağıyordu.

Tam bu sırada Teresa geldi. Giysi değşirmişi, saçları yeni yıkanmışgibi nemliydi.

Vicente ona şşınlık hatta biraz da aşla baktı, bu kadar arzulanası bir kadının kendisini beğnmesine şşrmışgibiydi.

Teresa, "Saat on bir buçuk ve marangoz ortalarda görünmedi," dedi, yüzünde işer pek yolunda gitmiyormuşve dükkânını zamanında açamamaktan korkuyormuşgibi bir ifade vardı. Davetiyeleri bile göndermiş bir hazır yemek şrketiyle kokteyl için anlaşışı.

Konuşrlarken gözlerini topalın, leğndeki suyun içine batmış görünmeyen bir kaplumbağya benzeyen hayali ayağndan alamadı. Vicente onları tanışırdı ve Teresa'nın fizyoterapist olduğnu söyledi, söyler söylemez de pişan oldu, çünkü bu doğu değldi. Ama ağından çıkmışı bir kez ve geri alamazdı. Kadın profesyonel bir ilgiyle görünmez ayağn üzerine eğldi. Ellerinin arasına alarak,

"İin verir misiniz?" dedi.

Hasta izin verdi. Teresa'nın yaptığ masaj karşsında yüzünü bir rahatlama ifadesi kapladı.

"Bu bir diyabetik damar tıkanıklığ değl," dedi kadın. Alçak sesle konuşuşu ama hem Holgado hem de hasta, ayak bakım uzmanının tanısıyla hemfikir olmadığnı

duydular, ortamı düşanca bir gerginlik kapladı.

"Zarar görmüşbir sinir var," dedi Teresa kendinden emin. "İtiyacınız olan rehabilitasyon ve masaj. Ayak tarağnızda duyarsızlaşışbir kısım var."

Vicente durumu kurtarmak için söze karışı, Teresa'nın tanısının diyabetik damar tıkanıklığ ile çelişediğni söyledi; zaten bir masaj tedavisi önerip önermeyeceğni öğenmek için Teresa'ya danışak istediğni de ekledi. Ayak uzmanı ve masaj uzmanıyla aynı zamanda birlikte çalışak fikri hastanın da hoşna gidince, Teresa dükkânını açmışolacağnı varsayarak bir sonraki haftaya adama randevu verdi.

Topal çıkınca Vicente, Teresa'ya olan bitenden hoşanmadığnı ve bunu yapmaya yetkisi olmadığnı söyleyecekti, ama her şyin bir düşe ya da romanda olup bittiğni düşnmeyi yeğedi. Sırf bu oyunu devam ettirmek için:

"Diabetik damar tıkanıklığ olduğnu hiç düşnmedim aslında, ama bu, kalbi ilgilendirdiğ için insanların çok hoşna giden bir tanı," dedi.

Terasa, "Kalbin eskisi kadar prestiji kalmadı, insanlar karaciğrleriyle ilgili bir sorunu tercih ediyorlar," dedi.

Vicente, "Ne olursa olsun eş olmayan organlar çiftlere göre daha fazla kredi sahibidir," yanıtını verdi.

Teresa da bir asimetri tutkusunun olduğ konusunda Vicente'yle hemfikirdi, bunun bireyselliğn yükselen değr olmasıyla ilgisi vardı belki de.

Tam o sırada Teresa'nın marangozu kapıdan kafasını uzatarak geciktiğ için özür diledi. Teresa, Vicente'ye veda ederken anne ve babasının onu o gece yemeğ

beklediklerini söyledi.

Gülmesini bastırarak yalancıktan tehditkâr bir sesle, "Seni tanımak istediklerini söylemişim," dedi.

Vicente öğe yemeğni birlikte yemek istediyse de, Teresa'nın tüm gün alışerişmerkezinin dışnda yapacak işeri vardı.

"Gece bizimkilerde görüşrüz, geç kalma."

Teresa'nın ailesinin yaşdığ ev Hortaleza'da, Marfa Moliner'in köşsinde, Holgado'nun evinden fazla uzak olmayan eski bir apartmandaydı. Babası evin altında bir hırdavatçı dükkânı işetiyor, annesi de kasada oturuyordu. Bina dökülüyor, ziyaretçilerin üzerinde tarihi bir kalıntıya girmişer etkisi bırakıyordu.

Teresa'nın babası girişeki rutubet lekelerine "kılcal damarlar" diyordu, ama Vicente Holgado adamın ne demek istediğni pek anlamamışı doğusu.

Tanışıktan sonra hep birlikte mutfağ, akşm yemeğ için özel bir şy pişren annenin yanına gittiler. Vicente, girer girmez bir karınca sırasının lavabonun altından çıkıp, bulaşk makinesinin altında kaybolduğnu fark etti. O kadar küçüktüler ki gidiyorlar mı, geliyorlar mı, belli değldi. Vicente sıraya yaklaşrak öbürlerine sezdirmeden, istemeden olmuş sanki kendisinden ziyade ayakkabısının kararıymışgibi karıncaları eziverdi. Teresa olan bitenin farkına vardı ve Vicente'ye engel olamadığ

için gözle görülür biçimde gerildi. Bu sırada annesi kızına dönerek lavabonun altında bir karınca yuvası keşettiğni, ama bozmaya kıyamadığnı söyledi.

"Bazıların göre," diye sözlerine devam etti, "karıncalar tüm dünyanın çevresinde, alışerişe kullandığmız fileye benzer bir ağoluşuruyorlar, ama içinde karpuz yerine Dünya var, yeterince büyük bir delik açarsak, düseriz. Üstelik de insanı rahatsız etmiyorlar ve eski mobilyaların döküntülerini de ortadan kaldırıyorlar."

Vicente temizlemeyi unuttuğ bağıklı ayakkabılarının durumundan utanç duydu ve insanların dikkatini anatomisinin daha üst bölgelerine çekmeye çalışı. O öğeden sonra alışerişmerkezindeki dükkânlardan birinden maddi olanaklarına göre fazlasıyla pahalı olan mavi bir kravat satın almışı. Bir doktor kravatı diye düşndü

ya da bir dedektif.

Teresa'nın babası odanın bir köşsinde, yemek masasının yanında oturmuş bir bardak şrabın tadını çıkartırken bir yandan da elindeki küçük tornavidayla bir fındık kıracağnı kurcalıyordu. Arada bir tatminkâr bir ses çıkarıyordu. Dışdünyaya uyum sağamakta sorunu olmayan kendine ait bir dünyanın içinde yaşyordu sanki.

Vicente birden ilk kez birlikte olduğ bir kadının ebeveynleriyle tanışığnı fark etti ve bu ilişi gözüne hiç olmadığ kadar gerçek göründü. Teresa'yla işerin böyle gelişceğni düşnmemişi, ama hoşna gitmiyor da değldi doğusu. Aslında bu ziyaret bir mikrokozmosun içine dalmasına ve onlardan biriymişgibi davranarak bu dünyanın sakinlerini mikroskop altında incelemesine olanak tanıyordu. İk şrabını

bitirdikten sonra kendine güveni geldi ve bir sıçrayışa mutfak tezgâhının üzerine oturdu; biraz yüksek gelmişi galiba, çünkü ayakları havada sallanıyordu. Bu samimi hareket ailenin hoşna gittiyse de, Vicente kirli ayakkabılarının görüntüsünden fena halde rahatsız oldu ve sanki ayaklan bileklerinden ayrılıverecekmişgibi müthişbir korkuya kapılarak hemen yere atladı.

Vicente'nin ailesine karışasındaki doğllığ dayanarak, "Yemeğ burada yiyelim,"

dedi Teresa.

Ebeveynler yapmacıktan bir itiraza girişilerse de ayak bakım uzmanı mutfağn sıcaklığnı yemek odasının resmiyetine yeğediğni söyleyince itirazlarından vazgeçtiler. Tam o sırada sokak kapısı çalındı ve içeri minicik bir köpekle bir masal postacısını andıran genç bir kız girdi. Julia. Teresa'nın kız kardeş. Koşdan geliyormuşgibi yelek ve spor ayakkabıları giymişi. Herkesi bilgiç bir tavırla selamladı, tüm dünyaya ailesinin tüm fertlerinin ona bir borcu olduğ mesajını

yayıyordu sanki. Konuşrken dişerindeki tel gözüktü. Bu, Vicente'nin duygularında tuhaf bir dalgalanma yarattı. Ayak bakım uzmanına sanki onu başa bir yaşmdan, başa bir romandan tanınmışgibi baktıktan sonra canının akşm yemeğ yemek istemediğni söyleyerek köpeğyle birlikte odasına çekildi.

Son kez Vicente'yi süzerken de şşınlık, hatta korku dolu çatlak bir sesle, "Ayrıca, son derece yorgunum," diye ekledi.

Vicente birdenbire Teresa'nın neden başa bir yere giden yolda bir duraklamadan başa bir şy olmadığnı anladı. Bu yer Julia'ydı, artık biliyordu: Julia. Genç kızın gözlerinden geçen bir ışk huzmesi ya da dişerindeki tel Vicente'yi oracıkta, tüm ailenin önünde mahvetmişi; adamın yıkılış ya da zaferi o kadar kesindi ki...

Çevresinde soluk alması imkânsız bir atmosfer oluşuşu sanki.

Sessiz geçen birkaç anın ardından Teresa'nın annesi Vicente'ye dönerek yüzünde mahrem bir ifadeyle,

"Küçük kızımın giydiğ ayakkabılar dikkatinizi çekti mi? Hava bölmeleri var. Çok rahatmışar öyle diyor, ama bende tuhaf bir duygu uyandırıyorlar. Sanki ciğrleri varmışgibi. Geçen gün yıkarken nefes aldıklarını sandım," dedi.

"Vicente'ye böyle şyler söyleme sonra ayakkabılar kâbuslarına girer anne," dedi Teresa. Yüzünde gülmesini tutmak istermişgibi tuhaf bir ifade vardı, ya da belki ağamasını.

Annesi, "Ayakkabılarla ya da ayaklarla ilgili rüyalar görmesi normal değl mi, bir ayak bakım uzmanı eninde sonunda," yorumunu yaptı.

"Öyle değl," diye atıldı Vicente, "kızınızla ayakkabıların kendilerine ait kişlikleri olduğ hakkında bir kitap okuyorduk, belli bir miktar yaşmları varmış dün gece bir düşgördüm, ayakkabılarım canlanmışı," dedi.

Herkesin ilgi alanından hâlâ biraz uzakta duran baba, "Ayakkabıların bir yaşmı

olması bana o kadar da masalsı gelmiyor," dedi. "Çoğ kez ayağmız kaşnır ve kaşrken kaşndıranın ayakkabı olduğnu fark ederiz. Çoğ kiş ayakkabım kaşnıyor ya da ayakkabım vuruyor der, aynı şy. İsan derisine çok yakın olan nesneler bunlar.

Ama acaba bunlar canlı mı yoksa cansız varlıklar mı? Ben ikisinin arasında bir sınırda olduklarını düşnüyorum; tıpkı deniz yıldızı gibi... Hayvan mıdır, bitki mi?

Bazen belli belirsiz itersin, hemen bir kolunu uzatır. Ayakkabılar canlı varlıklar olmayabilir, ama tamamen ölü de değller."

Vicente Holgado bir şy söyleyecek gibi oldu. Tüm yüzler ona döndü, ama o, hâlâ

küçük kız kardeşn yüzünün ve annenin kızın spor ayakkabıları hakkında yaptığ

organik benzetmenin etkisi altında olduğndan ağını açamadı. Julia'nin küçük köpekle içeri giriş önceki samimi havayı bozmuşu sanki, sohbet eskisi gibi doğl akmıyordu. Teresa, Vicente'den sofrayı kurmak için yardım istedi; kimin nerede oturacağ konusunda şkalaşılar, bu havayı biraz yumuşttı belki. Anne kızının özel durumlar için sakladığ bardakları değl de, gündelik bardakları kullanmasına yalancıktan içerlemişgibi yaptı ama, pek sevdiğ kristallerinin bir kazaya kurban gitme ihtimali ortadan kalktığ için rahatlamışı besbelli. Masa kurulduktan sonra Teresa'nın kardeşne fena halde abayı yakmasına karşn hâlâ ayakkabılarının kirini dert etmeyi sürdüren ayak bakım uzmanı tuvalete gitmek istedi, baba kaybolmamasını söyleyerek şka yaptı.

"Koridorun sonunda sağa, tüm evlerde olduğ gibi."

Koridor iyi aydınlatılmamışı ama Vicente evin planını hemen kavradı. Salon koridorun bir uçundaydı, mutfak öteki ucunda; bu, bu tür eski evlerde sık rastlanan bir durumdu. İisinin arasında yan yana odalar diziliydi. Ebeveyn yatak odasının kapısının önünden geçerken içeri başnı uzattı ve yatağn öbür yanında kendisininkiyle aynı aileden, belli bir amacı varmışgibi görünen, üzerinde bir iki erkek pantolonu asılı ayaklı bir elbise askılığ olduğnu gördü; Holgado'ya kalırsa pantolonlar önlerindeki açıklıktan yeterince iyi soluk alamamaktaydılar. İinden,

"Zavallılar, ıstırap çekiyor olmalılar," diye geçirdi ve pantolonlara talep etmedikleri bir mahremiyet sağamak için kapıyı biraz itti.

Biraz daha ileride, sağa, altından ışk sızan kapalı bir kapı gördü. Küçük kardeşn odasıydı kuşusuz. Onu yatağnda uzanmışkitap okurken ya da dişerindeki teli çıkarırken hayal etti ve o güne kadar tatmadığ bir tutkunun pençesinde kıvranmaya başadı. İtiyatı elden bırakarak anahtar deliğnden odayı gözetlemeye başadı. Öyle bir heyecana kapıldı ki, allak bullak olmuşbir suratla kendini küçük, buzlu camdan kapısıyla öbür odalardan ayrılan banyoya attı.

Banyo genişi. Küvet demirden ayaklarıyla yer döşmesinin üstünde ne olduğ

belirsiz bir hayvan, belki bir aslan gibi duruyordu. Çok eski lavabonun üzerinde yer yer oksit lekeleri olan genişbir ayna asılıydı. Duvarda, tam bidenin üzerine denk gelen yerde bir sıra askıda soyu tükenmekte olan hayvanları andıran bornozlar asılıydı. Bornozlar ayak bakım uzmanının bir nevi paniğ kapılmasına neden oldular. Bornozlardan Julia'nın olduğnu düşndüğne sarıldı. Gözlerini yere dikmiş

kendinden geçmişöylece dururken lavabonun ayağnın dibinde küçük kız kardeşn köpeğnin cesedinin yattığnı gördü.

Gözlerini yerden kaldırdı, tekrar indirdiğnde görmeyeceğni düşndüğ bir illüzyon olduğndan emindi köpek ölüsünün. Kendi kendine, "Tekrar baktığmda orada olmayacak" diye telkin ederek yeniden baktı, ölü köpek yerli yerindeydi. Gerçekle yüzleşek ve bir karar vermek zorunda olduğnu hissetti. Eğldi, uyuyup uyumadığndan emin olmak için hayvana dokundu. Ölü köpeğn tam önünde, mutfaktayken işence içindeki ayaklarını sezdirmeden izlediğ Teresa'nın annesinin olduğnu düşndüğ hafifçe topuklu siyah, simsiyah ve çok eski bir çift ayakkabı

gördü. Köpeğn paniğ kapılarak öldüğnü anladı ve nedenini açıklayamazdı ama bu cinayetin sorumlusunun ayakkabılar olduğnu düşndü. Ayakkabılardan birini tiksinerek eline aldığnda biraz önce olup bitmişbir biyolojik hareketin kalıntılarını

sezdi sanki.

İk düşncesi banyodan çıkıp keşini duyurmak olduysa da, bunun hem yemeğ

mahvedeceğni hem de daha o sabah Teresa'ya kendi köpeğnin de tuhaf koşllarda öldüğnü anlatmışolduğnu düşnerek vazgeçti. Kadın, köpekleri öldürenin Vicente olduğnu düşnebilirdi. Bu tür kaçıklar yok değldi, küçücük bir hayvanı öldürmek için ağına burnuna bir iki dakika havlu bastırmak yeter de artardı. Teresa'nın yargısından ziyade ağındaki dişteli dahil her şyine âşk olduğ küçük kız kardeşen çekiniyordu.

Bu sırada zamanın geçtiğni fark etti ve bir şyler yaptığ izlenimini yaratmak için musluğ açtı. Bir parça tuvalet kağdını ıslatarak ayakkabılarını sildi, zaten bunu yapmak için banyoya girmişi. Mutfağ geri dönmeye ve gördüğnden söz etmemeye karar verdi (cesedi ayağyla birazcık itmesi lavabonun ayağnın arkasında kalıp gözlerden gizlenmesine yetecekti). Kâğdı tuvalete atarak sifonu çekti. Kafasının üzerinde dönüp duran bir karasinek yeşl bir plastik bardağn içinde duran dört dişfırçasından birine kondu. Sineğ eliyle kovan Vicente sifonun doğu dürüst yerine oturmadığnı ve akıtmaya başadığnı fark edince, tıpanın yerine tam oturmasını

umarak pek çok kez farklı miktarlarda su akıtarak sifonu çekti, ama bir iş

yaramadı. Sifonun sapı mekanizmanın geri kalanından bağmsız hareket ediyordu sanki. Kapağ kaldırarak neyin yolunda gitmediğni anlamaya çalışı, ama sifon mekanizmasıyla uzaktan yakından alakası olmadığ için olduğ gibi bırakmaya karar verdi.

Aynada kendisine bakınca sırtının ter içinde kalmışve yüzüne bir panik ifadesi yerleşişolduğnu gördü. Ne kadar zamandır mutfaktan uzak kaldığnı bilmiyordu, ama bir köpeğ öldürmeye ve bir sifonu bozmaya yetecek bir süreydi kuşusuz.

Köpeğn minicik cesedini eline alarak banyodan çıktı. Neyse ki küçük kardeşn odasının altından ışk sızmıyordu artık. Kendini gizlemeye çalışrak koridorda ilerledi, ebeveyn yatak odasının biraz önce kendi kapattığ kapısını açarak odaya girdi ve köpek cesedini yatağn altına bıraktı. Ayağyla ileri doğu iterken pantolonların hızlı hızlı soluk alıp verişni duydu. Gözlerini askılıktan ayırmadan, kendine çeki düzen verdi ve mutfağ döndü.

Mutfağ girince annenin kocaman bir tencere dumanı tüten kabuklu deniz hayvanını

masaya taşdığnı gördü. Teresa ve babası acilen yerlerine oturmuşardı, çünkü

annenin yüz ifadesinden kalın mutfak eldivenlerine karşn fena halde ellerinin yandığ anlaşlabilirdi. Kimsenin özel bir ilgi göstermemesinden faydalanan Vicente, kaygıyla içtiğ bir bardak şrabın da yardımıyla kendini toparlamaya çalışı.

Baba gururla kabukluları göstererek, "Evimizin özel yemeğ," dedi.

Vicente huzursuzluğnu ardına gizleyebileceğ bir konuşa konusu bulmanın telaşyla ayağ hayali hastayı ve kabuklulara olan düşünlüğnü anımsadı; o sabah Teresa'yla karşlaşalarını anlatmaya koyuldu. Düşncesini, ölü köpek ve bozuk sifondan uzaklaşırmaya çalışrak, "Teresa adamın olmayan ayağna masaj yaptı," dedi.

Teresa'nın annesi kızının olmayan uzuvlara masaj yapması düşncesinden hoşanmamışı (dişerinin ucuyla bir deniz hayvanını kabuğndan çıkartırken kızına dönüp iki ayağnın yere basması gerektiğ konusunda bir öğt verdi), ama yine de işyaşmının başangıcında insanın pek çok zorlukla karşlaşığ, bunları da her zaman bertaraf etmenin mümkün olamadığ konusunda Vicente Holgado'yla hemfikirdi.

Teresa'nın keyfi kaçmışı, konuyu değşirmek istedi, ama ayak bakım uzmanı açtığ

konunun ortamda yarattığ huzursuzluğ fark ettiğ halde, biraz gündüz Teresa yüzünden yaşdığ sıkıntının biraz da o sırada yaşdığ kaygının intikamını almak için, konuyu mahsus zalimce uzattı; aslında içinde bulunduğ durumda ağında o olağnüstü tel aletiyle küçük kız kardeşJulia'dan başa kimsenin suçu yoktu. Kendi iç dünyasından çıkmış benzeyen baba, deniz kabukluları buğlamasının en çok sosunu sevdiğni söyleyerek bir parça ekmeğ sosa bandı, ağına götürürken örtüyü

lekeledi ve Vicente'den olmayan uzuvlardan söz etmeyi bırakmasını istedi.

Aileye verdiğ sıkıntıya üzülen ve kendini hâlâ banyodaki ev felaketleri dizisinden sorumlu hisseden Vicente, intikam hırsını bir yana bırakarak ev sahibesine kabuklu deniz hayvanlarının sahte ayaklarını anlatmaya koyuldu. O sırada dişerinin ucuyla bir kabukluyu açıyordu.

"Aslında yakından bakarsanız bu hayvanın minyatür bir ayakkabı tabanı olduğnu fark edersiniz. Esnek bir taban yapmak istiyorum, biyolojik görünümlü, kabuklunun vantuzlu tabanına benzer bir şy, her tür yüzeye uyum sağayacak bir taban."

Bir süre sonra Vicente konuşayı ayaklara çekti, bu hem kendini daha rahat hissettiğ

bir alandı hem de Teresa'nın anne babasıyla, Julia'yı (hepsi bir yana Julia'yı!) etkileyerek kendisinden gurur duymalarını sağayabilirdi. Ama annenin ayaklara aldırdığ yoktu, varsa yoksa kafaydı derdi. Sonunda sözü kendi ilgi alanına getirdi.

"Eşikli migrenim var," dedi, hastalığ bu ad verilmişi, zira her zaman başa belirtilerle beraber ortaya çıkıyordu bu hastalık. "Eskiden başm ağıyınca gözlerimin önünde, şyleri çevreleyen haleleri andıran ışklar belirirdi. Sonra bu ışklar derinliğni yitirdi ve onları bir resimmişgibi bir düzlemde görmeye başadım.

Sonra dilim şşeye başadı ve sözcükleri yanlıştelaffuz etmeye başadım. Kocamdan bir şy isterken saçmalıyorum," dedi.

"Aslında saçmalamıyor, bilinmeyen bir dilde konuşaya başıyor" dedi Teresa.

Baba söze karışrak karısının bu koşllar altında kendini Esperanto dilinde ifade etmeye başamasının çok da tuhaf olmadığnı söyledi.

"Yeğnim iyi bir Esperanto uzmanı," diye sözlerine devam etti. "Bir dilbilgisi kitabı

yazdı, hırdavatçı dükkânının vitrininde duruyor."

Böylece konuşa gizemli bir tona büründü. Kimse konuyu açık açık dile getirmese de, Holgado hem Teresa'nın hem de babasının kadının ağından kendilerine aktarılacak Esperantoca gizemli bir mesaj bekledikleri kanaatine vardı.

Bir süre sonra sohbet yine tavsadı. Vicente yeniden ölü hayvanı ve bozuk sifonu anımsadı, rengi soldu. Onun bu durumu, Esperanto muhabbetinden doğn samimi ortamı bozdu. Yemeğn geri kalanı boyunca o konudan bu konuya atladılar.

Vicente, anne babanın kızlarıyla olan ilişisine dair bir açıklama yapmasını

beklediklerini düşndü. Böyle bir açıklama yapıp yapmamak onun için fark etmiyordu, ama ölü köpeğ buldukları zaman çıkacak rezalete engel olacaksa, elinden geleni yapmaya hazırdı. Ne diyeceğni bilemiyordu. Ellerine bir dilekçe verse, olayın tüm parıltısı sönecekti. Kafasından geçen alternatiflerse uygun görünmüyordu. Mahremle genele açık olan arasında Vicente'nin bilmediğ bir ara dil var mıydı acaba?

Tatlılar bitip de sıra kahveye geldiğnde Vicente Holgado bir ayağ kapıda, kaçmaya hazırdı çoktan. Birden eşkte küçük kız kardeşuykulu uykulu belirdi. Ağında dişteli yoktu, türü tükenme tehlikesi içinde olan bornozlardan birine sarınmışı (ne yazık ki Vicente'nin sarıldığ değl). Sinirli sinirli birinin sifonu bozduğnu, su sesinden uyuyamadığnı söyledi.

Vicente kekeleyerek, "Ben yapmışolmalıyım," deyince ailenin tüm üyeleri ona döndüler.

Küçük kız kardeşona gizemli bir bakışfırlattıktan sonra kapının arkasında bir şy ararmışgibi bakınarak köpeğmi gören var mı diye sordu.

"Gece boyunca buralarda görünmedi, salona bak, büfenin altına gizlenmekten hoşanıyor," dedi anne.

Vicente'nin rengi öylesine solmuşu ki, Teresa'nın babası onu sakinleşirmek için sifonun mekanizması zaten bugün yarın bozulacaktı dedi.

"Zaten değşirmek istiyordum, ama zamanım olmadı, bana yardım edersen şmdi bile yapabiliriz."

Adam ayağ kalktı, Vicente Holgado kaygı içinde yardım ister gibi Teresa'ya baktı, kadından sessiz bir emir alınca, kös kös adamı izledi.

Teresa'nın babası koridorda, "Dükkâna gidip gereken parçalara bakmamız gerek,"

dedi.

Binanın ana girişkapısına inip, merdiven altındaki fena halde cilası

dökülmüşküçük bir kapıdan dükkâna girdiler. Dükkânın içinde Vicente, Julia'nın ağındaki telle ilintilendirdiğ için son derece huzur verici bulduğ bir hırdavat kokusu aldı. Teresa'nın babası ışkları yakınca, Vicente, gayet oturmuşbir ortam buldu. AYAK BAKIM ATöLYESİnin bu seviyeye ulaşak için daha kırk fırın ekmek yemesi gerekirdi. O sırada Vicente'ye kafasındaki dükkân modelinin, hatta yaşm modelinin ne olduğnu sorsalar, hiç tereddüt etmeden bu dükkân olduğnu söylerdi.

Gerçek bir heyecanla, "Çelik ya da demirin bu kadar hoşkokabileceğn! hayal bile edemezdim," dedi.

"Sadece metaller değl," dedi Teresa'nın babası, "bazı aletleri korumakta kullanılan parafin, bazılarının çalışasını kolaylaşıran yağ.. Ayrıca bol bol bakır, biraz da boya var, ama haklısın: Sonuçta bunların bileşmi güzel kokuyor. Bir hırdavatçı

dükkânının hırdavatçı gibi kokması hoşbir şy. Halbuki, senin dükkânında ayakların kokması pek hoşkarşlanmaz herhalde."

İi adam eski, ahşp rafların oluşurduğ koridorların arasında dolaşrken gülüşüler.

Mallar Vicente'nin anlayamadığ, bildik sınıflandırma kriterlerinden farklı, ama ilerledikçe hırdavatçının yaptığ açıklamalardan da anlaşlacağ üzere son derece işevsel biçimde yerleşirilmişerdi. Sifon mekanizması bu karmaşk görünümlü

bütünün içinde tematik bir adacık olan muslukçuluk bölümündeydi.

Teresa'nın babası, "Aslında sıhhi tesisat işeri hoşma gitmiyor, ama her şyden anlamak lazım bizim işe," dedi. "Bu alet edavat merakı yüzünden insanlar kendi başarına evlerindeki musluğ değşirmeye bile cesaret ediyor artık, senin anlayacağn ufaktan tesisatçılığ bile soyunuyorlar. İu351 te Fluidmaster. Sifon mekanizmalarının şhı. Burayı nasıl buldun?"

Vicente Holgado tezgâha yaslanarak hayranlıkla dükkânın arka tarafını seyre koyuldu. Geniş yüksek tavanlı, üzerlerinde el yazısı etiketler olan ağına kadar ıvır zıvırla dolu karton kutuların durduğ rafların dar geçitler oluşurduğ bir labirent. Her şy, hatta bol miktarda bulunan ahşp bile zamanla demire benzemişi; parmaklarını

tezgâhın üzerinde gezdirince insanın eline talaşyapışyordu.

Vicente oranın özünü ya da gizini yakalamak istermişgibi gözlerini bir uçtan bir uca gezdirirken samimiyetle, "Şhane," dedi.

Hırdavatçı da Vicente'nin yanına geldi ve beraber bir katedralin mimari özelliklerini incelermişgibi önlerindeki mekâna bakmaya başadılar.

"Bu ne büyük süpermarketlerin ne de alışerişmerkezlerinin el atabildikleri nadir işerden biri," dedi adam. "İsanlar bir tornavida almak istedikleri zaman vidalarını

da getiriyor ve deneyerek doğu aleti aldıklarından emin olmak istiyorlar.

Müşerilerin sorularını duysan, aşrsın. Bazen burası bir hırdavatçı dükkânından çok doktor muayenehanesine benziyor. Sadece ürünü satmak yetmiyor, hastalara, pardon müşerilere bir kilidin kapı kasasına nasıl takılacağnı da anlatmak gerekiyor; bir lambayı tavana asmak için nasıl bir takoz gerekir, damlayan bir musluğn contası

nasıl değşirilir... İsanlar sana gelip dolaplarının, prizlerinin, sifonlarının, fırın kapılarının yara berelerinden dert yanıyorlar. Sen de her birine uygun bir tedavi bulmak zorundasın. Hoşanırsan tutkulu bir uğaş"

Vicente Holgado şşrmış hatta imrenmişi; belli ki müthişolanaklar sunan bu dükkâna kendi muayenehanesinin tersine bütün gün insanlar girip çıkıyordu.

Teresa'nın -ve aynı zaman da Julia'nın- babası "Benim gibi tıbbi bir yaklaşm yerine sanatçı tavrı içindeysen, hırdavatçı dükkânı bulunmaz bir yerdir," dedi, "bunu küçük kızım Julia'ya da söyledim, ş köpeğ olan; bir ara heykeltıraşolmak istiyordu.

Bir İgiliz anahtarından daha iyi bir heykel görmedim ben."

Adam koridorlardan birine dalarak elinde dev bir İgiliz anahtarıyla çıktı ve Vicente Holgado'ya neredeyse dinsel bir şvkle gösterdi. Vicente anahtarı eline alarak saygıyla aletin ağının genişiğni inanılmaz bir kesinlikle ayarlayan vidayı

çevirmeye başadı, aletin dudakları vidanın hareketine yanıt vererek açılıp kapanıyorlardı. Sanki doğüstü güçleri olan bir ağzdı ve birazdan gündüz olmasını

emredecekti.

Teresa'nın babası, "Aletler konuşbilselerdi, Esperanto konuşrlardı," dedi.

"Neden?" diye sordu Vicente.

"Çünkü Esperanto tek bir ortak dil özlemini temsil eder. Biz, Babil Kulesi'ni inş

etmeye yeltenmeden ve Tanrı, dillerimizi karışırmadan önce konuşuğmuz dil.

Esperanto ve çağaşaletlerin becerisiyle bu kuleyi hiç sorun yaşmadan inş

edebilirdik. Belki bir gün yaparız."

Vicente'ye adam bir şy öneriyormuşgibi geldi. Belki de bir sır verecekti. Ne yazık ki Vicente bu ziyaretten aldığ zevkin tadını tam anlamıyla çıkartamıyordu, çünkü

arada bir küçük kız kardeşn ölü köpeğ aklına takılıyordu. Köpeğn ölümüyle hiç bir ilgisinin olmaması biraz olsun içini rahatlatıyordu rahatlatmasına, ama yine de cesedi ana babanın yatak odasına saklamışolmak kurtulamadığ bir suçluluk duygusunun altında ezilmesine neden oluyordu. Ancak adamı en çok kaygılandıran, o sabah Teresa'ya yatak altının kendisi için ifade ettiğ şyleri anlatmışolmasıydı: Kadına kardeşnin köpeğnin de tıpkı kendi köpeğ gibi gidip yatak altında ölmesinin bir tesadüf olduğnu açıklamak kolay olmayacaktı. Bu kadar kısa sürede nasıl bu kadar acemilik yapabilmişi acaba?

Bir yandan yaşı adama ilgi gösterirken bir yandan da henüz bulmamışarsa, eve döner dönmez cesedi ortadan kaldırmanın daha akıllıca olup olmayacağnı

düşnüyordu. Küçük bir yaratıktı, el kadar bir şy. Her yere sığbilirdi, aklına bir fikir geldi.

Teresa'nın babasına dönerek açıkça, "Benim bir alet çantasına ihtiyacım var," dedi,

"ama içine neler koymam gerektiğni hiç bilmiyorum. O kadar çok pens, tornavida, zımpara ya da testere çeşdi var ki... Geçenlerde bir çakı gördüm, üzerinde her tür alet vardı, ama almaya cesaret edemedim, ş evde oradan oraya atılan, iş yaramaz oyuncaklardan birine dönüşesinden çekindim. Beni biraz yönlendirirseniz, kendime şmdi mütevazı bir alet çantası düzebilirim."

Adam yardım etmeye çok hevesliydi, en iyi markalar ve ev ortamında iş yarayacak başıca aletler konusunda bilgi verdikten sonra, iki katlı metalik bir alet çantasını

doldurmaya başadı. Ayrıca para almayı da reddetti. Vicente, rahat bir soluk almışı.

"Ben en gereklilerini hediye ediyorum, çantanı zenginleşirmek istersen, kendi paranla yaparsın yavaşyavaş"

Vicente tezgâhın altında gördüğ büyük naylon torbalardan birini istedi, çantayı

torbaya yerleşirdikten sonra biraz yatışışı. Şmdi dükkânın huzurlu havasını içine çekebilirdi biraz. Birden tavana baktı ve floresan lambalarını görünce şşrdı.

Aslında beyaz ve çiğbir ışk veren ve işyerlerinde hiç rağet edilmeyen bu lambalar, hırdavatçı dükkânının ortamında son derece sevimli ve sıcak bir ışk yayıyorlardı

sanki.

Teresa'nın babası, hadi deyince, dükkândan çıktılar. Merdivenlerden daireye doğu yönelirlerken, adam Vicente'ye ayak bakım atölyesinin bulunduğ, kızının da bir masaj merkezi açmak üzere olduğ Arturo Soria'daki işmerkezinin geleceğ

hakkında sorular sordu.

"Ben de arada bir düşnüyorum," diye ekledi, "acaba bir kunduracı açmak için uygun bir yer mi? Acil tamirler için, hem aletler fazla pahalı değl, hem de vasıfsız bir işi her şyi yapabilir, ayrıca aynı dükkânda anahtar çoğltılıp, tabela da hazırlanabilir. Hırdavatçılığ ek bir iş üstelik riski de az."

Vicente Holgado, adamın kendisine bir öneride bulunduğnu düşndü, başa koşllar altında tereddüt etmeden kabul ederdi, ama kimi dükkânların ötekilere kıyasla daha iyi işyaptıklarını söylemekle yetindi. Alışerişmerkezi genel olarak iyiye gidiyordu.

Sızlanır görünmemek için kendi durumundan söz etmedi. Baba, tek ayaklı bile olsa kızına ilk müşerisini gönderdiğ için ona teşkkür etti ve sesini alçaltarak bu masaj işne güvenmediğni söyledi.

"Teresa'nın aletlerle ilgilenmesini yeğerdim, ama çok inatçı, her zaman kendine uygun olanı da yapmaz üstelik. Annesi ve ben ona bir yere kadar yardımcı

olacağmızı söyledik, artık işni gücünü belirlemesi lazım. Ben genç değlim. Açık konuşak gerekirse, siz ikiniz de artık genç değlsiniz."

Ayak bakım uzmanı, adamın hem korktuğ hem de beklediğ konuyu açtığnı

düşndü. Adam Vicente' nin anlamadığ bir nedenle asansörle çıkmak istememişi, biraz soluklanmak için sahanlıkta durmuşardı. Ama Vicente, Teresa'nın babasının kaygılarına derman olacak durumda değldi. Belki tam o sırada Teresa da annesiyle Vicente'den konuşyordu. Evet, gerçekten öyleydi. Üstelik bu sandığ kadar kötü bir şy de değldi. İinde bulunduğ ortamda kendini güvende hissediyordu, ayrıca hırdavatçı da iyi bir insana benziyordu. Teresa ile ilişisi resmiyet kazanırsa, kız kardeşher zaman elinin altında olacaktı. Ne diyeceğni bilemeden adamın dükkândan aldığ sifon mekanizmasının markasını okudu. Fluidmaster. Bir sifon mekanizmasının adının İgilizce olmasına bir anlam veremedi, belki de doğusu Esperanto olmasıydı.

"Esperanto'da Fluidmaster nasıl denir?" diye sordu.

"Esperanto mu? En ufak fikrim yok."

Vicente Holgado o koşllar altında adama fazla bir şy vaat etmeyen sözler söyleyerek daireye varmayı başrdı. Mutfağ girince yüzlerdeki ifadelerden köpek ölüsünün hâlâ bulunmamışolduğnu anladı (küçük kardeşaramaktan vazgeçmiş

yatağna geri dönmüşü). Çantayı havaya kaldırarak yüzünde bir fetih ifadesiyle:

"Baban bize bir alet çantası armağn etti," dedi.

"Bize" sözcüğnü bilerek kullanmışı, etkili de oldu. Tek yapması gereken yatak odasına gitmek için bir bahane bularak küçük köpeğn cesedini elbise askılığnın saldırısına uğamadan alet çantasına yerleşirmekti. Istırap içindeki pantolonlarıysa durumun vahametini artırmamak için aklına bile getirmemeye çalışı.

Fliudmaster'ı karton kutusundan çıkartıp, kutuyu çöp tenekesinin yanına bırakan hırdavatçı, "Siz kadın kadına sohbet ederken, biz sifonu tamir edeceğz," dedi.

Vicente Holgado, "Ben de alet çantamı getireyim de siftah yapayım," dedi.

Teresa'nın babası Vicente'nin, bir çırağn saf ve hevesli halini andıran bu davranış

karşsında yürekten gülümsedi; iki adam karanlık koridora çıkarak banyoya vardılar. Hırdavatçının ilk yaptığ su vanasını kapatmak oldu. Bidenin kenarına oturarak sifonun içindeki sızıntıyı kesti. Sonra dışrı çıkıp, küçük bir tabut büyüklüğndeki kendi ahşp alet kutusunu getirdi; sapı olmadığndan koltuğnun altında taşyordu.

Adam ağr çantayı tuvaletin üzerine bıraktıktan sonra Vicente'ye, "Kapıyı kapat da, gürültü patırtıyla Julia'yı yeniden uyandırmayalım," dedi.

Vicente bir eliyle kapıyı kapattı, öbür elinde içinde küçük alet çantasının durduğ

plastik torba vardı. Daha önce gördüğ sineğn yine bir dişfırçasının üzerine konmuşolduğnu fark etti, fırçanın üzerindeki mikroskobik etkinliğni bitirmek üzereydi. Tıpkı ay yüzeyinde duran bir adam gibi, diye düşndü. Daha sonra bidenin üzerinde asılı tehditkâr bornozları ve küçük köpeğn cesedinin yanında bulduğ

derisi çatlamışayakkabıları gördü. Kendi kendine bir kez daha, işe gerçek bu dedi.

Ancak birdenbire sabahın birinde kendisininkine çok uzak bir banyoda, hemen hemen hiç tanımadığ bir adamla bir sifon tamir etmekte olduğnu fark etti, yetmezmişgibi bir köpeğn cesedini ortadan kaldırmak için gizlice ebeveyn yatak odasına gidebileceğ bir fırsat kolluyordu. Tüm bunların nedeniyse dişerinde tel olan bir genç kıza âşk olmasıydı. Gerçek bu olamaz, diye düzeltti.

"Tam tahmin ettiğm gibi," dedi Teresa'nın babası, sifonun içindeki şmandırayı

çıkarırken. Dikkatle yere koydu. "İu351 te sapı çürümüş tutmaz olmuş Önemi yok, zaten kendini amorti etmişi çoktan, artık bu sistemler de kullanılmıyor. Fluidmaster daha etkili, daha sessiz, su miktarını ayarlayabiliyorsun ve çok uzun ömürlü."

Vicente Holgado Fluidmaster adındaki aleti eline aldı, onun için hiçbir şy ifade etmiyordu. Ama yaptığ işn Teresa'nın babası için ev içinde ufak tefek tamirattan daha fazla bir anlamı olduğnu anlamışı çoktan. Kâh silahlanıyor, kâh silahlarını

elinden bırakıyor, ş ya da bu aletini tanıtıyor, ek yerlerini yalıtıcı teflon mu, taflan mı bir bantla sarıyordu. Bir mekanizmayı tamir etmiyor da, kendi yarasını

iyileşiriyordu sanki. Vicente aletlerin başrısının bize hayali olarak pek çok kez varlığmızı tamir etme fırsatı vermekte yattığnı düşndü. Alçıtaşndan ayaklara yaklaşmını düşndü. Yaptığ işbedeninin birbirinden ayrı duran bölgeleri arasında eklemler inş etmekti sanki.

Teresa'nın babası, Vicente'yi sifonun içine bakmaya davet ederek, "Bir sifonun mekanizması şytanidir," dedi. "Bir sifonun görevi taşaktır. Bu nedenle su dolmaya başar, ama su miktarı arttıkça bu şmandıra da suya çaktırmadan yükselir, görüyor musun? Böylece musluk, su, farkına bile varmadan yavaşyavaşkısılır. Belli bir anda, yani su, kendi yükselmek istediğ değl de, bizim karar verdiğmiz seviyeye gelince de hop, kapanır. Suyun taşa tutkusu musluğ kapatır, ama bu tutku olmasaydı, sifona dolmaya bile başayamazdı. Yani onu yaştan aynı zamanda da öldürendir. Bu pek çok insan içinde geçerli değl midir? Sana dedim, şytani, sapık bir mekanizma. İu351 leyişne bak ne güzel!"

Ayak bakım uzmanı hırdavatçının bu mekanik dramı yorumlayışbiçiminden büyülenmişi ama zamanın geçişnden de kaygı duymaya başamışı.

Tam o sırada Teresa'nın babası "Bana bir iyilik yap, mutfağ git de karım sana bir şşversin, kaşk bıçak çekmecesinde, o hangisi olduğnu bilir. Alet kutumdakiler kısa, burayı biraz kazımam gerekecek," dedi.

Vicente Holgado hiçbir şy demeden hatta soluk bile almadan elinde plastik torbasıyla çıktı, kapıyı ardından kapattı. Koridor beklediğ gibi sessiz ve karanlıktı.

Kız kardeşn oda kapısı da kapalıydı ve altından korktuğ gibi uyanık olduğnu gösterecek bir ışk sızmıyordu. Vicente kızın yanma uzanmak, daha da iyisi yatağnın altına girmek için canını verebilirdi, ama koridorun öbür ucundaki mutfaktan floresan lambaların aydınlığ gözüküyor, sanki Teresa'yla annesi hâlâ

yemek masasını topluyorlarmışgibi tabak çanak sesleri duyuluyordu. Vicente kulaklarını dikti ve iki kadının konuşalarını duydu, sesleri fısıltı gibi geliyordu.

Tehlikeli bir durum yoktu. Vicente mutfak yönünde ilerledi, ebeveyn yatak odasına ulaşnca kapısını itti. Bir iki saniye bekleyince gözleri karanlığ alışı ve elbise askılığnı seçti ama pantolonların hırıltılarını duymuyordu. Belki de ölmüşerdir diye düşndü, elbise askılığ cesetlerini yemekle meşul olduğndan Vicente'ye sataşazdı

böylece. Bir iki adım atıp içeri girdi. Yatağn yanında çömelip el yordamıyla köpeğ

aramaya başadı. Bir yandan da elinin ölü bedenle temas edeceğ düşncesinden irkiliyordu. Eline yumuşk bir şy değnce bunun küçük köpek olduğnu düşndü, ama yatağn altından çıkardığ ona çok tanıdık gelen bir şy oldu: Belki de kendininkilerin aynısı bir terlik. Terliğ bir yana atarak kolunu omzuna kadar yatağn altına soktu ve köpeğ bulmadan önce bir çift ayakkabı daha çıkardı. Yatağn altındaki tüm kunduralar küçük sürüngenler gibi ölü memelinin çevresine üşşüşerdi sanki.

Köpek ölüsünü çıkartınca hemen alet çantasının içinde durduğ plastik torbanın içine attı. Sonra koridora çıktı ve pantolonunu silkeleyip alnında biriken teri kuruladıktan sonra, normal davranmaya çalışrak mutfağ gitti.

"Bir şşverir misin? Mutfak çekmecesinde varmış" dedi. Anneye hitap ederken, gece boyunca ilk kez "sen" demişi galiba.

Teresa elinde plastik torbayla bir ona yana bir bu yana gittiğni görünce gülerek,

"Alet çantanı burada bırakabilirsin," dedi, "kimse çalmaz merak etme!"

"Olmaz gerekebilir!" diye yanıt veren Vicente yatak odasında kaybettiğ zamanı

telafi edebilmek için bir elinde torba ötekinde şş hızlı adımlarla banyoya döndü.

Hırdavatçı şşyardımıyla sifonun içindeki su giderinin kenarlarında birikmişkireci temizledi. Derken, Fluidmaster'in homurtusu duyuldu. Adamın yüzünde tatmin olmuşbir ifade vardı. Tuvaletin çevresine iki İgiliz anahtarı, bir pense, üç tornavida ve adı teflon mu, taflan mı her neyse plastik bant parçacıkları saçılmışı. Hırdavatçı

"Şmdi deneyelim," diyerek eğldi, bidenin yanındaki musluğ açtı. Sifonun içinde gürültülü bir etkinlik başadı.

"Çantayı şraya koy da yaklaş" dedi hırdavatçı. Vicente Holgado çantadan bir dakika olsun ayrılmamak konusundaki kararlılığnın kuşu uyandıracağnı

anladığndan onu bir anlığna kapının yanına bıraktı ve sifonun içindeki dramı

izlemeye gitti. "Bak," dedi hırdavatçı.

Vicente baktı ve su seviyesi artmaya başayınca şmandıranın suyla birlikte, suya ihanet edercesine yükseldiğni gördü, şmandıra Teresa'nın babasının belirlediğ

noktada suyu kesti. Ancak ne yazık ki gerçek dram sifonun dışnda olacakmış

Banyonun kapısı açıldı ve küçük kız kardeşerkek pijamaları içinde, diştelini çıkarmış yüzünde azarlar bir ifadeyle kapıda belirdi.

"Tüm bu gürültü patırtının nedenini sorabilir miyim?"

Vicente Holgado plastik çantaya yüzünde öylesine korku dolu bir ifadeyle baktı ki, bakış Julia'nın dikkatini çekti. Genç kız biraz eğldi, torbanın ağından içinde tuhaf bir şy olduğnu gördü. "Bu ne?" Kız çantanın içinde gördüğnü sandığ şyi gerçekten gördüğne o kadar inanamamışı ki, sorusunda şşınlık bile yoktu.

"Bir alet çantası," dedi hırdavatçı doğl bir tonla.

Küçük kız kardeşelini plastik torbaya daldırmışve minik köpeğnin ölüsünü

çıkarmışı bile. Banyonun içinde önce sessiz bir gürültü dağlıp parçalandı sonra bir çığığ dönüşü, Vicente Holgado'nun kafasından geçerek koridora çıktı, dışrı, sokağ

taşı, galaksileri aşı ve evrenin sınırlarını zorlayarak saniyenin onda biri kadar kısa bir sürede banyoya geri döndü. Bir yavaşçekimi andıran alçakgönüllü bir sonsuzluğn sonunda kapıda Teresa ve annesinin başan göründü. Gözlerine inanamayarak küçük kız kardeşn bir elinde, akla hayale sığayacak bir zafer ganimeti gibi havada tuttuğ, içinden canı çekilmiştüylü deriye bakakaldılar. Genç

kız umutsuzlukla öbür elini ısırıyor, gözleriyle Vicente Holgado'yu suçluyordu.

Ayak bakım uzmanı köpek cesedine imrendi birden. O anda onun yerinde olmayı

tercih ederdi gerçekten de. Ancak zaman olarak adlandırılabilecek bir şy yavaşyavaşgöğünü delip, kendisi olmaya devam ettiğni hatırlatınca, Vicente banyonun girişni tıkayan bedenlere doğu atıldı. Teresa ile annesini itti; koşrak koridora çıktı, oradan evin girişkapısına vardı ardından annenin çığıkları geliyor, anlamadığ bir şyler söylüyordu, belli ki Esperanto dilinde.

Vicente Holgado, Vicente Holgado idi yine. Vicente Holgado, yani başrısız bir ayak bakım uzmanı. Daha sonra, zaman kendine özgü esnekliğ yeniden kavuşu.

Vicente, evinin kapısını açtı ve yatağn, hatta tüm yatakların altındaki canavarın ta kendisi olduğna inanarak içeri girdi. Sanki bu iyiliksever hırdavatçı ailesi, ininden çıkmama yasağnı çiğeyerek içinde bulunduğ duruma düşn Vicenre'nin tüm foyasını ortaya çıkarmışı ve onu az daha kurtaracaktı. Mutfağnda bir bardak suyun önünde soluğnu toparlamaya çalışrken, belki de artık gerçeğ yolculuklar yapmaması gerektiğni düşndü. Yatak odasına gidince giysilerini çıkarmadan kendini yatağnın üzerine attı, çözümler üretip reddetmeye, yıkıntılar içinde bir gelecek tasarlamaya başadı. Teresa'nın, özellikle kız kardeşnin anısı, onu yani onları kaybetmeden önce hayal bile edemeyeceğ biçimde göğünü yakıyordu.

Umutsuzluğ dayanılmaz olunca açıklamalar, özürler, yeni düzenlemeler düşnerek biraz avunmaya çalışyordu. Ama rahatlamaya başar başamaz kötü düşnceler yeniden işemeye başıyor, öncekinden de zalim bir şkilde üzerine çöküyordu.

Tam bu sırada dairesinin kilidinde bir anahtarın döndüğnü duydu. Kendisinden başa bir tek Teresa'da vardı anahtar. Başası olamazdı. Belki açıklama istemeye gelmişi, belki onu affedecekti, ama neden ne olursa olsun, Vicente onunla karşlaşak fikriyle ürperdi; sonra birden fırlayarak yatağnın altına girdi ve kadının koridordaki ayak seslerini dinledi.

"Vicente?" dedi Teresa, yatak odasının ışğnı yakarak, temkinle "Vicente?"

Holgado orada değldi. Yatağn altındaki canavar, kadının ayak bileklerini ve sabırsızca yatağn kenarına doğu gelen ayakkabılarını gördü. Teresa oturdu ve ağamaya başadı. Ayak bakım uzmanı korkmuşu, hiç çıkmamışolması gereken yere geri döndüğnü düşnerek soluğnu tuttu. Tıpkı hayaletler gibi yavaşyavaş sessizce nefes alıp vermeye başadı.

Teresa'nın ayakları topuklu ayakkabılarının içinde ve o kadar yakınındaydı ki, bileklerinden yakalayabilir, kendi boyutuna çekebilirdi. Ama kadın karş koyar ve çığık atardı kuşusuz çünkü doğları farklıydı. Holgado bunları düşnürken kadının ayaklarının dibine beyaz bir külot düşü ve bir süre orada oyalandıktan sonra, bir el tarafından ayakkabılarından birinin içine tıkılıp yatağn altına itildi. Vicente Holgado korku içinde kunduranın kadının iç çamaşrını yalayıp yutuşnu izledi.

Birden kendi ayaklarının onu gerçeklikten uzaklaşırdığnı, bir yere doğu çektiğni, sayısız yatağn altından geçmeye zorladığnı fark etti. Sanki bu sonsuz geçişonu küçük kızkardeşJulia'nın odasına götürüyordu; ya da Vicente yakalandığ hezeyan içinde böyle olduğnu sanıyordu. Tam o anda, dokusu bir hayaletin dokusuna dönüşeden önceki o anda, o sabah lavabo giderinin çevresindeki metal halkanın neden öylesine ısrarla dikkatini çektiğni anladı: Bu halka yastığn öte yanında korkuyla soluk alıp vererek kendisini dinlermişgibi duran küçük kız kardeşn ağını

vaat ediyordu.

DÖRT

Teresa yatağn altındaki Vicente'nin cesedini, adamın ortadan yok oluşnun üçüncü

gününe dek keşetmedi. Üçüncü gece yattıktan bir süre sonra tuhaf bir hisle yerinden doğuldu ve yüzünde korku dolu bir ifadeyle komodinin üzerindeki masa lambasını yaktı. Eğlip baktığ ürkütücü delikte Holgado'dan başasına ait olamayacak bir ceset vardı.

Cesedi kaldırmak ve ilk soruşurmayı yapmak da savcı Elena Rincon'a düşü. Savcı, Teresa'yı, Teresa Albor adındaki kadını çılgın gibi önce metroda sonra Sakın Yatağn Altına Bakma! adlı romanın sayfalan arasında aramış ama nedense onunla kitabın ve metronun dışnda, gerçek hayatta, can sıkıcı, sıradan bir nöbet esnasında karşlaşışı. Üstelik kuşusunu da doğulamışı: Tanrıçanın bedeni tuhaf bir durum, az rastlanır bir oluşmdu. Belki de bütünün kusursuzluğnu vurgulamak için gerekli bir kusurdu.

Duygularının başdöndürücü etkisi altında olan savcı tanığ, yatağn altına bakmasına sezgiden başa bir belirtinin (kötü bir koku, kan, yerinde değlmişgibi duran bir giysi parçası...) neden olmuşolup olamayacağnı sordu. Ama Teresa Albor'un yanıtı

olumsuzdu, sezgisi dışnda her şy yerli yerinde görünüyordu. Bu açıklamanın savcıya yetersiz geldiğni fark edince, ilişileri sırasında bir gün Holgado'nun hayalperest insanların yataklarının altında yaşyan canavarlardan biri olduğna inandığnı açıkladığnı söyledi.

"Şka yapıyordu elbette, ama ciddiydi de. Bu nedenle orada olabileceğni düşndüm ve yatağn altına baktım."

Savcı içindeki huzursuzluğ karşn tarafsız, kayıtsız görünmeye çalışrak, "İişide olduğnuz birinin aslında bir canavar olduğnu iddia etmesini nasıl karşladınız?"

diye sordu.

"Bilmem, benimkinin dolabın içinde yaşdığnı söyledim."

"Yani sizin de dolabınızın içinde yaşyan bir canavarınız mı var?"

"Gelip gider, duruma göre; ama ben küçükken her zaman eteklerimin arasında saklanırdı."

Savcı bakışarını Teresa'nın yüzünden başa tarafa çevirerek, "Hiç onu gördünüz mü

peki?" diye sordu.

"Bir gün eteklerin arasında gözlerini gördüm, ardına kadar açmışı ama hemen kapattı ve ortadan yok oldu," diye yanıt verdi Teresa kendini aklar gibi bir gülümsemeyle. Ne ilgi alanlarının birbiriyle çakışığnı ne de savcının bu sorularıyla nereye varmak istediğni anlamışgibi bir hali vardı. Belki bu samimi itirafların uygun olup olmadığnı düşnüyordu kadın.

Kafayı bu hayalet meselesine takmışgörünen Elena Rincon, "Eğr Vicente Holgado'nun görevi hayali olmak ve her zaman yatağn altında yaşmaksa, neden dışrıda yaşyordu ve gerçekti?"

"Çünkü küçükken onu yatağn altından çıkmaya ve normal insanların davranışarıyla alışanlıklarını benimsemeye zorlamışar. Böyle demişi. Ama söyledim ya hepsi şkaydı bunların."

"Bana kalırsa ciddi bir şka."

"Vicente öyle bir adamdı işe."

Elena Rincon ya sabır anlamında, çok prova edilmiş tanıkların genellikle tehditkâr bir hava sezmelerine neden olan bir el hareketi yaparak, "Ölmek için asıl mekânına dönmüşolabilir mi?" diye sordu

Bunun üzerine Teresa ağamaya başadı. İi kadın, nöbetçi mahkeme ofisindeydiler.

Pek bir ciddi görünen çalışa masasının önündeki yuvarlak bir masada karşlıklı

oturuyorlardı. Klimalar tehditkâr bir hırıltıyla durmadan çalışyor, ortamı

soğtuyorlardı güya. Yine de hava boğcuydu. Bir sekreter leşgibi bir bilgisayara notlar alıyordu. Savcı, kadından odayı terk etmesini istedi. Yalnız kaldıkları zaman tekrar Teresa'ya dönerek,

"İadenizi bir avukat eşiğnde vermek istemediğnizden emin misiniz?" diye sordu.

"Hayır, hayır!" dedi Teresa göz yaşarını tutmaya çalışrak, "Saklayacak hiçbir şyim yok ki."

"Size sakinleşirici verdiler mi?"

"Sanırım adli tabip bana bir iki hap verdi."

"O zaman biraz dinlenin. Yarın kafanız bu kadar karışk olmayacaktır. Belki de aileniz bir avukat bulur. O zamana kadar sizi burada tutmak zorundayız."

"Burada mı?"

"Yani mahkemenin nezaretinde."

Teresa, nezarette zaten birkaç saat geçirmiş allak bullak olmuşu. Elena Rincon, acaba kızı burada tutmak iyi bir fikir mi, diye düşndü.

"Bakın bu ne bir cinayet ne de benzeri bir şy," dedi Teresa.

"Ama durum o kadar karmaşk ki, önlem almaktan başa çarem yok," diyen savcı

kendisinin yapmaya muktedir olmadığ açıklamanın tüm sorumluluğnu tanığn omuzlarına yıktı.

"Yeniden başayalım," diye rica etti Teresa, "size her şyi anlatacağm, böylece belki olaylar yerli yerine oturur.

Elena Rincon bu davayı araşırırken davranması gerektiğ gibi davranmadığnı

biliyordu, ama risk almaya karar verdi. Tuhaf bir fikre kapılmışı. Eğr Teresa'nın anlatacağ hikâyenin bir anlamı varsa, bunun kendi yaşmının anlamıyla bir ilintisi olabilirdi.

"O zaman not almayalım. Bana ş ana kadar anlattıklarınızdan durumun çok karmaşk olduğnu çıkarıyorum. Sanki bu ifade hiç verilmemişgibi davranalım."

"Nasıl isterseniz."

"Tamam yeniden başayalım. Ne kadar zamandır Vicente Holgado'yu tanıyorsunuz?"

"Yaklaşk bir ay. İu351 yeri açmak için, Arturo Soria işmerkezinde onunkine komş

dükkânı kiraladım. Dekorasyon işeri yapılırken pek çok kez ondan ufak tefek yardımlar istemek zorunda kaldım. Ayrıca sık sık telefonunu da kullandım.

Dükkânına girip çıkıyordum yani. İişimiz çok hızlı gelişi. On on beşgündür onun evinde birlikte kalıyorduk. Bana bir anahtar vermişi, bazen eve farklı zamanlarda gidiyorduk."

"Peki neden ortadan yok olduktan sonra da onun evinde kalmaya devam ettiniz?"

"Döneceğni düşndüm. Yatağn altında olabileceğ nasıl aklıma gelebilirdi ki?"

Teresa Albor hiç gerek yokken, Holgado'nun, annesinin beyaz külotunun bileklerine düşşnü yatağn altından izlediğni de anlattı. Sonra merhumun ortadan yok olduğ gece anne babasına yemeğ davetli olduğnu bir mantık sırası izlemeden, karmakarışk anlattı. Son olarak da kız kardeşnin köpeğnin ölümünden söz etti.

"Ama köpeğ Vicente'nin öldürmediğnden eminim, o öyle biri değldi," diye ekledi.

"Olayın başa bir açıklaması olmalıydı, bu nedenle hem o gece hem de daha sonraki geceler onun evine gittim. Onu beklemek ve açıklama yapmasına fırsat tanımak istedim."

"Arturo Soria'daki bu merkezde Holgado ne işyapardı?"

"Ortopedistti, yani şy değldi aslında, ortopedist değldi, ayak bakım uzmanıydı, ama pek çok ortopedistten fazlasını bilirdi. İsanların ayaklarıyla ilgilenirdi."

Savcı, elinde olmadan paniğ kapıldığnı gösteren bir hareket yaptı ve hareketini çok hızlı bir soru sorarak gizlemek istedi.

"Yatağn altındaki cesedi bulunca incelediniz mi?"

"Hayır, bedeni gördüm ve korkuyla başmı çektim çünkü biliyordum ki Vicente'den başası olamazdı."

"Demek istediğm ş... Cesette tuhaf bir şy ilginizi çekti mi?"

"Ne demek istiyorsunuz?"

Savcı tüylerinin ürpermesine engel olamadan, "Cesedin ayakları yoktu," dedi, "ne cesedin yakınındaydılar ne de evin başa bir yerinde. Bir ayak bakım uzmanı için tuhaf bir durum."

Teresa sandalyesinden fırlayarak öğrmeye başadı ama ağından bir şy çıkmadı.

Elena Rincon genç kadına yaklaşrak elini alnına koydu ve ne oluyor bu kadına, diye düşndü. İindeki bu acıma hissi nereden kaynaklanıyordu? Yani tanıkta beden bulan parçasına dokunmanın dayanılmaz arzusu değl de acıma hissiyse eğr tabii bu. Korkusu nereden kaynaklanıyordu peki, çünkü korkmuşu. Durduğ yerden genç

kadının burunları işemeli ayakkabılarını, kısa, siyah eteğni, üzerinde bir markanın amblemi işi beyaz gömleğni görebiliyordu. Aceleyle giyinmişi ya da onu aceleyle giydirmişerdi. Giysisindeki buruşklar kadar sayısız saatler boyunca ifadesinin alınacağnı umuyordu belki de. Terliyordu; savcının elinin teri kadınınkine karışyordu. Bunca ter nereden geliyordu?

Öğrmeleri geçince Teresa Albor savcının alnına koyduğ elini iki elinin arasına alarak yalnızca kendisine değl, aynı zamanda Elena'ya da ait bir yorgunlukla ağamaya koyuldu. Elena kadının döktüğ göz yaşarının ikisine birden ait olduğnu düşndü. Savcı hayatında hiç kusmamışı, çok uzun süredir ağamamışı, şmdi her ikisini de kendisinden daha genç bu kadın aracılığyla yapıyordu sanki.

"Peki Vicente Holgado'nun dükkânının yanında nasıl bir işyapmayı

düşnüyordunuz?" diye sordu, soru sormaya devam ederse, ne olduğnu anlamadığ o şyin kendisine dokunamayacağnı düşnüyordu.

Teresa, "Masörüm," dedi ve birden savcının irkildiğni hissedince ekledi: "Terapi masaji."

Geç kalmışı. Elena Rincön tanıktan uzaklaşı, neredeyse bayılmak üzereydi, anlaşlmaz bir şyler geveleyerek çalışa odasından çıktı.

Savcı Elena Rincon, içinde çok fazla ahşp, çok fazla koridor olan, yüksek tavanlı, eski evinde, adalet savunuculuğnun özelliğ olan ahlaki bir atmosferin hüküm sürmesi için gereken her şyi yapmışı. Pencereler kalın emprime kumaşan perdelerle örtülüydü, renkleri öylesine anlaşlmaz ve tarafsızdı ki; tam da bu nedenle gözle seçilmeleri olanaksızdı. Gün ışğ pencerelerden içeri huzmeler halinde süzülüyor, tozlar felsefi düşnceyi tetikleyici bir seyirlik gibi bu ışk huzmelerinde dans ediyordu. Koyu renkli, oturaklı mobilyalar biyolojik bir sınırda yer alıyor, geceleri sıcaklık düşnce, bir takım gurultular çıkarıyorlardı; organik bir bağrsak etkinliğyle ilgili sesler değldi tabi bunlar.

Elena Rincon o gece hiç bilmediğ bir huzursuzlukla evine geldi ve öbür odaların ahlaki yoğnluğndan kaçınarak mutfağna sığndı. Elena bu atmosferi bir gün gözüne normal görüneceğni umut ederek yaratmışı, ama kalın perdeler, koyu renkli koltuk takımları, deri kaplı kitaplar, her şy, sanki kendilerine düşan bir iklimin kurbanıymışgibi giderek bitkinleşyordu. Evindeki her şy, özellikle de kapağnı

açınca içinden televizyon görünen ahşp şmine gözüne yanlışgörünüyordu. Bir savcının televizyon izlememesi ya da en azından televizyonu mobilyalarının bir parçası yapmaması gerektiğni düşndüğ için onu şmineye gizlemek gibi parlak bir çözüm bulmuşu. Ama artık bu dekorasyon kendisine işence etmeye başadığ halde değşirmeye gücü yetmiyordu. Arada bir ekranın karşsında oturuyor ve şminede yanan resimleri izlerken onun gibi insanların dekoratif sapkınlıklarla kendilerini tatmin ettikleri sırada, dünyada gerçekten çok önemli şyler olduğnu düşnüyordu.

Bunun etkisiyse, ekrandaki üzgün alevlerin siyah beyaz olmasından dolayı

azalıyordu. Birgün televizyon karşsında ölüp kalmışbir cesedi kaldırdıktan sonra, televizyonunu soylu ahşbın içine yerleşirip her zaman açık bırakmaya karar vermişi. O günden sonra hiç televizyon izlememişi, ancak şminenin ahşp kapaklarının çatlaklarından sanki içeride ateşyanıyormuşgibi bir parlaklık sızmaya başamışı. Aslında yanan, Elena Rincön'un kıyısından köşsinden, hiç bir yerinden tutunamadığ dünyaydı. Savcı, siyah beyaz ekranı nedense daha onurlu, insanların daha mutlu olduğ bir çağ ait bulur, renkli televizyon izlemeyi suç addeder, renklerin külsü bir özelliğ büründüğnü düşnürdü.

Elena'nın yaptığ dekorasyon sayesinde tüm ev siyah beyaz görünüyordu. Mekânda tek bir renk bile göze çarpmıyordu. Savcı, yatak odasındaki maun dolabın aynasına baktığ zaman kendini de siyah beyaz görüyordu. Her zaman, siyah beyaz ya da gri giyinirdi. Çıplakken ya da iç çamaşrlarıylayken bile derisinin eski filmlerdeki gibi siyah beyaz bir ton aldığnı görür, bundan belli bir sabırla beslediğ ve daha sonra hukuk ilmine dair bir utanma duygusuyla kaçındığ bir huzursuzluk duyardı.

Evin odalarında kendi eliyle yarattığ dekoratif karabasandan kurtulmak için mutfağ

sığndı. Geceleri oturup bir yoğrt yediğ masada önünde bir su bardağyla oturdu.

Aklını Teresa Albor'dan alamıyordu. Albor: Yatağn altındaki cansız ve ayaksız adamın üzerindeki kadın. Elena o güne dek meslek hayatında pek çok cesetle karşlaşışı ama ayaksızını ilk kez görüyordu. Cesedin ayaklan birinin cüzdanını

yürüten bir yankesicinin ustalığyla yok edilmişi sanki. Cesette ne darp izi vardı ne de kan. Böyle bir cinayet, eğr ortada bir cinayet varsa, ş anda adliyenin nezarethanesinde bulunan ve yegâne tanık olan Teresa Albor tarafından işenmişolamazdı.

Savcının göğünden öyle bir acı geçti ki, savunma olarak uslamlamaya sığndı

çaresiz. Ölü bir ayak bakım uzmanı, ayaksız... Vicente Holgado'nun aslında bir insan değl de yatağn altında ya da belki de dolapta gizlenen hayali bir canavar olduğna ilişin inanması imkânsız bir hikâye... İki tipik bir hesaplaşa ritüeline benziyordu. Ya ikincisi? Tam bir saçmalıktı. Günlerce altında bir ceset olan yatakta uyuyan kadın da bir masör olduğnu söylüyordu.

Savcı, tanığnın gazetelerde masör ilanları arkasına gizlenerek reklamı yapılan türden bir fahişlikle işigal ettiğni düşnmüşü. Şmdi kendini suçlu hissediyordu, belki de gerçekten bir masördü, bunun arkasında başa bir anlam filan aramamak lazımdı. Ayrıca bazı arkadaşarı da rahatlamak, dinlenmek için masaj yaptırıyorlardı. Elena da bu konuda uzman bir merkeze başurmak istemiş ama istemekle karar vermek arasında bocalamışve o gün tanığn mesleğni duyduğndakine benzer bir içgüdüsel bir ret dürtüsüyle hiç gitmemişi.

Kaygıyla mutfak kapısının yanında duvarda asılı duran telefona gitti ve adli tabibin ev numarasını çevirdi. Telefon açıldı, ama ses vermeden kapattı. Vicente Holgado'nun cesedi hakkındaki kanısını duymak ve otopsi raporunun ne zaman hazır olacağnı öğenmek isterdi, ama bu vakaya özel bir ilgi gösterdiğni belli etmekten de çekiniyordu. Ayrıca telefonu adli tabibin karısı açabilir ve savcının sesini tanıyabilirdi, bir ara kocasıyla Elena arasında bir şy olduğndan kuşulanmışı

belki de; belki hâlâ kuşulanıyordu.

Telefonu kapatınca buzdolabına gitti, bir yoğrt çıkarıp yavaşyavaşyemeğ koyuldu.

Yemeğni bitirince (bu, yemeğydi onun çünkü sindirim sürecinden nefret ediyordu) mutfaktan çıkıp evin geri kalanıyla, yalnızca kitap rafları dizili, normalin iki katı

dar koridorla değl, yatak odasıyla da karşlaşası gerekeceğni biliyordu; belki de o gece yatağnın altında uzun yıllardır, çocukluğndan beri aklına gelmeyen yatak altı

canavarı olacaktı kim bilir...

Tam bu sırada telefon çaldı, Elena babasının olmamasını diledi. Babasının ölü

olduğnu ve telefon edemeyeceğni biliyordu, ama yine de diledi; arayan adli tabipti.

Soru ve onay arası bir tonla, "Arayıp da telefon açılmadan kapatan sendin değl mi?" diye sordu.

"Nasıl anladın?"

"Öteki dünyadan gelen bir çağıyı ayırt etmeyi beceremezsem, lanet olsun benim adli tabipliğme!"

Savcı, korkuyla titreyerek mutfağ gözden geçirdi ve oracıkta uyumanın ya da adli tabibi gece yatıya davet etmenin daha iyi bir fikir olup olmadığnı sordu kendi kendine. Birkaç saniye içinde, yaşmının bir gerilim öyküsü olduğnu anladı. Biraz kulak verse, evinin odalarında korkunun uluduğnu ve içine girmek için iç organlar aradığnı, özellikle kendininkilerin peşnde olduğnu duyacaktı sanki. Mikrodalganın tehditlerine ya da erzak dolabının kehanetlerine karşn bir tek mutfak bu çılgınlığn dışnda kalıyordu. Hangi yaşm bir korku hikâyesi, bir terör öyküsü değldi ki?

Kayıtsız bir tonda, "Ayakları olmayan kadavrayı açtın mı?" diye sordu. O âna kadar kendisine sağuyu göstergesi gibi gelen bu tonlama birden gözünde bir hezeyana dönüşü.

"Evet."

"Nasıl bir şy?"

"Gelince anlatırım, sana geliyorum."

Adli tabip ile savcı, savcının yatağnda, çıplak uzanmışar, tavanın ayrıntılarını

inceliyorlardı. İerideki tek ışk açık pencereden gelen sokak lambalarının ışğydı.

Işğn yanı sıra o saatlerde artan, tüm kentin içinde yüzdüğ bunaltıcı, soluk aldırmayan bir balona dönüşn asfaltın sıcaklığ da içeri doluyordu. Adli tabip hiç de kibar olmayan bir biçimde sigara içiyordu. Sigarasının filtresini başparmağnı bir bisturi gibi kullanarak kopartmışı, külünü de küllük gibi kendi karnının üzerinde tuttuğ avucuna silkeliyordu. Adam elbise askılığna asılı, etekleri yere sürünen siyah cüppeye bakarak,

"Bir kuşgibi," dedi, "kara, büyük bir kuş bir akbaba."

"Bu ürkütücü bir eşa," yanıtını verdi kadın, "baro sınavını verince, babam cüppemi asmam için armağn etti."

"Sinir bozucu bir mobilya olduğ kesin, insanın üzerine atılmak için gerçeğn ahenginin bozulmasını bekliyor sanki."

Savcı bir ya sabır çekti, çünkü adli tabibin en sevdiğ konu olan dünyanın sonundan söz açmasından korkuyordu.

Yastığnı döndürüp altının serinliğni arayarak, "Ne sıcak!" dedi.

Doktor, "Benim gözlemlerime göre, cansız nesnelerin de bir yaşmları var, istersen gizli yaşm de; bizler yani görünüş göre canlı varlıklar, ayakkabımın sağtekinin sol tekiyle yaşdığndan daha fazla iletişm sorunu yaşyoruz inan ki. Bana kalırsa ayakkabılarımız yatağn altında bizim üzerinde geçirdiğmizden daha keyifli zaman geçiriyor."

Elena Rincön bunun cinsel pasifliğne yöneltilen bir şkâyet olduğnun farkındaydı, adli tabip onun kayıtsızlığnı kullanarak bu tür retorik şkâyetler üretiyordu besbelli.

Aslında zevk alıyor ama pişan oluyor, bu pişanlığn üzerine kadının hor görmesi ekleniyor, böylece giderek birbirlerinden daha az şy aldıkları düzensiz bir ilişi sürüp gidiyordu. Elena, Vicente Holgado hakkında konuşak için sabırsızlansa da, önden haraç olarak adli tabibe inen vahiy üzerine küçük bir söylev dinlemesi gerektiğni biliyordu.

"Peki dünyanın sonu geldiyse," dedi, sanki iş hızlandırmak istercesine, "neden bu sıcağ katlanmak zorundayız?"

"Çünkü ölümden sonra da yaşm var. Hatta ölümden sonra ölüm de var. İsanlar canlı olmasalar da ölmeye devam ediyorlar."

"Ölülerden söz açılmışen," dedi Elena ve tam ortasından konuya dalarak doktorun da kendini konunun içinde bulmasını sağadı, "ş Vicente Holgado'nun cesedini gördün mü?"

Adam işret parmağnın ucuyla bir tükürük damlasını izmaritin üzerine kondurup izmariti yatağn altındaki siyah ayakkabısının içine bırakmadan önce, "Ayakları

olmayanı mı?" diye sordu.

"Evet ayakları olmayan. İmaritler için mutfaktan bir kahve tabağ alamaz mısın?"

"Sen bir kül tablası satın alsan nasıl olur?"

"Bu konuda batıl bir inancım var. Bir kül tablası satın aldığm gün herkes gelip burada sigara içecek gibi geliyor. Aslında sen de o herkesten birisin ve her koşlda burada sigara içiyorsun. Ceset hakkında ne düşnüyorsun?"

"Korkmuş Bunu sadece açık gözlerindeki ifade, yüz kaslarındaki kasılma nedeniyle söylemiyorum. Öleli üç gün olmasına karşn kaslarındaki adrenalin miktarı çok yüksek, ayrıca kanındaki glikoz zenginliğ bir pastane zincirine bir yıl yetecek kadardı. Neden öldüğnü sorarsan sana kesinlikle söyleyebilirim: Korkudan."

"Korkudan mı?"

"Bu terimin, zavallının yatağn altında ruhunu teslim etmeden önce yaşdığ korkuyu anlatmaya yetecek ağrlıkta olmadığnı söylemeliyim. Ama zavallıyı açtığmda, bana hâlâ titriyormuşgibi geldi."

"Peki sence yatağn altında mı ölmüş yoksa başa bir yerde öldükten sonra mı oraya taşnmış"

"Herhangi bir taşnma emaresi görmedik. Yatağn altında bir şyden o kadar çok korkmuşki, oracıkta ölmüş"

"Peki ayaklar?"

"Ayak yok."

"Biliyorum, demek istediğm... Ne demek istediğmi biliyorsun."

Adli tabip komodinin üzerinden sigara paketini aldı, içinden bir sigara çektikten sonra filtreyi aynı profesyonellikle, başarmağnı bisturi gibi kullanarak kopardı. Bu kez sigarayı yakmadan önce paketin jelatinini çıkardı, kül tablası niyetine kullanmaya başadı.

"Ayakları yoktu, ama testereyle de kesilmemişer. Edebiyata kaçmadan raporumun bu bölümünü nasıl yazacağmı bilmiyorum."

"Neden?"

"Çünkü ayaklar kesilmekten ziyade sanki sökülmüşer, bir motorun parçalarını

söker gibi. Ne görünürde bir zarar var ne de kulağ, dili olmayan cesetlerde olduğ

gibi bu tür olaylarda uygulanan tipte bir şddet uygulanmış

"Peki neden hiç kan yok?"

"Bunun bir açıklaması yok, ama duruma uygun olarak şyle denebilir: Kanı

damarlarında donmuş Gerçek yaşmda bu olmaz ama bir romanda neden olmasın?

Ben raporuma böyle yazacağm, inandırıcı bir rapor yazmak kolay olmayacak bu kez. Senin kanının damarlarında donduğ olmadı mı hiç?"

"Sanırım ş anda donuyor! Ş feci sıcağ rağen..."

"Öte yandan, ayakların bedeni kendi öz iradeleriyle terk ettiklerine yemin edebilirim. Ya da olgun bir meyve gibi kendi yaşmlarını yaşmak için bedenden kopmuşar. Gerçeğ öğenmek istersen, polisleri sokaklarda bu ayaklan aramaya yolla, bulduklarında da onları sorgula. Büyük ihtimalle ayakkabıların, hatta çorapların içinde bulurlar, çünkü cesedin tüm giysileri üzerindeydi. Kaybolan bir ayakkabı olup olmadığnı araşırdın mı?"

"Hayır, araşırmadım."

"Olmadı işe."

Savcı birden kendi ayaklarının da çarşfın altında bir bireysellik kazandıkları hissine kapılarak, sola doğu uzatıp adli tabibinkileri aradı, adam da korkmuşolmalıydı ki ayaklarını birbirlerine doladılar. Savcı, ayağ tuhaf bir şye sürünmüşgibi bir duyguya kapıldı. Sanki beşnci bir ayak çarşfın altına girmiş öbür dördüyle bir konuda pazarlık ediyordu, korku dolu bir hareketle çarşfı kaldırdı.

Adli tabip, "Şmdi ne oldu?" diye sordu.

Savcı ayakları saydıktan sonra çarşfı örttü.

"Hiçbir şy, adamın ayak bakım uzmanı olduğnu biliyor muydun?"

Doktor bir kahkaha savurarak, "Bir bağantı daha!" dedi, tükürükle önceden ıslattığ

jelatinin üzerinde sigarasını söndürmekle meşuldü.

"Adam korkak insanların yataklarının altındaki canavar olduğna inanırmış"

"Yatak altı canavarı mı?"

"Evet."

"Aman Tanrım! İsanlara neler oluyor böyle?" adli tabip şşınlıkla yerinden doğuldu,

"Küçükken işerin büyüdükçe basitleşceğne inanırdım!"

"Hangi anlamda basit?"

"Bu anlamda. Yatak odalarındaki hayaletler yok olacak ve insanlar bana ve arkadaşarıma göre daha mantıklı hareket edeceklerdi. Ama dünya büyüdükçe kötüye gidiyor, biz büyüdükçe."

"Senin de bir canavarın var mıydı?"

"Benim bir ölüm vardı. Ölülerin hayaletlerinin biz canlılar olduğmuzu düşnerek kendimi avuturdum. Böylece onun beni korkuttuğ kadar ben de onu korkuturdum.

Böylece ölüler ve canlılar koridorda karşlaşazdı."

Sokaktan bağrışçağrışar duyuldu, bir de yağur sesine benzer bir ses.

Savcı, "Bu saatte sokağ yıkıyorlar," dedi.

Sonra yataktan yüzünde korkmuşbir ifadeyle kalktı, çıplak bedenine siyah, ipekli bir sabahlık giydikten sonra odanın lambasını yaktı.

Ayaklarını altına alıp, kadife bir koltuğn üzerine otururken, "Korkuyorum," dedi.

Adli tabip de korkmuşgörünüyordu, ama belli etmek istemedi.

"Neden?"

"Ayak bakım uzmanının sevgilisini tutukladım. Adliyenin nezaretinde ş anda.

Masum olduğnu sanıyorum, ama üç gece cesedin üzerinde uyumuş Ayrıca Vicente Holgado'nun yatağn altına dönmeye karar verdiğ gece kızın anne babasının evinde yemek yemişer ve görünüş göre adam küçük kız kardeşnin köpeğni öldürmüş

Ayrıca ana babası da Esparanto meraklısıymış"

"Tüm bunların Esperantoyla ilgisi ne Allah aşına?"

"Ne bileyim, ölü köpek, Esperanto, ayakların kesilmesi... Sanki her şy bir psikopatın iş gibi, ya da, bir tarikat falan. Tüm bu verilerle başa ne olabilir ki?"

Adli tabip yatağn kenarına oturdu, çırılçıplaktı. Birden sanki yatağn altından iki el uzanıp bileklerini yakalayacakmışgibi bir duyguya kapılarak odanın ortasına zıpladı.

Azarlar gibi ellerini açarak, "Beni de korkutmayı basardın, aferin!" dedi.

Savcı Rincön büzülmüş titriyordu, gözlerini yatağn kenarlarının yerde oluşurduğ

karanlık dikdörtgene dikmişi. Doktor yaklaşrak kadını omuzlarından tuttu.

"Endişlenme, şmdi sakinleşen için yatağn altına bakacağm."

"Hayır! Sakın yatağn altına bakma!"

Doktor komik olmasına uğaşığ, ama dramatik çıkan bir sesle, "Nasıl yani?" diye sordu, "Ne gizliyorsun orada?"

"Ben bir şy gizlemiyorum ama ayaksız Vicente Holgado orada olabilir."

"Vicente Holgado adli tabiplikte, buzdolabında."

Elena bir tepki göstermeyince doktor doğuldu, komodine doğu gitti, üzerindeki kibriti alarak yaktı ve elinde kibritle başnı ürkütücü, karanlık boşuğ soktu. Bir anda hem kibritin alevi hem de çıplak adamın yaşmı söndü. Kalp krizi geçiren adam yatağn ayaklarının dibine yığldı.

Elena donup kaldı. Sokaktan gelen yağur gürültüsü kesilip, adamlar kendi aralarında anlaşlmaz bir doğllıkla konuşp gülüşrek gidene dek orada öylece durdu.

Daha sonra olaylar, süreklilik yasalarını değşiren statik bir şmdiki zamanın üzerine çöken bir karabasanın ritmine girdi. Her şy geçmişe kalmışı ama Elena yine de babasını ve savcı Rincon'un yatak odasında bir adli tabibin çıplak olarak ölü

bulunmasının neden olacağ prestij kaybını düşndü. Tüm geleceğni gözünde canlandırdı. Aslında kefen olan beyaz bir çarşfın içine tüm zaman yasalarını geren, çekişiren şmdiki zaman sarmalanmışı. Dikkatle yatağn kenarına oturdu, komodinin üzerindeki telefona uzanarak zalim bir doğllıkla, adli tabibin canlı

olması olasılığnı göz önünde bulundurarak bir ambulans istedi, ama böyle olmadığnı biliyordu. Her şy bir anda olup bittiğ için daha elinden telefonu bırakmadan doktoru giydirmeyi düşndü, ama en deneyimsiz adli tabibin bile cesedin sonradan giydirilmişolduğnu anında anlayacağnı biliyordu.

Hayır.

Ambulans gelmeden önce giyinmesi gereken kendisiydi. Elena da ölüydü, ama korkudan. Gayet profesyonelce hareketlerle ayağ kalktı, giysilerini aramaya başadı, içinde fırtınalar kopuyordu. Hâlâ babasını, ambulans çağrışnı, ölü adli tabibe külotunu giydirip giydirmemeyi düşnüyordu. Kendi kendine hayatının bittiğni söyledi ve bunu kaygı giderici bir ilaç alır gibi kabul etti. Ama tüm ş olup bitene bakılırsa ölümden sonra da yaşm vardı. Ölümden sonra ölüm de vardı. Doktorun ailesini, çocuklarını, karısını, dünyanın öte ucunda olup biten buna benzer olayları

düşndü. Dul eş telefon etmesi gerekiyordu. Sutyenini takmış külodunu giymişi bile. Şmdi içindeki yatağn dibinde ölü bir adam yatan bir yatak odasının maun giysi dolabını açan siyah beyaz bir kadındı. Şfak vakti ölen bir zina zanlısı ve siyah beyaz bir zina zanlısı daha. Eteğni ve o gün ya da bir asır önce adliyeden eve döndüğnde üzerinde olan şk ceketini giydi. Üzerindeki cüppe bir vampirin kanatlarını andıran elbise askılığ odanın bir köşsinden Elena'yı izliyor, ama gerçeğn yeteri kadar çözünmediğni düşndüğnden olacak, sesini çıkarmıyordu.

Savcı, ayakkabılarını giymeyi unuttuğnu fark etti. Eve gelirken giydiğ ayakkabıları

giyemezdi, çünkü yatağn altındaydılar ve yatağn altında adli tabibin korkudan ölmesine neden olan bir canavar vardı besbelli. Bir kez daha dolabını açtı ve bu tür oyunlar oynamadıklarını düşndüğ başa ayakkabılar seçti, o gün olan biten hiçbir şy oyun değldi aslında. Ayakkabıları giyer giymez, düşerdeki şylerin olup bittiğ

yalınlıkla sağayağnda bir sorun olduğnu fark etti, bacağnın ucundaki ayak kendisinin değl, galiba ölü adli tabibindi. Ya da biraz önce çarşfların arasında kendininkiler ve doktorunkilerle tartışn beşnci ayaktı. Ayağ ve parmaklarını

oynatabiliyordu oynatmasına, ama ne ayak kendi ayağ ne de parmaklar kendi parmaklarıydı. Tüm bölgede sanki anestezi etkisindeymişgibi bir his hakimdi, sanki mantardan yapılmışbir ayağ daha gelişminin çok başnda bir sinir sistemiyle donatmışardı. Geceyi, ayaklarının çarşfın altında adli tabibin ayaklarının korumasını arayışnı anımsadı ve garipseyerek, ama hiç korkmadan, belki de tam o sırada ayakların ait oldukları bacakları karışırdıklarını düşndü. Uzaktan cesedin ayaklarını incelediğnde, sağbileğn altındaki ayağn kendi ayağ olabileceğ kanısına vardı. Bir savcıdan ziyade bir ayak bakım uzmanına yakışn bir fantezinin kurbanı

mıydı, yoksa gerçekten bir değşm mi olmuşu, bilemiyordu. Adli tabibin ayaklarının da babasınınkiler gibi küçük olduğnu düşndü, bir kadın ayakkabısına sığcak kadar küçük. Ayakkabılarım giydi ve yeni uzvuna alışak için topallayarak odanın bir ucundan ötekine gitti. Cesede çorap giydirmesinin uygun olup olmayacağnı düşndü, kimsenin cesedin sağayağnın aslında savcıya ait olduğnu anlamasını istemiyordu. Ne müşül bir durum! Hiç bir savcı, yani bir cesedi kaldıran bir savcı çorapların sonradan giydirildiğni ilk bakışa anlayamazdı, ama tam davranmak üzereyken evde bu düşn sonunu haber veren bir çınlama duydu, biraz kulak kesilince çınlamanın dışkapının otomatik ziline ait olduğnu anladı. Deli gibi yatak odasından çıkarak koridoru aşı, salonu geçerken şminenin kapaklarının çatlaklarının arasından içerideki ışklı etkinliğ gördü. Siyah beyaz ışkların dansı

dışrı sızıyordu, demek ki dünya sona ermemişi, korları kalmışı en azından. Bir süre daha da yanacağ benziyordu. Kapıya vardı ve kim olduğna bakmadan açtı.

Beyaz giyimli iki genç adam ve yine beyaz giyimli, boynunda stetoskop asılı, bir öğenci olacak kadar genç bir kadın içeri girdi. Savcı, bu kızın fazla bir deneyimi yok, diye düşndü. Nabzının attığnı söylersem, adamın ölü olduğnu bile söylemeye cesaret edemez. Ben bir savcıyım, pek çok ceset kaldırdım. Ölüyle diriyi ayırmasını

bilirim. Kaldırın şnu. Kaldırın şnu!

Genç doktor adli tabibin cesedini inceledi, bir sonda taktı ve yumruğyla göğüne vurdu, sanki iğeniyormuşgibi. Elena, adamın sağayağnın kendi ayağ olmadığnı

anlamalarından korktu. Kendi ayağ olmadığnı. Genç adamlardan biri ne olduğnu sordu Elena merhumun (merhumun) çoraplarını aramak için yatağn altına eğldiğni ve bir şy görüp çok korktuğnu söyledi. Genç doktor cesedin göğüne vurmaya devam ederken adam yatağn altını inceledi, sonra arkadaşyla tuhaf bir biçimde bakışrak orada hiçbir şy olmadığnı söyledi. Doktor bu erkek dayanışasına şşrdı ve yardım ister gibi savcıya baktı. Hiç konuşadan anlaşılar ve genç doktor ölüyü

ambulansa götürmelerini emretti. Cesedin kaldırılması için bir savcıya gerek yoktu.

En kötü karabasanlarda bile bir solukluk rahatlama anları vardır. Böylece herkes karanlık evin dar koridorlarından geçerek kapıdan çıktı, bir ölünün yaşmını

kurtarmak için... Salonu geçerlerken genç doktor yalancı şminenin kapaklarının tahtaları ardında parlayan ışklan gördü ve savcıya:

"Bu sıcakta ateşmi yaktınız?" diye sordu.

"Televizyon," yanıtını verdi Elena. Sağayağ topallıyordu, şminenin içinde yananın yaşm olduğnu da söyleyebilirdi; dışrıda yanansa, metroda bir yolcunun omuzunun üzerinden okumaya başadığ ve anlaşlmaz bir delikten içeri düşrek giderek gerçek varoluşan ve televizyonunkinden uzaklaşığ gizemli bir romandı.

Elena daha önce hiç topal olmadığndan grubu izlemekte güçlük çekti (ceset asansöre yatay sığamışı). Doktor acıyarak Elena'ya baktı, merdivenleri inmesine ve ambulansa, yardımcılarının giysilerini üzerine gelişgüzel geçirdikleri yarı çıplak ölü adamın yanına binmesine yardım etti; hâlâ yatağn altında olması gereken ayakkabıları ve çorapları hariç. Kimse cesedin iki ayağnın farklı olduğnu fark etmemişi.

Otopsiye gerek kalmadı. Genç doktor sıradan bir ölüm raporu yazdı, alt tarafı bir kalp krizi daha. Böylece Elena'nın ifade vermesine ya da hiçbir açıklamada bulunmasına gerek kalmadı. Elena Rincon adli tabibin ailesine haber verdikten sonra, dul eşve yetim iki ya da üç çocuk hastaneye gelmeden kaçtı, kendini günün ağrmaya başadığ sokaklara attı. Varlığnın yeni bir gizemli bölgesine girer gibi sokaklara çıkmaya hazır mıydı, bilemiyordu. Anlaşlmaz bir mutluluğn pençesinde sağayağnı sürüyerek Francisco de Sales'den Reina Victoria'ya doğu yürüdü; topallığnı uzamsal algılama sisteminde anlamlandırdığndan beri yaşmının önceden varlığnı bile bilmediğ bölgelerine giriyordu sanki. Bir caddeyi geçerken kaldırımın üzerinde ters dönmüşbir spor ayakkabısı gördü. Hava bölmeleri vardı, ıstırap içindeymişgibi duran bu ayakkabıya acıdı. Ayakkabıyı bağığndan tutarak bir çöp kutusuna attı, göz önünde ölmektense, tek başna mahremiyet içinde ölmeyi yeğeyeceğni düşndü. Sakın Yatağn Altına Bakma! adlı romanda nefes darlığ çeken hava bölmeli spor ayakkabılarına ilişin bir bölüm olduğnu hatırladı. Romanı

bitirmemişi, hâlâ okuyordu, okumalıydı; sonradan olma bir topal olarak zorlukla bindiğ takside biraz okudu.

Kent hareketlenmeye başarken evine döndü. Daha çöpler toplanmamışı, çöp tenekesinin yakınında çok çok hasta bir çift siyah ayakkabı ve kafası karışk gibi görünen yüksek tabanlı bir sandalet gördü. Gençliğnde sınavlar arasında okuduğ

pek az sayıda romandan birini anımsadı. Ayakkabıların yatakların altından çıkmaya başamaları gibi, fareler de lağmlardan çıkmaya başamışardı romanda ve bu durum veba salgınının habercisiydi.

Hiç korkmadan evine girdi. Vicente Holgado'nun, tüm olası Holgado'ların, yatağnın altında toplandıklarını biliyordu. O durmadan çalışrken, Devlet'in en karanlık organına, Adalet'in içine sızmak için saçma sapan yasaları okur, ezberler, kafa patlatırken de hep ordaydılar. Banyoya gitti, siyah beyaz soyundu, buz gibi duşn altına girdi. Süngeri aldı, sinir sistemine uyum sağama sürecinde olan tahtadan bir organ gibi algıladığ sağayağnı sona bırakarak tüm bedenini sabunladı.

Adli tabibin karısının, kocasını, adama ait olmayan bir organla gömdüklerini anlamamasını umarken, kendi ayağnın başa bir bedenin parçası olarak mezara girmesi düşncesinin hoşna gittiğni fark etti. Aynı anda pek çok kadın, hatta pek çok adam olmayı kabul etmek gibi bir şydi bu. Duşan çıkınca tabureye oturarak adli tabibin ayağnın -tabii ayak adli tabibinse- çok ihmal ettiğ tırnaklarını kesti.

Sonra mutfaktan yer fırçasını aldı ve yatağn yanına eğlip, hiç altına bakmadan fırçanın sapıyla adamın ayakkabılarını ve çoraplarım çıkardı. Yalnızca bir tek çorap buldu. Öbürünü yemişer diye düşndü. Ayakkabılar bağıklı, siyah ve çok eskiydiler.

Sağteki denedi, ayağna bir eldiven gibi oturdu. Ayakkabı ayağndayken daha az topallıyordu, yatak odasından şminede gerçeğn yanmaya devam ettiğ salona kadar yürüdü. Savcı öfkelenerek dünyadaki tüm yatakların altında ve tüm dolapların içinde anlaşlmaz şyler olageldiğni ve insanların bunlardan son derece bihaber olduklarını düşndü. Bir an bir ayağna adli tabibin ayakkabısını ötekine kendininkini giyerek adliyeye gitmeyi düşndüyse de, ayakkabı teklerini birbirinden ayırmayı zalimce buldu ve doktorun ayakkabılarını günün birinde dul eşne göndermek üzere dolabına kaldırdı.

Giyindikten sonra topallayarak sokağ çıktı ve bu kez adliyenin nezaretinde olduğnu bildiğ Teresa Albor'u aramanın kaygısını duymadan metroya bindi. Bu yokluk romanın en heyecanlı yerine gelen okurun birdenbire bomboşsayfalarla karşlaşası

kadar rezalet geldi Elena'ya. İtasyon sayısı kadar boşsayfa. Adliyeye girince ne mahkûmla konuşaya ne de görevli savcıya haber vermeye gerek görerek Teresa Albor'un serbest bırakılması için gereken evrakları imzaladı. Sonra nöbetçi odasındaki masanın çekmecesinden Sakın Yatağn Altına Bakma! adlı kitabı alarak çantasına koydu. Elena kitabın derinlerinden gelen, azı diş çekildikten sonra çene kemiğnde uzaktan uzağ duyulan ıstırabı andırır bir acı duyuyordu.

Aradan birkaç gün geçti. Sıcak hiç azalacak gibi görünmüyordu; sokaklar, bar ve kafelerin kaldırımlara attığ masalarla capcanlıydı; her yer donuk kışmevsiminin ardından ateşi ateşi sohbet eden müşerilerle doluydu. Savcı Rincön sanki organik olan, bilinmez bir mutluluk pınarından taşp, iyi kapanmamışbir musluk gibi bedeninde akan bir iyimserliğ kapılmışı. Kendine gümüşsaplı bir baston almışı, akşm üzerleri farklılığnı hissederek dolaşaya çıkıyordu. Kafelerin taraçalarının önünden geçerken bastonunun ucuyla kaldırıma gizemli bir kaligrafiyle bir şyler yazıyor, üzerinde o güne kadar hiç olmayan şşın ya da imrenen bakışarı

hissediyordu.

Artık evine de yatak odasına da karş korku duygusunu yitirmişi, adli tabibin ölümü

Vicente Holgado'nun hayalinin saldırılarını engelleyen bir bedeldi sanki. Yatağnın altındaki canavarla çok sakin olmasa da hiçbir tehlike içermeyen bir ilişi gelişirmişi. Yatak odasına girdiğ zaman ilk işayakkabılarını çıkartıyor (sağayağ

tamamen bir erkek ayağ), çıplak ayakla ve bastonunun yardımıyla odanın içinde gezinerek karanlıklara ait o yaratığn varlığnı içine sindiriyordu. Sonra hem bir heyecan hem de ihtiyaç duyarak yatağn kenarına oturuyor, eteğni kaldırıp beyaz külotunu bileklerine düşrüyor, biraz orada tuttuktan sonra bir ayakkabısının içine koyuyordu. Tüm bu hareketlerin verdiğ mutluluğ kendisine açıklamaya kalkışığnda, hukuk eğtiminin onu uzak tuttuğ bir takım zihinsel yollar keşettiğni söylüyordu.

Arada bir adli tabibin bedeniyle birlikte gömülen sağayağnı anımsadığ oluyor, kitaptaki teki olmayan ayakkabı gibi gidip onu aramak istese de, ayağna duyduğ

özleme direniyor ve insanların uzuvlarına duydukları zalim ve anlamsız bağılığ

yenmekten dolayı bir tatmin duyuyordu. Elena insanın ayaklar, eller, gözler gibi çift organlarının farklı cinslerden olmaları gerektiğni, çünkü dünyayı

genişetirmişgibi yaparken aslında yansıtmaktan başa bir iş yaramayan sapkın simetrilerinin bozulması gerektiğni düşnüyordu. O sıralar her bir teki başa renk olan yazlık ayakkabılar moda olmuşu. Çok genç insanlar için tasarlanmışolmalarına karşn savcı bu ayakkabılardan bir çift almışı, sokağ

çıkarken hatta bazen adliyeye giderken bile giyiyordu.

Sık sık Teresa Albor'u düşnüyordu. Ama onun içine girme süreci bitmeden ve tüm uzuvları tamamlanmadan genç kadını aramayı düşnmüyordu. İu351 e taksiyle gidiyor ve sürücü ne kadar dinlemez görünse de olsa ona sanki yeni bir felsefeden, hatta yeni bir dinden söz edermişgibi nasıl topal kaldığndan, sakatlığndan söz ediyordu. Bir gün topallığndan söz ettiğ kadar büyük bir heyecanla, bir gözünün kör oluşndan söz eden bir taksi sürücüsüyle karşlaşı. Adam ehliyetini alırlar diye kimseye söylemiyormuş

"Tek gözlü olunca," dedi, "derinlik yok oluyor. Her şyi tek bir düzlemde görüyorum, sanki gerçeklik bir resimmişgibi, ama şmdiye dek hiç kaza yapmadım."

Birinin kısmi körlüğnün, öbürünün topallığnın onları asimetriyle, eştsizle, orantısızla ilintilendiren bir mucize olduğ konusunda fikir birliğne vardılar. Bu orantısızlık duygusu, daha önceki bakışaçılarına göre sosyal olarak olanaksız görünen inisiyatifleri almalarına da yardımcı oluyordu. Böylece savcı bir gün kendini, elinde bir kutunun içine koyduğ adli tabibin ayakkabılarıyla adamın dul karısını ziyaret ederken buldu.

Kadın kapıyı açınca, sol eliyle pek de doğl olmayan ve sağelindeki bastonun varlığnı vurgulayan bir hareketle kutuyu uzatarak, "Eşnizin ayakkabılarını

getirdim," dedi.

Dul eşyüzünde şşın bir ifadeyle kutuyu aldı ve savcıyı eve davet etti. Adli tabibin evi de bir zamanlar doktor olmanın ciddiyetine inanmışbiri tarafından ağr perdelerle dekore edilmişi ve ahlaka uygun bir atmosfer sunuyordu. İi kadın karanlık, serin bir salonda oturdular.

"Güneşçıkınca panjurları kapatıyorum ve batana kadar da açmıyorum. Böylece oda fazla ısınmıyor," dedi kadın, gözlerini yere indirirken. Savcı Rincön kadının kocasının ayağnı tanımasından korkarak sağayağnı sol ayağnın ardına gizledi.

Kadın tanıdıysa bile sesini çıkarmadı. Savcı, kadınla söyleşbileceğm sezdi, çünkü

meslek yaşmı süresince kimi zaman tanıklarla yaşdığ, en son adli tabibin ölüm raporunu veren genç doktorda deneyimlediğ o kadın dayanışasının varlığnın farkına varmışı.

Dul eşbastonuna şşın bir bakışfırlatınca savcı, "Tüm bu tatsız olaylardan sonra topal oldum," dedi.

"Kocam yaşrken topal değl miydiniz?"

"Hayır, daha sonra oldum."

Kadın ölü kocasının savcıda ne bulduğnu anlayamamışgibi şşın, hatta hayal kırıklığna uğamışbir ifade takındı.

"Erkekler topallardan hoşanır," dedi.

Sonra savcının getirdiğ kutuyu açtı, ayakkabıların sağtekini çıkartarak bir kaç

saniye yüzünde düşnceli bir ifadeyle baktı:

"Kendimi böyle hissediyorum işe," dedi, "eş olmayan bir ayakkabı gibi. Bomboş

Sadakatsizliklerine rağen bir bütünün iki yarısı gibiydik."

Savcı ona moral vermek için, "Ama yalnızlığn da avantajları var," dedi, "öyle düşnün."

"Ş ana kadar herhangi bir avantaj görmüşdeğlim. Tam bir kadın değlim ben."

"Zamana ihtiyacınız var," dedi savcı.

Dul eşayakkabının sol tekini tümüyle yalnız bırakarak kutunun kapağnı kapattı ve sağteki savcı Rincon'a uzattı.

"Alın, bu sizin olsun. Hatıra." Savcı, sol elinde adli tabibin ayakkabılarının sağteki, evden çıktı, bir telefon kulübesine giderek babasını aradı. Dünyayı yerinden oynatanların hukukçular değl, topallar olduğnu söyleyecekti.

"Ama üzülme baba, ben topal oldum," diyerek mesajını, aracılığ sayesinde çok daha yukarılarla iletişm kurduğ telesekretere kaydetti.

Tam bu sırada kaldırımdan herkesten farklı görünen topal bir kadın geçti. Savcı, babasına aceleyle veda ederek telefon kulübesinden çıktı ve sol elinde adli tabibin ayakkabısının sağteki, kadını izlemeye karar verdi. Kadınla konuşrak yeni katıldığ

bu evrenle bir iletişm kurmanın mümkün olup olmadığnı görmek istiyordu, ama kadın üzerinde Esperanto dilini konuşnlar derneğnin tabelası bulunan karanlık ve eski bir kapıdan içeri girerek gözden yitti.

Elena evine dönünce adli tabibin ayakkabısının içini inceledi, ama çok derin olduğ

için sınırını göremedi. Dul bir ayakkabı gibi duruyordu, dilinde kaygılı bir ifade vardı; sanki uzun süreden beri iki olduktan sonra, tek olmanın varoluşal sıkıntılarını yaşyormuşgibiydi. Ayakkabıya mutfakta çamaşrları astığ balkona yakın bir yer yaptı ve yemesi için ucuz, siyah naylon çoraplar aldı. Çorapları ya yere bırakıyor ya da yarısı dışrı sarkar biçimde kirli sepetine atıyordu.

Öte yandan adli tabibin ayakkabısı sokakta gördüğ tek ayakkabıları toplamak gibi bir alışanlık gelişirmişi. Sıcak ya da hastalık onları gizli köşlerinden çıkartıyor, yüzlerinde paniğ kapılmışbir ifadeyle kaldırımlarda bırakıyordu. Böylece ayakkabının kısa zamanda kendi gibi dul ya da tekini yitirmişpek çok arkadaş oldu ve kaygı ifadesi yerini huzur ve durumu kabule bıraktı. Savcı, bunu ayakkabının dilinden anlamışı ya da en azından öyle düşnüyordu.

Vicente Holgado'ya gelince, polis soruşurması bir süre daha bir sonuca varmaksızın devam etti, hiçbir şy açıklığ kavuşurulamadı. Ne ayaklar ne de ayakkabılar bulundu. Araşırmalara göre yatağn altında da değllerdi, muhtemelen içlerinde ölünün ayaklarıyla kaybolmuşardı. Elena Rincön, polisin Teresa Albor ve ailesini bir süre daha rahatsız ettiğni, ama cinayet işediklerine ilişin hiç bir kanıt bulamayınca onları rahat bıraktığnı biliyordu. Savcının üzerinde özel bir etki bırakan bu dava arşve kaldırıldı, tıpkı, cübbesinin cebinde, bir yürek gibi atan Sakın Yatağn Altına Bakma! adlı kitap gibi.

Elena, bir gün evinin salonuna girince şmine biçimindeki dolabın içindeki hareketin arttığnı fark etti. Gerçeğn kendi sonunu hazırlarmışgibi alışlmadık bir öfkeyle yandığnı görmek için kapakları açmasına gerek bile yoktu. Böylece vaktin geldiğne karar verdi.

Aynı gün öğeden sonra Arturo Soria'daki alışerişmerkezine gitti ve Teresa Albor'un dükkânını aradı, ama bulamadı; onun yerine tabelasında AYAKKABI HASTANESİyazılı bir işeri vardı.

Yaralı ya da ciddi biçimde hasta ayakkabılar ahşp raflarda dinleniyorlardı.

Dükkânın her yeri ayakkabıyla doluydu, demirden yapılma pek çok kalıp, içlerinde ayak olmayan ayakkabıları rahatlatmakta kullanılıyordu. Savcı Rincön tezgâha yaklaşrak Teresa'yı hafif bir irkilmeyle selamladı. Kadın da aynı biçimde soğk bir iç ürpermesiyle selamına karşlık verdi.

"Masaj yaptırabileceğmi düşnerek gelmişim," dedi savcı.

"O işen vazgeçtim," diye yanıt verdi Teresa, "yer uygun değldi, babam bu kundura tamircisini açmamı önerdi. Hızlı tamir."

"Önemli değl," dedi savcı, "sol ayakkabım da fena vuruyor zaten."

Teresa Albor savcıyı tezgâhın arkasına alırken elindeki baston hakkında bir yorum yapmamasına karşn, Elena Rincön topal olduğnu vurgulamak zorunda hissetti kendini.

"Topal oldum," dedi.

Teresa onu bir tabureye oturttu, ayakkabısını yadırgatıcı bir dikkatle çıkardıktan sonra işret parmağnı içine sokarak sanki özel bir organı yoklarmışgibi en derin noktalarını araşırıp önemli bir şy olmadığnı söyledi.

"Biraz beklerseniz, ayakkabınızın sıkıntısını giderebiliriz."

Savcı, kalıpların yanında duran bir kitabın başığna gözlerini dikerek acınacak bir sesle, "Tüm yaşmım boyunca bekleyeceğm," dedi.

Teresa savcının Sakın Yatağn Altına Bakma! adlı kitaba ilgiyle baktığnı görünce,

"Yoksa okudunuz mu?" diye sordu.

"147. sayfadayım," yanıtını verdi Elena.

"Ben de. Ben de aynı sayfadayım. Ne tuhaf."

SON