1. Hüküm

Mevlânâ Yusuf’un Mevlânâ Bayezid’ten İbni Melek’in Meşârık adlı kitabını aldığı

Sultan Bayezid’de sâbıkan hâce olan Mevlânâ Hüseyin Efendi’nin oğlu Mevlânâ Yusuf, Mevlânâ Pîr Ahmed b. el-Hâc Bayram mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip sâbıkan mezbûr Mevlânâ Pîr Ahmed yedinde olan bir Meşârık-ı İbni Melek ve iki Miftâh mezbûr Mevlânâ Pîr Ahmed yedinden alıp kabz eyledim deyû ikrâr ve itirâf ettiği mezbûrun talebiyle kayd-ı sicil olundu.

Tahrîren fî evâili Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Abdi b. Ahmed, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Latîf Halîfe b. Ali

(Derkenâr): Mektûb-i Muharrem İmâm Bursa kadısına hâline münâsib cihet düşdükde verile.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 51 - Hüküm no: 1 - Orijinal metin no: [1a-1])﻿

﻿

﻿

2. Hüküm

Murad Ağa b. Abdullah’ın kölesini vasiyetle âzat ettiği

Ahmed b. Abdullah, el-Hâc Veli b. Süleyman ve Abdullah b. Ali nâm kimesneler, orta boylu, açık kaşlı, kızıl tenli, elâ gözlü, emred (…) b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede, müderris Mevlânâ Mehmed Çelebi b. (…) mahzarında gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, merhûm Murad Ağa b. Abdullah, Trablusgarb beylerbeyi iken hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde, hîn-i vefâtında sülüs-i malından âzat olacak şekilde müdde‘î-i mezkûru tedbîren âzat etmişdi. Mevlânâ Mehmed Çelebi, abd-i mezbûrun kıymetinin sülüs-i mâl dâhilinde olduğunu ikrâr etti. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 18 Cumâdelûlâ sene 980.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf b. Abdullah, Hayreddin b. Mustafa, Nasûh Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 51 - Hüküm no: 2 - Orijinal metin no: [1a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

3. Hüküm

Köle eşkâli ile ilgili kayıt

Mustafa, Bosne[vî] uzun boylu, sarışın, açık kaşlı, elâ gözlü, ekmekçi

(Derkenâr): Filorina? kasabasından Mehmed b. Receb şöyle şehâdet etti ki ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 51 - Hüküm no: 3 - Orijinal metin no: [1a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

4. Hüküm

Eskişehir’deki Mustafa Paşa İmâreti’ne nâzır ve mütevellî kaymakamı olan Mevlânâ Muhyiddin b. Abdullah’a borçlanma izni verildiği

İşbu hüccet-i şer‘iyyenin üzerinde mührü mahtûm hâkim, Eskişehir kasabasında vâki‘ merhûm Mustafa Paşa İmâreti’ne nâzır ve kāimi makām-ı mütevellî olan Mevlânâ Muhyiddin b. Abdullah’a, İmâret-i mezbûrenin ihtiyâcının sâbit olmasının ardından İmâret-i mezkûrenin zarûrâtı için istidâne ve istikrâzına izin verdi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 18 Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Câbi üç nefer, Mütevellî, Nâzır, Kâtib

Sefer b. Abdullah, Ahmed b. Muhyiddin, Hasan b. Abdullah Çaşnigirbaşı

Bosna, uzun boylu, açık kaşlı, sarışın ela gözlü

Hemdem Nekrazen Macar, ota boylu, kara yağız fî … hâl

Mahmud Çavuş Acemzâde, Sultânî … mîr-i acem

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 51 - Hüküm no: 4 - Orijinal metin no: [1a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

5. Hüküm

Hacılar bayramında kurban alınıp İhlâs ve salavât okutturulması

Yevmî bir akçe hacılar bayramında kurban için (…) koyun alına. Ve bir akçe dahi bir kimesneye verile. (…) salavât ile yüz İhlâs ve (…) dahi bin kere lâ ilâhe illallâh (…) sulehâdan bir kimesneye

[Burada bir sayfa bütünüyle silinmiş, okunmuyor.]

[1a (2), Arapça] İşbu sicildeki vekāyi‘, a‘lemü’l-ulemâ’i’l-mütebahhirîn efdalü’l-fudalâi’l-müte‘ahhirîn yenbû‘u’l-fazli ve’l-yakīn hüccetü’l-hakkı ale’l-halkı ecma‘în Mevlânâ Hamîd Çelebi Efendi dâme ızzuhû ve alâhu yesserallâhu lehû zamânında vâki‘ olmuşdur.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 52 - Hüküm no: 5 - Orijinal metin no: [1b-1])﻿

﻿

﻿

6. Hüküm

Mustafa ve Behram beylerin kurdukları vakıf

<< (…) Mezbûrede Semekpazarı [vâki‘] olup ma‘lûmü’l-hudûd (…) bağı olan menzilini dahi vakf edip şöyle şart eyledi ki: (…) Kendi hayâtta oldukça mezbûre tasarruf edip vefâtından sonra menzili mezkûru (…) münâsib akāra tebdîl olunup [Hacı Hızır] mescidinde imâm olanlara yevmî bir akçe verile (…) ba‘de salâti’l-fecr sûre-i Yâsin tilâvet edeler ve sevâbını rûh-i vâkıf (…) rûhuna (…)

Vâkıf-ı mûmaileyhin bundan akdem vefât eden karındaşları merhûm Mustafa Bey ve merhûm Behrâm Bey hâl-i hayâtlarında sülüs-i mallarını sebil-i hayrâta sarf olunmağı vasiyyet edip ve mezbûr Mütevellî Bekir Ağa’yı murad edinerek vech üzre vücûh-i hayrâta sarfa vasiyy-i muhtâr etmişler idi. Müşârunileyh müvekkilim Ahmed Ağa vesâyeti hasebiyle mezbûr Mustafa Bey’in sülüs-i malından yedi bin akçe ve merhûm Behrâm Bey’in sülüs-i malından iki bin akçe, cem‘an dokuz bin akçeyi dahi vesâyeti ile kabz edip vakıf ve habs eyleyip mütevellî-i mezbûra teslîm eyledi. Ol dahi tesellüm ve kabz eyledi. Ve şöyle şart eyledi ki: Kendi evkāfına kim mütevellî olursa buna dahi ol mütevellî olup onu on bir olmak hesâbı üzre istiğlâl ve istirbâh olunup içinden yevmî iki akçe her kim mezkûr Hacı Hızır Mescidi’nde müezzin olursa ana verile. Hergün ba‘de salâti’s-subh bir cüz’-i şerîf tilâvet edip sevâbını merhûm Mustafa Bey ve merhûm Behrâm Bey rûhlarına hediye ede. Ve mâdem ki Kalender nâm kimesne hayâtta ola hergün ba‘de salât-i (…) mescidi mezbûrda Sûre-i Amme tilâvet edip her senede ikişer yüz akçeye mutasarrıf ola. Ba‘dehû mescidi mezbûra her kim imâm olursa Sûre-i Amme’yi ol tilâvet ede (…) karındaşı oğlu hayâtta oldukça cemî‘ evkāfın tevliyeti ve sâir tasarrufât-ı şer‘iyyesi tek yedinde ola. Andan sonra utekāsından Keyvan b. Abdullah (…) ba‘de’l-inkırâz inkırâz re’y-i hâkim eliyle bir müstakīm kimesne mütevellî ola. Mezbûr Ahmed Efendi vasiyy-i muhtâr olduğu tarîk-i şer‘î üzre [mütevellî] ola (…) dahi sıhhat-i vakfiyetine hükm olundu. Mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu.

Tahrîren fî evâili âhiri’r-rebî‘ayn sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: (…) >>

[1b, Arapça] Bismillah, 970 senesi Rebî‘ulâhir ayının yirmi beşinci günü, ben el-fakīr el-hakīr Ahmed b. Süleyman, er-râcî afve rabbihi’l-mennân.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 52 - Hüküm no: 6 - Orijinal metin no: [1a(2)-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

7. Hüküm

Muhallefâtının bir kısmı zapt edilen Mustafa b. Avfân’ın vârisinin ortaya çıktığı

Ahmed b. Hasan ve Abdi b. Mehmed ve Abdurrahman b. Kasım ve Hüdâverdi b. Abdullah nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘, râciline mahsûs Beytülmâl emîni Ahmed b. İskender mahzarında, Tokat kazâsı Ağa bölüğünün yirmi beşinci zümresinden râcil Mahmud b. Devletyar’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-yi mezbûr, mahrûse-i Kahire’de bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından otuz dört bin yüz akçesi mahmiye-i merkūmedeki Beytülmâl emîni tarafından zapt edilen, Niksar’daki Ağa bölüğünün yirmi dördüncü zümresinden râcil Mustafa b. Avfân’ın zevi’l-erhâm cihetinden vârisidir. Zira müteveffâ-yı merkūm ile müdde‘î-i mezbûr ana-baba bir hala çocuklarıdır. Devletyar b. Eymir, müteveffâ-yı mezbûrun annesi Hanbey bt. Eymir’in ana-baba bir kardeşidir. Verâseti münhasıran müdde‘îye mahsûstur. Andan başka vâris veya terekeye müstehak ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezbûrun günün Tokat kadısı Mevlânâ Hayreddin b. Nureddin’den vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ulâhir sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Abdullah, Osman [b.] Abdullah, Timur [b.] Abdullah, Kasım b. Abdullah, el-Hâc Ali b. Hamza, Hasan b. Abdülkādir, Abdullah b. Mustafa, Mustafa b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 53 - Hüküm no: 7 - Orijinal metin no: [1b(2)-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

8. Hüküm

Sattığı câriyenin hür olduğu ortaya çıkan esircinin semeni iade edeceği

Esirci Hızır Çelebi b. Mahmud, hürriyetini isbât edip kendisini iştirâ eden Mehmed b. Ahmed nâm kimesnenin yedinden çıkan ( ) nâm câriye bahâsından üzerinde ve zimmetinde mezbûr Mehmed b. Ahmed lehine râyicü’l-vakt beş bin akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Mezbûr Hızır Çelebi’nin semen-i merkūmu, mesfûr Mehmed’e geri vermesi lâzımdır. Mukarrun leh el-mezbûr, mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Kurd b. Turgud, Bayezid b. Hüseyin, Cafer b. Abdullah, Mustafa b. Hüseyin

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 54 - Hüküm no: 8 - Orijinal metin no: [1b(2)-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

9. Hüküm

Mihrihan Sultan bt. merhûm Ahmed Bey’in Elvanzâde mahallesindeki evini çâşnigir Ahmed Bey b. Abdülmennân’a sattığı

Fahrü’l-muvakkarât ve zahru’s-selâtîni’l-mükerremât Mihrihan Sultan bt. merhûm Ahmed Bey kıbelinden âti’z-zikr bey‘ ikrârına ve kabz-ı semene vekâleti Mahmud b. Mustafa ve Cevher Ağa b. Abdullah el-hür nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan vekîl İbrahim b. Ramazan, müvekkile-i mezbûresinin, âti’l-beyân menzilini hâmil-i hâze’l-kitâb fahrü’l-emâsil ve’l-akrân çâşnigir Ahmed Bey b. Abdülmennân’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve itirâf etti. Müşterî-i mezbûr da kendi malıyla ve kendisi için, mezbûre Mihrihan Sultan’ın işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Elvanzâde mahallesinde Garipler Hamamı kurbunda vâki‘, dâhili ve hâricî avlulu, dâhili avluda dört fevkānî ve tahtânî beyti, su kuyusunu ve helâyı müştemil, hâricî avluda ise altında ahır bulunan fevkānî iki odayı, su kuyusunu, sahayı müştemil olan, bir tarafdan el-Hâc Maksud Reis mülkü, diğer tarafdan Memi Çelebi mülkü, öteki tarafdan Sultan odaları ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla râyicü’l-vakt kırk bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Müşterî-i merkūm vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Ahmed el-kâtib, Eyüb b. Ali el-kâtib, Ali b. Doğan, Mustafa b. Sinan, Hüseyin Ağa b. Abdullah, Memi b. Ahmed, Sinan b. Alagöz, Kemal Çelebi [b.] Yahya el-kâtib, Muhyiddin b. Abdullah, Hacı Şaban b. Mahmud, el-Hâce Mahmud b. Abdullah, Rıdvan b. Abdullah, Nasûh Dede, Memişâh b. Hasan, Mehmed Bey b. Süleyman Şah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 54 - Hüküm no: 9 - Orijinal metin no: [1b(2)-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

10. Hüküm

Süleyman b. Nasûh’un, muhallefâtının bir kısmı Beytülmâlce zapt edilen Ayşe bt. Nasûh’un vârisi olduğu

Murad b. Abdullah ve Gazanfer b. Abdullah nâm kimesneler Dîvân-ı âlî’de ikisi huzûrunda ve mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni fahrü’l-a‘yân Mustafa Çelebi b. Himmet ve kâtibi Ali Bey b. Abdullah mahzarında, Süleyman b. Nasûh’tan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından el-Hâc Muhyiddin mahallesinde bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından Hazine-i âmireye 969 senesi Zilhicce ayının on üçüncü günü üç bin sekiz yüz akçesi emîn-i mezkûr tarafından zapt edilip teslîm edilen Ayşe bt. Nasûh’un vârisidir. Zira müdde‘î-i mezkûr onun ana-baba bir kardeşidir. Verâset ana münhasırdır. Andan başka vâris ve terekede hak sâhibi kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Abdullah, Muharrem b. Hasan, Hasan b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 55 - Hüküm no: 10 - Orijinal metin no: [2a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

11. Hüküm

Tavâşî Ahmed Ağa b. Abdurrahman’ın kurduğu para vakfı

Sebeb-i tahrîr-i kitâb budur ki, Münşi-i hayrât ve mebde-i hasenât olan iftihârü’l-emâcid ve’l-ekârim, câmi‘u’l-mehâmid ve’l-mekârim el-vâsık bi mezîd-i inâyeti’l-meliki’l-mennân Tavâşî Ahmed Ağa b. Abdurrahman dâme ızzuhû meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde ikrâr ve itirâf edip kırk bin fıddî râyicü’l-vakt akçeyi cümle malımdan ifrâz ve kemâl-i imtiyâz ile sâirlerinden mümtâz kıldığımdan sonra (…) hasbeten lillâhi te‘âlâ vakıf ve habs eyledim ve mahmiye-i Üsküb’de Semekpazarı kurbunda vâki‘ olup lede’l-ahâlî sâhibine intimâ’larıyla ma‘lûm ve meşhûd olmağın tahdîd ve ta‘yînden ganî olan bir menzilimi dahi vakıf ve habs eyledim ve şöyle şart eyledim ki: Zikr olan menzil icâreye verile. Ücretinden ne hâsıl olursa hıfz olunup mahmiye-i mezbûrede Hayrullah mescidinde imâm olanlara yevmî bir akçe verilip, imâm-ı mezbûr hergün ba‘de salâti’l-fecr bir kere Sûre-i Yâsîn tilâvet edip sevâbını benim rûhuma hediye ede. Ve meblağ-ı mezbûr her onu on bir olmak hesâbı üzre istiğlâl ve istirbâh olunup medyûnlardan rehn-i kavî ve kefîl-i melî alına. Ve hâsıl olan rıbhından kasaba-i Malkara’da Hacı Hızır Mescidi’ne her kim imâm olursa yevmî iki akçe verile. Ve her kim müezzin olursa yevmî iki akçe verile. Şol şart ile ki mezbûrân imâm ve müezzinden her biri her gün bir cüz’-i şerîf tilâvet edip sevâbını rûhuma hediye edeler. Ve mescidi mezbûrda olan iki çerağlarda yanacak muma her senede yirmi akçe verile. Ve müezzin zikr olunan çerağları vaktinde yakıp ve söndürmek lâzım oldukda söndürdüğü için her senede otuz akçeye mutasarrıf ola. Ve kasaba-i mezbûrede olan Câmi‘-i atîk’te her kim müezzin olursa Cum‘a günlerinde cemâ‘at-i müslimîn Cum‘a namazına hâzır oldukları vakitte merhûm Mehmed Ağa rûhu için Fâtiha okuyanlara Allah te‘âlâ rahmet eylesin diye hâzır olan cemâ‘atten tilâvet-i sûre-i Fâtiha’yı istid‘â edip ve kendi dahi rûhum için bir kere Sûre-i Fâtiha tilâvet edip sevâbını rûhuma hediye ederse her ayda altı akçeye mutasarrıf ola. Ve her kim câmi-i mezbûrda imâm olursa her gün ba‘de salâti’l-fecr bir kere sûre-i Yâsîn tilâvet edip sevâbını rûhuma hibe ederse imâm-ı mezbûra yevmî bir akçe verile. Ve bir senede yüz akçe mezkûr Hacı Hızır Câmi‘inin mahallesinin fukarâsının avârızına sarf oluna. Ve avârız olmadıkça zikrolunan meblağ Semendire kazâsının tevâbi’inden karye-i Tebur’da ihdâs eylediğim çeşme meremmetine sarf oluna. Ve eğer meremmet lâzım olmaz ise asıl mâla zammoluna ve yevmî bir akçe mütevellîye verile. Ve karındaşım Mehmed’in oğlu olup hâlâ Galatasarayı’nda içoğlanı olan Ali Bey hayâtta oldukça evkāfıma mütevellî ola. Ve eğer ol Galatasarayı’ndan çıkmayıp âhirete intikāl ederse ve çıkdığından sonra fevt oldukda utekāmdan Keyvan b. Abdullah mütevellî ola. Ve andan sonra utekāmın eslahı mütevellî ola. Onlardan sonra evlâd-ı utekānın eslahı mütevellî olalar. Ba‘de’l-inkırâz re’y-i hâkime müfevvâz olup bir sâlih ve müstakīm ve yerli yurtlu mâldar kimesneyi mütevellî ede. Ve sâlifü’z-zikr olan akārı ve nukūdu hâlâ tescîl için mütevellî nasb eylediğim Kara Yusuf b. Abdullah nâm kimesneye teslîm eyledim. Ol dahi tesellüm ve kabz edip mütevellîler sâir evkāfta tasarruf ettikleri gibi tasarruf eyledi dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Kara Yusuf bi’l-muvâcehe tasdîk ettiğinden sonra vâkıf-ı mezbûr istirdâd-ı asl-ı mâla ve mezkûr mütevellînin ecr-i mislinden zâid vazife-i mu‘ayyene deyû aldığı mâlı istirdâda ve akār-ı mezbûrun vakfiyetinden rücû‘a şürû‘ edip Hz. İmâm-ı A‘zam katında vakf-ı akārda lüzûm yoktur diye nakz ve hücûm edip ve eimme-i selâsemiz rıdvânullâhi aleyhim ecma‘în katlarında denânîr ve derâhimin dahi vakfı sahîh değildir ve ana mebni olan şürûtun dahi adem-i sıhhati mukarrer olmağla mütevellînin ecr-i mislinden ziyâde aldığı vazife helâl olmamağın ziyâdesi bana teslîm olunmak taleb ederim dedikde mütevellî vazifesini sıyâneten sadr-ı kitâba tevkī‘-i refî‘ vâki‘ olan hâkim-i nâfizü’l-ahkâmdan cevâza ve lüzûma zâhib olan imâmlar re’yleri üzre hüküm taleb edilecek hâkim-i müşârunileyh vakf-ı akārın sıhhatine ve lüzûmuna imâmeyn-i hümâmeyn kavillerince ve vakf-ı nukūdun sıhhatine İmâm Züfer’den İmâm Ensârî [2b] rivâyeti üzre hükmedip lâkin vâkıf bu mertebe ile kanâ‘at etmeyecek meblağ-ı mezbûru almağa kāil olup İmâm Züfer katında sıhhat-i vakfa lüzûm lâzım değildir. Ve zikr olan sıhhate hüküm lüzûmu îcâb eylemez diye meblağ-ı mezbûru taleb edicek mezkûr mütevellî sıhhate hükm olunmak ile mücmâ‘un aleyh olucak imâmeyn-i mezbûreyn re’ylerinde dahi sahîh olmuş oldu. Onların re’ylerinde hod sıhhat lüzûmdan müfârakat olunmaz deyû lüzûmuna dahi hüküm taleb edicek hâkim-i mûmâileyh meblağ-ı mezkûrun vakfının lüzûmuna dahi hükmedip tescîl etti. Min ba‘d naks ve nakzına mecâl muhâl oldu. Ba‘de zâlik vâkıf-ı mezbûr şöyle takrîr-i merâm eyledi ki: Bundan akdem vefât eden karındaşlarım merhûm Mustafa Bey ve merhûm Behrâm Bey hâl-i hayâtlarında sülüs malların sübül-i hayrâta sarfa vasiyyet edip ve zikr olunan vasiyyetlerini tenfîze beni vasiyy-i muhtâr eylemişler idi. Ben dahi mezbûrların vefâtlarından sonra mezkûr Mustafa Bey’in sülüs-i malından yedi bin akçe ve merhûm Behrâm Bey’in sülüs malından iki akçe ifrâz edip rûhları için vakfeyledim ve mezbûr mütevellîye teslîm eyledim ki kendi evkāfıma kim mütevellî olursa buna dahi ol mütevellî ola. Bunu vech-i meşrûh üzre her onu on bir olmak hesâbı üzre istiğlâl ve istirbâh oluna, meblağ-ı mezbûrun rıbhından yevmî iki akçe mezkûr Hacı Hızır mescidinde her kim müezzin olursa ana verile. Her gün ba‘de salâti’s-subh bir cüz’-i şerîf tilâvet edip sevâbını mezbûr Mustafa Bey rûhuna hibe ede. Ve mâdem ki Kalender nâm kimesne hayâtta ola. Her gün ba‘de salâti’l-asr mescidi mezbûrda sûre-i Amme tilâvet edip sevâbını mezbûr Behrâm Bey rûhuna hediye edip her senede iki yüz akçe verile. Ve ba‘dehû mescidi mezbûrda her kim imâm olursa sûre-i mezbûreyi ol tilâvet edip sevâbını mezkûr Behrâm Bey rûhuna hediye ede. Ve zikr olan vakıfların cem‘inde tebdîl ve tağyîr ve sâir tasarrufât-ı şer‘iyye mezkûr karındaşım oğlu Ali Bey’in yedinde ola dediğinden sonra mezbûr Ahmed Ağa’nın vech-i meşrûh üzre vasiyy-i muhtâr idüğü ve mezbûr Mustafa Bey ile Behrâm Bey’in sülüsleri meblağ-ı mezbûra vefâ eylediği tarîk-i şer‘î üzre hasm-ı şer‘î mahzarında sâbit olduğundan sonra mezbûr vasînin ettiği vakfın sıhhatine ve tasarrufunun şer‘iyyetine hâkim-i mûmâileyh hükmetti. Ba‘de zâlik mezkûr Ahmed Ağa şöyle vasiyyet eyledi ki: Kasaba-i mezbûrede mezkûr Hacı Hızır Mahallesi’nde vâki‘ olup bir tarafından Mûytâb Sâlih b. Abdülhay mülkü ile ve bir tarafından Kara Yusuf b. Abdullah mülkü ile ve bir cânibinden Hatice Hâtun bt. Abdullah mülkü ile ve bir tarafından tarîk-i âm ile mahdûd olup iki bâb fevkānî ve bir bâb tahtânî evleri ve kileri ve ahırı ve suffeyi ve otluk anbarı ve samanlığı ve su kuyusunu müştemil olan menzil ve kazâ-i Malkara tevâbi‘inden Güney nâm karyede vâki‘ olup lede’l-ahâlî ma‘lûmü’l-hudûd olmağla tahdîd ve ta‘yînden ganî olan menzil cemî‘ tevâbi‘leri ve levâhıkları ve âmme-i menâfi‘ ve mürâfıkları ile damları ile ve üç kıt‘a çatma anbarları ile ve içinde olan davarları ile ve içinde olan âlât-ı zirâ‘at ve hırâsetleri ile cümlesine ve mahrûse-i Üsküb’de Hacı Menteş mahallesinde vâki‘ olup bir tarafdan Kâtib İbrahim b. Abdullah mülkü ile ve bir tarafından Nalband Hüseyin b. Abdullah mülkü ile ve bir tarafından tarîk-i âm ile mahdûd olup dört bâb fevkānî evleri, altlarında ahırı ve kuyuyu ve helâyı müştemil olan menzilin cemî‘sine benim mevtimden sonra mezbûr karındaşım oğlu Ali Bey ve hayâtta bulunup mutasarrıf olup mâlik ola. Ve Malkara kazâsında olan çiftlikteki kulların cemî‘sinin ıtknâmelerin vere. Ve hayâtta oldukça mâlikâne tasarruf ede. Ve mezbûr Ali Bey âhirete intikāl ettikde zikr olan emlâki ne veche dilerse sarf ede. Ve eğer Ali Bey benim hîn-i mevtimde hayâtta bulunmayacak olursa zikr olan emlâk utekāmın ve evlâd-ı utekāmın olup kimesne tasarruflarına mâni‘ ve müzâhim olmaya deyicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâili âhiri’r-rebî‘ayn sene seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Ali Bey b. Abdullah emîn-i şehr ve Ferhad Bey b. Abdullah kâtibü’l-harci’l-hâs ve el-Hâc Fâik Kethüdâ b. Abdullah ve Haydar Ağa b. Abdullah ve Mehmed Ağa b. Abdullah ez-zevvâk ve Mesih Ağa b. Abdullah ve Acem Ağa b. Abdullah ve Ferhad Ağa b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 55 - Hüküm no: 11 - Orijinal metin no: [2a-2])﻿

﻿

﻿

12. Hüküm

Pervâne bt. Abdullah’ın, Elvanzâde mahallesindeki evini Sipahi Süleyman b. Abdülvehhâb’a sattığı

Pervâne bt. Abdullah, âti’z-zikr menzilini hâfız-ı hâze’l-kitâb Sipâhi Süleyman b. Abdülvehhâb’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Müşterî-i merkūm da mezbûre Pervâne’nin sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Azebler Hamamı kurbundaki Elvanzâde mahallesinde kâin bulunan, üç tahtânî beyti, üstünde gölgelik bulunan iki ayrı tahtânî beyti, hamamı, fırını, su kuyusunu ve avluyu hâvî, bir tarafdan Sinan Bey b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan Süleyman Bey b. Ali mülkü, öteki tarafdan Murad Bey b. Abdullah mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ve hâs ile mahdûd mülk menzilini cümle tevâbi‘i ve levâhıkı ve kâffe-i menâfi‘i ve mürâfıkı ile râyicü’l-vakt yirmi bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla andan iştirâ etti. Müşterî-i mezbûr, mukırra-i mezbûreyi vicâhen tasdîk etti. Ahmed b. Süleyman, menzili mezbûrun derkine îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Muharrem sene seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Sinan b. Nasûh, Hasan b. Abdullah, Hasan b. Kaya, el-Hâc Ali b. Abdullah, el-Hâc Ahmed b. Ali, Muharrem b. Abdullah, Hızır b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 58 - Hüküm no: 12 - Orijinal metin no: [3a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

13. Hüküm

Süleyman Bey b. Ali’nin Rus asıllı kölesini âzat ettiği

Süleyman Bey b. Ali, işbu âzat ikrârı kendisinden sâdır olduğunda abd-i memlûki olan Rûsiyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sol baş parmağında yara izi bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Piyâle b. Abdullah’ı hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, abd-i mezkûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Abdullah, Süleyman b. Mehmed, Mustafa b. Mehmed, Ahmed b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah, Sinan b. Nasûh, el-Hâc Ahmed b. Ali, Hüdâverdi b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 59 - Hüküm no: 13 - Orijinal metin no: [3a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

14. Hüküm

Mustafa Çavuş b. Abdurrahman’ın, Siroz Cami-i atîk mahallesindeki evini Ahmed adlı oğluna bağışladığı

Fahrü’l-emâsil ve’l-akrân zahrü’l-ekâbir ve’l-a‘yân Mustafa Çavuş b. Abdurrahman nâm kimesne, mahrûse-i Siroz mahallâtından Câmi‘-i atîk mahallesinde kâin, fevkānî ve tahtânî dört beyti, hamamı, mutfağı, fırını, bahçeyi, helâyı, üstünde dört oda bulunan ahırı müştemil, bir tarafdan Mustafa Çelebi b. Ali mülkü, diğer tarafdan Abdi Bey b. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Mustafa Çelebi b. Ali ve Abdi Bey b. Abdullah mülkleri ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile Ahmed nâm sulbî sagīr oğluna hibe ettiğini ikrâr etti. Sonra velâyeti altındaki sagīr-i mezbûr nâmına menzili merkūmu velâyeten teslîm aldı.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilâhir sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ferhad b. Abdullah ve Hızır b. Abdullah ve Ahmed b. Abdullah ve Sinan b. Nasûh

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 59 - Hüküm no: 14 - Orijinal metin no: [3a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

15. Hüküm

Abdullah Çelebi b. Abdülkerim’in, Ahmed Çelebi Efendi b. Sinan Efendi’ye verdiği yüz altın ödüncü tahsil ettiği

Abdullah Çelebi b. Abdülkerim, hâmil-i hâze’l-kitâb kıdvetü’l-müderrisîn usvetü’l-mudakkikīn Ahmed Çelebi Efendi b. merhûm Sinan Efendi zimmetinde karz cihetinden tâmmü’l-vezn sahîhü’l-ayar yüz altın hakkı olduğunu, şimdi ise meblağ-ı mezbûru tâm ve kâmil olarak ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Böylece medyûn-i mezbûrun zimmetinde bi vechin mine’l-vücûh ve bi sebebin mine’l-esbâb bir akçe ve bir habbe hakkı kalmadı. Mukarrun leh el-mezbûr, vâki‘ ikrârı vicâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Bey b. Abdurrahman, Sinan Bey b. Abdülmennân, Ferruh Bey b. Abdullah, Ali b. Abdurrahim, Süleyman Bey b. Abdülhalim, Veli Bey b. Abdi, Sinan Bey b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman, Muharrem b. Yusuf, el-Hâc Ahmed b. Ali, Hızır b. Veli, Mehmed b. Abdurrahman, Abdünnebi b. Abdülganî, Süleyman b. Şâhveli, Sinan b. Şâhbende ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 59 - Hüküm no: 15 - Orijinal metin no: [3a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

16. Hüküm

Haydar Bey b. Abdürraûf’un Bostancıbaşı mahallesindeki evini vakfettiği

Hamdele ve salvele. Ammâ ba‘d, sâhibü’l-hayrât Atabe-i aliyye’deki Kündekarîler zümresinden Haydar Bey b. Abdürraûf, meclis-i şer‘-i şerîfte hâzır olup âti’z-zikr vakfına tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği el-Hâc Turhan b. Yusuf mahzarında, işbu vakıf muamelesinin kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Bostancıbaşı mahallesindeki evini hâlis bir niyet ile ve Allah’ın rahmetine umarak cümle tevâbi‘i ve levâhıkı ve âmme-i menâfi‘ ve mürâfıkı ile habs edip vakfettiğini ikrâr ve itirâf etti. Menzili mezbûr, dâhili ve hâricî avlulu olup, dâhili avlu, aralarında selâmlık bulunan fevkānî iki beyti, tahtânî bir odayı, mutfak, ahır ve helâyı, hâricî avlu altında ahır bulunan fevkānî bir beyti, selâmlık, bahçe, su kuyusu ve helâyı müştemildir. Menzili mezbûr bir tarafdan Kasım Bey b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan Silahdâr Mehmed Çelebi mülkü, diğer iki tarafdan da tarîk-i âm ve tarîk-i hâs ile mahdûddur. Vâkıf, menzili mezbûru rûhu bedeninde olduğu sürece önce kendisine şart etti. Sonra yaşadığı sürece âzatlı kölesi Ferruh b. Abdullah’a, sonra mezbûr Ferruh’un evlâdına, sonra nesilleri kesilinceye kadar -Allah muhafaza buyursun-neslen ba‘de neslin onun evlâd-ı evlâdına şart etti. Sonra mezbûr Ferruh’un âzatlı kölelerine, sonra onların evlâdına, sonra onların evlâdının evlâdına nesilleri kesilinceye kadar şart etti. Sonra her gün sabah namazından sonra on beş def‘a İhlâs sûresini okuması şartıyla mahalle-i mezbûre imâmına şart etti. Vakfiyedeki tebdîl ve tağyîr hakkını kendisinde saklı tuttu. Tevliyeyi, müddet-i hayâtınca mezbûr Ferruh’a şart etti. Nezâret-i hasbiyyeyi de mahalle-i mezbûre ahâlîsine şart etti. Tahliye-i şer‘iyyeden sonra menzili mezbûru, mütevellî nasb ettiği mezbûr el-Hâc Turhan’a teslîm etti. Mütevellî de andan teslîm aldı. Mütevellî vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Mu‘amele tamâma erip hâl bu minvâl üzre iken vâkıf-ı mezbûr İmâm-ı A‘zam’ın vakf-ı akārın gayri lâzım olduğu ictihâdını delil göstererek vakıftan rücû‘ edip mevkūfu mütevellî yedinden geri istedi. Mütevellî ise Ebû Yusuf ve İmâm Muhammed eş-Şeybânî katında vakf-ı akārın sahîh ve bilhassa mevkūfun mütevellîye teslîminden i‘tibâren gayr-ı kābil-i rücû‘ olup lâzım hâle geldiği ictihâdına müsteniden bundan ictinâb etti. İhtilâf böylece kadı huzûruna intikāl etti. Hâkim, eimme-i eslâf arasındaki ihtilâfı da bilerek vakf-ı mezbûrun sıhhatine ve lüzûmuna hükmetti ve vakfı tescîl etti. Menzili mezbûr böylece sahîh ve lâzım bir vakıf hâline geldi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelâhire sene seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ İbrahim b. Bayram el-imâm, el-Hâc Mustafa b. Abdullah, Hızır b. Hüseyin el-müezzin, Ahmed b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Sinan b. Abdullah el-cündî, Ferhad b. Abdullah el-cündî, Mehmed Bey b. Hamza el-cündî, Murad Bey b. Abdullah, Mehmed b. Sinan el-hâfız, el-Hâc Ramazan b. Abdullah, Mevlânâ Sinan b. Abdullah el-müste‘id, Keyvan b. Abdullah, Ferhad b. Abdullah, Ali b. Abdurrahman, Sinan b. Ahmed, Mehmed b. Mustafa, Turgud Çavuş b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 60 - Hüküm no: 16 - Orijinal metin no: [3b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

17. Hüküm

Muhallefâtından yüz bin akçesi Beytülmâlce zapt edilen Ali b. Pîr Ahmed’in mirasçılarının hak iddiasının kabul edildiği

Udûlden Emrullah b. el-Hâc Mürsel ve Hamza b. Hüseyin nâm kimesneler Dîvân’da ikisi huzûrunda, Akhisar kasabası sükkânından Hüseyin b. Pîr Ahmed’den kendi nefsinden asâleten, mezbûr Pîr Ahmed’in Emir, Abdullah, Ömer Pîr Ahmed, Hânîşâh ve Kamerşâh nâm evlâdı kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleten ve Nurullah b. Pîr Ahmed nâm sagīre kıbel-i şerden mansûb vasî olarak vesâyeten sâdır olan da‘vâda ve Halise Beşe bt. Emirza, Ayşe bt. Pîr Ahmed kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti sâbit olan Fazlullah b. Hızır’dan sâdır olan da‘vâda ve Sitti bt. Abdullah kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti sâbit olan İsmail b. Ali’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede, gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr Hüseyin ve sagīr-i mezbûr ve müvekkilîn-i mezbûrîn, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Hüseyin Ağa mahallesinde bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından zeyilde mezkûr senenin Muharrem ayının yirmi sekizinci günü mahalle-i mezbûredeki Beytülmâl emîni Ahmed yediyle yüz bin yüz yirmi beş akçesi zapt edilip Hazine-i âmire’ye aktarılan Ali b. Pîr Ahmed’in vârisleridir. Zira, müdde‘î-i mezbûr Hüseyin ve Emir, Abdullah ve Ömer nâm müvekkilleri ve sagīr-i mezbûr müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kardeşidirler. Kamerşâh ve Hânîşâh nâm müvekkilleri ise ana-baba bir kız kardeştir. Mezbûre Halise ise müteveffâ-yı mezbûrun annesidir. Müvekkile Ayşe Hâtun ana-baba bir kardeştir. Müvekkile Sitti bt. Abdullah ise müteveffâ-yı mezbûr öldüğünde taht-ı nikâhında bulunan zevcesidir. Müteveffâ-yı mezbûrun verâseti münhasıran bu kimesnelere âiddir. Onlardan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezbûrun, günün kazâ-i mezbûre kadısı Mevlânâ Mehmed b. el-Hâc Ali’den vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Ali et-tâcir ve Hasan b. Ali et-tâcir

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 61 - Hüküm no: 17 - Orijinal metin no: [4a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

18. Hüküm

Muhallefâtından kırk bin akçesi Beytülmâlce zapt edilen Sipahi Kemal b. Abdullah’ın mirasçılarının hak iddiasının kabulü

Udûlden Mehmed b. Ömer ve Nurullah b. Şaban ve Ali b. Mustafa nâm kimesneler, Dîvân’da ikisi huzûrunda, Sitti bt. Mustafa kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti sâbit olarak vekâleten ve Osman b. Kemal nâm sagīre kıbel-i şer‘den mansûb vasî olarak vesâyeten el-Hâc Muharrem b. ( )’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkile-i mezbûre ve sagīr-i mezbûr mahmiye-i mezbûre mahallâtından Üsküblü mahallesinde mütemekkin iken yola revân olup Tosya’da vefât eden ve muhallefâtından dört bin altı yüz otuz beş akçesi zeyilde mezkûr senenin Rebî‘ulevvel ayının yirmi yedinci günü kasaba-i mezbûre kadısı Mevlânâ Eyüb yediyle zapt edilip Hazine-i âmire’ye aktarılan Sipâhi Kemal b. Abdullah’ın vârisleridir. Zira müvekkile-i mezbûre Sitti, mezbûr Kemal öldüğünde onun taht-ı nikâhındaki zevcesi idi. Sagīr-i mezbûr da müteveffâ-yı mezbûrun sulbî oğludur. Müteveffâ-yı merkūmun verâseti ikisine münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ferhad b. Abdullah, Cafer b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 62 - Hüküm no: 18 - Orijinal metin no: [4a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

19. Hüküm

Kelâm-ı Kadîm hediyesinden doğan alacağın tahsil olunduğu

Ali Bey b. Abdullah nâm sipâhi meclis-i şer‘de Sağrıcıbaşı Hasan Bey b. Hamza kıbelinden husûs-i âtîye vekâleti sâbit olan mezbûr Hasan’ın şâkirdi Ali b. Doğan nâm sağrıcı mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip mezbûrân Hasan oğlu nâm sağrıcılarda Kelâm-ı kadîm-i şerîf hediyesinden olan yirmi bin akçe ve yüz akçenin on dört bin akçesin mezbûr Hasan’dan ve dört bin akçesin şâkirdânından bi’t-tamâm alıp kabz eyledim. Ve mezbûrların zimmetlerini cemî‘ da‘vâdan ve eymân ve muhâsamâtdan umûmen, husûsen Kelâm-ı kadîm-i şerîf hediyesine müte‘allik olan da‘vâdan ibrâ-i âmla ibrâ ve iskāt eyledim dedikde [4b] mukırr-ı mezbûru mezkûr Sağrıcı Ali bi’l-muvâcehe tasdîk ve ibrâsını kabûl edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâhiri âhiri’r-rebî‘ayn sene 9[70].

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin Çelebi b. Ali, Behrâm b. Abdullah, Mehmed b. Ali, Mehmed el-müezzin ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 62 - Hüküm no: 19 - Orijinal metin no: [4a-3])﻿

﻿

﻿

20. Hüküm

Mustafa Bey b. Abdullah’ın para vakfı kurduğu

Sipâhi Mustafa Bey b. Abdullah, mülk-i sahîhinden ihrac ettiği râyicü’l-vakt beş bin akçeyi hâlis-i malından ayırıp habs ve vakf ettiğini ikrâr etti. Meblağ-ı mezbûru, tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği âzatlı kölesi Hüdâverdi b. Abdullah’a teslîm etti. O da meblağ-ı merkūmu tesellüm etti ve sâir vakıf mütevellîleri gibi tasarruf etti. Vâkıf, meblağ-ı mezbûrun senede ona on bir rıbh üzre istiğlâl edilmesini şart etti. Rıbhdan hâsıl olan meblağdan her gün için bir akçeyi Kur’ân-i azîmden bir cüz’ okuyan kimesneye ta‘yîn etti. Her sene yüz kırk akçeyi vakıf mütevellîsine ta‘yîn etti. Tevliyeyi yaşadığı sürece mütevellî-i mezbûra, sonra hâkimin ihtiyâr edeceği kimesneye şart etti. Mütevellî-i mezbûr vâki‘ ikrârı vicâhen tasdîk etti. Vakıf muamelesi tamâma erdiğinde vâkıf, nakid vakfının eimme katında sahîh olmadığını ihticâc ederek vakf-ı mezbûrdan rücû‘ edip meblağ-ı mezbûru mütevellîden geri istedi. Mütevellî de Ensârî’nin İmâm Züfer’den naklettiği kavle göre nakid vakfının sahîh olduğunu beyân edip meblağ-ı mezbûru i‘âdeden ictinâb etti. Hâkim vakfın sıhhatine hükmetti. Vâkıf, İmâm Züfer katında sıhhatin lüzûmu gerektirmediğini ifâde ederek i‘âde talebini tekrarladı. Mütevellî cevâben, İmâm Züfer katında sıhhat lüzûmu îcâb ettirmese de İmâmeyne göre husûsen hâkimin hükmünden sonra îcâb ettirdiğini ifâde etti ve hâkim-i mûmâ ileyhden vakfın lüzûmuna hükmetmesini taleb etti. Hâkim-i mezbûr, meblağ-ı mezbûrun sıhhatine, vakfiyetine, şer‘îliğine ve lüzûmuna hükmetti. Vakıf böylece lâzım bir vakıf oldu. “Fe-men beddelehû …”.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilâhir sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Ağa b. Abdullah reisü’l-muhzırîn, Mahmud b. Abdullah, Yunus Bey b. Abdullah es-sipâhi, Kasım b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Yakub, Abdi b. Ahmed, el-Hâc Ahmed b. Ali ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 63 - Hüküm no: 20 - Orijinal metin no: [4b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

21. Hüküm

Beytülmâlce muhallefâtından üç bin akçe zapt edilen Ayşe bt. Nasûh’un vârisine bu meblağın iadesi

Murad b. Abdullah ve Ferhad b. Abdullah nâm kimesneler Dîvân’da ikisi huzûrunda, Selime bt. Nasûh’tan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i mezbûre, mahmiye-i mezbûre mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde bundan akdem vefât eden ve 969 senesi Zilka‘de ayının üçüncü günü muhallefâtından üç bin otuz bir akçenin mahmiye-i mezbûrede vâki‘ Beytülmâl emîni Ahmed yediyle zapt edilip Hazine-i âmire’ye aktarıldığı Ayşe bt. Nasûh’un vârisidir. Zira müdde‘iyye-i mezbûre müteveffât-ı merkūmenin ana-baba bir kız kardeşidir. Merhûmenin verâseti münhasıran ana âiddir. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘iyye-i mezbûrenin, günün mahrûse-i Bursa kadısı Mevlânâ Şemseddin b. Mustafa’dan vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’l-kabûli’ş-şer‘î ve’t-tezkiye eş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 64 - Hüküm no: 21 - Orijinal metin no: [4b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

22. Hüküm

Kadı Alâaddin b. Abdurrahman’ın evini, kitaplarını, bağını, su kuyusunu ve bir miktar parasını vakfettiği

Fahrü’l-kuzât Mevlânâ Alâaddin b. Abdurrahman kıbelinden vakıf ikrârı ve rücû‘ da‘vâsına vekâleti imâm Mevlânâ İshak b. Abdullah ve imâm Mevlânâ Musa b. İbrahim ve Mevlânâ Şaban Halîfe b. Abdülganî’nin şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Mahmud b. Mustafa, müvekkili-i mezbûrunun mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Balaban Ağa mahallesinde kâin altlarında ahır bulunan üç fevkānî beyti ve helâyı müştemil ve iki tarafdan tarîk-i âm diğer tarafdan merhûm Seydi Vakfı ve diğer tarafdan da merhûm Şehabeddin Bey Vakfı ile mahdûd mülk menzilini vakfettiğini ikrâr etti. Süknâyı önce hayâtı müddetince kendine, sonra evlâdına, sonra evlâdının evlâdına sonra nesilleri kesilinceye kadar zükûr ve inâsdan fürû‘una Resûlullahın rûhu için Kur’ândan günde bir cüz’ okuması üzre şart etti. Sonra yine günde bir cüz’ okuması ve aşağıda zikri geçecek kütüb-i mevkūfeyi muhafaza etmesi şartıyla mahalle-i mezbûre imâmına evde oturmayı veya başkasının oturmasını şart etti. Sonra iki cild Tefsiru Kādî, bir cild Kitâbü’l-meşârık, bir cild Hülâsatü’l-fetâvâ, bir cild Mesâbîh, ve bir cild Hidâye, bir cild Kādîhan, bir cild Fusûlü’l-İmâdî, bir cild Bezzâzi?, bir cild Sadruşşerî‘a, bir cild Sadruşşerî‘a-i âhar, Seyyid Şerif’in bir cild Şerhu’l-miftâh, bir cild Vikāye, bir cild Vikāye-i âhar, bir cild Bidâye, bir cild Bidâye-i âhar, bir cild Mutavvel, bir cild Muhtasar, bir cild Şerhu’t-tecrîd, bir cild Hâşiyetü’t-tecrîd, bir cild Hatîbzâde, bir cild Dürer ve Gurer, bir cild Dürer ve Gurer-i âhar, bir cild Yakub Paşa, bir cild Islâhu’l-izâh, bir cild Kuduri, bir cild Hindî Şerhu’l-Kâfiye fi’n-nahv ve bir cild Câmi Şerhu’l-Kâfiye adlı kitâbları vakfetti ve istediği şekilde tasarruf edicek şekilde önce yaşadığı sürece kendine sonra eslah-i evlâdına ve nesilleri kesilinceye kadar eslah-i evlâd-ı evlâdına şart etti. Sonra kütüb-i mezbûrenin mahalle-i mezbûrede zapt edilip talebe, müderrisîn, mu‘îd ve müste‘idînin istifâdesine rehn-i kavî ile arz edilmesini şart etti. Vâkıf-ı mezbûr ayrıca hâlis-i malından ayırarak senelik ona on bir rıbh üzre istiğlâl edilmesi şartıyla râyicü’l-vakt yetmiş bin akçeyi de vakfetti. Mu‘amelenin ödeme iktidârına sâhib tüccâr ile yapılmasını, iflâs ve sâir iş batırmasıyla bilinen kimesnelerle, askerlerle, ümerâ ile, kadılar ile, hanımlar ile ve mâla ziyân veya noksan verme ihtimâli olanlar ile yapılmamasını şart etti. Kefil-i melî ve rehn-i kavî veya hâle göre bunlardan birisinin alınmasını şart etti. Allah’ın nâsib ettiği rıbhdan mütevellîye yevmî üç akçe ta‘yîn etti. Kur’ân-ı azîm ve furkān-ı kerimden günde bir cüz’ okuması şartıyla mütevellîye ayrıca iki akçe daha ta‘yîn etti. Vakıf câbisine yevmî bir akçe ta‘yîn etti. Günde bir cüz’ okuması şartıyla câbi-i mezbûra ayrıca yevmî iki akçe daha ta‘yîn etti. Sabah namazından sonra bir def‘a sûre-i Yâsîn’i tilâvet etmesi şartıyla hayâtı müddetince fahrü’l-muhadderât Ayşe Hâtun nâm kızına yevmî iki akçe ta‘yîn etti. Zevcesi Mihri Hâtun bt. Abdullah’a kendisinin ölümünden sonra evlenmemesi ve her gün sûre-i Fâtiha’yı bir kere okuması ve nebî aleyhi’s-selâma salât ve selâm getirmesi şartıyla yevmî bir akçe ta‘yîn etti. Marziye Hâtun bt. Murad’a sâre-i Fâtiha’yı ve sâre-i İhlâs’ı günde yüz kere okuması ve nebî aleyhi’s-selâma yüz kere salât ve selâm getirmesi şartıyla hayâtı müddetince yevmî bir akçe ta‘yîn etti. Galleden kalanı ise her cüz’ bir akçeye okunmak üzre bi kaderi’l-kifâye cüz’ okunmasına ta‘yîn etti ve cüz’lerin okunmasını evlâdına ve nesilleri kesilinceye kadar evlâd-ı evlâdına sonra âzatlı kölelerinin en sâlihine sonra da hâkimin ihtiyâr edeceği kimesneye şart etti. Kārî evlâdından veya âzatlı kölelerinden ise istedikleri vakitte ve istedikleri yerde okuyabilecekleri şekilde tilâvet ücretini yevmî iki akçe ta‘yîn etti. Kārî yabancı ise tilâvetleri mahmiye-i mezbûrede vâki‘ mezbûr Şehabeddin Bey kütübhanesinde münhasıran pazartesi ve Perşembe günleri öğle namazlarından sonra olacak şekilde tilâvet ücretini yevmî bir akçe ta‘yîn etti. Evkāf-ı mezbûredeki ve âti’z-zikr vakıftaki tevliye, tebdîl ve ta‘dîl hakkını hayâtı müddetince kendisine şart etti. Kendisinden sonra tevliyeyi oğlu Mevlânâ Mustafa Çelebi’ye, sonra eslah-ı evlâdına, sonra nesilleri kesilinceye kadar eslah-ı evlâd-ı evlâdına, sonra hâkimin ihtiyâr edeceği kimesneye şart etti. Vâkıf ayrıca, İnebolu Kalesi’nde vâki‘ Estekli? Kapısı diye ma‘rûf yer kurbundaki bir tarafdan Alay Beyi Vakfı, iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile vakfetti. Vâkıf orada konaklamayı, atlarını bağlayıp ahırından istifâde etmeyi ve odalarında istirahat etmeyi bilâ ücret ihtiyâc sâhibi yolculara hasretti. Bir odayı mütevellîye ta‘yîn etti. Menzildeki, aşağıda zikri geçecek su kuyusu ve bağdaki tevliyeyi hayâtı müddetince Kasımpaşa Câmi‘i hatîbi Muhyiddin Halîfe’ye, sonra Kal‘a-i mezbûre nâibi Hacı Halîfe’ye, sonra da hâkimin ihtiyâr edeceği kimesneye menzili mezbûrun odalarından birinde kalmak ve gelen yolcuların ahvâlini gözetmek üzre şart etti. İhtiyâcı olmayan kāid ve vülâtin orada konaklamamasını şart etti. Vâkıf ayrıca Kadı kapısı diye ma‘rûf, Kale bağlarındaki kuyuların tamâmını da vakfetti. Ayrıca vâkıf-ı mezbûra âidiyetinden dolayı tahdîd ve tavsîfden müstağnî bulunan, su kuyuları etrâfındaki bağını da vakfetti. Mütevellî-i merkūmun her sene bağ mahsûlünü hasat edip hasılattan kuyuların işletilmesi ve ıslâhı için lâzım olan masrafları yapmasını şart etti. Kalanı ise bağ masraflarına harcamasını şart etti. Artan var ise kendi masraflarına ayırmasını şart etti. Vâkıf, sonra mahz-ı menâlinden ifrâzla râyicü’l-vakt bin akçeyi vakfedip senelik ona on iki rıbh üzre istiğlâl edilmesini şart etti. Bunun gelirinin mütevellî tarafından zapt edilip vakt-i hâcette Kale’de vâki‘ menzili mezbûrun ta‘mîrine sarf edilmesini şart etti. Ta‘mîrâttan arta kalanı ise mütevellînin kendi ihtiyâclarına sarf etmesini şart etti. Mürûr-i eyyâm ve zamân ile ahvâl değişirse ve sarf edilmesi lüzûm eden yerlere mâni‘ sebebiyle sarf edilemezse rıbhın tamâmı fukarâ-yı muhtacîne sarf edilecek şekilde vakfı sahîh ve şer‘î olarak tesis etti ve vâkıf-ı mezbûr, cemî‘ evkāf-ı mezbûreyi tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği oğlu Mevlânâ Mustafa Çelebi’ye teslîm etti. O da teslîm alıp sâir vakıf mütevellîleri gibi meblağayn-i mezbûreynde tasarruf etti. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i mezbûr kıbelinden vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Vakıf muamelesi tamâma erdiğinde vekîl-i mezbûr vakf-ı mastûrdan rücû‘ edip mütevellî-i mezbûr yedindeki asl-i meblağ-ı mevkūfu ve mütevellî olarak ahz ettiğini, vakf-ı akārın adem-i lüzûmuna dâir Ebû Hanîfe Numan b. Sâbit el-Kûfî el-Cevzî’nin ictihâdına binâen geri istedi. Vakfiye-i menkūlât ve vakfiyye-i denânîr ve derâhimin adem-i sıhhatine dâir eimme-i eslâfın kavillerine ihticâcen kitâbları ve mebâliğ-i mevkūfeyi de geri istedi. Mütevellî ise vakf-ı akārın imâmeyn-i hümâmeyn indindeki lüzûmuna istinâden ve vakfiyye-i menkūlât ve vakfiyye-i denânîr ve derâhimin Ensârî’nin İmâm Züfer’den naklettiği kavle göre sahîh olduğu ictihâdına istinâden i‘âdeden ictinâb etti. Hâkim-i fâzıl da vakf-ı akārın sıhhatine ve lüzûmuna ve kütüb-i mezbûrenin vakfiyetinin sıhhatine ve imâm-ı mezbûrun re’yine uyarak denânîr ve derâhim vakfının sıhhatine hükmetti. Meblağ-ı mezbûr böylece bütün kavillere göre sahîh ve şer‘î bir vakıf oldu. Vekîl-i mezbûr sonra nakid vakfında sıhhatin lüzûmu îcâb ettirmeyeceği yönündeki İmâm Züfer’in ictihâdına dayanarak rücû‘ beyânını tekrar etti. Mütevellî, İmâm Züfer katında sıhhat lüzûmu îcâb ettirmese de imâmeyn-i hümâmeyn indinde husûsen hâkimin hükmünden sonra sıhhatin lüzûmu îcâb ettirdiğini beyân ederek i‘âdeden ictinâb etti ve hâkimden hüküm vermesini taleb etti. Hâkim-i müşârun ileyh, meblağ-ı mezbûrun vakfiyetinin sıhhatine, lüzûmuna ve cemî‘ şerâitin husûsen ve umûmen sıhhatine hükmetti. Evkāf-ı mezbûre böylece tebdîl ve tağyîri câiz olmayacak şekilde lâzım bir vakıf oldu. “Fe-men beddelehû”.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilâhir sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah reisü’l-muhzırîn, el-Hâc Abdi b. Abdullah, İbrahim b. Mustafa, Abdi b. Ahmed, Ali Çelebi b. Ahmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 64 - Hüküm no: 22 - Orijinal metin no: [5a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

23. Hüküm

Gülruh bt. Abdullah’ın, boşandığı kocası Mevlânâ Hasan Halife’den mehir alacağını aldığı ve birbirlerinin zimmetlerini ibrâ ettikleri

Gülruh bt. Abdullah, zevc-i mutalliki Mevlânâ Hasan Halîfe b. ( ) zimmetinde bulunan bin akçe mehr-i müeccel alacağını ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Sonra bütün da‘vâ, mutâlebât, muhâsamât ve yemînden umûmen ve aralarındaki zevciyetle alâkalı da‘vâdan husûsen zimmetini ibrâ etti. Mevlânâ Hasan Halîfe de zevce-i mutallakası mezbûre Gülruh’un zimmetini bütün da‘vâ, mutâlebât, muhâsamât ve yemînden umûmen ve kendisine karz cihetinden verdiğini iddi‘â ettiği yirmi altı altın da‘vâsından husûsen ibrâ etti. Husûmete kesin olarak son veren bu ibrâ-i âm, mezbûrenin Hasan Halîfe yedinden menekşe renkli çuka ve tilki kürkünü ahz u kabz etmesinden sonra vukû‘ buldu. Mezbûre Gülruh, mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 4 Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Abdi Çelebi b. Mehmed, Abdülkerim b. Hüseyin, Mehmed b. Mahmud, Nebi b. Ali, Hüdâverdi b. Üveys, Nebi Halîfe b. Bâli, Ferhad b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 67 - Hüküm no: 23 - Orijinal metin no: [6a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

24. Hüküm

Bâli b. ( )’nin köle olmadığının tespiti

Nasûh b. Mustafa, Mahmud b. Abdullah ve Ali b. Abdullah nâm kimesneler, Davud b. Abdullah nâm kimesnenin mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, beyaz tenli ve başının yol yanında eser-i cerh bulunan Bâli b. ( )’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr aslen hürdür, Hondi bt. Abdullah nâm hurretü’l-asl bir anneden doğmuştur. Babası Elbasan beldesinden olup ismi Kalaycı Mahmud’dur. O ve ebeveyni asla köle olmamıştır. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ferhad b. Abdullah, Mustafa b. Eymir, Hasan b. Hüseyin, Hasan b. Abdullah, Kasım b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 67 - Hüküm no: 24 - Orijinal metin no: [6a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

25. Hüküm

Muhallefâtı Beytülmâlce zapt edilen Durak Çelebi b. Zeynelabidin’in muhallefâtından hak iddiası

Subaşı Mir Ali b. İskender ve Mustafa Çavuş b. Hasan, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni Mustafa Çelebi b. Behmen ve kâtibi Derviş Çelebi b. Lütfi mahzarında Yahudi Yakof b. Yahuda’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, maktûlen ölen ve muhallefâtından Beytülmâl-i mezkûr tarafından altmış incisi zapt edilen Durak Çelebi b. Zeynelâbidin’in zimmetinde müdde‘î-i mezbûrun hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Abdullah el-imâm, Yahya b. Abdullah, İsmail [b.] Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 68 - Hüküm no: 25 - Orijinal metin no: [6a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

26. Hüküm

Muhallefâtı Beytülmâlce zapt edilen Hızır b. Abdullah’ın muhallefâtından emâneten bırakılan sekiz bin akçenin talep edildiği

İbrahim b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah, Mahmud b. Hızır ve Bâli b. Davud nâm kimesneler Dîvân’da ikisi huzûrunda râcil Mahmud b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahrûse-i Edirne’de bundan akdem vefât eden ve 968 senesi Zilka‘de ayının yirmi beşinci günü muhallefâtından altı bin yedi yüz otuz akçesi mahmiye-i mezbûrede vâki‘ Beytülmâl-i hâssın emîn-i sâbıkı Mehmed yediyle zapt edilip Hazine-i âmireye intikāl ettirilen Hızır b. Abdullah’ın zimmetinde müdde‘î-i mezbûrun hakkı vardır. Zira müdde‘î-i mezbûr sekiz bin akçesini müteveffâ-yı mezbûra emânet tarîkiyle vedî‘a olarak vermişti. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Emrullah b. Lütfullah, Mahmud b. İskender

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 68 - Hüküm no: 26 - Orijinal metin no: [6a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

27. Hüküm

Bâli Çavuş b. Sinan’ın, Hüsam Bey mahallesindeki evini dilsiz Zal Ağa b. Abdullah’a sattığı

Bâli Çavuş b. Sinan, âti’z-zikr menzilini, işâreti tekellümü yerine kāim ahras Zal Ağa b. Abdullah’a bey‘ ettiğini ikrâr ve itirâf etti. Müşterî-i merkūm da, mezbûr Bâli Çavuş’un sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Kırk Çeşme kurbundaki Hüsam Bey mahallesinde kâin bulunan, altı odalı ve el-Hâc Ömer b. Abdurrahman mülkü Mustafa Paşa Vakfı, Kırk Çeşme Kemeri, Şahnisâ bt. İlyas mülkü, Şah Hûbân Hâtun Vakfı ve tarîk-i âm ile mahdûd menzilin nısf-ı şâyi‘ini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt otuz bin dokuz yüz akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla ve tekellümü yerine kāim işâreti ile andan iştirâ etti. Müşterî-i mezbûr, vâki‘ ikrârı tekellümü yerine kāim işâreti ile vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Bey b. Abdullah, Sinan Bey b. Abdullah, Ayas Bey b. Abdullah, Hayreddin b. Abdullah, İskender b. Abdullah, Pîrî b. Mehmed, Süleyman b. Yusuf, Nasûh b. Abdullah el-kayyım, el-Hâc Ayas b. Abdullah el-mütevellî ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 69 - Hüküm no: 27 - Orijinal metin no: [6b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

28. Hüküm

Muhallefâtından dokuz bin akçesi Beytülmâlce zapt edilen Perviz b. Abdullah’ın mirasçılarının ortaya çıktığı

Tâcir Muharrem b. Ahmed, tâcir Ali b. Mahmud, Hasan b. Bekir Fakīh ve Şaban b. Abdullah nâm kimesneler, Dîvân-ı âlîde lede’l-emâcidi’l-mükerremîn ikisi huzûrunda, Emine bt. İsa, Rukiyye bt. Yusuf ve Ahmed b. Ali kıbellerinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-subût şer‘an sâbit olan Mahmud b. el-Hâc Muharrem’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkilûn-i mezbûrûn, mahrûse-i Kefe’den Stratos Reis’in gemisiyle gelirken denizde vefât eden ve muhallefâtındaki sade yağların satılıp semeni dokuz bin beş yüz yetmiş yedi akçesi 969 senesi Receb ayının yirminci günü mahmiye-i Galata Beytülmâli emîni Mehmed yediyle zapt edilip Hazine-i âmire’ye teslîm edilen Perviz b. Abdullah’ın vârisleridir. Zira müvekkile Emine bt. İsa, merhûmenin annesidir. Müvekkile Rukiyye, merhûme-i mezbûrenin ana-baba bir kız kardeşidir. Mezbûr Ahmed de merhûme-i merkūmenin erkek kardeşidir. Verâseti onlara münhasırdır. Onlardan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezbûrun ibrâz ettiği günün kazâ-i mezbûre kadısı Mevlânâ Abdi b. Şeyh Yakub’dan vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş- şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Mahmud, Hasan b. Mehmed Derkenâr: Efendisi Musa b. Yusuf ile beraber merhûmenin verâseti verese-i mezbûruna münhasırdır.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 69 - Hüküm no: 28 - Orijinal metin no: [6b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

29. Hüküm

Pervâne b. Abdullah’ın techîz ve tekfîni için vasiyette bulunduğu ve Hırvat asıllı kölesini vasiyetle âzat ettiği

İmâm Sıyami b. Resûl ve Kasım b. Abdullah nâm kimesneler, ikisi huzûrunda, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Sinan Ağa mahallesi sükkânından Üstâd Ferhad b. Abdullah ve uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, yanağında eser-i cirâha bulunan Hırvat asıllı Mustafa b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, bundan akdem mahalle-i mezbûrede vefât eden ve muhallefâtından 970 senesi Rebî‘ulâhir ayında beş bin iki yüz akçesi zapt edilip Hazine-i âmireye teslîm edilen sağ ulûfecilerinden merhûm Pervâne b. Abdullah, techîz ve tekfîni ve eyyâm-ı mu‘tâdede ta‘âm pişirilmesi için sülüs-i malını vasiyyette bulunmuş ve vasiyyetinin tenfîzi için müdde‘î-i mezkûr Ferhad’ı vasî nasb etmişdi. Mezbûr Ferhad, vesâyet-i merkūmeyi kabûl etti. Müteveffâ-yı mezbûr ayrıca yukarıda vasıfları zikredilen mülkiyeti altındaki abd-i mezbûrunu da mutlak tedbîrle âzat etmişdi. Mezbûr efendisi ölüp rabbine kavuştuğunda, muhallefâtı Beytülmâle intikāl ettiğinden abd-i mezbûr efendisinin cemî‘ malından âzat oldu. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 4 Rebî‘ulâhir sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: İsmail b. İbrahim, Hasan b. Hasan Derkenâr: Itaknâme-i Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 70 - Hüküm no: 29 - Orijinal metin no: [6b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

30. Hüküm

Mîrî sarraçlardan Hüsrev Bey b. Abdullah’ın Nişancı Mehmed Çelebi b. Ramazan’da olan alacağını ahz u kabz ettiği

Sarrâc-ı emîr Hüsrev Bey b. Abdullah, karz cihetinden umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim zübdetü’l-ekâbir ve’l-efâhim el-mahfûf bi sunûf-i avâtıfı’l-meliki’l-mennân Tevkiî Mehmed Çelebi b. Ramazan zimmetinde bulunan râyicü’l-vakt kırk bin akçe mikdârındaki alacağını ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Mukarrun leh el-mezbûr kıbelinden tasdîke vekâleti şer‘an sâbit olan nâzır Ali b. Mustafa, mukırr-ı mezbûru bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Ahmed b. Hasan, (…) Çelebi b. Mustafa, İbrahim Çavuş b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Ahmed b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 70 - Hüküm no: 30 - Orijinal metin no: [7a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

31. Hüküm

Niğbolu Sancakbeyi Mehmed Han b. Şâhruh’un Niğbolu livâsının önceki beyi Turhan Bey b. Hasan Bey’de olan alacağının bir kısmını oğlundan tahsil ettiği

Hâlen Niğbolu livâsı beyi olan fahrü’l-ümerâ’i’l-kirâm Mehmed Hân b. Şâhruh kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-subût şer‘an sâbit olan vekîl Halil b. Mahmud, müvekkili mûmâ ileyhinin bundan akdem vefât eden ve verâseti Mustafa Bey ve Hasan nâm iki oğluyla Zeliha ve İlaldı nâm iki kızına münhasır olan sâbık Niğbolu livâsı beyi Turhan Bey b. Hasan Bey zimmetindeki yetmiş dokuz bin iki yüz akçelik hakkının mezbûr Mustafa’nın hissesine düşen yirmi altı bin dört yüz akçesini vekâlet-i mahkiyesi hasebiyle ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Mezbûr Mustafa Bey, mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 5 Rebî‘ilâhir sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: İskender Kethüdâ b. Abdullah, Hızır Bey b. Davud Bey, Hasan b. Adil, el-Hâc Abdullah b. Abdullah, Memi Kethüdâ b. İbrahim Kethüdâ

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 71 - Hüküm no: 31 - Orijinal metin no: [7a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

32. Hüküm

Noksan hüccet

Mehmed Çelebi b. ( ), Ramazan b. Mustafa ve Mehmed b. ( ) nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni Mustafa Çelebi b. Behmen mahzarında şöyle şehâdet ettiler ki ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 71 - Hüküm no: 32 - Orijinal metin no: [7a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

33. Hüküm

Beytülmâl adına zapt edilen muhallefâttan mal talebi

Oldur ki, Hâlâ Bezzâzistân kethüdâsı olan fahrü’l-akrân Ahmed Bey b. Abdülmennân nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîfde hâlâ mahmiye-i İstanbul’da Beytülmâl-i hâs emîni olan Mustafa Çelebi b. Behmen mahzarında takrîr-i da‘vâ edip bundan akdem maktûlen fevt olup muhallefâtı Beytülmâl-i mezkûrca zabt olunan Durak Çelebi b. Zeynelâbidin nâm kimesne yedinden satın almak için görmekle seksen bir adet dâne inci ve bir altın murassa‘ kemer kuşak almış idi. Katl olundukda sâir muhallefâtı bile Beytülmâl-i mezkûr için zabt olunmuşdur. Hâlâ taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl emîn-i mezbûr dahi fi’l-vâki‘ Beytülmâl-i mezkûr için mezbûr maktûlün esbâbı zabt olundukda zikr olunan inci ve kemer kuşak bile zabt olunmuşdur. Lâkin mezbûr müdde‘înin değildir deyû inkâr ile cevâb verecek müdde‘î-yi mezbûrun sıdk-ı makāline beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Davud b. Abdullah ve Yakub b. Mehmed nâm kimesneler zikr olunan inci ve kemer kuşak mezbûr müdde‘înindir merkūm Durak Çelebi görmek için almıştır deyû gıbbe’l-istişhâd edâ-yı şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup müdde‘î-i mezbûra zikr olunan incileri ve kemer kuşağı mezbûr Durak Çelebi’ye küllen ve ba‘zen satmayıp ve semeni kabz etmediğine ve bağışlamadığına yemîn verildikden sonra mûcebiyle hükm olundu. Tahrîren fî evâili Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hızır Çelebi el-kâtib, İbrahim Çelebi b. Ali Bey

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 71 - Hüküm no: 33 - Orijinal metin no: [7a-4])﻿

﻿

﻿

34. Hüküm

Hızır Çelebi b. İlyas’ın, Güzelce Sinan oğlu Mevlânâ Mehmed Çelebi’de ödünçten alacaklı olduğu

Sebeb-i tahrîr-i hurûf oldur ki, Fahrü’l-akrân Hızır Çelebi b. İlyas nâm kimesne, merhûm Güzelce Sinan oğlu Mevlânâ Mehmed Çelebi nâm kimesneyi meclis-i şer‘a ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edicek mezbûr Mehmed Çelebi’ye karz-ı hasen altmış sikke-i hasene verdim, hâlâ taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ba‘de’l-inkâr müdde‘î-i mezbûrdan beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Mevlânâ Derviş Mehmed b. Ali ve fahrü’l-akrân Mahmud b. Hasan Şah Kâtib nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup edâ-yı şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup mûcebiyle hükm olundu. Tahrîren fî evâili Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Süleyman, Abdi Çelebi b. Haydar, Ahmed b. Süleyman, Ahmed Çelebi b. Mehmed b. Turhan, Mevlânâ Alâaddin b. Mehmed, Mevlânâ Tâceddin b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 72 - Hüküm no: 34 - Orijinal metin no: [7b-1])﻿

﻿

﻿

35. Hüküm

Defterdâr Murad Çelebi b. Bâli’nin Yeniköy’deki evini ve bağını Ali Bey b. Abdullah Reis’e sattığı

Umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim zübdetü’l-ekâbir ve’l-efâhim Defterdâr Murad Çelebi b. Bâli kıbelinden aşağıda zikredilecek olan bey‘a ve kabz-ı semene vekâleti Mehmed b. Yusuf ve Hürrem b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Mustafa Çelebi b. Ali, müvekkili mûmâ ileyhinin, âtiyyü’zikr menzilini ve bağını, vekâlet-i mahkiyesi hasebiyle Ali Bey b. Abdullah Reis’e bey‘ ettiğini ikrâr ve itirâf etti. Müşterî-i mezbûr da, bâyi‘-i merkūmun işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, kazâ-i havâss-ı mahmiye-i Kostantıniyye tevâbi‘inden Ortaköy diye ma‘rûf karye kurbunda vâki‘ Yeniköy nâm karyede kâin bulunan, üstlerinde iki oda bulunan tahtânî iki odayı, selâmlığı, hamamı, küçük su [kuyusunu], bahçeyi, havuzu, çeşmeyi ve bir kısım deniz sâhilini müştemil olan ve bir tarafdan sâhil-i bahr, diğer tarafdan tarîk-i âm, öteki tarafdan reis-i sultânî Kaya Çelebi ve diğer tarafdan da reis-i emîr Ahmed mülkleri ile mahdûd mülk menzilini ve menzili mezbûr kurbundaki bir tarafdan mezbûr Kaya Çelebi mülkü, diğer tarafdan mezbûr Ahmed mülkü, öteki tarafdan tarîk-i âm ve diğer tarafdan da dağ ile mahdûd mülk bağını cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt üç bin sahîhü’l-ayar ve tâmmü’l-vezn altın semen-i mu‘ayyen-i makbûzla andan iştirâ etti. Müşterî-i mûmâ ileyh, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Kaya Çelebi er-reis, Ahmed Bey er-reis, Ali b. Mehmed er-reis, Hüdâverdi b. Halil, Ali Bey b. Abdullah es-sipâhi, Hızır Ağa b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Hamza, Perviz b. Abdullah, Mehmed Üstâd b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 72 - Hüküm no: 35 - Orijinal metin no: [7b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

36. Hüküm

Mustafa Bey evkâfının, muhallefâtı Beytülmâlce zapt edilen vâkıf Mustafa Bey’de ödünçten alacağı olduğu

Mütevellî Seyyid Mehmed b. Yahya, râcil Mehmed b. Hamza ve Süleyman b. Hasan nâm kimesneler, Dîvân’da ikisi huzûrunda, İmran karyesindeki Mustafa Bey evkāfına mütevellî olan Hızır b. Aydın’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Beyşehir kazâsı İmran karyesinde bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından yüz elli iki bin yedi yüz elli akçesi Hüseyin Çavuş eliyle zapt edilip Hazine-i âmireye intikāl eden Piyâde sancağı beği diye meşhûr vâkıf Mustafa Bey zimmetinde mütevellî-i sâbık Ramazan b. Ömer muamelesiyle vakf-ı mezbûrun râyicü’l-vakt asl-ı mâldan on iki bin akçe ve rıbhdan bin iki yüz akçe hakkı vardır. Müdde‘î-i mezbûrun, kadı Mevlânâ Seydi Ahmed b. Abdi’den vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Mustafa ve Ömer Kethüdâ b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 73 - Hüküm no: 36 - Orijinal metin no: [7b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

37. Hüküm

Nazyürür Hatun bt. Abdullah’ın kurduğu para vakfı

Sâhibe-i hayrât Nazyürür Hâtun bt. Abdullah kıbelinden aşağıda zikri geçecek vakıf ikrârına ve vakıftan rücû‘ da‘vâsına vekâleti Şeyh Mehmed b. Ali ve Süheyl Ağa b. Abdullah nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Mustafa b. Abdullah, müvekkile-i mezbûresinin hâlis-i mâlı ve mahz-ı menâlinden ifrâz edip niyet-i hâlisa ve taviyye-i sâfiye ile râyicü’l-vakt otuz bin akçesini habs edip vakf ettiğini ve meblağ-ı mezbûru tescîl maksadıyla nasb ettiği Ferhad b. Abdullah’a teslîm ettiğini ikrâr etti. Mütevellî de meblağ-ı mezbûru andan teslîm alıp sâir mütevellîyîn-i evkāfın tasarrufları gibi onda tasarruf etti. Vâkıfe-i mezbûre, meblağ-ı mezbûrun senelik ona on bir rıbh üzre istiğlâlini şart etti. Rıbhdan her sene hâsıl olandan altı yüz akçeyi vakf-ı mezbûrun mütevellîsine ta‘yîn etti. Her sene iki yüz akçeyi câbi olacak kimesneye ta‘yîn etti. Kur’ân-ı azîm ve furkān-ı kerîmden istedikleri bir cüz’ü istedikleri bir yerde tilâvet etmeleri ve kārîlerden birinin okuduğu cüz’ün sevâbını rûh-i resûli’s-sakaleyn ve imâmi’l-kıbleteyn Muhammed’e (s.a.v.) hediye etmesi ve diğer iki kārînin de okudukları iki cüz’ün sevâbını vâkıfe-i merkūmenin rûhuna hediye etmeleri şartıyla yevmî üç akçeyi kurrâ-yı sâlihînden üç kārîye ta‘yîn etti. Vâkıfe-i mezbûre, tevliye, tebdîl, taklîl ve teksîri hayâtı müddetince kendine şart etti. Mesârif-i merkūme imkân dâhilinde olmazsa rıbhın tamâmının fukarâya sarf edilmesini şart etti. Mütevellî-i merkūm, mukırr-ı mezbûru vicâhen tasdîk etti. Hâkim, ba‘de ri‘âyeti şerâiti’t-tescîl ve’l-hükm, vakf-ı mezbûrun sıhhatine ve lüzûmuna hükmetti

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelâhire sene 979.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, el-Hâc Abdullah b. Abdullah, Ahmed b. Mustafa, Nasûh Bey b. Abdullah, Cafer b. Abdullah, Abdi b. Haydar ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 74 - Hüküm no: 37 - Orijinal metin no: [8a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

38. Hüküm

Kırk Kilise livâsı beyi Sinan Bey b. Abdullah’ın dört kölesini âzat ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından İskender Paşa mahallesinde sâkin olup Kırk Kilise livâsı beyi olan fahrü’l-ümerâ’i’l-kirâm zahrü’l-küberâi’l-fihâm el-muhtas bi mezîdi inâyeti’l-meliki’l-mennân Sinan Bey b. Abdullah, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Çerkeziyyü’l-asl Kurd b. Abdullah nâm abd-i memlûkini ve uzun boylu, açık kaşlı, kara gözlü, esmer, Macariyyü’l-asl Yunus b. Abdullah nâm abd-i memlûkini ve orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, esmer, Çerkeziyyetü’l-asl Zamâne bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini ve orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, esmer, buğday tenli, Rûsiyyetü’l-asl Şirin bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li marzâti’r-rabbi’r-rahîm ve vehriyyen? min azâbihi’l-elîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Böylece her biri ahrâr-ı mükellefînden hür kimesneler oldu. Mukırr-ı mezbûru, mukarrun leh el-mezbûrûn tasdîk ettiler.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelâhire sene 979.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Süleyman, el-Hâc Abdullah b. Abdullah, el-Hâc Ahmed b. Ali, Nasûh Bey b. Abdullah reisü’l-muhzırîn, Cafer b. Abdullah, Abdi b. Haydar, Ahmed b. Süleyman ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 74 - Hüküm no: 38 - Orijinal metin no: [8a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

39. Hüküm

Ahmed b. Abdullah’ın, Debbâğzâde mahallesindeki evini Süleyman b. Abdullah’a sattığı

Ahmed b. Abdullah, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Debbâğzâde mahallesinde vâki‘, fevkānî iki, tahtânî bir beyti, ahırı, su kuyusunu, bahçeyi ve helâyı hâvî ve iki tarafdan mezkûr satıcı mülkü, iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini râyicü’l-vakt yirmi bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla hâfız-ı hâze’l-kitâb Süleyman b. Abdullah’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile sattığını ikrâr etti. O da menzili mezbûru andan iştirâ etti. Mukarrun leh el-mezbûr, mukırr-ı mezbûru bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelâhire sene 979.

Şuhûdü’l-hâl: (…) er-reis, Ahmed Bey b. Abdullah er-reis, Hüdâverdi b. Halil, Ali Bey b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Hamza ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 75 - Hüküm no: 39 - Orijinal metin no: [8a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

40. Hüküm

Misbah b. Abdullah adlı çocuğun köle olmadığı

Râcil Mehmed b. Abdullah, râcil Ali b. Abdullah, Hızır b. Habib, Mustafa b. Abdullah ve Hüseyin b. Abdullah nâm kimesneler, müdde‘â aleyh Silahdâr Mehmed b. Mahmud nâm kimesne mahzarında, âti’z-zikr olan sagīrin amcası olan râcil Mehmed b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Piremedi kazâsı tevâbi‘inden Lubcika karyesinden açık kaşlı, beyaz tenli, emred ve alnında eser-i cirâha bulunan Misbah b. Abdullah nâm sagīr aslen hürdür; Lile nâm hurre-i asliyye bir anneden doğmuştur. Babasının adı Poğa’dır. O ve ebeveyni bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb asla köle olmamışlardır. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 13 Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Ağa b. Mahmud reis-i bölük, Hüseyin b. Abdullah er-râcil, İbrahim b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 75 - Hüküm no: 40 - Orijinal metin no: [8b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

41. Hüküm

Yusuf b. Abdullah’ın, Çırakçı Hacı mahallesindeki evini karısı Hesnâ bt. Abdullah’a bağışladığı

Mütekāid Yusuf b. Abdullah, râcil iken Çırakçı Hacı mahallesinde vâki‘ Sultan Selim Hân İmâreti ile hamam arasında kâin tahtânî iki beyti, selâmlığı, odayı, bahçeyi, helâyı ve su kuyusunu müştemil, iki tarafdan tarîk-i hâs, bir tarafdan vakıf mülkü ve diğer tarafdan da Yusuf b. el-Meddâs mülkü ile mahdûd mülk menzilini âzatlı câriyesi ve zevcesi Hesnâ bt. Abdullah’a teslîm ve tesellümü hâvî hibe ile hibe ettiğini ikrâr etti. Mezbûre Hesnâ, mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 16 Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: İshak Dede b. Mahmud, Ramazan b. Sinan el-hâfız, Davud b. Abdullah, Kasım b. Abdullah el-ma‘rûf bi suyolcu, Hasan b. Ahmed, Hasan b. Yitilmiş, Ahmed b. Turâbî, Mahmud b. Abdullah es-silâhî, Kasım Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 76 - Hüküm no: 41 - Orijinal metin no: [8b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

42. Hüküm

Abdülcelil b. Mustafa ve kardeşi Abdurrahman b. Mustafa’nın, Hüsam Bey mahallesindeki evlerinin yarı hissesini Bâli Çavuş b. Sinan’a sattıkları

Abdülcelil b. Mustafa kendi nefsinden asâleten, kardeşi Abdurrahman b. Mustafa kıbelinden husûs-i âti’l-beyâna vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olarak vekâleten ikrâr etti ki, kendisi ve müvekkili mezbûr kardeşi bundan iki buçuk ay önce, mûriseleri ve amcalarının kızı Kamer Hâtun bt. el-Hâc Kıssahan’dan kendilerine irs-i şer‘le intikāl eden, Kırk Çeşme kurbundaki Hüsam Bey mahallesinde kâin, dâhili ve hâricî avlulu, hâricî avluda üstünde ocak bulunan ahır, bahçe, selâmlık, arpa damı ve otluk damı, dâhili avluda önlerinde ve arkalarında saha bulunan tahtânî iki oda, su kuyusu, üstlerinde ocak bulunan üç oda, üstlerinde ocak bulunan diğer üç oda ve tarîk-i âmma açılan su kemerini müştemil, el-Hâc Ömer b. Himmet mülkü, Mustafa Paşa Vakfı, binâ-yı mezbûr, Paşa Hâtun bt. İlyas mülkü, el-Hâc Ayas b. Abdullah mülkü, tarîk-i âm ve merhûm Ahmed Ağa Vakfı fırını ile mahdûd menzilin nısf-ı şâyi‘ini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt ( ) semen-i mu‘ayyen-i makbûzla fahrü’l-ekarrabîn Bâli Çavuş b. Sinan’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile sattı. O da menzili mezbûrun nısf-ı şâyi‘ini onlardan iştirâ etti. Mukarrun leh el-mezbûr Bâli Çavuş, mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 15 Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Sinan b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, İskender b. Abdullah, Hayreddin b. Abdullah, Hacı Ayas b. Abdullah, Hacı Ömer b. Himmet, Pîrî b. Mehmed, Süleyman b. Yusuf, Nasûh b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Mehmed b. Mustafa ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 76 - Hüküm no: 42 - Orijinal metin no: [8b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

43. Hüküm

Fazla alınan avârızın İstanköy kazâsı ahâlisine iadesi

Dergâh-ı âlî çavuşlarından Malkoç Çavuş b. Abdullah nâm kimesne sâbıkan İstanköy kadısı olan Mevlânâ Pîr Ahmed b. Yusuf mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip sâbıkan kadı-yı mezbûr İstanköy kazâsında olan avârızı cem‘ eyleyip Hızâne-i âmireye teslîm ettikde otuz filori ziyâde gelip kadı-yı mezbûrdan hâlâ zikr olunan otuz filoriyi zikr olunan kazânın re‘âyâsına îsâl için Mevlânâ-yı mezbûrun yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mevlâna-yı mezbûr bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Hasan b. Hüseyin, Mehmed Çelebi b. Osman, Ahmed b. Süleyman, Abdi Çelebi b. Haydar ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 77 - Hüküm no: 43 - Orijinal metin no: [9a-1])﻿

﻿

﻿

44. Hüküm

Safiye bt. Mehmed’in, muhallefâtı zapt edilen erbâb-ı timardan Osman’ın kardeşi ve vârisi olduğu

İstanbul’da Nahılbend Hasan mahallesinde mütemekkin olan erbâb-ı timardan Osman b. Mehmed Varna kazâsında fevt olup muhallefâtından on beş bin sekiz yüz otuz akçe[yi] Varna kadısı zabt eyleyip ulûfeciyândan İsa yedinde sene 969 Recebi’nin 4[dünde] hızâneye teslîm olunmuş [idi]. Safiye bt. Mehmed nâm hâtun müteveffâ-yı mezbûr benim li eb ve üm karındaşımdır verâset bana ve hakk-ı şer‘îsini ibrâ ve iskāt eyleyen menkûhasına münhasıradır deyû da‘vâ edip Mustafa b. Mehmed, İbrahim b. Yusuf, Turgud b. Emenlek, Mehmed b. Mustafa şehâdetleriyle hükm olundu. Fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Hasan b. Yusuf el-imâm, Fazlı b. Abdurrahman el-müezzin

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 77 - Hüküm no: 44 - Orijinal metin no: [9a-2])﻿

﻿

﻿

45. Hüküm

Muhallefâtı zapt edilen Derviş Mehmed b. Bilal’in verâseti

İstanbul’da Hacı Kemal mahallesinde mütemekkin olan Mehmed b. Bilal, mahalle-i mezbûrede fevt olup iki bin akçelik esbâbı zabt olunup Derviş Mehmed b. Bilal nâm kimesne ben müteveffâ-yı mezbûrun sulbî oğluyum ve verâseti bana ve kasaba-i Marmara’da mütemekkine olan Râbia ve Aynî ve Ümmühâni nâm sulbiye kızlarına münhasıradır. Ve ben mezbûre hemşirelerimin da‘vâlarına ve kabz-ı mâla vekîlim deyû hâlâ Marmara kadısı olan Mevlânâ Derviş Mehmed b. Abdülkerim’den nakl-i şehâdet ibrâz edip asâleten ve vekâleten da‘vâ ettikde Hasan b. Yunus ve Ahmed b. Veli şehâdetleriyle hükm olundu. Fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Hayreddin b. Abdullah, Mehmed b. Veli

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 77 - Hüküm no: 45 - Orijinal metin no: [9a-3])﻿

﻿

﻿

46. Hüküm

Ferhad b. Abdullah’ın ödünçten dolayı, muhallefâtı zapt edilen Antalya Sancağı beyinin muhallefâtından alacak iddiası

Antalya Sancağı beyi olup fevt olan Hasan Bey b. Abdurrahman nâm kimesnenin muhallefâtı hâssa beytülmâl için zabt olunmuşdur. Hâliyâ Ferhad b. Abdullah nâm kimesne gelip bundan akdem ben merhûm-i merkūmun hizmetinde idim. Safet Sancağı Beyi iken iki yüz sikke altın karz-ı hasen verdim. Ba‘dehû hizmetinden müfârakat eyledim; merhûm fevt oldu; zimmetinde kaldı deyû da‘vâ edip İbrahim b. Abdullah ve İskender b. Abdullah, Keyvan b. Abdullah ve Sefer b. Abdullah şehâdetleriyle hükm olundu. Fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. İvaz es-sipâhi, Mehmed b. İskender, Nasûh b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 78 - Hüküm no: 46 - Orijinal metin no: [9a-4])﻿

﻿

﻿

47. Hüküm

Görice kazâsından Ahmed adlı kimesnenin köle olmadığının tespiti

Hüseyin b. Mehmed Çavuş, râcil Murad b. Mehmed ve Mehmed b. Abdullah nâm kimesneler ulûfeci başı diye ma‘rûf müdde‘â aleyh Mustafa Ağa b. Abdullah kıbelinden istimâ‘-ı da‘vâya vekâleti Mustafa b. Süleyman ve Mehmed b. Süleyman’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Yusuf b. Hüsrev mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sol yanağı üzerinde ve burnunda eser-i cerh bulunan sâbıkan adı Oruc iken hâlen Ahmed adıyla müsemmâ kimesneden sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Görice kazâsı tevâbi‘inden Zelud karyesi sâkinlerinden olan müdde‘î-i mezbûr aslen hürdür. Bastina bt. Niko nâm hurretü’l-asl bir anneden doğmuştur. Babasının ismi Mehmed b. Ahmed’dir. O ve ebeveyni, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb asla köle olmamıştır. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ el-Hâc Şem‘ullah? b. Şaban, Mehmed b. Mustafa, Mehmed b. Abdullah, Bayezid b. İsmail, Bayezid b. İsmail

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 78 - Hüküm no: 47 - Orijinal metin no: [9a-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

48. Hüküm

Ramazan b. Nebi’nin, Solak Hüseyin b. Kasım’dan otuz altın ödünç aldığı

Ramazan b. Nebi, üzerinde ve zimmetinde karz cihetinden Solak Hüseyin b. Kasım’a râyicü’l-vakt tâmmü’l-vezn sahîhü’l-ayar otuz altın borcu olduğunu ikrâr etti. Mezbûr Solak Hüseyin, mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Nasrullah b. Ahmed, Sefer b. Yakub, İbrahim b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 79 - Hüküm no: 48 - Orijinal metin no: [9b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

49. Hüküm

Aslen hür olan Hüsrev’in köle olarak satışından doğan ihtilafta sulh olunması

Mehmed b. Nasûh nâm kimesne, Ramazan b. Nebi nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem mezbûr Ramazan’dan iki bin sekiz yüz akçeye Hüsrev b. Abdullah nâm bir kul satın almış idim. Mahrûse-i Bursa’da hürrü’l-asl idüğün isbât edip yedimden halâs olucak ben dahi mezbûr Ramazan’dan mezbûr gulâmın semenin taleb eylediğimde otuz filoriye sulh edip otuz filoriyi alıp kabz edip mezbûrun zimmetini ibrâ ve iskāt eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezbûr Ramazan bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Şühûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 79 - Hüküm no: 49 - Orijinal metin no: [9b-2])﻿

﻿

﻿

50. Hüküm

Muhallefâtı zapt edilen Hürrem Ağa b. Abdullah’ın davacı Bevvâb Hasan b. Ferhad’a on üç bin akçe vasiyet ettiği

Bevvâb Mehmed b. Abdullah ve Pîrî b. Abdullah nâm kimesneler, fahrü’l-emâsil ve’l-akrân müdde‘â aleyh Bostancıbaşı Davud Ağa b. Abdülmennân kıbelinden istimâ‘-ı da‘vâya vekâleti ve âti’z-zikr olan müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtını zapta vasiyy-i muhtâr olarak vesâyeti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Mevlânâ Ali b. Mehmed mahzarında, Bevvâb Hasan b. Ferhad’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ Hürrem Ağa b. Abdullah, Atebe-i aliyye’de bostancıbaşı iken müdde‘î-i mezbûra râyicü’l-vakt on üç bin akçe vasiyyet edip vasiyyeti üzre mukırr ve musırr olarak vefât etti. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hidâyetullah b. Şeyh Kasım el-müezzin, Mustafa b. Abdullah es-sipâhi, Sinan Halîfe b. Ahmed, Hasan Halîfe b. Ali el-imâm, Sinan Bey b. Abdullah es-sipâhi Müdde‘î-i mezbûr sonra cemî‘ meblağ-ı mezbûru vasiyy-i mezbûr yedinden tâm ve kâmil olarak ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Vasiyy-i mezbûr, mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 79 - Hüküm no: 50 - Orijinal metin no: [9b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

51. Hüküm

Ali b. Abdullah ve İbrahim b. Abdullah adlı sağ ulûfecilerin eşkâli

20 Ali b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, sarışın, 21. bölük sağ ulûfecilerinden. 20 İbrahim b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, esmer, kara gözlü, 74. bölük sağ ulûfecilerinden.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 80 - Hüküm no: 51 - Orijinal metin no: [9b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

52. Hüküm

Ali b. Hüseyin adlı küçüğe vasî nasb edildiği

İşbu ilâmın üzerinde imzâsı bulunan hâkim, Haydar b. Ali’yi babası Hüseyin’in mahrûse-i Şam’da bundan akdem vefât ettiği Ali nâm sagīre, sagīr-i mezbûrun Hânî bt. Mehmed nâm annesi kıbelinden vekâleti Mehmed b. Yusuf ve Ahmed b. Hamza’nın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Silahdâr Mustafa Çelebi b. Şücâ‘nın talebiyle, zabt-ı emvâli ve hıfz-ı ahvâli için rüşd ve bülûğuna kadar vasî nasb etti. Mezbûr Haydar da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Cumâdelûlâ sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Timur subaşı b. Abdullah, Mustafa b. İskender, Derviş b. Kasım, Mehmed b. İskender ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 80 - Hüküm no: 52 - Orijinal metin no: [10a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

53. Hüküm

Hüsrev b. Abdullah’ın köle olmadığının tespiti

Receb b. Ali ve Mustafa b. Hüseyin nâm kimesneler, müdde‘â aleyh Ali b. Abdullah nâm râcilin mahzarında, çatık kaşlı, esmer, kara gözlü, emred Hüsrev b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Akçahisar kazâsı tevâbi‘inden Kunume nâm karye sükkânından olan müdde‘î-i mezbûr aslen hürdür; Mariya bt. Lakörme nâm hurretü’l-asl bir anneden doğmuştur. Babasının adı Kuli Şinad’dır. O ve ebeveyni bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb asla köle olmamışlardır.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Süleyman b. Abdullah er-râcil, İskender b. Abdullah er-râcil, Mustafa b. Abdullah, Abdi b. Ahmed, Ferruh b. Abdullah, Pervâne b. Abdullah er-râcil

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 80 - Hüküm no: 53 - Orijinal metin no: [10a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

54. Hüküm

İbn Bağdat diye meşhur Hammâd b. Hasan’ın Habeş asıllı kölesini âzat ettiği

İbn Bağdat diye meşhûr Hammâd b. Hasan nâm kıbelinden âti’z-zikr olan âzat ikrârına vekâleti müezzin Mehmed b. Ali ve Ahmed b. Mehmed’in şehâdetleri ile sâbit olan Hasan b. Abdülkerim, müvekkili mezbûrunun işbu âzat ikrârı kendisinden sâdır olana kadar mülkiyetinde olan Habeşiyyü’l-asl, orta boylu, esmer, kaşı civârında ve iki kaşı arasında eser-i cirâha ve sakalında leke bulunan el-Hâc Said b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahim âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Mezbûr el-Hâc Said, vâki‘ ikrârı vicâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Hızır b. İlyas, Ramah b. Ali, Bedir b. Hasan, Hasan b. Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 81 - Hüküm no: 54 - Orijinal metin no: [10a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

55. Hüküm

Kayıp Hemdem b. Abdullah adlı kölenin, hekimbaşı Mevlânâ Ramazan b. Şifâî’ye ait olduğu

Şaban b. el-Hâc Bayram, Halil b. el-Hâc Bayram, el-Hâc Mustafa b. Mehmed ve Ahmed b. Habib nâm kimesneler, müdde‘â aleyh Hüsrev b. Abdullah nâm kimesne mahzarında, hekimbaşı Mevlânâ Ramazan b. Şifâî’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Rûsiyyü’l-asl, kısa boylu, sarışın, açık kaşlı, elâ gözlü, emred ve sagīr Hemdem b. Abdullah nâm gulâm, müdde‘î-i mezbûrun mülk-i mahzı ve hakk-ı sarfıdır. Mülkiyetinden kaybolmuştu. Müdde‘î-i mezbûra gulâm-ı mezkûru satmadığına, bağışlamadığına, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb mülkiyetinden çıkarmadığına dâir yemîn verilmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Abdurrahman b. İsa, Piyâle b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Murad b. Ferhad

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 81 - Hüküm no: 55 - Orijinal metin no: [10a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

56. Hüküm

Çalınan Şam işi kılıcın Mahmud b. Abdullah’a ait olduğu

Hızır b. Mahmud ve Haydar b. Abdullah nâm kimesneler, Bevvâb Hüsrev b. Abdullah mahzarında, Mahmud b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mezbûr Hüsrev’in elinde bulunan Şam işi kılıç, müdde‘î-i mezbûrun mülk-i mahzı ve hakk-ı sarfıdır. Bundan akdem kendisinden çalınmıştı. Müdde‘î-i mezbûra, kılıcı bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb mülkiyetinden çıkarmadığına dâir yemîn verilmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdullah bölükbaşı, Hasan b. Abdullah er-râcil, Hüsrev b. Abdullah er-râcil, Mehmed b. İskender, Cafer b. Abdullah, Nasûh b. Abdullah el-bevvâb, Pervâne b. Abdullah el-bevvâb, Süleyman b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 82 - Hüküm no: 56 - Orijinal metin no: [10b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

57. Hüküm

Bir arsanın satışı ile ilgili gabn-ı fahiş davasında sulh olunması

Ayşe Hâtun bt. Mahmud nâm hâtun bu meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde Ali Bey b. Abdullah nâm silahdâr mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan [akdem] İstanbul’da Soğanağa mahallesinde vâki‘ olup tûlen ve arzan 350 zira‘ olup bir cânibinden benim mülküm ile ve bir tarafından Kamer bt. Abdullah ve bir tarafı tarîk-i hâs ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan arz-ı hâliyeyi yedi bin akçeye sâbıkan bey‘ edip kabz-ı semen ettiğimden sonra zikr olunan bey‘ gabn-i fâhiş tarîkiyle olmuşdur deyû da‘vâ ve nizâ‘ eylemeğin mâbeynimizde münâza‘ât ve muhâsamât etmiş idik. Hâlâ ibrâ-i âti’z-zikr mukābelesinde mezbûr Ali Bey’den üç bin üç yüz akçe alıp kabz edip mezbûr Ali Bey’in zimmetini cemî‘ da‘vâdan ve eymân ve muhâsamâtdan umûmen, husûsen arz-ı mezbûreye müte‘allik da‘vâdan ibrâ-ı âm ile ibrâ ve iskāt eyledim dedikde mukırra-ı mezbûreyi mezbûr Ali Bey bi’l-muvâcehe tasdîk ve ibrâsını kabûl edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâhiri Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Mehmed b. Hamdullah el-imâm, Hüseyin b. Sinan, Ali b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Mustafa b. Karagöz, Cafer b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, Bilal b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 82 - Hüküm no: 57 - Orijinal metin no: [10b-2])﻿

﻿

﻿

58. Hüküm

Sağ ulûfecilerinden Mehmed b. Abdullah’ın eşkâli

20 Mehmed b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, kâtip, 22. bölük sağ ulûfecilerinden

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 83 - Hüküm no: 58 - Orijinal metin no: [10b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

59. Hüküm

Habeş asıllı Bilal b. Abdullah’ın köle olmadığının tespiti

Sarrâc Hasan b. Abdullah ve Bevvâb Hasan b. Abdullah, müdde‘â aleyh Rıdvan b. Abdullah mahzarında, burnunun ve sol kaşının üzerinde eser-i cerh bulunan, orta boylu, esmer ve Habeş asıllı Bilal b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd söyle şehâdet ettiler ki, hâlen mahrûse-i Mısır’da mütemekkin Ali b. Abdullah, mülkiyetindeki müdde‘î-i mezkûru âzat ve tahrîr etmişdi. Böylelikle o ahrâr-ı mükellefînden hür bir kimesne oldu. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Sinan Çavuş b. Ali Çavuş, el-Hâc Murad b. Yusuf, Kurd b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 83 - Hüküm no: 59 - Orijinal metin no: [10b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

60. Hüküm

Nefise bt. Seyyid Şerefüddin’in ölen kocasının muhallefâtından mehrini ve miras hissesini aldığı

Nefise bt. Seyyid Şerefüddin kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti Mustafa b. Mehmed ve Sinan b. Abdullah şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Fâtıma bt. Ferhad, müvekkile-i mezbûresinin, Kızıl Minâre mahallesinde bundan akdem vefât eden ve muhallefâtı bölükbaşı Mustafa Bey b. Mahmud yediyle zapt edilen râcil Ali b. Abdullah nâm zevcinin muhallefâtında olan bin akçe mehr-i müeccel ve üç bin iki yüz elli akçe rub‘ hisse hakkını mezbûr Mustafa Bey yedinden ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtında mezbûre Nefise’nin bir akçe ve bir habbe hakkı kalmadı. Mezbûr Mustafa Bey, vâki‘ ikrârı vicâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Abdullah er-râcil, Hüseyin b. Abdullah er-râcil, Hızır b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 83 - Hüküm no: 60 - Orijinal metin no: [11a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

61. Hüküm

Antalya livâsı beyi Hasan Bey b. Abdullah’ın zapt edilen muhallefâtına karısının vâris olduğu

Za‘îm Sinan Kethüdâ b. Abdullah ve Ferhad Bey b. Abdullah, ikisi huzûrunda, Merve? Hâtun bt. merhûm Ayas Paşa kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan vekîl Mevlânâ Şemseddin b. Yusuf’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkile-i mezbûre, Antalya livâsı beyi iken vefât eden ve muhallefâtından Beytülmâl tarafından altı yüz seksen dört bin yedi yüz altmış sekiz akçesi zapt edilen merhûm Hasan Bey b. Abdullah’ın vârisidir. Zira müteveffâ-yı mezbûr öldüğünde mezbûre onun taht-ı nikâhındaki zevcesi idi. Müteveffâ-yı merkūmun verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 83 - Hüküm no: 61 - Orijinal metin no: [11a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

62. Hüküm

Şâhbula bt. Alâaddin’in, Debbâğ el-Hâc Yunus mahallesindeki evini Mukâtaacı Hüseyin Çelebi b. Bayezid’e sattığı

Şâhbula bt. Alâaddin, âti’z-zikr menzilini, hâmil-i hâze’l-kitâb fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Mukātaacı Hüseyin Çelebi b. Bayezid’e bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve itirâf etti. Müşterî-i mezbûr da mezbûre Şâhbula’nın sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Debbâğ el-Hâc Yunus mahallesinde kâin, fevkānî ve tahtânî iki beyti, avluyu, tahtapuşu, bahçeyi, selâmlığı ve helâyı hâvî, bir tarafdan Ali b. Mahmud mülkü, diğer tarafdan müşterî-i mezbûr mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ve hâs ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt yüz elli tâmmü’l-vezn ve sahîhü’l-ayar altın semen-i mu‘ayyen-i makbûzla andan iştirâ etti. Müşterî-i mezbûr vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Bâyi‘a-i mezbûrenin oğlu Derviş b. Nasûh, menzili mezbûrun derkine îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Veli b. Nasûh el-imâm bi’l-mahalleti’l-mezbûra, Mehmed b. Ali el-müezzin, Receb b. Mehmed, Resûl b. Şâhbula, Şeref b. Ali el-imâm, Hamza Bâli b. Ali es-sipâhi, Pîrî Çelebi b. Hüseyin, Mehmed b. Ali ve Mehmed b. Ali ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 84 - Hüküm no: 62 - Orijinal metin no: [11a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

63. Hüküm

Zahide bt. Haydar’ın, muhallefâtından Beytülmâlce bin sekiz yüz yetmiş dört akçesi zapt edilen Hürrem b. Abdülaziz’in vârisi olduğu

Veli Halîfe b. Mehmed [ve] Süleyman Halîfe b. Hüseyin Fakīh, Dîvân’da ikisi huzûrunda, Güzelcehisar kazâsı tevâbi‘inden Poturlu karyesi sükkânından Zâhide bt. Haydar kıbelinden vekâleti sâbit olan vekîl İdris b. el-Hâc Durmuş’tan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkile-i mezbûre, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtında Zeyrek mahallesinde bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından zeyilde mezkûr senenin Safer ayında bin sekiz yüz yetmiş dört akçesi Beytülmâl için zapt edilen Hürrem b. Abdülaziz’in ana-baba bir erkek kardeşinin kızıdır. Verâseti ana münhasırdır. Müdde‘î-i mezbûrun, hâlâ kazâ-i mezbûre kadısı Emir b. İbrahim’den vârid olan, mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr, evâhiri Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud Çelebi b. Nureddin, Pîr Ali b. Abdullah Pazartesi, gurre-i Cumâdelâhire sene 970.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 84 - Hüküm no: 63 - Orijinal metin no: [11b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

64. Hüküm

Bâli’nin, timarındaki bazı sahipsiz tarlaları Ali b. Yakub’a tapu resmiyle devri

Ohri Sancağı’nda Gora nâhiyesinden Kastrofili nâm karyede timara mutasarrıf olan Bâli b. İlyas nâm kimesne mezbûr Kastrofili sâkinlerinden Ali b. Yakub mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem Ayo Nikola nâm zimmî kilisesi tarlalarında hudûdu inde’l-ahâlî ma‘lûm olmağla ta‘yînden müstağnî olan dört pâre tarlalar kimesne tasarrufunda olmamağla kānûn üzre tapuya müstahak olup mezbûr Ali b. Yakub nâm kimesneye iki yüz akçe resm-i tapusun alıp verdim. Min ba‘d keyfe mâ yeşâ mutasarrıf olup kimesne mâni‘ ve müzâhim olmaya. Tahrîren fî evâili Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. İsa, Ali b. Yusuf, Memi b. Mustafa, Ali b. Yusuf, Mustafa b. Hızır, Hacı b. Yunus, Memi b. Evrenos

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 85 - Hüküm no: 64 - Orijinal metin no: [11b-2])﻿

﻿

﻿

65. Hüküm

Muhallefâtı Beytülmâlce zapt edilen Cafer b. Bâli’nin vârislerinin ortaya çıktığı

Hamza b. Ali, Veli b. Abdullah ve Hamza b. Ali nâm kimesneler, Dîvân’da ikisi mahzarında, Kurd nâm kimesnenin Mehmed ve Cafer nâm iki oğlundan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyeyn-i mezbûreyn, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Bıçakçı mahallesinde mütemekkin olup Seferihisar’da bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından on dört bin yüz on akçesi zeyilde mezkûr senenin Cumâdelûlâ ayının yirmi birinci gününde Beytülmâl emîni yediyle zapt edilip Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Cafer b. Bâli’nin vârisidir. Zira müdde‘iyeyn-i mezbûreyn, müteveffâ-yı mezbûrun baba bir kardeş çocuklarıdır. Babaları mezbûr Kurd müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kardeşidir. Verâseti ikisine ve Hazine-i âmire’den hissesini alan zevcesine münhasırdır. Onlardan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘iyeyn-i mezbûreynin, günün Akkirman kadısı Mevlânâ Mehmed b. Ahmed’den vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdurrahman, Osman b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 85 - Hüküm no: 65 - Orijinal metin no: [11b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

66. Hüküm

Kerime bt. Lütfi ve Saadet bt. İshak’ın Mustafa b. Abdullah adlı yeniçeriden ödünçten alacaklı oldukları

Kerime bt. Lütfi ve Saadet bt. İshak nâm hâtunlar, Yeniçeriler zümresinden Mustafa b. Abdullah nâm yeniçeriyi meclis-i şer‘a ihzâr ve mahzarında mezbûre Kerime takrîr-i da‘vâ edip bundan [akdem] mezbûr Yeniçeri zevcim iken altı bin akçe karz verdim idi. Hâlâ taleb ederim deyip mezbûre Saadet dahi yirmi yedi altun karz vermiş idim. Taleb ederim deyû da‘vâ eylediklerinde gıbbe’s-suâl mezbûr yeniçeri dahi ikrâr edip fi’l-vâki‘ var idi. Lâkin mezbûre ile halefi okuşub meblağ-ı mezbûrları ibrâ ve iskāt eylediler; hüccetim vardır deyû hüccet ibrâz edip mazmûnun isbât eyle denildikde mehil verilip hüccetin mazmûnun isbât etmekten âcizler olacak kendi ikrârı mûcebiyle meblağ-ı mezbûrun edâsına hükm olundu. Tahrîren fî 5 Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Nebi b. Bâli el-kādî, Mustafa b. Mahmud bölükbaşı, Mevlânâ Osman b. Hasan, Muslihiddin b. ( ), Mustafa b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 86 - Hüküm no: 66 - Orijinal metin no: [12a-1])﻿

﻿

﻿

67. Hüküm

Muslihiddin b. Abdullah’ın Hızır Bey mahallesindeki evini bey‘ bi’l-istiğlâl ile Mevlânâ Muhyiddin evkâfına sattığı

Muslihiddin b. Abdullah, âti’z-zikr menzilini, Kadızâde diye meşhûr merhûm Mevlânâ Muhyiddin evkāfına mütevellî olan Eynehan b. Abdullah’a bey‘ ettiğini ikrâr ve itirâf etti. Mütevellî-i mezbûr da vakf-ı mezbûr malıyla ve istiğlâl maksadıyla mezbûr Muslihiddin’in iş bu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Hızır Bey mahallesinde vâki‘, bir tarafdan Fâtıma Hâtun bt. Abdullah mülkü, iki tarafdan tarîk-i âm ve diğer tarafdan da tarîk-i hâs ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla andan iştirâ etti. Bâyi‘-i mezbûrun menzili mezbûru kirâlamak istemesi üzerine mütevellî-i mezbûr, zeyilde mezkûr ayın gurresinden bir sene tamâmına beş yüz akçe ücret-i kirâ ile menzili ana kirâladı. Mütevellî-i mezbûr, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Mehmed b. Ali ve Emirza b. Mustafa nâm kimesnelerin her biri, menzili mezbûrun derkine ve ücret-i kirâya îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 5 Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ferha[d] b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah, Emrullah b. Mustafa, Mehmed b. Abdullah, Receb b. Kubaş

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 86 - Hüküm no: 67 - Orijinal metin no: [12a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

68. Hüküm

Mustafa b. Ali adlı kimesnenin aslen hür olduğu

Mustafa b. Hüseyin, Derviş b. Ali ve Osman b. Abdullah nâm kimesneler, müdde‘â aleyh Sipâhi Kasım Bey b. Abdullah mahzarında, kısa boylu, açık kaşlı, kara gözlü, beyaz tenli, emred, sağ kulağı delik ve yanağı altında eser-i cerh bulunan Mustafa b. Ali’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Arnavud Belgradı kasabası sükkânından olan müdde‘î-i mezbûr aslen hürdür; Ayşe bt. Abdullah nâm hurretü’l-asliyye bir anneden doğmuştur. Babasının ismi Ali b. Abdullah’dır. O ve ebeveyni bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb asla köle olmamıştır.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 16 Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hızır b. İlyas, Süleyman b. Yakub, Ali b. Abdullah es-silâhî, Mahmud b. Abdullah es-silâhî, Ali b. Mehmed, Behrâm b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 87 - Hüküm no: 68 - Orijinal metin no: [12a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

69. Hüküm

Taşçı Hasan b. Abdullah ile İlyas Çavuş b. Ahmed’in taş bedelinden kaynaklanan ihtilafta sulh oldukları

Taşçı Hasan b. Abdullah nâm kimesne fahrü’l-emâsil ve’l-akrân İlyas Çavuş b. Hasan nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip mezbûr çavuşun zimmetinde taş bahâsından on dört bin dört yüz akçem var idi. Hâlâ zikr olunan on dört bin dört yüz akçeyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl mezbûr çavuşun yedinden alıp kabz edip ve mezbûr çavuşun zimmetini cemî‘-i da‘vâdan ve eymân ve muhâsamâtdan umûmen, husûsen taş bahâsına müte‘allik olan da‘vâdan ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezbûr Çavuş bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâili Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Şeyh Üveys b. Alâaddin, Mehmed b. Kasım, Yusuf b. Abdullah, Ramazan b. İsa, Numan b. İbrahim, Ahmed b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 87 - Hüküm no: 69 - Orijinal metin no: [12b-1])﻿

﻿

﻿

70. Hüküm

Saliha bt. Abdullah’ın aslen hür olduğu

Hüseyin b. Mehmed Çavuş, Murad b. Mehmed ve Bayezid b. İsmail nâm kimesneler, Sipâhi Ali b. Abdullah mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, sol kaşında beni olan, beyaz tenli Sâliha bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i mezbûre, Hurpişte kazâsı tevâbi‘inden Çekurok karyesi sükkânından olup aslen hürdür; Niko v. Nikolaraki nâm hurre-i asliyye anneden doğmuştur. Babasının ismi Nikola v. Rapko’dur. O ve ebeveyni bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb asla köle olmamışlardır.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Yusuf, Süleyman b. Abdullah, Hüseyin b. Mehmed, Şem‘î Çelebi b. ( ), Ramazan b. Abdullah, Emir b. Ferahşad, Kasım b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 88 - Hüküm no: 70 - Orijinal metin no: [12b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

71. Hüküm

Salih b. Ahmed Çelebi adlı küçüğün kendisine babasından intikal eden evdeki hissesi karşılığını kardeşinden aldığı

Kiremitçi diye ma‘rûf Ahmed Çelebi’nin Sâlih nâm sagīr oğluna kıbel-i şer‘-i şerîften mansûb vasî olan Mahmud b. Abdullah nâm vasî, sagīr-i mezbûra babasından intikāl eden mahmiye-i kazâ-i havâss-ı Kostantıniyye tevâbi‘inden Hasköy karyesinde el-Hâc İskender mahallesinde kâin altında tahtânî bir beyt bulunan odayı, su kuyusunu, mahzeni müştemil ve iki tarafdan sagīr-i mezbûr mülkü, diğer tarafdan tarîk-i âm ve öteki tarafdan da Tur Beşe bt. Ahmed Çelebi mülkü ile mahdûd menzildeki hakkından kardeşi Derviş Çelebi b. Ahmed Çelebi zimmetinde olan hakkı mukābelesinde sekiz bin iki yüz akçeyi ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Sagīr-i mezbûrun merkūm Derviş Çelebi zimmetinde bir akçe ve bir habbe hakkı kalmadı.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Çelebi b. el-merhûm Ali Çelebi, Cafer Çelebi b. Bektaş, Mehmed Çelebi b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 88 - Hüküm no: 71 - Orijinal metin no: [12b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

72. Hüküm

Vezir İbrahim Paşa’nın kurduğu vakıflar

Sebeb-i tahrîr-i hurûf oldur ki, Vezîr-i mükerrem, düstûr-i ekre[m], sâhibü’n-nefsi’l-kudsiyye ve’l-kemâlâti’l-ünsiyye, melce’ü’z-zu‘afâ melâzu’l-gurebâ, el-mahsûs bi inâyeti’l-meliki’l-mennân vezâretten mütekāid olan İbrahim Paşa hazretleri b. Abdurrahman kıbelinden âtiyyü’z-zikr olan vakfı ikrâra ve rücû‘a ve bu bâbda mühim olan her emre Mevlânâ Hasan b. Mustafa el-imâm ve Mevlânâ el-Hâc Yusuf b. Abdullah el-imâm ve Mevlânâ Sıyami b. Emrullah el-imâm ve Fethullah b. el-Hâc Ahmed nâm kimesneler şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan fahrü’l-müderrisîn zahrü’l-muhassılîn Molla Harun b. Abdülganî nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde âti’z-zikr olan vakfa tescîl için mütevellî nasb olunup ve tevliyeti şühûd-i mezkûr şehâdetleriyle sâbit olan Şücâ‘ Bey ibni Abdullah nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip müvekkilim mezbûr İbrahim Paşa hazretleri vaktâ ki bundan akdem tevfîr-i hayrâta tâlib ve teksîr-i meberrâta râgıb olup câmi‘ ve medrese ve mekteb ve sâir vücûh-i hayrâtı tekmîle sâ‘î olup li hamdillah cem‘îsi ber vech-i ecmel tamâm oldukdan sonra bunların erbâb-ı vezâyifi için nice nice emlâk-i evkāf vakf edip mufassalan kitâb-ı vakfiye yazdırmışlar idi. Hâlâ dahi hayrâtı ziyâde olmağa tâlib ve umûr-i hasenâtı mütezâyid olmağa râgıb olup sâbıkan kitâbet olunan vakfiyede mastûr olan arâziden mahmiye-i İstanbul’da Silivrikapısı kurbunda Bevvâb Karagöz mahallesinde vâki‘ olup bir tarafından Aydın b. Abdullah eytâmı mülkü ile ve üç tarafdan tarîk-i âm ile mahdûd olan bir kıt‘a vakıf yerleri üzerinde kendi malları ile binâ ettikleri üç bâb fevkānî, sekiz bâb tahtânî odaları ve âbhâneleri ile mektebhâneyi ve mektebhâne altında iki bâb dükkânı ve arâzi-i mevkūfe-i mezbûreden mahalle-i mezbûrede vâki‘ olup bir tarafdan tarîk-i âm ve bir tarafdan tarîk-i hâs ile ve bir tarafdan Kasım b. Abdullah çayırı ile ve Hasan b. Bâli mülkü ile mahdûd olan arz-ı mevkūfe üzerinde kendi malları ile binâ ettikleri yedi bâb tahtânî odaları, müstakil âbhâneleri ve su kuyuları ile ve mahmiye-i mezbûrede Küçük Ayasofya mahallesinde beş gurfe altında iki ahırı ve her birinin önünde hâce sebili, iki su kuyusunu ve cüneyneyi müştemil olup bir tarafından Mehmed Çavuş mülkü ile ve bir tarafından merhûm Mevlânâ Hoca Hayreddin Vakfı ile ve iki tarafından tarîk-i âm ile mahdûd olan mülk menzillerini dahi vakıf ve habs eylediler ve sâir evkāflarına ilhâk eylediler. Gayri evkāfları gibi icâreye verilip hâsıl olan ücreti kitâb-ı vakfiyye-i sâbıkasında mastûre olan mesârife sarf oluna. Ve bunlardan mâ‘adâ on bin tâmmü’l-vezn sahîhü’l-ayar filori dahi kendi mallarından ifrâz ve cümle menâllerinden mümtâz kıldıklarından sonra hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm vakıf ve habs eylediler ve şöyle şart eylediler ki zikr olunan meblağ onu on bir akçe olmak hesâbı üzre rehn-i kavî yahud kefîl-i melî ile mu‘âmele-i şer‘iyye olup [13b] hâsıl-ı erbâh-ı âide ve gallât-ı vâridesinden Silivrikapusu kurbunda binâ buyurdukları câmi-i şerîflerinde hergün ba‘de salâti’z-zuhr otuz kimesne cem‘ olup bi’t-tertîl, lâ bi’s-sür‘a ve’t-ta‘cîl her biri Kur’ân-ı azîm ve furkān-ı kerîmden birer cüz’ tilâvet edip yevmî iki akçe vazifeye mutasarrıf ola. Evvelâ vakf olunan on bin filoriye ve sâniyen vakf olunan on bin filori ki cem‘an yirmi bin filori olup cümlesine bir kimesne mütevellî olup yevmî on beş akçe verile. Ve iki kimesne dahi câbi olup yevmî dörder akçe verile. Ve vakfiyye-i sâbıkada altı kimesne İhlâshân ta‘yîn olunmuş idi. Hâlâ dört kimesne dahi ta‘yîn eylediler ki yevmî ikişer akçe ile on kimesne İhlâshân olalar. Ve zikr olunan cüz’lerin biri câmi-i mezbûr imâmına ve biri sâ‘atîsine ve dördü dört nefer müezzinine ve biri câmi-i mezbûr mukābelesinde olan mektebhânenin mu‘allimine ve biri halîfesine meşrût ola. Ve zikr olunan İhlâshânlık dahi bunlara meşrût ola. Ve kendi kullarından ve hazinedârbaşısı iken fevt olan Davud b. Abdullah’ın vakf ettiği otuz bin akçenin vakfiyetini kabûl edip ve ana yirmi bin akçe dahi ilhâk edip vakf eylediler. Ve şöyle şart eylediler ki: Nehc-i mezbûr üzre muamele-i şer‘iyye olunup câmi-i mezbûrda kuşluk vaktinde on kimesne cem‘ olup her biri bir cüz’-i şerîf tilâvet edip yevmî birer akçe verile. Ve vakfiyye-i sâbıkada akār meremmâtı için ta‘yîn ettikleri iki yüz bin akçenin zikr olunan elli bin akçenin câbisi akār-ı câbi olan kimesne olup vazifesine iki akçe dahi zammolunup cihet-i cibâyet cümle altı akçe ola. Ve evkāf kâtibine üç akçe dahi ziyâde olup cümle vazifesi on akçe ola. Ve evkāfın müsâ‘adesi oldukda İhlâshân on beş oluncaya dek ziyâde ola. Ve zikr olunan elli bin akçenin zevâ’idi hıfz olunup câmi‘-i şerîf-i mezbûr mahallesinin avârızına ve sâir tekâlîf-i örfiyesine sarf oluna. Ve her kim câmi‘-i mezbûr evkāfına mütevellî olur zikr olunan elli bin akçeye dahi ol mütevellî ola ve zikr olunan on cüz’ün tilâvetinin biri câmi‘ imâmına ve biri sâ‘atîsine ve dördü dört müezzinine ve biri mezbûr mu‘allime ve biri dahi mezkûr halîfeye meşrût ola. Ve zikr olunan cihât utekāya ve evlâd-ı utekāya ve evlâd ve evlâd-ı utekāya karnen ba‘de karnin, batnen ba‘de batnin meşrût olup ve tevliyet tebdîl ve tağyîr mâdemki hayâtta ola kendiye meşrût olup ve eğer el-iyâzü billah câmi‘ ve mescid ve medrese harab olup ta‘mîre kābiliyet olmayacak olursa mahsûl-i evkāf, mezbûr utekāya ve evlâd-ı utekāya bi kadri’l-istihkāk tevzî‘ oluna. Ve bunlar münkariz olurlarsa fukarâya tevzî‘ oluna deyû şart eylediler. Ve bu cümle mevkūfâtı mezbûr mütevellîye bi’t-tamâm ve’l-kemâl teslîm eyleyip ol dahi tesellüm ve kabz edip sâir mütevellîler evkāfta tasarruf ettikleri gibi ettikde mukırr-ı mezbûru mezkûr mütevellî bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mezbûr vekîl vekâlet-i mahkiyesi ile asl-ı vakıftan rücû‘a ve mütevellî-i mezbûrun yedinden istirdâda şürû‘ edip da‘vâ eyledikde zikr olunan evkāfın sıhhatine ve lüzûmuna cemî‘ şerâit-i hükme ri‘âyet olundukdan sonra hükm olundu. Tahrîren fî evâili Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Abdullah b. Abdullah, İbrahim b. Mustafa, Ahmed b. Mustafa, Nasûh Bey b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 89 - Hüküm no: 72 - Orijinal metin no: [13a-1])﻿

﻿

﻿

73. Hüküm

Şeyh Mehmed’in Bosna asıllı kölesini âzat ettiği

Hâlen kadı olan Mevlânâ Şeyh Mehmed b. merhûm Receb Çelebi, işbu akdin kendisinden sudûruna kadar abd-i memlûki olan Bosnaviyyü’l-asl, uzun boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü hâmil-i hâze’l-kitâb Kubad b. Abdullah’ı hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i memlûk böylece ahrâr-ı mükellefînden hür bir kimesne oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 6 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Ahmed b. Kemal, Hasan b. Adil, Muharrem b. Hüseyin, Hüsrev b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 91 - Hüküm no: 73 - Orijinal metin no: [14a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

74. Hüküm

İmam Abdülcelil b. Eymir’in Topkapısı’ndaki bağını Mevlânâ Süleyman b. Emir’e sattığı

İmâm Abdülcelil b. Eymir, âti’z-zikr bağını hâmil-i hâze’l-kitâb Mevlânâ Süleyman b. Emir’e bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve itirâf etti. Müşterî-i merkūm da Sûr-ı Kostantıniyye kapılarından Topkapısı’nda vâki‘, bir tarafdan tarîk-i âm, diğer tarafdan fahrü’l-muhadderât Hûbân Hâtun bağı, öteki tarafdan vekîl harc mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i hâs ile mahdûd mülk bağını cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla râyicü’l-vakt beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla andan iştirâ etti. Müşterî-i merkūm vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Mustafa, Abdi Çelebi b. Haydar, Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Hüseyin b. ( ), Sinan Bey b. Abdullah, Cafer Bey b. Abdullah er-râcil

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 91 - Hüküm no: 74 - Orijinal metin no: [14a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

75. Hüküm

Müteferrika tâifesinden Cafer Çelebi’nin eşya bedelinden Salih b. Ahmed Çelebi’ye borcu olduğu

Müteferrika tâifesinden Cafer Çelebi b. Bektaş, üzerinde ve zimmetinde Sâlih b. Ahmed Çelebi nâm sagīre, müşterâ ve makbûz esbâb bahâsından râyicü’l-vakt on altı bin sekiz yüz yetmiş üç akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Sagīr-i mezbûra kıbel-i şer‘-i şerîften mansûb vasî olan Mahmud b. Abdullah vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 12 Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Mevlânâ Abdülhamid Çelebi b. Mesud, Bâli Bey b. Abdullah, Ahmed b. Mustafa, Mustafa b. Ahmed, İbrahim b. Mustafa, el-Hâc Abdullah b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 91 - Hüküm no: 75 - Orijinal metin no: [14b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

76. Hüküm

Kerime bt. Lütfi ve annesi Saadet bt. İshak’ın adı geçen Kerime’nin boşandığı kocasının zimmetini ibrâ ettiği

Kerime bt. Lütfi, bütün da‘vâ, mutâlebât, yemîn ve muhâsamâtdan umûmen ve mukaddemâ mehrinden alacağı olduğunu iddi‘â ettiği altı bin akçeyle alâkalı da‘vâdan husûsen zevc-i mutalliki râcil Mustafa b. Abdullah’ın zimmetini ibrâ etti. Mezbûre Kerime’nin annesi Saadet bt. İshak da bütün da‘vâ, mutâlebât, yemîn ve muhâsamâtdan umûmen ve yirmi yedi altın alacak iddi‘âsı da‘vâsından husûsen mezbûr Mustafa’nın zimmetini ibrâ etti. İşbu kātı‘an li’n-nizâ‘ ve râfi‘an li’l-husûmât ibrâ muameleleri, mezbûr Mustafa yedinden mezbûre Kerime’nin on beş altın, mezbûre Saadet’in ise beş altın almasından sonra cereyân etti. Mezbûr Mustafa, mukırrateyn-i mezbûreteyni vâki‘ ikrârlarında bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr, 13 Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Mahmud bölükbaşı, Ali b. Abdullah, Mustafa b. Yusuf, İbrahim b. Mustafa, Hüseyin b. Yusuf

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 92 - Hüküm no: 76 - Orijinal metin no: [14b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

77. Hüküm

Pîr Ahmed b. el-Hâc Mahmud’un, muhallefâtı zapt edilen el-Hâc Mahmud b. el-Hâc Bekir’de mudârebeden alacağı olduğu

İstanbul’da Şehsuvar mahallesinde fevt olan el-Hâc Mahmud b. el-Hâc Bekir muhallefâtından altı bin dokuz yüz on iki [akçe] âmme beytülmâl emini Ahmed yedinden sene 970 Rebî‘ulevvelinin 16 [ncı günü] Hızâne-i âmireye teslîm olunmuşdur. Hâlâ Pîr Ahmed b. el-Hâc Mahmud nâm kimesne gelip müteveffâya mudârebe için üç yüz yetmiş bir sikke verdim. Fevt olup kaldı. Lâzimü’l-edâ deynidir. Hâlâ Yenişehir kadısı olan Abdülaziz b. Kemal’den nakl-i şehâdet (…)

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 92 - Hüküm no: 77 - Orijinal metin no: [14b-3])﻿

﻿

﻿

78. Hüküm

Timar sahibi Bâli’nin timarındaki bazı tarlaları Despina b. Kalamaki’nin tasarrufuna verdiği

Sebeb-i tahrîr-i hurûf oldur ki, Ohri Sancağı’nda Gora nâhiye[si] Kastrofile nâm karyede timara mutasarrıf olan Bâli b. İlyas nâm timarî, meclis-i şer‘-i şerîfde nâhiye-i mezbûreden Kastrofile-i mezbûreden Despina b. Kalaki nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm [edip] nâhiye-i mezbûrede hudûdu inde’l-ahâlî ma‘lûm olmağın tahdîdden ganî olan on pâre tarlalara mezbûr Kalaki b. Dırâz tasarrufunda olup hâlâ zikr olunan tarlalarda mezbûr Despina’ya üç yüz akçesini alıp tapuya virdim. Min ba‘d keyfe mâ teşâ’ mutasarrıf ola dedikde mukırr-ı mezbûru mezbûr Despina bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî 16 Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Memi b. Abdullah, İlyas b. Ahmed, Mehmed b. Abdullah, Mezâki b. Toçka, Pize b. Toçka, Mustafa b. Abdullah, Ali b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 92 - Hüküm no: 78 - Orijinal metin no: [15a-1])﻿

﻿

﻿

79. Hüküm

Sümeyye bt. Süleyman’ın köle olmadığının tespiti

Fîrûz b. Timur ve Bâli b. Davud nâm kimesneler, müdde‘â aleyh fahrü’l-akrân Murad Subaşı b. Abdullah mahzarında, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü Sümeyye bt. Süleyman’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Vişegrad kazâsı tevâbi‘inden Nikovik karyesi sükkânından olan müdde‘iyye-i mezbûre aslen hürdür; Fâtıma bt. Süleyman nâm hurretü’l-asliyye bir anneden doğmuştur. Babasının ismi Süleyman b. Bahadır’dır. O ve ebeveyni, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb asla köle olmamışlardır.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Tur Ali b. Mahmud, Yusuf b. Barak, Ali b. Kurd, Bâli b. Hüseyin, Alisi b. Kemal

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 93 - Hüküm no: 79 - Orijinal metin no: [15a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

80. Hüküm

Kanunî Sultan Süleyman’ın Çerkez asıllı kölesini âzat ettiği

Sultan-ı a‘zam, Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü Bayezid b. Abdullah’ı âzat etti.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 93 - Hüküm no: 80 - Orijinal metin no: [15a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

81. Hüküm

Beytülmâlce muhallefâtından on bin dört yüz akçesi zapt edilen Cafer Bey b. Abdullah’ın mirasçılarının hak iddiası

Maden b. Mustafa, Hüseyin b. Hamza, Sinan b. Abdi ve Ahmed b. Abdi nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘, râciline mahsûs Beytülmâl emîni Ahmed Bey b. İskender mahzarında, ana-baba bir kız kardeşi Hânî bt. Karagöz kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti sâbit olarak vekâleten ve kendi nefsinden asâleten Mehmed b. Karagöz’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr ve müvekkile-i mezbûre Hâc yolunda vefât eden ve muhallefâtından Beytülmâl-i mezbûr için on bin dört yüz akçesi zapt edilen on altıncı ağa bölüğünden râcil Cafer Bey b. Abdullah’ın vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr, müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kız kardeşi oğludur. Müdde‘înin annesi nasrâniyye Giriya bt. Bagos müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kız kardeşidir. Müvekkile-i mezbûre de müteveffâ-yı merkūmun ana-baba bir kız kardeşidir. Müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtı ikisine münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezkûrun, günün Kütahya kazâsı kadısı Mevlânâ Mehmed b. Abdullah’dan vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 15 Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Ali tezkiye?, Hüseyin b. Ahmed tezkiye?, İbrahim b. Hüseyin tezkiye?, Ahmed b. Abdi el-kāid, Hüseyin b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 93 - Hüküm no: 81 - Orijinal metin no: [15a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

82. Hüküm

İbrahim Paşa b. Abdurrahman evkâfının, vâkıfta olan kira alacağını aldığı

Vezîr-i kebîr ve müşîr-i hatîr İbrahim Paşa b. Abdurrahman hazretlerinin evkāfına mütevellî olan Şuca‘ Bey b. Abdullah, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Ayasofya-i kebîr kurbundaki Sinan Ağa mahallesinde kâin, iki tarafdan Rumeli Beylerbeyi fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim umdetü’l-ekârim ve’l-efâhim zü’l-kadri’r-refî‘ ve’l-câhi’l-menî‘ el-mahsûs bi inâyeti’l-meliki’l-mennân Ahmed Paşa b. Abdurrahman mülkü, diğer tarafdan Muslu Çelebi b. Ali Çelebi b. merhûm Şeyh Ali mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd menzilin 966 senesi Muharremi’nden Zilhicce nihâyetine kadar olan kirâsından vakf-ı mezbûrun vâkıf-ı mûmâ ileyh zimmetindeki râyicü’l-vakt dokuz bin akçe hakkını ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Vakf-ı mezbûrun vâkıf-ı merkūm zimmetinde bir akçe ve bir habbe hakkı kalmadı.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr, evâil-i Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 94 - Hüküm no: 82 - Orijinal metin no: [15b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

83. Hüküm

İbrahim Paşa evkâfının, vâkıfta olan ödünç alacağını tahsil ettiği

[Mütevellî-i vakıf] Paşa-i mezkûrun zimmetindeki karz cihetinden beş bin dinar ve müşterâ ve makbûz çuka bahâsından bin dinar mikdârındaki vakıf alacağını ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Vezîr-i müşârun ileyh kıbelinden kaziyye-i mahkiyeyi tasdîke vekâleti sâbit olan umdetü’l-ahâlî ve’l-müderrisîn Mevlânâ Harun b. Abdülmu‘în mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 95 - Hüküm no: 83 - Orijinal metin no: [15b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

84. Hüküm

İbrahim Paşa evkâfının, vakıf menzilleri vâkıfa kiraladığı

Vezîr-i mûmâ ileyh kıbelinden vekâleti Mevlânâ Hüseyin Çelebi b. Mustafa ve Mevlânâ Alâaddin Halîfe b. Veli’nin şehâdetleri ile sâbit olan mezbûr Mevlânâ Harun, vekâlet-i mahkiyesi ile müvekkili mezbûru için cemî‘ menzili mezbûru mütevellî-i mezbûrdan kirâladığını ikrâr etti. Mütevellî-i merkūm da menzili mezbûru zeyilde mastûr senenin gurre-i Muharremi’nden bir sene tamâmına dokuz bin akçe ücret ile kirâya verdi. Mütevellî-i mezbûr vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 95 - Hüküm no: 84 - Orijinal metin no: [15b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

85. Hüküm

Mehmed b. İskender’in, Kâtip Muslihiddin mahallesindeki evini kız kardeşine sattığı

Mehmed b. İskender, âti’z-zikr menzilini, kız kardeşi Emine bt. İskender’e bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşteriye-i merkūme de, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kâtib Muslihiddin mahallesinde kâin, tahtânî iki, fevkānî bir beyti, su kuyusunu, bahçeyi ve avluyu müştemil, bir tarafdan Halil Çelebi b. Hamza mülkü, diğer tarafdan mezbûr Halil Çelebi cânibindeki duvar, öteki tarafdan Ahmed ve Mehmed ibney İskender mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla râyicü’l-vakt on altı bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla andan iştirâ etti. Müşteriye-i merkūme kıbelinden kaziyye-i mahkiyeyi tasdîke vekâleti Ahmed b. Abdullah ve Murad b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Mahmud b. Abdullah mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelâhire sene 970

Şuhûdü’l-hâl: Hasan [b.] Karagöz, Cafer b. Abdullah, Memi b. Halil, Mahmud b. Halil, Mahmud b. Abdullah el-cündî, Cafer [b.] Şaban, İbrahim [b.] Cafer, Şaban Dede, Seydi Dede, İbrahim Reis, Cafer b. Abdullah, Hacı b. Memi Çelebi, Kasım b. Abdullah, Ahmed b. Mahmud, Kasım b. Cafer Çelebi

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 95 - Hüküm no: 85 - Orijinal metin no: [16a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

86. Hüküm

Sarrâc bölüğünden Ali Çelebi’nin ölen karısının vârisi olduğunun tespiti

İmâm, Muslihiddin b. Mehmed, Mehmed b. Mehmed, Mustafa b. Mehmed, Ahmed b. Ahmed ve Mustafa b. Abdullah nâm kimesneler Dîvân’da, hâssa sarrâcları bölüğünden Ali Çelebi’nin kendi nefsinden asâleten ve Şemsi bt. Abdullah kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olarak vekâleten sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr, Ayasofya-i sagīr mahallesinde mütemekkin olup orada vefât eden ve muhallefâtından on dört bin iki yüz yirmi akçesi zeyilde mezkûr senenin Cumâdelûlâ ayında Beytülmâl-i mezbûr için zapt edilen Fetehnâ bt. Abdullah’ın vârisidir. Zira merhûme-i mezbûre, öldüğünde zevci olan müdde‘î-i mezbûrun taht-ı nikâhında idi. Merhûmenin verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Merhûme-i mezbûre techîz ve tekfîni ve kendi yerine hâcca gidilmesi için sülüs-i mâlı ile vasiyyet etmiş ve müdde‘î-i mezkûru da vasiyyetinin tenfîzine vasî nasb etmişdi. Müdde‘î-i mezbûr, vesâyet-i merkūmeyi kabûl etti. Merhûme-i mezbûre ayrıca hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde mahalle-i mezbûrede vâki‘, bir tarafdan Aşçı Hasan b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan Sipâhi Mustafa Bey b. Abdullah ve Bölükbaşı Budak b. Yusuf mülkleri ve iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini müdde‘îye ve müvekkile-i mezbûreye hibe edip teslîm etti. Onlar da menzili mezbûru tesellüm ettiler. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Sinan Çelebi b. ( ), el-Hâc Sefer b. İshak, el-Hâc Ali b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 96 - Hüküm no: 86 - Orijinal metin no: [16a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

87. Hüküm

Hüseyin b. Hızır’ın, evini karısı Hümâ bt. Abdullah’a sattığı

Hüseyin b. Hızır, âti’z-zikr menzilini, zevcesi Hümâ bt. Abdullah’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşteriye-i merkūme de mezbûr Hüseyin’in mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Balat kurbundaki el-Hâc Muhyiddin mahallesinde kâin, tahtânî iki beyti, selâmlığı ve avluyu müştemil, bir tarafdan Mustafa b. Hasan mülkü, diğer tarafdan Ayşe bt. İskender mülkü, öteki tarafdan tarîk-i hâs ve diğer tarafdan da Memi Çelebi b. İshak mülkü ile mahdûd mülk menzilini râyicü’l-vakt yedi bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla andan iştirâ etti. Mezbûre Hümâ hâtun, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 17 Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Mehmed el-imâm, Mehmed b. Süleyman el-müezzin, Mehmed b. Abdullah, Mustafa b. Hasan, Ahmed b. Abdullah, Pervâne b. Abdullah, Hamza b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 96 - Hüküm no: 87 - Orijinal metin no: [16b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

88. Hüküm

Kilerci Muhyiddin b. Ahmed’in, Alman asıllı kölesini âzat ettiği

Kilerci Muhyiddin b. Ahmed, işbu âzat ikrârına kadar mülkiyetinde bulunan, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, sol ayak bileğinde eser-i cerh bulunan Alaman asıllı hâmil-i hâze’l-kitâb Kasım b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahim âzat ettiğini ikrâr etti. O da böyle ahrâr-ı mükellefînden hür bir kimesne oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Mahmud Çelebi b. el-mukırru’l-mezbûr el-kadı, Mevlânâ Abdi Halîfe el-mülâzım, İskender Bey b. Abdullah, Mevlânâ Yahya Çelebi b. Abdullah el-imâm, Ferhad Bey b. Abdullah, el-Hâc Ahmed b. Ali, Mustafa b. Ali, Üstâd Bâli eş-şerbetî, Muhyiddin el-el-börekî

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 97 - Hüküm no: 88 - Orijinal metin no: [16b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

89. Hüküm

Davud Paşa mahallesindeki Beytülmâlce zapt edilen bahçenin Sinan b. Abdullah’ın aile vakfına ait olduğu

Fahrü’l-umerâi’l-kirâm Hüseyin Bey b. Mehmed’in şehâdetine şâhid olan Şeyh Muslihiddin ve Mansur biney el-Hâc Mehmed nâm kimesneler Dîvân-i âlî’de emâcidi’l-mükerremîn defterdârlar mahzarında, Kamer Hâtun’un Nasûh ve Bedii nâm sagīreynine kıbel-i şer‘-i şerîften mansûb vasî olan Hatice bt. Mehmed’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle dediler: Mezbûr Hüseyin Bey bizim yanımızda şehâdet etti; biz de ana şehâdetine şehâdet ettik ki, mahmiye-i mezbûre mahallâtından Davud Paşa mahallesinde vâki‘, vâkıfına âidiyeti cihetiyle şöhretinden dolayı tahdîdden müstağnî bulunan bahçe, mahrûse-i Haleb mahallâtından Halum mahallesinde sâkine Kamer Hâtun’un muhallefâtına dâhil olduğu zannı ile Beytülmâl-i mezkûr tarafından zapt edilmiştir. Mezbûre Kamer Hâtun’un dedesi Sinan b. Abdullah, zeyilde mezkûr senenin Rebî‘ulevvel ayında mezbûr bahçeyi önce evlâdına sonra neslen ba‘de neslin ile’l-inkırâz evlâd-ı evlâdına, sonra da Medîne-i münevvere’ye vakfetmişdi. Bahçeden yararlanma hakkı, mezbûre Kamer Hâtun vâkıfın evlâd-ı evlâdı olduğu zamân ana intikāl etmiş o öldüğünde ise verâseti iki sagīr oğluna münhasır oluştur. Hadîka-i mezbûreye müstahık ikisinden başka vâris kalmamıştır. Hasan Çelebi b. İbrahim ve Satılmış b. Hüseyin nâm şâhidân, Dîvân’da ikisi [Beytülmâl emîni ve kâtibi] mahzarında hâzır olup önceki şâhidler gibi şehâdet ettiler. Vasiyy-i mezbûrun, günün mahrûse-i Haleb kadısı Mevlânâ Şemseddin b. Mehmed’den vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelâhire sene seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Mustafa ve el-Hâc Cafer b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 97 - Hüküm no: 89 - Orijinal metin no: [16b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

90. Hüküm

Hasan Çavuş b. Abdullah’ın Hızır Çavuş’ta bulunan timar mahsulünden doğan alacağını terekeden tahsil ettiği

Hasan Çavuş b. Abdullah nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîfte merhûm Hızır Çavuş b. ( ) nâm kimesnenin vârislerinden kızı Kamer ve hâtunu Hûrî nâm kimesneler kıbelinden Hüseyin Çelebi b. Ali ve Bâli Çavuş b. Sinan Bey şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan Hüsrev Bey b. Abdullah ve Vefâî b. Mehmed et-tabib nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem mezbûr Hızır Çavuş hâl-i hayâtında iken Ustrumca kadılığından olan Derinbar timarı mahsûlünü dört bin akçeye satın almış idim. Üç bin üç yüz akçe ki bin sekiz yüzü ispençeden ve bâkīsi ki bin dört yüz akçe terekeden alıp kabz eyledim dediği mezbûr vekîller talebiyle kayd olundu. Fî 21 Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 98 - Hüküm no: 90 - Orijinal metin no: [17a-1])﻿

﻿

﻿

91. Hüküm

Beytülmâlce muhallefâtından yirmi sekiz bin iki yüz kırk akçesi zapt edilen Mustafa b. Abdullah’ın vasiyette bulunduğunun ortaya çıkması

<< Aşçı Mustafa b. Abdullah, imâm Sıyami b. Resûl ve Sinan b. Abdullah nâm kimesneler, Dîvân-i âlî’de emâcidi’l-mükerremîn defterdârlar huzûrunda, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni Mustafa Çelebi b. Behmen ve kâtibi Derviş Çelebi b. Lütfi mahzarında, Silahdâr Hüsrev Bey b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i mezbûre mahallâtından Sinan Ağa mahallesinde mütemekkin iken bundan akdem vefât eden ve zeyilde mezkûr senenin Cumâdelûlâ ayında muhallefâtından yirmi sekiz bin iki yüz kırk akçesi Beytülmâl-i mezbûr için zapt edilen hâssa tabbâhları zümresinden merhûm Mustafa b. Abdullah, hâl-i hayâtı ve kemâl-i aklında techîz ve tekfîni ve eczâ-i şerîfe tilâveti için sülüs-i mâlı ile vasiyyette bulunmuş ve müdde‘î-i mezkûru vasiyyetinin tenfîzine vasî nasb etmişdi. O da vasiyyeti merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etti. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi. Sonra, müteveffâ-yı mezkûrun techîz ve tekfîni için sülüs-i mezbûrundan üç bin akçe sarf edildi; geride altı bin akçe kaldı.

[Şuhûdü’l-hâl:] Abdülkādir b. Yusuf, Kasım b. Abdullah el-müezzin >> Derkenâr: Gayrı yerde yazılmıştır.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 98 - Hüküm no: 91 - Orijinal metin no: [17a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

92. Hüküm

Fâtıma bt. Mehmed’in, el-Hâc Ferhad mahallesindeki evini Ekmekçi Malkoç b. Abdullah’a sattığı

Zevcesi Fâtıma bt. Mehmed kıbelinden bey‘ ve kabzı semene vekâleti Mustafa b. İlyas ve Hüseyin b. Abdi’nin şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Musa b. Hüseyin, müvekkile-i mezbûresine âid âti’z-zikr menzili Ekmekçi Malkoç b. Abdullah’a vekâlet-i mahkiyesi hasebiyle bey‘ ettiğini ikrâr ve itirâf etti. Müşterî-i merkūm da mezbûre Fâtıma’nın sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından el-Hâc Ferhad mahallesinde kâin, üstünde iki fevkānî beyt bulunan tahtânî bir ahırı, beyt-i evvel cânibinde odayı, tahtânî ayrı bir odayı ve iki fırını müştemil, bir tarafdan Hüseyin Ağa Vakfı, diğer tarafdan Mahmud Çelebi b. Mehmed Vakfı, öteki tarafdan müvekkile-i mezbûre mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla râyicü’l-vakt on sekiz bin altı yüz akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla andan iştirâ etti. Müşterî-i merkūm vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 22 Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Ali b. Yusuf, Murad b. Abdullah, İskender b. Abdullah, Muhyiddin b. Abdullah, Cafer b. Mustafa, Mustafa b. İlyas, Mustafa b. Abdullah, Hüseyin b. İlyas, Hasan b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 99 - Hüküm no: 92 - Orijinal metin no: [17b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

93. Hüküm

Muhallefâtı zaptedilen Kadı Muhyiddin’in verâsetinin oğlu Mehmed’e ait olduğu

Salina Kadısı olan Mevlânâ Muhyiddin b. Himmet kazâ-i mezbûr kadısı iken fevt olup muhallefâtından yirmi bin iki yüz on iki akçe Livâ-i Salina’da havâle olan silahdârlardan Ali Bey yedinden sene 970 Cumâdelûlâsında Hızâne-i âmireye teslîm olunmuşdur. Hâlâ Mehmed nâm kimesne gelip müteveffâ-yı mezbûrun ben sulbî oğluyum verâset bana münhasıradır deyû Isparta kadısı Mevlânâ Nesimî b. Hasan’dan nakl-i şehâdet ibrâz edip da‘vâ eyledikde el-Hâc Veli b. İlyas ve el-Hâc Mansur b. Abdurrahman ve Hüseyin b. Cârullah şehâdetleri ile Mevlânâ Safa b. Seydi el-imâm ve el-Hâc Musa b. el-Hâc Mustafa tezkiyelikleri ile hükm olundu.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 99 - Hüküm no: 93 - Orijinal metin no: [17b-2])﻿

﻿

﻿

94. Hüküm

Üsküplü mahallesinde vefat eden Süleyman’ın, sağlığında iki kölesini âzat ettiği

Mukāta‘acı Süleyman Çelebi ve Ahmed Kethüdâ b. Sefer nâm kimesneler, Dîvân’da ikisi huzûrunda, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü Perviz b. Abdullah’dan ve ( ) Yusuf b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Üsküblü mahallesinde bundan akdem vefât eden ve muhallefâtı 970 senesi Cumâdelûlâ ayında Beytülmâl-i mezbûr tarafından zapt edilen merhûm Süleyman, abdeyn-i memlûkeyn-i mezkûreyni âzat ve tahrîr etmişdi. Abdeyn-i mezbûreyn böylece ahrâr-ı mükellefînden hür kimesneler oldu. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 24 Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 100 - Hüküm no: 94 - Orijinal metin no: [17b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

95. Hüküm

Fâtıma bt. Abdülkerim’in, Mevlânâ Hüsrev mahallesindeki evini oğlu Mustafa Çelebi b. Mehmed’e sattığı

Fâtıma bt. Abdülkerim kıbelinden âti’z-zikr olan bey‘a ve kabz-ı semeni ikrâra vekâleti Mevlânâ Bedreddin b. Aydın, Mevlânâ Mahmud b. Mustafa ve İlyas Çavuş b. Hasan’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Kurd Bey b. Yakub, müvekkile-i mezbûresinin âtiyyü’zikr menzilini, oğlu Mustafa Çelebi b. Mehmed’e bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da mezbûre Fâtıma’nın sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Mevlânâ Hüsrev mahallesinde kâin bulunan tahtânî kebîr bir beyti, onun cânibindeki üstünde ocak bulunan odayı, mutfağı, iki selâmlığı, odayı, bahçeyi, su kuyusunu, diğer bir selâmlığı, diğer iki selâmlığı, ahırı ve ahır cânibindeki fevkānî iki beyti, bahçeyi, diğer bir ahırı, diğer bir odayı müştemil, bir tarafdan Rumeli vilâyeti za‘îmi Mehmed b. Hızır mülkü, diğer tarafdan Ayşe Hâtun bt. ( ) mülkü, öteki tarafdan Hancı diye ma‘rûf Sinan Vakfı ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt altmış bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Müşterî-i mezbûr vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Malkoç b. Abdullah, Mahmud Çelebi b. İskender, Süleyman b. İskender, el-Hâc Sinan b. Abdullah, Mustafa b. Ahmed, Hasan b. Ali, Mehmed b. Ahmed, Ali b. Mustafa, Hızır b. Ali an kâtibân-i Hızâne-i âmire, Ahmed b. Hasan an kâtibân-i Hızâne-i âmire, Mahmud b. İskender an kâtibân-i Hızâne-i âmire

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 100 - Hüküm no: 95 - Orijinal metin no: [18a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

96. Hüküm

Nasûh Bey vakfı mütevellîsinin hesaplarının tahkiki

Merhûm Nasûh Bey’in evkāfına bilfiil mütevellî olan Bedreddin b. İlyas nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîfde evkāf-ı mezbûreye bilfiil hasbî nâzır olan Mevlânâ Cafer Çelebi mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip ibdâ-yı tevliyetimden ile’l-ân muhâsebem görülüp zimmetimde yetmiş dört bin akçe zuhûr edip ve altı bin akçe dahi vakf-ı mezbûrun rakabesinin noksanı tekmîl olunmadın feth etmem ile vakf-ı mezbûre altı bin akçe küsûr gelmiş idi. Zikr olunan altı bin akçeyi her bir yılda bin akçe vermek üzre iltizâm eyledim dedikde mukırr-ı mezbûr, mezkûr nâzırı bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâhiri Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Mevlânâ Abdüllatif b. Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 101 - Hüküm no: 96 - Orijinal metin no: [18a-2])﻿

﻿

﻿

97. Hüküm

Beytülmâlce muhallefâtından iki bin iki yüz altmış altı akçesi zapt edilen Ahmed b. Mehmed’in vârislerinin ortaya çıktığı

İbrahim b. Ali ve Ali b. Abdullah nâm kimesneler, Dîvân-ı âlî’de emâcid-i mükerremîn defterdârlar huzûrunda ve mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni Mustafa Çelebi b. Behmen ve kâtibi Derviş Çelebi b. Lütfi mahzarında, Rodos Kalesi sükkânından Kamer ve Fâtıma bintey Mehmed kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-subût şer‘an sâbit olan vekîl Ali b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkileteyn-i mezbûreteyn, mahrûse-i Galata’da vâki‘ Pîrî Bey odalarında bundan akdem vefât eden ve 961 senesi Ramazanı’nda muhallefâtından iki bin iki yüz altmış altı akçesi Beytülmâl-i mezbûrun emîn-i sâbıkı yediyle Hazine-i âmire’ye intikāl eden Ahmed b. Mehmed’in vârisleridir. Zira müvekkileteyn-i mezbûreteyn, müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kız kardeşleridir. Verâseti ikisine münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Cumâdelâhire sene seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Muslihiddin b. Hüseyin, Nurullah b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 101 - Hüküm no: 97 - Orijinal metin no: [18a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

98. Hüküm

Beytülmâlce muhallefâtından bir miktar akçesi zapt edilen Nefise bt. Hamza’nın vârisinin ortaya çıktığı

İsa b. Mustafa ve Hasan b. Hamza nâm kimesneler Dîvân-ı âlî’de emâcidi’l-mükerremîn defterdârlar huzûrunda ve mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni Mustafa Çelebi b. Behmen ve kâtibi Derviş Çelebi b. Lütfi mahzarında, Akşehir kasabasında mütemekkine Selime bt. Hamza kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti mâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan vekîl Ali b. Hamza’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkile-i mezbûre, mahmiye-i merkūme mahallâtından Kurşunlu Türbe mahallesinde mütemekkine olup bundan akdem mahalle-i mezkûrede vefât eden ve muhallefâtından zeyilde mezkûr senenin Cumâdelûlâ ayının dokuzuncu günü iki bin iki yüz on iki akçesi emîn-i mezbûr yediyle zapt edilip Hazine-i âmireye intikāl eden Nefise bt. Hamza’nın vârisidir. Zira müvekkile-i mezbûre müteveffât-ı mezbûrenin ana-baba bir kız kardeşidir. Merhûmenin verâseti ana ve zevci Mustafa’ya münhasırdır. İkisinden başka merhûme-i mezbûrenin vârisi ma‘lûmumuz değildir. Vekîl-i mezbûrun, günün kasaba-i mezbûre kadısı Mevlânâ Mehmed b. el-Hâc Ali’den vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Cumâdelâhire sene seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Ramazan el-müezzin, Pîr Ahmed b. Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 102 - Hüküm no: 98 - Orijinal metin no: [18b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

99. Hüküm

Ali Çavuş b. Karaca’nın, Kasım Ağa mahallesindeki evini Sitti bt. Şâdıman’a sattığı

Ali Çavuş b. Karaca kıbelinden âti’z-zikr olan bey‘a ve kabz-ı semeni ikrâra vekâleti Küçük b. Abdullah, Ferruh b. Abdullah ve Eynehan b. Abdullah’ın şehâdetleri sâbit olan vekîl Hüseyin b. Abdullah, müvekkili mezbûrunun âti’z-zikr menzilini, hâmile-i hâze’l-kitâb Sitti bt. Şâdıman’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşteriye-i merkūme de, mezbûr Ali’nin sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Künânî Kasım Ağa mahallesinde vâki‘, tahtânî bir beyti, fırını ve su kuyusunu müştemil, bir tarafdan bâyi‘-i mezkûr mülkü, iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt iki bin altı yüz kırk akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Müşteriye-i mezbûre, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 25 Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hamza b. Abdullah el-imâm, Mahmud b. Abdullah el-müezzin, İmâdî b. Ali el-müezzin, Sinan b. Abdullah, Abdi b. Mehmed, Mehmed b. Sinan, Halil b. Mahmud, Mehmed b. Kasım, Süleyman b. Abdullah, Hayreddin b. Abdullah, Hüseyin b. Hasan, Hasan Bey b. Abdullah, Ali b. Hüseyin, Mehmed b. Hüseyin ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 102 - Hüküm no: 99 - Orijinal metin no: [18b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

100. Hüküm

Muhallefâtı zapt edilen Hüsrev b. Abdullah’ın mirasçılarının hak talebi

İstanbul’da Yakub Ağa odalarında fevt olan Hüsrev b. Abdullah nâm kimesnenin muhallefâtından dört bin iki yüz kırk dört akçe beytülmâl emîni Mehmed yedinden sene 969 Cumâdelûlâsının yirmi birinde Hızâne-i âmireye teslîm olunmuşdur. Hâlâ Mustafa b. Saltık gelip müteveffâ-yı mezbûrun Ergirikasrı’da mütemekkin Mehmed ve Ali ve Bayram nâm sagīr sulbî oğulları ve Hümâ nâm sagīre sulbî kızı verâseti mezbûrlara münhasıra ve mezkûrûn sagīrlerin vasiyy-i muhtârı olan Mehmed b. Mustafa’nın vekîliyim deyû da‘vâ eyledikde Ergirikasrı kadısı Mevlânâ Nebi b. İbrahim’den nakl-i şehâdet ibrâz edip da‘vâ eyledikde çavuşlardan Mehmed b. Mustafa ve erbâb-ı timardan Mustafa Çelebi b. Murad ve Hüseyin b. Hasan şehâdetleriyle ve Ahmed Hâce b. Alâaddin ve Bayındır b. İlyas tezkiyelikleriyle hükm olundu. Fi’l-mezbûr.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 103 - Hüküm no: 100 - Orijinal metin no: [19a-1])﻿

﻿

﻿

101. Hüküm

Hasan Reis’in, Mehmed Reis b. Mustafa’da alacağı olduğu

Hanakalmaz demekle ma‘rûf Mehmed Reis b. Mustafa nâm kimesneyi, Mehmed ve Fâtıma veledey Hasan Reis nâm sagīrlere vasiyy-i muhtâre olan Ümmi bt. Sefer nâm hâtun meclis-i şer‘a ihzâr edi[p] zikr olunan sagīrlerin babaları mezbûr Hasan Reis mezbûr Mehmed Reis’e altmış altı filori pay etmek tarîki ile verip üzerinde kaldı dedikde mezbûr müdde‘â aleyh inkâr edicek Hasan b. Bayram nâm kimesne asâleten şehâdet edip ve Halil b. Hamza ve Nesimî b. Hasan nâm kimesne İlyas b. Mehmed işhâdıyla fer‘an şehâdet edip ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiye meblağ-ı mezbûrun edâsına hükm olundu. Fî 25 Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Derviş Mehmed b. İskender, Behrâm b. Abdullah, Ömer b. Mehmed, İbrahim b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 103 - Hüküm no: 101 - Orijinal metin no: [19a-2])﻿

﻿

﻿

102. Hüküm

Beytülmâlce muhallefâtlarından bir miktar akçeleri zapt edilen Kethüdâ bölüğü yeniçerilerinden Hasan ve Ömer’in vârisi olarak Murad b. Abdullah’ın hak iddiası

Karagöz b. Ahmed, Murad b. Abdullah ve Oruc b. İlyas nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i râcilin emîni Ahmed Bey b. İskender mahzarında, Keserya kazâsı tevâbi‘inden İtariye karyesinden olup, mahrûse-i Bağdat beylerbeyi hizmetinde olduğundan hâlen Bağdat’ta mütemekkin olan Murad b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, Ağa bölüklerinden Kethüdâ bölüğü râcillerinden olup mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ râciline mahsûs yeni odalarda vefât eden ve muhallefâtları zapt edilen Hasan ve Ömer ibney Abdullah nâm râcillerin vârisidir. Mezbûr Ömer’in muhallefâtından on iki bin beş yüz akçe, mezbûr Hasan’ın muhallefâtından ise altı bin yüz akçe Beytülmâl-i mezbûr için zapt edilmiştir. Müdde‘î-i mezbûr müteveffiyeyn-i mezbûreynin ana-baba bir kardeşidir. Zimmî babalarının ismi Komin, zimmî dedelerinin ismi Novak’tır. İkisinin verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezkûrun, günün Keserya kazâsı kadısı Ahmed b. Mustafa’dan vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 27 Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ferhad kethüdâ b. Abdullah tezkiye?, Ömer b. Sadi tezkiye?, Mahmud b. Abdullah, Ahmed Kethüdâ b. Hüseyin

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 104 - Hüküm no: 102 - Orijinal metin no: [19a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

103. Hüküm

Muhallefâtından bir miktar akçesi zapt edilen Mustafa b. Abdullah’ın terekesinin üçte birini hayır işlerine ve para vakfına tahsisini vasiyet ettiği

Aşçı el-Hâc Mustafa b. Abdullah, imâm Sıyami b. Resûl ve Sinan b. Abdullah nâm kimesneler Dîvân’da akdedilen meclis-i şer‘-i şerîfte hâkim-i muvakki‘ huzûrunda mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni Mustafa Çelebi b. Behmen ve kâtibi Derviş Çelebi b. Lütfi mahzarında, âti’z-zikr olan müteveffâ-yı merhûmun vasiyyetlerini tenfîze vasiyy-i muhtâr olduğu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Silahdâr Hüsrev Bey b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i merkūme mahallâtından Sinan Ağa mahallesinde mütemekkin olup bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından zeyilde mezkûr senenin Cumâdelûlâ ayında yirmi sekiz bin iki yüz kırk akçesi Beytülmâl-i mezkûr tarafından zapt edilen tabbâhîn-i hâssadan merhûm Mustafa b. Abdullah, muhallefâtından sülüsünden vakıf kurulması ve hayır ve hasenâta harcanması için vasiyyette bulundu ve vasiyyetini vasiyy-i mezbûra tefvîz etti. Vasiyy-i mezbûr da vasiyet mûcebince hayır cihetine sarfetti ve vâkıf-ı mezbûrun irâdesine uyarak kalan mikdârı vakfetti. Vasiyy-i merkūm, üç bin akçeyi müteveffânın techîz ve tekfînine ve eyyâm-ı mu‘tâdede tabh-ı ta‘âma sarf etti. Vakfettiği mikdâr da altı bin akçe oldu. Meblağ-ı mezbûrun senede ona on bir rıbh üzre istiğlâl ve istirbâh edilmesini şart etti. Rıbhdan hâsıl olan mikdârdan yevmî bir akçenin Kur’ân-ı kerîm ve furkān-ı azîmden istediği bir yerde ve istediği bir zamânda günde bir cüz’ okuyan kimesneye ta‘yîn etti. Tilâveti de yaşadığı sürece Ahmed b. Hayreddin’e sonra hâkimin ihtiyâr edeceği kimesneye şart etti. Her sene iki yüz kırk akçeyi vakıf mütevellîsine ta‘yîn etti. Vakıf muamelesi nehc-i mer‘î üzre böyle cereyân ettiğinde hâkim-i mûmâ ileyh bu mevzûdaki eimme-i eslâf beynindeki ihtilâfı da bilerek vakfın sıhhat ve lüzûmuna hükmetti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Cumâdelâhire sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Abdülkādir b. Yusuf, Ahmed b. Süleyman el-kâtib, Kasım b. Abdullah el-müezzin, Abdi Çelebi b. Haydar es-sipâhi, Mehmed Çelebi b. Süleyman el-kâtib, Abdi b. Ahmed, İbrahim b. Mustafa, Ahmed b. Mustafa, Nasûh Bey b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 104 - Hüküm no: 103 - Orijinal metin no: [19b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

104. Hüküm

Niksarî Muslihiddin Efendi’nin oğlu Ali Çelebi’ye annesi Emine Hatun’un vasî nasb edildiği

Hâkim-i muvakki‘, hâmile-i hâze’l-kitâb Emine Hâtun bt. Hüsam’ı, Ali Çelebi b. el-merhûm el-mebrûr ed-dâric ilâ rahmeti’l-meliki’ş-şekûr Mevlânâ Muslihiddin Efendi en-Niksarî nâm sagīr oğluna babasından intikāl eden malların zabtı ve hıfz-ı ahvâli için rüşd ve bülûğuna kadar vasî nasb etti. Mezbûre Emine kıbelinden vekâleti Sinan b. Mustafa ve Mevlânâ Alâaddin b. Yakub’un şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-müderrisîn Mevlânâ Mehmed b. Hüsam, vesâyet-i mezbûreyi bi’l-vekâle kabûl etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Cumâdelûlâ sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Nasûh b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 105 - Hüküm no: 104 - Orijinal metin no: [19b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

105. Hüküm

Ali Paşa mahallesindeki evin babası Niksarî Muslihiddin Efendi tarafından müderris Mehmed Çelebi’ye bağışlandığı

Kız kardeşi fahrü’n-nisvân-ı muvakkarât Emine Hâtun bt. Hüsam kıbelinden ve efdalü’l-fudalâi’l ve’l-ahâlî ve ekmelü’l-ulemâ’i ve’l-e‘âlî vahîdi dehrihi ferîdi asrıhî ed-dâric ilâ rahmeti’l-meliki’l-âlî el-merhûm el-mebrûr Mevlânâ Muslihiddin Efendi en-Niksarî -tâbe serâhu-kıbelinden ve umdetü’l-mükerrimât Hatice Hâtun bt. el-merhûm el-mezbûr kıbelinden husûs-i âti’z-zikri ikrâra vekâleti Sinan b. Mustafa ve Mevlânâ Alâaddin b. Yakub’un şehâdetleri ile sâbit oldukdan sonra vekîl müderris Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Hüsam, fahrü’l-ulemâ’i ve’l-e‘âlî Mevlânâ Mehmed Çelebi b. el-merhûm el-mezbûr mahzarında şöyle ikrâr etti ki, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Gümrükhâne diye ma‘rûf mevzi‘ kurbundaki Ali Paşa mahallesinde kâin merhûm-i mezbûra âidiyeti bilinen, dâhili ve hâricî avluyu hâvî, dâhili avlu, selâmlık tâ‘bîr edilen fevkānî iki beyti, onun üstünde küçük bir odayı, üç gölgeliği, üstünde oda bulunan anbarı, ahırı, diğer iki odayı, ahıra muttasıl selâmlığı, gölgeliği, su kuyusunu, bahçeyi, helâyı; hâricî avlu ise fevkānî iki beyti, iki gölgeliği, tahtapuşu, iki sergiliği, hamamı, mutfağı, kileri, tahtânî üç beyti, tahtânî diğer bir beyti, tahtânî diğer bir mutfağı, diğer bir kileri, diğer bir gölgeliği, diğer bir sergiliği, helâyı ve bahçeyi müştemil ve bir tarafdan mezbûre Emine Hâtun mülkü ve tarîk-i hâs ile ve diğer tarafdan Sinan Çelebi b. ( ) mülkü ile ve diğer iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd menzil, cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile mezbûr Mevlânâ Mehmed Çelebi’nin mülk-i mahzı hakk-ı sarfıdır. Zira mûrisleri merhûm-i mezbûr cemî‘ menzili mezbûru hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde kendisine hibe edip teslîm etmişdi. O da menzili mezbûru hibe yoluyla tesellüm etmişdi. Menzili mezbûrda diğerlerinin bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb hiç bir hakkı ve nizâ‘ı yoktur. Mezbûr Mevlânâ Mehmed Çelebi, mukırr-ı mezbûru vâki‘ ikrârında vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelâhire sene seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: ( ) Derkenâr: Evâil-i Cumâdelâhirede vâki‘ oldu lâkin müştemilâtın getirmeden te’hîr eylediler ol ecilden bu mevzi‘de yazıldı.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 106 - Hüküm no: 105 - Orijinal metin no: [20a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

106. Hüküm

Debbâğ-zâde mahallesindeki evin, babası Niksarî Muslihiddin Efendi tarafından Emine Hatun bt. Hüsam’a bağışlandığı

Sonra, Mevlânâ Mehmed Çelebi b. el-merhûm Niksarî Efendi kendi nefsinden asâleten ve kardeşleri Mahmud Çelebi ve Hatice Hâtun kıbellerinden vekâleten şöyle ikrâr etti ki, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Debbâğ-zâde mahallesinde kâin, bir beyti, tahtapuşu, selâmlığı, diğer beyti, bahçeyi, diğer bir selâmlığı, mutfağı, yeni bir odayı, ahırı, su kuyusunu, helâyı ve diğer bir bahçeyi müştemil, bir tarafdan Sinan Çelebi b. ( ) mülkü, diğer tarafdan tarîk-i hâs, diğer iki tarafdan da Emine Hâtun bt. Hüsam mülkü ile mahdûd menzil, cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla mezbûre Emine Hâtun’un mülk-i mahzı ve hakk-ı sarfıdır. Zira mûrisleri merhûm-i mezbûr cemî‘ menzili mezbûru hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde kendisine hibe etmişdi. Menzili mezbûrda diğerlerinin bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb hiç bir hakkı ve nizâ‘ı yoktur. Mezbûre Emine Hâtun kıbelinden tasdîke vekâleti Mevlânâ Alâaddin b. Yakub ve Sinan b. Mustafa’nın şehâdetleri ile sâbit olan Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Hüsam, mukırr-ı mezbûru bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 107 - Hüküm no: 106 - Orijinal metin no: [20a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

107. Hüküm

Topkapısı’ndaki evin babası Niksarî Muslihiddin Efendi tarafından Ali Çelebi’ye bağışlandığı

Sonra, Mevlânâ Mehmed Çelebi b. el-merhûm Niksarî Efendi kendi nefsinden asâleten ve kardeşleri Mahmud Çelebi ve Hatice Hâtun ve zevcesi ve merhûm-i mezbûrun vârisi ve aşağıda zikri geçecek sagīr-i mezbûrun kıbel-i şer‘den mansûb vasîsi olan umdetü’l-havâtîni’l-mükerrimât Emine Hâtun bt. Hüsam kıbellerinden husûs-i âti’z-zikri ikrâra vekâleti Mevlânâ Alâaddin b. Yakub ve Sinan b. Mustafa’nın şehâdetleri ile sâbit oldukdan sonra bi’l-vekâle şöyle ikrâr etti ki, mahmiye-i Kostantıniyye kapılarından Topkapısı hâricinde, hisar-ı havâss-ı mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘, önünde gölgelik, üstünde oda, önlerinde yine gölgelik bulunan tahtânî bir beyti, su kuyusunu, havuzu, akan bir pınarı, kasr-ı sagīri, içinde meyveli ve meyvesiz ağaçlar bulunan bahçeyi, bağı, boş arâziyi ve avluyu müştemil, bir tarafdan Arnavud Kasım b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan Solak Cafer b. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Sinan Çelebi b. el-Hâc Ahmed mülkü ve diğer tarafdan da merhûm-i mebrûrun mülkü ile mahdûd menzil, cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ve cemî‘tevâbi‘ ve levâhıkı ile Ali Çelebi b. el-merhûm el-mezbûr nâm sagīrin mülk-i mahzı ve hakk-ı sarfıdır. Merhûm-i mezbûr mûrisleri, menzili mezbûru sagīr-i merkūm oğlu için iştirâ etmiş ve hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde ana hibe etmişdi. Menzili mezbûrda diğerlerinin bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb hiç bir hakkı ve nizâ‘ı yoktur. Vasiyy-i mezbûr kıbelinden kaziyyeyi tasdîke vekâleti şâhideyn-i mezbûreynin şehâdetleri sâbit olan vekîl fahrü’l-müderrisîn Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Hüsam mukırr-ı mezbûru bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 107 - Hüküm no: 107 - Orijinal metin no: [20a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

108. Hüküm

Şeyhî Çelebi Efendi’nin Kalenderhâne mahallesindeki evinin beş sehmini Meryem Hatun bt. Mevlânâ Abdülvehhâb Çelebi’ye sattığı

Fahrü’l-ulemâ Mevlânâ Şeyhî Çelebi Efendi b. Şeyh Abdurrahman kıbelinden âti’z-zikr olan bey‘a ve kabzı semeni ikrâra vekâleti Mevlânâ Hüsam Çelebi b. Bayezid ve Mevlânâ Abdülhalim b. Mehmed’in şehâdetleri sâbit olan vekîl Mevlânâ Cafer Çelebi b. Ali şöyle ikrâr etti ki, müvekkili mezbûru kendisine amca oğlu ve mûrisi merhûm Abdülvehhâb Efendi’den intikāl eden, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kalenderhâne mahallesinde vâki‘, üstünde fevkānî üç beyt bulunan tahtânî iki beyti, su kuyusunu, bahçeyi, iki selâmlığı, su verilen yeri ve avluyu müştemil, bir tarafdan tarîk-i âm, diğer tarafdan tarîk-i hâs, öteki tarafdan Melekşâh Hâtun bt. el-merhûm Şah Çelebi Efendi mülkü ve diğer tarafdan da merhûm-i mağfûr Sultan Şehzâde Mehmed Hân mülkü ile mahdûd menzilin yirmi dört sehminden beş sehmini râyicü’l-vakt on bir bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla umdetü’l-muhadderât Meryem Hâtun bt. el-merhûm el-mebrûr Mevlânâ Abdülvehhâb Çelebi b. Abdurrahman’a sattığını ikrâr etti. O da iştirâ etti. Müşteriye-i merkūme kıbelinden kaziyye-i mahkiyeyi tasdîke vekâleti Ali b. Abdullah ve Hüsrev b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Mevlânâ Mehmed b. Şaban mukırr-ı mezbûru bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Çelebi b. İskender, Nasûh Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 108 - Hüküm no: 108 - Orijinal metin no: [20b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

109. Hüküm

Muhallefâtından üç bin akçesi Beytülmâlce zapt edilen Mehmed b. Hasan’ın vârisi Ali b. Hüseyin’in hak iddiası

Sipâhi Mustafa b. İskender ve Silahdâr Hasan b. Hamza, Dîvân-ı âlî’dekilerin huzûrunda ve ikisi mahzarında, râcil Ali b. Hüseyin’den sâdır olan da‘vâda şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr, mahmiye-i mezbûre mahallâtından Murad Paşa mahallesinde mütemekkin iken Serfice kasabasında bundan akdem vefât eden ve zeyilde muharrer senenin Rebî‘ulevvel ayının yirmi dördüncü günü muhallefâtından üç bin akçesi kasaba-i mezbûredeki Beytülmâl emîni Musa yediyle zapt edilip Manastır kadısı Mevlânâ Hürrem’in irsâliyle ve Sinan’ın havâlesiyle Hazine-i âmire’ye intikāl eden sâhib-i timar Mehmed b. Hasan’ın vârisidir. Zira, müdde‘î-i mezkûr müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kardeş çocuğudur. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî evâhiri Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Muslihiddin b. Hayreddin, Mevlânâ Hamza b. Ahmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 108 - Hüküm no: 109 - Orijinal metin no: [20b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

110. Hüküm

Emine Hatun bt. Hüsam’ın para vakfı kurduğu

Annesi fahrü’l-muhadderât Emine Hâtun bt. Hüsam kıbelinden âti’z-zikr olan vakıf ikrârına ve rücû‘ da‘vâsına vekâleti mezbûrenin kardeşi fahrü’l-müderrisîn Kayın Çelebi diye meşhûr Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Hüsam ve Mevlânâ Ali b. Yakub’un şehâdetleri ile sâbit olan Mevlânâ Mehmed Çelebi b. el-merhûm el-mebrûr Mevlânâ Niksarî Muslihiddin Efendi, müvekkile-i mezbûresinin mülk-i sahîhinden ve hâlis-i malından ayırdığı râyicü’l-vakt yetmiş beş bin akçeyi niyet-i hâlisa ile vakfedip habsettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve itirâf etti. Vâkıfe-i mezbûre meblağ-ı mezbûrun senede ona on bir üzre istirbâh ve istiğlâl edilmesini şart etti. Mu‘amele-i şer‘iyyenin mahmiye-i Kostantıniyye’deki ödeme iktidârına sâhib tüccâr ve zanâ‘at erbâbı ile yapılmasını, medyûnlardan rehn-i kavî ve kefîl-i melî alınmasını veya haseb-i iktizâ-i hâl ikisinden biri ile iktifâ edilmesini şart etti. Rıbh ve galleden hâsıl olacak mikdârdan mütevellî olacak kimesneye yevmî üç akçe ta‘yîn etti. Tevliye-i merkūmeyi de zevc-i halîli merhûm-i mezbûr Muslihiddin Efendi evkāfına mütevellî olacak kimesneye şart etti. Câbi olacak kimesneye yevmî bir akçe ta‘yîn etti. Tenzîl-i celîlden günde beş cüz’ okunmasına yevmî beş akçe ta‘yîn etti. Tilâveti de müddet-i hayâtınca kendine ve kurrâdan ihtiyâr edeceği bir kimesneye şart etti. Vefâtından sonra günde beş cüz’ okunmasını ise, hâric-i hısn-i mahmiye-i merkūmedeki Edirnekapı kurbunda vâki‘ Emir Buhârî -aleyhi rahmetü’l-meliki’l-bârî- diye ma‘rûf merhûm ve mağfûrun-leh Şeyh zâviyesinde sabah namazlarından sonra müctemi‘an tilâvetini şart etti. Okunan cüz’lerden bir cüz’ün sevâbının seyyidü’l-kevneyn ve resûlü’s-sakaleynin rûhuna, bir cüz’ün sevâbının merhûme Cemile bt. el-merhûm Muslihiddin Efendi’nin rûhuna, bir cüz’ün sevâbının vâkıfe-i mezbûrenin annesi Hatice Hâtun’un rûhuna ve iki cüz’ün sevâbının vâkıfe-i mezbûrenin rûhuna hediye edilmesini şart etti. şart etti. Mesârif-i merkūmeden artanını ise vâkıfe-i mezbûrenin evlâdı beyninde ale’s-seviyye taksîm edilmesini şart etti. Evlâd-ı evlâdı, evlâd-ı evlâd-ı evlâdında da nesilleri kesilinceye kadar böyle olmasını şart etti. Zamân geçip de nesilleri kesilince zevâ’idin vücûh-i hayrât ve sunûf-i meberrâta sarfını şart etti. Tevliye, tebdîl, taklîl ve teksîri müddet-i hayâtınca kendi nefsine şart etti. Gallenin mesârif-i merkūmeye sarfı mümkün olmazsa tamâmının fukarâ-yı müslimîne sarf edilmesini şart etti. Sonra cemî‘ meblağ-ı mezbûru tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Sinan b. Mustafa’ya teslîm etti; o da tesellüm edip sâir vakıf mütevellîleri nasıl tasarruf ediyorsa meblağ-ı mezbûrda öyle tasarruf etti. Mütevellî-i merkūm vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Vakıf muamelesi böylece tamamlandığında vekîl-i merkūm, “Nakid vakfı eimme-i eslâf indinde câiz değildir, meblağ-ı mezbûru ve ecr-i misilden ziyâde olarak rıbhdan aldığınızı sizden taleb ediyorum.” diyerek vakıftan rücû‘ edip mütevellî yedindeki meblağ-ı mevkūf-i mezbûru geri istedi. Mütevellî-i mezbûr, Ensârî’nin İmâm Züfer’den naklettiği kavle göre nakid vakfının cevâzına temessüken meblağ-ı mezbûru geri vermekten ictinâb etti. Hâkim-i muvakki‘ huzûrunda murâfa‘a olunduklarında hâkim İmâm Züfer kavli üzre meblağ-ı mezbûrun vakfiyetinin sıhhatine ve mütevellî-i mezbûrun ecr-i misilden ziyâde aldığının tazmîninden zimmetinin berâetine hükmetti. Vekîl-i mezbûrun “Nakid vakfı rivâyet-i mezbûra göre sahîh olsa da imâm-ı merkūm indinde sıhhat lüzûmu müstelzim değildir. Hâkimin hükmüyle tazminâtdan kurtuldun amma meblağ-ı mezbûru hâlâ taleb ediyorum.” diyerek rücû‘ iddi‘âsını tekrar etti. Mütevellî, “İmâm Züfer’in mezhebine göre sıhhat lüzûmu müstelzim değilse de imâmeyn indinde sıhhat lüzûmu da ifâde eder.” diyerek i‘âdeden ictinâb etti. İcmâ‘ olmayan mesâilde hâkimin hükmüyle mesele hall ü fasl edileceğinden mütevellî hâkimden talebi gibi hükmetmesini istedi. Hâkim de vakf-ı mezbûrun sıhhatine ve lüzûmuna hükmetti ve hüküm hâvî olarak vakfı tescîl etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelâhire sene seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 109 - Hüküm no: 110 - Orijinal metin no: [21a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

111. Hüküm

Mevlânâ Niksarî Muslihiddin Efendi’nin beş bin beş yüz altınını vakfettiği

Halefü’l-emâcid ve’l-ekârim selîlü’l-e‘âlî ve’l-efâhim Mevlânâ Mehmed Çelebi b. el-merhûm el-mebrûr Mevlânâ Niksarî Muslihiddin Efendi kendi nefsinden asâleten ve annesi umdetü’l-muvakkarât Emine Hâtun bt. el-merkūm Hüsameddin ve bâliğ kardeşi Mevlânâ Mahmud Çelebi b. el-merhûm ve bâliğa kız kardeşi Hatice Hâtun bt. el-merhûm kıbellerinden umûr-i âti’z-zikre vekâleti fahrü’l-müderrisîn Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Hüsameddin ve Mevlânâ Ali b. Yakub’un şehâdetleri ile sâbit oldukdan sonra meclis-i şer‘-i şerîfte hâzır olup kendi nefsinden asâleten ve müvekkilleri tarafından vekâleten şöyle ikrâr etti ki, merhûm-i merkūm mûrisleri, hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde beş bin beş yüz altını niyet-i hâlisa ve taviyye-i sâfiye ile hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm vakfetti. Sonra bundan otuz bin yirmi beş akçeyi Rumeli-i ma‘mûredeki Karaferye kasabası ( ) mahallesinde binâ ettirdiği mektebe ve oraya koyduğu eczâ-yı şerîfe iştirâsına sarf etti. Doksan dokuz bin akçesini kasaba-i mezkûrede vâki‘ bazı akārâtın iştirâsına sarf etti. Akārât-ı mezbûre: Nika? değirmeni diye ma‘rûf mevzi‘de vâki‘ üç değirmeni, Kebe? değirmeni denilen diğer iki değirmeni müştemil, iki tarafdan Aşık Sinanoğlu bostanı ve diğer tarafdan tarîk-i âm ile mahdûd beyt, Kadı pınarı isimli pınarın altında vâki‘, üç değirmeni ve öğütme odasını müştemil, mezbûr Aşık Sinanoğlu mülkü, tarîk-i âm ve Kir Mihal oğlu tarlası ile mahdûd beyt, Karye-i Kalpani kurbunda vâki‘ üç değirmeni müştemil ve Nasrânî Kosta tarlası, Yorgi v. Kosta mülkü ve Mustafa Çelebi mülkü ile mahdûd beyt, Beranyat karyesi kurbunda vâki‘, sâhibine âidiyeti ve şöhreti cihetiyle tahdîdden müstağnî bulunan iki değirmeni hâvî beyt, Eskipazar’da kâin, içinde meyveli ve meyvesiz ağaçlar bulunan ve dört tarafdan tarîk-i âm ile mahdûd bahçe. Mesârif-i merkūmeden arta kalan mikdârın resm-i sicillât ve ücret-i kâtip dışında tâm olarak senede ona on bir üzre istiğlâl ve istirbâh edilmesini şart etti. Mu‘amele-i şer‘iyyenin rehn-i kavî ve kefîl-i melî ile yapılmasını veya haseb-i iktizâi’l-hâl ikisinden biri ile iktifâ edilmesini şart etti. Mu‘amele-i şer‘iyyenin mukīm olan kimesnelerle ve vakıf parasının kendisinde zâyi olma ihtimâli bulunmayan kimesnelerle yapılmasını şart etti. Rıbhdan hâsıl olan mikdârdan yevmî dört akçeyi kasaba-i mezbûreden kāim-i makām-ı mütevellî olacak kimesneye ta‘yîn etti. Yevmî dört akçeyi mektebi mezbûrda mu‘allim olacak kimesneye ta‘yîn etti. Yevmî üç akçeyi orada halîfe olacak kimesneye ta‘yîn etti. Yevmî beş akçeyi kırâ’ata kādir beş kurrâya her gün bir cüz’ okuyup, birinin sevâbını nebiyyi rabbi’l-âlemînin rûhuna, üç cüz’ün sevâbının vâkıf-ı mûmâ ileyhin rûhuna ve bir cüz’ün sevâbının Sinan Halîfe b. Mustafa’nın rûhuna hediye etmeleri şartıyla ta‘yîn etti. Cüz’ün birinin mu‘allim tarafından, diğerinin halîfe tarafından okunmasını şart etti. Yevmî üç akçeyi Karaferye kasabasındaki evkāfa câbi olacak kimesneye ta‘yîn etti. Yevmî bir akçeyi mektebi mezbûrun hasırına? ve odununa ta‘yîn etti. Yevmî bir akçeyi mektebi mezbûru açan, kapayan ve süpürme hizmetlerini edâ eden kimesneye ta‘yîn etti. Her sene iki bin akçeyi mektebte ders gören on iki yaşını geçmemiş ve kāim-i makām-ı mütevellînin defterinde kayıtlı olan çocuklara elbise iştirâsına ve onlara tasadduka ta‘yîn etti. Defterde kayıtlı olanlar dışındakilere verilmemesini şart etti. Bundan artanın vakf-ı mezbûr için zaptedilip her sene bin akçenin iki bayram gecesi ile Regâib ve Berât gecelerinde iki yüzer akçe sarf edilmek üzre kasaba-i mezbûrede zerde ve dâne diye meşhûr ta‘âm pişirilmesine ta‘yîn etti. Vakf-ı mezbûrun rıbhı artarsa leyâlî-i merkūmedeki tabh-ı ta‘âma iki yüz ellişer akçe ta‘yîn etti. Ta‘âmı mu‘allim, halîfe ve sıbyânın yemesini şart etti. Onlardan artanı muhtaçların yemesini şart etti. Mütevellî kāim-i makāmlığını müddet-i hayâtınca Sinan Halîfe b. Mustafa’ya, sonra emîn, müstakīm ve sâlih bir kimesneye şart etti. Vakf-ı mezbûrun mürtezikasının sulehâ kimesnelerden ve hizmete devâma muktedirlerden olmasını ve kasaba-i mezbûrede kâin vakf-ı mezbûrun kāim-i makām-ı mütevellîsi üzerinde hasbî olarak nezârette bulunmalarını şart etti. Kāimmakām-ı mütevellî vakıf malından bir nesne alamasın ve ancak onların huzûrunda ve onların ma‘rifetiyle harcama yapabilsin. Mürtezikadan hiç birinin hizmette dâim olduğu müddetçe azledilmeyeceğini şart etti. Hizmeti ihmâl ederse evvelen ve sâniyen kasaba-i mezbûre hâkiminin nasihat etmesini andan sonra azletmesini ve yerine başkasını nasb etmesini şart etti. Mesârif-i merkūmenin sarfı mümkün olamazsa gallenin tamâmı fukarâya sarf edilecektir. Vâkıf-ı mezbûr böylece devâm etti. Merhûm-i mezbûrun kızı ve vârisi Fahrünnisâ kıbelinden husûs-i âti’z-zikre vekâleti müderris Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Hüsameddin ve Bayezid b. Abdurrahman’ın şehâdetleri ile sâbit olan Mevlânâ Şeyh Ali b. Nimetullah meclis-i şer‘-i şerîfte hâzır olup mukırr-ı mezbûrun vakıf, şurût-i vakfiye ve vakfın bu şekilde devâmıyla alâkalı ikrârını inkâr etti. Bunun üzerine mukırr-ı merkūm kadı Mevlânâ Yunus b. Ali, Ali b. Yakub ve İsa b. Mustafa nâm kimesneleri ihzâr etti. Şuhûd-i mezbûrûn, gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î münkir-i mezbûr mahzarında, mukırr-ı mezbûrun ikrârına muvâfık ve mutâbık şehâdet ettiler. Böylece hâkim-i muvakki‘ indinde meblağ-ı merkūmun vakfiyeti ve sıhhat şartları sâbit oldu tescîli sâbit olmadı. Hâkim, meblağ-ı mezkûrun vakfiyetinin sıhhatine ve sülüs-i mâl-i merhûmdan lüzûmuna hükmetti. Sülüs-i mâl yüz altmış bin yedi yüz on dokuz akçe olup fazlası mülkiyette bâkī kaldı. Sülüs-i mâldan ziyâde olan kısım verese-i vâkıf-ı merhûm beyninde taksîm olundu. Vakıf malıyla iştirâ edilen mekteb, eczâ-i şerîfe ve akārât-ı merkūme sülüs-i mâldan i‘tibâr olundu. Bunların her biri böylece sahîh ve lâzım birer vakıf hâlini aldı. Sülüs-i mâldan bâkī kalan da sahîh bir vakıf oldu. Sonra mezbûr Mevlânâ Mehmed Çelebi kendi nefsinden asâleten ve müvekkilleri kıbelinden vekâleten ikrâr etti ki, mûrislerinden intikāl eden meblağdan, tescîlin sâbit olmamasından dolayı kendisi otuz dört bin dört yüz sekiz akçesini, erkek kardeşi otuz dört bin dört yüz sekiz akçesini, mezbûre Emine Hâtun on yedi bin dört yüz elli dört akçesini ve kız kardeşi mezbûre Hatice on beş bin yüz dört akçesini vakfetmişdir. Vakfedilen cemî‘ meblağ-ı mezbûru, tescîl maksadıyla mütevellî nasbettikleri mezbûr Mevlânâ Sinan Halîfe’ye teslîm ettiler. O da tesellüm edip diğer vakıf mütevellîleri gibi tasarruf etti. Yüz yirmi dört bin altı akçenin kasaba-i mezbûrede, kāim-i makām-ı mütevellî yedi ile nehc-i mârrü’z-zikr üzre istiğlâl ve istirbâh edilmesini ve mesârif-i mezbûreye sarfedilmesini şart ettiler. ... Hâsıl olandan yevmî beş akçeyi kārîlerin hep birlikte mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Edirnekapısı hâricindeki Emir Buhârî zâviyesinde okumaları şartıyla cüz’ tilâvetine ta‘yîn ettiler. Yevmî altı akçeyi mütevellîye şart ettiler. Tevliyeyi de müddet-i hayâtınca mukırr-ı mezbûra sonra vakfedenlerin en sâlihine, sonra nesilleri kesilinceye kadar en sâlih evlâda, sonra hâkimin ihtiyâr edeceği kimesneye şart ettiler. Yevmî beş akçeyi nezârete ta‘yîn ettiler. Nezâret vazifesini de önce mezbûre Emine Hâtun’a, sonra vakfedenlerin en sâlihine, sonra nesilleri kesilinceye kadar çocuklarına şart ettiler. Yevmî iki akçeyi câbiye ta‘yîn ettiler. Tevliye, tebdîl, tağyîr ve sâir tasarrufât-ı şer‘iyyeyi kendi nefislerine şart ettiler. Zevâ’idi önce çocuklarına sonra nesilleri kesilinceye kadar evlâd-ı evlâda ale’s-seviyye taksîm üzre şart ettiler. Mesârif-i merkūmeye sarf mümkün olamazsa tamâmının fukarâya sarf edilmesini şart ettiler. Mütevellî-i mezbûr vâki‘ ikrârı tasdîk etti. Hâkim, ba‘de ri‘âyeti mâ yecibu ri‘âyetuhu fi’l-hükmi bi’l-evkāf fi’r-rücû‘ ve’l-istirdâd ve hükm, vakf-ı mezbûrun sıhhatine ve lüzûmuna hükmetti. Hurrire fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 110 - Hüküm no: 111 - Orijinal metin no: [21b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

112. Hüküm

Bîmâristân’da vefat eden ve muhallefâtından bir miktar akçesi zapt edilen Mevlânâ Veli b. İsa Bâli’nin vârislerinin hak iddiası

İbrahim b. Mehmed, Ferhad b. Ahmed, Süleyman b. Bahşî ve Eymirşâh b. İsa nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ merhûme-i mebrûre vâlide-i Sultan Mehmed Hân -aleyhi’r-rahme ve’r-rıdvân-Bîmâristânı’nda vekîl-i harc olan el-Hâc Mustafa b. ( ) mahzarında, el-Hâc Musa b. İsa Bâli’den kendi nefsinden asâleten ve kardeşi Ali b. İsa Bâli ve kız kardeşi Hesnâ bt. İsa Bâli ve Huri b. Aydoğdu kıbellerinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olarak vekâleten sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î ve müvekkilleri, Bîmâristân-ı mezbûrda bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından üç bin dört yüz otuz altı akçesi mezbûr vekîl-i harc tarafından zapt edilen Mevlânâ Veli b. İsa Bâli’nin vârisleridir. Zira müdde‘î ve müvekkileyn-i mezbûreyn müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kardeşleridir. Mezbûre Hûrî onun annesidir. Müteveffâ-yı mezbûrun verâseti onlara münhasırdır. Onlardan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezbûrun, hâlâ Avrathisar kadısı Yusuf b. Süleyman kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi. Sonra el-Hâc Musa, cemî‘ meblağ-i mezbûru vekîl-i harctan ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtında bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb bir habbe ve bir akçe hakkı bâkī kalmadı.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr, gurreti Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Ahmed b. Pîrî, Abdi Çelebi b. Haydar, Mevlânâ Abdüllatif b. Ali, Mehmed Çelebi b. İskender, Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 113 - Hüküm no: 112 - Orijinal metin no: [22b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

113. Hüküm

Kadı Abdülkâdir b. Ebülhayr’ın, Macar asıllı kölesini âzat ettiği

Kadı Mevlânâ Abdülkādir b. Ebülhayr kıbelinden âti’z-zikr olan âzat ikrârına vekâleti el-Hâc İlyas b. Mehmed ve Yahya b. Mustafa’nın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Mehmed b. Dede Bâli, müvekkili mezbûrunun işbu âzat ikrârına kadar mülkiyetinde bulunan orta boylu, açık kaşlı, esmer, alnında ve sol yanağının kulağına yakın yerinde eser-i cerh bulunan Macariyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Keyvan b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Mezbûr Keyvan tarafından vâki‘ ikrâr vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah, Abdi b. Ahmed, el-Hâc Ahmed b. Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 114 - Hüküm no: 113 - Orijinal metin no: [22b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

114. Hüküm

Sipahi İsa b. Mahmud’un, Çırakçı mahallesindeki evini on sene önce kızına hibe ettiği

Sipâhi İsa b. Mahmud, mahmiye-i Kostantıniyye’de bulunan Müftî Hamamı kurbundaki Çırakçı mahallesinde kâin, üstünde fevkānî iki beyt bulunan tahtânî iki beyti, fevkānî bir mutfağı, üstünde oda bulunan ahırı, selâmlığı, müşterek kullanılan su kuyusunu, iki helâyı, iki bahçeyi müştemil ve iki tarafdan Sağrıcı diye ma‘rûf Ali b. ( ) mülkü, bir tarafdan Selvinaz Hâtun mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd menzilini 960 senesinde henüz sagīra iken Ayşe nâm kızına hibe ettiğini ikrâr etti. Mezbûre Ayşe vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Üveys b. Halil el-imâm, Abdülkerim b. Bayram el-müezzin, Mehmed b. İlyas Rumeli ağası, Ahmed b. Abdullah subaşı, Mehmed b. Kasım, Ali b. Kasım, Pîr Mehmed b. Mehmed el-mütevellî

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 114 - Hüküm no: 114 - Orijinal metin no: [23a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

115. Hüküm

Mustafa b. Hamza’nın Çerkez asıllı kölesini âzat ettiği

Mustafa b. Hamza, işbu âzat ikrârına kadar mülkiyetinde bulunan orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, sol elinde eser-i cerh bulunan Çerkeziyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Hüdâverdi b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. O da böylece ahrârdan hür bir kimesne oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Nuh b. Musa el-imâm, Mevlânâ Mahmud b. Cafer el-müezzin, Mevlânâ Hamza b. Mehmed el-imâm sâbıkan, Mevlânâ Mustafa b. Hamza, İsmail b. Abdullah, Mehmed Ali, Mustafa b. Yusuf, Sinan b. Abdullah, Hüseyin b. Murad

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 115 - Hüküm no: 115 - Orijinal metin no: [23a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

116. Hüküm

Râcil Ahmed b. Yusuf ve Mehmed b. Yusuf’un evlerini Defterdâr İbrahim Çelebi’ye sattıkları

Râcil Ahmed b. Yusuf asâleten ve Mehmed b. Yusuf kıbelinden âti’z-zikr bey‘ ve kabz-ı semene vekâleti Süleyman b. Hüdâverdi ve Mustafa b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl el-Hâc Mehmed b. Ahmed vekâleten âti’z-zikr menzili, umdetü’l-emâcidi’l-ekârim zübdetü’l-ekâbir ve’l-efâhim hâvi’l-me‘âlî câmi‘u’l-mekârim ve’l-mefâhir zü’l-kadri’r-refî‘ ve’l-câhi’l-menî‘ el-mahsûs bi inâyeti’l-meliki’l-âlî Defterdâr İbrahim Çelebi b. Musa’ya bey‘ ettiklerini ikrâr ve itirâf ettiler. Müşterî-i merkūm da, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Beyceğiz mahallesinde kâin, tahtânî üç beyti, ahırı, gölgeliği, bahçeyi ve avluyu müştemil ve bir tarafdan mezbûr el-Hâc Mehmed mülkü, diğer tarafdan Hasan b. Yusuf mülkü, öteki tarafdan Tur Bâli Vakfı ve Hüseyin Çelebi mescidi ve diğer tarafdan da tarîk-i hâs ile mahdûd müştereken mâlik oldukları menzili cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla yedi bin akçesi asîl-i mezbûr yediyle, yedi bin akçesi de vekîl-i mezbûr eliyle alınarak râyicü’l-vakt on dört bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti Müşterî-i mûmâ ileyh kıbelinden kaziyye-i mahkiyeyi tasdîke vekâleti Kurd b. Turgud ve Muzaffer b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Hazine-i âmire kâtiblerinden fahrü’l-akrân Üveys b. Abdullah mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Osman Halîfe b. ( ), Osman b. Bilal, Mehmed b. Bâli, Mevlânâ Hayreddin b. Üveys imâmü’l-mahalleti’l-mezbûre, Mustafa b. Mehmed müezzinü’l-mahalle

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 115 - Hüküm no: 116 - Orijinal metin no: [23a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

117. Hüküm

Vefat eden Fetehnâ Hatun’un kendi adına hacca gidilmesi vasiyeti

Şeyh-zâde-i İstanbulî diye ma‘rûf Mehmed Çelebi b. Mehmed, merhûme Fetehnâ Hâtun bt. Mehmed’in kendi adına hâcca gidilmesi için vasiyyet ettiği dört bin sekiz yüz akçeyi vasiyy-i muhtârı Ali Çelebi b. Mustafa yedinden ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Vasiyy-i mezbûr vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Yusuf, Nasûh Bey b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 116 - Hüküm no: 117 - Orijinal metin no: [23b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

118. Hüküm

Bağdat Hatun Vakfiyesi

Sâhibe-i hayrât ve kâsibe-i meberrât Bağdat Hâtun bt. Seyyid Mehmed kıbelinden âti’z-zikr olan vakıf ikrârına ve rücû‘ da‘vâsına vekâleti Mevlânâ Ali b. Bâli ve Mevlânâ Hamza b. Halil’in şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Mevlânâ Cafer b. Mevlânâ Hüsam, müvekkile-i mezbûresinin niyet-i hâlisa ve taviyye-i sâfiye ile mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından merhûm-i mebrûr Mevlânâ Ahî Yusuf mahallesinde kâin cemî‘ binâ-i menzilini habs edip vakfettiğini ikrâr etti. Menzili mezbûr, tahtânî iki beyti, üstünde oda bulunan bir selâmlığı, bahçeyi, su kuyusunu, fırını ve mezbûr Mevlânâ Ahî Yusuf’un senelik mukāta‘a-i arzını müştemil olup bir tarafdan Mevlânâ Mustafa Çelebi b. Derviş mülkü, diğer tarafdan Ahi-zâde diye ma‘rûf fahrü’l-ulemâ’i’l-izâm fahrü’l-fudalâi’l-fihâm umdetü’l-müderrisîn usvetü’l-muhakkikīn mahmiye-i Kostantıniyye’deki Hakaniye medreselerinden birinde müderris olan Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Mevlânâ Nurullah mülkü, öteki tarafdan Mevlânâ Hüsrev medresesinde müderris olan Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Mustafa mülkü ve diğer tarafdan da Ümmi Hâtun bt. Mevlânâ Ahî Yusuf Vakfı ile mahdûddur. Vâkıfe-i mezbûre, menzili merkūmu müddet-i hayâtınca evvelâ kendi nefsine sonra yaşadıkları müddetçe Ayşe bt. Atâullah’a ve annesi Rukiyye bt. Mustafa’ya sonra merkūme Ayşe’nin evlâdına, sonra mezbûr Mevlânâ Ahî Yusuf’un oğullarına ve oğullarının oğullarına, sonra ilim sâhibi fukarâ-yı müslimîne, her gün üç def‘a İhlâs sûresini, iki def‘a muavvizeteyni, iki def‘a Fâtiha sûresini, okuyup sevâbını vâkıfenin rûhuna, her Cum‘a gecesi iki def‘a sûre-i Yâsîn’i okuyup sevâbını rûh-i seyyidi’l-kevneyn ve resûli’s-sakaleyn Muhammed (s.a.v.)’e hediye etmeleri üzre şart etti. Vâkıfe-i mezbûre, başka bir menzil mahalli bulunursa mütevellînin istibdâl etmesini şart etti ve menzili merkūmu ba‘de’t-tahliyeti’ş-şer‘iyye, tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Mahmud b. Süleyman’a teslîm etti. O da andan teslim aldı. Mütevellî-i mezbûr vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Vekîl-i mezbûr, vakf-ı mastûrdan rücû‘ edip mütevellî yedindeki akārı İmâm-ı A‘zam’ın vakfın adem-i lüzûmu ictihâdına binâen geri istediğinde mütevellî-i mezbûr imâmeynin lüzûm kavlini delil gösterip i‘âdeden ictinâb etti. Hâkim de bu mevzûdaki eimme-i eslâf beynindeki ihtilâfı da bilerek vakf-ı mezbûrun sıhhat ve lüzûmuna hükmetti. Böylece vakıf, mîrâsa konu olmaz, hibe edilemez ve temlîk edilemez şekilde lâzım ve müseccel oldu. “fe-men beddelehû ba‘de-mâ sem‘ihî”.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-ulemâ’i’l-izâm Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Nurullah el-ma‘rûf bi Ahi-zâde, umdetü’l-müderrisîni’l-kirâm Mevlânâ Mustafa Çelebi b. el-merhûm el-mebrûr Mevlânâ Davud Efendi, Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Nasûh, Mevlânâ el-Hâc Muhyiddin b. Mehmed el-imâm, Üveys b. Halil el-imâm, Mustafa b. Hüseyin, Abdülkerim b. Bayram, Mehmed Çelebi ve Mustafa Çelebi ibney Nureddin, Mehmed Çelebi ve Hasan Çelebi ibney Mustafa Çelebi ve gayruhüm mine’l-hâzırîn Derkenâr: Bağdat Hâtun Vakfiyesi

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 116 - Hüküm no: 118 - Orijinal metin no: [23b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

119. Hüküm

Veziriazam Ali Paşa b. Abdurrahman’ın Macar asıllı kölesini âzat ettiği

Vezîr-i a‘zam-i ekrem Ali Paşa b. Abdurrahman hazretleri kıbelinden âti’z-zikr olan âzat ikrârına vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit oldukdan sonra vekîl Hızır Çelebi b. İlyas, müvekkili mezbûrunun işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar mülkiyetinde bulunduğu uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü ve Macariyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Yusuf b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahim âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Mezbûr Yusuf, vâki‘ ikrârı tasdîk etti. Böylece ahrâr-ı mükellefînden hür bir kimesne oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah, Mustafa Bey b. Abdullah bölükbaşı, Ferruh Kethüdâ b. Abdullah, Hasan Kethüdâ b. Abdullah, Mehmed Voyvoda b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 117 - Hüküm no: 119 - Orijinal metin no: [24a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

120. Hüküm

Ahmed Bey b. Abdullah’ın Çerkez asıllı câriyesini âzat ettiği

Mütekāid Ahmed Bey b. Abdullah, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar mülkiyetinde bulunan uzun boylu, esmer, açık kaşlı, kara gözlü ve Çerkeziyyetü’l-asl câriye-i memlûkesi hâmile-i hâze’l-kitâb Hesnâ bt. Abdullah’ı hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Böylece harâirden hurre bir kimesne oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Seyyid Mustafa b. Seyyid Ahmed, Hüseyin Bey b. Ahmed Bey el-mezbûr, Sinan Bey b. Ahmed Bey el-mezbûr, Mustafa Bey b. Abdullah, Sinan b. Mustafa, Murad b. Yusuf, Ata b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 117 - Hüküm no: 120 - Orijinal metin no: [24a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

121. Hüküm

Muhallefâtından bir miktar akçesi zapt edilen Sipahi Mahmud b. Abdullah’ın oğlu Ahmed b. Mahmud’un hak iddia ettiği

İmâm Mevlânâ Mehmed b. Mustafa ve Sipâhi Hızır b. Abdullah nâm kimesneler Dîvân’dakilerin huzûrunda Şam vilâyetinden sâhib-i timar Ahmed b. Mahmud’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, mahmiye-i mezbûre mahallâtından el-Hâc Ahmed mahallesinde mütemekkin iken bundan akdem orada vefât eden ve muhallefâtından bin üç yüz yetmiş bir akçesi emîn-i mezkûr eliyle zeyildeki târihde, Âzatlı karyesinde vâki‘ muhallefâtından iki bin iki yüz yetmiş beş akçesi sene-i mezbûrenin 16 Cumâdelûlâ’sında Galata’daki Beytülmâl-i hâs emîni Ramazan eliyle Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Sipâhi Mahmud b. Abdullah’ın vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr müteveffâ-yı mezkûrun sulbî oğludur. Verâseti ana ve muhallefâtdan hissesini mukaddemâ ahz u kabz eden zevcesine münhasırdır. Müdde‘î-i mezbûrun, günün Havâss-ı Kostantıniyye kadısı Mevlânâ Yusuf b. Mehmed kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Sıyami b. Resûl el-imâm, Kasım b. Abdullah el-müezzin

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 118 - Hüküm no: 121 - Orijinal metin no: [24a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

122. Hüküm

Kasım Subaşı ile kızları Kamer ve Sâkine’nin Üsküplü mahallesindeki evlerini veziriazam Ali Paşa’ya sattıkları

Kasım Subaşı b. Abdullah asâleten meclis-i şer‘-i şerîfte hâzır olup, vezîr-i a‘zam Ali Paşa b. el-merhûm Hüseyin Bey hazretleri kıbelinden husûs-i âti’l-beyâna vekâleti sâbit olan vekîl Hızır Çelebi b. İlyas mahzarında, Kamer ve Sâkine nâm kızlarından âti’z-zikr olan menzildeki hisselerini satma ve semenini ahz u kabz etmeye vekâlet verdikleri mezbûr Kasım, kendi nefsinden asâleten ve kızları Kamer ve Sâkine kıbellerinden vekâleten mûrisleri anneleri ve mezbûr Kasım’ın zevcesi Hümâ Hâtun bt. el-Hâc Hasan’dan irs-i şer‘ ile kendilerine intikāl eden menzili mezbûru merkūm Hızır Çelebi’ye sattığını iddi‘â etti. O da müvekkili mezbûru için menzili mezbûru andan iştirâ etti. Menzili mezbûr, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Üsküblü mahallesinde kâin olup, dâhili ve hâricî iki avluyu hâvîdir. Dâhili avlu, üstünde iki oda bulunan ahırı, üstünde oda bulunan mutfağı, üç selâmlığı, su kuyusunu, hamamı ve fırını müştemildir. Hâricî avlu, üstünde oda bulunan diğer bir ahırı, gölgeliği, su kuyusunu ve helâyı müştemildir. Menzili mezbûr bir tarafdan Sipâhi Derviş Çelebi b. Hamza mülkü, diğer tarafdan tarîk-i âm ve tarîk-i hâs, öteki tarafdan Vefâ Çelebi b. Yusuf mülkü ve diğer tarafdan da Nur Hâtun Vakfı ile mahdûddur. Menzil, cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt bin yüz tâmmü’l-vezn ve sahîhü’l-ayar altın semen-i mu‘ayyen-i makbûzla satılmıştır. Bâyi‘-i mezbûr, menzili müşteriye teslîm edip semeni kabz etmek istediğinde vekîl Hızır Çelebi tesellümden imtinâ‘ etti. Mezbûr Hızır Çelebi’ye sorulduğunda “Mebî‘-i mezbûru kabz etmiyorum çünkü müvekkileteyn-i mezbûreteynin vekâlet-i mahkiyesini inkâr etmelerinden ve mebî‘in kendi elimde helâk olmasından veya ana kusûr gelmesinden dolayı zâmin olmakdan korkuyorum.” diye cevâb verdi. Vekîl-i mezbûr Kasım’dan beyyine taleb edilince Mehmed b. Mustafa ve İvaz b. İdris hâzır olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î münkir-i mezbûr mahzarında şöyle şehâdet ettiler. Sâkine ve Kamer nâm kızları, babaları Kasım Subaşı’yı kendilerine anneleri Hümâ Hâtun’dan intikāl eden menzili mahdûd-i mezkûrdaki hisselerini bey‘a ve semenini kabz husûsunda vekîl ettiler. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi. Sonra bâyi‘-i mezbûr, cemî‘ meblağ-ı mezbûru Hızır Çelebi yedinden tâm ve kâmil olarak ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Mukarrun leh el-mezbûr, mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ferruh Kethüdâ b. Abdurrahman, Pervâne Hâce b. Abdullah, Ahmed Çavuş b. İlyas, Mehmed Çelebi b. Behmen ve Hüseyin Bey b. Abdullah emîfnü’ş-şa‘îr ve Mehmed Bey b. Mehmed es-sipâhi, Mustafa Çavuş b. Abdullah el-kāid, Sinan Çelebi b. Ali Çavuş, Süleyman Çelebi b. Behmen, Kıdvetü’l-muharrirîn Derviş b. Kenan el-kâtib bi’d-dîvân, Mevlânâ Derviş b. Ali ve Mevlânâ Musa Çelebi b. Mustafa ve Hızır b. Abdullah es-sipâhi ve Mustafa Çelebi b. Ahmed el-kâtib bi’d-dîvân ve Mehmed b. Abdullah, İlyas b. Eyüb er-reis ve Hüseyin b. Abdülkerim ve Bey b. Bâli, Ali Çelebi b. Hasan ve Sinan b. Abdullah, Mevlânâ Kemal Halîfe el-imâm, Bayezid b. Yusuf el-mu‘allim, Mustafa Çelebi b. ( ), Mevlânâ Abdüllatif b. Ali tezkireci, Mehmed Çelebi b. Süleyman el-kâtib ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 118 - Hüküm no: 122 - Orijinal metin no: [24b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

123. Hüküm

Hasan b. Abdullah adlı kaçak kölenin veziriazam Ali Paşa’ya ait olduğu

Ahmed Kethüdâ b. Abdi ve Allahkulu b. Abdullah nâm kimesneler, müdde‘â aleyh Ali b. Hüseyin mahzarında, vezîr-i a‘zam Ali Paşa b. Abdurrahman hazretleri kıbelinden vekâleti sâbit olan fahrü’l-akrân Hasan Kethüdâ b. Abdülmennân’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, açık kaşlı, elâ gözlü, yanağında iki beni bulunan Macariyyü’l-asl Hasan b. Abdullah nâm abd-i memlûk, müvekkili müşârun ileyhin mülk-i mahzı ve hakk-ı sarfıdır. ana âid iken kaçmıştı.

Şuhûdü’l-hâl: Muharrem b. Hüseyin, el-Hâc Ahmed b. Ali, Hasan b. Adil, Ahmed b. Sinan, Nasûh b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah er-râcil, Mehmed b. Hüseyin, Nasûh b. Abdullah, Hüseyin b. Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 120 - Hüküm no: 123 - Orijinal metin no: [25a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

124. Hüküm

Sağ ulûfecilerinden Mesih b. Abdullah’ın eşkâli

Mesih b. Abdullah, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü, 65. bölük sağ ulûfecilerinden.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 120 - Hüküm no: 124 - Orijinal metin no: [25a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

125. Hüküm

Mâhî bt. Musa’nın Bosna asıllı câriyesini âzat ettiği

Mâhî bt. Musa kıbelinden âti’z-zikr olan âzat ikrârına vekâleti Davud b. Abdullah ve Memi Reis b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan İbrahim b. Hüseyin, müvekkile-i mezbûresinin işbu âzat ikrârının sudûruna kadar taht-ı mülkiyetindeki uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, ak benizli, Bosna asıllı hâmile-i hâze’l-kitâb Tûtî bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahim âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Câriye-i mezbûre böylece harâir-i mükellefâttan hurre bir kimesne oldu. Vâki‘ ikrâr câriye-i merkūme tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 15 Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Kara Davud b. Abdullah, Memili Reis b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman, Mehmed b. Ahmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 120 - Hüküm no: 125 - Orijinal metin no: [25a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

126. Hüküm

Dünya bt. Davud’un kocası Süleyman b. Mustafa ile muhâlaa yaptığı

Dünya bt. Davud, solak gurebâsından Süleyman b. Mustafa nâm zevci ile hul‘ eyledi. Zevci de nikâhında taahhüt ettiği dört bin akçe mikdârındaki mehr-i müecceli, iddet nafakası ve aleyhindeki da‘vâlardan ferâgat etmesi karşılığında onunla hul‘ eyledi. Bütün da‘vâ, mutâlebât, yemîn ve muhâsamâtdan umûmen ve aralarındaki zevciyetle alâkalı da‘vâdan husûsen her biri diğerinin zimmetini ibrâ etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 17 Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Ahmed el-imâmü bi mahalleti Ali Paşa, İsmail b. Yahya, Mustafa b. Süleyman, Ali b. Abdi el-müezzin, Kemal b. ( ), Hasan b. Abdullah, Ali b. Ahmed, İbrahim b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 121 - Hüküm no: 126 - Orijinal metin no: [25a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

127. Hüküm

Sipahi Mustafa Subaşı’nın Çerkez asıllı kölesini mükâtebe yoluyla âzat ettiği

Sipâhi Mustafa Subaşı b. Abdullah işbu âzat ikrârının sudûruna kadar taht-ı mülkiyetinde bulunan orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, iki kulağı da kesik Çerkeziyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Ferhad b. Abdullah nâm abd-i memlûkini yedi bin akçe karşılığında [mükâtebe tarîkiyle] âzat ettiğini ikrâr etti. Mezbûr Mustafa meblağ-ı mezbûru ahz u kabz etti. Mezbûr Ferhad da ahrârdan hür bir kimesne oldu.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Mustafa b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah, Ali Çelebi b. Abdi, Mehmed Çelebi b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 121 - Hüküm no: 127 - Orijinal metin no: [25a-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

128. Hüküm

Sâkine bt. Hüseyin adlı küçük kıza vasî tayini

İşbu vesîka üzerinde imzâsı bulunan hâkim, sağ ulûfecilerinden hâmil-i hâze’l-kitâb Davud Bey b. Abdullah’ı anne ve babası ölen Sâkine bt. Hüseyin nâm sagīreye, annesi Fâtıma bt. Mustafa’dan intikāl eden emvâlin zabtı ve hıfz-ı ahvâli için rüşd ve bülûğuna kadar vasî nasb etti. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etti. Fî 19 Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Murad Bey b. Abdullah, Hürrem Bey b. Abdullah, Mahmud b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 121 - Hüküm no: 128 - Orijinal metin no: [25b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

129. Hüküm

Behram Bey b. Abdullah’ın Akseki mahallesindeki evini Zöhre bt. Mehmed’e sattığı

Sâhib-i timar Behrâm Bey b. Abdullah, âti’z-zikr menzilini Zöhre bt. Mehmed’e bey‘ ettiğini ikrâr etti Müşteriye-i merkūme de, mezbûr Behrâm Bey’in sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Akseki mahallesinde vâki‘, tahtânî iki beyti, mahal ve mahzeni, ahırı, su kuyusunu, bahçeyi, helâyı ve avluyu müştemil, bir tarafdan Şehzâde ve Rebî‘ veledey Abdurrahman mülkü, diğer tarafdan Zeyni b. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Muslihiddin Vakfı ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt dokuz bin beş yüz akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla andan iştirâ etti. Müşterî-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 19 Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hayreddin b. Üveys el-imâm, Hamza b. Gündük, Hasan b. Abdullah, Abdi b. İsmail, el-Hâc Hasan b. Mustafa, Ahmed b. Karagöz, Mustafa b. Abdullah, Sefer b. İlyas, İlyas b. Abdullah, Hüseyin b. Bâli ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 122 - Hüküm no: 129 - Orijinal metin no: [25b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

130. Hüküm

Sağ bölük ulûfecilerinden Ömer Usta’nın eşkâli

40, Ömer Usta, Sağ bölük ulûfecilerinden, uzun boylu, açık kaşlı, esmer

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 122 - Hüküm no: 130 - Orijinal metin no: [25b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

131. Hüküm

Bir seferde vefat eden ve muhallefâtından bir miktar akçesi zapt edilen ulûfecilerden Sefer b. Abdullah’ın kızı ve karısının mirasçılığının sabit olduğu

Sipâhizâde diye ma‘rûf Mustafa b. Kubad ve Kâtib Hüsrev b. Abdullah, Dîvân’dakilerin huzûrunda ikisi [Beytülmâl emîni ve kâtibi] mahzarında Kırk Kilise kasabasından Fâtıma bt. Sefer nâm sagīreye kıbel-i şer‘den mansûb vasî olarak vesâyeten ve Şahnisâ bt. Mehmed kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olarak vekâleten Mehmed b. Halil’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, sagīre-i mezbûre ve müvekkile-i merkūme, sene-i mâziyede vâki‘ olan seferde Ruha kasabasında vefât eden ve 968 senesi Cumâdelûlâsının üçüncü günü muhallefâtından bin dokuz yüz altmış dört akçesi sefer-i mezbûrda Beytülmâl emîni olarak bulunan Silahdâr Mustafa yediyle zapt edilip Hazine-i âmireye vâsıl olan Sefer b. Abdullah nâm ulûfecinin vârisleridir. Zira, sagīre-i mezbûre müteveffâ-yı mezbûrun sulbiye kızıdır; müvekkile-i mezbûre de vefât ettiğinde taht-ı nikâhındaki zevcesidir. Müteveffâ-yı mezkûrun verâseti ikisine münhasırdır. Onlardan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezbûrun, günün kasaba-i mezbûre kadısı Ali b. İsa kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 23 Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Osman, Mustafa b. Karagöz

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 122 - Hüküm no: 131 - Orijinal metin no: [25b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

132. Hüküm

Kapıcılardan Sinan Bey’in Macar asıllı kölesini âzat ettiği

Bevvâb-ı Hâkānî Sinan Bey b. Abdullah, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-i mülkiyetinde bulunan orta boylu, açık kaşlı, sarışın, elâ gözlü, Macariyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Pervâne b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahim âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. O da böylece ahrârdan hür bir kimesne oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Cafer Bey b. Abdullah, Ali Bey b. Abdullah, Ali Bey b. Abdullah solak, Sinan Bey b. Abdullah sipâhi, Süleyman Çelebi b. Abdullah yayabaşı, Şuca‘ Bey b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, Sinan Bey b. Abdullah imâm, Ahmed b. Abdullah topçu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 123 - Hüküm no: 132 - Orijinal metin no: [26a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

133. Hüküm

Lütfi ve İsa adlı kapıkullarının eşkâli

40, Lütfi, Gürcü, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, esmer, silahdâr müteferrika 40, İsa, Çerkez asıllı, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, silahdâr müteferrika

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 123 - Hüküm no: 133 - Orijinal metin no: [26a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

134. Hüküm

Habeşî Reşid b. Abdullah’ın el-Hâc Mustafa b. el-Hâc Üveys’in âzatlı kölesi olduğu

Müderris Mevlânâ Süleyman b. Ali ve Derviş b. Ali nâm kimesneler, müdde‘â aleyh Sipâhi Hasan Bey b. Abdullah mahzarında, zenci, iki kaşı arasında ve kaşı ucunda eser-i cerh bulunan Habeşî Reşid b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr hürdür. Larende kasabası sükkânından el-Hâc Mustafa b. el-Hâc Üveys hâl-i hayâtında taht-ı mülkünde iken hasbeten lillâhi’l-azîm onu tedbîren âzat etmişdi. Mevlâ-yı mezbûr öldüğünde abd-i mezkûr, âzâda vâfî sülüs-i malından âzat oldu. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Emir Seyyid Cafer b. Seyyid Mustafa, Şükür Halîfe b. el-Hâc Mustafa, Mustafa Çelebi b. Mevlânâ Abdi, Ramazan b. Mahmud

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 123 - Hüküm no: 134 - Orijinal metin no: [26a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

135. Hüküm

Hamza b. Abdullah adlı kapıkulunun eşkâli

60, Hamza b. Abdullah, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, tüfekçi diye ma‘rûf.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 124 - Hüküm no: 135 - Orijinal metin no: [26a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

136. Hüküm

Sipahi Hüseyin Bey’in Abaza asıllı kölesini mükâtebe yoluyla âzat ettiği

<< Sipâhi Hüseyin Bey b. Abdullah, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-ı mülkünde bulunan orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Abazaviyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Mahmud b. Abdullah’ı sekiz bin beş yüz akçe bedelle [mükâtebe tarîkiyle] âzat ettiğini ikrâr etti. Bunun dört bin yüz akçesini ahz u kabz etti.>>

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 124 - Hüküm no: 136 - Orijinal metin no: [26a-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

137. Hüküm

Ferruh ve Lütfi adlı iki kapıkulunun eşkâli

40, Ferruh b. Abdullah, Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, terzi. 60, Lütfi, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, sarışın, elâ gözlü.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 124 - Hüküm no: 137 - Orijinal metin no: [26a-6, Arapça])﻿

﻿

﻿

138. Hüküm

Novi Dizdârı Musa b. Hüseyin’in Macar asıllı kölesini âzat ettiği

Novi kalesi dizdârı Musa b. Hüseyin işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-i mülkünde bulunan orta boylu, açık kaşlı, sarışın ve Macariyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Pervâne b. Abdullah nâm abd-ı memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr ahrârdan hür bir kimesne oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 25 Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Abdi b. Ahmed, Abdülkerim b. el-mu‘tak el-mezbûr ve kardeşi Rıdvan

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 124 - Hüküm no: 138 - Orijinal metin no: [26a-7, Arapça])﻿

﻿

﻿

139. Hüküm

Üç kapıkulunun eşkâli

60, Cafer, Nemçevî, zerger diye ma‘rûf, uzun boylu, açık kaşlı, sarışın, elâ gözlü. 60, Cafer b. Abdullah, Bosnevî, uzun boylu, açık kaşlı, sarışın, elâ gözlü, Takyeci Kasım diye ma‘rûf 60, Süleyman, Çerkezî, kısa boylu, sarışın, kemhacı

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 125 - Hüküm no: 139 - Orijinal metin no: [26a-8, Arapça])﻿

﻿

﻿

140. Hüküm

İsmihan ve Neslihan adlı hanımların Mehmed Bey b. Mahmud’u davaya vekil ettikleri

İsmihân ve Neslihan bintey Yusufşâh Bey kıbelinden Mehmed Bey b. Mahmud da‘vâya vekîl ettiğine Mehmed b. İbrahim ve Mehmed b. Ali nâm kimesneler şehâdet eylediler.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 125 - Hüküm no: 140 - Orijinal metin no: [26a-9])﻿

﻿

﻿

141. Hüküm

Dört kapıkulunun eşkâli

60, Hüseyin b. Abdullah, Bosnevî, orta boylu, esmer, kemhacı 60, Hürrem b. Abdullah, Arnavudî, uzun boylu, sarışın 60, Hamza b. Abdullah, Nemçevî, orta boylu, sarışın, kemhacı 40, Hüsrev b. Abdullah, el-Bosnevî, uzun boylu, açık kaşlı, sarışın

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 125 - Hüküm no: 141 - Orijinal metin no: [26a-10])﻿

﻿

﻿

142. Hüküm

Mihriban bt. Pîrî’nin, Kasap İvaz mahallesindeki evini Solak Yunus Bey’e sattığı

Zevcesi Mihriban bt. Pîrî kıbelinden âti’z-zikr olan bey‘a ve kabz-ı semeni ikrâra vekâleti Yakub b. Yusuf, Emir Mehmed b. Seydi Ahmed ve Hızır b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Topçu Abdi b. Mahmud, müvekkile-i mezbûresinin âti’l-beyân menzilini Solak Yunus Bey b. Abdullah’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i merkūm da, mezbûre Mihriban’ın sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından el-Hâc Kasab İvaz mahallesinde vâki‘, tahtânî iki beyti, selâmlığı, gölgeliği, ahırı, bahçeyi, su kuyusunu ve avluyu müştemil, bir tarafdan Hatice bt. Mahmud mülkü, diğer tarafdan Şah Hûbân bt. Pîrî mülkü, öteki tarafdan imâm Mevlânâ Emir Ali mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt yirmi bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Müşterî-i merkūm vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ el-Hâc Ali b. Mehmed el-imâm ve Mustafa b. Süleyman el-müezzin, el-Hâc Hasan b. Abdullah, Mehmed b. el-Hâc Ali, el-Hâc İbrahim b. Yusuf, Mehmed Çelebi b. Süleyman el-kâtib, Fethi b. el-Hâc İbrahim, Şâhkulu b. el-Hâc ( ), Bâli Bey b. Abdullah silâhdâr

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 125 - Hüküm no: 142 - Orijinal metin no: [26b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

143. Hüküm

Zöhre bt. Mehmed’in Akseki mahallesindeki evini Hızır b. Abdullah’a sattığı

Zöhre bt. Mehmed, âti’z-zikr menzilini, hâmil-i hâze’l-kitâb Râcil Hızır b. Abdullah’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti, Müşterî-i mezbûr, merkūme Zöhre’nin sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Akseki mahallesinde kâin bulunan, tahtânî iki beyti, gölgeliği, ambarı, ahırı, su kuyusunu, bahçeyi, helâyı ve avluyu müştemil, bir tarafdan Şehzâde ve Rebî‘ veledey Abdurrahman mülkü, diğer tarafdan Zeyni b. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Muslihiddin Vakfı ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt dokuz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Müşterî-i merkūm vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Abdullah, el-Hâc Haydar b. Abdullah, el-Hâc Halil b. Abdullah, Mehmed b. Mustafa, Sinan Bey b. Abdullah es-sipâhi, Mustafa b. Ahmed, Hasan b. Abdullah er-râcil, Mustafa b. Abdullah er-râcil ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 126 - Hüküm no: 143 - Orijinal metin no: [26b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

144. Hüküm

Süleyman b. Abdullah’ın, muhallefâtından on üç bin beş yüz akçesi Beytülmâl için zapt edilen Mesih b. Abdullah’ın vârisi olduğu

Râcil Hüseyin b. Abdullah, Râcil İskender b. Abdullah, Sipâhi Mehmed b. Mustafa ve Sipâhi Hüseyin b. Abdullah nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i râcilin emîni Ahmed Bey b. İskender mahzarında, Râcil Süleyman b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, Yalakâbâd kazâsı tevâbi‘inden Ulaşlı karyesinde vefât eden ve muhallefâtından on üç bin beş yüz akçesi Beytülmâl-i mezbûr için zapt edilen yirmi yedinci Ağa bölüğünden Râcil Mesih b. Abdullah’ın vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr müteveffâ-yı merkūmun amca oğludur. Müdde‘î-i mezbûrun Müslüman olmadan önceki ismi Barda ve babasının ismi Gön idi. Müteveffâ-yı mezbûrun Müslüman olmadan önceki ismi ise Debra ve babasının ismi Pal idi. Gön ve Pal ana-baba bir kardeştiler; Petra b. Eşkfer’in oğlu idiler. Müteveffâ-yı mezbûrun verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezbûrun, zamânın Timorinçe kazâsı müvellâsı Mevlânâ Receb b. Hasan kıbelinden vârid olan [mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık] hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdullah er-râcil, Kasım b. Abdullah er-râcil, Kasım b. Abdullah er-râcil, Nasûh Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 126 - Hüküm no: 144 - Orijinal metin no: [26b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

145. Hüküm

Dukakinzâde Mehmed Bey Vakfı’nın Nişancı Ramazanzâde Mehmed Çelebi’ye verdiği ödüncü tahsil ettiği

Babasının vâkıfı olduğu evkāfa mütevellî olan fahrü’l-ekâbir ve’l-a‘yân Mahmud Bey b. merhûm Dukakinzâde Mehmed Bey kıbelinden husûs-i âti’z-zikre vekâleti Abdülkerim b. Mustafa, Mevlânâ Ahmed b. Hasan ve Abdülaziz b. Mahmud’un şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Hasan b. Abdullah, vakf-ı mezbûrun umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim zübdetü’l-ekâbir ve’l-efâhim zü’l-kadri’r-refî‘ ve’l-câhi’l-menî‘ el-mahsûs bi inâyeti’l-meliki’l-müste‘ân Tevkī‘î Mehmed Çelebi Efendi b. Ramazan zimmetinde bulunan karz cihetinden bin altın ve rıbhdan yüz altmış altı altın olmak üzre cem‘an bin yüz altmış altı altın hakkını müşârun ileyh Tevkī‘î Mehmed Çelebi Efendi kıbelinden def‘ ve gayrısına vekâleti şuhûd-i mezkûre ile sâbit olan vekîl umdetü’l-emâsil Ali Çelebi b. Mustafa yedinden tâm ve kâmil olarak ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Merkūm Ali Çelebi vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu şuhûdü’l-vekâle, Ahmed b. Süleyman, Mahmud b. Abdi el-ma‘rûf bi Helâkî, el-Hâc Abdullah b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 127 - Hüküm no: 145 - Orijinal metin no: [27a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

146. Hüküm

Fâtıma Sultan’ın Beytülmâlce zapt edilen evinin Karaman beylerbeyi Haydar Paşa’ya satıldığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl emîni Mustafa b. Behmen ve kâtibi Derviş Çelebi b. Lütfi ve Beytülmâl-i mezbûr tarafından muhallefâtına el konulan merhûme-i mebrûre Fâtıma Sultan’ın muhallefâtının zabtı için kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan fahrü’n-nisvâni’l-muvakkarât Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman Hüseyin Çelebi b. İlyas kıbelinden husûs-i âti’z-zikre vekâleti el-Hâc Cafer b. Abdullah ve Hamza b. Abdullah’ın şehâdetleri ile şer‘an sâbit olan Hüseyin Çelebi b. İlyas şöyle ikrâr ettiler ki, mezkûrlar, muhallefât-i merhûmeden olan mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından İne Beyi mahallesinde kâin, aralarında selâmlık bulunan tahtânî iki beyti, diğer bir selâmlığı, iki odayı, iki kileri, bahçeyi, su kuyusunu, üstünde oda bulunan hamamı, mutfağı, aralarında selâmlık bulunan diğer iki beyti, arkalarında bahçeyi, bir kaç helâyı, ahırı, beş odayı müştemil, emîr-i âhûr vakfı, Şuca‘ Çavuş b. Abdullah mülkü, Sinan Bey b. Abdullah mülkü, Hayreddin mülkü, Mehmed Çavuş mülkü, Koçi Dede Mescidi, İbrahim b. Dursun mülkü, Bayram b. Abdullah mülkü, Sitti Hâtun bt. Abdullah mülkü, Mihri bt. Abdullah mülkü, Hûrî bt. Abdullah mülkü, Ali Dede b. ( ) mülkü ve senelik yetmiş beş akçe meblağla mukāta‘aya verilen arâzi ile mahdûd mülk menzili dört bin tâmmü’l-vezn ve sahîhü’l-ayar altın semen-i mu‘ayyen-i makbûzla Karaman beylerbeyi Haydar Paşa b. Abdurrahman kıbelinden iştirâ ve def‘-i semene vekâleti el-Hâc Cafer b. Abdullah ve el-Hâc Ali b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Murad Kethüdâ b. Abdullah’a sattıklarını ikrâr ettiler. Mezbûr Murad Kethüdâ da merhûme Fâtıma Sultan’ın muhallefâtından olan menzili mezbûru onlardan iştirâ etti. Müşterî-i merkūm vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

[Şuhûdü’l-hâl:] Zeynü’l-ibâdîn Nimetullah el-müderris, Nasûh b. Abdullah reisü’l-muhzırîn, Ali Çelebi b. Ahmed, Bâli b. Abdullah, Abdi b. Ahmed, el-Hâc Ahmed b. Ali, Mehmed Çelebi b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 127 - Hüküm no: 146 - Orijinal metin no: [27a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

147. Hüküm

Toma Pinos’un, Ayakapısı’ndaki mülkünü Mehmed b. Abdullah’a sattığı ve çıkan ihtilafta ibrâ ettiği

Toma v. Pinos en-Nasrânî meclis-i şer‘de Mehmed b. Abdullah nâm kadırga reisi mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip mahrûse-i İstanbul hâricinde Aya kapısı kurbunda bir tarafında Muhyiddin haccâr mülkü ile ve bir tarafı İstemad v. Reis ve bir tarafı sâhil-i bahr ile ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olanı mezbûr reise ile elli bin akçeye bey‘ ettiğimden sonra sekiz bin akçe bâkī kaldı deyip ve beni ölün[ceye] beslemek şartıyla sattım deyû da‘vâ etmekle mezbûr reis ile münâza‘ât-ı kesîre ve muhâsamât-ı şedîde etmiş idim hâlâ mezbûr reisden iki bin yüz akçe alıp kabz eyledim ve mezbûr reisin zimmetini cemî‘ da‘vâdan ve eymân ve muhâsamâtdan umûmen, husûsen zikr olunan evin semenine müte‘allik olan da‘vâdan ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Mehmed bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî gurreti Receb sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi Çilingirzâde, Sinan Çelebi Makramalızâde, Mehmed Çelebi Eymirşâh karındaşı, Karagöz Bey b. Abdullah an çavuşân mirmîrân, Mahmud Çelebi b. Mustafa el-kāid, Abdi b. Ahmed, İbrahim b. Mustafa, Ahmed b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 128 - Hüküm no: 147 - Orijinal metin no: [27b-1])﻿

﻿

﻿

148. Hüküm

Mahmud b. Ahmed adlı çocuğa nafaka takdir edildiği

Hâkim, Mahmud b. Ahmed nâm sagīrin nafakası, kisvesi ve sâir levâzım-ı zarûriyesi için mutallaka Râziye bt. Ali nâm annesinin talebiyle babası Ahmed b. Mehmed üzerine yevmî iki akçe farz ve takdîr etti. Hâkim ayrıca anneye istidâne izni verdi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Mustafa, Ahmed b. Süleyman, Nasûh b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 129 - Hüküm no: 148 - Orijinal metin no: [27b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

149. Hüküm

Dulkadir ve Gazanfer adlı iki çocuğun mallarının alınması için vasînin Hüseyin Subaşı b. Abdullah’ı vekil ettiği

Ternik livâsı sâbık beyi merhûm Ali Bey’in Dulkadir ve Gazanfer nâm iki sagīrine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Kilerci el-Hâc Hamza b. Abdullah, hâmil-i hâze’l-kitâb Hüseyin Subaşı b. Abdullah’ı sagīreynin Mehmed Kethüdâ yedindeki mallarının da‘vâ ve kabzına ve hükkâm indinde muhâsama ve murâfa‘aya vekîl edip nefsine nâib kıldı.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 2 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Hasan, Mehmed b. Sefer, Mevlânâ Nurullah b. Abdullah el-imâm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 129 - Hüküm no: 149 - Orijinal metin no: [27b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

150. Hüküm

Hüseyin Çelebi’nin Hızır Çelebi’ye ödünçten ve câriye bedelinden borcu olduğu

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Tophâne mahallesi sükkânından Cündî Hüseyin Çelebi b. Ali nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîfte üzerinde ve zimmetinde hâmil-i hâze’l-kitâb Hızır Çelebi b. Mahmud’a karz cihetinden iki yüz altın ve müşterâ ve makbûz tülbent bahâsından ve Çerkez asıllı Mehlika nâm câriye ve Kamer nâm Rus asıllı câriye ve Bosna asıllı Hesnâ nâm câriye ve Megrellî asıllı Zeliha nâm câriye bahâlarından ise râyicü’l-vakt yirmi sekiz bin akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Karz dışındaki mikdâr zeyilde yer alan senenin Cumâdelâhire ayının on ikinci gününden beş ay tamâmına müecceldir. Mukarrun leh el-mezbûr, mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî min Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdurrahman, Mustafa Çelebi b. Mehmed, Hüseyin Çelebi b. İlyas el-mütevellî, Abdülkerim b. Mahmud, Sinan b. İvaz el-imâm, Mustafa b. Ahmed el-müezzin, Hâce Hasan b. Halil, Ferruh Bey b. Abdullah, Ahmed Çelebi b. Haydar el-kâtib, Ahmed Çelebi b. Hızır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 129 - Hüküm no: 150 - Orijinal metin no: [28a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

151. Hüküm

Muhallefâtından bir miktar parası zapt edilen Ali b. Mehmed’in vârislerinin hak iddiası

Veli b. Üveys ve Debbâğ Hasan b. Şâdi [Dîvân]’dakilerin huzûrunda ikisi mahzarında, Aynî bt. Abdullah’dan kendi nefsinden asâleten, Ayşe bt. Ali nâm sagīreye kıbel-i şer‘-i şerîften vasiyy-i mansûbe olarak vesâyet-i mahkiyesinin sübûtundan sonra vesâyeten ve Fâtıma bt. Ali’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyyeteyn-i mezbûre ve sagīre-i mezbûre, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından merhûm Müftî Ali Çelebi mahallesinde mütemekkin iken bundan akdem Ferecik kazâsında vefât eden ve muhallefâtından altı bin yüz on dört akçesi kazâ-i mezbûr kadısı yediyle 970 senesi Recebi’nde zapt edilip Hazine-i âmireye vâsıl olan Ali b. Mehmed’in vârisleridir. Zira, müdde‘iyye-i mezbûre Aynî, müteveffâ-yı merkūm vefât ettiğinde onun taht-ı nikâhındaki zevcesidir. Sagīre-i mezbûre ve merkūme Fâtıma müteveffâ-yı mesfûrun sulbiye kızlarıdır. Merhûmun verâseti onlara münhasırdır. Onlardan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘iyye-i mezbûre Aynî’nin müteveffâ-yı müşârun ileyh zevci zimmetinde mehr-i müeccelinden bin akçe hakkı vardır. Müdde‘iyye-i mezbûre Aynî’ye meblağ-ı mezbûrun tamâmını veya bir kısmını ahz u kabz etmediğine, havâle etmediğine, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb hakkından ferâgat etmediğine dâir yemîn verilmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Kenan b. Ramazan ve Mustafa b. Ali el-müezzin

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 130 - Hüküm no: 151 - Orijinal metin no: [28a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

152. Hüküm

Fâtıma Sultan’ın vasiyetinin tenfîzine Şah Hûbân Hatun’u vasî nasb ettiği

Hüsrev Bey b. Abdullah, Mansur Ağa b. Abdullah ve el-Hâc Cafer b. Abdullah nâm kimesneler Mahmud Bey b. Abdullah ve aşağıda ismi zikredilecek merhûmenin vârisi olan fahrü’l-akrân İskender Bey b. el-merhûm Hürrem Paşa kıbelinden istimâ‘-ı da‘vâya vekîl edilen Nurullah Çelebi mahzarında, fahrü’l-havâtîni’l-muvakkarât zahru’n-nisvâni’l-mükerremât Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman kıbelinden da‘vâya vekâleti şuhûd-i mezkûrenin şehâdeti ile sâbit olan vekîl fahrü’l-akrân Hüseyin Çelebi [b.] İlyas’dan bi’l-vekâle sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, kıdvetü’l-muhadderât Fâtıma Sultan bt. el-merhûm Muslihiddin Bey, sülüs-i malını techîz ve tekfînine ve hayır ve hasenâta vasiyyet etti ve müvekkile-i mezbûreyi vasiyyeti merkūmenin tenfîzine vasiyy-i muhtâre nasb etti. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etti. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi. Kabûl-i mezbûr, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni Mustafa b. Behmen ve vasiyy-i mûmâ ileyhâya nâzır olan kâtibi Derviş Çelebi b. Lütfi mahzarında ve onların kaziyye-i mahkiyeyi ma‘rifetleri dâhilinde cereyân etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Abdurrahim Çelebi b. Amr el-müderris, Hüsrev Bey b. Abdullah el-mütevellî alâ evkāfi’l-merhûm Ahmed Paşa, Mevlânâ Seydi Efendi b. Mahmud el-müderris, Mustafa b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 130 - Hüküm no: 152 - Orijinal metin no: [28b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

153. Hüküm

Zeyni bt. Sinan adlı küçük kızın nafaka ihtiyacı için babasından intikal eden bağın satışı

Müteveffâ Sinan b. Abdullah kıbelinden kızı Zeyni bt. Sinan nâm sagīreye vasiyy-i muhtâre nasb edildiği bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Hurşid bt. Abdullah, âti’z-zikr bağı, vesâyet-i mahkiyesi ile hâmil-i hâze’l-kitâb Hatîb Mevlânâ Hasan b. Ahmed’e bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da, müteveffâ-yı mezbûr Sinan’ın muhallefâtından olup mahmiye-i Kostantıniyye sur kapılarından Topkapısı hâricinde vâki‘ Başçı kuyusu kurbunda kâin üç buçuk tarla büyüklüğündeki, bir tarafdan Ahmed Bey b. Abdullah bağı, diğer tarafdan Eymirşâh b. Abdullah bağı, öteki tarafdan Hasan Bey b. Abdullah bağı ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd ve mukāta‘a-i arzı senelik on altı akçe olan mülk bağı cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt otuz beş tâmmü’l-vezn ve sahîhü’l-ayar altın semen-i mu‘ayyen-i makbûzla vasiyy-i mezbûrdan iştirâ etti. Müşterî-i merkūm vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti. İşbu mubâya‘a, sagīre-i mezbûrenin nafaka zarûretinin ve müteveffâ-yı mezbûrun paraya tahvîl edilecek başka bir mâl bırakmadığının sâbit olmasından ve mebî‘-i mezbûrun müzâyedeye arz edilip semen-i mezbûrun mikdâr-ı müşârun ileyh ile müşterî-i merkūm üzerinde karâr kılmasından sonra vâki‘ oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: İskender b. Yunus es-sipâhi, Sinan Bey b. Abdullah es-sipâhi, İshak b. Abdullah ve Hacı Hamza b. Tur, İsmail b. Ali, Ahmed b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 131 - Hüküm no: 153 - Orijinal metin no: [28b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

154. Hüküm

Ayşe bt. Muslihiddin adlı çocuğun vasîsinin vekil tayini

Ayşe bt. merhûm Mevlânâ Muslihiddin nâm sagīrenin vasiyy-i muhtârı olan Mevlânâ İlyas Halîfe b. ( ) kıbelinden âti’z-zikr olan tevkîle vekâleti Hüseyin b. Ali ve Muharrem b. Abdullah’ın şehâdetleriyle sâbit olan İskender Dede b. Abdullah, vekâlet ve vesâyet-i mahkiyesi ile hâmil-i hâze’l-kitâb Hüseyin b. Yusuf’u merhûm-i mezbûrun mahrûse-i Edirne’de vâki‘ başkasının elindeki muhallefâtının kabzına vekîl edip müvekkili mezbûrunun nefsine nâib kıldı. Vekîl-i mezbûr da vekâlet-i mezbûreyi bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Muhyiddin ve Hasan b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 132 - Hüküm no: 154 - Orijinal metin no: [29a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

155. Hüküm

Hâssa terzilerinden Bölükbaşı Hüseyin’in Uzun Şücâ mahallesindeki evini vakfettiği

Hâssa terzilerinden Bölükbaşı Hüseyin b. Abdullah, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Uzun Şuca‘ mahallesinde vâki‘ üzerinde oda bulunan tahtânî iki beyti, su kuyusunu, bahçeyi, ahırı, anbarı, helâyı ve avluyu müştemil, bir tarafdan merhûm Ali Paşa Vakfı, diğer tarafdan Dülger Sinan Vakfı, öteki tarafdan Dilber Hâtun Vakfı ve diğer tarafdan da tarîk-i hâs ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile niyet-i hâlisa ve taviyye-i sâfiye üzre habsedip vakfettiğini ikrâr etti. Süknâyı, müddet-i hayâtınca önce kendisine sonra evlâdına, sonra müddet-i hayâtınca zevcesi Yasemin’e, nesilleri kesilinceye kadar neslen ba‘de neslin zükûr ve inâsdan evlâd-ı evlâdına ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Sonra âzatlı kölesine sonra nesilleri kesilinceye kadar âzatlı kölesinin evlâdına şart etti. Sonra menzili mezbûrun âdet üzre icâre-i mu‘tâde ile kirâya verilmesini şart etti. Allahü te‘âlâ’nın rıbhdan ve galleden rızık verdiğinden yevmî iki akçeyi Kur’ân-ı kerîmden iki cüz’ okuyup birinin sevâbını vâkıfın kendi rûhuna, diğerininkini Azize bt. İbrahim nâm merhûme zevcesinin rûhuna hediye etmeleri şartıyla kārîlere ta‘yîn etti. Kalanın menzili mezbûrun ta‘mîrine sarf edilmesini şart etti. Menzili mezbûru ta‘mîr edicek kimesne bulunmazsa bu mikdârın Mısır muhârebesinde vefât eden merhûm Sinan Paşa’nın evkāfına katılmasını şart etti. Mezbûr Sinan Paşa evkāfına mütevellî olan kimesnenin bu vakfa da mütevellî olmasını şart etti. Menzilin bir odasında müddet-i hayâtınca Hurşid bt. Abdullah’ın oturmasını şart etti. Vâkıf sonra menzili merkūmu tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Hüseyin b. Abdullah’a teslîm etti. O da teslîm alıp mütevellî olarak tasarrufuna aldı. Mütevellî-i mezbûr vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Vâkıf-ı mezbûr, Ebû Hanîfe kavlince vakfın adem-i lüzûmunu delil göstererek vakf-ı mezkûrdan rücû‘ etti. Mütevellî-i mezbûr da imâmeynin kavline istinâden geri vermekten ictinâb etti. Mesele hâkimin huzûrunda murâfa‘a olundukda hâkim imâmeynin kavline göre vakf-ı mezbûrun sıhhat ve lüzûmuna hükmetti. Vâkıf böylece tebdîl ve tağyîri kimesne için câiz olmayacak şekilde tescîl edilip sahîh ve lâzım bir vakıf hâlini aldı. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ sem‘ihî fe-innemâ ismuhû ale’llezîne yübeddilûnehu”

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Şa‘bân sene 970

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 132 - Hüküm no: 155 - Orijinal metin no: [29a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

156. Hüküm

Bir deniz seferinde vefat eden Yusuf b. Hüseyin’in muhallefâtına amcası İskender b. İbrahim’in hak iddiası

Pervâne b. Abdullah, İsa b. Ahmed ve Hüdâverdi b. Abdullah nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘, Râciline mahsûs Beytülmâli-âm emîni Kasım Subaşı b. Abdullah mahzarında, mehterler bölüğünden İskender b. İbrahim’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, on yedinci yayabaşılar bölüğünden olup bir deniz seferinde vefât eden ve muhallefâtından dört bin yedi yüz akçesi zapt edilen râcil Yusuf b. Hüseyin’in vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr, müteveffâ-yı merkūmun ana-baba bir amcasıdır. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Ağa b. Abdullah reisü’l-muhzırîn, Bâli b. Yusuf

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 133 - Hüküm no: 156 - Orijinal metin no: [29b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

157. Hüküm

Kadınşâh bt. Aydın’ın, el-Hâc Ferhad mahallesindeki evini Kamer Hatun bt. Hasan’a sattığı

Kadınşâh bt. Aydın, âti’z-zikr menzilini, Kamer Hâtun bt. Hasan vekîli hâmil-i hâze’l-kitâb fahrü’l-müderrisîn Mevlânâ Abdüllatif b. Abdüllatif’e bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da mezbûre Kadınşâh hâtun sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından el-Hâc Ferhad mahallesinde kâin bulunan, tahtânî iki beyti, odayı, gölgeliği, helâyı ve avluyu müştemil, bir tarafdan Hüseyin b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan Mehmed b. Abdurrahman mülkü, öteki tarafdan tarîk-i âm ve diğer tarafdan da Bevvâb Mehmed b. Abdullah Vakfı ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt on sekiz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Vekîl-i mezbûr vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Abdülcelil b. Süleyman, Mevlânâ Gülâbi Halîfe b. Himmet, Muslihiddin b. Abdullah, Abdi b. Ahmed, Muslihiddin b. Abdullah, Nasûh b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 133 - Hüküm no: 157 - Orijinal metin no: [29b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

158. Hüküm

İstanbul’da Çadırcı Ahmed mahallesinde yer alan bey‘ bi’l-istiğlâl yoluyla satılan evin borç için kesin olarak satılması

Sebeb-i tahrîr-i hurûf oldur ki, Amme beytülmâli [emîni] olan Ali Bey b. Ahmed, Fâtıma bt. Sinan nâm hâtunu meclis-i şer‘a ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip bundan akdem mahrûse-i İstanbul’da Çadırcı Ahmed mahallesinde vâki‘ olup bir tarafdan Haydar Bey b. Abdullah ve bir tarafdan Malogoz en-Nasrânî mülkü ile ve bir tarafı Veli nâm veresesi mülkü ile mahdûd olan ev Fâtıma bt. Sinan nâm hâtunun olup sâbıkan mezbûre Fâtıma’ya yüz filoriye istiğlâl tarîkiyle bey‘ edip ve on filoriye icâreye 966 Rebî‘ulevvelinde vermiş hâlâ hâtun-ı mezbûre fevt olup zikr olunan ev ziyâde bahâ eder zikr olunan ev bey‘ olunup deyninden mâ‘adâsını kabz taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ba‘de’l-inkâr Hacı Sinan b. Abdullah ve Sefer b. Musa ve Haydar b. ( ) ve Hasan b. Mehdi ve Pîrî b. Mehmed Çavuş ve Muhyiddin b. Abdullah nâm kimesneler şehâdet edip (…)

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 134 - Hüküm no: 158 - Orijinal metin no: [29b-3])﻿

﻿

﻿

159. Hüküm

Ali Bey b. Karaca’nın Çerkez asıllı kölesini vasiyetle âzat ettiği

Fahrü’l-akrân el-kāid Ali Bey b. Karaca, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-ı mülkiyetinde bulunan orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü ve Çerkeziyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Hüseyin b. Abdullah nâm abd-i memlûkini “Mevtimden üç gün önceden benden hürsün.” diyerek mutlak tedbîr ile âzat ettiğini ikrâr etti. Mevlâ-yı mezbûr ne zamân ölürse abd-i mezkûr mezhebi muhtâra göre mevlâsı malından hür olacaktır. Mezbûr Hüseyin vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 6 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Abdüllatif b. Halil el-imâm, Mustafa b. Pîrî el-müezzin, Nurullah b. el-Hakîm, İskender Subaşı b. Abdullah, Muslihiddin b. Abdullah, Memi Çelebi b. Ahmed, Hasan Çelebi b. Ahmed, Karlı Dede b. İne Beyi, Ali b. Hacı Bâli

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 134 - Hüküm no: 159 - Orijinal metin no: [30a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

160. Hüküm

Ali Bey b. Karaca’nın Çerkez asıllı câriyesini vasiyetle âzat ettiği

Sonra mezbûr Ali Bey, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, ak benizli, Çerkeziyyetü’l-asl hâmile-i hâze’l-kitâb Şem‘î bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini mutlak tedbîr ile âzat ettiğini ikrâr etti. Mevlâ-yı mezbûr ne zamân ölürse câriye-i mezkûre, mevlâsının sülüs-i malından âzat ile ahrârdan hür bir kimesne olacaktır. Mezbûre Şem‘î, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 135 - Hüküm no: 160 - Orijinal metin no: [30a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

161. Hüküm

Fâtıma Sultan bt. Muslihiddin Bey’in otuz altı köle ve câriyesini vasiyetle âzat ettiği

Merhûm ve mağfûrun leh Ahmed Paşa evkāfına mütevellî olan Hüsrev Bey b. Abdullah ve Hüsrev b. Abdullah meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde, âti’z-zikr olan merhûmenin muhallefâtının zabtına vasiyy-i muhtâre olan fahrü’n-nisvâni’l-muvakkarât Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman kıbelinden istimâ‘-ı da‘vâya vekâleti el-Hâc Cafer b. Abdullah ve Hüsrev Bey b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Hüseyin Çelebi b. İlyas mahzarında ve mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni Mustafa b. Behmen ve kâtibi Derviş Çelebi b. Lütfi mahzarlarında, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü Süheyl b. Abdullah’dan ve Alamaniyyü’l-asl, kısa boylu, açık kaşlı, sarışın, elâ gözlü Ferhad b. Abdullah’dan ve Gürciyyü’l-asl, orta boylu, esmer, açık kaşlı, elâ gözlü Semender b. Abdullah’dan ve Macariyyü’l-asl, sarışın, çatık kaşlı, elâ gözlü, orta boylu Hürmüz b. Abdullah’dan ve Macariyyü’l-asl, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli Behmen b. Abdullah’dan ve Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, esmer Kenan b. Abdullah’dan ve Çerkeziyyü’l-asl, çatık kaşlı, elâ gözlü, sarışın Hüsrev b. Abdullah’dan ve Zenci, tavâşî, çatık kaşlı Muhsin b. Abdullah’dan ve Rûsiyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, gök gözlü Felek-nâz bt. Abdullah’dan ve Çerkeziyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, ak benizli Hümâyun bt. Abdullah’dan ve Rûsiyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, ak benizli Melahat bt. Abdullah’dan ve Çerkeziyyetü’l-asl, orta boylu, elâ gözlü, açık kaşlı, ak benizli Peymâne bt. Abdullah’dan ve Bosnaviyyetü’l-asl, açık kaşlı, kara gözlü, ak benizli Rukiyye bt. Abdullah’dan ve Efrenciyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, ak benizli İhsân bt. Abdullah’dan ve Rûsiyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, ak benizli Belâgat bt. Abdullah’dan ve Macariyyetü’l-asl, açık kaşlı, kara gözlü, ak benizli, orta boylu Dilaver’den ve Efrenciyyetü’l-asl, açık kaşlı, orta boylu Cevrücefâ’dan ve orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli Mihri bt. Abdullah’dan [30b] ve Efrenciyyetü’l-asl, kara gözlü, ak benizli, açık kaşlı Rahime bt. Abdullah’dan ve Rûsiyyetü’l-asl, elâ gözlü, açık kaşlı, ak benizli Semra bt. Abdullah’dan ve Macariyyetü’l-asl, uzun boylu, elâ gözlü, ak benizli Riyâzî bt. Abdullah’dan ve Arnavudiyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü Mihriban bt. Abdullah’dan ve Macariyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü Mâhidevrân’dan ve Bosnaviyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, ak benizli Mâhsimâ’dan ve Bosnaviyyetü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü Ferişâd b. Abdullah’dan ve uzun boylu, açık kaşlı, ak benizli Mehlika bt. Abdullah’dan ve Bosnaviyyetü’l-asl, orta boylu, elâ gözlü, ak benizli Şehlâ bt. Abdullah’dan ve Çerkeziyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, ak benizli Miyâse bt. Abdullah’dan ve Macariyyetü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, ak benizli Meserret bt. Abdullah’dan ve Çerkeziyyetü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü Gülruh’tan ve Bosnaviyyetü’l-asl, açık kaşlı, elâ gözlü, ak benizli Asiye bt. Abdullah’dan ve Macariyyetü’l-asl, kısa boylu, kısa boylu, açık kaşlı, elâ gözlü Gülsimâ bt. Abdullah’dan ve Çerkeziyyetü’l-asl, çatık kaşlı, elâ gözlü, ak benizli Hemnişin bt. Abdullah’dan ve Bosnaviyyetü’l-asl, uzun boylu, sarışın, elâ gözlü, açık kaşlı Server? bt. Abdullah’dan ve Efrenciyyetü’l-asl, elâ gözlü, çatık kaşlı, orta boylu, ak benizli Nurban’dan ve Macariyyetü’l-asl, kara gözlü, açık kaşlı, uzun boylu Mâhbülend’den ve Alamaniyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü Keyvan b. Abdullah’dan ve Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü Mesih b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, bundan akdem vefât eden ve muhallefâtı vasî ve emîn-i mezbûr ve kâtibi yedleriyle zaptedilen merhûme-i mezbûre Fâtıma Sultan bt. Muslihiddin Bey hâl-i hayâtı ve kemâl-i aklında isimleri ve vasıfları zikredilen abd-i memlûk ve câriye-i memlûkelerini “Mevtimden bir gün önce hür olun.” diyerek mutlak tedbîr ile âzat etmişdi. Merhûme-i mezbûre ölüp rabbine kavuştuğunda abîd ve cevârî-i mezkûrîn mezhebi muhtâra göre merhûmenin malından âzat olmuşlardır. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Şa‘bân sene seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman el-mülâzım ve Mevlânâ Ali Çelebi b. Ahmed ve Rüstem b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 135 - Hüküm no: 161 - Orijinal metin no: [30a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

162. Hüküm

Ali Bey b. Karaca’nın Bosna asıllı iki kölesini vasiyetle âzat ettiği

Kāid fahrü’l-akrân Ali Bey b. Karaca, işbu tedbîr ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-ı mülkiyetinde bulunan Bosnaviyyü’l-asl, açık kaşlı, elâ gözlü, uzun boylu, köse, hâmil-i hâze’l-kitâb Ferruh b. Abdullah nâm abd-i memlûki ile Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın Piyâle b. Abdullah nâm abd-i memlûkini mutlak tedbîr ile âzat ettiğini ikrâr etti. Mevlâ-yı mezbûr vefât ettiğinde abdeyn-i mezbûreyn ahrârdan hür kimesneler olacaklardır. Abdeyn-i merkūmeyn, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 6 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Abdüllatif b. Halil el-imâm, Mustafa b. Pîrî el-müezzin, Nurullah b. el-Hakîm, İskender Subaşı b. Abdullah, Muslihiddin b. Abdullah, Memi Çelebi b. Ahmed, Hasan Çelebi b. Ahmed, Karlı Dede b. İne Bey, Ali b. el-Hâc Bâli ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 137 - Hüküm no: 162 - Orijinal metin no: [31a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

163. Hüküm

Ahmed Bey ve İskender Bey’in, muhallefâtı zapt edilen Fâtıma Sultan’ın vârisleri olduğu

Za‘îm Ömer Bey b. Rüstem ve imâm Ahmed Halîfe b. Kaya, umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim zübdetü’l-ekâbir ve’l-efâhim Bâli Paşa b. Abdülkerim’in işhâdıyla Dîvân-ı âlî’de emâcid-i ekârim defterdârlar huzûrunda, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni Mustafa b. Behmen ve kâtibi Derviş b. Lütfi mahzarında ve âti’z-zikr olan merhûmenin muhallefâtının zaptına vasiyy-i muhtâr olan fahrü’l-havâtîni’l-muvakkarât zahru’n-nisvâni’l-mükerremât Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman kıbelinden istimâ‘-ı da‘vâya vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Hüseyin Çelebi b. İlyas mahzarlarında, umdetü’l-emâsil ve’l-akrân Ahmed Bey ve İskender Bey ibney el-merhûm Hürrem Paşa’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mezbûr Bâli Paşa’nın bize “Şehâdetime şâhid olun ki müdde‘iyeyn-i mezkûreyn, bundan akdem vefât eden ve muhallefâtı yukarıda mezkûr emîn ve kâtib ve vasî yedleriyle zapt edilen merhûme Fâtıma Sultan bt. Muslihiddin Bey’in vârisleridir. Zira müdde‘iyeyn-i mezkûreyn onun ana-baba bir amca oğullarıdır. Babaları, merhûmenin babası olan merhûm Muslihiddin Bey’in ana-baba bir kardeşi olan mezbûr Hürrem Paşa’dır. Merhûme-i mezbûrenin verâseti ikisine münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir.” dedi. Biz de onun şehâdetine şâhidlik ediyoruz. Sonra Sipâhi İbrahim b. Abdullah nâm şâhid-i asl, şâhid-i asl-ı evvelin şehâdeti misilli şâhidlik etti. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 6 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Kemal, Abdi b. Ahmed, Ahmed b. Hızır

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 137 - Hüküm no: 163 - Orijinal metin no: [31a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

164. Hüküm

Mustafa b. Râcil Ali adlı çocuğa nafaka takdir edilmesi

Hâkim, Mustafa b. Râcil Ali’nin nafakası, kisvesi ve sâir levâzım-ı zarûriyesi için sagīr-i mezbûrun Ayşe bt. Sadullah nâm mutallaka annesi kıbelinden vekâleti imâm Mevlânâ İbrahim b. Pîrî ve Hürrem b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Mahmud b. Abdullah’ın talebiyle, mezbûr babasından alınmak üzre zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî bir akçe farz ve takdîr etti. Hâkim ayrıca sagīr-i mezbûrun annesine vakt-i hâcette istidâne izni verdi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 8 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Emrullah Çelebi b. Mehmed el-müderris, Ahmed b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 138 - Hüküm no: 164 - Orijinal metin no: [31a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

165. Hüküm

Alemşâh bt. Bayram’ın köle olmadığı

Ali b. Mehmed, Kurd b. Nasûh ve Sefer b. Hasan Bey nâm kimesneler, müdde‘â aleyh Ali Bâli b. Veli Bey mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, ak benizli Alemşâh bt. Bayram’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, İvranya kazâsı tevâbi‘inden Berkofça karyesi sükkânından olan müdde‘iyye-i mezbûre aslen hürdür; Hümâ bt. Hüseyin nâm hurre-i asliyye bir anneden doğmuştur. Babasının ismi Bayram b. Abdullah’dır. O ve ebeveyni bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb asla köle olmamıştır.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr

Şuhûdü’l-hâl: Süleyman Bey b. Abdullah es-sipâhi, Ahmed Bey b. Abdullah es-sipâhi, Cafer Bey b. Abdullah es-sipâhi, Behrâm b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 138 - Hüküm no: 165 - Orijinal metin no: [31b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

166. Hüküm

Müderris Muslihiddin b. Mahmud’un para vakfı kurduğu

Kadı Mevlânâ Abdi b. Eymir ve Râcil el-Hâc Mehmed b. Abdullah nâm kimesneler, vesâyeti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan, âti’z-zikr olan merhûmun Ömer, Ayşe ve Fâtıma nâm evlâdının vasiyy-i muhtârı olan Hamza b. Halil mahzarında, âti’z-zikr olan vakfın mürtezikasından olan Mevlânâ Tahir b. Mehmed’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, bundan akdem mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ merhûm ve mağfûrun-leh Sultan Selim Hân -aleyhi’r-rahme ve’r-rıdvân- İmâreti kurbundaki Cebeci başı mahallesinde vefât eden ve sâbıkan Ankara kasabasında Medrese-i Seyf’de müderris olan merhûm Mevlânâ Muslihiddin b. Mahmud maraz-ı mevte yakalanıp başını ölüm yastığına koyduğunda keyfiyyet-i ahvâlini tefekkür ve umûrunu tedebbür edip ecel-i ma‘dûdunun tükenip yevm-i mev‘ûdun geldiğini idrâk etti. Dâr-ı bekāda azık olsun diye mallarının bir kısmını cihât-ı meberrâta bezl edip bazı emlâkini vücûh-i hayrâta sarf etmek istedi. Muhallefâtından ve mahz-ı menâlinden yüz altınını ayırıp [nakid vakfını câiz gören] eimme-i müctehidîn kavline binâen vakıf olarak vasiyyet etti. Meblağ-ı mezbûrun senelik eksiksiz fazlasız tâm olarak ona on bir rıbh ile istiğlâlini şart etti. Mu‘amelenin rehn-i kavî ve kefîl-i melî ile yapılmasını veya haseb-i iktizâ-i hâl birisiyle iktifâ edilmesini şart etti. Allahü te‘âlânın rıbh ve galleden rızık verdiğinden yevmî üç akçeyi kırâ’ata kādir sulehâdan üç kārîye istedikleri yerde ve istedikleri zamân Kur’ân-ı azîm ve furkān-ı kerîmden her gün birer cüz’ okumaları şartıyla ta‘yîn etti. Cüz’ün birinin okunmasını müddet-i hayâtınca müdde‘î-i mezkûra şart etti. Diğer cüz’ün tilâvetini vasiyy-i mezbûra şart etti. Her hafta iki akçeyi salâh ve sedâd ile mevsûf iki kimesneye her birinin pazartesi ve perşembe günleri Kur’ân-ı azîm ve furkān-ı kerîmden bir cüz’ okumaları şartıyla ta‘yîn etti. Cüz’ün birinin tilâvetini müddet-i hayâtınca, Kara müezzin diye ma‘rûf Ankaravî Müezzin Mahmud’a şart etti. Diğer cüz’ün tilâvetini ise kayd-ı hayâtınca Ankaravî Mehmed b. Haydar’a şart etti. Her sene yüz elli akçeyi vakıf mütevellîsine ta‘yîn etti. Kalanı rakabe-i vakf-ı mezbûra şart etti. Vâkıf bu vasiyyeti üzre vefât etti. Sikāt ve udûlden olmaları sebebiyle şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra hâkim meblağ-ı mezbûrun vâkıfı mezbûr Muslihiddin’in sülüs-i malından yapılmış vasiyyeti mezbûrenin sıhhatine hükmetti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Ali b. Mehmed, Mevlânâ Mustafa b. Mahmud el-müderris, Mevlânâ Mehmed el-kādî, el-Hâc Ferhad b. Abdullah, Yusuf b. Mahmud, Hasan b. Pîr Ahmed, Osman b. el-Hâc Ferhad

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 138 - Hüküm no: 166 - Orijinal metin no: [31b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

167. Hüküm

Ferhad Paşa b. Abdülmennân’ın At Meydanı’ndaki evini Veziriazam Rüstem Paşa’nın kızı Ayşe Sultan’a on iki bin altına sattığı

Sebeb-i tahrîr-i kitâb-ı şer‘î ve mûcib-i tasdîr-i hitâb-i mer‘î budur ki, düstûr-i mükerrem müşîr-i müfahham nizâm-ı âlem müdebbir-i cumhûri’l-enâm bi’l-fikri’s-sâkıb mütimm-i mühimmâtü’l-enâm bi’r-re’yi’s-sâ’ib sâhibü’n-nefsi’l-kudsiyye ve’l-kemâlâti’l-ünsiyye ve’s-sa‘âdâti’l-aliyye ve’s-siyâdâti’l-behiyye el-mahfûf bi sunûfi avâtıfı’l-meliki’l-mennân Hazreti Ferhad Paşa b. Abdülmennân kıbelinden âti’z-zikr olan bey‘a ve kabz-ı semene ikrâra umdetü’l-imtisâl ve’l-akrân İbrahim Çavuş b. Kemal ve umdetü’l-ekâbir ve’l-a‘yân Yakub Çelebi b. Üveys nâm kimesneler şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan kıdvetü’l-emâcid ve’l-ekârim zübdetü’l-ekâbir ve’l-efâhim erbâbü’l-ızzeti’l-aliyye eshâbü’l-ıdeti’l-behiyye el-muhtas bi inâyeti’l-melik el-ilâh vezîr-i mûmâ ileyhin kethüdâları olan Mustafa Kethüdâ b. Abdullah meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde zerretü iklîli’l-azameti ve’l-celâl gurretü cebîni’s-sa‘âdeti ve’l-ikbâl meliketü’l-melikât aliyyetü’z-zât safiyyetü’s-sıfât zâtü’l-aliyyi ve’s-sa‘âdât sülâletü’s-selâtîni’l-izâm neticetü’l-havâkini’l-fihâm el-mahfûfe bi sunûfi avâtıfı’l-meliki’l-mennân Ayşe Sultan bt. el-vezîri’l-a‘zami’l-ekrem ve’l-müşîri’l-emcedi’l-efham râfi‘-ı a‘lâmi’l-adl ve’l-insâf dâfi‘-i zulâmi’z-zulm ve’l-i‘tisâf ed-dâric ilâ rahmeti’l-meliki’l-a‘lâ el-ma‘fûru-leh es-sa‘îd eş-şehîr Hazreti Rüstem Paşa ebbede’llahu devletehû ve ızzetehâ ilâ kıyâmi’s-sa‘â ve sâ‘ati’l-kıyâm ve nevvere merkade ebîhâ mâ tevâli’l-leyâlî ve’l-eyyâm hazretleri kıbelinden bimâ hüve tarîki’s-subût şer‘an vekâlet-i mutlakası sâbit olan umdetü’l-ekâbir ve’l-a‘yân makbûlü’s-sudûr ve’l-erkân zü’l-kadri’r-refî‘ ve’l-câhi’l-menî‘ el-mahsûs bi inâyeti’l-meliki’l-müste‘ân Behrâm Kethüdâ b. Abdülmennân kıbelinden âti’z-zikr olan husûsa filan ve filan şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan Mehmed Bey b. Abdülhay mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip İstanbul’da At Meydanı kurbunda Uzun Şuca‘ mahallesinde vâki‘ olup kıblesi At Meydanı ile ve üç cânibi tarîk-i âmla mahdûd olan evleri müvekkilim Paşa-i mûmâ ileyh mezbûr Behrâm Kethüdâ’ya on iki bin altına bey‘ edip ol dahi müvekkile-i merkūmesi için semen-i mezbûr ile iştirâ ettikden sonra mezbûr Behrâm Kethüdâ yedinden semen-i mezbûru bî-kusûr alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezbûr Mehmed Bey bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî 12 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Çelebi b. Şuca‘ Çavuş, Çavuş Seydi Ali b. Bâli, Mütevellî Mehmed b. Abdullah, Emrullah b. Sinan, İbrahim Bey b. Mehmed, Süleyman Halîfe b. Abdullah, Hamza Ağa b. Abdullah kilercibaşı, İsa b. Mustafa ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 139 - Hüküm no: 167 - Orijinal metin no: [32a-1])﻿

﻿

﻿

168. Hüküm

Çivici Memi Çelebi’nin çivi bedelinden Muhyiddin Vakfı’nda olan alacağını aldığı

Çivici Memi Çelebi b. Hüseyin, Tahta Kadızâde diye ma‘rûf merhûm Mevlânâ Muhyiddin Vakfı’nda olan vakf-ı mezbûrun sâbık mütevellîsi tahvîlinde müşterâ ve makbûz çivi bahâsından dokuz yüz akçe hakkını hâlen vakf-ı mezbûra mütevellî olan Eynehan b. Abdullah yedinden bi’t-tamâm ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Mütevellî-i merkūm vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 13 Şa‘bân sene 970. Abdi b. Ahmed, Receb b. Abdi, Mehmed Çelebi b. Kemal

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 140 - Hüküm no: 168 - Orijinal metin no: [32b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

169. Hüküm

Muhallefâtı Beytülmâlce zapt edilen Hesnâ bt. Abdullah’ın vârisi olduğu

Hüsrev b. Abdullah ve İbrahim b. Süleyman nâm kimesneler, [Dîvân’da] ikisi [Beytülmâl emîni ve kâtibi] mahzarında Muharrem b. Hâce Bâli’den sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, mahmiyede Saray-ı atîk kurbunda mütemekkin iken bundan akdem mahrûse-i Bursa’da vefât eden ve muhallefâtından beş bin dört yüz akçesi 970 senesi 16 Rebî‘ulevvelinde mahrûse-i Bursa’da vâki‘ Beytülmâl emîni Refî‘uddin yediyle zapt edilip Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Hesnâ bt. Abdullah’ın vârisidir. Zira merhûme-i mezbûre, mezbûr Hâce Bâli’nin mu‘takasıdır. Verâseti ana münhasırdır. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi. Hurrire fî 14 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Sinan Çelebi b. İskender, Hasan b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 141 - Hüküm no: 169 - Orijinal metin no: [32b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

170. Hüküm

Hanife bt. Abdullah’ın vârisinin kocası Şemseddin b. Ahî Turhan olduğu

Sipâhi Mehmed b. Mahmud, imâm Ali b. Hasan, müezzin Üzeyir b. Nasûh ve Hayreddin b. Musa nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi [Beytülmâl emîni ve kâtibi] mahzarında Şemseddin b. Ahî Turhan’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye mahallâtından Kefeli mahallesinde mütemekkin iken bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından 970 senesi 16 Recebi’nde bin sekiz yüz doksan akçesi Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Hanife bt. Abdullah nâm Hâtun, öldüğünde müdde‘î-i mezbûrun taht-ı nikâhındaki zevcesi idi. Verâseti ana münhasırdır. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Muslihiddin b. Ali el-imâm, Abdurrahman b. Ali el-müezzin

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 141 - Hüküm no: 170 - Orijinal metin no: [32b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

171. Hüküm

Hûrî bt. Abdullah ve Ali b. Süleyman’ın, Mehmed b. Süleyman’ın vârisleri olduğu

Hürrem b. Abdullah, Himmet b. Ahmed ve el-Hâc Ali b. Abdullah nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda ikisi [Beytülmâl emîni ve kâtibi] mahzarında Hûrî bt. Abdullah ve Ali b. Süleyman’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyeyn-i mezbûreyn, mahrûse-i Üsküb mahallâtından Tophâne mahallesinde mütemekkin olduğu hâlde tâcir iken Selânik’te İbrahim Paşa Hanı’nda vefât eden ve muhallefâtından 970 senesi 13 Recebi’nde on dokuz bin dört yüz yirmi akçesi mahrûse-i mezbûrede Beytülmâl emîni olan Cafer yediyle zapt edilip Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Mehmed b. Süleyman’ın vârisleridir. Müdde‘iyye-i mezbûre Hûrî, müteveffâ-yı merkūmun annesidir; müdde‘î-i mezbûr Ali de onun ana-baba bir kardeşidir. Verâseti ikisine münhasırdır. Müdde‘iyeyn-i mezbûreynin, Üsküb kadısı Mevlânâ Ahmed b. Mehmed kıbelinden vârid olan hücceti ibrâz etmesinin ardından şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olup mûcebince hükmedildi.

Cerâ fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Abdullah et-tâcir, Mustafa b. Ali et-tâcir

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 142 - Hüküm no: 171 - Orijinal metin no: [32b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

172. Hüküm

Halife b. el-Hâce Paşa’nın, Hacı b. Hâce Paşa’nın vârisi olduğu

Tâcir el-Hâc Hasan b. el-Hâc Pîr Evhad ve Hâce Mehmed b. Hâce Murad nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda ikisi [Beytülmâl emîni ve kâtibi] mahzarında Halîfe b. el-Hâce Paşa’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr, kazâ-yı Tokat tevâbi‘inden Gence sükkânından olup bundan akdem mahrûse-i Haleb’de vâki‘ Hayır Bey Hanı’nda vefât eden ve muhallefâtından 16 Receb 963 târihinde beş yüz doksan beş akçesi Hazine-i âmireye vâsıl olan Hacı b. Hâce Paşa’nın vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kardeşidir. Verâseti ana münhasırdır. Müdde‘i-yi mezbûrun günün Tokat kadısı Hayreddin b. Nureddin kıbelinden vârid olan hücceti ibrâz etmesinin ardından şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olup mûcebince hükmedildi. Hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: İsmail b. Mehmed ve Mirvah? Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 142 - Hüküm no: 172 - Orijinal metin no: [32b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

173. Hüküm

Kurd b. Süleyman’ın, Mustafa Bey b. Timur’un vârisi olduğu

Hızır b. Habib, Durmuş b. Mehmed ve Cafer b. İlyas nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda ikisi [Beytülmâl emîni ve kâtibi] mahzarında Kurd b. Süleyman’dan sâdır olan da‘vâda şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr, Timurhisar kazâsı tevâbi‘inden Viterne karyesinde bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından 13 Receb 970 târihinde on beş bin dört yüz elli beş akçesi kasaba-i mezbûre Beytülmâl emîni Mustafa yediyle zapt edilip Hazine-i âmireye vâsıl olan Tırhala Alay Beyi diye ma‘rûf Mustafa Bey b. Timur’un vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr müteveffâ-yı merkūmun baba bir kardeşidir. Annelerinin ismi Hankurd bt. Şeyh Mustafa’dır. Verâseti ana münhasırdır. Müdde‘i-yi mezbûrun günün Tepedelen kadısı Mevlânâ Musa b. Mahmud kıbelinden vârid olan mazmûnu sâbit hücceti ibrâz etmesinin ardından şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olup mûcebince hükmedildi.

Cerâ ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Çelebi b. Mustafa ez-za‘îm ve Mehmed b. Kasım

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 143 - Hüküm no: 173 - Orijinal metin no: [33a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

174. Hüküm

Ahmed b. Mahmud ve Mehmed b. Mahmud’un, Hasan b. Kasım’ın vârisleri olduğu

Muhyiddin b. Kasım, Yahya b. Mehmed, Mahmud b. Abdi ve Mustafa b. İbrahim nâm kimesneler, Dîvân’dakilerin huzûrunda, ikisi [Beytülmâl emîni ve kâtibi] mahzarında Siroz kasabası sükkânından Ahmed b. Mahmud’dan asâleten ve Mehmed b. Mahmud kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan vekîl Mustafa b. Bâli’den vekâleten sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î ve müvekkili mezbûr Mehmed, Siroz kasabasında bundan akdem vefât eden ve zeyilde mezkûr senenin Receb ayının on üçüncü günü muhallefâtından yirmi beş bin iki yüz elli akçesi Siroz kazâsında vâki‘ Beytülmâl için Mora livâsı havâlecisi Mehmed yediyle zapt edildikden sonra Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Hatîb Hasan b. Kasım’ın vârisleridir. Zira müdde‘î ve müvekkili mezbûreyn, müteveffâ-yı mezbûrun ana bir kardeş çocuklarıdır. Babaları, müteveffâ-yı mezbûrun ana bir kardeşi olup ismi Mahmud b. Ahmed’dir; annelerin ismi Şemsi bt. Yorgi’dir. Verâseti ikisine münhasırdır; ikisinden başka vâris ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘iyân-ı mezkûrânın, günün mahmiye-i Siroz kadısı Mevlânâ Mahmud b. Musa kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Hasan et-tâcir ve Mehmed b. Abdi et-tâcir

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 143 - Hüküm no: 174 - Orijinal metin no: [33a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

175. Hüküm

“Bu varağın diğer yüzüne yazıldı” ibaresiyle terkin edilen kayıt (33b-4’te yazılı)

<< Fâtıma Hâtun bt. Abdurrahman ve Âbide Hâtun bt. Abdurrahim’in işhâdıyla Yakut Ağa b. Abdullah ve Mercan Ağa b. Abdullah, muhallefâtı zaptedilen merhûme Fâtıma Sultan bt. Muslihiddin Bey’in vasiyy-i muhtârı olan fahrü’l-havâtîni’l-muvakkarât Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman kıbelinden istimâ‘-ı da‘vâya vekâleti el-Hâc Cafer b. Abdullah ve Hamza b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Hüseyin Çelebi b. İlyas mahzarında ve mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni Mustafa b. Behmen ve kâtibi Derviş b. Lütfi mahzarında, müteveffât-ı mezbûrenin evkāfına mütevellî olan Hüsrev Bey b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, vakf-ı mezbûrun, vâkıfe-i mezbûrenin muhallefâtında iki yüz otuz bin akçe hakkı vardır. Zira merhûme-i mezbûre hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde vakıfta mütevellîye iken aldığı karzdan zimmetinde vakf-ı mezbûrun hakkı olduğunu ikrâr ve itirâf etmişdi. Meblağ-ı mezbûr, zimmetinde bâkī kaldı. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.>>

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Hüsam b. Abdullah el-imâm, Kasım Halîfe el-müezzin, Muharrem b. Mehmed, Mustafa b. Mehmed, Mustafa b. Ahmed, Hemdem Kethüdâ b. Abdullah, Ahmed b. Mahmud el-müderris, Abdurrahman b. Mehmed, Cafer b. Abdullah, Ali b. Musa, Bâli b. Abdullah, Veli b. Ali, Cafer b. Abdullah, Halil b. Mehmed, Cafer b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 144 - Hüküm no: 175 - Orijinal metin no: [33a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

176. Hüküm

Delil getirmek için iki ay süre alındığı

Neslihan Sultan bt. Mesih Bey nâm kimesne kıbelinden vekîl-i şer‘î olan Mevlânâ Süleyman b. Veli Halîfe ve Yahya Bey b. Mesih Bey nâm kimesneler fahrü’l-akrân Mehmed Bey b. Mahmud Bey mahzarlarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bu târih-i kitâb gününden iki ay tamâmına varınca va‘de aldık varıp ve kaziyyeyi Ivraniya kadılığından beher hâl götürelim dedikde mukırr-ı mezbûru Mehmed Bey bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî 17 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hızır Çelebi b. İlyas, Mehmed Ali b. Hüseyin, Ahmed b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 144 - Hüküm no: 176 - Orijinal metin no: [33b-1])﻿

﻿

﻿

177. Hüküm

Hamza b. Abdullah’ın üç senelik hizmet ücretini aldığı

Hamza b. Abdullah, müvekkili mezbûrun ninesi zimmetinde bulunan üç sene hizmet ücreti karşılığı olan yirmi altın hakkını Hasan Bey b. Mahmud Bey kıbelinden def‘a vekâleti Yakub b. Abdullah ve Sefer b. Şehsuvar’ın şehâdetleriyle sâbit olan vekîl Ali b. Abdullah yedinden ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Vekîl-i mezbûr, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 17 Şa‘bân sene 970. Cafer b. Abdullah, el-Hâc Ahmed b. Ali, Ahmed b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 145 - Hüküm no: 177 - Orijinal metin no: [33b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

178. Hüküm

İstanbul’da Yenibahçe’de Hürrem Çavuş’un mescidinde yapılan minberin kalan ücretinin alınması

Hayreddin b. İbrahim nâm kimesne merhûm Hürrem Çavuş evkāfına bi’l-fi‘il mütevellî olan Hüsrev b. Abdullah nâm kimesneyi meclis-i şer‘-i şerîfe ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip mahmiye-i İstanbul’da Yenibahçe kurbunda vâki‘ olan merhûmun mescidinde bir minber yapıp kavl eylemedim yetmiş beş filori alıp kabz eyledim bâkīsini taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ba‘de’l-inkâr hâssa mimarlardan üstâd Hayreddin b. Ahmed ve Ferhad b. Abdullah nâm kimesneler varıp zikr olunan minberinin ücreti tahmîn-i sahîh ile altı bin beş yüz akçe tahmîn ettiklerinde bâkī iki bin akçenin edâsına hükm olundu. Tahrîren fî 27 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim b. Mustafa, Mehmed Çelebi b. Hasan, Ahmed b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 145 - Hüküm no: 178 - Orijinal metin no: [33b-3])﻿

﻿

﻿

179. Hüküm

Fâtıma Sultan’ın zaptedilmiş muhallefâtından kurucusu olduğu vakfın iki yüz otuz bin akçe hak iddia ettiği

Yakut Ağa b. Abdullah ve Mercan Ağa b. Abdullah kendi asıllarından, umdetü’l-muvakkarât Fâtıma Hâtun bt. Abdurrahman ve Âbide Hâtun bt. Abdurrahman’a mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni Mustafa b. Behmen ve âti’z-zikr olan merhûmenin muhallefâtının zaptına vasiyy-i muhtâre olan fahrü’l-havâtîni’l-muvakkarât Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman kıbelinden istimâ‘-ı da‘vâya vekâleti el-Hâc Cafer b. Abdullah ve Hamza b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Hüseyin Çelebi b. İlyas mahzarında, âti’z-zikr olan merhûmenin evkāfına mütevellî olan Hüsrev Bey b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd, bizi şâhid tutan iki hanım şâhidin bize “Şehâdetimize şâhid olun” diyerek şöyle dediklerine şehâdet ettiler, muhallefâtı bâlâda isimleri muharrer emîn ve vasî yedleriyle zapt edilen merhûme-i mebrûre Fâtıma Sultan bt. merhûm Muslihiddin Bey, hâl-i hayâtı ve kemâl-i aklında bizim yanımızda, vâkıfı olduğu vakfa mütevellîye iken zimmetinde iki yüz otuz bin akçe borcu olduğunu, meblağ-ı mezbûru kendi mesârifine sarf ettiğini ikrâr etti. Meblağ-ı mezbûr zimmetinde borç olarak kaldı. şâhideteyn-i mezkûreteynin şâhidliğine şehâdet ederiz. Hüsrev b. Abdullah nâm şâhid-i asl, şâhideteyn-i mezbûreteyni aslına şehâdet etti. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd fî cânib-i âhar min hâze’l-varak

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 145 - Hüküm no: 179 - Orijinal metin no: [33b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

180. Hüküm

İki sipahinin birbirlerinin sınırına giren timar topraklarından topladıkları vergiyle ilgili anlaşmaları

Hâlâ Şumnu kazâsına tâbi‘ Yörük Kasım nâm karyeye ber vech-i timar mutasarrıf olan Mustafa b. Savcı nâm sipâhi karye-i mezbûrenin kurbunda vâki‘ olan Yeniköprü nâm timara bi’l-fi‘il mutasarrıf olan Osman Bey b. Yunus nâm za‘îm mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip zikr olunan karyelerin mu‘ayyen sınırları olmayıp yerleri mahlût olmağla her kişi kendi ra‘iyyeti zirâ‘at eylediği yerleri hâsılasını ta‘şîr etmek mukannen iken mezbûr Osman Bey işbu sene seb‘a ve tis‘a mie ve sene semâne ve sittîn ve tis‘a miede benim re‘âyam kendi baltaları ile açıp ihyâ eyleyip nice yıldan berî tasarruf edip öşrünü bana ve benden evvel olan sipâhilere veregeldikleri yerlerin öşründe bana âid olan hukūk kendi ikrârı mûcebince on üç kile buğday ve bir kile arpa ve bir kile darı alıp kabz etmiş idi hâlâ zikr olunan on üç kile buğday ve bir kile darı ve bir kile arpa bahâsından mezbûr Osman Bey yedinde üç yüz otuz altı akçeyi alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Osman Bey bi’l-muvâcehe tasdîk eylediği mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî 9 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Mustafa, İbrahim b. Mustafa, Cafer b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 146 - Hüküm no: 180 - Orijinal metin no: [34a-1])﻿

﻿

﻿

181. Hüküm

Rüstem Paşa kızı Ayşe Sultan’ın, At Meydanı yakınındaki evini Rıdvan Ağa’nın Ayasofya mahallesindeki evi ile takas ettiği

Zevce-i halîlesi tâcü’l-muhadderât umdetü’l-muvakkarât Ayşe Sultan bt. merhûm-i mebrûr Rüstem Paşa kıbelinden tevkîle ve gayrısına vekâlet-i mutlakası Yusuf Ağa b. Abdullah ve İbrahim Ağa b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Rum vilâyeti beylerbeyi emîru’l-ümerâ’i’l-kirâm kebîru’l-küberâi’l-fihâm zü’l-kadri ve’l-ihtirâm el-mahsûs bi inâyeti’l-meliki’l-mennân vekîl Ahmed Paşa b. Abdülmennân hazretleri kıbelinden âti’z-zikr olan bey‘ ve kabz-ı semene vekâleti çâşnigir Hüseyin Ağa b. Abdullah ve çâşnigir Mustafa Ağa b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Hemdem Kethüdâ b. Abdülmennân meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde hâzır olup şöyle ikrâr etti ki, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından At Meydanı kurbunda vâki‘ Uzun Şuca‘ mahallesinde kâin, bir tarafdan meydan-ı mezkûr ve üç tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzili cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile, âti’z-zikr olan Rıdvan Ağa’ya âid mahmiye-i merkūmedeki Ayasofya mahallesinde kâin hudûdu Şah Ali Çelebi b. Kasım Bey mülküne, Neslişâh Sultan bt. Mehmed Bey mülküne, Cafer Kethüdâ b. Abdullah mülküne, çâşnigir Hasan Ağa b. Abdullah mülküne, Nuh Bey b. Abdullah mülküne ve tarîk-i âmma müntehî olan menzil ile cümle hudûdu ve hukūku ile takasa tutup hâlen Atebe-i aliyye’de mîr-i alem olan umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim zübdetü’l-ekâbir ve’l-efâhim Rıdvan Ağa b. Abdülkerim kıbelinden vekâlet-i mutlakası sâbit olan Süleyman Halîfe b. Tur Hâce’ye bi tarîki’l-mukāyese-i şer‘iyye bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bi’l-vekâle sattı. Mezbûr Süleyman Halîfe, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin Ağa b. Abdullah, Mustafa Ağa b. Abdullah, Süleyman Ağa b. Abdullah, Cafer Ağa b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 147 - Hüküm no: 181 - Orijinal metin no: [34a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

182. Hüküm

İsmihan ve Neslihan adlı müvekkilelerin babaları Yusufşâh Bey’in vefat ettiği ve muhallefâtına dâir

İsmihân ve Neslihan bt. Yusufşâh ve Peyker nâm hâtunlar kıbelinden husûs-ı âtîye bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an vekâleti sâbit olan fahrü’l-akrân Mehmed Bey b. Mahmud meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde Neslişâh bt. Mesih Bey kıbelinden ve âti’z-zikr olan husûsa Hüsrev Bey b. Abdullah ez-za‘îm ve Kaytas b. Veli nâm kimesneler şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan Mevlânâ Süleyman Bey, Veli nâm kimesne ve mezbûre Nesli Hâtun’un karındaşı olan Yahya Bey b. Mesih Bey mahzarında takrîr-i da‘vâ edip bundan akdem mezbûretân İsmihân ve Neslihan nâm müvekkilelerinin babaları Yusufşâh Bey fevt oldukdan mezbûr Yusufşâh Bey’in vâlidesi Aynî Sultan kıbel-i şer‘den vasî olup otuz altı bin akçelerine vâlidesi Aynî Sultan vâzı‘atü’l-yed olup mezbûre Aynî Sultan dahi fevt olup muhallefâtını mezbûr Yahya Bey ve Neslihan zabt eyleyip mezbûre Aynî Sultan[’ın] cemî‘ muhallefâtı deynine vefâ etmeyip taksîm-i guremâ olundukda dokuz bin akçe mezbûretân müvekkilelere taksîm-i guremâdan hisse düşüp mezbûre Aynî Sultan’ın kasaba-i Ebâ Eyyûb’de Çavuş mahallesinde vâki‘ olup bir tarafından tarîk-i âm ve bir tarafından zâviye ile ve iki tarafından vakıf bostan ile mahdûd olan evi zuhûr edilip hâlâ müvekkilelerinin deynleri için zikr olunan evi Aynî Sultan’ındır deyû mezbûr Yahya Bey ve Mevlânâ Süleyman sâbıkan olan mezbûr Aynî Sultan’ın mezbûretân müvekkilelere deyni var idiğin inkâr edip zikr olunan dokuz bin akçeyi dahi terahhümen verdik asla Aynî Sultan’ın mezbûretâna deyni yoktur deyip Aynî Sultan’ın mezbûretân müvekkillere deyni (…) idüğü inkâr edicek müdde‘î-i mezbûrdan beyyine taleb olundukda beyyinem hâzır değildir yemîn verilsin deyû mezbûr Yahya Bey’e yemîn teklif olundukda yemînden nükûl edip ben ferâgat ettim dediği mezbûr müdde‘î talebi ile kayd olundu.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 147 - Hüküm no: 182 - Orijinal metin no: [34b-1])﻿

﻿

﻿

183. Hüküm

Keyvan Bey b. Abdullah’ın Bosna asıllı kölesini âzat ettiği

Keyvan Bey b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, buğday tenli, açık kaşlı, elâ gözlü, orta boylu İskender b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâh âzat ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezkûr böylece ahrârdan hür bir kimesne oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Şa‘bân sene 970. Nasûh Ağa b. Abdullah reisü’l-muhzırîn, Karagöz Bey el-kāid, Mehmed b. Ali, Şeyh Şemseddin, Mustafa b. Abdullah râcil, Abdi b. Ahmed el-muhzır ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 148 - Hüküm no: 183 - Orijinal metin no: [34b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

184. Hüküm

Muhallefâtından bir miktar akçesi zapt edilen Sipahi Mahmud b. Abdullah’ın vasiyette bulunduğu

Mütevellî Ramazan b. Ahmed, müezzin Şaban b. Aydın ve müezzin el-Hâc Ferhad b. Abdullah nâm kimesneler [Dîvân’da] huzûrda ikisi mahzarında, Yusuf b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kurşunlu Türbe mahallesinde mütemekkin iken bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından zeyilde mezkûr senenin Cumâdelâhiresinde dokuz bin sekiz yüz yetmiş akçesi Beytülmâl için zapt edilen merhûm Sipâhi Mahmud b. Abdullah sülüs-i malından techîz ve tekfîni ve eyyâm-ı mu‘tâdede tabh-ı ta‘âm için vasiyyette bulunmuş ve müdde‘î-i mezkûru vasiyyetinin tenfîzine vasiyy-i muhtâr nasb etmişdi. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl etti. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: İmâm Bâli b. İsa, Sipâhi Ayas b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 148 - Hüküm no: 184 - Orijinal metin no: [34b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

185. Hüküm

Silahdâr Hüseyin Bey b. Abdullah’ın Abaza ve Arnavut asıllı kölelerini mükâtebe yoluyla âzat etmesi

Silahdâr Hüseyin Bey b. Abdullah, Abazaviyyü’l-asl, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli, orta boylu Mahmud b. Abdullah nâm abd-i memlûkini sekiz bin beş yüz akçe meblağ-ı mu‘ayyen ile kitâbete kestiğini, meblağ-ı mezbûrun dört bin sekiz yüz akçesini ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Kalan meblağ üç bin yedi yüz akçe olup meblağ-ı merkūmu edâ ettiğinde ahrârdan hür bir kimesne olacaktır. Mevlâ-yı mezbûr, Şaban b. Abdullah nâm Arnavud asıllı, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli, orta boylu, orta boylu abd-i memlûkini de sekiz bin beş yüz akçe meblağ-ı mu‘ayyen ile kitâbete kestiğini ikrâr etti. Abd-i mezkûr meblağ-ı mezbûrun dört bin yedi yüz akçesini mukırr-ı mezbûra teslîm etti. Kalan meblağ üç bin sekiz yüz akçedir. Kalan meblağı edâ ettiğinde o da ahrârdan hür bir kimesne olacaktır. Abdeyn-i mezbûreyn, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Yusuf b. Abdullah, Nasûh Çelebi b. Mehmed, Abdi Halîfe b. Ahmed, Sinan b. Abdullah, Nasûh b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 149 - Hüküm no: 185 - Orijinal metin no: [35a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

186. Hüküm

Gül Camii mahallesinde yer alan evin satıldığı ve kalan paranın da alındığına dâir

Bölükbaşı Mahmud oğlu Mustafa nâm bâliğ-i emred, bölükbaşı Yusuf b. İskender mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem mezbûr bölükbaşı kıbel-i şer‘den vasî olup babamdan bana irs-i şer‘le intikāl eden muhallefâtdan Gül câmi‘i mahallesinde vâki‘ olup bir tarafından Rüstem Paşa’nın vakıf fırını ile ve bir tarafından Simkeş Muslihiddin mülkü ve bir tarafı İpekçi Hüseyin b. Abdullah mülkü ve iki tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup dört bin akçe bahâ tutan evimi ve on bin yüz elli akçe ki cem‘an on dört bin yüz elli akçe olur kabz etmiş idi hâlâ mezbûr vasî yedinden zikr olunan evi ve nakdi bî-kusûr alıp kabz eyledim mezbûr vasînin yedinde bir hakkım bâkī kalmadı dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr vasî bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî 5 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud Subaşı b. Abdullah, Mahmud b. Abdullah er-râcil, Şaban b. Abdullah er-râcil, Hamza b. Abdullah er-râcil, Alagöz b. Abdullah er-râcil, Sefer b. Abdullah er-râcil, Mustafa b. Abdullah, Pervâne b. Abdullah, Yedekçi Sinan Bey b. Abdullah, Mahmud b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 149 - Hüküm no: 186 - Orijinal metin no: [35a-2])﻿

﻿

﻿

187. Hüküm

Ferhad b. Abdullah’ın aslen hür olduğu

Ali b. Kemal ve Yahya b. Hasan nâm kimesneler müdde‘â aleyh sarrâc Üstâd Veli b. Abdullah mahzarında Arnavud asıllı, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, aksak Ferhad b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Akçahisar kazâsı tevâbi‘inden Şintodor karyesi sükkânından olan müdde‘î-i mezbûr aslen hürdür. Line bt. ( ) nâm hurre-i asliyye bir anneden doğmuştur. Babasının ismi Petra v. Todor’dur. O ve ebeveyni bi vechin mine’l-vücûh [ve sebebin mine’l-esbâb] asla köle olmamışlardır.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Hızır, Sâlih b. Seydi Ahmed, Mustafa b. Mahmud

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 150 - Hüküm no: 187 - Orijinal metin no: [35a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

188. Hüküm

Müderris Abdülvehhâb b. Abdurrahim’in, Hatice Hatun Evkâfı’ndan ödünç aldığı

Abdi b. Mahmud ve Mehmed b. İskender nâm kimesneler, amca oğlu ve vârisi olan âti’z-zikr müteveffâ kıbelinden vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan vekîl umdetü’l-ulemâ ve’l-e‘âlî zübdetü’l-fudalâ ve’l-ahâlî Hakaniye medreselerinin birinde müderris olan Mevlânâ Şeyh Abdülkādir Efendi b. Abdurrahman kıbelinden istimâ‘-ı da‘vâya vekîl edilen Mevlânâ Cafer Çelebi b. Ali mahzarında, Mehmed b. Muslihiddin’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, vâlidesi Hatice Hâtun evkāfına mütevellî olan müdde‘î-i mezbûrun, mahrûse-i Bursa’da merhûm ve mağfûrun-leh Sultan Murad Hân -aleyhi’r-rahme ve’r-rıdvân-medresesinde müderris iken vefât eden fahrü’l-ulemâ’i’l-izâm zahrü’l-fudalâi’l-fihâm ed-dâric ilâ rahmeti’l-meliki’l-mu‘în Abdülvehhâb b. Abdurrahim’in zimmetinde üç bin akçe hakkı vardır. Zira merhûm-i mebrûr bizim yanımızda vakf-ı mezbûra karz cihetinden meblağ-ı mezkûr kadar borcu olduğunu ikrâr ve itirâf etmişdi. Müdde‘îye, meblağ-ı mezbûru bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb kısmen veya tamâmen ahz u kabz etmediğine, havâle etmediğine dâir yemîn verilmesini müte‘âkiben, şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 23 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah, Abdi b. Ahmed, İsmail b. Mahmud el-müezzin, Derviş Çelebi b. Davud

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 150 - Hüküm no: 188 - Orijinal metin no: [35b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

189. Hüküm

Hızır b. Hüseyin ile karısı Hümâ bt. Kasım Bey’in muhâlaa yoluyla boşandıkları

Râcil Hızır b. Hüseyin, zevcesi Hümâ bt. Kasım Bey kıbelinden âti’z-zikr olan hul‘ ve ibrâyı şâmil vekâlet-i mutlakası Budak b. Ahmed ve imâm Mevlânâ Hayreddin b. Mustafa’nın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Mustafa b. Ali ile hul‘ eyledi. Vekîl-i mezbûr da müvekkile-i mezbûresinin nafaka-i iddeti ve nikâhı esnâsında taahhüt edilen dört bin akçe mikdârındaki mehr-i müeccelinden ve zevci aleyhindeki da‘vâlardan ferâgat ederek ve ayrıca zevc-i mezbûrca ahz u kabz edilen on yedi bin altı yüz akçe meblağ-ı mu‘ayyen mukābilinde onunla hul‘ eyledi. Sonra mezbûr Hızır, müvekkile-i merkūmenin zimmetini, mezbûr vekîl Mustafa da müvekkile-i mezbûresi kıbelinden mezbûr Hızır’ın zimmetini bütün da‘vâ, mutâlebât, yemîn ve muhâsamâtdan umûmen ve aralarındaki zevciyetle alâkalı da‘vâdan husûsen ibrâ-i tâm ile kesin olarak ibrâ etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhir-i Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Mahmud bölükbaşı, Mahmud b. Abdullah râcil, Süleyman b. Abdullah râcil ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 151 - Hüküm no: 189 - Orijinal metin no: [35b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

190. Hüküm

Abdurrahman b. Şeyh Hamza’nın, Cemile bt. Şeyh Ali adlı küçüğe vasî atanması

İşbu hüccet-i şer‘iyyenin üzerinde imzâsı bulunan hâkim, hâmil-i hâze’l-kitâb Abdurrahman b. merhûm Şeyh Hamza’yı, Cemile bt. Şeyh Ali nâm sagīreye, kendisine annesinden intikāl eden emvâlin zabtı ve hıfz-ı ahvâli için bülûğ ve rüşdüne kadar vasî nasb etti. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzimeyi edâyı taahhüt etti.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Ahmed b. İbrahim, Vildan b. Abdullah, Hasan b. Yusuf

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 151 - Hüküm no: 190 - Orijinal metin no: [35b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

191. Hüküm

Mustafa Çelebi b. Seydi Çelebi’nin, muhallefâtından bir miktar akçesi Beytülmâlce zapt edilen Kadı Haydar Çelebi’nin vârisi olduğu

İmâm Hamza b. Mehmed ve Pîr Mehmed b. Hüseyin nâm kimesneler, Dîvân’dakilerin huzûrunda, ikisi mahzarında, mahmiye-i merkūme mahallâtından Sultan Mehmed Hân mahallesinde mütemekkin olan Mevlânâ Mustafa Çelebi b. Seydi Çelebi kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Muhyiddin b. Derviş Mehmed’den bi’l-vekâle sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkili mezbûr, kazâ-ı mezbûrda kadı iken bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından yetmiş bir bin üç yüz yetmiş akçesi 963 senesi Zilka‘desi’nde Mısr-ı Kahire’de vâki‘ Mısır Beytülmâli emîni Hızır Çelebi yediyle zapt edilip Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Mevlânâ Haydar Çelebi’nin vârisidir. Zira müvekkili mezbûr müteveffâ-yı mezbûrun baba bir kardeşidir. Verâseti ana ve ana bir kız kardeşi Mihri bt. Hüsam ve baba bir kız kardeşi Kamer bt. Hüsam’a münhasırdır. Onlardan başka vâris ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî evâhiri Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Nuh b. Musa, Muslu b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 151 - Hüküm no: 191 - Orijinal metin no: [36a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

192. Hüküm

Hatice Hatun bt. Ali Bey’in bahçesini Defterdâr Mehmed Çelebi b. Ali’ye sattığı

Fahrü’l-muhadderât Hatice Hâtun bt. Ali Bey kıbelinden âti’z-zikr olan bey‘a ve kabz-ı semeni ikrâra vekâleti Hasan Dede b. Abdullah ve imâm Mevlânâ Nimetullah b. Mahmud ve müezzin İsmail b. Mahmud’un şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Hasan b. Abdullah, müvekkile-i mezbûresinin, âti’z-zikr olan bahçesini, umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim zübdetü’l-ekâbir ve’l-efâhim el-mahsûs bi sunûfi avâtıfı’l-meliki’l-âlî Defterdâr Mehmed Çelebi b. Ali’ye bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da mezbûre Hatice Hâtun’un sâhibi ve mâliki olduğu, ebvâb-ı hısn-ı Kostantıniyye’den Edirnekapısı hâricinde vâki‘ merhûm Emir Buhârî -aleyhi rahmetü’l-meliki’l-bârî- Zâviyesi kurbunda kâin, meyveli ve meyvesiz ağaçları, fevkānî dört, tahtânî iki beyti, su kuyusunu, helâyı, mutfağı, meyve ağaçlarını, bağı ve avluyu müştemil olan ve iki tarafdan müşterî-i mezbûr mülkü, diğer iki tarafdan da Kilerci Hüseyin b. Abdullah mülkü ve tarîk-i âm ile mahdûd mülk bahçesini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt dört yüz tâmmü’l-vezn ve sahîhü’l-ayar altın semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Müşterî-i mûmâ ileyh kıbelinden tasdîke vekâleti kāid Mehmed Çelebi b. Ahmed Kethüdâ ve Hasan Dede b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl fahrü’l-a‘yân Ahmed Çelebi b. Mehmed, mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen bi’l-vekâle tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 25 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Mehmed Eminüddin b. Mehmed, Mustafa Çelebi b. Cafer Bey kâtib-i Defteri hâkānî, İbrahim Çelebi b. Ali Bey el-kāid, Nimetullah Çelebi b. Mahmud el-Hâc Teberrük Mescidi imâmı, Şuca‘ Bey b. Abdullah Topçular bölük başısı

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 152 - Hüküm no: 192 - Orijinal metin no: [36a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

193. Hüküm

Hızır b. Dursun’un, sancakbeyi Mustafa Bey b. Abdullah’ın vârisi olduğu

Sâhib-i timar Pîrî b. Yusuf, Sinan b. Yusuf ve Ali b. Musa nâm kimesneler, Dîvân’dakilerin huzûrunda, ikisi mahzarında, Hızır b. Dursun’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr, Beyşehir kazâsı tevâbi‘inden İmran karyesinde mütemekkin iken bundan akdem orada vefât eden ve 969 senesi Şevvâl ayının yirmi altıncı günü muhallefâtından elli iki bin akçesi Hüseyin Çavuş yediyle Beytülmâle vâsıl olan ve muhallefâtının sülüs-i malından vasiyyetine, zevcesinin mehrine, borçlarına ve gayrısına yüz yirmi dokuz bin beş yüz otuz yedi akçesi sarf edilen Piyâde sancağı Beyi diye ma‘rûf Mustafa Bey b. Abdullah’ın vârisidir. Hazine-i âmirede kalan mikdâr yirmi üç bin iki yüz on üç akçedir. Müdde‘î-i mezkûr, müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kardeşinin oğlunun oğludur. Müdde‘î-i mezkûrun babası mezbûr Dursun, İlyas’ın oğludur. O da müteveffâ-yı merkūmun ana-baba bir erkek kardeşidir. Ratbe karyesinde doğmuş olup babasının adı Deranik, anasının adı Rahusak’tır. Verâseti ana ve müteveffânın muhallefâtından hissesini mukaddemâ alan zevcesine münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezbûrun, günün kazâ-yı mezbûr kadısı Mevlânâ Abdullah b. Hamza kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 25 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Muhyiddin b. Mustafa tâcir ve Ali b. Hızır

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 153 - Hüküm no: 193 - Orijinal metin no: [36b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

194. Hüküm

İptal edilen kayıt (Doğrusu 36 b-3’de)

<<Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman kıbelinden husûs-i âti’z-zikre vekâleti el-Hâc Cafer b. Abdullah ve Kasım Halîfe b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni fahrü’l-akrân Mustafa Çelebi b. Behmen, müvekkile-i mezbûresinin ahz u kabzına vekâlet verdiği yüz altmış dört bin üç yüz yetmiş beş akçeyi bi’t-tamâm kabz ettiğini ikrâr etti. Merhûme Fâtıma Hâtun bt. Muslihiddin müvekkile-i mezbûreyi sülüs-i malından vasiyyetinin tenfîzine vasiyy-i muhtâr nasb etti. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etti ve vekîl-i mezbûr yedi ile sülüs-i malını zabt etti. Mezbûre el-ân sülüs-i merkūmu vekîl-i mezbûr yedinden ahz etti. Yedinde sülüsden bir akçe ve bir habbe kalmadı. Hüseyin tarafından tasdîk edildi.>>

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 153 - Hüküm no: 194 - Orijinal metin no: [36b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

195. Hüküm

Fâtıma Sultan’ın vasîsi Şah Hûbân Hatun’un adı geçenin muhallefâtından bir miktar aldığı

Fahrü’l-havâtîni’l-muvakkarât zahru’n-nisvâni’l-mükerremât Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman kıbelinden husûs-i âti’z-zikre vekâleti el-Hâc Cafer b. Abdullah ve Kasım Halîfe b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni fahrü’l-akrân Mustafa Çelebi b. Behmen, müvekkile-i mezbûresinin âti’z-zikr vesâyeti hasebiyle sülüs-i malından vasiyyetini tenfîze kendisini vasiyy-i muhtâre nasb eden Fâtıma Sultan bt. Muslihiddin Bey’in muhallefâtının yüz altmış dört bin üç yüz yetmiş beş akçe mikdârındaki sülüsünü, vasiyy-i mezbûre kıbelinden sülüs-i mâlı kabza vekîl edilen Hüseyin Çelebi b. İlyas yedinden ahz u kabz ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Mezbûr Hüseyin Çelebi yedinde sülüs-i mastûrdan bir akçe ve bir habbe bâkī kalmadı.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Şa‘bân sene 970. Mehmed Bey b. Abdullah cündî, Mustafa Çelebi b. Ahmed, Hüsrev Bey b. Abdullah, Derviş Çelebi b. Lütfi, Mehmed Çelebi b. Hüseyin, Yakut Ağa b. Abdullah, Mercan Ağa b. Abdullah, Hüsam b. Mustafa, Hüseyin b. Abdullah, şuhûdü’l-vekâle

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 154 - Hüküm no: 195 - Orijinal metin no: [36b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

196. Hüküm

Fâtıma Sultan’ın kurucusu olduğu vakfa olan borcunun muhallefâtından alındığı

Âti’z-zikr müteveffâtın evkāfına mütevellî olan Hüsrev Bey b. Abdullah, muhallefâtı vasiyy-i muhtâresi fahrü’l-havâtîni’l-muhadderât Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman ve mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni Mustafa Çelebi b. Behmen yediyle zaptedilmiş bulunan merhûme Fâtıma Sultan bt. merhûm Muslihiddin Bey zimmetinde olan iki yüz otuz bin akçe vakf-ı mezbûr alacağının bir kısmı olan iki yüz on yedi bin beş yüz elli akçeyi ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Müteveffât-ı mezbûrenin muhallefâtından emîn-i mezbûr yedinde ve vasiyy-i muhtâre kıbelinden def‘a vekîl olan Hüseyin Çelebi b. İlyas yedinde vakf-ı mezbûrun on iki bin dört yüz elli akçe hakkı kaldı. Vâki‘ ikrâr, ikisi tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk olundu.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 154 - Hüküm no: 196 - Orijinal metin no: [37a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

197. Hüküm

Muhallefâtından bir miktar akçesi Beytülmâlce zapt edilen Mahmud b. Abdullah’ın kızlarının vâris oldukları

el-Hâc Sinan b. Abdullah, imâm Tâceddin b. Nebi ve kâtip Mehmed b. Kasım nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, mahrûse-i Edirne’de mütemekkin olan Şehri bt. Mahmud kıbelinden ve Ayşe bt. Mahmud nâm sagīrenin annesi ve kıbel-i şer‘den mansûb vasîsi olan Fâtıma bt. Abdullah kıbelinden ve Kamer bt. Mahmud nâm sagīrenin kıbel-i şer‘den mansûb vasîsi olan Hesnâ bt. Abdullah kıbelinden da‘vâ ve kabza vekîl olan el-Hâc Hüseyin b. Kemal’den, vekâlet ve vesâyet-i mahkiyelerin bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olmasından sonra, sâdır olan da‘vâda şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkile ve sagīreteyni mezbûreteyn, mahrûse-i mezbûrede mütemekkin iken Kütahya kazâsı tevâbi‘inden Akpınar karyesinde maktûlen vefât eden ve zeyilde mezkûr senenin Receb ayının on üçüncü günü muhallefâtından otuz bir bin yüz yetmiş yedi akçesi havâleci Mehmed yediyle zapt edilip kazâ-i mezbûrede vâki‘ Beytülmâle vâsıl olan za‘îm-i mezbûr Mahmud b. Abdullah’ın vârisleridir. Zira Müvekkile-i mezbûre Şehri ve sagīreteyni mezbûreteyn müteveffâ-yı mezbûrun sulbiye kızlarıdır. Verâseti onlara münhasırdır. Onlardan başka vâris ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘înin günün mahrûse-i Edirne kadısı Emir Hasan b. Seyyid Sinan kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit [ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık] hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ ve hurrire fî 28 Şa‘bân sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Seyyid Mehmed b. Seyyid Pîrî, Hüsrev b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 155 - Hüküm no: 197 - Orijinal metin no: [37a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

198. Hüküm

Resûl b. Mahmud’un köle olmadığı

Bayram Reis b. Menteş, Mustafa b. Umur, Hüseyin b. İlyas, Umur b. Mürüvvet Reis ve Şükür b. Pîr Ahmed Reis nâm kimesneler, müdde‘â aleyh Mehmed Çelebi b. Kara Bâli kıbelinden istimâ‘-ı da‘vâya vekâleti Abdi b. Muhyiddin ve Mevlânâ Kadı Mustafa b. ( ) şehâdetleri ile sâbit olan Ali b. Hüseyin mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü Resûl b. Mahmud’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, On iki dîvân kazâsı tevâbi‘inden Dursun karyesi sâkinlerinden olan müdde‘î-i mezkûr aslen hürdür; hür bir anneden doğmuştur. Annesinin ismi Ehlî bt. Kara Mehmed, babasının ismi Mahmud b. ( )’dir. O ve ebeveyni bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb asla köle olmamıştır. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsrev b. Ahmed, Hüseyin b. Ali, Hasan b. Ali, Rüstem b. Şâhkulu, Deniz b. Çalabverdi, Mustafa b. Abdullah, Osman b. Sevindik

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 155 - Hüküm no: 198 - Orijinal metin no: [37b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

199. Hüküm

Ayşe bt. Hasan Karamanî’nin, Hasan b. Ahmed Karamanî’nin kızı ve vârisi olduğu

İmâm Mevlânâ Hamza b. el-Hâc Halîfe ve attâr Sinan b. Ali nâm kimesneler [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Manisa kasabasından Ayşe bt. Hasan Karamanî kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Hasan b. Nal Bey’den bi’l-vekâle sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkile-i mezbûre, kasaba-i mezbûrede mütemekkin iken bundan akdem mahmiye mahallâtından Papas oğlu mahallesinde vefât eden ve 968 senesi Zilka‘desi’nin üçüncü günü muhallefâtından iki yüz altmış sekiz akçesi mahmiye-i mezbûrede vâki‘ Beytülmâl emîni Ahmed yediyle zapt edilip Hazine-i âmireye vâsıl olan Hasan b. Ahmed Karamanî’nin vârisidir. Zira müdde‘iyye-i mezbûre, müteveffâ-yı merkūmun sulbiye kızıdır. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘iyye-i mezkûrenin günün kasaba-i mezbûre kadısı Mevlânâ Pîr Mehmed b. Nasrullah kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 2 Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman ve Keyvan b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 156 - Hüküm no: 199 - Orijinal metin no: [37b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

200. Hüküm

Ramazan Bey b. Mehmed’in Köprülü kasabasındaki evkâfı

Bu kitâb-ı şerîf-i dürer-nizâm imlâsına bâdî ve hitâb-ı latîf-i güher-intizâm inşâsına dâ‘i oldur ki tevfîkāt-ı rabbânîyye ve te’yîdât-ı subhâniye ile müsta‘id olan sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât râgibü’s-sadakāt ve’l-meberrât el-vâsık bi’l-meliki’s-samed Ramazan Bey b. Mehmed nâm Voynuklar çeribaşısı inân-ı azîmetini hayrâta ma‘tûf ve himmet-i vâlâ-nehmetini sadakāta masrûf edip ashâb-ı sadakāt-ı câriye ve erbâb-ı hasenât-ı bâkiye silkinde münselik olmağıçün sâkin olduğu kasaba-i Köprülü’de bir cânibi kendi evine muttasıl ve iki cânibi tarîk-i âmma ve bir cânibi Musa b. İvaz mülküne müntehî olan mevzi‘de mübtedîler için bir mektebhâne binâ edip ve kasaba-i mezbûre bağı içinde Nalband Mustafa bağı kurbunda bir çeşme ve kendi değirmeni kurbunda bir çeşme ve Selânik yolu üzerinde sevad yanında bir çeşme ve kasaba-i mezbûrede Evliyalar mahallesinde Kavakdibinde bir kuyu kasaba-i mezbûre tevâbi‘inden Uzuncaova nâm mevzi‘in ortasında bir kuyu ve kasaba-i merkūmede kendi ahırı önünde bir kuyu ve kazâ-yı mezbûre tevâbi‘inden karye-i Oyuk içinde hasbeten lillâh bir kervansaray ve kendi evleri kurbunda bir kervansaray kasaba-i mezbûre dâhilinde subaşı evleri kurbunda bir kervansaray binâ ve icâd eyledi ki her biri inde’l-ahâlî mezbûr çeribaşıya intisâb ile ma‘lûm olmağın tahdîd ve ta‘yînden müstağnîlerdir binâ ve icâd eyledikden sonra ebniye-i hayrât-ı mezbûrenin devâm-ı leyâlî ve eyyâm ile dâim ve bekā-i şuhûr ve a‘vâm ile bâkī ve kāim olmağıçün münşeât-ı mezbûrenin âmme-i mesâlihi ve mebniyât-ı mezkûrenin kâffe-i levâzımı için niyet-i sâfiye-i sâdıka ve taviyye-i sâfiye-i kâfiye birle meclis-i şerî‘at-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i zehrâda kendinden sudûr bulan evkāfa teslîm ve tekmîl ve tetmîm ve tescîl içün mütevellî nasb ettiği kendi oğlu Abdülkerim mahzarında âmme-i tasarrufât-ı şer‘iyyesi câiz ve kâffe-i teberrü‘ât-ı mer‘iyyesi nâfiz olduğu hâlde ikrâr ve itirâf edip silk-i mülkümde münselik ve taht-ı zabtımda munzabıt olan emlâkdan kasaba-i mezbûrede subaşı evleri kurbunda, zikr olunan mekteb kurbunda bir evi havlusuyla, bir tarafı ( ) nâm kâfir evleri ve iki tarafı tarîk-i âmma müntehî olan bir bâb ekmekçi fırınını ve iki bâb dükkânı ve kasaba-i mezbûrede iki cânibi tarîk-i âmma ve bir cânibi Rale nâm zımmî dükkânlarına ve bir cânibi Sabuncu Receb b. Ahmed mülküne müntehî olan mevzi‘de bir çifte hamamı ve sekiz bâb dükkânı ve bir ekmekçi fırını yanında bir odasıyla ve bir bahçesiyle ve mevzi‘-i mezbûr kurbunda iki tarafdan mezbûr Rale nâm zımmî dükkânlarına ve bir cânibi Terzi Osman dükkânına ve iki cânibi tarîk-i âmma müntehî olan mevzi‘de vâki‘ olub ve Laco? nâm zımmîden iştirâ ettiğim dört bâb dükkânı ve beş bâb odayı havlusu ile ve mahalli mezbûrede bir cânibden Nalband İbrahim dükkânına ve bir tarafdan tarîk-i âm ve bir cânibi sâlifü’z-zikr olan fırın havlusuna muttasıl olan bir bâb dükkânı ve mahalli mezbûrda köprübaşında iki cânibden tarîk-i âm ve bir cânibden İbrahim nâm kimesne dükkânı ile mahdûd olan bir bâb dükkânı ve mahalli mezbûrda vâki‘ bir tarafdan Nebi b. Davud’dan aldığım evlere ve bir tarafdan mezbûr zımmîden iştirâ ettiğim dükkâna ve iki cânibden tarîk-i âmma müntehî olan dört bâb dükkânı ve zikr olunan zımmîden iştirâ ettiğim ev önünden vâki‘ bir tarafdan kāri kadın dükkânına muttasıl ve bir cânibden İbrahim b. Abdullah [38b-1] dükkânına ve bir tarafdan tarîk-i âmme müntehî olan iki bâb dükkânı ve mahalli merkūmda bir tarafdan Sabuncu Ahmed dükkânına ve bir tarafdan Niko v. ( ) nâm zımmî evlerine ve bir tarafdan mezbûr Niko dükkânına ve bir tarafdan tarîk-i âmma müntehî olan mevzi‘de vâki‘ olan üç bâb dükkânı ve mezbûr kervansaray kurbunda vâki‘ olup iki cânibden Niko v. ( ) nâm zımmî mülküne ve bir cânibden tarîk-i âmma müntehî olan bir bâb dükkânı ve kazâ-yı mezbûrda nehr-i Topolonca ile dâir olub iki dönüm bağı ve bir dönüm bahçeyi ve Estefar değirmeni demekle ma‘rûf dört göz değirmeni müştemil olan emlâkimi ve mezbûr Evliyalar mahallesi kurbunda bir tarafdan Nurullah Çelebi b. ( ) el-kādî bahçesiyle ve bir tarafdan Vardar nâm nehir ile ve bir tarafdan Anton ve Milo nâm zımmîler bahçeleri ile mahdûd olan mevzi‘de vâki‘ olub Zeyni? Çelebi ve Antonya ve Milo nâm kimesnelerden ve Mustafa subaşı muhallefâtından iştirâ ettiğim bahçeleri ve mezbûr subaşı evleri yanında bir cânibi kâfir evlerine ve iki cânibi tarîk-i âmme müntehî olan bir fırını iki dükkânı ile vakf ve habs eyledim ve şöyle şart eyledim ki zikr olunan dekâkin ve odalar ve değirmenler ve fırınlar ve bahçeler icâreye verilip hâsıl olan ücretden sâlifü’z-zikr olan çeşmelerin ve kuyuların ve kervansarayların ta‘mîr ve termîmi lâzım geldikçe ta‘mîr ve termîmine sarf oluna ve zikr olunan mektebin mu‘allimine yevmî iki akçe verile ve her kim mütevellî olursa ayda on akçe verile ve bâkī kalan zevâ’id evlâdım beyninde li’z-zekeri mislü hazzi’l-ünseyeyn taksîm ve tevzî‘ oluna ve andan sonra evlâd-ı evlâdım ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdım beyninde taksîm oluna bunlar munkariz oldukdan sonra utekām beyninde taksîm oluna ve andan sonra evlâd-ı utekā ve evlâd-ı evlâd-ı utekā beyninde taksîm oluna. Bunlar munkariz oldukdan sonra re’y-i hâkim ile vücûh-ı hayrâta sarf oluna ve zikr olunan evkāfın tevliyet ve tağyîr ve tebdîl ve teksîr ve taklîl madam ki kayd-ı hayâtta olam cemî‘ tasarrufât-ı şer‘iyye benim yedimde ola ve benden sonra ancak tevliyet evlâdıma ve evlâd-ı evlâdıma ile’l-inkırâz meşrût oluna ve bunlardan sonra eslah-ı utekāma andan sonra evlâd-ı utekāmın eslahına meşrût oluna ve bunlar dahi munkariz oldukda re’y-i hâkim ile bir sâlih mütedeyyin kimesneye tevcîh oluna ve bu mevkūfâtı bi esrihâ oğlum mezbûr Abdülkerim’e ba‘de’t-tahliyeti’ş-şer‘iyye teslîm eyledim ol dahi tesellüm ve kabz eyledi dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Abdülkerim bi’l-muvâcehe tasdîk etdikden sonra vâkıf-ı mezbûr rücû‘a şurû‘ edip eyitti ki İmâm-ı azâm ve hümâm-ı akdem sirâc-ı ümmet nâzım-ı millet üstâd-ı efâdili’l-müctehidîn istinâd-ı ekâmil-i eimmetü’d-dîn Ebû Hanîfe Numan b. Sâbit el-Kûfî cûziye bi’l-hayri ve kûfîye katında vakf-ı akārın lüzûmu olmamağın bu akd vaktinden rücû‘ eyledim ve silk-i mülküme ke-mâ kân idhâl edip mütevellînin kabzından istircâ‘ ve istirdâd eyledim ve bu sadr-ı kitâbın tevkī-i ref‘i vâki‘ ve nefâz-ı hükmü bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf sâtı‘ olan şerî‘at-i garrâ hâdi-i muhyi-i beyza? olan hâkime murâfa‘a olup huzûrunda takrîr-i kelâm edicek mütevellî-i mezbûr cevâbında İmâmeyn-i hümâmeyn Ebû Yusuf imâm-ı sânî imâm-ı sâlis Muhammed Şeybânî aleyhimü’r-rahme el-melik el-bârî katlarında akārda lüzûm-i vakf muhakkak rücû‘a muhâlü’l-hâl ve udûlü mümteni‘ü’l-ihtimâldir deyû hâkim-i mûmâileyh …? Allahü ni‘amehû aleyhden hüküm taleb ettikde sıhhat ve lüzûm-i vakf-ı akārda imâmeyn kavli akvâ ve ma‘mûlün bih olmak mâ aleyhi’l-fetvâ olmağın eimme-i eşrâf ve ecille-i eslâf beyninde olan mecâri-i hilâfa âlim oldukları hâlde cânib-i lüzûm-ı vakfı ve devâm-ı sebâtı ihtiyâr edip evkāf-ı mezbûrenin cemî‘sinin sıhhatine ve lüzûmuna hükmetti hükmen sahîhan şer‘iyyen ve kazâen sarîhan mer‘iyyen fe-sâre vakfen lâzimen mahkûmen müseccelen aleyhi bi haysu lâ yecûzu li ehadin tebdîlehû ve tağyîrahû ve lâ nakzahu ve ta‘tîlehû. Fe-men beddelehû el-âyetü

Cerâ fî evâili şehri Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh b. Hacı, Mahmud el-ma‘rûf Beyzâde, Ahmed Hâce b. Musa el-hatîb, Hasan Hâce el-müezzin, Maksud b. Mustafa, Ali b. Mustafa, Murad b. Sinan, Ahmed b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 156 - Hüküm no: 200 - Orijinal metin no: [38a-1])﻿

﻿

﻿

201. Hüküm

Mehmed b. Abdullah’ın, Mustafa b. Abdullah’ın kardeşi ve vârisi olduğu

Sarrâc Hasan b. İlyas, İbrahim b. Abdullah, Receb b. Nasûh ve Ahmed b. Himmet nâm kimesneler Dîvân’dakilerin huzûrunda, ikisi mahzarında, Mehmed b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, kasaba-i Hayfa’da bundan akdem vefât eden ve zeyilde mastûr senenin Cumâdelûlâ ayının on altıncı günü mahrûse-i Galata’da vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni Ramazan yediyle muhallefâtından üç bin akçesi zapt edilip Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Hacı Reis diye ma‘rûf Mustafa b. Abdullah’ın vârisidir. Zira müdde‘î-i mezkûr, müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kardeşidir. Verâseti de ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezkûrun günün kasaba-i mezbûre kadısı Mevlânâ Abdürrezzak b. Mahmud kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 3 Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: A‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 159 - Hüküm no: 201 - Orijinal metin no: [39a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

202. Hüküm

Mustafa b. Mihri’nin Behram Bey Vakfı’ndan ödünç aldığı

Kasımpaşa mahallesinden Mustafa b. Mihri, zimmetinde, Behrâm Bey Vakfı’na mütevellîsi Ahmed Çelebi b. Mustafa muamelesi ile karz cihetinden on bin akçe, müşterâ ve makbûz yün bahâsından bin akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Karz dışındaki borç zeyilde mezkûr ayın gurresinden bir sene tamâmına müecceldir. Mütevellî-i merkūm, mukırr-ı mezbûru bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Bahşî b. Mehmed, Bekir b. Ömer, Seyfi b. Mehmed ve İsmail b. Mehmed nâm kimesneler meblağ-ı mezbûra îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 3 Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Sinan, Ahmed b. Mustafa, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Hasan b. Adil ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 160 - Hüküm no: 202 - Orijinal metin no: [39a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

203. Hüküm

Seyfi b. Mehmed’in Behram Bey Vakfı’ndan ödünç aldığı

Kasımpaşa mahallesinden Seyfi b. Mehmed, zimmetinde, Behrâm Bey Vakfı’na mütevellîsi Ahmed Çelebi b. Mustafa muamelesi ile karz cihetinden iki bin akçe, müşterâ ve makbûz çuka bahâsından iki yüz akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Karz dışındaki borç zeyilde mezkûr ayın gurresinden bir sene tamâmına müecceldir. Mütevellî-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Mustafa b. Pîrî, Bekir b. Ömer, Seyfi b. Mehmed ve İsmail b. Mehmed nâm kimesneler meblağ-ı mezbûra îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 3 Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 160 - Hüküm no: 203 - Orijinal metin no: [39a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

204. Hüküm

Hânî bt. Bekir’in, muhallefâtı zapt edilen Nasûh b. Mustafa’nın teyzesi ve vârisi olduğu

Mehmed b. el-Hâc Eymir ve el-Hâc Derviş b. Mehmed nâm kimesneler, Dârü’s-saltanat mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Sultan-ı a‘zam Bîmâristânı’nda vekîl-i harc olan Mustafa b. Musa mahzarında, Sofya kasabası mahallâtından Emre mahallesinden Hânî bt. Bekir’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i mezbûre, mahalle-i mezbûre sükkânından olup Bîmâristân-ı mezbûr’da bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından tülbent, çuka ve kebesi vekîl-i harc-ı mezbûr yediyle zapt edilen Nasûh b. Mustafa’nın vârisidir. Zira müdde‘iyye-i mezbûre, müteveffâ-yı mezbûrun teyzesidir. Annesi Zeyneb b. Bekir, müdde‘iyye-i mezbûrenin ana-baba bir kardeşidir. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi. Sonra muhallefât-ı müteveffâ-yı merhûmun tamâmını ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Vekîl-i harc-i mezbûr, vâki‘ ikrârı tasdîk etti.

Cerâ fî Ramazan.

Şuhûdü’l-hâl: Musa b. Tâceddin, Cafer b. Hüseyin el-imâm, Mustafa b. Ali Çelebi, Osman b. Şeref el-imâm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 160 - Hüküm no: 204 - Orijinal metin no: [39b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

205. Hüküm

Mahmud b. Râcil İlyas adlı çocuğa nafaka takdir edilmesi

İşbu hüccet-i şer‘iyyenin üzerinde imzâsı bulunan hâkim, Mahmud b. Râcil İlyas nâm sagīrin nafakası, kisvesi ve sâir levâzım-ı zarûriyesi için himâyesi ve terbiyesi altında bulunduğu Zâhide bt. Murad nâm annesinin talebiyle mezbûr babası üzerine yevmî iki akçe farz ve takdîr etti. Hâkim ayrıca mezbûre Zâhide’nin istidânesine izni verdi.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Süleyman, Ahmed b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 161 - Hüküm no: 205 - Orijinal metin no: [39b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

206. Hüküm

İbrahim Paşa’nın muhallefâtından sadık hizmetkârlarına verilecek hisseye dâir

Sebeb-i tahrîr-i hurûf oldur ki merhûm mağfûrun-leh İbrahim Paşa’nın muhallefâtını zabta vasiyy-i muhtâr olup ve vesâyeti Mevlânâ Hüseyin b. Mustafa ve el-Hâc Mehmed b. Ahmed ve Mustafa b. Ali el-kāid ve Ahmed b. Abdullah es-sipâhi ve Hasan b. Abdullah el-bevvâb nâm kimesneler şehâdetleriyle sâbit olan umdetü’l-mukarrebîn Yakub Ağa b. Abdülmu‘în nâm kimesnenin kıbelinden fahrü’l-müderrisîn Harun Efendi b. Abdülmu‘în ve Mahmud Bey b. Abdullah ez-za‘îm nâm kimesneler şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan Mustafa b. Ömer nâm bevvâb-ı hâkānî mahzarında merhûm-ı mezbûrun kullarından Mustafa b. Abdullah ve Hasan b. Abdullah ve İdris b. Abdullah ve Hüseyin b. Abdullah nâm kimesnelerden takrîr-i kelâm edip merhûm-ı mezbûr ben ölünceye dek benim yanımda olan kulların her birine küçüğüne ve büyüğüne malımdan on yedi filori verile deyip fevt olup hâlâ mezkûr on yedişer filori hakkımızdır taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ba‘de’l-inkâr müdde‘î-i mezbûrdan beyyine taleb olundukda udûl-ı müslimînden mezbûrûn şâhidler şehâdet eyleyip mûcebiyle hükm olundu

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 161 - Hüküm no: 206 - Orijinal metin no: [39b-3])﻿

﻿

﻿

207. Hüküm

İbrahim Paşa’nın alacağının Sinan Bey’den tahsil edildiğine dâir

Mezbûr Mustafa b. Ömer nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîfde Sinan Bey b. Abdullah nâm silâhî mahzarında takrîr-i da‘vâ edip merhûm ve mağfûrun-leh İbrahim Paşa’nın at bahâsından mezbûr Sinan’ın zimmetinde beş yüz akçesi vardır müvekkilim mezbûr Yakub Ağa merhûm-ı mezbûrun vasîsi ve odabaşı olmağla nâzırı olduğu ecilden meblağ-ı mezbûru vekâletim ile taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr müdde‘â aleyh müdde‘î-i mezbûrun müvekkilinin vesâyetini ve nezâretini inkâ[r] edicek müdde‘î-i mezbûrdan beyyine taleb olundukda udûl-ı müslimînden mezkûrûn şâhidler şehâdet-i şer‘iyye edip şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup mûcebiyle hükm olundu.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 162 - Hüküm no: 207 - Orijinal metin no: [40a-1])﻿

﻿

﻿

208. Hüküm

İskenderiye sancakbeyi Cafer Bey’in, kardeşi Fîrûz Ağa’nın evkâfına mütevellî nasb edildiği

Murad Bey b. Abdullah, Sefer b. İskender, Hasan b. Mustafa ve Ahmed b. Abdullah nâm kimesneler, umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim zübdetü’l-ekâbir ve’l-efâhim hazinedâr Sinan Ağa b. Abdülmu‘în Reis ve Kilerci başı Yusuf Ağa b. Abdurrahman’ın işhâdıyla âti’z-zikr olan evkāfa nâzır olan fahrü’l-havâs ve’l-mukarrebîn sâhibü’l-ızz ve’t-temekkün zü’l-kadri’r-refî‘ ve’l-câhi’l-menî‘ el-mahfûf bi sunûfi avâtıfı’l-meliki’l-mennân Bölükbaşı Yakub Ağa b. Abdullah kıbelinden istimâ‘-ı da‘vâya vekîl edilen kıdvetü’l-ekâbir ve’l-a‘yân zübdetü’l-emâcid ve’l-erkân mîr-âhûr Ali Ağa b. Muslihiddin mahzarında, Abdü’ş-şekûr livâsı emîri fahrü’l-ümerâ’i’l-kirâm zahrü’l-küberâi’l-fihâm zi’l-kadri ve’l-ihtirâm Cafer Bey b. Abdüsselâm’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istihâd şöyle şehâdet edip dediler ki, şâhidân-ı mezkûrân şehâdetlerine bizi şâhid tutup bizim yanımızda dediler ki müdde‘î-i mezkûrun kardeşi olan merhûm-i mebrûr Fîrûz Ağa b. İskender vakıflarından bir kısmını vakfedip tebdîl ve tağyîri müddet-i hayâtınca nefsine şart etti sonra bu şart îcâbı cemî‘ evkāfında vakıf mallarını dilediği vechiyle ve dilediği vücûh-i hayrâta sarf etmek üzre tasarruf-i şer‘îyi kardeşi müdde‘î-i mezbûra tefvîz etti. Biz de şâhideyn-i mezbûreynin şehâdetine şâhidlik ederiz. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Ramazan sene seb‘în ve tis‘a mie

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Kutbeddin b. Abdüssettâr ve Ali b. Seydi Ahmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 162 - Hüküm no: 208 - Orijinal metin no: [40a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

209. Hüküm

İskenderiye sancakbeyi Cafer Bey’in Salacak’taki evini Ali Ağa b. Muslihiddin’e sattığı

İskenderiye emîri fahrü’l-ümerâi’l-kirâm zahrü’l-küberâi’l-fihâm Cafer Bey b. Abdüsselâm, âti’z-zikr menzilini, hâmil-i hâze’l-kitâb Atebe-i aliyye mîr-âhûru umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim zübdetü’l-ekârim ve’l-efâhim Ali Ağa b. Muslihiddin’e bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da merkūm Cafer Bey’in sâhibi ve mâliki olduğu, mahrûse-i Üsküdar mahallâtından Salacak mahallesinde kâin bulunan, kasrı, selâmlığı, üstünde iki oda bulunan mahzeni, diğer bir selâmlığı, mutfağı, ahırı, odayı, dört ambarı ve helâyı müştemil olan ve bir tarafdan müşterî-i mûmâ ileyh mülkü, diğer tarafdan mîr-i alem diye ma‘rûf fahrü’l-a‘yân zahrü’l-erkân Rıdvan Ağa b. Abdülmennân mülkü, öteki tarafdan tarîk-i hâs ve diğer tarafdan da sâhil-i bahr ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt doksan bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Müşterî-i mezbûr vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Hüseyin el-kāid, Hasan Çavuş, Ali b. Pîrî sarrâc, Ahmed Çelebi b. Ali sarrâc, el-Hâc Ali sarrâc, el-Hâc Ahmed b. Abdullah sarrâc ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 163 - Hüküm no: 209 - Orijinal metin no: [40b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

210. Hüküm

Mehmed b. Mustafa’nın Mevlânâ Mehmed’den alacağını tahsil ettiği

Mehmed b. Mustafa nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîfde Mevlânâ Mehmed b. Mustafa nâm kimesne mahzarında takrîr-i da‘vâ edip babam mezbûr Mustafa mezkûr Mevlânâ’ya beş bin akçe karz ver[miş] ve beş yüz akçe dahi çuka bey‘ eylemiş hâlâ zikr olunan meblağı taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ba‘de’l-inkâr müdde‘î-i mezbûrdan beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Mehmed b. Hasan ve Hasan b. Abdullah ve Mevlânâ Abdülkerim b. Hızır nâm kimesneler mezbûr Mevlânâ Mehmed zikr olunan meblağ zimmetimdedir deyû ikrâr ettiğine biz şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyû edâ-yı şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup mûcebiyle hükm olundu. Sümme ekarra Mehmed b. Mustafa el-mezbûr bi ennehû kad ehaze cemî‘a’l-meblaği’l-mezbûr minhu tâmmen kâmilen ikrâren sâhihan şer‘iyyen musaddakan minhu vicâhen (Sonra mezbûr Mehmed b. Mustafa, cemî‘ meblağ-ı mezbûru tâm ve kâmil olarak andan aldığını ikrâr etti.)

Şuhûdü’l-hâl: Abdurrahman b. Aydın, Mazhar b. Mahmud, Alâaddin Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 163 - Hüküm no: 210 - Orijinal metin no: [40b-2])﻿

﻿

﻿

211. Hüküm

Emine bt. Ferhad’ın süt kardeşi olduğundan dolayı kocasıyla nikâhının feshedildiği

Emine bt. Ferhad Bey nâm hâtun Mahmud Bey b. Abdullah nâm kimesnenin oğlu Mehmed nâm sagīre kıbel-i şer‘den vasî olan mezbûr Mahmud Bey’in karındaşı Mustafa mahzarında takrîr-i da‘vâ edip bundan akdem mezbûr Mahmud Bey bana on bin akçeye nikâh edip benim reda‘dan karındaşım idiği sâbit olup nikâh fesh olundukda mehr-i mislim sekiz bin akçe taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Mustafa Bey dahi mezbûr hâl-i hayâtında nikâh eyledikde nikâhı sahîh zann edip sekiz bin akçe mehr-i mu‘accel verdi deyicek mezbûre Fâtıma hâtun mehr-i mu‘accel sekiz bin idüğün inkâr edip dört bin akçedir deyicek gıbbe’s-suâl ba‘de’l-inkâr beyyine taleb olundukda beyyineden âciz olup mezbûr hâtuna yemîn teklîf olundukda yemîn-i şer‘î edip ve la‘l yüzüğü dahi dört filoriye sattım deyip üç bin yedi yüz altmış akçe mezbûre hâtunun yemîniyle hükm olundu tahrîren fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Cafer Hasan b. Abdullah Mustafa b. Ahmed İsa b. Hoca Çavuş Üveys b. Abdullah Nasûh b. Durali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 164 - Hüküm no: 211 - Orijinal metin no: [40b-3])﻿

﻿

﻿

212. Hüküm

Bosnalı Süleyman adlı kölenin satışıyla ilgili anlaşmazlık

Sinan b. Hisar Beyi nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîfde Bâli Bey b. Murad nâm kimesne mahzarında takrîr-i da‘vâ edip Süleyman b. Abdullah Bosnevî nâm mezkûra yetmiş filoriye bir oğlan bey‘ eyledim akçesin taleb ederdim dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr müdde‘â aleyh dahi mezbûr gulâmı bana mezbûr müşterî getirdi göreyim dedim lâkin satın almadım dedikde müdde‘î-i mezbûrdan beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Pîrî Reis b. Mehmed ve es-Seyyid Deniz b. es-Seyyid Bekir ve Hacı Kasım b. Hacı Mustafa ve İvaz b. Murad nâm kimesneler şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde mûcebiyle hükm olundu. Mezkûr-ı mezbûr Bâli Bey müdde‘î-i mezbûrdan semen-i mezkûra satın aldı deyû edâ

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Mustafa, Ali b. İbrahim, el-Hoca Şaban b. Hasan

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 164 - Hüküm no: 212 - Orijinal metin no: [41a-1])﻿

﻿

﻿

213. Hüküm

Ayas Paşa’nın kızı Fâtıma Hatun’un boşandığı kocası Arslan Bey’den alacağını tahsil ettiği

Ayas Paşa kızı Fâtıma hâtunun kıbelinden karındaşları Hüseyin Bey ve Süleyman Bey b. Ayas Paşa nâm kimesneler şehâdetleri [ile] vekâleti sâbit olan Sinan Kethüdâ b. Abdullah nâm kimesne meclis-i şer‘de mezbûr Fâtıma Hâtun’un sâbıkan zevci olan Arslan Bey b. Mehmed Paşa kıbelinden bimâ-hüve tarîki’s-sübût şer‘an vekâleti sâbit olan Mustafa Kethüdâ b. Mehmed mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip mezbûre Fâtıma hâtunun mezbûr Mehmed Seyyid Arslan Bey’in zimmetinde karzdan olan üç yüz filorisin alıp kabz eyledim dediğinde mukırr-ı mezbûru mezbûr Mustafa Kethüdâ tasdîk etti ve mezbûr Sinan Kethüdâ zikr olunan meblağın zararına kefîl oldu

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili şehri Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Rüstem b. Abdullah, İbrahim el-mu‘allim, Mevlânâ Tâceddin b. el-Hâc Bayram, Alâaddin b. Ömer, Derviş Mehmed, Ferruh b. Abdullah, Mustafa b. Ali ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 164 - Hüküm no: 213 - Orijinal metin no: [41a-2])﻿

﻿

﻿

214. Hüküm

Hayreddin kızı Emine’nin arazisinin satışı ve bedelinin tahsili

Emine bt. Hayreddin nâm kimesne Ali Çavuş b. Hayreddin mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem Yalakâbâd kazâsında Çalıcı nâm karyede İskender Çayırı demekle ma‘rûf ve tahdîdden ganî olan bir kıt‘a çayırı ve mâ-beynlerinde ma‘lûm olup mezkûr Ali Çavuş’un yedinde olan bir evlek çatmayı dört ay va‘de ile sene 968 Şa‘bânının on beşinden sekiz yüz akçeye satıp ve meblağ-ı mezbûre emriyle Ali b. Abdullah nâm yeniçeri kefîl bi’l-mâl olmuş idi, hâlâ meblağ-ı mezbûru mezbûr Ali Çavuş’un yedinden bî-kusûr alıp kabz eyledim zikr olunan çayır ve çatma bahâsından mezbûr asıl ve kefîlde bir habbem bâkī kalmadı dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Ali Çavuş bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî 21 Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Adil, Halil b. Mehmed, Ferruh b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman Fi’l-yevmi’r-râbi‘ aşara min Ramazan sene 970.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 165 - Hüküm no: 214 - Orijinal metin no: [41a-3])﻿

﻿

﻿

215. Hüküm

Mehmed b. Ahmed’in, Sinan b. İskender’in amca oğlu ve vârisi olduğu

İskender b. Abdi, Süleyman b. Hamza, Ahmed b. Süleyman ve Hüseyin b. Abdullah nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i râcilin emîni Ahmed Bey b. İskender mahzarında, Piremedi kazâsı tevâbi‘inden Sincan karyesinde mütemekkin olan Mehmed b. Ahmed’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, Bahşî? subaşı bölüğü diye ma‘rûf otuz yedinci râcilin bölüğü râcillerinden olup bundan akdem mahmiye-i merkūmede vefât eden ve muhallefâtından on iki bin yedi yüz akçesi Beytülmâl-i mezkûr için zapt edilen Râcil Sinan b. İskender’in vârisidir. Zira müdde‘î-i mezkûr, müteveffâ-yı mezbûrun amca oğludur. Müdde‘înin babası mezkûr Ahmed, mezbûr İskender’in ana-baba bir kardeşidir. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezkûrun, günün kazâ-yı mezbûr kadısı olan Mevlânâ Mustafa b. Mahmud kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Fethi b. Mezid, Sinan b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 165 - Hüküm no: 215 - Orijinal metin no: [41b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

216. Hüküm

Muhallefâtı zapt edilen Yahya b. Nasır’ın vârislerinin hak iddiası

Abdi b. Ahmed, İshak Hacı b. Ali Hacı nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ merhûm Sultan Mehmed Hân Bîmâristânı vekîl-i harcı olan Mahmud b. Mehmed mahzarında, Koçhisar kazâsı tevâbi‘inden Fırıncılar karyesinde mütemekkin olan âtiyyü’zikr müteveffâ Yahya’nın oğlu Mehmed’den ve Mihri bt. Mehmed kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Küçük b. Abdullah’dan bi’l-vekâle sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î ve müvekkile el-mezbûreyn, karye-i mezbûrede mütemekkin iken bundan akdem Bîmâristân-ı mezbûrda vefât eden ve muhallefâtı vekîl-i harc-ı mezbûr yediyle zapt edilen Yahya b. Nasır’ın vârisleridir. Zira müdde‘î-i mezbûr, müteveffâ-yı merkūmun sulbî oğludur. Müvekkile-i mezbûre de vefâtı anında taht-ı nikâhında bulunduğu zevcesidir. Verâseti ikisine münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘iyân-ı mezbûrânın, günün kazâ-yı mezbûr kadısı Mevlânâ Sıyami b. Ömer kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Şeref b. Ali, Ramazan b. Mustafa, Mevlânâ Tâceddin b. Yakub

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 166 - Hüküm no: 216 - Orijinal metin no: [41b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

217. Hüküm

Bilal adlı çalıntı kölenin Memi b. Küçük’e ait olduğu

Halil b. Asarlı?, Mehmed b. Pîr Veli, Eymir b. Süleyman ve İsmail b. Yusuf nâm kimesneler, müdde‘â aleyh sâbık Temeşvâr kadısı Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Nuh Çelebi mahzarında, Memi b. Küçük’ten sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, orta boylu, zenci, Muravidiyyûdu’l-asl açık kaşlı, sağ kulağı kesik Bilal nâm gulâm, müdde‘î-i mezkûrun mülk-i mahzı ve hakk-ı sarfıdır; mülkünden çalınmıştır. Müdde‘î-i mezkûra abd-i mezkûru satmadığına, hibe etmediğine bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb mülkiyetinden ihrac etmediğine dâir yemîn verilmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Sinan b. Halil, el-Hâc Hüsam b. Hasan, Mehmed b. Hayreddin, ...? b. Mustafa Çelebi, Bâli b. Ali, Fazlı b. Ali, Hüdâverdi b. Maksud, Şükür Dede [b.] Bâli

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 166 - Hüküm no: 217 - Orijinal metin no: [41b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

218. Hüküm

Sipahi Ali Abdullah ve kardeşi Sefer’in, Koska Mehmed b. Abdullah’ın vârisleri olduğu

Nasûh b. Abdullah, Ferhad b. Abdullah, sâhib-i timar Ahmed b. Hamza ve Mehmed b. İlyas nâm kimesneler [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, kardeşi Sefer kıbelinden vekâleten ve kendi nefsinden asâleten Sipâhi Ali b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î ve müvekkili mezbûreyn, müteferrika zümresinden olup bundan akdem mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Mimar Kemal mahallesinde vefât eden ve 970 senesi Cumâdelâhiresi’nde muhallefâtından yirmi üç bin beş yüz kırk dört akçesi Beytülmâl-i mezkûr için zapt edilen Koska Mehmed b. Abdullah’ın vârisleridir. Müdde‘î-i mezkûr ve müvekkili mezbûr, müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kardeş çocuğudur. Zira müdde‘î ve müvekkil, Marko v. Martin’in oğullarıdır. Mezbûr Marko müteveffâ-yı mezbûrun kardeşidir. Babalarının ismi Martin, annelerinin ismi zimmîyye Gore bt. Gön’dür. Müteveffâ-yı mezbûrun verâseti ikisine münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘i-yi mezkûrun, günün kazâ-i mezbûr kadısı Mevlânâ Mustafa b. Mahmud kıbelinden vârid olan [mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık] hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî evâsıtı şehri Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ramazan b. Nasûh, Mehmed b. Abdullah, Yunus b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 167 - Hüküm no: 218 - Orijinal metin no: [42a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

219. Hüküm

Koska Mehmed’in vasiyeti

İmâm Yahya b. Abdullah, müezzin el-Hâc Ahmed b. Sâlih, çâşnigir Piyâle Ağa b. Abdullah, Şaban Çelebi b. ( ) ve Şemseddin b. Abdullah nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Hasan b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Mimar Kemal mahallesinde bundan akdem vefât eden merhûm müteferrika Koska Mehmed b. Abdullah, techîz ve tekfîni ve eyyâm-ı mu‘tâdede tabh-ı ta‘âm için ve adına hâccedilmesi ve eczâ-yı şerîfe tilâvet için ve merhûm Sultan Bayezid câmi‘inde va‘z eden kimesneye verilmesi için sülüs-i malıyla vasiyyette bulunmuş ve müdde‘î-i mezkûru vasiyyetinin tenfîzine vasî nasb etmişdi. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etti. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi. Hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ramazan Çelebi b. Nuh, Mehmed b. Abdullah, Yunus b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 168 - Hüküm no: 219 - Orijinal metin no: [42a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

220. Hüküm

Bayram b. Pervâne ve kardeşi Habib’in, Sipahi Hasan b. Abdullah’ın vârisleri olduğu

Bayram b. Mustafa, Yusuf b. Hasan, Habib b. Mustafa ve Rüstem b. Sinan nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, kendi nefsinden asâleten ve kardeşi Habib b. Pervâne kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olarak vekâleten Bayram b. Pervâne’den sâdır olan da‘vâ-yı şer‘de gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î ve müvekkili mezbûreyn, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Emin Sinan mahallesinde mütemekkin iken bundan akdem mahalle-i mezbûrede vefât eden ve muhallefâtından otuz dört bin yüz yetmiş akçesi 967 senesi 27 Saferi’nde Beytülmâl-i mezbûrun emîn-i sâbıkı Mehmed yediyle zapt edilip Hazine-i âmireye vâsıl olan Sipâhi Hasan b. Abdullah’ın vârisleridir. Zira müdde‘î ve müvekkili mezbûreyn, mezkûr Pervâne’nin oğullarıdır. O da müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kardeşidir. Zimmî babalarının ismi Petra v. Andre, annelerinin ismi Line’dir. Verâseti ikisine münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezbûrun günün kazâyı mezbûre kadısı Mevlânâ Mehmed kıbelinden vârid olan [mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık] hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi. Hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Hayreddin b. Karagöz, Cafer b. Abdullah, Ahmed b. el-Hâc İsa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 168 - Hüküm no: 220 - Orijinal metin no: [42a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

221. Hüküm

Kasım b. Abdullah adlı Rus asıllı kölenin Nazyürür bt. Abdullah’ın kaçak kölesi olduğu

Sarrâc Hüseyin b. Abdullah, sarrâc Osman b. Hüsam ve sarrâc Mahmud b. Abdullah nâm kimesneler, müdde‘â aleyh esirci Ahmed b. el-Hâc İsa mahzarında, Nazyürür bt. Abdullah kıbelinden da‘vâya vekâleti Server Ağa b. Abdullah ve Emine bt. Abdullah ve Şemâil bt. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan çâşnigir Piyâle b. Abdurrahman’dan bi’l-vekâle sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Rûsiyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, buğday tenli Kasım b. Abdullah nâm gulâm, mezbûre Nazyürür’ün mülk-i mahzıdır. Mülkünden kaçmıştır. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Halil b. ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 169 - Hüküm no: 221 - Orijinal metin no: [42a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

222. Hüküm

Muhallefâtı zapt edilen müteferrika Hakem Ali’nin vârisinin kardeşi Hasan olduğu

Yusuf b. Ahmed, Ali b. Mustafa, Mehmed b. Kurd ve Mustafa b. İsmail nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Akçahisar kazâsı tevâbi‘inden Uskotil karyesinde sâkin Hasan kıbelinden vekîl edilen Hüseyin’den sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkili mezbûr, Dimetoka kazâsı tevâbi‘inden Nasûh Bey karyesinde bundan akdem vefât eden ve 966 senesi 9 Recebi’nde emîn Hüseyin yediyle muhallefâtından otuz dört bin üç yüz yetmiş bir akçesi zapt edilip Hazine-i âmireye vâsıl olan müteferrika Hakem Ali’nin vârisidir. Zira müvekkili mezbûr, müteveffâ-yı merkūmun ana-baba bir kardeşidir. Babalarının ismi Georg v. Virane’dir. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezbûrun günün Akçahisar kadısı Mustafa b. Hasan kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit [ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık] hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî 15 Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Mustafa, Ali b. Sinan

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 169 - Hüküm no: 222 - Orijinal metin no: [42b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

223. Hüküm

Abdülkâdir Çelebi b. Aziz’in, Şah Hûbân Hatun bt. Abdurrahman Vakfı’ndan ödünç alıp evini ve bostanını rehin verdiği

Fahrü’l-ümenâ Abdülkādir Çelebi b. Aziz, mütevellîsi fahrü’l-emâsil Hüseyin Çelebi b. İlyas muamelesi ile Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman Vakfı’na karz cihetinden bin yüz akçe ve müşterâ ve makbûz çuka bahâsından bin yüz akçe zimmetinde borcu olduğunu ikrâr etti. Karz dışındaki mikdâr zeyilde mezkûr senenin gurre-i Recebi’nden üç ayın tamâmına müecceldir. İznik mahallâtından Alâaddin-i Mısrî mahallesinde vâki‘, etrâf-ı erba‘ası tarîk-i âm ile mahdûd olan menzil ve hâric-i İznik’te vâki‘ Erenler? Dağı kurbunda kâin, Beyler Peykârî bostanı, Dede Peykârî bostanı ve tarîk- âm ile mahdûd olan Şeyh Ali Çelebi bostanı diye ma‘rûf bostan mütevellî kıbelinden rehin ve teslîm alınmıştır. Medyûn-i mezbûr va‘de hulûlünde menzil ve bostan-ı merhûnu bey‘a mütevellîyi mezbûru vekîl etti. Sonra oğlu Mehmed Çelebi meblağ-ı mezbûra kefîl oldu. Sonra, mezbûr Kadri Çelebi’nin zevcesi Fâtıma Hâtun bt. Ferhad kıbelinden husûs-i âti’z-zikri ikrâra vekâleti Mehmed b. Hamza ve Mehmed Çelebi b. Kadri’nin şehâdetleri ile sâbit olan Ali b. İskender Halîfe, müvekkile-i mezbûresinin meblağ-ı mezbûra mekfûl-i mezbûrun isteğiyle îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl olduğunu bi’l-vekâle ikrâr etti.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Bey Yusuf ulûfeci, Cihangir Hâce b. Abdullah, Muslihiddin b. Abdullah, Mahmud Çavuş b. Abdullah, Nasûh Bey b. Abdullah reisü’l-muhzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 169 - Hüküm no: 223 - Orijinal metin no: [42b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

224. Hüküm

Pirinci Beytülmâlce zapt edilen el-Hâc Ali b. Ahmed’in Beytülmâlden alacağı olduğu

Tâcir Mehmed b. Yakub, Şaban b. Kurd, tâcir el-Hâc Derviş b. Mehmed ve Mehmed b. Sâfî nâm kimesneler, Dîvân’dakilerin huzûrunda, ikisi mahzarında, Sofya’da mütemekkin el-Hâc Ali b. Ahmed’den sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûrun Hazine-i âmire’de on dokuz bin dört yüz üç akçe hakkı vardır. Şu cihetle ki, müdde‘î-i mezkûr, Mehmed b. Mustafa’yı kendisine yedi yüz otuz kile pirinç getirmesi karşılığında istîcâr etmişdi. Mezbûr Mehmed pirinçle birlikte Saray kasabasına vâsıl olduğunda Hüsrev Bey Hanı’nda vefât etti. Pirinçler de kasaba-i mezbûrede vâki‘ Beytülmâl için zapt edildi. Pirinçler sonra semen-i mezkûr ile satılıp zeyilde mezkûr senenin Receb ayının on üçüncü günü havâleci Ulûfeci Hızır yediyle meblağ-ı mezbûr Hazine-i âmireye vâsıl oldu. Mezkûr pirinç müdde‘î-i mezkûrun mülk-i mahzı ve hakk-ı sarfıdır. Müdde‘î-i mezkûrun günün Sofya kadısı Mevlânâ Mustafa kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî evâili Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Pîrî, Muslihiddin b. İlyas

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 170 - Hüküm no: 224 - Orijinal metin no: [42b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

225. Hüküm

Polo v. Sodor’un kefâletten dolayı İskender Subaşı b. Abdullah’a borcu olduğu

Edirnekapısı kurbunda mütemekkin olan Polo v. Sodor nâm Nasrânî, Kosta v. Yorgi’ye olan kefâleti cihetinden zimmetinde fahrü’l-akrân İskender Subaşı b. Abdullah’a on dört bin altı yüz doksan akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Mukarrun leh el-mezbûr, mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ fî 17 Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Abdullah râcil, Mehmed b. Yusuf solak, el-Hâc Ahmed b. ( ), Hüseyin b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 171 - Hüküm no: 225 - Orijinal metin no: [43a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

226. Hüküm

Polo v. Sodor’un Çakır Ağa mahallesindeki evini İskender Subaşı b. Abdullah’a sattığı

Polo v. Sodor nâm Nasrânî, âti’z-zikr menzilini, İskender Subaşı’ya bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da, mezbûr Polo nâm zimmînin sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Edirnekapısı kurbundaki Çakır Ağa mahallesinde kâin, bir tarafdan Kâtib Mehmed Çelebi mülkü, diğer tarafdan Ekmekçi Kosta mülkü, diğer tarafdan Yani v. Yorgi mülkü ve Mustafa Çelebi bostanı ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt on dört bin altı yüz doksan akçeye iştirâ etti. Müşterî-i merkūm, mukırr-ı mezbûru vicâhen tasdîk etti. Sonra mukırr-ı mezbûrun zevcesi Gerane bt. Dimitri nâm zimmîyye meblağ-ı mezbûra îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Muhyiddin b. Hasan, İbrahim Çavuş b. Sekban başı, Bayezid b. Abdullah, Yahya b. Abdullah, Receb b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah, Ali b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah bölükbaşı

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 171 - Hüküm no: 226 - Orijinal metin no: [43a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

227. Hüküm

Ümmi bt. Mustafa’nın Behram Bey Vakfı’ndan ödünç alıp bileziklerini rehin verdiği

Ümmi bt. Mustafa nâm hâtun meclis-i şer‘-i şerîfde merhûm Behrâm Bey Vakfı’na bi’l-fi‘il mütevellî olan Ahmed b. Mustafa mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip vakf-ı mezbûr için mütevellî-i mezkûr mu‘âmelesiyle üzerimde üç bin akçe karzdan ve üç yüz akçe sof bahâsından akçe olup işbu sene 970 Ramazanı gurresinden bir yıl tamâmına varınca zikr olunan sof bahâsı olan meblağ müecceldir ve meblağ-ı merkūmun cümlesine yirmi iki kıt‘a bir altın murassa‘ istefan ve on yedi miskāl acem bileziği ve on dört miskāl cebe altın bileziği mezbûr mütevellîye rehin koydum ve mezbûr mütevellîye teslîm eyledim ol dahi tesellüm ve kabz eyledi ve mezbûr ecel hulûl edip deyn-i mezkûrun edâsına kādire olur isem mütevellî-i mezbûru vekîl-i devri nasb eyledim dedikde mezbûr mütevellî dahi vekâlet-i merkūmeyi kabûl edip mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî 17 Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Süleyman b. Durmuş el-müezzin, el-Hâc Hüseyin b. Abdullah, el-Hâc Ahmed b. ( ) et-tâcir

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 171 - Hüküm no: 227 - Orijinal metin no: [43a-3])﻿

﻿

﻿

228. Hüküm

Emine bt. Abdullah’ın, el-Hâc Ali b. Abdullah’ın karısı ve mirasçısı olduğu

İmâm Muslihiddin b. Kemal ve müezzin Mahmud b. Mehmed ve Cafer b. Mustafa nâm kimesneler Dîvân’dakilerin huzûrunda ikisi mahzarında, Emine bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i mezbûre, Mustafa Paşa mahallesinde mütemekkin iken mahalle-i mezbûrede vefât eden ve zeyilde mezkûr senenin Şa‘bân ayında muhallefâtından yedi bin dokuz yüz doksan bir akçesi Beytülmâl-i mezkûr için zapt edilen el-Hâc Ali b. Abdullah’ın vârisesidir. Zira müdde‘iyye-i mezbûre, hîn-i vefâtında müteveffâ-yı merkūmun taht-ı nikâhındaki zevcesi idi. Verâseti ana münhasırdır. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi. Fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Abdurrahman b. Aydın, Ahmed b. Yusuf

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 172 - Hüküm no: 228 - Orijinal metin no: [43a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

229. Hüküm

Mustafa b. Abdullah’ın Muhyiddin Vakfı’ndan ödünç aldığı

Mustafa b. Abdullah, zimmetinde, Tahta Kadızâde diye meşhûr merhûm Muhyiddin Vakfı’na, mütevellîsi Eynehan b. Osman Mu‘amelesiyle karzdan ve müşterâ-yı makbûz çuka bahâsından bin akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Karz dışındaki mikdâr 970 senesi gurre-i Şa‘bânı’ndan bir sene tamâmına müecceldir. İmirze b. Mustafa ve Müstecâb b. Abdi ve Ahmed b. Pîr Ali meblağ-ı mezbûra kefîl oldu.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Hasan, Halil b. Bâli, Receb b. Abdi, Ali Dede, Abdi b. Nasûh

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 172 - Hüküm no: 229 - Orijinal metin no: [43b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

230. Hüküm

Yasemin bt. Abdullah’ın, Mustafa b. Abdullah’da ödünçten alacağı olduğu

Hüsrev b. Abdullah ve Hacı b. Abdullah [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Yasemin bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i mezbûrenin, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Sinan Ağa mahallesinde bundan akdem vefât eden tabbâh-ı hâs Mustafa b. Abdullah zimmetinde karzdan yedi tâmmü’l-vezn sahîhü’l-ayar altın hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf b. Şuca‘, İdris b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 173 - Hüküm no: 230 - Orijinal metin no: [43b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

231. Hüküm

Âbid b. el-Hâc Sinan’ın, Ebûbekir b. el-Hâc Sinan’ın kardeşi ve vârisi olduğu

Mevlânâ Muhyiddin b. Nasûh ve Hasan b. Ali nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Âbid b. el-Hâc Sinan’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, Sinan Reis’in gemisinde boğularak vefât eden ve muhallefâtından 969 senesi Zilka‘desi’nde beş yüz yetmiş üç akçesi Galata emîni Mehmed yediyle zapt edilen Mevlânâ Ebûbekir b. el-Hâc Sinan’ın vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr müteveffâ-yı merkūmun ana-baba bir kardeşidir. Verâseti ana münhasırdır. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî evâhiri Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Cârullah b. Veli, Ali b. Yusuf

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 173 - Hüküm no: 231 - Orijinal metin no: [43b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

232. Hüküm

Müderris Sinan Efendi’nin evini Sinan Çelebi’ye sattığı

Mevlânâ Sinan b. Mehmed nâm müderris mahzarında Mehmed b. Şaban nâm kimesne takrîr-i kelâm edip mahrûse-i İstanbul’da Resmî Şeyh mahallesinde vâki‘ olup iki tarafından tarîk-i âmma ve bir tarafdan mezbûr Sinan Çelebi’ye ve bir tarafından Mevlânâ Sinan Çelebi Efendi odalarına müntehî olan evi mezbûr Sinan Çelebi’ye yirmi bin akçeye bey‘ eyledim hâlâ taleb ederim dediğinde gıbbe’s-suâl ba‘dehû mezbûr Sinan Çelebi mezbûr evin yirmi bin akçeye aldım dediği mezbûr müdde‘î talebi ile kayd olundu. Fî 22 Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah İbrahim b. Mustafa Ahmed b. Süleyman Mehmed b. Ahmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 173 - Hüküm no: 232 - Orijinal metin no: [43b-4])﻿

﻿

﻿

233. Hüküm

Peçin kasabasında Nasûh Bey tarafından yaptırılan okuldaki hoca ve halifelerin 970 ve 971 yılları ücretleri

Merhûm Nasûh Bey’in kasaba-i Peçin’de vâki‘ olan mektebinin mu‘allimi olan Ahmed b. Muslihiddin ve halîfesi olan Cafer b. Hasan ve cüzhânlarından Muhyiddin Halîfe ve Abdullah Halîfe ve diğer Muhyiddin Halîfe ve Gazanfer b. Altun ve Hasan Halîfe ve Yahya Halîfe ve Nasrullah Halîfe nâm kimesneler kıbelinden bimâ-hüve tarîki’s-subût şer‘an vekâleti sâbit olan Hacı Lütfullah Çelebi b. el-Hâc Abdülcebbar nâm kimesne merhûm-ı mezbûrun evkāfına bi’l-fi’l mütevellî olan Bedreddin b. İlyas nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip mezbûrûn mürtezikanın sene seb‘în ve tis‘a mie ve sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a miede olan mevâcibleri için mezbûr mütevellî yedinden vekâlet-i mahkiyem ile on bin seksen akçe alıp kabz eyledim mezbûrûn mürtezikanın seneteyn-i mezbûreteyn mevâcibine mezbûr mütevellî yedinden bir habbeleri bâkī kalmadı dedikde mukırr-ı mezbûru mezbûr mütevellî bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâhiri şehri Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim Halîfe b. Ramazan Mehmed b. Abdullah Ahmed b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 174 - Hüküm no: 233 - Orijinal metin no: [43b-5])﻿

﻿

﻿

234. Hüküm

Mustafa b. Hasan’ın, Şehsuvar Bey mahallesindeki evini Behram Bey Vakfı’na bey‘ bi’l-istiğlâl ile sattığı

Mustafa b. Hasan, âti’z-zikr menzilini, merhûm Behrâm Bey’in evkāfına mütevellî olan Ahmed b. Mustafa’ya bey‘ ettiğini ikrâr etti. Mütevellî-i mezbûr da vakf-ı mezbûr malıyla ve istiğlâl maksadıyla mezbûr Mustafa’nın sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye’deki Kadırga limanı kurbundaki Şehsuvar Bey mahallesinde kâin bir tarafdan Karagöz b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan Yusuf b. Abdullah mülkü, öteki tarafdan sâhil-i bahr ve diğer tarafdan da tarîk-i hâs ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt üç bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Bâyi‘-i mezbûrun menzili kirâlamak istemesi üzerine mütevellî-i merkūm ba‘de’t-tahliye ve’t-tekābuz menzili, zeyilde mezkûr senenin gurre-i Şa‘bânı’ndan bir sene tamâmına üç yüz akçeye kirâladı. Mukarrun leh el-mezbûr, mukırr-ı mezbûru bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Hüseyin b. Mehmed ücret-i kirâya ve menzilin derkine îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ fî evâhiri şehri Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Abdurrahim el-hatîb bi Zeyrek, Mehmed b. Mehmed el-hatîb bi Ayasofya-i küçük, Bâli b. Mahmud el-hatîb, Mahmud b. Mehmed el-hâfız, Ramazan b. Kasım ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 174 - Hüküm no: 234 - Orijinal metin no: [44a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

235. Hüküm

Müderris Mustafa b. Hızır’ın vasiyetlerinin yerine getirildiği

Âtiyyü’z-zikr olan müteveffâ-yı merhûmun kızı fahrü’l-muhadderât Ayşe Hâtun, merhûmun muhallefâtını zapta vasiyy-i muhtâr olan fahrü’l-meşâyihi’l-kirâm Mevlânâ İlyas Halîfe b. Ali kıbelinden husûs-i âti’z-zikre vekâleti Mehmed b. Ömer ve Muharrem b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl İskender Dede b. Abdullah ile birlikte meclis-i şer‘-i şerîfte hâzır olup şöyle ikrâr ve itirâf etti ki, müteveffâ-yı merhûm müderris Mustafa b. Hızır hâl-i hayâtı ve kemâl-ı sıhhati aklında sülüs-i malından on altını Hüseyin b. Ali’ye, on beş altını Kasım b. Abdullah’a, bin akçesini Muharrem b. Abdullah’a, üç bin akçesini vasiyy-i muhtâra, dokuz bin akçesini Kamer bt. Abdullah nâm merhûm-i mezbûr ümm-i veledine, otuz altın merhûm-i mezbûrun mu‘takası Kadem bt. Abdullah’a, bin akçesini diğer ümm-i veledi Hurşid bt. Abdullah’a vasiyyet etti. Vekîl-i merkūm, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Musa leh el-mezbûrûn da kendilerine vasiyyet edilen meblağı, muhallefât-ı mezbûrda bir akçe ve bir habbe hakları kalmayacak şekilde ahz u kabz ettiklerini ikrâr ettiler. Vâki‘ ikrâr vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Ömer, Mustafa b. Yusuf, Hasan b. Abdullah, Hüseyin b. Ali, Kasım b. Abdullah, Muharrem b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 175 - Hüküm no: 235 - Orijinal metin no: [44a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

236. Hüküm

Pîr Mehmed, Şeyh Mehmed ve Hayrünnisa adlı çocukların Mustafa b. Bâli’de ödünçten alacakları olduğu

Vulçetrin kazâsı kadısı iken vefât eden merhûm Mevlânâ Muslihiddin b. Ahmed’in Pîr Mehmed, Şeyh Mehmed ve Hayrünnisa nâm evlâdına kıbel-i şer‘-i şerîften mansûbe vasî olan Rukiyye bt. Hasan, umdetü’l-emâcidi’l-ekârim Mahmud Ağa b. Ahmed kıbelinden vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Mustafa b. Bâli mahzarında, karz cihetinden mezbûr Mahmud Ağa zimmetindeki sıgār-ı mezbûrînin üç bin akçe hakkını ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Vekîl-i merkūm vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Ramazan.

Şuhûdü’l-hâl: Bâli b. Sinan, Hürrem b. Abdullah, Cafer b. Abdullah, Ahmed b. Mustafa ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 175 - Hüküm no: 236 - Orijinal metin no: [44a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

237. Hüküm

Hazine kethüdâsı İsmail Ağa b. Abdurrahim’in vakfiyesi

İşbu muhtevâsında aşağıdaki husûsları anlatan sahîh ve şer‘î bir hüccettir. Mehmed Bey b. Abdullah ve Yakub Bey b. Abdullah, fahrü’l-havâs ve’l-mukarrebîn reis-i hâzinîn ve âti’z-zikr olan vakfın nâzırı Sinan Ağa b. Abdülmu‘în kıbelinden istimâ‘-ı da‘vâya vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Mahmud Kethüdâ b. Abdülmennân mahzarında, tafsîli aşağıda gelecek vakfın mütevellîsi Ali Bey b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Hazine kethüdâsı diye ma‘rûf, merhûm İsmail Ağa b. Abdurrahim maraz-ı mevte yakalanıp başını yastığa koyduğunda emvâlini cihât-ı meberrâta bezledip âhiret azığı tedârik etmek istedi. Bunun üzerine cemî‘ muhallefâtının vakfedilmesini vasiyyet etti ve mezbûr İsmail Ağa’dan sonra vefât eden Odabaşı diye ma‘rûf Bihruz Ağa b. Abdurrahman’ı vasiyy-i muhtâr nasb etti ve vakfettiklerinde dilediği üzre tasarruf hakkını ana tefvîz etti. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etti. Vâkıf sonra Atebe-i aliyye’deki reis-i hâzinîn olan kimesneyi vakfa nâzır nasb etti. Vasiyyet sâhibi vefât ettiğinde vasiyy-i merkūm muhallefâtından yüz seksen dört bin dört yüz altmış akçeyi zapt etti ve meblağ-ı mezbûrun elli yedi bin dört yüz altmış akçesi ile mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından ( ) mahallesinde fevkānî bir mekteb ve mektebin altında da iki ev binâ ettirmek istedi. Muhallefâtdan on beş bin akçeyi mekteb için arâzi iştirâsına sarf etti. Vasiyy-i mezbûrun elinde yüz on bir bin yirmi akçe kaldı. Vasiyy-i mûmâ ileyh evin birini mektebde mu‘allim olacak kimesneye, diğerini halîfe olacak kimesneye şart etti. Vasî ayrıca mekteb için daha revaçta ve daha rağbet edilecek bir mahal bulunması hâlinde kalan meblağın o arâziyi almak için sarf edilmesini ve istibdâli şart etti. İstibdâl vâki‘ olmazsa, kalan meblağın senede ona on bir rıbh üzre istiğlâl edilmesini şart etti. İstibdâlden sonra ise mevcut akārın icâre-i mu‘tâde ile kirâya verilmesini şart etti. Galleden hâsıl olacak mikdârdan yevmî iki akçeyi vakfa mütevellî olacak kimesneye ta‘yîn etti. Yevmî dört akçeyi mektebde mu‘allim olacak kimesneye ta‘yîn etti. Yevmî üç akçeyi orada halîfe olacak kimesneye ta‘yîn etti. Yevmî bir akçeyi mektebi mezbûrun termîm ve ta‘mîrine ta‘yîn etti. Talebenin ısınması için her sene on çeki odun iştirâ edilmesini şart etti. Mesârif-i merkūmeden artan mikdârın, mâl-ı vakf-ı mezbûr yüz yirmi bin akçeye vâsıl olana kadar asl-ı mâl ile me‘an istiğlâl ve istirbâh edilmesini şart etti. Bundan ziyâdesinin ise nâzır-ı mûmâ ileyhin re’yi ile mürtezika-i vakf için münâsib hayır işlerine sarf edilmesini, mürtezika hâricindekiler için sarf edilmemesini şart etti. Vasiyy-i mezbûr da vefât ettiğinde kalan meblağı nâzır-ı mûmâ ileyh kabz etti ve şart-ı mezkûr mûcebince bunun yirmi beş bin akçesi ile mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Kumkapısı kurbundaki Süleyman Ağa mahallesinde kâin, üstünde dört odayı hâvî bir ahırı, su kuyusunu ve avluyu müştemil olan, bir tarafdan Mahmud Bey b. Abdurrahman mülkü, diğer tarafdan Yani v. Nehur? mülkü ve iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd menzili iştirâ etti. Nâzır ayrıca altı bin akçe ile mahalle-i mezbûrede vâki‘ altında ocak bulunan fevkānî bir odayı ve helâyı müştemil olan ve iki tarafdan zimmî Andriye mülkü ile ve iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd menzili iştirâ etti. Nâzırın elinde böylece seksen bin akçe kaldı. Hâkim-i mezbûr, ba‘de ri‘âyet-i şerâiti’l-hükm, vasiyyet sâhibinin mu‘takı olması hasebiyle meseleyi Hazreti Sultan-ı a‘zam ve Hakan-ı mu‘azzama arz etmesi ve Hakan-ı mu‘azzamın sülüsden ziyâde kısım için vasiyyeti mezbûreyi kabûl etmesinden sonra vakfın sıhhatine ve lüzûmuna hükmetti. Hâkim sonra kalan meblağ-ı mastûrun mütevellîye teslîmini emreddi. Mütevellî-i mezbûr da kalan meblağ-ı mastûru vekîl-i mezbûr yedinden ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Vekîl-i mezbûr vâki‘ ikrârı tasdîk etti.

Cerâ fî evâhiri şehri Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Yakub Ağa bölükbaşı, Yusuf Ağa kilercibaşı, Mahmud Ağa b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 176 - Hüküm no: 237 - Orijinal metin no: [44b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

238. Hüküm

Karagöz adlı Ermeni’nin alacaklı olduğu Musa Kethüdâ’nın ortadan kaybolması üzerine kefili Cafer Kethüdâ’yı dava etmesi

Karagöz b. Mençegen nâm Ermeni, İskender Paşa’nın kapı kethüdâsı olan Cafer Bey b. Abdullah nâm kimesneyi meclis-i şer‘a ihzâr edip Musa kethüdâ ile bazı husûmetim olup iki yüz filori taleb eyledim idi mezbûr Cafer nefsine kefîl olup gayb eyledi hâlâ mezbûrdan merkūm Musa kethüdâyı taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Cafer Bey fi’l-vâki‘ mezbûr Musa kethüdânın nefsine kefîl oldum iki ay mehil versin bulayım deyip târih-i kitâb gününden mezbûr Cafer’e mehil verilip ve mezbûr Cafer’in nefsine dergâh-ı âlî çaşnigirlerinden Hasan Ağa b. Yunus nâm kimesne kefîl olup mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâhiri Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Hacı Abdullah b. Abdullah, Hasan b. Adil

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 177 - Hüküm no: 238 - Orijinal metin no: [45a-1])﻿

﻿

﻿

239. Hüküm

Hüseyin kızı Fahrünnisâ Hanım’ın babasının mirasından intikal eden meblağı aldığı

Fahrünnisâ bt. Hüseyin nâm hâtunun kıbelinden husûs-ı âtîye bimâ-hüve tarîki’s-subût şer‘an vekâleti sâbit olan kapıcı Mehmed b. Abdullah nâm kimesne Mehmed b. Ali nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem mezbûre Fahrünnisâ sagīre iken, fevt olan ebesi babasının anası Hûbân bt. Mehmed Pirinçci mahallesinde sâkine iken, pâdişâh-ı âlem-penâh müezzinlerinden babası fevt olmağın mezbûr Mehmed vasiyy-i muhtâr olup mezbûre Hûbân hâtundan intikāl iden meblağı alıp kabz etmiş idi hâlâ mezbûr Mehmed’in yedinden dört bin akçe nakid ve sekiz yüz akçelik esbâb alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezbûr Mehmed bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâhiri şehri Ramazan sene 970. Ve mezbûrenin akçesinden dört bin akçenin iki bin akçesin şimdi ve iki bin akçesin gelecek Ramazanın evâhirinde veririm dediği mâ hüve bi’t-taleb kayd olundu. Ol iki bin akçeyi alıp kabz eylediğine mezbûr vekîl ikrâr eyledi ve tasdîk olundu.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah, İbrahim b. Mustafa, Mustafa b. Abdullah, Hacı Sinan b. Abdullah, Alâaddin Halil el-imâm, İsmail b. Abdurrahman el-hatîb, Hasan b. Abdullah, Hâce Ramazan b. Hâce, Mustafa b. Eğlence, Hasan b. Musa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 177 - Hüküm no: 239 - Orijinal metin no: [45a-2])﻿

﻿

﻿

240. Hüküm

Ahmed Çelebi b. Mehmed’in Mimar Ayas mahallesindeki dükkânını Mustafa b. Yunus’a sattığı

Ahmed Çelebi b. Mehmed, âti’z-zikr dükkânını Mustafa b. Yunus’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile sattığını ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da merkūm Ahmed Çelebi’nin sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Saraçhâne kurbundaki Mimar Ayas mahallesinde kâin, bir tarafdan umdetü’l-ulemâ’i’l-izâm Bostan Çelebi Efendi mülkü, iki tarafdan Cebeci Vakfı ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan mülk dükkânını cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt yüz tâmmü’l-vezn ve sahîhü’l-ayar altın semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Müşterî-i merkūm vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Mustafa, Mustafa b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, Hasan Çelebi b. İbrahim, Hasan b. İbrahim, Pervâne b. Abdullah el-câbi, Pervâne b. Abdullah es-seyyâf, İbrahim b. Abdullah Kasım Paşa Vakfı nâzırı, Sinan b. Kasım el-mütevellî, Ömer b. Hayreddin, es-Seyyid Cafer b. es-Seyyid Mehmed ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 178 - Hüküm no: 240 - Orijinal metin no: [45a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

241. Hüküm

Muhallefâtı zapt edilen Canhabib bt. Abdullah’ın vasiyette bulunduğu

İmâm Cafer b. Kasım, müezzin İne Hâce b. Nasûh ve sipâhi Mehmed Çelebi b. Mustafa nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Silahdâr Mahmud b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Yazıcı mahallesinde bundan akdem vefât eden ve 970 senesi Şa‘bân ayında muhallefâtından kırk bin beş yüz akçesi Beytülmâl-i mezkûr için zapt edilen merhûme Canhabib bt. Abdullah, sülüs-i mâlı ile techîz ve tekfîni ve eyyâm-ı mu‘tâdede tabh-ı ta‘âm ve mescidi mahallede aşr tilâveti için vasiyyette bulunmuş ve müdde‘î-i mezkûru vasiyyetinin tenfîzine vasiyy-i muhtâr nasb etmişdi. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etti. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Mustafa el-kâtib, Mahmud b. Abdullah ulûfeci

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 178 - Hüküm no: 241 - Orijinal metin no: [45b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

242. Hüküm

Nefise Vakfı’nın İbrahim Paşa b. Abdülgafûr’dan ödünçten ve kira bedelinden alacağı olduğu

İmâm Mevlânâ Sıyami b. Emrullah, imâm Hüseyin b. Mustafa, imâm Abdi b. Cârullah, imâm Alâaddin Halîfe b. Veli, imâm Sıyami b. Resûl nâm kimesneler, âti’z-zikr müteveffânın muhallefâtını zapta vasiyy-i muhtâr olan Atebe-i aliyye ağası Yakub Ağa b. Abdurrahman kıbelinden vekâleti Mustafa b. Abdullah ve Abdi b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Mustafa Bey b. Ömer mahzarında, âti’z-zikr vakfın mütevellîsi Şücâ‘ b. Abdullah kıbelinden da‘vâya vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Mevlânâ Harun b. Abdullah’dan bi’l-vekâle sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, bundan akdem vefât eden merhûm İbrahim Paşa b. Abdülgafûr, Nefise Vakfı’na zimmetinde karz cihetinden beş bin altın ve vefâtına kadar sâkin olduğu menzili mevkūf kirâsından dört bin beş yüz akçe borcu olduğunu ikrâr ve itirâf etti. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî evâhiri Ramazan sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Mehmed, Cafer b. Abdullah, İskender b. Abdullah, Alâaddin b. Abdullah, Pervâne b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 179 - Hüküm no: 242 - Orijinal metin no: [45b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

243. Hüküm

Mustafa b. Abdullah’ın, Pervâne Kethüdâ b. Abdullah’ın amca oğlu ve vârisi olduğu

Hızır Kethüdâ b. Karagöz, Mustafa b. Hızır ve Rüstem [b.] Sinan nâm kimesneler, âti’z-zikr müteveffâ Mehmed Bey’in vârisi ve kardeşinin oğlu Ali Bey b. Abdullah mahzarında, Mustafa b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, bundan akdem vefât eden ve muhallefâtı kendisinden sonra vefât etmiş olan Koska diye ma‘rûf Mehmed Bey b. Abdullah yediyle zaptedilen Pervâne Kethüdâ b. Abdullah’ın vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr müteveffâ-yı merkūmun amca oğludur. Müdde‘î-i mezkûrun günün Podgarice kadısı Mevlânâ Mehmed b. Kemal kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 3 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 179 - Hüküm no: 243 - Orijinal metin no: [45b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

244. Hüküm

Bosna asıllı İbrahim adlı kölenin eşkâli

4 İbrahim, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, esmer.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 180 - Hüküm no: 244 - Orijinal metin no: [45b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

245. Hüküm

Yegan ve Hamza’nın amcaları Şah Ali Bey b. Yegan’ın vârisleri olduğu

İmâm Habib b. Mustafa, İsmail b. Ahmed, Mustafa b. İbrahim ve Hızır b. Veli nâm kimesneler Dîvân-ı âlî’dekilerin huzûrunda, ikisi mahzarında, Yegān ve Hamza ibney Hamza’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûrun Yalvaç kasabasında mütemekkin iken bundan akdem mahrûse-i Haleb’de vefât eden ve 967 senesi Muharremi’nin yirmi dokuzuncu gününde muhallefâtından yirmi dokuz bin yedi yüz yirmi bir akçesi mahrûse-i mezbûrede vâki‘ Beytülmâl emîni Pîrî Çelebi yediyle zapt edilip Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Şah Ali Bey b. Yegān zimmetinde yüz kırk sekiz bin akçe hakkı vardır. Zira, müteveffâ-yı mezbûr babaları Hamza’nın ana-baba bir kardeşidir. Babaları mezbûr Hamza vefât ettiğinde müteveffâ-yı mezbûr, kendilerine intikāl eden muhallefâtdan meblağ-ı mezbûru kabz etmişdi. Hâl-i hayâtında borcunu edâ etmedi. Verâseti ikisine münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. İkisi müteveffâ-yı mezbûrun oğludur. Müdde‘iyân-ı mezbûrânın günün kasaba-i mezbûre kadısı Mevlânâ Hacı b. Mustafa kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 5 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Sadi b. Alâaddin, Nurullah b. Bayram, Muhyiddin b. Mahmud

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 180 - Hüküm no: 245 - Orijinal metin no: [46a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

246. Hüküm

Kurd b. Mustafa’nın, Nahcıvan seferinde vefat eden Mustafa b. Ali’nin oğlu ve vârisi olduğu

Sâhib-i timar Mahmud b. Bayezid, Sadi b. Hasan ve Mustafa b. Şaban nâm kimesneler [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Saray kazâsı tevâbi‘inden Radula karyesinde mütemekkin Kurd b. Mustafa nâm sagīre kıbel-i şer‘-i şerîfden mansûb vasî olan Nebi b. Hamza’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, sagīr-i mezbûr, karye-i mezbûrede sâkin iken bundan akdem Nahcıvan seferinde vefât eden ve 962 senesi Cumâdelûlâ ayının yirmi sekizinci günü muhallefâtından iki bin yüz seksen akçesi sefer-i mezbûrda Beytülmâl emîni olan sipâhi Mustafa Çelebi yediyle zapt edilip Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Pervâne Mustafa diye ma‘rûf sâhib-i timar Mustafa b. Ali’nin vârisidir. Zira sagīr-i mezbûr, müteveffâ-yı merkūmun sulbî oğludur. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘i-yi mezbûrun günün kazâ-yı mezbûr kadısı Mevlânâ Hürrem b. Abdullah kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Mehmed ve Mehmed b. Bektaş

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 181 - Hüküm no: 246 - Orijinal metin no: [46a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

247. Hüküm

Mustafa Çelebi b. Ali’nin, Rahime bt. Ahmed Paşa’dan ödünç aldığı

Mustafa Çelebi b. Ali, zimmetinde, Cezâyir beylerbeyi iken vefât eden merhûm-i mebrûr Ahmed Paşa’nın Rahime nâm sagīrasına vasîsi Hasan Bey b. el-Hâc Mehmed muamelesi ile karz cihetinden iki bin ve müşterâ-yı makbûz çuka bahâsından elli tâmmü’l-vezn sahîhü’l-ayar altın borcu olduğunu ikrâr etti. Karz dışındaki meblağ zeyildeki târihden üç ayın tamâmına müecceldir. Hâric-i Galata’daki Beşiktaş nâm mevzi‘de kâin, mukırr-ı mezbûra âidiyeti cihetiyle şöhretinden dolayı tahdîdden müstağnî bulunan bostan, asl-ı deyn-i mezbûr mukābilinde vasiyy-i mezbûr indinde rehindir. Vasiyy-i merkūm vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâbi‘ min Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Hasan, Ali Bey b. Abdullah es-sipâhi, Mustafa Çelebi b. İskender es-sipâhi

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 181 - Hüküm no: 247 - Orijinal metin no: [46a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

248. Hüküm

Mehmed oğlu Süleyman Şah Bey’in eşi Mihrihan Hatun’a mehir hakkı için bazı emlâk ve arazinin tasarruf hakkının verilmesi

Oldur ki, merhûm Süleyman Şah Bey b. el-merhûm Mehmed Bey’in oğulları umdetü’l-emâsil ve’l-akrân Mehmed Bey ve Ali Bey ve Arif Bey nâm kimesneler ve merhûm-ı mezbûrun sulbiye kızı Neslihan hâtun kıbelinden husûs-ı âtîye Cevher Ağa b. Abdullah ve Keyvan Bey b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan fahrü’l-a‘yân Ahmed Bey b. Abdurrahman nâm zevât meclis-i şer‘-i şerîfe hâzırûn olup merhûm-ı mezbûrun zevcesi ve mezbûrûn Mehmed Bey ve Ali Bey ve Arif Bey’in ve Neslihan Hâtun’un vâlidesi olan fahrü’l-muhadderât Mihrihan Hâtun bt. Ahmed Bey kıbelinden husûs-ı âtîye şâhidin-i merkūmîn şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan Mevlânâ Tâceddin b. Ramazan nâm kimesne mahzarında merkūmun Mehmed Bey ve Ali Bey ve Arif Bey asâleten ve merkūm Ahmed Beyin müvekkile-i merkūmesi kıbelinden vekâleten ikrâr ve itirâf edip bundan akdem mezbûr Süleyman Şah Bey fevt oldukda mezbûre zevcesi Mihrihan Hâtun’a mehr-i müeccel üç bin akçe deyni olup hâlâ sâlifü’z-zikr üç bin altın deyne tuta merhûm-ı mezbûr Süleyman Şah Bey’in muhallefâtından kasaba-i Narda’da vâki‘ olup dört tarafında tarîk-i âm ile mahdûd olan sarayını ve kasaba-i mezbûrede vâki‘ olup iki tarafdan tarîk-i âm ve bir tarafdan merhûm Fâik Paşa câmi‘i ve medresesi ile ve bir tarafdan dere ile mahdûd olan bahçe içinde olan evleri ve ahırları ve eşcâr-ı müsmiresi ve gayr-i müsmiresi ile ve kasaba-i merkūmede vâki‘ olup dört tarafdan tarîk-i âm ile mahdûd bir köhne saray içinde olan cemî‘ müştemilâtı ile ve kasaba-i mezbûre kazâsında Ayanikola demekle ma‘rûf tahdîdden ganî olan çayırların ve tarlaların hakk-ı tasarrufların ve kazâ-i mezbûr tevâbi‘inden Salavere demekle ma‘rûf olup sâhibine intimâ ile ma‘rûf ve meşhûr olmağın tahdîd ve ta‘yînden ganî olan çiftliği içinde olan damı ile ve sâir âlât-ı zirâ‘at ve hırâseti ve davarları ve kısrakları ile ve bi’l-cümle mezbûr zikr olunan çiftlikde temlîk ve temellüke kābil olanın cem‘îsini ve merkūm çiftliğe tâbi‘ olan tarlaların ve çayırların ve koruların ve ormanların hakk-ı tasarruflarını ve kazâ-i mezbûr tevâbi‘inden Garamençe nâm mevzi‘de olup sâhibine intisâbla meşhûr olmağın tahdîdden ganî olan yirmi dönüm bağı ve kasaba-i mezbûre suyu geçidinde olan mülk gemiyi ve gemi bağlanacak yerin hakk-ı tasarrufun ve bunlardan mâ‘adâ Karlıili sancağında Ayamavra kadılığında vâki‘ olup sâhibine intimâ’la ma‘rûf olmağın tahdîdden müstağnî olan iki göz köhne değirmenleri ve mezbûr değirmenler kurbunda bir kıt‘a çayırın hakk-ı tasarrufun cemî‘ tevâbi‘ ve levâhıkları ile ve âmme-i menâfi‘ ve mürâfıkları ile mezbûre Mihrihan Hâtun’a verdik ol dahi deyn-i mezbûra tuta zikr olunan eşyâyı kabûl eyledi dediklerinde mukırrûn-ı mezbûrûnu mezbûr Mevlânâ Tâceddin bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Derkenâr: Vokoporane nâm çiftliği içinde olan damı ile ve sâir devvâb ve esbâb harası ile zikr olunan çiftliğe tâbi‘ koruların ve çayırların ve zirâ‘ata sâlih tarlaların hakk-ı tasarrufların sah. Fî 6 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Kasım Bey b. Abdullah emîr-i alay, Mustafa b. …? çavuş-ı alay, Hüseyin Bey b. Hasan, Mustafa b. Bâli, Hüseyin b. Abdullah, Hüseyin Bey b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 182 - Hüküm no: 248 - Orijinal metin no: [46b-1])﻿

﻿

﻿

249. Hüküm

Mihri Hatun bt. Ahmed Bey’in sahip olduğu emlâki satmak üzre Ahmed Bey b. Abdülmennân’ı vekil etmesi

Umdetü’l-muvakkarât Mihri Hâtun bt. Ahmed Bey kıbelinden husûs-i âti’z-zikri ikrâra vekâleti Cevher Ağa b. Abdullah ve Keyvan Bey b. Abdullah’ın şehâdetleri sâbit olan Mevlânâ Tâceddin b. Ramazan bi’l-vekâle ikrâr etti ki, müvekkile-i mezbûre, Arda kazâsında vâki‘, Ayanikola mevzi‘inde kâin, sâhibine âidiyeti cihetiyle şöhretinden dolayı tahdîd ve tavsîfden müstağnî bulunan, evleri, ahırı, yük ve binek hayvanlarını ve zirâ‘at aletlerini ve temlîk ve temellükü mümkün olan diğer şeyleri müştemil olan mülkü, yine kazâ-yı mezbûrede vâki‘ olan Kuprina nâm mevzi‘de kâin, ahırı, âlât-ı zirâ‘iyyeyi, yük ve binek hayvanlarını, at sürüsünü ve temlîki mümkün olan gayrısını müştemil mülkü ve ayrıca mevzi‘ayn-i mezbûreynde sâhibi olduğu otlak tarla ve kuru tâ‘bîr edilen yerlerdeki hakk-ı tasarrufunu tefvîz etmeye ve kazâ-yı mezbûrede vâki‘ olan, sâhibine âidiyeti cihetiyle şöhretinden dolayı tahdîdden müstağnî bağını ve Ayamavra kazâsında vâki‘, sâhibine âidiyeti cihetiyle şöhretinden dolayı tahdîdden müstağnî bütün değirmenlerini ve bu değirmenler kurbundaki otlaktaki hakk-ı tasarruf dâhil cemî‘ emlâkini satmak ve semenini kabz edip kendisine ulaştırmak ve yerine başkasını da vekîl edebilmek üzre hâmil-i hâze’l-kitâb umdetü’l-emâsil ve’l-akrân çâşnigir Ahmed Bey b. Abdülmennân’ı vekîl edip nefsine nâib kıldı. Varna kazâsında vâki‘ emlâkini zapt etmeye başkasını da kendi yerine vekîl-i devri etmeye vekâlet verdi. Vekîl-i mezbûr Ahmed Bey vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 183 - Hüküm no: 249 - Orijinal metin no: [47a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

250. Hüküm

Ayşe bt. İsa ve Halil b. Musa’nın, muhallefâtından dört yük cibinliği zapt edilen İsa b. İbrahim’in vârisleri olduğu

Emîn İbrahim b. Kurd, kâtib Mehmed b. Hüseyin, Ali b. Hüseyin ve el-Hâc Ahmed b. Mustafa nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, mahrûse-i Bursa’da mütemekkin, âti’z-zikr müteveffânın Ayşe nâm sagīra kızına kıbel-i şer‘den mansûbe vasî olan Şahnisâ bt. Abdullah’dan ve Yarhisar kasabasında mütemekkin Halil b. Musa’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, sagīre-i mezbûre ve müdde‘î Halil, mahrûse-i Bursa’da mütemekkin iken bundan akdem ticâret maksadıyla sefîneyle Bursa’ya gelirken yolda boğularak vefât eden ve zeyilde mezkûr senenin Şa‘bânı’nda muhallefâtından bürüncük tâ‘bîr edilen dört yük mâlı Beytülmâlce zapt edilen İsa b. İbrahim’in vârisleridir. Zira sagīre-i mezbûre, müteveffâ-yı merkūmun sulbiye kızıdır. Müdde‘î el-Hâc Halil de müteveffâ-yı mezbûrun amca oğludur. Müteveffâ-yı mezbûrun babası İbrahim b. Mustafa, mezbûr Musa’nın ana-baba bir kardeşidir. Verâseti ikisine münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘iyân-ı mezbûrânın günün Yarhisar kazâsı kadısı Mevlânâ Hasan b. Yusuf kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. İlyas ve Mahmud b. Yusuf

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 184 - Hüküm no: 250 - Orijinal metin no: [47a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

251. Hüküm

Yusuf b. Kumârî’nin, İbrahim b. Kumârî’nin kardeşi ve vârisi olduğu

Ramazan b. İlyas, Mehmed b. Mustafa ve Mustafa b. Ali nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ merhûm ve mağfûrun-leh Sultan Mehmed Hân Bîmâristânı’nda vekîl-i harc olan Mahmud b. Mehmed mahzarında, Görice? Tuzla kazâsı tevâbi‘inden Baba deresi karyesinden Yusuf b. Kumârî’den sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, Bîmâristân-ı mezbûrda bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından iki bin beş yüz akçesi vekîl-i harc-ı mezbûr yediyle zapt edilen İbrahim b. Kumârî’nin vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr, müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kardeşidir. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi. Sonra mezbûr Yusuf, cemî‘ meblağ-ı mezbûru vekîl-i harc-ı merkūmun yedinden ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Vekîl-i harc-ı mezbûr vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 7 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Maden b. Maden, Ahmed b. Mahmud

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 184 - Hüküm no: 251 - Orijinal metin no: [47b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

252. Hüküm

Sipahi Süleyman Bey’in Çerkez asıllı kölesini âzat ettiği

Sipâhi Süleyman Bey b. Abdurrahman, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-ı mülkünde bulunan Çerkeziyyü’l-asl, kısa boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli ve iki kulağında kesiği bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Mahmud b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Böylece abd-i mezbûr ahrârdan hür bir kimesne oldu.

Cerâ fî evâili Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Rüstem, Mustafa b. Mehmed, Ferhad b. Abdullah, Mehmed b. Nasûh ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 185 - Hüküm no: 252 - Orijinal metin no: [47b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

253. Hüküm

Efrati bt. İsak adlı Yahudi kadının, evini Âbide Hatun bt. Şah Ali Çelebi’ye sattığı

Efrati bt. İsak el-Yahudiyye, âti’z-zikr menzilini, fahrü’l-muhadderât Âbide Hâtun bt. merhûm Şah Ali Çelebi kıbelinden iştirâ ve def‘-i semene vekâleti sâbit olan hâmil-i hâze’l-kitâb müderris Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Mustafa’ya bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşteriye-i mezbûre de mezbûre Efrati’nin sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Hızır Bey mahallesinde vâki‘, fevkānî iki beyti, tahtânî iki beyti, selâmlığı, fırını, su kuyusunu, bahçeyi, fevkānî ve tahtânî iki helâyı ve avluyu hâvî olan ve bir tarafdan Zaharya v. Estati mülkü, diğer tarafdan el-Hâcce Hâtun Hamamı, öteki tarafdan tarîk-i âm ve diğer tarafdan da Ferruh Bey b. Ahmed mülkü ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt kırk bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Vekîl-i merkūm kıbelinden ikrâra vekâleti Hüsrev b. Abdullah ve el-Hâc Mehmed b. Şuca‘ Halîfe’nin şehâdetleri ile sâbit olan imâm-ı mahalle Mevlânâ Ali b. Halil, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Nahman b. İliya ve İsak v. İliya ve İstemad b. İliya, menzili mezbûrun derkine îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldular.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 185 - Hüküm no: 253 - Orijinal metin no: [47b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

254. Hüküm

Atike Hatun bt. Şah Ali Çelebi’nin, evini Yahudi Efrati bt. İsak’a üç yıllığına kiraladığı

Atike Hâtun bt. el-merhûm Şah Ali Çelebi kıbelinden âti’z-zikr îcâr ikrârına vekîl edilen Müderris Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Mustafa kıbelinden husûs-i âti’z-zikri ikrâra vekâleti, şâhideyn-i mezkûreynin şehâdetleri ile sâbit olan İmâm Mevlânâ Ali b. Halil, müvekkile-i mezbûrenin, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Hızır Bey mahallesinde vâki‘, bir tarafdan Zaharya v. Estati mülkü, diğer tarafdan el-Hâcce Hâtun Hamamı, öteki tarafdan tarîk-i âm ve diğer tarafdan da Ferruh Bey b. Abdullah mülkü ile mahdûd cemî‘ menzilini cümle hudûdu ile yevmî beş akçeye üç sene müddetle hâmile-i hâze’l-kitâb Efrati bt. İsak el-Yahudiyye’ye sattığını bi’l-vekâle ikrâr etti. Müste’cire-i merkūme vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Müste’cire-i merkūmenin oğlu İliya’nın Nahman ve İsak nâm oğulları ve İstemad v. İliya îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle ücret-i menzili mezbûra kefîl oldular.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 186 - Hüküm no: 254 - Orijinal metin no: [48a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

255. Hüküm

Hanım Hatun’un para vakfı

Hanım Hâtun bt. Akhi? Bey kıbelinden âti’z-zikr vakıf ikrârına ve rücû‘ da‘vâsına vekâleti Ali b. Ahmed ve Ali b. Hüseyin’in şehâdetleri ile sâbit olan Keyvan b. Abdullah bi’l-vekâle ikrâr etti ki, müvekkile-i mezbûre hâlis-i malından ifrâz edip niyet-i hâlisa ile râyicü’l-vakt üç bin akçesini vakfedip hapsetti ve meblağ-ı mezbûru, tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Receb Çelebi b. el-Hâc Yunus’a teslîm etti. Mütevellî de meblağ-ı mezbûru teslîm alıp sâir mütevellîler gibi onda tasarruf etti. Vâkıfe-i mezbûre, meblağ-ı merkūmun senelik ona on bir buçuk rıbh üzre istiğlâl edilmesini şart etti. Mu‘amelenin ahâlî-i kasaba ile yapılmasını şart etti. Rıbhdan hâsıl olandan yevmî iki akçeyi kasaba-i mezbûrede vâki‘ Sefer Bey mescidinde ikindi vaktinde bir aşr okuyacak kimesneye ta‘yîn etti. Aşr-ı mezbûrun tilâvetini mescidi mezbûrda müezzin olacak kimesneye şart etti. Senede doksan akçeyi vakıfta mütevellî olacak kimesneye ta‘yîn etti. Mütevellî-i merkūm vakıf ikrârını vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Emr-i vakf tamâm olduğunda vekîl-i mezbûr vakf-ı nukūdun butlânına istinâden vakıftan rücû‘ edip mütevellînin elinde bulunan asl-ı mâlı ve ecr-i misilden fazlasını geri istedi. İşbu vakfiye üzerinde imzâsı bulunan hâkim, Ensârî’nin rivâyet ettiği İmâm Züfer kavline istinâden vakfın sıhhatine ve ecr-i misilden fazlasının tazmîninden mütevellînin berâet-i zimmetine hükmetti. Vekîl-i mezbûrun bu def‘a İmâm Züfer’in vakfın adem-i lüzûmu ictihâdına binâen rücû‘ iddi‘âsını tekrarlamasından sonra hâkim-i müşârun ileyh, imâmeyn-i hümâmeynin kavline binâen vakfın sıhhatine ve lüzûmuna hükmetti. Meblağ-ı mezbûr böylece lâzım ve müseccel bir vakıf hâline geldi. “Fe-men beddelehû”.

Cerâ fî evâili Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Çelebi b. Lapard, Ahmed Çelebi b. Osman, Mehmed Çelebi b. Ferhad, Cafer b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdi, Mustafa b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 186 - Hüküm no: 255 - Orijinal metin no: [48a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

256. Hüküm

Mustafa, Ümmühân ve Ayşe’ye el-Hâc Sinan b. Abdullah’ın vasî nasb edildiği

İşbu hüccet-i şer‘iyyenin üzerinde imzâsı bulunan hâkim, Mehter diye ma‘rûf hâmil-i hâze’l-kitâb el-Hâc Sinan b. Abdullah’ı, Saray-ı âmire hâcesi diye meşhûr merhûm-i mebrûr Mevlânâ Ömer b. Ramazan’ın Mustafa, Ümmühân ve Ayşe nâm evlâd-ı sıgārına zabt-ı emvâl ve hıfz-ı ahvâl için rüşd ve bülûğ vakitlerine kadar vasî nasb etti. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 9 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Hanefî Halîfe b. Seydi, Halil b. İbrahim er-râcil, Cafer el-hâce bi’l-matbah, Ahmed b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 187 - Hüküm no: 256 - Orijinal metin no: [48b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

257. Hüküm

Ahmed Bey oğlu Mehmed, kız kardeşi Fâtıma ve annesi Aynî Hatun’un miras paylaşımı

Bundan akdem fevt olup verâseti li eb kız karındaşı Fâtıma’ya ve anası Aynî Hâtun bt. Hasan’a münhasıra olan Mehmed b. Ahmed Bey nâm sagīra kıbel-i şer‘den vasî olan fahrü’l-hutebâ Mevlânâ Mahmud Çelebi b. Derviş nâm kimesne mahzarında mezbûr sagīrin vârislerinden mezbûre Fâtıma Hâtun kıbelinden husûs-ı âtîye bimâ-hüve tarîki’s-subût şer‘an vekâleti sâbit olan mezbûre Fâtıma Hâtun’un zevci Ali Çelebi b. Süleyman ikrâr ve itirâf edip mezbûr sagīrden merkūme müvekkileme irs-i şer‘î ile intikāl eyleyen muhallefâtdan kırk bin sekiz yüz yirmi yedi akçeyi nakid ve dört bin dört yüz yetmiş üç akçelik esbâbı ki cem‘an kırk beş bin üç yüz akçe olur mezbûre müvekkilem için mezbûr vasînin yedinden alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezbûr vasî bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ el-Hâc Mehmed Çelebi b. el-Hâc Musa el-mülâzım, Mevlânâ Süleyman b. Mehmed el-imâm, Mevlânâ el-Hâc Mustafa b. Abdullah el-imâm, İsa b. Süleyman el-imâm, Hüseyin Çelebi b. Mustafa er-râcil, İbrahim b. el-Hâc Halil, Gülbad b. Abdullah el-mülâzım, Şemseddin b. Mustafa, Sinan b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 187 - Hüküm no: 257 - Orijinal metin no: [48b-2])﻿

﻿

﻿

258. Hüküm

Mehmed b. el-Hâc Bayram’ın Mevlânâ Muhyiddin Vakfı’ndan ödünç aldığı ve karşılığında dükkânını rehin verdiği

Kalenderhâne mahallesinden Mehmed b. el-Hâc Bayram, zimmetinde Tahta Kadızâde diye ma‘rûf merhûm Mevlânâ Muhyiddin Vakfı’na, mütevellîsi Eynehan b. Abdullah muamelesi ile karz cihetinden râyicü’l-vakt beş bin akçe ve müşterâ-yı makbûz çuka bahâsından beş yüz akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Karz dışındaki mikdâr zeyildeki senenin gurre-i şehr-i Ramazanı’ndan bir sene tamâmına müecceldir. Mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Bit Pazarında kâin, bir tarafdan Üstâd Receb b. Abdi dükkânı, iki tarafdan tarîk-i âm ve diğer tarafdan da Üstâd Ömer b. Hüseyin dükkânı ile mahdûd olan ahşap dükkân ve aralarında ma‘lûm âlât ve esbâb mütevellî-i mezbûr indinde deyn-i merkūm mukābilinde rehn-i makbûzdur. Mütevellî-i mezbûr vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Üstâd İbrahim b. Muharrem, el-Hâc Bayram b. Musa ve Üstâd Receb b. Abdullah meblağ-ı mezbûra îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldular.

Cerâ zâlike fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Kemal, Bahâüddin b. Nasûh, Müstecâb b. Abdi, Baba Haydar b. Abdullah, Ali Dede b. Abdülkerim, Baba Hüsam b. Hasan

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 188 - Hüküm no: 258 - Orijinal metin no: [48b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

259. Hüküm

Şeyhülislâm Ebussuûd Efendi’nin oğlu Halep kadısı Mehmed Çelebi Efendi’nin, Bosna asıllı kölesini âzat ettiği

Umdetü’s-sulehâ ve’l-ahâlî ve zübdetü’l-fudalâ ve’l-mevâlî el-mahfûf bi sunûfi avâtıfı’l-meliki’l-âlî Haleb kadısı Mehmed Çelebi Efendi b. kıdvetü’l-ulemâ ve’l-e‘âlî zübdetü’l-fudalâ ve’l-ahâlî Şeyhülislâm zahrü’l-enâm Hazreti Ebussuûd Efendi kıbelinden âti’z-zikr âzat ikrârına vekâleti mülâzım Mevlânâ Cafer Halîfe b. Ali ve Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Mustafa’nın şehâdetleri ile sâbit olan Hasan Bey b. Abdullah, müvekkili mezbûrunun, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-ı mülkünde bulunan Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, ak benizli, sol kaşı nihâyetinde eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Feridun b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Abd-i mezbûr, ahrârdan hür bir kimesne oldu. Abd-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen âzat etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hacı Abdullah b. Abdullah, Halil b. Mehmed, Hüseyin b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 188 - Hüküm no: 259 - Orijinal metin no: [49a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

260. Hüküm

Cafer b. Abdullah adlı kapıkulunun eşkâli

40 Cafer b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, 194. bölükde silahdâr, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 189 - Hüküm no: 260 - Orijinal metin no: [49a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

261. Hüküm

Bosna, Koniçe, Sebesiçe, Garastiçe ve Gosovaçe mukâtaalarının devrinden kaynaklanan alacak verecek meselesinin halli

Bosna mukāta‘âtına sâbıkan emîn olan Sefer b. Abdullah nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîfde Mustafa b. Abdullah el-ma‘rûf bi Somak-zâde mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem mezbûr Mustafa’ya ve Mustafa b. Hızır el ma‘rûf bi Bakırcı-zâde ve Ferhad b. Nasûh ve Ali b. Yusuf nâm kimesneler Koniçe’nin altın mukāta‘asını ve Sebesiçe ve Garastiçe ve Gosavaçe nâm mukāta‘aları mezbûrûn kimesnelere sene dokuz yüz altmış altıda seksen üç bin akçeye vermiş idim sâbıkan altmış akçesin alıp yirmi üç bin akçe bâkī kalmış idi hâlâ zikr olunan bâkiyyeden mezbûr Mustafa’nın hissesine lâzım olan beş bin yedi yüz elli akçeyi alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Mustafa bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî 13 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah, Murad b. Hızır es-sipâhi, Süleyman b. Ali Abdullah es-sipâhi, Kurd b. Yusuf es-sipâhi, Oruc es-sipâhi, Bekir b. Mehmed, Orhan es-sipâhi

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 189 - Hüküm no: 261 - Orijinal metin no: [49a-3])﻿

﻿

﻿

262. Hüküm

Beş kapıkulunun eşkâli

40 Yakub b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, kara gözlü, esmer. 60 İlyas b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, esmer. 60 Ebûbekir b. Abdullah, Engürüsî, 184. bölükde silahdâr, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın. 60 Mustafa, Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, buğday tenli, 104. bölükde silahdâr. 60 Abdi, Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, sol yanağında eser-i cerh var, 161. bölükde silahdâr.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 189 - Hüküm no: 262 - Orijinal metin no: [49a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

263. Hüküm

İlyas b. Abdullah’ın evini Hasan Bey b. İskender’e sattığı

Râcil İlyas b. Abdullah, âti’z-zikr menzilini Hasan Bey b. İskender’e bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da merkūm İlyas’ın sâhibi ve mâliki olduğu, kazâ-yı Görice tevâbi‘inden Temoskova karyesinde vâki‘, tahtânî bir beyti, avluyu ve bahçeyi müştemil olan, bir tarafdan vadi ile, diğer tarafdan Süleyman b. Mustafa Bey mülkü ile, öteki tarafdan Turgud b. Mehmed mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt iki yüz elli akçeye iştirâ etti. Müşterî-i mezbûr, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Oruc b. Timur, Hasan b. Abdullah er-râcil, Mustafa b. Abdullah, Hasan b. Mustafa, Ali b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 189 - Hüküm no: 263 - Orijinal metin no: [49b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

264. Hüküm

İlyas adlı yeniçerinin bir zimmîye iki dönüm arazisinin tasarruf hakkını devri

Sebeb-i tahrîr-i hurûf oldur ki, Görice kazâsı tevâbi‘inden karye-i Gosomova’dan İlyas b. Abdullah nâm yeniçeri karye-i mezbûre ahâlîsinden Gün v. Yayasın nâm zimmî mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip karye-i mezbûre sınırında vâki‘ olup bir tarafdan Novak v. Andriye ve bir tarafdan Oruc b. Hızır ve bir tarafdan Pervâne b. Abdullah ve bir tarafdan tarîk-i âm ile mahdûd olan tahmînen iki dönüm mezra‘anın hakk-ı tasarrufu mezbûr Gün’e tefvîz edip mukābelesinde yedi yüz akçe mezbûr Gün yedinden alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezbûr Gün bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâsıtı Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd-ı a‘lâhu, Oruc b. Timur, Hasan b. Abdullah ehu’l-bâyi‘i’l-mezbûr

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 190 - Hüküm no: 264 - Orijinal metin no: [49b-2])﻿

﻿

﻿

265. Hüküm

Satılan kılıç bedelinin istenmesi ve sulh olunması

Bundan akdem fevt olan Yakub b. Abdullah’ın zevcesi ve vârisesi olan Ruşen bt. Abdullah nâm Hâtun’u, Süleyman b. Mehmed nâm kimesne meclis-i şer‘a ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip mezbûr mûrisin Yakub’a hâl-i hayâtında dört bin üç yüz kırk akçeye bir gümüşlü Dımeşkî kılıç verdim semenin vermeden fevt olup zimmetinde kaldı el-ân lâzimü’l-edâ deyndir taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ba‘de’l-inkâr müdde‘î-i mezbûrdan beyyine taleb olundukda udûlden Hacı Ferhad b. Abdullah ve Hacı Sinan b. Abdullah ve Üstâd Ömer b. Veli nâm kimesneler mezbûr Süleyman mezbûr Yakub’a semen-i mezbûr ile evsâf-ı mezbûre ile mevsûf bir kılıç bey‘ eyledi deyû gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î münkire-i mezbûre mahzarında edâ-yı şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup mezbûr müdde‘î zikr olunan meblağın küllîsini veya ba‘zısını merkūm Süleyman’dan almayıp veya bağışlamayıp veya kimesneye havâle etmediğine yemîn verildikden sonra meblağ-ı mezbûr merkūm Yakub’un terekesinden edâ olunmağa hükm olundu. Ba‘dehû mezbûr müdde‘î meclis-i şer‘a hâzır olup ikrâr ve itirâf eyleyip mezbûre Ruşen’in yedinden ibrâ-i âti’z-zikr mukābelesinde bin yüz akçe alıp mezbûre Ruşen’in zimmetini cemî‘ da‘vâdan ve eymân ve muhâsamâtdan umûmen husûsen zikr olunan kılıç bahâsına müte‘allik da‘vâdan ibrâ-i âmla ibrâ ve iskāt eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezbûre Ruşen bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Hurrire fî evâili Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Cafer b. Abdullah, el-Hâc Abdullah b. Abdullah, İbrahim b. Mustafa, Ahmed b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 190 - Hüküm no: 265 - Orijinal metin no: [49b-3])﻿

﻿

﻿

266. Hüküm

Gülizar bt. Abdullah’ın, muhallefâtından bir miktar akçesi zapt edilen el-Hâc Bâli b. Ali’nin zevcesi ve vârisi olduğu

İmâm Mevlânâ Kasım b. Osman, mütevellî Bayezid b. Hızır, Muhyiddin b. Hüsam ve İbrahim b. el-Hâc Mustafa [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, mahrûse-i Bursa’da Kadem eri mahallesi sükkânından Gülizar bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i mezbûrenin Hazine-i âmire’de yirmi dokuz bin dokuz yüz altmış bir akçe hakkı vardır. Zira mahalle-i mezbûrede mütemekkin olan zevci el-Hâc Bâli b. Ali, taht-ı nikâhında olduğu hâlde bundan akdem vefât etmiş ve 970 senesi 13 Recebi’nde muhallefâtından yukarıda zikredilen meblağ mahrûse-i mezbûredeki Beytülmâl-i hâs emîni Mehmed yediyle Hazine-i merkūmeye vâsıl olmuşdur. Verâseti ana ve Mehmed ve Ali nâm iki oğluna münhasır iken Mehmed ve Ali el-mezkûreyn hisselerini Hazine-i mezbûreden kabz etmeden vefât emişlerdir. İkisinin verâseti anneleri müdde‘iyye-i mezkûreye münhasırdır. Müdde‘iyye-i mezbûre böylece cemî‘ meblağ-ı mezbûra hak kazanmıştır. Müdde‘iyye-i merkūmenin günün mahrûse-i mezbûre kadısı Mevlânâ Şemseddin Efendi b. Mustafa kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 17 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Resûl el-müezzin, İbrahim b. el-Hâc İvaz

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 191 - Hüküm no: 266 - Orijinal metin no: [50a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

267. Hüküm

Hasan b. Abdullah’ın Ahmed Paşa Vakfı’ndan ödünç aldığı

Hasan b. Abdullah, zimmetinde, Cezâyir beylerbeyi iken vefât eden merhûm Ahmed Paşa Vakfı’na, mütevellîsi fahrü’l-akrân çâşnigir Hasan Ağa b. el-Hâc Mehmed muamelesi ile karz-ı şer‘î cihetinden on iki bin akçe ve müşterâ ve makbûz çuka bahâsından bin iki yüz akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Karz dışındaki mikdâr zeyilde mezkûr târihden bir sene tamâmına müecceldir. Hârici Galata’da vâki‘ Tophâne mahallesinde kâin, bir tarafdan Murad b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan Alagöz b. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Ali Ağa b. Abdullah mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan cemî‘ menzil, cümle hudûdu ile deyn-i mezkûr mukābilinde mütevellî-i mezbûr yedinde rehn-i makbûzdur. Mütevellî-i merkūm vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr, 17 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Hâce b. el-imâm, Nasûh Bey b. Abdullah reisü’l-muhzırîn, Ahmed Kethüdâ b. Abdullah, Ali b. Abdullah el-bevvâb, Mustafa b. Abdullah es-sipâhi

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 192 - Hüküm no: 267 - Orijinal metin no: [50a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

268. Hüküm

Resûl b. Abdullah’ın köle olmadığının tespiti

İbrahim b. Abdullah, Bahşî b. Abdullah, Hızır b. Yusuf ve Hürrem b. Abdullah nâm kimesneler, müdde‘â aleyh Ramazan b. Mustafa mahzarında, esmer, emred, orta boylu, çatık kaşlı, kara gözlü ve kulağında kesiği bulunan Resûl b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Erzurum kasabası mahallâtından Karabaş mahallesi sükkânından olan müdde‘î-i mezkûr aslen hürdür; Ermeni Mariya bt. Avanes nâm hurre-i asliyye bir anneden doğmuştur. Babası Ermeni Körgi b. Bedros’tur. O ve ebeveyni, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb, asla köle olmamışlardır. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî evâsıtı Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Ahmed b. Cârullah el-müezzin ve Mehmed b. Mustafa el-müezzin, Şuca‘ b. Ali, Ali b. Mehmed, Ali b. Yakub, Pîrî b. Abdullah ...?

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 192 - Hüküm no: 268 - Orijinal metin no: [50a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

269. Hüküm

Muhyiddin b. Mustafa’nın câriyesini mükâtebe yoluyla âzat ettiği

Saray-ı âmire hâcesi Mevlânâ Muhyiddin b. Mustafa, işbu kitâbet ikrârının kendisinden sudûruna kadar mülkiyetinde bulunduğu orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli hâmile-i hâze’l-kitâb Cansuz bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini üç bin yedi yüz akçe meblağ mukābilinde kitâbete kesmiş olduğunu; şimdi ise câriye-i mezbûrenin meblağ-ı merkūmu tâm ve kâmilen kendisine edâ ettiğini ikrâr etti. Böylece harâirden hurre bir kimesne oldu. Câriye-i mezbûre vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Musa b. Yunus el-imâm, el-Hâc Mustafa b. Mehmed, İskender Bey b. Abdullah, Ayas Bey b. Abdullah, Keyvan b. Abdullah, Üveys Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 192 - Hüküm no: 269 - Orijinal metin no: [50b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

270. Hüküm

Kendisine köle diye satılan Rıdvan’ın hür olduğunun anlaşılması üzerine Mustafa Bey’in parasını talebi

Ramazan b. Mustafa nâm kimesne meclis-i şer‘de Mustafa Bey b. Abdullah es-silâhî mahzarında takrîr-i kelâm edip mezbûr Mustafa’dan orta boylu açık kaşlı kara gözlü sol kulağında kesiği var Rıdvan nâm gulâmı yüz yirmi beş altına satın almış idim hâlâ zikr olunan gulâm hürrü’l-asl çıkıp semenini mezbûrdan taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl ikrâr ile cevâb verip mezbûr rücû‘ edicek dokuz filoriden mâ‘adâsın alıp kabz eyledi ve mezbûr Mustafa’nın dahi el-Hâc Mehmed b. el-Hâc Pîr De[de]’yi getirdi zikr olunan gulâmı mezbûr el-Hâc Mehmed’den bir câriye ile yirmi beş filoriye satın aldım dedikde mezbûr el-Hâc Mehmed dahi tasdîk edip meblağ-ı mezbûr mezbûr el-Hâc Mehmed’den hükm olundu. Fî ( )

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 193 - Hüküm no: 270 - Orijinal metin no: [50b-2])﻿

﻿

﻿

271. Hüküm

Sinan Ağa b. ( )’ın on yedi kölesini vasiyetle âzat ettiği

Sipâhi Cafer b. Abdullah ve Mustafa b. Abdullah nâm kimesneler, âti’z-zikr olan müteveffânın oğlu ve vârisi fahrü’l-akrân Hüseyin Çavuş ve müteveffâ-yı mezbûrun Bacıhan? nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Hasan Kethüdâ b. Abdurrahman mahzarında, aşağıda isimleri muharrer abîdden sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, reis-i kāidîn olan müteveffâ-yı merhûm Sinan Ağa b. ( ), hâl-i hayâtında “Mevtimden kırk gün mukaddem hür olsunlar.” diyerek abd-i memlûklerini tedbîr-i mutlak ile tedbîr eylemişdi. Mevlâ-yı mezbûr vefât edip rabbine kavuştuğunda abîd-i mezbûrîn, mezhebi muhtâra tevfîkan efendilerinin muhallefâtından ayrılarak hür oldular. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi. 1. Gülahmer b. Abdullah, Rûsiyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli. 2. Pervâne b. Abdullah, Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, sol kulağında kesiği var. 3. Ferruh b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, uzun boylu, buğday tenli, açık kaşlı, elâ gözlü, başında eser-i cerh var. 4. Hüseyin b. Abdullah, Macariyyü’l-asl, orta boylu, buğday tenli. 5. Hüsrev b. Abdullah, Rûsiyyü’l-asl, orta boylu, elâ gözlü, açık kaşlı. 6. Keyvan b. Abdullah, Macariyyü’l-asl, uzun boylu, buğday tenli, açık kaşlı, gök gözlü, sağ kaşında beni var. 7. Behmen b. Abdullah, Macariyyü’l-asl, uzun boylu, buğday tenli, elâ gözlü, açık kaşlı, başında eser-i cerh var. 8. Abdi b. Abdullah, Arnavudiyyü’l-asl, uzun boylu, esmer, çatık kaşlı, kara gözlü. 9. Davud b. Abdullah, Hırvadiyyü’l-asl, orta boylu, elâ gözlü, açık kaşlı, başında eser-i cerh var. 10. Hüseyin b. Abdullah, Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, esmer, açık kaşlı, elâ gözlü. 11. Hasan b. Abdullah, Çerkeziyyü’l-asl, uzun boylu, esmer, sol kulağında kesiği var, açık kaşlı, elâ gözlü. 12. Rüstem b. Abdullah, Rûsiyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, emred, buğday tenli, 13. Reyhan b. Abdullah, Habeşiyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, alt dudağı altında eser-i cerh var. 14. Muzaffer b. Abdullah, Hırvadiyyü’l-asl, orta boylu, buğday tenli, açık kaşlı, elâ gözlü, emred, başında eser-i cerh var. 15. İsmail b. Abdullah, Rûsiyyü’l-asl, orta boylu, esmer, açık kaşlı, elâ gözlü, başında eser-i cerh var. 16. Ahmed b. Abdullah, Çerkeziyyü’l-asl, buğday tenli, açık kaşlı, elâ gözlü, başında ve alnında eser-i cerh var. 17. Peri-rû bt. Abdullah, Rûmiyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, ak benizli, sol yanağında beni var Fî 17 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Şirmerd b. Abdullah, Mahmud b. Abdullah, Abdurrahman b. Lütfi el-imâm, Ahmed b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah, İbrahim b. Mustafa, el-Hâc Abdullah b. Abdullah, hasan b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah er-râcil

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 193 - Hüküm no: 271 - Orijinal metin no: [50b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

272. Hüküm

Cezayir beylerbeyi iken vefat eden Ahmed Paşa’nın muhallefâtından kızı Rahime ile oğlu Ali’nin alacakları miras payına dâir

Sebeb-i tahrîr-i hurûf oldur ki, Bundan akdem Cezâyir beylerbeyisi iken fevt olan merhûm Ahmed Paşa’nın muhallefâtını zabta vasiyy-i muhtârı olup Haydar Bey b. Abdullah mahzarında merhûm-ı mezbûrun oğlu Ali ve kızı Rahime nâm sagīrlere kıbel-i şer‘den vasî olup ve merhûm-ı mezbûrun karındaşı olan fahrü’l-akrân Hasan Ağa b. el-Hâc Mehmed nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde ikrâr ve takrîr-i merâm edip mezbûr karındaşım Ahmed Paşa Cezâyir’de fevt olup merhûm-ı mezbûrun vilâyet-i Cezâyir’de ve Rum’da vâki‘ cemî‘ muhallefâtından vasiyy-i mezbûr bahâya tutulan esbâbı ve akārı ve hâzır bulunan ve satılan emlâk bahâsıyla nukūduyla cem‘an otuz sekiz kere yüz bin ve sekiz bin iki yüz sekiz akçesin zabt edip zikr olunan meblağdan on beş kere yüz bin ve doksan altı bin yüz altmış altı akçe verilip merhûm-ı mezbûrun mîrîye ve gayra olan düyûn-ı müteferrikasına verilip ve doksan iki bin yetmiş üç akçesi merhûm-ı mezbûr sülüs-ı malından ve vesâyâsını tenfîz etmekle ba‘zı mesârife sarf eyleyip ve bunlardan bâkī kalan mâldan yirmi bin altmış akçeyi resm-i kısmet için verip beyne’l-verese on dört kere yüz bin ve elli üç bin dokuz yüz otuz beş akçe bâkī kalıp zikr olunan meblağdan vasîsi olduğum mezbûr Ali nâm sagīrin hissesi sekiz kere yüz bin ve yedi bin beş yüz yetmiş altı akçe olur zikr olunan hisseden yüz elli üç bin dört yüz yetmiş üç akçesin hâne bahâsından ve sâir esbâb bahâsından altı yüz elli dört bin yüz üç akçesin nakid mezbûr vasî yedinden alıp kabz eyledim ve zikr olunan meblağdan sagīre-i mezbûrenin hissesin ve dört kere yüz bin ve üç bin yedi yüz seksen yedi akçe olup zikr olunan sagīre hissesinin dahi doksan dört bin dokuz yüz beş akçesini hânesinden ve gayrı emlâk ve esbâb bahâsından alıp kabz eyleyip ve üç kere yüz bin ve sekiz bin sekiz yüz seksen iki akçesin nakid mezbûr vasînin yedinden bî-kusûr alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru, mezbûr Haydar Bey bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî 18 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Abdurrahim Çelebi b. Ömer el-müderris, Ahmed Çelebi b. Mahmud, Nasûh Bey b. Abdullah, el-Hâc Mehmed b. Hüseyin, Ahmed Çelebi b. Mehmed kâtib-i dîvân, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Hüseyin b. Ali, Abdi Çelebi es-sahhâf ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 195 - Hüküm no: 272 - Orijinal metin no: [51a-1])﻿

﻿

﻿

273. Hüküm

Hüseyin b. Abdullah adlı Macar asıllı kölenin Ali Çavuş b. Bâli’ye ait olduğu

Hüseyin b. Hasan, Ahmed b. Seydi Mehmed, Ahmed b. Nasûh ve Cafer b. Abdullah nâm kimesneler müdde‘â aleyh sipâhi Haydar b. Abdullah mahzarında, Ali Çavuş b. Bâli’den sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın ve Macariyyü’l-asl Hüseyin b. Abdullah nâm abd, müdde‘î-i mezbûrun mülk-i mahzı ve hakk-ı sarfıdır. Mülkünden gâib olmuşdur. Müdde‘î-i mezbûra abd-i merkūmu satmadığına, hibe etmediğine, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb mülkünden ihrac etmediğine dâir yemîn verilmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî evâhiri Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Çavuş b. Ali, Ahmed b. Süleyman, Süleyman b. Mesud, Mehmed b. Süleyman, Ahmed b. Kasım

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 196 - Hüküm no: 273 - Orijinal metin no: [51b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

274. Hüküm

Muhallefâtı Beytülmâlce zapt edilen Ali Ağa b. Çırak’ın kölelerini âzat ettiği

Silahdâr Mahmud b. Abdullah, Hüdâverdi b. Pîr Mehmed ve Hasan b. Abdullah nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü Yusuf b. Abdullah’dan ve Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sağ yanağında ve alnında eser-i cerh bulunan Cafer b. Abdullah’dan ve Çerkeziyyü’l-asl, açık kaşlı, kara gözlü, esmer, sağ yanağında eser-i cerh bulunan Behrâm b. Abdullah’dan ve kısa boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli İskender b. Abdullah’dan ve Gürciyyetü’l-asl, orta boylu, kara gözlü, esmer, açık kaşlı Yasemin bt. Abdullah’dan ve Gürciyyetü’l-asl, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli Selver bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Yazıcı mahallesinde mütemekkin iken bundan akdem mahalle-i mezbûrede vefât eden ve muhallefâtı Beytülmâl-i mezbûr için zeyilde mezkûr senenin Şevvâl ayında zapt edilen müteferrika tâifesinden merhûm Ali Ağa b. Çırak, isimleri muharrer köle ve câriyelerini mevtinden kırk gün mukaddem âzat ve tahrîr etmişdi. Böylece her biri ahrârdan hür birer kimesne oldular. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî evâsıtı Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Maksud b. Abdullah ve Halil b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 196 - Hüküm no: 274 - Orijinal metin no: [51b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

275. Hüküm

Sinan Ağa b. Abdurrahman’ın câriyelerini âzat ettiği

Kasım Subaşı b. Abdullah, Mustafa b. Hasan, Mustafa b. Abdullah, Emrullah Halîfe b. Lütfullah, Beytülmâl emîni el-Hâc Mahmud, Fâtıma bt. Nasûh, Fâtıma bt. Ali ve Müslime bt. Süleyman nâm kimesneler, âti’z-zikr olan müteveffânın oğlu fahrü’l-akrân Hüseyin Çelebi ve müteveffâ-yı mezbûrun Ümmühâni nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Hasan Kethüdâ b. Abdurrahman mahzarında, Macariyyetü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, iri gözlü, sarışın Gülşâh bt. Abdullah’dan ve Rûsiyyetü’l-asl, uzun boylu, sarışın, açık kaşlı, elâ gözlü Selver bt. Abdullah’dan ve Bosnaviyyetü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın Dilşâd bt. Abdullah’dan ve Macariyyetü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın Bahtiyar’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, reis-i kāidîn-i sâbık müteveffâ-yı merhûm Sinan Ağa b. Abdurrahman hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhati ve aklında cevârî-i müdde‘iyyât-ı mezbûrâtı “Mevtimden kırk gün mukaddem hürsünüz.” diyerek tedbîren âzat etti. Mevlâ-yı mezbûra ecel erişip rabbine kavuştuğunda cevârî-i mezbûrâtın her biri mezhebi muhtâra tevfîkan harâirden hür birer kimesne oldu. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Abdurrahman b. Lütfi el-imâm, Mahmud b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Şirmerd b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 197 - Hüküm no: 275 - Orijinal metin no: [51b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

276. Hüküm

Veziriazam Ali Paşa’nın Macar ve Bosna asıllı kölelerini âzat ettiği

Vezîr-i a‘zam-ı ekrem Ali Paşa b. el-merhûm Hüseyin Bey hazretleri kıbelinden âti’z-zikr âzat ikrârına vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Hızır Çelebi b. İlyas, müvekkili mezbûrunun Macariyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, koyun gözlü, ekmekçi başı hâmil-i hâze’l-kitâb Hüseyin b. Abdullah nâm abd-i memlûkini ve Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü Hâce Behrâm b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Abdeyn-i mezbûreyn böylece hür kimesneler oldular.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-emâsil Ferruh Kethüdâ b. Abdülmennân, Hasan Kethüdâ b. Abdurrahman, Pervâne Hâce b. Abdullah, Şuca‘ Bey b. Abdullah, Mahmud Bey b. Abdullah çâşnigir, Behrâm Bey b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 197 - Hüküm no: 276 - Orijinal metin no: [52a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

277. Hüküm

Kaçak kölenin sahibine iadesi

Ahmed b. Mehmed ve Osman b. İsmail, müdde‘â aleyh sipâhi Veli Bey b. Abdullah mahzarında, Mehmed b. Ahmed’den sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Macariyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, sarışın, elâ gözlü ve şimdiki adı Davud b. Abdullah olan abd, müdde‘î-i mezbûrun mülk-i mahzı ve hakk-ı sarfıdır. Mülkünden kaçmıştır. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 20 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Murad b. Yunus, Ahmed b. Mehmed, Osman b. İsmail, Haydar b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 198 - Hüküm no: 277 - Orijinal metin no: [52a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

278. Hüküm

Süleyman b. Abdullah’ın Mevlânâ Muhyiddin Vakfı’ndan ödünç aldığı

Râcil Süleyman b. Abdullah, zimmetinde, Tahta Kadızâde diye ma‘rûf merhûm Mevlânâ Muhyiddin Vakfı’na, mütevellîsi Eynehan b. Abdullah muamelesi ile râyicü’l-vakt karz-ı şer‘î cihetinden bin akçe ve müşterâ ve makbûz çuka bahâsından yüz akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Karz dışındaki mikdâr zeyilde mezkûr senenin gurre-i Şa‘bânı’ndan bir sene tamâmına müecceldir. Mütevellî-i mezbûr vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Ali b. Hızır ve Yunus b. Sefer îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle meblağ-ı mezbûra kefîl oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 22 Şevvâl sene 970. Mehmed Çelebi b. Hamza, Mehmed b. el-Hâc Bayram, Müstecâb b. Abdi, Derviş b. Yusuf

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 198 - Hüküm no: 278 - Orijinal metin no: [52a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

279. Hüküm

Mustafa b. İskender’in, Fâtıma bt. Abdurrahman’ın oğlu ve vârisi olduğu

Hayreddin b. Ahmed, Şaban Halîfe b. Musa ve Nasûh b. Yusuf nâm kimesneler, Dîvân’dakilerin huzûrunda, ikisi mahzarında, Mustafa b. İskender’den sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-yi mezkûr, mahrûse-i Edirne mahallâtından Selçuk mahallesinde mütemekkin iken yine mahalle-i mezbûrede vefât eden ve 961 senesi Safer ayının yirmi beşinci günü muhallefâtından yirmi bin dokuz yüz yirmi beş akçesi mahrûse-i mezbûrede vâki‘ Beytülmâlin emîni olan Selim yediyle zapt edilip Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Fâtıma bt. Abdurrahman’ın vârisidir. Zira müdde‘î-yi mezkûr, müteveffât-ı mezbûrenin sadrî oğludur. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘i-yi mezbûrun günün mahrûse-i mezbûre kadısı Mevlânâ Muhyiddin kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ferhad b. Abdullah, Ali b. Abdurrahman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 198 - Hüküm no: 279 - Orijinal metin no: [52a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

280. Hüküm

Mehmed ve Ahmed’in muhallefâtından bir miktar akçesi zapt edilen Muslihiddin b. Hasan’ın vârisi oldukları

Bahşî b. Mahmud ve Ali Dede b. Pîr Mehmed, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Mehmed ve Ahmed ibney Muharrem’den sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyyân-ı mezbûrân, mahmiye mahallâtından Kızıltaş mahallesinde vefât eden ve muhallefâtından üç bin yüz altmış beş akçesi zeyilde mezkûr senenin Şa‘bân ayında Beytülmâl-i mezkûr için zapt edilen merhûm Muslihiddin b. Hasan’ın vârisidir. Zira müdde‘iyyân-ı mezbûrân müteveffâ-yı merkūmun ana-baba bir kardeş çocuklarıdır. Babaları mezbûr Muharrem, müteveffâ-yı merkūmun ana-baba bir kardeşidir. Müteveffânın verâseti ikisine münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘iyân-ı mezbûrânın günün Amasya kadısı Mevlânâ Muzaffer b. Sinan kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Hamza b. Bahşî ve Mustafa b. Atâullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 199 - Hüküm no: 280 - Orijinal metin no: [52b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

281. Hüküm

Ali b. Abdullah’ın köle ve câriyelerini vasiyetle âzat ettiği

Saray hâcesi diye ma‘rûf Mevlânâ Muhyiddin b. Mustafa ve Mevlânâ Musa b. Yusuf, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, aşağıda isimleri muharrer köle ve câriyelerden sâdır olan da‘vâda şöyle şehâdet ettiler ki, hâssa haraclar zümresinden olup bundan akdem mahmiye mahallâtından el-Hâc Hasan mahallesinde vefât eden ve muhallefâtı Beytülmâl-i mezkûr tarafından zapt edilen merhûm Ali b. Abdullah, hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhat ve aklında abîd ve cevârî-i müdde‘iyyîni “Mevtimden kırk gün mukaddem hürsünüz.” diyerek tedbîr eylemişdi. Mevlâ-yı mezbûrları ecel erişip rabbine kavuştuğunda her biri hür oldu. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi. 1. İbrahim b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, sarışın, açık kaşlı, elâ gözlü. 2. Mahmud b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü. 3. Hüsrev b. Abdullah, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, esmer, Bosnaviyyü’l-asl. 4. Kasım b. Abdullah, Rûsiyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın. 5. İlyas b. Abdullah, kısa boylu, Rûsiyyü’l-asl, açık kaşlı, kara gözlü, esmer, Abazaviyyü’l-asl. 6. Hurşid bt. Abdullah, Macariyyetü’l-asl, uzun boylu, ak tenli, açık kaşlı, elâ gözlü. 7. Ferahşad bt. Abdullah, Macariyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, ak tenli. 8. Mehlika bt. Abdullah, Efrenciyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, kara gözlü, buğday tenli. 9. Kadem bt. Abdullah, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Rûsiyyetü’l-asl. 10. Cansuz bt. Abdullah, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli, Çerkeziyyetü’l-asl.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Abdurrahman b. Veli el-imâm, İskender b. Abdullah es-sipâhi

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 199 - Hüküm no: 281 - Orijinal metin no: [52b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

282. Hüküm

Kamer bt. Yusuf’un Rus asıllı câriyesini âzat ettiği

İmâm Mevlânâ Abdurrahman b. Lütfullah ve Mahmud b. Abdullah, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Rûsiyyetü’l-asl Nazenin bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Oruc Gazi mahallesinde vefât eden ve muhallefâtı zeyilde mezkûr senenin Şa‘bân ayında Beytülmâl-i mezkûr tarafından zapt edilen merhûme Kamer bt. Yusuf, câriye-i müdde‘iyye-i mevsûfeyi hasbeten lillâhi’l-azîm âzat ve tahrîr etmişdi. Böylece hurre bir kimesne oldu. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Receb b. Bayır, el-Hâc Yunus b. Abdullah, el-Hâc Rüstem b. Mehmed, Mahmud b. Abdullah, el-Hâc Cafer b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah silahdâr, Mahmud b. Abdullah, Mahmud b. Abdullah ...?, Ahmed b. Abdullah silahdâr, Hüseyin b. Abdullah, el-Hâc Mehmed b. Abdullah, el-Hâc Ahmed b. Abdurrahman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 200 - Hüküm no: 282 - Orijinal metin no: [52b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

283. Hüküm

Murad Ağa b. Hüseyin’in, muhallefâtından bir miktar akçesi Beytülmâlce zapt edilen Murad b. Abdullah’ın muhallefâtından istihkâk iddiası

Mehmed b. Kasım, Hasan b. Abdullah ve tâcir es-Seyyid Hasan b. Mehmed Bey nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, boyacılar kethüdâsı Murad Ağa b. Hüseyin kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan silahdâr Hasan b. Abdullah’dan bi’l-vekâle sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûrun, mahmiye-i merkūme mahallâtından Mustafa Paşa mahallesinde bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından altı bin elli bir akçesi Beytülmâl-i mezkûr tarafından 970 senesi Ramazan ayında zapt edilen boyacı merhûm Murad b. Abdullah’ın muhallefâtında hakkı vardır. Şu cihetle ki, müteveffâ-yı mezbûrun, vefâtı anında taht-ı nikâhında bulunan zevcesi Sultan bt. Hüseyin’e mehr-i müeccelinden râyicü’l-vakt iki bin üç yüz akçe borcu vardı. Mezbûre Sultan, muhallefât-ı merkūmdan hissesini almadan evvel öldüğünde verâseti müvekkili mezbûra münhasır olmuşdur. Müvekkili mezbûrun ayrıca müteveffâ-yı merkūmun zimmetinde karz cihetinden üç bin üç yüz akçe hakkı vardı. Müvekkili mezbûr böylece meblağ-ı mezbûra ve muhallefât-ı merkūmun muhallefâtının rub‘una müstahıktır. Müteveffâ-yı mezbûr sülüs-i mâlı ile techîz ve tekfîni ve eyyâm-ı mu‘tâdede tabh-ı ta‘âmı vasiyyet etmiş ve müdde‘î-i mezkûru da vasiyyetinin tenfîzine vasî nasb etmişdir. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etmişdir. Müvekkili mezbûra meblağ-ı merkūmun tamâmını veya bir kısmını almadığına, hibe etmediğine, havâle etmediğine veya bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb hiç bir şekilde hakkından ferâgat etmediğine dâir yemîn verilmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının akabinde mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Bayram b. Mehmed ve Ferhad b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 201 - Hüküm no: 283 - Orijinal metin no: [53a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

284. Hüküm

Ramazan b. Yusuf’un, hürriyetini ispat eden köle bahâsından borcu olduğu

Ramazan b. Yusuf, hürriyetini isbât edip kendisini sırasıyla müderrisi mezbûrdan iştirâ eden sipâhi Sinan Bey b. Abdullah’dan iştirâ eden el-Hâc Mehmed b. el-Hâc Perçe’den iştirâ eden Mustafa Bey b. Abdullah’dan iştirâ eden Ramazan b. Mustafa yedinden halâs olan esmer, iri gözlü, açık kaşlı Rıdvan b. Abdullah nâm gulâm bahâsından zimmetinde müderris Mehmed Çelebi b. Hüsam’a râyicü’l-vakt üç bin sekiz yüz akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Müderrisi mezbûr vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr. Müderrisi mezbûr, gulâm-ı mezbûr bahâsından zimmetinde Karagöz b. Abdullah’a seksen altın borcu olduğunu ikrâr etti.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Ahmed b. Ali, Nasûh Bey b. Abdullah, Mehmed b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 201 - Hüküm no: 284 - Orijinal metin no: [53a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

285. Hüküm

Abdülkerim’in, Mevlânâ Muhyiddin (Kadızâde) Vakfı’ndan ödünç aldığı

Abdülkerim, merhûm Mevlânâ Tahta Kadızâde Vakfı’na, mütevellîsi Eynehan b. Abdullah muamelesi ile karz-ı şer‘î cihetinden üç bin beş yüz akçe, müşterâ ve makbûz çuka bahâsından yüz elli akçe zimmetinde borcu olduğunu ikrâr etti. Karz dışındaki meblağ zeyilde mezkûr senenin gurre-i Safer ayından bir sene tamâmına müecceldir. Mütevellî-i mezbûr vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Vâkıf-ı mezbûrun kardeşi Muslihiddin b. Ahmed, meblağ-ı mezbûra îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Müstecâb b. Abdi, Mehmed Çelebi b. Kemal, Mehmed Çelebi, b. Hamza

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 202 - Hüküm no: 285 - Orijinal metin no: [53a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

286. Hüküm

Eynehan b. Murad ve kardeşi Mehmed b. Murad’ın, Ferhad b. Abdullah’ın vârisleri olduğu

Eynehan b. Murad, Fîrûz b. Bâli ve İsmail b. Demirhan nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Beytülmâl-i râcilin emîni Ahmed Bey b. İskender mahzarında, kendi nefsinden asâleten ve kardeşi Mehmed b. Murad kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olarak vekâleten Eynehan b. Murad’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î ve müvekkil el-mezbûreyn, mahmiye-i merkūmede bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından beş bin dört yüz akçesi Beytülmâl-i mezkûr için emîn-i mezbûr yediyle zapt edilen, 71. Yayabaşılar bölüğünden râcil Ferhad b. Abdullah’ın vârisleridir. Zira müdde‘î ve müvekkil el-mezbûreyn, müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kardeşleridir. Babalarının ismi Murad b. Doğan, analarının ismi Fâtıma bt. Abdullah’dır. Müdde‘î-i mezbûrun günün kazâ-yı mezbûr kadısı Mevlânâ Hasan b. Mustafa kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 25 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Abdullah er-râcil, Behrâm b. Abdullah er-râcil, Hüseyin b. Abdullah er-râcil

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 202 - Hüküm no: 286 - Orijinal metin no: [53b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

287. Hüküm

Mehmed b. Veli’nin, muhallefâtından bir miktar akçesi zapt edilen Veli b. Mehmed’in oğlu ve vârisi olduğu

Kāid Hasan b. Durdu, ulûfeci Hüseyin b. Mustafa ve Ali b. Pîrî nâm kimesneler, Dîvân’dakilerin huzûrunda, ikisi mahzarında, Mehmed b. Veli’den sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, mahmiye-i merkūme mahallâtından Ayasofya mahallesinde mütemekkin iken bundan akdem Yanbolu kasabasında vefât eden ve muhallefâtından ( ) akçesi Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Veli b. Mehmed’in vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr, müteveffâ-yı mezbûrun sulbî oğludur. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl oldukdan sonra mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim b. Kemal el-kāid, Kurd b. Şaban

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 203 - Hüküm no: 287 - Orijinal metin no: [53b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

288. Hüküm

Mustafa b. Ahmed’in, Behram Bey Vakfı’ndan ödünç aldığı

Mustafa b. Ahmed, merhûm Behrâm Bey Vakfı’na, mütevellîsi Ahmed Çelebi b. Mustafa muamelesi ile karz cihetinden râyicü’l-vakt bin beş yüz akçe, müşterâ ve makbûz yün bahâsından yüz elli akçe zimmetinde borcu olduğunu ikrâr etti. Karz dışındaki meblağ, zeyilde mezkûr senenin gurre-i Ramazanı’ndan bir sene tamâmına müecceldir. Mütevellî-i mezbûr, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Mukırr-ı mezbûrun oğlu Mehmed, meblağ-ı mezbûra îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Yakub Çelebi b. Ahmed, Yunus es-sahhâf, Pîr Ali b. Ahi, el-Hac Ali b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 203 - Hüküm no: 288 - Orijinal metin no: [53b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

289. Hüküm

Behram Bey Vakfı mütevellîsi Ahmed Çelebi’de vakfın parasının bulunduğu

Merhûm Behrâm [Bey] Vakfı’na mütevellî olan Mevlânâ Ahmed Çelebi b. Mustafa, vakf-ı mezbûra âid olan asl-ı mâldan yedinde otuz bin altı yüz yetmiş akçe bulunduğunu ikrâr etti. Tasdîk hakkı sâhibi, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Yakub Çelebi b. Ahmed, Ahmed b. Süleyman, Mevlânâ Abdüllatif b. Ali el-ma‘rûf bi Tezkireci, Haydar b. Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 203 - Hüküm no: 289 - Orijinal metin no: [53b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

290. Hüküm

Hamza b. Abdullah ile zifâftan önce boşadığı eşi Ayşe bt. İlyas arasında başlık ve mehir konusundaki dava

Hamza b. Abdullah nâm sipâhi, Ayşe bt. İlyas nâm hâtun kıbelinden Mehmed b. İskender ve Hamza b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan mezbûre Ayşe’nin babasını meclis-i şer‘a ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ [edip] bundan akdem mezbûre Ayşe’ye tezevvüc edip kable’d-duhûl talâk verip üç bin akçe ağırlık vermiş idim hâlâ taleb ederim dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr İlyas fi’l-vâki‘ zikr olunan mikdâr ağırlık ve bin akçe mehr-i müeccel ile nikâh etmiş idi lâkin ba‘de’t-talâk ol üç bin akçeden bin iki yüz akçe ve beş yüz mehr-i müeccelden ferâgat edip musâlaha eyledik dedikde gıbbe’s-suâl musâlaha[yı] inkâr edip on filori aldığın ikrâr edip mezkûr İlyas’dan beyyine taleb olundukda mezbûr müdde‘î beyyine ibrâz edip tezkiye olunup hükm olunmak sadedinde iken mezbûr Hamza sulha itirâf edip beni aldattılar almamış idim ancak on filori aldım gayrı almadım dedikde mezbûr İlyas’a mezbûr Hamza ikrârında kâzib değil idüğüne yemîn verilip mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Hurrire fî 27 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc İbrahim, Mehmed b. Ahmed, Mehmed b. Hasan, Mehmed b. İskender, Ali b. Murad, İbrahim b. Mustafa, Mustafa b. Sinan, el-Hâc Hamza b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 204 - Hüküm no: 290 - Orijinal metin no: [54a-1])﻿

﻿

﻿

291. Hüküm

Abdurrahman Çelebi b. Abdülgani’nin, evini Ahmed Bey b. Abdullah’a sattığı

Abdurrahman Çelebi b. Abdülganî, âti’z-zikr menzilini, hâmil-i hâze’l-kitâb bölükbaşı Ahmed Bey b. Abdullah’a bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da mezbûr Abdurrahman Çelebi’nin sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Hâce Üveys mahallesinde Ali Paşa Hamamı kurbunda vâki‘, tahtânî bir beyti, üstünde oda olan tahtânî diğer bir beyti, tahtânî bir diğer beyti, su kuyusunu, selâmlığı ve helâyı müştemil bulunan, iki tarafdan tarîk-i âm, diğer tarafdan Süleyman Çavuş b. ( ) mülkü ve diğer tarafdan da Mustafa Bey ve ( ) Bey mülkleri ile mahdûd olan mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt yirmi beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Bu bey‘, bâyi‘-i mezbûrun müşterî-i mezbûra merkūm Çavuş cânibinde vâki‘, zirâ‘at yapılacak mikdârdaki arâzisini hibe etmesinden sonra tahakkuk etti. Müşterî-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 27 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Mehmed b. Abdullah, Mustafa Reis b. Abdullah, Sinan b. Abdullah, Sinan b. Abdullah er-râcil, Abdurrahim b. Abdullah el-imâm-ı Fethullah, Mahmud b. Abdullah el-câbi, Mahmud b. Abdullah, İbrahim b. Abdullah, Ali b. Abdullah, Şeyh b. Abdullah, Rüstem b. Abdullah, Süleyman b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 204 - Hüküm no: 291 - Orijinal metin no: [54a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

292. Hüküm

Keyvan b. Abdullah’ın Koca Kasım Paşa’nın kethüdâsı Behmen’e altın ve gümüş eşya verdiği iddiasının reddi

Sebeb-i tahrîr-i hurûf oldur ki, Keyvan b. Abdullah nâm kimesne merhûm Koca Kasım Paşa ki Temeşvâr paşası iken fevt olan Kasım Paşa’nın kethüdâsı Behmen Kethüdâ b. Abdullah nâm kimesneyi meclis-i şer‘a ihzâr ve mahzarında takrîr-i da‘vâ edip mezbûr kethüdâya Paşa hâl-i hayâtta iken yüz altın ile bir gümüşlü şiş verdim ben dirheme geçirmek şartı ile hâlâ zikr olunan altını ve gümüşlü şişi taleb ederim deyû da‘vâ eyledikde gıbbe’s-suâl ba‘de’l-inkâr müdde‘î-i mezbûrdan beyyine taleb olundukda beyyineden âciz olup mezbûr Behmen kethüdânın yemînine iltimâs eyledikde mezbûr Behmen kethüdâ mezbûr müdde‘înin altın ve şiş ve nesnesin almadığına yemîn eyleyip mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî 27 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Bölükbaşı b. Abdullah, Ömer b. Abdullah el-bevvâb, Bâli b. Ferhad es-sipâhi, Hızır Çavuş b. Ali es-sipâhi, Hızır b. İlyas es-sipâhi, Mahmud voyvoda b. Abdullah, Mehmed voyvoda b. Abdullah es-sipâhi

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 205 - Hüküm no: 292 - Orijinal metin no: [54a-3])﻿

﻿

﻿

293. Hüküm

Süleyman b. Ali’nin, hür olduğu anlaşılan köle satışından Mehmed b. Bâli’ye borcu olduğu

Süleyman b. Ali, hürriyetini isbât edip âti’z-zikr Mehmed’in yedinden halâs olan Hasan b. Abdullah nâm gulâm bahâsından mukāta‘acı fahrü’l-akrân Mehmed b. Bâli’ye zimmetinde râyicü’l-vakt doksan bir altın borcu olduğunu ikrâr etti. Mukarrun leh el-mezbûr, mukırr-ı mezbûru bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Kadı Mevlânâ Muslihiddin b. Ali, meblağ-ı mezbûra îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ ve hurrire fî 28 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah, İbrahim b. Mustafa, Ahmed b. Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 205 - Hüküm no: 293 - Orijinal metin no: [54b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

294. Hüküm

Aydın yaya sancağı beyi Hamza Bey’in üç câriyesini âzat ettiği

Aydın Yayabeyi diye ma‘rûf olan Hamza Bey b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzat ikrârına vekâleti Aydın Bey b. Abdullah ve Ahmed b. Sâlih’in şehâdetleri ile sâbit olan Mevlânâ Nesimî Halîfe b. Ramazan, müvekkili mezbûrunun işbu âzat ikrârına kadar mülkiyetinde bulunan orta boylu, sarışın, Nemçeviyyetü’l-asl Meleksimâ bt. Abdullah ve Abazaviyyetü’l-asl, uzun boylu, sağ gözünde kusûr bulunan Mehlika bt. Abdullah ve zenci, uzun boylu, Nur-sabâ nâm câriye-i memlûkelerini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Her biri hür kimesneler oldular.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim b. Mustafa, Ahmed b. Mehmed Çelebi, Hasan Bey b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah el-imâm, el-Hâc Ali b. Yusuf ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 206 - Hüküm no: 294 - Orijinal metin no: [54b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

295. Hüküm

Mehmed b. Zeyni’nin el-Hâc Hüseyin b. el-Hâc Sinan ile sulh olduğu

Mehmed b. Zeyni, el-Hâc Hüseyin b. el-Hâc Sinan nâm kimesne ile sulh olduğunu ikrâr etti.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 206 - Hüküm no: 295 - Orijinal metin no: [54b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

296. Hüküm

Emine Hatun bt. el-Hâc Ali’nin Rus asıllı câriyesini âzat ettiği

Emine Hâtun bt. el-Hâc Ali kıbelinden âti’z-zikr âzat ikrârına vekâleti Ekmekçibaşı Hızır Bey b. Abdullah ve Fâtıma bt. Abdullah ve Gülbeşe bt. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Mevlânâ Nesimî Halîfe b. Ramazan, müvekkile-i mezbûresinin işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar mülkiyetinde bulunduğu açık kaşlı, elâ gözlü, Rûsiyyetü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Süreyya bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Mezbûre Süreyya, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Câriye-i mezbûre, harâirden hurre bir kimesne oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 29 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 206 - Hüküm no: 296 - Orijinal metin no: [54b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

297. Hüküm

Nisâ Hatun bt. el-Hâc İvaz’ın, evini Sipahi Ferruh Bey b. Abdullah’a sattığı

Zevcesi ve halîlesi Nisâ Hâtun bt. el-Hâc İvaz kıbelinden bey‘ ve kabz-ı semene vekâleti Receb Bey b. Abdullah ve Mustafa b. Abdullah şehâdetleri ile sâbit olan vekîl fahrü’l-akrân çâşnigir Hüseyin Ağa b. Abdurrahman, müvekkile-i mezbûresinin âti’z-zikr menzilini hâmil-i hâze’l-kitâb Sipâhi Ferruh Bey b. Abdullah’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bi’l-vekâle bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da, mezbûrenin sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Gül Câmi‘i kurbundaki Mevlânâ Hüsrev mahallesinde kâin, tahtânî bir beyti, fevkānî iki beyti, fırını, bahçeyi, avluyu ve helâyı müştemil olan, üç tarafdan tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzili, cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt on bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Müşterî-i mezbûr vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Resûl b. Şâhbula el-imâm, Mustafa b. Mehmed el-müezzin, Mustafa b. Mehmed, Timur b. Musa, Mehmed b. el-Hâc Hüseyin, Nasûh b. Süleyman, Sinan b. Abdullah el-ma‘rûf bi Pazarbaşı, Sinan b. Abdullah silahdâr, Seyfi el-ma‘rûf bi ...?, Ali b. Abdullah şerbetçi ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 207 - Hüküm no: 297 - Orijinal metin no: [55a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

298. Hüküm

Üsküplü Mehmed b. Ahmed’in, Macar asıllı kölesini Sipahi Veli Bey b. Abdullah’a sattığı

Üsküblü Mehmed b. Ahmed, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu Macariyyü’l-asl, uzun boylu, sarışın, açık kaşlı, elâ gözlü Pervâne b. Abdullah nâm abd-i memlûkini râyicü’l-vakt elli iki tâmmü’l-vezn ve sahîhü’l-ayar altın semen-i mu‘ayyen-i makbûzla Sipâhi Veli Bey b. Abdullah’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile sattığını ikrâr etti. Mezbûr Veli Bey de abd-i mezbûru andan satın aldı. Müşterî-i mezbûr vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: İskender Bey b. Abdullah sipahi, İsmail Bey b. Abdullah sipahi, ahmed b. Süleyman, Mehmed b. Süleyman, Mustafa b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 207 - Hüküm no: 298 - Orijinal metin no: [55a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

299. Hüküm

Muslihiddin b. İbrahim’in küçük çocuklarına nafaka takdir edildiği

İşbu hüccet-i şer‘iyyenin üzerinde imzâsı bulunan hâkim, Vulçetrin’de kadı iken bundan akdem vefât eden Mevlânâ Muslihiddin b. İbrahim’in Pîr Mehmed, Şeyh Mehmed ve Hayrünnisa nâm evlâd-ı sıgārının nafakaları, kisveleri ve sâir levâzım-ı zarûriyeleri için, nineleri ve vasîleri Rukiyye bt. Merhûm Emir Hasan’ın talebiyle, müteveffâ-yı mezbûr babalarından kendilerine intikāl eden mallardan alınmak üzre her birine yevmî iki akçe farz ve takdîr etti. Hâkim meblağ-ı mefrûz-ı mezbûru, sıgār-ı mezbûrîne sarf etmesi için mezbûre Rukiyye’ye izin verdi.

Cerâ ve hurrire fî gurreti Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim b. Sadık, Üveys Çelebi b. Bayezid Bey ve Gaffar b. Şehsuvar el-mülâzım

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 207 - Hüküm no: 299 - Orijinal metin no: [55a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

300. Hüküm

Selime bt. Süleyman ve Mustafa b. Sinan’ın, Aydın Subaşı’nın vârisleri olduğu

Sâhib-i timar Karagöz b. Ahmed, Mehmed b. Mustafa, Murad b. Mehmed, Kurd b. Mustafa ve Şükür b. Karagöz nâm kimesneler, Dîvân’dakilerin huzûrunda, ikisi mahzarında, Görice kasabasında mütemekkin olan Selime bt. Süleyman kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan kasaba-i mezbûreden râcil Mustafa b. Sinan’dan vekâleten ve kendi nefsinden asâleten sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î ve müvekkile el-mezbûreyn, aslen tevâbi‘-i kazâ-yı mezbûreden Iskob karyesinden olup mahmiye-i merkūme mahallâtından Dülgerzâde mahallesinde mütemekkin iken bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından 970 senesi Zilka‘desi’nde emîn-i mezbûr yediyle yüz on dört bin dokuz yüz yetmiş dört akçesi zapt edilip Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Aydın Subaşı b. Süleyman’ın vârisleridir. Zira müdde‘î-i mezbûr, müteveffâ-yı merkūmun ana-baba bir kardeşinin oğludur. Babası mezbûr Sinan, müteveffâ-yı mezbûrun kardeşidir. Babaları Süleyman, dedeleri Nikola, anaları mezbûre Feriye?dir. Müvekkile-i mezbûre müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kız kardeşidir. Verâseti ikisine ve mahmiye-i merkūmede bulunan zevcelerine münhasırdır. Onlardan başka vârisleri ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘iyân-ı mezbûrânın günün kazâ-yı mezbûre kadısı Mevlânâ Muhyiddin b. Mustafa kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Muslihiddin b. Mehmed sâhib-i timar ve Muhyiddin b. Ahmed el-imâm, Hasan b. Abdullah Derkenâr 1: el-Asîl ve Nasûh b. Abdullah er-râcil, sah. Derkenâr 2: Meblağ: 114. 974, resm: 1.755.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 208 - Hüküm no: 300 - Orijinal metin no: [55b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

301. Hüküm

Lahsa beylerbeyi Murad Paşa’nın, Hind asıllı kölesini âzat ettiği

Fahrü’l-umerâi’l-kirâm zahrü’l-küberâi’l-fihâm Lahsa vilâyeti beylerbeyi Murad Paşa b. Abdüsselâm kıbelinden âti’z-zikr âzat ikrârına vekâleti Ramazan b. Emir ve el-Hâc Hüseyin b. Mehmed’in şehâdetleri ile sâbit olan Haydar b. İskender, müvekkili müşârun ileyhinin işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar mülkiyetinde bulunan orta boylu, çatık kaşlı, iri gözlü, esmer, Hindiyyü’l-asl, başında yara âsâr-ı cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Seydi Kulu b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Ahrârdan hür bir kimesne oldu. Abd-i mezbûr, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ fî evâhiri Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Pîrî Halîfe el-hatîb, Hızır b. Dede, Kasım Hâce, Nasûh Bey b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 209 - Hüküm no: 301 - Orijinal metin no: [55b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

302. Hüküm

Sitti adlı küçük kızın, Mahmud’un kızı ve vârisi olduğu

Hüseyin b. Abdullah, Hasan b. Kasım, Halil b. Yusuf ve Hızır b. Abdullah, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ râciline müte‘allik Beytülmâl-i âm emîni Kasım Subaşı b. Abdullah mahzarında, Kefe’de vefât eden ve muhallefâtından Beytülmâl-i mezbûr için dört bin sekiz yüz dört akçesi zapt edilen Solak diye ma‘rûf Mahmud’un Sitti nâm sagīrasına kıbel-i şerden mansûb vasî olan râcil Hüdâverdi b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, [sagīre-i mezbûre, müteveffâ-yı mezbûrun vârisidir]. Verâseti ana münhasırdır. Zira sagīre-i merkūme onun sulbiye kızıdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 209 - Hüküm no: 302 - Orijinal metin no: [55b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

303. Hüküm

Veli Bey’in yedi kölesini âzat ettiği

Kurd Voyvoda b. Timur ve Mehmed Voyvoda b. Murad, Peçuy livâsı sâbık beyi fahrü’l-akrân Ahmed Bey b. el-merhûm el-mebrûr Veli Bey mahzarında, Hırvadiyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Hasan Kethüdâ b. Abdullah’dan ve Hırvadiyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli, şehîr voyvodası diye ma‘rûf Oruc b. Abdullah’dan ve Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, iri gözlü, buğday tenli Şemseddin b. Abdullah’dan ve Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, ve sağ yanağında eser-i cerh bulunan emîr-i âhûr başı diye ma‘rûf Bâli b. Abdullah’dan ve Hırvadiyyü’l-asl, ulûfeci başı diye ma‘rûf, uzun boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, kulağı yakınında eser-i cerh bulunan Ferhad b. Abdullah’dan ve Hırvadiyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, iri gözlü, esmer ve sol eli üzerinde eser-i cerh bulunan çaşnigir başı diye ma‘rûf Mehmed b. Abdullah’dan ve orta boylu, iri gözlü, Macariyyü’l-asl, hazinedâr başı diye ma‘rûf Piyâle b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, merhûm-i mezbûr, hâl-i hayâtında yukarıda isimleri ve sıfatları muharrer kölelerini hasbeten lillâhi’l-azîm âzat ve tahrîr etmişdi. Herbiri böylece hür oldu. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Süleyman, Ahmed b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 209 - Hüküm no: 303 - Orijinal metin no: [56a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

304. Hüküm

İsmihan bt. Süleyman Bey’in Ferhad b. Abdullah’da olan alacağının bir kısmını aldığı

Kızı İsmihân bt. merhûm Süleyman Bey kıbelinden husûs-i âti’z-zikri ikrâra vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Elif Hâtun bt. Durmuş, mezbûre İsmihân’a kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Ferhad b. Abdullah’ın yedinden mezkûre İsmihân’ın hakkı olan râyicü’l-vakt yedi bin otuz akçenin altı bin akçesini ahz u kabz ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Vasiyy-i mezbûr, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ fî gurreti Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Abdi b. Ahmed, Yunus b. Abdullah, Ahmedî b. Ali, Ahmed b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 210 - Hüküm no: 304 - Orijinal metin no: [56a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

305. Hüküm

Hayreddin Bey evkâfı lehdârı olan Hânî bt. Mehmed Çelebi’nin vakıf zevâidinden otuz üç altını aldığı

Haleb çeribaşısı diye ma‘rûf Mehmed Bey b. Ahmed, merhûm Hayreddin’in evlâdından Hânî bt. Mehmed Çelebi’ye îsâl etmek üzre merhûm Hayreddin Bey evkāfına mütevellî olan Mevlânâ Ahmed b. Hüseyin yedinden otuz üç altını ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Şu cihetle ki, merhûm-i mezbûr, zevâ’id-i vakfı evlâdına şart etmişdi. Merhûme de onun evlâdındandır. Mütevellî-i merkūm vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Mehmed b. Ahmed, Mustafa b. Davud el-müezzin, Mahmud b. Ramazan, Hasan b. Ebûbekir, fahrü’l-müderrisîn Mevlânâ Ali Çelebi b. Kasım el-müderris, Mevlânâ Mehmed Çelebi [b.] Ali, Veli Halîfe b. Evhad, İbrahim Halîfe b. Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 210 - Hüküm no: 305 - Orijinal metin no: [56a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

306. Hüküm

Fâtıma Hatun bt. Mehmed’in para vakfı tesisi

Fâtıma Hâtun bt. Mehmed, hâlis-i malından ifrâzdan sonra râyicü’l-vakt yirmi bin akçesini vakfettiğini ikrâr etti ve meblağ-ı mezbûru tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği müderris Mevlânâ Mahmud Çelebi b. Hızır’a teslîm etti. O da meblağ-ı mezkûru tesellüm edip sâir vakıf mütevvellîleri gibi onda tasarruf etti. Vâkıfe-i mezbûre, meblağ-ı mezbûrun senede ona on bir rıbh üzre istiğlâl ve istirbâh edilmesini ve muamelenin rehn-i kavî ve kefîl-i melî ile yapılmasını şart etti. Revaçta ve mu‘teber bir mahalde bir akār bulunursa iştirâsını şart etti. Vakıf akārın âdet olduğu üzre icâre-i mu‘tâde ile kirâya verilmesini şart etti. Rıbhdan hâsıl olanı müddet-i hayâtınca nefsine ta‘yîn etti. Sonra, her sene dört yüz elli akçeyi her gün Kur’ân-ı azîmden birer cüz’ okuyup cüz’ün birinin tilâveti sevâbını vâkıfe-i mezbûrenin zevci merhûm Mevlânâ Hasan’ın rûhuna, diğerini vâkıfe-i merkūmenin rûhuna hediye etmek üzre kārîlerin her birine ta‘yîn etti. Her sene beş yüz akçenin hatm-i şerîf okuyup sevâbını seyyidi kevneyn ve resul-i sakaleyn Muhammed (s.a.v.)’e hediye edicek kimesneye ta‘yîn etti. Her sene altı yüz akçeyi vakfa mütevellî olacak kimesneye ta‘yîn etti. Tevliye, tebdîl, tağyîr, tağlîl ve teksîri müddet-i hayâtınca nefsine, kendisinden sonra tevliye, tebdîl, tağyîr, tağlîl ve teksîr ve tilâvet-i cüz’eyn-i mezbûreyni ve kırâ’at-i hatm-i şerîfi müddet-i hayâtınca kızı Hümâ Hâtun bt. merhûm Mevlânâ Hasan’a şart etti. Sonra, tevliye, tilâvet-i cüz’eyn ve kırâ’at-i hatm-i şerîfi mezbûre Hümâ Hâtun’un evlâdına, sonra evlâd-ı evlâdına sonra nesilleri kesilene kadar evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti. Mezbûrenin evlâdından kırâ’ata kādir kimesne mevcut değilse kırâ’at-ı cüz’eyn-i mezbûreyni ve kırâ’at-ı hatm-i şerîfi ivazsız olarak hükkâma? şart etti. Evlâdının nesilleri kesildiğinde tevliye, kırâ’at-ı cüz’eyn-i mezbûreyni ve kırâ’at-ı hatm-i şerîfi müddet-i hayâtınca mezbûr Mevlânâ Mahmud Çelebi’ye, sonra evlâdına sonra evlâd-ı evlâdına şart etti. Nesilleri kesildikten sonra da hâkimin münâsib göreceği kimesneye şart etti. Mütevellî-i mezbûr vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Hâkim-i müşârun ileyh, vâkıfe ve mütevellî beynindeki adem-i sıhhat-i vakf-ı mezbûr üzerine olan nizâ‘ın huzûrunda murâfa‘asından sonra vakfiyye-i meblağ-ı mezbûrun sıhhatine ve İmâm Züfer indinde sıhhatin lüzûmu istilzâm etmediği iddi‘âsına binâen rücû‘ iddi‘âsının dermeyanın akabinde vakfın lüzûmuna hükmetti. Meblağ-ı mezbûr böylece sahîh ve şer‘î bir vakıf oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı şehri Ramazan sene seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-müderrisîni’l-kirâm Mevlânâ İbrahim Çelebi b. ( ) el-müderris, Mevlânâ Abdurrahim Çelebi b. Amr el-müderris, Mevlânâ Çelebi? b. Hasan el-imâm, Veli b. Ali el-mütevellî, Cafer b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah reisü’l-muhzırîn ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 211 - Hüküm no: 306 - Orijinal metin no: [56b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

307. Hüküm

Önceki vakfiyeye ek vakfiye

Vâkıfe Habibe Hâtun sonra, âhiri bunun evveline muttasıl vakfiyye-i kadîmesinde kendi nefsine şart ettiği meblağ-ı mezbûrla istiğlâle sâlih bir akār alınmasını ikrâr ettiğinde, meblağ-ı mevkūf-i mezkûr ile ve aded ve mikdârı gayri ma‘lûm fülûs ile mezbûr fahrü’l-müderrisîn Mevlânâ Mahmud Çelebi Hızır’ın mâliki olduğu, Antalya beldesi hâricinde vâki‘ Antalya nehri üzerinde kâin, sâhibine âidiyetinden neş’et eden şöhreti sebebiyle tahdîd ve tavsîfden müstağnî değirmeninin nısf-ı şâyi‘ini ve yine hâric-i belde-i mezbûrede vâki‘, eşcâr-ı müsmire ve gayri müsmireyi müştemil olan, iki tarafdan Bekir b. ( ) mülkü ve Topal Ahmed mülkü ile ve iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bahçeyi ve yine belde-i mezbûrede vâki‘, deniz kurbunda kâin, iki tarafdan Mustafa b. Mehmed ve diğer bir kimesne mülkü ve belde-i mezbûre kalesi ile ve iki tarafdan da Latîf Çelebi b. Mustafa mülkü ile mahdûd olan derici dükkânını cümle hudûdu ve hukūku ile vakfiyye-i sâbıkada musarrah şarta muvâfık olarak iştirâ etti. Akār-ı mezbûr böylece iştirâ için sarf edilen meblağın yerine vakıf oldu. Diğer akārât-ı mevkūfede olduğu üzre muharrer şartlara ve mukarrer zevâbıta ri‘âyetle galle daha önce ta‘yîn edilen şekilde istiğlâl edilecek ve mu‘ayyen yerlere sarf edilecektir. Tâbi‘-i mezbûr, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri şehri Ramazan sene seb‘în ve tis‘a mie

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu Fî gurre-i Zilka‘de sene seb‘în ve tis‘a mie

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 212 - Hüküm no: 307 - Orijinal metin no: [56b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

308. Hüküm

Ayşe Hatun bt. Ramazan’ın, arazisini Mustafa b. Mahmud’a sattığı

Ayşe Hâtun bt. Ramazan kıbelinden âti’z-zikr bey‘a ve kabz-ı semeni ikrâra vekâleti Süleyman b. Hamza ve Hasan b. Yakub ve Nasûh Bey b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan bevvâb Ali Bey b. Abdullah, müvekkile-i mezbûresinin âti’z-zikr menzilini hâmil-i hâze’l-kitâb Mustafa b. Mahmud’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Müşterî-i merkūm da, mezbûre Ayşe Hâtun’un sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Nevbethâne mahallesinde, Yakub Ağa hamamı kurbunda vâki‘, tûlü mimar zirâ‘ıyla on üç zirâ‘, arzı mimar zirâ‘ıyla on zirâ‘ mikdârında olan, iki tarafdan tarîk-i âm, diğer tarafdan Hüsrev Çelebi b. el-emîn Vakfı ve Çivici Hüseyin mülkü ile ve mezbûr Hüseyin mülkü nihâyetinde vâki‘ beynlerindeki müşterek duvar ile mahdûd arâzi-i hâliyeyi cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt sekiz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Müşterî-i merkūm vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Ali el-imâm, Ali b. Mehmed, Nasûh Bey b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, Kasım Bey b. Abdullah, Ali Bey b. Abdullah, Ahmed b. Bayezid, Memi Çelebi b. Sinan, Mehmed v. Hüseyin, Mustafa Bey b. Abdullah, Ahmed b. Abdullah, Pîrî Çelebi b. Süleyman, Hüseyin b. İskender, Hüseyin b. Bahşî ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 212 - Hüküm no: 308 - Orijinal metin no: [57a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

309. Hüküm

Hasan b. Mehmed’in, Osman b. Mehmed’in kardeşi ve vârisi olduğu

Mehmed b. Mustafa, Mahmud b. Ali, Mehmed b. Hüseyin ve Hasan b. Yusuf nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Hazreti Sultan-ı a‘zam ve Hakan-ı mu‘azzam Bîmâristânı’nda vekîl-i harc olan Mustafa b. Musa mahzarında, kazâ-yı Boğaz hisar tevâbi‘inden Lapseki kasabasında mütemekkin Hasan b. Mehmed’den sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr, Bîmâristân-ı mezbûrda bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından kabâ ve siyah dolama çuka, don ve gömlek ve sâir esbâbı zapt edilen Osman b. Mehmed’in vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr, müteveffâ-yı merkūmun ana-baba bir kardeşidir. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi. Müdde‘î-i mezbûr sonra zapt edilen esbâb-ı mezkûreyi tâm ve kâmil olarak vekîl-i harc-ı mezkûr yedinden ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Abdüllatif b. ( ), Nasûh b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 213 - Hüküm no: 309 - Orijinal metin no: [57a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

310. Hüküm

Ali Subaşı b. Abdullah ve Mahmud b. Abdullah’ın mudârebeden dolayı Derviş Reis b. Nasûh’tan alacaklı oldukları

Musa b. Abdullah ve Yusuf b. Abdullah, âti’z-zikr olan müteveffânın Mehmed, Emine ve Hümâ nâm evlâd-ı sıgārının anneleri ve vârisleri ve kıbel-i şerden mansûb vasîleri olan Şâhbula bt. Ali ve müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi Zâhide bt. Abdullah mahzarlarında, Ali Subaşı b. Abdullah ve Mahmud b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr Ali Subaşı’nın, müteveffâ Derviş Reis b. Nasûh’un zimmetinde mudârebe-i şer‘iyye cihetinden râyicü’l-vakt bin akçe hakkı vardır. Müdde‘î-i mezbûr Mahmud’un da müteveffâ Derviş Reis b. Nasûh’un zimmetinde mudârebe-i şer‘iyye cihetinden râyicü’l-vakt iki bin akçe hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Subaşı b. Abdullah, Ali b. Abdullah er-râcil, Ahmed Subaşı b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 214 - Hüküm no: 310 - Orijinal metin no: [57b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

311. Hüküm

Kaçak kölenin sahibine iadesi

Yusuf b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Nasûh b. Abdullah ve Perviz b. Abdullah nâm kimesneler, müdde‘â aleyh Hızır b. Mehmed mahzarında, vâlide-i fahrü’l-muhadderât Mihri Hâtun bt. Mehmed Bey kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti Cafer b. Abdullah el-hayyât ve Mustafa b. Ahmed ve Mütevellî Hüsrev Bey b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Mehmed b. Hasan Bey’den bi’l-vekâle sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Macariyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sol elinin küçük parmağında eser-i cerh bulunan Hüseyin b. Abdullah nâm gulâm, müvekkile-i mezbûrenin mülk-i mahzı ve hakk-ı sarfıdır. Mülkünden kaçmıştır. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Hüseyin el-mütevellî, Mustafa b. Mehmed el-imâm, Cafer b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 214 - Hüküm no: 311 - Orijinal metin no: [57b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

312. Hüküm

Yusuf b. Abdullah adlı Rus asıllı kölenin mirasçılara ait olduğu

Eymirşâh b. Karlı, Ali b. Hızır ve Mustafa b. İlyas nâm kimesneler, müdde‘â aleyh Sipâhi Sinan Bey b. Abdullah mahzarında, âti’z-zikr müteveffânın oğlu Hasan ve bundan akdem vefât eden İdris’in Hüseyin, Nasûh, Yakub ve Memi nâm evlâd-ı sıgārına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Ali b. Mahmud’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Rûsiyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, sarışın ve sol dirseğinde eser-i cerh bulunan Yusuf b. Abdullah nâm gulâm mûrisleri müteveffâ-yı mezbûrun mülk-i mahzı ve hakk-ı sarfıdır. Kendilerine irs-i şer‘le intikāl etmişdir. Müdde‘î-i mezbûra mûris-i mezbûrun abd-i mezbûru sattığını, hibe ettiğini, mülkünden herhangi bir sûretle ihrac ettiğini veya hakkından ferâgat ettiğini bilmediğine dâir yemîn verilmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasının akabinde mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Mustafa, el-Hâc Hüseyin b. Bahşî, Tur Ali b. Yusuf, Ehlüddin b. Abdi

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 214 - Hüküm no: 312 - Orijinal metin no: [57b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

313. Hüküm

Ahmed b. Ramazan adlı çocuğa Ahmed b. Receb’in vasî atandığı

İşbu hüccetin üzerinde imzâsı bulunan hâkim, hâmil-i hâze’l-kitâb Ahmed b. Receb’i, babası vefât eden Ahmed b. Ramazan nâm sagīre, Ali b. Murad nâm amcasından intikāl eden emvâlin zabtı ve ahvâlinin hıfzı için rüşd ve bülûğ vaktine kadar vasî nasb etti. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etti.

Cerâ fî evâili Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: es-Seyyid Hüseyin b. es-Seyyid Şerefüddin, Abdi b. İbrahim, Abdullah b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah, Hürrem Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 215 - Hüküm no: 313 - Orijinal metin no: [57b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

314. Hüküm

Silahdâr Turhan Bey b. Mustafa’nın, Rus asıllı köleyi satın aldığı

Hasan b. merhûm İdris ve mezbûr İdris’in Hüseyin, Nasûh, Yakub ve Memi nâm evlâd-ı sıgārına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Ali b. Mahmud nâm kimesneler, Rûsiyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, sarışın ve sol dirseğinde eser-i cerh bulunan Yusuf b. Abdullah nâm abd-i memlûki râyicü’l-vakt bin dokuz yüz akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla Silahdâr Turhan Bey b. Mustafa’ya bey‘-i bâtt-ı sahîh ile sattıklarını bi’l-asâle ve bi’l-vesâye ikrâr ettiler. Müşterî-i mezbûr, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâil-i Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Mustafa, el-Hâc Hüseyin b. Bahşî, el-Hâc Halil b. Ahmed, Tayyib b. …?, Yakub b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 215 - Hüküm no: 314 - Orijinal metin no: [58a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

315. Hüküm

Mehmed b. el-Hâc Kasım’ın iki kölesini vasiyetle âzat ettiği

Zeynelâbidin b. Yusuf, Mustafa b. Mehmed ve İlyas b. Hızır nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Mağribiyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, esmer, yüzünde eser-i cerh bulunan Bilal b. Abdullah tan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Arabacılar mahallesinde mütemekkin iken yine mahalle-i mezbûrede vefât eden ve muhallefâtı Beytülmâl-i mezkûr için zapt edilen merhûm Mehmed b. el-Hâc Kasım, hâl-i hayâtında müdde‘î-i mezbûr abd-i memlûkini mutlak tedbîr ile tedbîr eylemişdi. Efendisine ecel erişip rabbine kavuştuğunda ve muhallefâtı Beytülmâl-i mezkûra intikāl ettiğinde abd-i mezbûr cemî‘ mâl-ı mevlâsından âzat oldu. Yine, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Abazaviyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü Gülşen bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffâ-yı mezbûrun zevcesi olan merhûme Ayşe bt. Hızır, zevcinin mevtinden mukaddem vefât ettiğinde verâseti zevc-i merkūmuna münhasır olmuşdu. O da hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde vasıfları zikredilen müdde‘iyye-i mezkûre câriyeyi âzat etmişdi. O da artık hurre bir kimesne oldu. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: es-Seyyid Ömer b. es-Seyyid Kasım, Mahmud b. İdris el-hatîb

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 216 - Hüküm no: 315 - Orijinal metin no: [58a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

316. Hüküm

el-Hâc Hasan b. Hâce Şems’in muhallefâtının mirasçılarına ait olduğu

Kâtib Mehmed b. Murad, kâtip Mehmed b. Ahmed ve tâcir Hüseyin b. Hasan nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, mahrûse-i Edirne’den Ahmed el-Hâc Hasan’ın kendi nefsinden asâleten ve Râziye ve Halime ibnetey el-Hâc Hasan nâm sagīreyne kıbel-i şer‘den mansûb vasî olarak vesâyeten ve Emine bt. el-Hâc İlyas kıbelinden da‘vâ ve kabza vekîl olarak vekâleten ve Selime ve Mihri ibnetey el-Hâc Hasan ve Ayşe bt. Abdullah kıbelinden da‘vâ ve kabza vekîl edilen el-Hâc Ahmed b. Mustafa’dan vekâleten sâdır olan da‘vâda vekâleteyn-i mahkiyeteynin ve vesâyet-i mahkiyenin bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olmasından sonra, gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-yi mezbûr Ahmed ve sagīrîn-i mezbûrîn ve müvekkilât-ı mezbûrât, mahrûse-i mezbûrede mütemekkin iken bundan akdem tarîk-i hâcda Mezirib denilen mahalde vefât eden ve muhallefâtından otuz beş bin dokuz yüz doksan yedi akçesi zeyilde mezkûr senenin gurre-i Muharremi’nde hâcca mahsûs Hazine âmire defterdârı Murad Çelebi yediyle zapt edilip Hazine-i âmire’ye vâsıl olan el-Hâc Hasan b. Hâce Şems’in vârisleridir. Zira müdde‘î-i mezbûr Ahmed, müteveffâ-yı mezbûrun sulbî oğludur. Sagīrin-i mezbûrîn ve müvekkileteyn-i mezbûreteyn Selime ve Mihri onun sulbiye kızlarıdır. Müvekkile-i mezbûre Emine, vefâtında taht-ı nikâhında olan zevcesidir. Müvekkile Ayşe bt. Abdullah ise onun anasıdır. Verâseti onlara münhasırdır. Onlardan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘iyân-ı mezbûrânın günün mahrûse-i mezbûre kadısı olan akzâ kuzâti’l-islâm Mevlânâ es-Seyyid Hasan b. es-Seyyid Sinan kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Mahmud ve Mustafa b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 216 - Hüküm no: 316 - Orijinal metin no: [58a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

317. Hüküm

Murad Ağa b. Abdullah’ın, Yunus b. Abdullah’ın kardeşinin çocuğu ve vârisi olduğu

Zekeriya b. İdris ve Ahmed b. İbrahim, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ râciline mahsûs Beytülmâl emîni Ahmed Bey b. İskender mahzarında, sarrâc-ı emîr Murad Ağa b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, üçüncü Yayabaşılar bölüğünden olup mahmiye-i Kostantıniyye’de vefât eden ve muhallefâtından beş bin beş yüz akçesi Beytülmâl-i mezbûr için zapt edilen râcil Yunus b. Abdullah’ın vârisidir. Zira, müdde‘î-i mezkûr müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kardeşidir. Müdde‘înin babası Niko v. Rosi Ospidak, müteveffâyı mezbûrun babası Roso b. Ospidak’tır. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Babaları, Demirhisar kazâsı tevâbi‘inden İsyatuk karyesindendir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Abdullah, Yakub b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 217 - Hüküm no: 317 - Orijinal metin no: [58b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

318. Hüküm

Gülizar bt. Abdullah’ın, Yakub b. Pîr Ali’yi vekil ettiği

Receb b. İsmail ve İbrahim b. İlyas nâm kimesneler, Yakub b. Pîr Ali’den sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Gülizar bt. Abdullah nâm Hâtun, Yusuf b. Süleyman ve diğer kimesnelerle olan da‘vâsında da‘vâ ve husûmete ve gerekli husûsâta müdde‘î-i mezbûru mutlak tevkîl ile vekîl etti. Vekîl-i mezbûr, vekâlet-i mezbûreyi vicâhen ve şifâhen kabûl etti. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: İvaz b. Abdi, Mehmed b. Bahşî, Veli Çelebi b. Mehmed, Bâli b. Mehmed, Acem Bâli b. Yehaş, el-Hâc Musa b. Hamza

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 217 - Hüküm no: 318 - Orijinal metin no: [58b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

319. Hüküm

Yusuf b. Süleyman’ın muhallefâtları annelerince zapt edilen Ali ve Mehmed ibney Bâli’nin vârisi olduğu

Hüseyin b. Bahşî, Ali b. Mustafa, Abdi b. İvaz ve Mehmed b. Abdi nâm kimesneler, Gülizar bt. Abdullah kıbelinden istimâ‘-ı da‘vâya vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Yakub b. Pîr Ali mahzarında, Yusuf b. Süleyman’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr, Bursa’da Kademeri mahallesinde vefât eden ve muhallefâtı müvekkile-i mezbûre yediyle zapt edilen Ali ve Mehmed ibney Bâli’nin vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr müteveffâ-yı mezbûrun amcası oğlunun oğlunun oğludur. Müteveffâ-yı mezbûrun babası mezbûr Bâli, Ali’nin oğludur; Ali de Celâleddin’in oğludur; Celâleddin de İlyas’ın oğludur. Müdde‘î-i mezbûrun babası mezbûr Süleyman, Yusuf’un oğludur; mezbûr Yusuf Süleyman’ın oğludur; Süleyman da İlyas b. İbrahim’in oğludur. Verâseti ana ve anaları mezbûre Gülizar’a münhasırdır. Onlardan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 218 - Hüküm no: 319 - Orijinal metin no: [58b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

320. Hüküm

Bursa’da vefat eden Ali ve Bâli b. Mehmed isimli kardeşlerin mirasının Yusuf ve Gülizar Hanım’a intikali davasında sulh olduğu

Sebeb-i tahrîr-i hurûf oldur ki, Bundan akdem fevt olup verâseti ammisi oğlunun oğlu olan Yusuf b. Süleyman ve vâlidesi Gülizar bt. Abdullah nâm hâtuna münhasıra olan Ali ve Mehmed b. Bâli nâm karındaşların vârislerinden mezbûr Yusuf meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde mezbûre Gülizar’ın kıbelinden Hüseyin b. Bahşî ve Ali b. Mustafa ve Abdullah b. İvaz ve Mehmed b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan Yakub b. Pîr Ali mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem mezbûrân Ali ve Mehmed mahrûse-i Bursa’da fevt olduklarında cümle muhallefâtlarından yirmi dokuz bin dokuz yüz altmış akçeyi beytülmâl emini kabz ettikden sonra mezbûre Gülizar verâset kendine münhasır zann edip meblağ-ı mezbûru kabz etmiş imiş, hâlâ meblağ-ı mezbûrdan bana âid olan hisse-i şer‘iyyemi vekîl-i mezbûr ile on sekiz bin akçeye sulh edip ve bedel-i sulh olan meblağı bî-kusûr mezkûr vekîlin yedinden alıp kabz eyledim ve mezbûre Gülizar’ın zimmetin meblağ-ı mezbûra müte‘allik olan da‘vâdan ibrâ ve iskāt eyledik dediklerinde mukırr-ı mezbûru mezkûr vekîl bi’l-muvâcehe tasdîk ve ibrâsını kabûl edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî evâsıtı Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. el-Hâce Sinan, Ali b. Mustafa, İbrahim b. el-Hâc Mustafa, Veli Çelebi b. Mehmed, Hacı Musa b. Hamza, Bâli b. Mehmed, Hüseyin b. Bahşî, Mehmed b. Bahşî, İsmail b. Receb, Mehmed b. Abdullah, İbrahim b. İlyas

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 218 - Hüküm no: 320 - Orijinal metin no: [59a-1])﻿

﻿

﻿

321. Hüküm

Müderris Mustafa b. Mehmed’in Macar asıllı kölesini âzat ettiği

Mahmud Paşa Medresesi’nde müderris olan fahrü’l-müderrisîni’l-kirâm ve zahrü’l-muhakkikīni’l-fihâm Mevlânâ Mustafa b. Mehmed, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar mâliki olduğu, Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın ve göğsünde eser-i cerh olan hâmil-i hâze’l-kitâb Ferruh b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr, ahrârdan hür bir kimesne oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 13 Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hamza Halîfe b. Mehmed el-imâm, Pîrî Halîfe b. Hasan, Mevlânâ Nuh b. Musa el-imâm, Bedreddin b. Abdullah es-sahhâf, Şuca‘ Halîfe b. Sinan, Mahmud b. Cafer el-müezzin, Ahmed b. Mahmud el-hayyât

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 219 - Hüküm no: 321 - Orijinal metin no: [59a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

322. Hüküm

Şaban b. Ramazan’ın, evini Mevlânâ Muhyiddin evkâfına bey‘ bi’l-istiğlâl yoluyla sattığı

Müezzin Şaban b. Ramazan, âti’z-zikr menzilini, Tahta Kadızâde diye ma‘rûf Mevlânâ Muhyiddin evkāfına mütevellî olan Eynehan b. Abdullah’a bey‘ ettiğini ikrâr etti. Mütevellî-i mezbûr da vakf-ı mezbûr malıyla ve istiğlâl maksadıyla mezbûr Şaban’ın sâhibi ve mâliki olduğu, hâric-i mahrûse-i Galata’da vâki‘ merhûm Kasım Paşa mahallesinde kâin, bir tarafdan tarîk-i hâs, diğer tarafdan Ahmed Çelebi b. Hâce Said mülkü, öteki tarafdan Sinan b. ( ) mülkü ve diğer tarafdan da Zeyni Hâtun mülkü ile mahdûd olan mülk menzilini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Bâyi‘-i mezbûrun menzili kirâlamak istemesi üzerine mütevellî-i merkūm, ba‘de’t-tahliye ve’t-tekābuz zeyilde mezkûr senenin gurre-i Şevvâli’nden bir sene tamâmına beş yüz akçe ücret ile menzili mezbûru kirâya verdi. Vâki‘ ikrâr vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Ahmed Çelebi b. Hâce Said, Mehmed b. Mustafa ve Halil b. Durmuş kefîl oldular.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Mehmed, Mehmed b. Şah Veli, Ali b. Ahmed, Cafer b. Abdullah, Pîrî b. Durmuş, Ahmed b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 219 - Hüküm no: 322 - Orijinal metin no: [59a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

323. Hüküm

Muhallefâtı Bîmâristân vekilharcı tarafından zaptedilen Ahmed b. Hamza’nın muhallefâtının mirasçılarına ait olduğu

Hasan b. İbrahim ve Hüseyin b. İbrahim nâm kimesneler, Sultan Mehmed Hân -aleyhi’r-rahme ve’r-rıdvân-Bîmâristânına vekîl-i harc olan Mahmud b. Mehmed mahzarında, âti’z-zikr olan müteveffânın Davud ve Turgud nâm sagīreynine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Güllü bt. Mustafa’dan vesâyeten ve kendi nefsinden asâleten sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i mezbûre ve sagīreyn-i mezbûreyn, Bîmâristân-ı mezbûrda bundan akdem vefât eden ve râyicü’l-vakt iki yüz altmış beş akçe mikdârındaki muhallefâtı vekîl-i harc-ı mezbûr yediyle zapt edilen Ahmed b. Hamza’nın vârisleridir. Zirâ sagīreyn-i mezbûreyn, müteveffâ-yı mezbûrun sulbî oğullarıdır. Müvekkile-i mezbûre ise, vefâtı anında taht-ı nikâhındaki zevcesi idi. Verâseti onlara münhasırdır. Onlardan başka vârisleri ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed b. Süleyman, Abdüllatif b. Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 220 - Hüküm no: 323 - Orijinal metin no: [59b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

324. Hüküm

Fâtıma Hatun bt. Ali Çelebi’nin Küçük Hacı mahallesindeki evini Ahmed Bey b. Abdülmennân’a sattığı

Yusuf b. Abdullah nâm kimesne, Bâzâristân kethüdâsı diye ma‘rûf fahrü’l-akrân Ahmed Bey b. Abdülmennân mahzarında meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde hâzır olup şöyle iddi‘â etti ki, Leccun livâsı sâbık beyi olan umdetü’l-ulemâ’i’l-kirâm kıdvetü’l-küberâi’l-fihâm Sinan Bey’in zevcesi fahrü’l-muhadderât Fâtıma Hâtun bt. Ali Çelebi, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Küçük Hacı mahallesinde kâin, on yedi fevkānî ve tahtânî beyti, hamamı, dört kuyuyu, bahçeyi, üç anbarı, yedi dükkânı müştemil olup bir tarafdan Habbâz-ı sultânî Bâli Bey b. Abdullah ve Yusuf b. Küçük Çelebi mülkleri, diğer taftan merhûm Hâce Dursun vakfı ve tarîk-i âm ile mahdûd menzili ve ayrıca bir tarafdan Abdüsselâm Bey vakfı, diğer tarafdan Abdi Çelebi b. Abdullah mülkü ve iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd muttasıl üç dükkândan ibâret cemî‘ mülk menzilini bey‘a ve semenini kabz edip kendisine îsâle müdde‘î-i mezbûru tevkîl-i devri ile vekîl etti. Vekîl-i mezbûr vekâlet-i mezbûreyi bi’l-muvâcehe kabûl etti. Vekîl-i mezbûr, vekâlet-i mahkiyesi ile cemî‘ menzili mezbûru râyicü’l-vakt iki yüz kırk bin dinar semen-i mu‘ayyen-i makbûzla mezbûr Ahmed Bey’e bey‘ edip adedi ve mikdârı gayri ma‘lûm fülûsu kabz etti. El-ân mebî‘-i mezbûru teslîm etmek istediğimde, müşterî tesellümden imtinâ‘ etti. Müşterî-i mezbûr Ahmed Bey’e sorulduğunda, menzili mezbûru semen-i mezbûrla andan iştirâ ettiğini, lâkin müvekkile-i merkūmenin vekîli olmadığından ve mebî‘-i mezbûrun yedinde helâk olmasından dolayı zâmin olacağından korktuğunu söyledi. Müdde‘i-yi mezbûrdan beyyine taleb edildiğinde, Abdurrahman Kethüdâ b. Hüseyin ve Ahmed b. Ali Fakīh ve İsmail b. Mahmud nâm kimesneler hâzırûn olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î, mezbûre Fâtıma Hâtun’un müdde‘î-i mezbûru, cemî‘ menzili mezbûrunu ve üç dükkânını bey‘ ve kabz-ı semen husûsunda tevkîl-i devri ile vekîl eylediğine şehâdet ettiler. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi. Hâkim, tevkîl-i merkūmun sıhhatine, mebî‘-i mezbûrun teslîmine ve semenin bâyi‘a-i mezbûreye îsâline hükmetti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ömer Halîfe b. Yunus, Hüseyin Çelebi b. Hasan, Süleyman Çelebi b. Yahya, Veli b. Ali, İskender b. Abdullah, Receb b. Veli, Mehmed Çelebi b. Hüseyin, Cemşid b. Abdullah, Hüsam b. Mustafa, Mahmud b. Mürşid, Abdülehad b. Hamza, Kemal b. Musa, İsmail Çelebi b. Abdurrahman, Cafer b. Abdullah, Mahmud b. Ali, Abdurrahman b. Veli, Hacı Mehmed b. Kasım, Mahmud b. Sinan, Ahmed b. Mustafa, Muharrem b. Ahmed Derkenâr: Ali Çelebi b. Abdullah, Hasan Çelebi b. İne Bey, Mahmud b. Ali, Ferruh b. Abdullah, Ahmed b. Mehmed, Mustafa b. Abdullah er-râcil, el-Hâc Hüseyin b. Abdullah, Şaban b. el-Hâc Ahmed ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 220 - Hüküm no: 324 - Orijinal metin no: [59b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

325. Hüküm

Ahmed Bey b. Abdülmennân’ın bir önceki sicilde zikredilen evi Şah Hûbân Hatun bt. Abdurrahman evkâfına sattığı

Mezbûr Ahmed Bey, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar mâliki olduğu, cemî‘ menzili mezbûru râyicü’l-vakt iki yüz kırk bin dinar semen-i mu‘ayyen-i makbûzla, kendi evkāfının mütevelliyesi olan fahrü’l-havâtîni’l-muhadderât Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman kıbelinden vekâleti el-Hâc Cafer b. Abdullah ve Hamza b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl ve kāim-i makām-ı mütevellî Hüseyin Çelebi b. İlyas’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Ve aded ve mikdârı gayrı ma‘lûm fülûsu kabz etti. O da vakıf malıyla menzili mezbûru iştirâ etti. Mezbûr Hüseyin Çelebi vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 12 Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 221 - Hüküm no: 325 - Orijinal metin no: [60a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

326. Hüküm

Fâtıma Hatun’un, üç dükkânını satmak üzre İsmail b. Mahmud’u vekil ettiği

İsmail b. Mahmud, Abdurrahman b. Hüseyin ve Ahmed b. Ali nâm kimesneler, Sinan b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, yukarıdaki hüccette ismi geçen fahrü’l-muhadderât Fâtıma Hâtun, müdde‘î-i mezbûru mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Küçük Hacı mahallesinde kâin, bir tarafdan Abdüsselâm Bey vakfı, diğer tarafdan Abdi Çelebi b. Abdullah mülkü ve iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan üç mülk dükkânının cümle hudûdu ile bey‘ine tevkîl-i devri ile vekîl etti. Vekîl-i mezbûr vekâlet-i mezbûreyi vicâhen kabûl etti. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike fî 12 Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 222 - Hüküm no: 326 - Orijinal metin no: [60a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

327. Hüküm

Sinan Bey b. Abdülmennân’ın, Sinan b. Abdullah’ı tasdîke ve diğer işlerine vekil ettiği

Yukarıdaki hüccette isimleri mastûr olan şuhûd-i mezbûrûn, mezbûr Sinan’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mezbûre Fâtıma Hâtun’un zevci olan fahrü’l-ümerâ’i’l-kirâm ve zahrü’l-küberâi’l-fihâm Sinan Bey b. Abdülmennân, müdde‘î-i mezbûru, mahmiye-i Kostantıniyye’deki umûr-i mühimmesine ve tasdîke vekîl eyledi. Vekîl-i mezbûr, vekâlet-i merkūmeyi vicâhen ve şifâhen kabûl etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 222 - Hüküm no: 327 - Orijinal metin no: [60a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

328. Hüküm

Leccun beyi Sinan’ın Şah Hûbân bt. Abdurrahman Vakfı’na olan borcunun tahsil edildiği

Kendi evkāfına bi’l-fi‘il mütevellîye olan fahrü’l-havâtîni’l-muhadderât ve zahru’n-nisvâni’l-muvakkarât Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman kıbel[inden] husûs-ı âtîyi ikrâra vekîl ve mezbûre hâtunun kāimmakāmı olup vekâleti Hacı Cafer b. Abdullah ve Hamza b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleriyle sâbit olan marziyyü’l-halk ve makbûlü’n-nâs Hüseyin Çelebi b. İlyas nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde umdetü’l-ümerâ’i’l-kirâm zübdetü’l-küberâi’l-fihâm sâbıkan Leccun Beyi olan Sinan Bey b. Abdullah kıbelinden ve zevcesi Fâtıma Hâtun bt. Ali kıbelinden tasdîk-i âti’z-zikr ve gayrı husûsa İsmail b. Mahmud ve Abdurrahman b. Hüseyin ve Ahmed b. Ali şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan Yusuf b. Abdullah mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip mîr-i mûmâ-ileyh zimmetinde evkāf-ı mezbûre malından beş bin filori karz-ı şer‘îden ve altı yüz otuz sekiz filori mahmiye-i İstanbul’da Küçük Hacı mahallesinde vâki‘ olup bir tarafından Bâli Bey b. Abdullah nâm habbâz-ı Sultanî vekîli ile ve bir tarafından dahi mezbûr Küçük Hacı vakfı ile ve bir tarafdan Hoca Dursun vakfı ile ve iki tarafdan tarîk-i âm ile mahdûd olan vakf-ı mezbûr mâlı ile iştirâ olunmuş ev ücretinden cem‘an mîr-i mezbûrun zimmetinde beş bin altı yüz otuz sekiz filori olup zikr [olunan] filoriden hâlâ Haleb defterdârı olan ve mütevellîye-i merkūmenin sâlifü’z-zikr olunan malını kabza vekîl olan umdetü’l-ekâbîr ve’l-a‘yân Derviş Çelebi yedinden târihi kitâb sene-i Şa‘bânı’nda gelip vâsıl olup kabz eyledim ve bâz? ve dört bin otuz sekiz altın dahi hâlâ vekîl-i mezbûr yedinden alıp kabz eyledim ve iki filori dahi mîr-i mûmâ-ileyhin zevci olan Fâtıma Hâtun bt. Ali Çelebi’nin mahmiye-i İstanbul’da olan emlâkları ücretinden alıp kabz eyledim ve bi’l-cümle deyn-i mezbûru vekîl-i merkūm yedinden tarîk-i meşrûh üzre bî-kusûr velâ küsûr alıp kabz eyledim meblağ-ı mezbûrdan mezkûr bey zimmetinde bir habbe bâkī kalmadı dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr vekîl bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî 12 Zilka‘de 970.

Şuhûdü’l-hâl: Şühûd-ı-a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 223 - Hüküm no: 328 - Orijinal metin no: [60a-4])﻿

﻿

﻿

329. Hüküm

Hasan b. Abdullah’ın evini Hızır b. Abdullah’a sattığı

Dülger Hasan b. Abdullah, âti’z-zikr menzilini, Su yolcu diye ma‘rûf Hızır b. Abdullah’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da merkūm Hasan’ın sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Dülger Kemal mahallesinde vâki‘, fevkānî ve tahtânî birer beyti ve ayrıca tahtânî iki beyt, gölgelik, su kuyusu, bahçe ve helâyı hâvî dâhili avluyu ve tahtânî iki beyti, fevkānî bir beyti hâvî hâricî avluyu müştemil olan, bir tarafdan Bevvâb Hasan b. Mustafa mülkü, diğer tarafdan Sipâhi Mustafa Bey b. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Yayabaşı diye ma‘rûf Ahmed b. Abdullah mülkü ve diğer tarafdan da Süleyman Çavuş b. Abdullah mülkü ve Saka Mustafa vakfı ve tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt on sekiz bin yedi yüz akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Müşterî-i mezbûr vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 13 Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Hasan el-müezzin, el-Hâc Yusuf b. Abdullah, Hasan b. Mustafa, Yusuf b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah, Sinan b. Abdullah, el-Hâc Mahmud b. Mehmed, Süleyman b. Mehmed, Süleyman b. Kemal, Süleyman b. Celâleddin, Süleyman b. Abdullah, Hamza b. Abdullah, Mustafa b. Kara ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 223 - Hüküm no: 329 - Orijinal metin no: [60b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

330. Hüküm

Ayşe bt. Mehmed’in, Canhabib bt. Abdullah’ın kızı ve vârisi olduğu

Mevlânâ İvaz b. Sâlih, tâcir el-Hâc Muharrem b. el-Hâc Ali ve Muhyiddin b. Ali Fakīh nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Samsun kasabasında mütemekkine olan Ayşe bt. Mehmed kıbelinden vekîl edilen Ali b. Abdi’den bi’l-vekâle sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkile-i mezbûre, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kâtib Kasım mahallesinde mütemekkine iken bundan akdem yine mahalle-i mezbûrede vefât eden ve 970 senesi Şa‘bân ayında muhallefâtından kırk bin beş yüz akçesi Beytülmâl-i mezbûr için zapt edilen Canhabib bt. Abdullah’ın vârisesidir. Zira müvekkile, müteveffât-ı mezbûrenin sulbiye kızıdır. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Vekîl-i mezbûrun günün kasaba-i mezbûre kadısı Mevlânâ Muhyiddin b. Mustafa kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî 25 Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Şükür Halîfe b. Mustafa el-müderris, Abdurrahman b. Hamîd el-hatîb

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 224 - Hüküm no: 330 - Orijinal metin no: [60b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

331. Hüküm

Mehmed ve Ayşe adlı çocuklara nafaka takdiri

Hâkim, Mehmed ve Ayşe ibney Mustafa nân sagīreynin nafakası için, mutallaka anaları Hânî bt. bt. Ali’nin talebiyle babaları râcil Mustafa b. İskender’den alınmak üzre, zeyildeki târihden i‘tibâren yevmî üç akçe farz ve takdîr etti.

Cerâ fî 17 Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Kemal b. Ali, Murad b. Mehmed, Ferruh b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman, Haydar b. Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 225 - Hüküm no: 331 - Orijinal metin no: [61a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

332. Hüküm

Servinaz Hatun bt. Abdullah’ın üç câriyesini âzat ettiği

Kâtib Mustafa b. Ali Subaşı bundan akdem vefât eden Servinaz Hâtun bt. Abdullah nâm annesinin Macariyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, iri gözlü, ak tenli Semenzâr bt. Abdullah ve Gürciyyetü’l-asl, elâ gözlü, açık kaşlı, orta boylu Şirin bt. Abdullah ve Bosnaviyyetü’l-asl, açık kaşlı, iri gözlü, esmer, orta boylu Yasemin bt. Abdullah nâm câriyelerini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr vicâhen tasdîk edildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Abdi Çelebi, Durmuş Halîfe b. Abdülkerim, Mehmed Çelebi b. Yakub, Ali Çelebi b. Nasûh Çavuş, Baba Emir b. Mustafa, Mehmed b. Hamza, Süleyman Reis b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 225 - Hüküm no: 332 - Orijinal metin no: [61a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

333. Hüküm

El-Hâc Mehmed b. Abdullah’ın evini Hayrünnisa bt. Mevlânâ Abdülkerim’e sattığı

Çâşnigir el-Hâc Mehmed b. Abdullah, âti’z-zikr menzilini, fahrü’l-havâtîni’l-mükerremât Hayrünnisa bt. Mevlânâ Abdülkerim kıbelinden iştirâ ve def‘-i semene vekâleti imâm İbrahim b. Mehmed ve Mustafa b. Mehmed’in şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Mehmed Çelebi b. Ali’ye bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Vekîl-i mezbûr da mezbûr el-Hâc Mehmed’in sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Karabaş mahallesi diye ma‘rûf Hâce Hayreddin mahallesinde vâki‘, tahtânî bir beyti, gölgeliği, bâyi‘-i mezbûr mülkü cânibinde kâin damlalığı, su kuyusunu ve avluyu müştemil olan, bir tarafdan bâyi‘-i mezbûr mülkü, diğer tarafdan tarîk-i âm, öteki tarafdan tarîk-i hâs ve diğer tarafdan da İbrahim Çelebi b. ( ) mülkü ile mahdûd olan mülk menzilini cümle hudûdu ve hukūku ile râyicü’l-vakt altı bin beş yüz akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Müşterî-i merkūm, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Musa, Şuca‘ b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 225 - Hüküm no: 333 - Orijinal metin no: [61a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

334. Hüküm

Fâtıma Hatun bt. Ali Çelebi’nin, üç dükkânını Mevlânâ Abdurrahim b. Mehmed’e satması için Yusuf b. Abdullah’ı vekil ettiği

Yusuf b. Abdullah, za‘îm Abdi b. Evrenos kıbelinden husûs-i âti’z-zikre vekâleti Hüseyin b. Yusuf ve Ferman b. Yunus şehâdetleriyle sâbit olan Mevlânâ Abdurrahim b. Mehmed’i meclis-i şer‘a ihzâr edip şöyle iddi‘â etti ki, fahrü’l-muhadderât Fâtıma Hâtun bt. Ali Çelebi, kendisini mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından el-Hâc Küçük [Hacı] mahallesinde vâki‘, iki tarafdan Evrenos Bey b. Abdullah vakfı ile, iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan biribirine muttasıl üç dükkânının bey‘ine ve kabz-ı semene ve îsâle tevkîl-i devri ile vekîl eyledi. O da vekâlet-i mezbûreyi kabûl etti. Sonra vekâlet-i mahkiyesi ile mezkûr üç dükkânı râyicü’l-vakt on beş bin akçeye mezbûr Mevlânâ Abdurrahim’e sattı. Ve semen-i mezbûru müşterîyi merkūmun yedinden kabz etti. O da müvekkili mezbûr malıyla dükkânları andan iştirâ etti. Bâyi‘-i mezbûr, mebî‘i müşteriye teslîm etmek istediğinde müşterî tesellümden imtinâ‘ etti. Müşteriye sorulduğunda “Mebî‘-i mezbûru tesellüm etmiyorum çünkü müvekkile-i mezbûresinin vekâlet-i mahkiyesini inkâr etmesinden ve mebî‘in kendi elimde helâk olmasından dolayı zâmin olmakdan korkuyorum.” diye cevâb verdi. Bâyi‘-i mezbûrdan beyyine taleb edildiğinde Abdurrahman Kethüdâ b. Hüseyin ve Ahmed b. Ali Fakīh ve İsmail b. Mahmud nâm kimesneler hâzırûn olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î mezbûre Fâtıma Hâtun’un müdde‘î-i mezkûru mebî‘-i merkūmun bey‘ine ve kabz-ı semene ve îsâle tevkîl-i devri ile vekîl eylediğine şehâdet ettiler. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi. Hâkim, tevkîl-i merkūmun sıhhatine, mebî‘-i mezbûrun teslîmine ve semenin bâyi‘a-i mezbûreye îsâline hükmetti.

Cerâ fi’l-yevmi’s-sânî fî Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdurrahman, Sinan b. Mustafa, Hayreddin b. Hüseyin, Mehmed b. Ramazan, Ahmed b. Mehmed, Hüseyin b. Yusuf, Ömer b. Yunus, Karaman b. Yunus, Davud b. Mahmud, Ahmed b. Emir ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 226 - Hüküm no: 334 - Orijinal metin no: [61a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

335. Hüküm

Karaman beylerbeyi Haydar Paşa’nın, İne Beyi mahallesindeki evini Şah Hûbân Hatun bt. Abdurrahman’a sattığı

Karaman vilâyeti beylerbeyi emîru’l-ümerâ’i’l-kirâm Haydar Paşa kıbelinden husûs-i âti’z-zikre vekâleti el-Hâc Cafer b. Abdullah, el-Hâc Ali b. Abdullah ve İsa Bâli b. Mustafa nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Murad Kethüdâ b. Abdullah, âti’z-zikr menzilini fahrü’l-havâtîni’l-muvakkarât Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman kıbelinden iştirâya vekâleti el-Hâc Cafer b. Abdullah ve Hamza b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-a‘yân Hüseyin Çelebi b. İlyas’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Vekîl-i mezbûr, mezbûr Haydar Paşa’nın sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından İne Beyi mahallesinde vâki‘, aralarında ve karşılarında selâmlık olan tahtânî iki beyti, iki odayı, iki kileri, bahçeyi, su kuyusunu, oda üstünde hamamı, mutfağı, aralarında selâmlık, arkalarında bahçe bulunan diğer iki beyti, müte‘addid helâyı ve ahırı müştemil olan, emîr-i âhûr vakfı, Şuca‘ Çavuş b. Abdullah mülkü, Sinan Bey b. Abdullah mülkü, Hayreddin b. Abdullah mülkü, Mehmed Çavuş mülkü, Koçi Dede Mescidi, İbrahim b. Durmuş mülkü, Behrâm b. Abdullah mülkü, Sitti Hâtun mülkü, Mihri bt. Abdullah mülkü, Hûrî bt. Abdullah mülkü, Ali Dede b. ( ) mülkü ile mahdûd ve senelik mukāta‘a-i arzı altmış beş akçe olan mülk menzilini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt iki yüz kırk bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Müşterî-i merkūm, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ fî evâhiri Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Hüseyin el-kâtib, Hüsam b. Mustafa kilerci, Muslihiddin b. Abdullah eş-şeyh, el-Hâc Mahmud b. Abdullah el-câbi, Mahmud Sofu b. Abdullah el-ferrâş, Ali b. Mustafa el-vekkâd, Hüseyin Çelebi b. Hasan el-câbi, Hüseyin b. Abdullah el-mu‘temed, Mehmed b. Abdullah el-mismârî, Mustafa b. Abdullah en-neccâr, el-Hâc Mehmed b. Kasım, İsmail b. Suhte Sinan, Süleyman b. Abdullah el-mu‘allim, Hasan b. Abdullah el-halîfe, Suhte Ali ser-mahfil-i eczâhânân, Veli b. Ali el-mütevellî, el-Hâc Hüseyin b. Abdullah el-câbi, Ahmed b. Süleyman el-kâtib ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 226 - Hüküm no: 335 - Orijinal metin no: [61b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

336. Hüküm

Mehmed ve Mustafa ibney Kulu’nun, el-Hâc Ali b. Kulu’nun kardeşleri ve vârisleri olduğu

Abdurrahman b. Veli, Mustafa b. Pîr Mehmed ve Abdülaziz b. Abdülgaffâr nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Mehmed ve Mustafa ibney Kulu’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyân-ı mezbûrân, Kayseriyye kasabasında vâki‘ Hürrem Bey mahallesinde mütemekkin iken kazâ-yı Antalya’da vefât eden ve muhallefâtından dört bin yedi yüz kırk beş akçesi 12 Receb 970 târihinde Antalya kadısı Mevlânâ Abdülganî’nin mektûbu mûcebince zapt edilip Hazine-i âmire’ye vâsıl olan el-Hâc Ali b. Kulu’nun vârisleridir. Zira, müdde‘iyân-ı mezbûrân, müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kardeşleridir. Verâseti ikisine münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezkûrun günün kasaba-i mezbûre kadısı Mevlânâ Halil b. Mustafa kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ramazan b. el-Hâc Mustafa ve Mahmud b. Ahmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 227 - Hüküm no: 336 - Orijinal metin no: [61b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

337. Hüküm

Eksik kayıt

Murad b. Hızır ve Mehmed b. Ahmed, âti’z-zikr müteveffâtın ana-baba bir kardeşi olan Fâtıma bt. Mehmed Çelebi kıbelinden istimâ‘ı da‘vâya vekâleti sâbit olan Habibe bt. Hayreddin mahzarında, ( )’dan sâdır olan da‘vâda şöyle şehâdet ettiler ki, ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 228 - Hüküm no: 337 - Orijinal metin no: [62a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

338. Hüküm

Hidâyetullah b. Abdullah’ın muhallefâtından karısı Hacer bt. Abdullah’ın mehir talebi

İstanbul’da Nevbethâne Mahallesi’nde mütemekkin olan Hidâyetullah b. Abdullah nâm kimesne mahalle-i mezbûrede fevt olup muhallefâtından dört bin dört yüz elli altı akçesi sene 970 Ramazanı’nda beytülmâl için zabt olundu. Hâliyâ Hacer bt. Abdullah nâm hâtun gelip ben müteveffâ-yı mezbûrun menkûhasıyım ölünce taht-ı nikâhında idim mehr-i müeccelden bin akçe hakkım mezbûr fevt olup zimmetinde kaldı el-ân lâzimü’l-edâ deyndir deyû da‘vâ ettikde Nasûh Bey b. Abdullah ve Derviş b. Nasûh nâm kimesneler şehâdetleriyle isbât ettikden sonra Mehmed Çelebi b. Ali ve Mehmed b. Mustafa tezkiyeleri ile hükm olundu. Fî evâhiri Zilka‘de sene 970

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 228 - Hüküm no: 338 - Orijinal metin no: [62a-2])﻿

﻿

﻿

339. Hüküm

Yusuf adlı kapıkulunun eşkâli

60, Yusuf es-sipâhi, 222. bölük ulûfecilerinden, orta boylu, çatık kaşlı, gök elâ gözlü.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 228 - Hüküm no: 339 - Orijinal metin no: [62a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

340. Hüküm

Muhallefâtı Beytülmâl tarafından zapt edilen Hüseyin b. Ali’nin vârisleri olduğu

Tâcir Receb b. Ferhad, el-Hâc Muharrem b. Ferhad ve Çırak b. İlyas nâm kimesneler [Dîvân’da] huzûrda, ikisi [Beytülmâl emîni ve kâtibi] mahzarında, Mehmed b. Hüseyin’in kendi nefsinden asâleten ve kız kardeşi Emine bt. Hüseyin kıbelinden vekâleten ve ayrıca Fâtıma bt. Hüseyin nâm sagīre-i mezbûreye kıbel-i şer‘den mansûb vasî olarak vesâyeten ve Kadıncık bt. Sadi kıbelinden da‘vâ ve kabza vekîl olarak vekâleten Mehmed b. Mahmud’dan ve ayrıca Selime bt. Tayyib’den asâleten sâdır olan da‘vâda, vekâleteyn-i mezbûreynin ve vesâyet-i merkūmenin bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olmasından sonra, gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mezbûr Mehmed b. Hüseyin ve mezbûre Emine ve Fâtıma ve Kadıncık ve Selime nâm kimesnelerin tamamı, Güre kasabası mahallâtından Fener Mescidi mahallesinde mütemekkin iken Azulu? kasabasında vefât eden ve muhallefâtından kırk bin dört yüz on sekiz akçesi 970 senesi Zilka‘desi’nde Yanbolu’da vâki‘ Beytülmâl-i hâs emîni Ahmed yediyle Beytülmâl-i mezbûr için zapt edilip Havâleci Rıdvan yediyle Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Hüseyin b. Ali’nin vârisleridir. Zira müdde‘î-i mezbûr Mehmed b. Hasan, müteveffâ-yı mezbûrun sulbî oğludur. Emine ve Fâtıma müteveffâ-yı mezbûrun sulbiye kızlarıdır. Selime ise onun anasıdır. Mezbûre Kadıncık da, hîn-i vefâtında taht-ı nikâhındaki zevcesidir. Verâseti onlara münhasırdır. Onlardan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezkûrun günün kazâ-yı mezbûre kadısı Mevlânâ el-Hâc Hasan b. İvaz kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Veli b. Mehmed et-tâcir, Seyfi b. Hızır et-tâcir

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 228 - Hüküm no: 340 - Orijinal metin no: [62a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

341. Hüküm

Hasan Abdullah’ın muhallefâtından Ferruh Bey b. Abdullah’ın alacak talebi

İstanbul’da Deniz Abdal mahallesinde mütemekkin olan Hasan [b.] Abdullah mahalle-i mezbûrede fevt olup muhallefâtından on üç bin dört yüz on iki akçesi sene 970 Şevvâlinde hâssa beytülmâl için zabt olundu. Hâliyâ Ferruh Bey b. Abdullah el-vezzân nâm kimesne gelip benim mahalle-i mezbûreye avârız için vakf ettiğim üç bin akçeden müteveffâ-yı mezbûr bin akçe almış idi fevt olup zimmetinde kaldı el-ân lâzimü’l-edâ deyndir deyû da‘vâ ettikde İmâm Ahmed b. Abdullah ve Mehmed b. Ömer şehâdetleri ile Alemşâh b. Abdullah ve Sefer b. İskender nâm kimesneler tezkiyelikleri ile hükm olundu. Fî evâhiri Zilka‘de sene 970

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 229 - Hüküm no: 341 - Orijinal metin no: [62a-5])﻿

﻿

﻿

342. Hüküm

Ardondo bt. Mihal ve iki kızının Ergirü v. Koçkari’nin mirasçıları olduğu

Fener kazâsına tâbi‘ Tatay nâm karyeden Ergirü v. Koçkari nâm zimmî nefs-i Rodosçuk’da merhûm Rüstem Paşa’nın dükkânlarında mürd olup metrûkâtından on beş bin sekiz yüz doksan üç akçesi Tekfurdağı kazâsında beytülmâl emîni olan Mehmed yedinden sene 970 Recebi’nin on üçünde Hızâne-i âmireye teslîm olunmuşdur. Hâliyâ Ardondo bt. Mihal nâm zimmîye gelip ben mürd olan mezbûr zimmînin menkûhasıyım ölünce taht-ı nikâhında idim ve Fenko nâm sagīre-i zimmîye sulbiye kızıdır ve Apostol nâm sagīr mezbûr müteveffânın sulbî oğlu olan Yani nâm zimmînin sulbî oğludur ve ben mezbûrânın kıbel-i şer‘den mansûbe vasîsiyim verâset bana ve mezbûr sagīrlere münhasıradır deyû hâlâ Fener kadısı olan Mevlânâ Musa b. Hüseyin’den nakl-i şehâdet ibrâz edip da‘vâ eyledikde Mustafa b. Mehmed ve Safer b. Yusuf ve Tâcir Hasan b. Abdullah ve Halil b. İbrahim ve Attâr Bekir b. Mehmed nâm kimesneler şehâdetleriyle Fazlullah b. İbrahim ve Emrullah b. Lütfullah tezkiyeleri ile hükm olundu. Fî evâhiri Zilka‘de sene 970.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 229 - Hüküm no: 342 - Orijinal metin no: [62b-1])﻿

﻿

﻿

343. Hüküm

Nureddin b. Mustafa’nın, kardeşinin oğlu Ali b. Hasan’ın vârisi olduğu

Edirne’de fevt olan Nureddin b. Mustafa muhallefâtından on dokuz bin otuz dokuz akçesi Mevlânâ Edirne kadısı olan Hasan Efendi’nin mektûbu mûcebince sene 970 Şa‘bânı’nın on birinde Hızâne-i âmireye teslîm olunmuşdur. Hâlâ Ali b. Hasan nâm kimesne gelip ben müteveffâ-yı mezbûrun li eb ve üm karındaşı Hasan’ın sulbî oğluyum dedeleri Halil bin Mustafa nâm kimesnedir verâset bana münhasıradır gayrı vârisi yoktur deyû hâlâ Belviran Kadısı olan Mevlânâ Ali b. Kenan’dan nakl-i şehâdet ibrâz edip da‘vâ-yı verâset ettikde Tâcir el-Hâc Hasan b. Ramazan ve Himmetâ b. Bahşâyiş ve Yusuf b. Ömer şehâdetleriyle ve Mehmed b. Sofu ve Pîrî Fakīh b. Bedreddin nâm kimesneler tezkiyeleri ile hükm olundu. Fî evâhiri Zilka‘de sene 970.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 230 - Hüküm no: 343 - Orijinal metin no: [62b-2])﻿

﻿

﻿

344. Hüküm

Hatice bt. Kemal’in evini İvaz b. Murad’a sattığı

Hatice bt. Kemal kıbelinden âti’z-zikr bey‘a ve kabz-ı semene ikrârı Mevlânâ Muhyiddin b. Mustafa ve el-Hâc Mustafa b. Muhyiddin’in şehâdetleri ile sâbit olan Ahmed b. Pîr Mehmed nâm kimesne, müvekkile-i mezbûresinin âti’l-beyân menzilini müderris Mevlânâ İvaz b. Murad’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr, mezbûre Hatice’nin sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Eski İmâret mahallesinde vâki‘, tahtânî üç beyti, gölgeliği, kileri, bahçeyi, su kuyusunu müştemil olan ve merhûm İbnü’l-hâc Hasan Vakfı, bâyi‘a-i mezbûre mülkü, Cafer Çelebi b. Bâli mülkü, Devlet bt. Abdullah mülkü, mezbûr Mevlânâ Muhyiddin mülkü, Hesnâ bt. Receb mülkü, Şirin bt. Abdullah mülkü ile mahdûd olan mülk menzilini, cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt on sekiz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Müşterî-i mezbûr, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 27 Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Musa b. Yunus el-imâm, Mustafa b. Mehmed, Muhyiddin b. Mustafa, İskender Bey b. Abdullah es-sipâhi, Ayas Bey b. Abdullah, Nasûh Bey b. Abdullah, Üveys Bey b. Abdullah an mahalle-i el-Hâc Hasan, Bâli Bey b. Abdullah el-bevvâb, Abdullah b. Hamdullah el-imâm, Ramazan b. Kasım el-müezzin, Ahmed Çelebi b. Mehmed, Mehmed b. Abdullah, Abdi Çelebi b. Receb, Ferhad Bey b. Abdullah, el-mukırru’l-mezbûr ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 230 - Hüküm no: 344 - Orijinal metin no: [62b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

345. Hüküm

Dellâk Ali adlı sipahinin eşkâli

40, Dellâk Ali, gulâmdır, sipâhi, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, Macariyyü’l-asl, 178. bölükden.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 231 - Hüküm no: 345 - Orijinal metin no: [62b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

346. Hüküm

Kamer Hatun bt. Kasım Bey’in evini Sinan Subaşı b. Abdullah’a sattığı

Fahrü’l-muhadderât Kamer Hâtun bt. Kasım Bey kıbelinden bey‘a ve kabz-ı semene ikrârı Mustafa Bey b. İlyas ve Ramazan Çelebi b. Hamza’nın şehâdetleri ile sâbit olan Mehmed Çelebi b. Mehmed, müvekkile-i mezbûresinin, âti’z-zikr menzilini hâmil-i hâze’l-kitâb Sinan Subaşı b. Abdullah’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da mezbûre Kamer Hâtun’un sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Timur …? mahallesinde Müftî Hamamı kurbunda vâki‘, iç ve dış avlulu, iç avluda altlarında oda bulunan biri küçük diğeri büyük fevkānî iki beyti, bahçeyi, helâyı; dış avluda odayı, ahırı, tahtânî bir beyti, bâyi‘a-i mezbûrenin kız kardeşi Fahrünnisâ Hâtun ile müşterek kullanılan bâb-ı berânîyi müştemil bulunan ve Ramazan Çelebi b. Hamza mülkü, Ayşe Hâtun bt. Mehmed Bey mülkü, mezbûre Fahrünnisâ Hâtun mülkü ve tarîk-i hâs ile mahdûd olan mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla râyicü’l-vakt on sekiz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Müşterî-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ fî evâhiri Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Bâli b. Ali el-imâm, Üveys Halîfe el-imâm bi mescidi Haraccı, Nesimî b. Ramazan, Abdülkerim el-müezzin, Mustafa b. Şuca‘ el-cündî, Ali b. Kasım ez-za‘îm, Mehmed b. Mahmud el-cündî, Ramazan b. Bâli el-imâm, Mustafa b. Bâli, Sinan b. Musa el-cündî, Şirmerd b. Balaban el-hayyât, İsa b. Mahmud el-cündî, Teberrük b. İskender el-cündî, Osman b. Mehmed, Hüseyin b. Abdullah el-hayyât, Mustafa b. Mehmed şerbetçi ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 231 - Hüküm no: 346 - Orijinal metin no: [63a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

347. Hüküm

Demir b. Abdullah’ın, muhallefâtı zapt edilen Muslihiddin Mustafa Bey b. Abdullah’da alacağı olduğu

Ahmed b. Abdullah ve Hüseyin b. Abdullah ve Ferhad b. Abdullah nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ râciline müte‘allik Beytülmâl-i âm emîni olan Kasım Subaşı b. Abdullah mahzarında, 63. bölükden Demir b. Abdullah nâm râcilden sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûrun, 63. bölükden olup bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından Beytülmâl-i mezkûr için iki bin iki yüz yetmiş beş akçesi zapt edilen râcil Muslihiddin Mustafa Bey b. Abdullah zimmetinde mutâf esbâbı bahâsından bin üç yüz akçe hakkı vardır. Müdde‘i-yi mezbûra, meblağ-ı mezbûrun tamâmını veya bir kısmını almadığına, hibe etmediğine, havâle etmediğine veya bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb hakkından ferâgat etmediğine dâir yemîn verilmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasının akabinde mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Cafer, Süleyman b. Seyyid Ali, Ahmed b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 232 - Hüküm no: 347 - Orijinal metin no: [63a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

348. Hüküm

Mevlânâ Mustafa Çelebi b. Ahmed’in Bosna asıllı kölesini âzat ettiği

Tahta Kadızâde diye ma‘rûf Mevlânâ Mustafa Çelebi b. Ahmed, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-ı mülkiyetinde bulunan Bosnaviyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın ve başının kulağına yakın yerinde eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Abdülkerim b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr böylece ahrârdan hür bir kimesne oldu.

Cerâ ve hurrire fî evâhiri Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Ağa b. Abdullah reisü’l-muhzırîn, Ahmed b. Mustafa, Mehmed Çelebi b. Halil el-müderris, Mevlânâ Ahmed Çelebi b. eş-şehîr bi Kâfî, Muslihiddin b. Dursun, Veli b. İlyas, Mehmed b. Ali, Rüstem b. Muslihiddin, Receb b. Mehmed, Bâli b. Hayreddin, İsmail Bey b. Abdullah, İskender b. Abdullah, Nasûh Bey b. Abdullah, Ahmed b. Abdullah er-râcil, Hüsam Halîfe eş-şeyh

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 232 - Hüküm no: 348 - Orijinal metin no: [63a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

349. Hüküm

Osman b. Abdullah’ın, Hamza b. Abdullah’ın vârisi olduğu

Mehmed b. Hayreddin, Mehmed b. Ali ve Hasan b. Abdullah nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ râciline mahsûs Beytülmâl-i âm emîni Kasım Bey Subaşı b. Abdullah mahzarında, kazâ-yı Zihne tevâbi‘inden Yeniköy karyesinden Osman b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr, 83. Yayabaşılar bölüğünden olup bundan akdem mahmiye-i merkūmede vefât eden ve Beytülmâl-i mezbûr için muhallefâtından on altı bin akçesi zapt edilen râcil Hamza b. Abdullah’ın vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr, müteveffâ-yı mezbûrun teyzesinin oğludur. Müdde‘i-yi mezbûrun anası Estemalu bt. Nikola, müteveffâ-yı mezbûrun anası olan Ergirü bt. Nikola’nın ana-baba bir kız kardeşidir. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezkûrun günün kazâ-yı mezbûr kadısı Mevlânâ Abdurrahim b. Emrullah kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Pîrî, Mehmed b. Nasûh, Hasan b. İlyas, Süleyman b. Abdullah, Hamza b. Abdullah, (…)lallah b. İbrahim, Mustafa b. Abdullah el-ma‘rûf bi zümre?

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 233 - Hüküm no: 349 - Orijinal metin no: [63b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

350. Hüküm

Aydın b. Abdullah’ın, muhallefâtından bir miktar akçesi zapt edilen Mahmud b. Abdullah’ın amca oğlu ve vârisi olduğu

Mevlânâ Receb b. Mehmed ve Yakub b. Eymir, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ râciline mahsûs Beytülmâl-i âm emîni Kasım Subaşı b. Abdullah mahzarında, Karahisar-ı şarkī tevâbi‘inden Feslek karyesinde mütemekkin 26. Yayabaşılar bölüğünden râcil Aydın b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, 18. Ağa bölüğünden olup mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ râciline mahsûs hucurât-ı cedîdede vefât eden ve muhallefâtından Beytülmâl-i mezbûr için on altı bin yedi yüz elli beş akçesi zapt edilen râcil Mahmud b. Abdullah’ın vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr, müteveffâ-yı merkūmun ana-baba bir amca oğludur. Müteveffâ-yı-i mezbûrun babası Todor b. Vasil, müdde‘î-yi mezbûrun babası Giryani b. Vasil’in ana-baba bir kardeşidir. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezkûrun günün kazâ-yı mezbûr kadısı Mevlânâ Hüseyin b. Ebûbekir kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Cemal b. Ali el-mülâzım ve Mevlânâ Mehmed b. Kemal el-mülâzım, Mahmud b. Abdullah er-râcil el-ma‘rûf bi odabaşı, Osman b. Pervâne er-râcil, Korkud b. Abdullah er-râcil, Üveys b. Abdullah er-râcil

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 233 - Hüküm no: 350 - Orijinal metin no: [63b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

351. Hüküm

Murad b. Abdullah adlı silahdârın eşkâli

40, Murad b. Abdullah, Çerkeziyyü’l-asl, kısa boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, silahdâr, 204. bölükden.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 234 - Hüküm no: 351 - Orijinal metin no: [63b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

352. Hüküm

Rüstem Paşa Vakfı’nın İskaradin kazâsındaki vakıflarını icâreye alan Halil Ağa’nın borcunu kabulü ve kendisine babasının kefil olması

Sebeb-i tahrîr-i hurûf oldur ki, Merhûm ve mağfûrun-leh Rüstem Paşa -yesserallâhu lehû fi’l-âhireti mâ-yeşânın-evkāfına bi’l-fi‘il mütevellî olan fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Mehmed Bey b. Abdülmennân meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde umdetü’l-emâsil Halil Ağa b. İbrahim mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip evkāf-ı mezbûreden İskaradin kazâsında Soben nâm nehir ile dâir olan yirmi bir bâb değirmeni ve üç bâb dingi ve mezbûr değirmenler kurbunda olan vakıf karyeyi bundan akdem sene dokuz yüz altmış sekiz Şevvâli’nin gurresinden sene-i mezbûre gāyetine varıncaya değin mezbûr Halil Ağa’ya elli bin akçeden icâreye vermiş idim ve ol dahi icâreye alıp meblağ-ı mezbûrdan yirmi sekiz bin altı yüz akçesin mezbûrdan alıp kabz edip bâkī yirmi bir bin dört yüz akçe kalmış idi, hâlâ bazı mevâni‘ olmağla sene-i mezbûrede mezbûr değirmenler ahyânen battâl kalıp ücretten naks lâzım olduğuna kuzâtdan arz getirmekle on bin dört yüz akçe ücrette bâkīyeden aşağı varılıp ücret-i bâkīye-i mezbûreden mezbûrun zimmetinde lâzimü’l-edâ on bir bin akçe deyn bâkī kaldı ve zikr olunan deyn yetmiş bir Muharremi gurresinden altı aya dek va‘de ve senedim kaldı dedikde mukırr-ı mezbûru mezbûr Halil Ağa bi’l-muvâcehe tasdîk edip fi’l-vâki‘ ücret-i mezbûreden zimmetinde on bir bin akçe bâkīdir dedikden sonra mezbûr Halil Ağa’nın babası merkūm İbrahim merkūm Halil Ağa’nın emriyle deyn-i mezbûra kefîl oldum dedikde mezbûr mütevellî mukırr-ı mezbûrun ikrârını tasdîk ve kefâlet-i mahkiyeyi kabûl edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâili Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Behrâm Kethüdâ, Ahmed Çelebi b. Şuca‘, Mehmed b. Abdullah el-üstâd, Hacı Mehmed b. Osman el-mütevellî, Muharrem Bey b. Abdullah ez-za‘îm, Hürrem Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 234 - Hüküm no: 352 - Orijinal metin no: [64a-1])﻿

﻿

﻿

353. Hüküm

Fâtıma bt. Hasan ve Sefer ve Cafer ibney Davud’un, Mehmed b. Satılmış’ın vârisleri olduğu

Ali b. Memi, Mustafa b. Seydi Ahmed ve Mevlânâ Mahmud b. Nasûh nâm kimesneler, Dârü’s-saltanat-i Kostantıniyye-i mahmiyede vâki‘ Bîmâristân-ı cedîd-i Hâkānî’de vekîl-i harc olan Mustafa b. Musa mahzarında, Fâtıma bt. Hasan kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti ile Sefer ve Cafer ibney Davud nâm sagīreyne kıbel-i şer‘den vesâyeti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Akhisar kazâsı tevâbi‘inden Hânî Hızır karyesi sâkinlerinden Davud b. Memi’den vekâleten ve vesâyeten sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkile-i mezbûre ve sagīreyn-i mezbûreyn, karye-i mezbûreden olan ve Bîmâristân-ı mezbûrda vefât eden ve muhallefâtından iki yüz doksan iki akçesi vekîl-i harc-ı mezbûr yediyle zapt edilen Mehmed b. Satılmış’ın vârisleridir. Zira müvekkile-i mezbûre, müteveffâ-yı mezbûrun annesidir; sagīreyn-i mezbûreyn ise müteveffâ-yı merkūmun ana bir kardeşleridir. Verâseti onlara münhasırdır. Onlardan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi. Sonra müdde‘î-i mezbûr, cemî‘ meblağ-ı mezbûru vekîl-i harc-ı mezbûrdan bi’t-tamâm ahz u kabz ettiğini ikrâr etti.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 235 - Hüküm no: 353 - Orijinal metin no: [64a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

354. Hüküm

Muhallefâtı Beytülmâlce zapt edilen el-Hâc İsa b. Zeyneddin’in muhallefâtının vârislere ait olduğu

Derviş Ali b. Yusuf, Hüseyin b. Abdullah, Mustafa b. Mehmed ve Veli b. İshak nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, âti’z-zikr müteveffânın Mehmed, Seydi, Ahmed ve Hatice nâm evlâd-ı sıgārına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan ve ayrıca Hacı Bula bt. Abdullah kıbelinden da‘vâ ve kabza vekîl olan Musa Fakīh b. Zeyneddin’den vekâlet ve vesâyet-i mezbûresinin bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olmasından sonra sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, sıgār-i mezbûrûn ve müvekkile-i mezbûre Eğirdir kazâsı tevâbi‘inden Bolu karyesinde mütemekkin olup Köprülü kazâsında vefât eden ve zeyilde mezkûr senenin Cumâdelûlâ ayının yirmi sekizinci günü muhallefâtından yedi bin üç yüz yirmi akçesi Üsküb beldesinde vâki‘ Beytülmâlin emîni Mehmed yediyle zapt edilip Hazine-i âmire’ye vâsıl olan ve yine târih-i mezbûrda Manastır’da vâki‘ Beytülmâlin emîni Musa yediyle dokuz bin akçesi zapt edilip Hazine-i âmire’ye vâsıl olan el-Hâc İsa b. Zeyneddin’in vârisleridir. Zira Mehmed, Seydi, Ahmed nâm sagīrler müteveffâ-yı mezbûrun sulbî oğullarıdır. Sagīre-i mezbûre Emine de onun sulbiye kızıdır. Müvekkile-i mezbûre ise, vefâtı anında taht-ı nikâhındaki zevcesidir. Verâseti onlara münhasırdır. Onlardan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezkûrun günün Eğirdir kadısı Mevlânâ Bâli b. Mehmed kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hâce Budak b. İvaz, el-Hâc Bâli b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 235 - Hüküm no: 354 - Orijinal metin no: [64b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

355. Hüküm

Padişahın üç kapıkulunu âzat ettiği

Hazreti Sultan-ı a‘zam, işbu âzat ikrârının zât-ı şâhânelerinden sudûruna kadar mülkiyetinde bulunan açık kaşlı, uzun boylu, iri gözlü, esmer, 192. bölükden sipâhi Behrâm Bey b. Abdullah nâm abd-i memlûkini ve açık kaşlı, elâ gözlü, orta boylu, değirmi yüzlü, beyaz tenli, 48. bölükden sipâhi Keyvan b. Abdullah nâm abd-i memlûkini ve kilerci, 135 bölükden sipâhi, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Engürüsiyyü’l-asl Murad b. Abdullah nâm abd-i memlûkini âzat ve tahrîr etti.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 236 - Hüküm no: 355 - Orijinal metin no: [64b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

356. Hüküm

Hasan b. İbrahim’in bakır bedelinden tâcir Şaban b. Ramazan’a borcu olduğu

Hasan b. İbrahim, zimmetinde, müşterâ-yı makbûz bakır bahâsından tâcir Şaban b. Ramazan’a altı bin yedi yüz yetmiş akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Dâyin-i mezbûr, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Budak Çavuş b. Mustafa havâleci, Ahmed b. Mustafa, Nasûh Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 236 - Hüküm no: 356 - Orijinal metin no: [64b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

357. Hüküm

Kılıç b. Mezid’in câriyesini âzat ettiği

Kılıç b. Mezid, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-ı mülkiyetinde bulunan orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli hâmile-i hâze’l-kitâb Bay Sultan bt. Esentoker nâm câriye-i mezbûresini hasbeten lillâhi’l-azîm ve’b-tiğâen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Câriye-i mezbûre böylece hurre bir kimesne oldu. Câriye-i mezbûre, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah, Mevlânâ Sinan b. İvaz el-imâm, Abdi b. Ahmed, Hızır Çelebi b. Mahmud

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 236 - Hüküm no: 357 - Orijinal metin no: [64b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

358. Hüküm

Cafer b. Bâli’nin, Mehmed Çelebi’ye verdiği ödüncü tahsil ettiği

Cafer b. Bâli nâm sagīre kıbel-i şer‘den vasî olan Mehmed b. Behmen nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîfde Mehmed Çelebi b. Hasan nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem mezbûr Mehmed Çelebi’ye mezbûr sagīrin malından on dokuz bin beş yüz akçe mu‘âmele tarîkiyle verip bir murassa‘ altın takye ve bir murassa‘ meftûl rehin etmiş idim hâlâ benim ma‘rifetim ile mezbûr Mehmed Çelebi zikr olunan akçeyi [ve] rehinleri bey‘ edip zikr olunan akçeyi bî-kusûr alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Mehmed Çelebi bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâili Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah, Abdüllatif b. ( ) ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 237 - Hüküm no: 358 - Orijinal metin no: [65a-1])﻿

﻿

﻿

359. Hüküm

İbrahim b. Murad’ın evini bey‘ bi’l-istiğlâl yoluyla Defterdâr Mehmed Çelebi evkâfına sattığı

İbrahim b. Murad, âti’z-zikr menzilini, Defterdâr Mehmed Çelebi evkāfında kāim-i makām-ı mütevellî olan Haydar b. Abdullah’a bey‘ ettiğini ikrâr etti. Mezbûr Haydar da vakf-ı mezbûr malıyla ve istiğlâl maksadıyla mezbûr İbrahim’in sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye hâric-i bâb-ı Cebe Ali’de vâki‘, bir tarafdan Todori v. İspadrek? mülkü, diğer tarafdan sâhil-i bahr ve tarîk-i âm ile mahdûd olan mülk menzilini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt on bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Müşterî-i mezbûr sonra zeyilde mezkûr senenin gurre-i Zilka‘desi’nden bir sene tamâmına bin akçe ücret-i kirâ ile menzili mezbûru bâyi‘-i merkūma kirâladı. Mukarrun leh el-mezbûr, mukırr-ı mezbûru bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Mahmud Çelebi b. ( ), menzili mezbûrun derkine ve ücret-i kirâya îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ fî evâhiri Zilka‘de sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Ali b. Yusuf, defterdâr, el-Hâc Aydın b. Abdullah er-râcil, Murad b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, Mustafa b. el-Hâc Bayram ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 237 - Hüküm no: 359 - Orijinal metin no: [65a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

360. Hüküm

Âbide bt. Molla Muslihiddin’in, Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Mevlânâ Nuh’dan muhâlaa yoluyla boşanması

Âbide bt. Molla Muslihiddin nâm hâtun kıbelinden celbe ve ibrâya ve husûs-ı âtîye mezbûr hâtunun karındaşları olan Mehmed Çelebi ve Bünyamin Çelebi b. Muslihiddin nâm kimesneler şehâdetleri ile âti’z-zikr vekâlet-i mutlakası sâbit olan Mevlânâ Muslihiddin b. Ömer nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde mezbûre Âbide Hâtun’un zevci olan Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Mevlânâ Nuh mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem mezbûr Mehmed Çelebi müvekkile-i merkūmeme otuz beş bin akçe mehr ile nikâh etmiş idi, hâlâ mezbûr Mehmed Çelebi müvekkile-i merkūmemin mehrinin on sekiz bin akçesin verip ve bir mikdârın tuta Mihmân nâm bir câriye verecek olup ve müvekkile-i merkūmem mehr-i mezbûrun bâkīsinden ferâgat etmek üzre ve nafaka-i iddeti üzre ve sâir hukūk-ı zevciyyeti üzre benim ile muhâla‘a eyledi ve ben dahi vech-i meşrûh mezbûr ile muhâla‘a edip zikr [olunan] on sekiz bin akçeyi ve câriye-i mezbûreyi bî-kusûr alıp kabz eyledim ve mezbûr Mevlânâ Mehmed Çelebi’nin zimmetini cemî‘ da‘vâdan ve eymân ve muhâsamâtdan müvekkile-i merkūmem kıbelinden ibrâ-i âmla ibrâ ve iskāt eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru cemî‘ ikrârında mezbûr Mehmed Çelebi bi’l-muvâcehe tasdîk ve ibrâsını kabûl edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî 15 Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-ulemâ’i’l-izâm Şah Mehmed Çelebi Efendi el-müderris, Umdetü’l-ulemâ ve’l-ahâlî Mevlânâ Molla Çelebi el-müderris, Fahrü’l-müderrisîn Mevlânâ Sinan Çelebi el-müderris, Abdi Çelebi b. Haydar en-nâib, es-Seyyid Atâullah b. es-Seyyid Ahmed, el-Hâc Ahmed b. Ali el-muhzır, Abdi b. Ahmed el-muhzır, Muharrem b. Hüseyin el-muhzır ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 238 - Hüküm no: 360 - Orijinal metin no: [65a-3])﻿

﻿

﻿

361. Hüküm

Ali Çavuş b. Bâli Çavuş’un Macar asıllı kölesini âzat ettiği

Ali Çavuş b. Bâli Çavuş kıbelinden âti’z-zikr âzat ikrârına vekâleti müezzin Mustafa b. Mehmed ve Mehmed b. el-Hâc Hüseyin’in şehâdetleri ile sâbit olan Hüseyin b. Hasan, müvekkili mezbûrunun işbu âzat ikrârının sudûruna kadar taht-ı mülkiyetinde bulunan Macariyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın hâmil-i hâze’l-kitâb Hüseyin b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Abd-i mezbûr böylece hür bir kimesne oldu. Abd-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Mehmed, Mehmed b. Yakub, Mehmed b. Mustafa, İbrahim b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 238 - Hüküm no: 361 - Orijinal metin no: [65b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

362. Hüküm

Fâtıma bt. Süleyman ile Ferhad b. Abdullah’ın muhâlaa yoluyla boşanmaları

Annesi Fâtıma bt. Süleyman kıbelinden vekâleti Kasım b. Abdullah ve Ali b. Aydın’ın şehâdetleriyle sâbit olan Veli b. İhtiyâr nâm kimesne, müvekkile-i mezbûresinin zevci Ferhad b. Abdullah ile iki bin akçe ve mehr-i müecceli ve iddet nafakası ve sâir da‘vâlardan ferâgati mukābilinde hul‘ eyledi. Biribirilerinin zimmetini cemî‘ de‘âvî ve mutâlebât ve eymândan umûmen, meblağ-ı mezbûra müte‘allik davâdan husûsen ibrâ ettiler.

Şuhûdü’l-hâl: Eynehan b. Evrenos, Hasan b. Sinan, Muharrem b. Mehmed, Mustafa b. İskender, İbrahim b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 239 - Hüküm no: 362 - Orijinal metin no: [65b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

363. Hüküm

Mustafa Çelebi b. Şücâ’nın, İbrahim b. Abdullah’ın vârisi olduğu

Ahmed b. Ali, Ali b. Lütfi ve Mustafa b. Süleyman nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, kāid Mustafa Çelebi b. Şuca‘dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, mahrûse-i Şam beldesi kumandanı olup yine mahrûse-i mezbûrede vefât eden ve muhallefâtından dört bin iki yüz seksen iki kıt‘ası zeylde muharrer senenin gurre-i Muharremi’nde belde-i mezbûrede vâki‘ Beytülmâlin emîni Mehmed Çelebi yediyle zapt edilip Defterdâr Murad Çelebi havâlesiyle Hazine-i âmire’ye vâsıl olan İbrahim b. Abdullah’ın vârisidir. Zira müteveffâ-yı mezbûr, müdde‘î-i mezbûrun âzatlı kölesidir. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî evâsıtı Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim Çavuş b. Kemal, Mustafa Çavuş b. Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 239 - Hüküm no: 363 - Orijinal metin no: [65b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

364. Hüküm

Evren oğlu Mehmed Bey Evkâfı olan medresenin müderrisine vakfın borcu olduğu

Nefs-i kasaba-i İpek’de Evren oğlu Mehmed Bey Evkāfı’na bi’l-fi‘il mütevellî olan İbrahim b. el-Hâc Mehmed nâm kimesne vâkıf-ı mezbûrun medresesinden ma‘zûl olan Mevlânâ Şemseddin b. Sinan mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip Mevlânâ-yı mezbûrun on dört ayda olan vazifelerinden vakf-ı mezbûrda yedi bin altı yüz yedi akçe bâkī kalmışdır, hâlâ lâzimü’l-edâdır dediği mezbûr Mevlânâ Şemseddin talebiyle kayd olundu. Hurrire fî evâsıtı Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 239 - Hüküm no: 364 - Orijinal metin no: [65b-4])﻿

﻿

﻿

365. Hüküm

Derviş b. Kara Bâli’nin Osman Bey ile olan timar ihtilafında sulh olduğu

Prizren Sancağı’nda Priştine nâhiyesinde timara mutasarrıf olan Derviş b. Kara Bâli nâm kimesne erbâb-ı zu‘amâdan nâhiye-i mezbûrede ze‘âmete mutasarrıf olan Osman Bey b. Yunus nâm za‘îm mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip mezbûr za‘îmin benim timarıma muttasıl ze‘âmeti olup bazı nesnemi kabz etmekle mâbeynimizde münâza‘ât-ı kesîre vâki‘ olmuş idi, hâlâ mezbûr za‘îm ile bin altı yüz akçeye sulh edip ve bedel-i sulh olan meblağı mezbûr za‘îm yedinden bî-kusûr alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Osman Bey bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâsıtı Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: İspirî b. Mehmed Çavuş, Ahmed Halîfe b. Abdullah, Perviz b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 240 - Hüküm no: 365 - Orijinal metin no: [66a-1])﻿

﻿

﻿

366. Hüküm

Sümeyye Hatun bt. Abdullah’ın üç câriyesini âzat ettiği

Sümeyye Hâtun bt. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzat ikrârına vekâleti Mevlânâ Seydi Ahmed b. Veli ve Haydar b. Abdülkādir’in şehâdetleri ile sâbit olan râcil el-Hâc Aydın b. Abdullah, müvekkile-i mezbûresinin bundan altı sene mukaddem, işbu âzat ikrârının sudûruna kadar mülkiyetinde bulunan Bosnaviyyetü’l-asl, uzun boylu, esmer, açık kaşlı, iri gözlü hâmile-i hâze’l-kitâb Seminnaz bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini ve Efrenciyyetü’l-asl, orta boylu, esmer, açık kaşlı, yüzünde eser-i cerh bulunan Kamer bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini ve Rûsiyyetü’l-asl, orta boylu, sarışın, açık kaşlı, elâ gözlü, gözünde illet bulunan Kadem bt. Abdullah nâm câriye-i melûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Câriye-i mezbûrât vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ fî evâsıtı Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Rüstem, Behrâm b. Abdullah, Abdi b. Ahmed, el-Hâc Ahmed b. Ali el-muhzır

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 240 - Hüküm no: 366 - Orijinal metin no: [66a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

367. Hüküm

Hacı İsa b. Zeyneddin’in muhallefâtından iki bin akçeyi eşi ve çocuklarının aldığı

Bundan akdem Köprülü kazâsında fevt olup verâseti zevcesi Hacı Bula bt. Abdi nâm hâtuna ve oğulları Mehmed ve Seydi Ahmed nâm sagīrlere ve kızı Hatice nâm sagīreye münhasıra olan Hacı İsa b. Zeyneddin nâm kimesnenin veresesinden mezbûre sagīrlere kıbel-i şer‘-i şerîfden vasî ve mezbûre Hacı Bula’nın vekîli olup vekâlet ve vesâyet-i mahkiyesi bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Musa Fakīh b. Zeyneddin nâm kimesne mahrûse-i Üsküb’de beytülmâl emîni olan Mehmed Çelebi b. Mustafa mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip sâbıkan mezbûr Hacı İsa fevt oldukda merkūm Mehmed Çelebi beytülmâl-i mezbûr için dört bin altı yüz akçesin kabz edip bazı harc-ı ma‘kūle ve dükkânîye sarf edip ve mezbûr müteveffânın muhallefâtından kabz ettiği meblağ kuruş olup akçeye sarf olunur oldukda bir mikdâr andan kesr gelip ve bi’l-cümle meblağ-ı mezbûrdan ancak yedinde iki bin akçe bâkī kalıp hâlâ zikr olunan iki bin akçeyi mezbûr Mehmed Çelebi yedinden bî-kusûr alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Mehmed Çelebi bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Mahmud, Mahmud b. el-Hâc Mehmed, Derviş b. Süleyman, Mustafa b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 241 - Hüküm no: 367 - Orijinal metin no: [66a-3])﻿

﻿

﻿

368. Hüküm

Abdi b. Süleyman’ın muhallefâtından karısı Nisâ bt. Süleyman’ın mehir talebi

İstanbul’da Hacı Yunus Mahallesi’nde mütemekkin olan Abdi b. Süleyman nâm kimesne Elkas seferinde fevt olup mahalle-i mezbûrede olan evleri hâlâ beytülmâl için zabt olunup kırk altı bin yedi yüz otuz akçeye bey‘ olundu. Hâlâ mahalle-i mezbûrede mütemekkin olan Nisâ bt. Süleyman gelip müteveffâ-yı mezbûr benim zevcimdir taht-ı nikâhında idim mehr-i müeccelimden dört bin akçe hissem üzerinde kaldı ve rub‘ hissem taleb iderin dedikde Ahmed b. el-Hâc Hüseyin ve Memi b. el-Hâc Hüseyin ve Sâlih b. Kābil şehâdetleriyle ve Ahmed Çelebi b. Said ve Ahmed b. Mustafa tezkiyeleriyle hükm olundu. Fî 15 Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 241 - Hüküm no: 368 - Orijinal metin no: [66b-1])﻿

﻿

﻿

369. Hüküm

Abdi b. Süleyman’ın muhallefâtından el-Hâc Hasan’ın alacağı olduğu

Ve yine el-Hâc Hasan b. Hayreddin nâm kimesne gelip müteveffâ-yı mezbûr bizim vasiyy-i muhtârımız olan Muslihiddin b. Abdullah nâm kimesneden benim akçemden yedi bin yüz akçe mu‘âmele ile alıp mezbûr fevt olup zimmetinde kaldı deyû kassâm-ı askerî olan Mevlânâ Hasan b. Mustafa’dan hüccet-i şer‘iyye ibrâz edip da‘vâ ettikde Ahmed Çelebi b. Said ve Mehmed b. Yusuf ve Sâlih b. Kābil ve Ahmed b. Hüseyin şehâdetleri ile ve Ahmed b. Mustafa ve Memi b. el-Hâc Hüseyin tezkiyeleri ile hükm olundu. Fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 242 - Hüküm no: 369 - Orijinal metin no: [66b-2])﻿

﻿

﻿

370. Hüküm

Tüccar İsa b. İbrahim’in vârislerinin adı geçenin muhallefâtından beytülmâlde olan elli bin akçeyi almaları gerektiği

Bundan akdem Şahnisâ bt. Abdullah nâm hâtun ve el-Hâc Halil b. Musa nâm kimesneler dîvân-ı âlî lâ zâle mühebbetan li’l-feyzi’l-bârîye hâzırân olup emâcid-i mükerremeyn-i deftereyn katlarında ve hâlâ mahrûse-i İstanbul’da beytülmâl emîni olan Mustafa Çelebi b. Behmen ve kâtibi Derviş Çelebi b. Lütfi mahzarında mezbûre Şahnisâ, mahrûse-i Bursa’ya giderken garîkan fevt olup muhallefâtından dört haml bürüncüğü sene 970 Şevvâli’nde hâssa beytülmâle zabt olunan İsa b. İbrahim nâm kimesnenin sulbiye kızı Ayşe’nin kıbel-i şer‘den mansûb vasîsiyim ve mezbûr Hacı Halil, merkūm müteveffânın li eb ve üm karındaşı olan Musa’nın sulbî oğluyum deyû hâlâ Yarhisar kadısı olan Mevlânâ Hasan b. Yusuf’dan husûs-ı kaziyyeyi müştemil mezbûre Ayşe ve Halil’den gayrı vârisi yoktur ve mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-subût şer‘an sâbit nakl-i şehâdet ibrâz edip da‘vâ-yı verâset ettiğimizde İbrahim b. Kurd ve Mehmed b. Hüseyin ve Ali b. Hüseyin ve el-Hâc Ahmed b. Mustafa nâm kimesneler şehâdetleriyle verâsetimiz sâbit olup zikr olunan dört haml bürüncüğü kabz edip ve elimize hüccet-i şer‘iyye almış idik hâlâ müteveffâ-yı mezbûrun mahrûse-i mezbûrede olan muhallefâtından elli bin akçesi dahi mahrûse-i mezbûre beytülmâl emîni olan Refî‘uddin yedinden sene-i mezbûre Zilka‘desi’nin beşinde Hızâne-i âmireye teslîm olunmuşdur, şimdiki hâlde zikr olunan elli bin akçeyi dahi taleb ederiz dediklerinde hüccet-i şer‘iyye-i sâbıkaları mûcibi ile meblağ-ı mezbûr mezkûrlara hükm olundu. Tahrîren fî evâsıtı Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 242 - Hüküm no: 370 - Orijinal metin no: [66b-3])﻿

﻿

﻿

371. Hüküm

Ahmed Paşa Evkâfından ödünç alan Arslan v. Eymir’in borcuna karşılık mücevherlerini rehin bırakması

Arslan v. Eymir nâm zimmî meclis-i şer‘-i şerîfde Cezâyir beylerbeyisi iken fevt olan merhûm Ahmed Paşa’nın evkāfına bi’l-fi‘il mütevellî olan Hasan Bey b. Mehmed mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip evkāf-ı mezbûre malından zimmetinde karz-ı şer‘îden dokuz bin ve çuka bahâsından dokuz yüz akçe vardır ve zikr olunan çuka bahâsı müecceldir târih-i kitâb gününden bir yıl tamâmına varınca ve zikr olunan deyn için bir köşeli kemer kuşak ve iki altın cevherî istefan ve iki cevherî altınlı iğne ve iki dikme çumra? ve otuz beş kıt‘a yâkut ve bir kıt‘a elmas ve bir kıt‘a pîrûze mütevellî-i mezbûr yedinde rehin-i makbûzdur dedikde mezbûr mütevellî dahi zikr olunan rehinler makbûz idiğine itirâf ettikden sonra her biri âharı bi’l-muvâcehe tasdîk edicek kayd olundu. Fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Kethüdâ b. Abdullah, Ahmed b. Abdullah, Molla Nasır b. Ali el-imâm, Mustafa b. Mahmud, Nasûh Bey b. (…) Derkenâr: Ahmed Paşa Vakfı’ndan Ve zikr olunan rehinin zararına İbrahim b. Mehmed ve Pazarlı b. Oruc kefîl oldular.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 243 - Hüküm no: 371 - Orijinal metin no: [66b-4])﻿

﻿

﻿

372. Hüküm

Yorgi v. Kiryakos’un evini Yeniçeri Ağası Ali Ağa b. el-Hâc Mustafa’ya sattığı

Nasrânî Yorgi v. Kiryakos kıbelinden bey‘ ve kabz-ı semene vekâleti bimâ hüve tarîki’s-subût şer‘an sâbit olan zimmî Andon b. İstemad, âtiyyü’zikr menzili, Yeniçeri Ağası diye ma‘rûf fahrü’l-a‘yân zahrü’l-erkân Ali Ağa b. el-Hâc Mustafa kıbelinden iştirâ ve def‘-i semene vekâleti Mevlânâ Kadı Hüsam b. el-Hâc Bekir ve râcil Mehmed b. Abdullah nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Mehmed Çelebi b. el-Hâc Bekir’e bey‘ ettiğini vekâlet-i mahkiyesi ile bi’l-vekâle ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da zimmî-i merkūmun sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye hâric-i bâb-ı Cebe Ali’de vâki‘, tahtânî bir beyti, fevkānî iki beyti, iki odayı, tahtapuşu, üstünde oda bulunan …? bir mevzi‘i müştemil olan ve bir tarafdan İskender b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan Hristodoros v. Kofino? mülkü ve öteki tarafdan tarîk-i âm ve diğer tarafdan da bahr ile mahdûd bulunan cemî‘ menzili cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt altmış bir bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Müşterî-i mezbûr, vâki‘ ikrârı tasdîk etti. Ramazan b. Ahmed ve Hüseyin Bey b. Abdullah nâm kimesneler, menzili mezbûrun derkine îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ fî evâsıtı Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Bayezid Ağa el-ma‘rûf kethüdâ-i yeniçeriyân, Mehmed Ağa Rumeli Ağası, Evrenos subaşı ser-piyâde, Murad subaşı ser-bölük, Mehmed b. Abdullah es-sipâhi, Mehmed b. Abdullah er-râcil, Mehmed b. İlyas, Şeyh b. Abdullah el-imâm, Behrâm b. İbrahim, Mustafa Çelebi b. Abdi, Hasan Bey b. Abdullah el-ma‘rûf bi solak ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 243 - Hüküm no: 372 - Orijinal metin no: [67a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

373. Hüküm

Yeniçerilerden Mehmed b. Hamza’nın sipahiliğe çıkamaması üzerine verdiği iki yüz filoriyi kefillerden talep etmesi

Dergâh-ı âlî yeniçerilerinden Mehmed b. Hamza Eymir b. el-Hâc Arslan nâm kimesneyi ve karındaşı Bâli b. Arslan nâm kimesneler mahzarında takrîr-i da‘vâ edip bundan akdem Mehmed b. Bayezid nâm kimesne beni sipâhiliğe çıkarmak için iki yüz filori alıp mezbûrlar kefîl olmuşlardır, mezbûr gaybet edip hâlâ mezbûrlardan taleb ederiz dediklerinde gıbbe’s-suâl ba‘de’l-inkâr müdde‘î-i mezbûrdan beyyine taleb olundukda udûl-i müslimînden Mehmed b. Abdullah er-râcil ve Hasan b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î münkir-i mezbûr mahzarında mezkûr müdde‘înin takrîrine mutâbık şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinden sonra müslimîn tavassutu ile mezbûr müdde‘î zikr olunan meblağ yüz elli filoriye sulh edip mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâsıtı Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Mahmud bölükbaşı, Mustafa b. Abdullah, Ali b. Abdullah er-râcil, İbrahim b. İsmail, Behrâm b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 244 - Hüküm no: 373 - Orijinal metin no: [67a-2])﻿

﻿

﻿

374. Hüküm

Ali b. Hüseyin ve Hânî bt. Mehmed’in, Hüseyin b. Ali’nin vârisleri olduğu

Rûznâmeci diye ma‘rûf fahrü’l-akrân Hüseyin Çelebi b. Ali ve tercüman Murad b. Abdullah nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, âti’z-zikr müteveffânın Ali nâm sagīrine kıbel-i şer‘den mansûb vasî olarak vesâyeten ve Hânî bt. Mehmed kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olarak vekâleten Haydar b. Ali’den sâdır olan da‘vâda şöyle şehâdet ettiler ki, sagīr-i mezbûr ve müvekkile-i mezbûre, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Seydi Bey mahallesinde mütemekkin iken, mahrûse-i Şam’da vefât eden ve muhallefâtından on iki bin iki yüz kırk beş kıt‘ası Defterdâr Murad Çelebi tahvîlinde, mahrûse-i mezbûrede vâki‘ Beytülmâlin emîni Ahmed yediyle zapt edilip Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Hüseyin b. Ali’nin vârisleridir. Zira sagīre-i mezbûr müteveffâ-yı mezbûrun sulbî oğludur; müvekkile-i mezbûre ise vefâtı anında taht-ı nikâhındaki zevcesidir. Verâseti ikisine münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ferruh Bey b. Abdullah, İbrahim b. Mehmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 244 - Hüküm no: 374 - Orijinal metin no: [67a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

375. Hüküm

Mustafa b. Mahmud’un, Nevbethâne mahallesindeki evini Ahmed Paşa evkâfına bey‘ bi’l-istiğlâl ile sattığı

Mustafa b. Mahmud, âti’z-zikr menzilini, Cezâyir beylerbeyi iken vefât eden umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim emîr-i kirâm Ahmed Paşa evkāfına mütevellî olan Ahmed Paşa’nın kardeşi çâşnigir fahrü’l-akrân Hasan Ağa b. Mehmed’e istiğlâlen bey‘ ettiğini ikrâr etti. Mütevellî-i mezbûr da vakf-ı mezbûr malıyla ve istiğlâl maksadıyla, mezbûr Mustafa’nın sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Nevbethâne mahallesinde vâki‘, bir tarafdan Hüseyin Çelebi, Mustafa b. Bahşî ve Yusuf b. Hüsrev Çelebi mülkleri ve iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan mülk menzilini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt yedi bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Vâki‘ taleb üzerine, mütevellî-i mezbûr, menzili mezbûru bâyi‘-i merkūma zeyilde mezkûr seneden bir sene tamâmına yedi yüz akçe ücret-i kirâ ile kirâladı. Mütevellî-i mezbûr, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Sâhib-i timar, sipâhi Ahmed Bey b. Abdullah ve bevvâb Ali b. Abdullah ve Hasan Çelebi b. Yakub nâm kimesneler menzili mezbûrun derkine ve ücret-i kirâya, îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin aşara min Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah reisü’l-muhzırîn, Hasan Halîfe b. Ali el-imâm, Ali b. Mehmed el-müezzin, Derviş Mehmed Çelebi b. İskender el-mütevellî, Mustafa Bey b. Abdullah es-sipâhi Derkenâr: Ahmed Paşa vakfıdır.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 245 - Hüküm no: 375 - Orijinal metin no: [67b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

376. Hüküm

Ahmed Bey b. Abdullah’ın, Muhyiddin el-Hammâmî mahallesindeki evini bey‘ bi’l-istiğlâl ile Ahmed Paşa Evkâfı’na sattığı

Sâhib-i timar Ahmed Bey b. Abdullah, âtiyyü’z-zikr menzilini, Cezâyir beylerbeyi iken vefât eden emîru’l-ümerâ’i’l-kirâm Ahmed Paşa evkāfına mütevellî olan kardeşi çâşnigir fahrü’l-akrân Hasan Ağa b. Mehmed’e bey‘ ettiğini ikrâr etti. Mütevellî-i mezbûr da vakf-ı mezbûr malıyla ve istiğlâl maksadıyla, merkūm Ahmed Bey’in sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Muhyiddin el-Hammâmî mahallesinde vâki‘, iki tarafdan tarîk-i hâs ile ve el-Hâc Pervâne b. Abdullah mülkü ve Hayreddin Subaşı mülkü ile mahdûd olan mülk menzilini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt iki bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Mütevellî-i mezbûr, menzili mezbûru bâyi‘-i merkūma zeyilde mezkûr seneden bir sene tamâmına iki yüz akçe ücret-i kirâ ile kirâladı. Mütevellî-i mezbûr, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Mustafa b. Mahmud ve Ahmed Kethüdâ b. Abdullah nâm kimesneler menzili mezbûrun derkine ve ücret-i kirâya, îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin aşara min Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu Derkenâr: Ahmed Paşa vakfıdır.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 245 - Hüküm no: 376 - Orijinal metin no: [67b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

377. Hüküm

Hâcce Hatun Evkâfı’nın Haslar kazâsındaki değirmenlerinin tasarrufu hakkında

Hâcce Hâtun Evkāfı’na mütevellî olan Pîr Ali Çelebi b. Ahî Ali nâm kimesnenin kāim-i makāmı olup (…) olan Hüseyin b. Habib nâm kimesne, Mahmud b. Mustafa nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip evkāf-ı mezbûrede Hâslar kazâsı tevâbi‘inden karye-i Hacı Mihaliç kurbunda Domuz Deresi kurbunda iki değirmen ocağı ki etrâf-ı selâseden arz-ı hâliye ile mahdûd olan değirmen ocaklarının hakk-ı tasarrufu mukābelesinde elli filorisin alıp kabz edip tefvîz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 246 - Hüküm no: 377 - Orijinal metin no: [67b-3])﻿

﻿

﻿

378. Hüküm

Nişancı Ramazanzâde Mehmed Çelebi’nin üç kölesini âzat ettiği

Fahrü’l-a‘yân ve zahrü’l-akrân zü’l-kadri’r-refî‘ ve’l-câhi’l-menî‘ el-mahfûf bi sunûfi avâtıfı’l-meliki’l-mennân tevkī‘î-i sâbık Mehmed Çelebi b. Ramazan kıbelinden âti’z-zikr âzat ikrârına vekâleti Receb Çelebi b. Pîr Ahmed ve Abdülaziz b. Mahmud’un şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Defterdâr Ali Çelebi b. Mustafa, müvekkili mûmâ ileyhinin işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-ı mülkiyetinde bulunan, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın hâmil-i hâze’l-kitâb Çaşnigirbaşı Mustafa b. Abdullah nâm abd-i memlûkini ve Bosnaviyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, iri gözlü, esmer, Mehter diye ma‘rûf Muzaffer b. Abdullah nâm abd-i memlûkini ve terzi, Macariyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, sarışın Handan b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Her biri ahrârdan hür bir kimesne oldu. Vâki‘ ikrâr vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 19 Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-müderrisîni’l-kirâm Ahmed Çelebi b. el-mu‘tak el-mezbûr, Abdi b. Mahmud el-Helâkî?, Kerim Çelebi b. Mustafa, Şemseddin, Ahmed Çelebi b. Kâtibü’d-dîvân, Mehmed Çelebi b. Süleyman kâtibü’l-ahkâm, Abdi b. Ahmed, Ahmed b. Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 246 - Hüküm no: 378 - Orijinal metin no: [68a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

379. Hüküm

Merhûm Ahmed Paşa Evkâfı’ndan ödünç alan Mustafa Kethüdâ b. Hüseyin’in borcuna karşılık mücevherlerini rehin bırakması

Mustafa Kethüdâ b. Hüseyin nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîfde bundan akdem Cezâyir beylerbeyisi iken fevt olan merhûm Ahmed Paşa’nın evkāfına bi’l-fi‘il mütevellî olan merhûm-ı mezbûrun karındaşı fahrü’l-akrân Hasan Ağa b. Mehmed mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip evkāf-ı mezbûre malından yedi filori karzdan ve yetmiş filori çuka bahâsından zimmetimde vardır ve zikr olunan deyne bir kırmızı kadife üzerine sekiz altın pullu her biri murassa‘ la‘l ve pîrûze ve yâkut ile ve bir murassa‘ hançer altın kınlı ve altın saplı deyn-i mezbûr için mükemmel rehn-i makbûzdur ve zikr olunan çuka bahâ müecceldir târih-i kitâb gününden bir yıl tamâmına varıncaya dek dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr mütevellî bi’l-muvâcehe tasdîk ettikden sonra zikr olunan rehinlerin zararına ve mâl-ı mezbûrun cemî‘sine Sarkis b. Dursun el-Ermenî et-tâcir emriyle kefîl olup mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî 19 evâsıtı Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Abdi Çelebi b. Ali es-sahhâf, Mustafa Çelebi es-sahhâf, Ahmed b. Mehmed, Ahmed b. Ali, Derviş Mehmed Çelebi b. İskender el-mütevellî

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 247 - Hüküm no: 379 - Orijinal metin no: [68a-2])﻿

﻿

﻿

380. Hüküm

Sipahi Ahmed b. Mehmed’in, Küçük Hacı mahallesindeki evini bey‘ bi’l-istiğlâl ile Ahmed Paşa evkâfına bey‘ bi’l-istiğlâl ile sattığı

Sipâhi Ahmed b. Mehmed, âti’z-zikr menzilini mütevellî-i mezbûra bey‘ ettiğini ikrâr etti. Mütevellî-i mezbûr da vakf-ı mezbûr malıyla ve istiğlâl maksadıyla merkūm Ahmed’in sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Küçük Hacı mahallesinde vâki‘, bir tarafdan Sultan vakfı, diğer tarafdan Emine Hâtun vakfı, öteki tarafdan merhûm Mehmed Paşa mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt on beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Mütevellî-i mezbûr sonra zeyilde muharrer târihden bir sene tamâmına bin beş yüz akçe ücret-i kirâ ile menzili mezbûru bâyi‘-i mezbûra kirâladı. Mütevellî-i mezbûr vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Ekmekçiler kethüdâsı Ahmed b. Ali menzili mezbûrun derkine ve ücret-i kirâya îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 19 Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 247 - Hüküm no: 380 - Orijinal metin no: [68a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

381. Hüküm

Hâkimin Ali b. Ali’yi, Selime bt. Cafer’e vasî atadığı

Hâkim, hâmil-i hâze’l-kitâb sipâhi Ali b. Ali’yi, babası bundan akdem vefât eden Selime bt. Cafer nâm sagīreye kendisine babasından intikāl eden emvâlin zabtı ve hıfz-ı ahvâli için rüşd ve bülûğ anına kadar vasî nasb etti. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etti.

Cerâ fî Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Abdullah, Receb b. Bayezid, Mustafa b. Ömer

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 248 - Hüküm no: 381 - Orijinal metin no: [68b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

382. Hüküm

Emine bt. Kasım’ın eşinin ve oğlunun vefatı ile üzerine düşen evdeki hissesi karşılığında beş altın aldığı

Emine bt. Kasım nâm kimesne beylerbeyi çavuşlarından Mehmed b. Yusuf ve Haydar b. Yusuf nâm karındaşlar mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem fevt olan zevcim Ahmed b. İlyas nâm kimesne fevt oldukda mezbûr zevcimden olan oğlum Mehmed’e âti’z-zikr olan evden bir hisse değip oğlum fevt olup ol hisse bana değip mezbûr zevcim mezbûrân Mehmed ve Haydar’ın vâlideleri olan Ayşe’nin karındaşı olmağla İstanbul’da Taşçı Hacı Başı mahallesinde vâki‘ olan Haseki Sultan odaları ile ve bir tarafı Nakkaş Hüseyin b. Abdullah mülkü ile ve bir tarafı İskender Subaşı b. Abdullah mülkü ile ve bir tarafı tarîk-i hâs ile mahdûd olan evden hisse taleb etmekle münâza‘a ve muhâsama etmiş idim hâlâ zikr olunan hissem mukābelesinde beş altın alıp kabz edip zimmetlerini cemî‘ da‘vâdan eymân ve muhâsamâtdan umûmen, husûsen meblağ-ı mezbûra müte‘allik olan da‘vâdan ibrâ-i âmla ibrâ ve iskāt eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûrân Mehmed ve Haydar bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Ali, Abdi b. Ahmed, İskender Subaşı b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 248 - Hüküm no: 382 - Orijinal metin no: [68b-2])﻿

﻿

﻿

383. Hüküm

Yusuf b. el-Hâc Baba’nın, evini Selime Şah Hatun bt. Karagöz Evkâfı’na bey‘ bi’l-istiğlâl yoluyla sattığı

Yusuf b. el-Hâc Baba, âti’z-zikr menzilini, Selime Şah Hâtun bt. Karagöz evkāfına mütevellî olan Timur Bey b. Abdullah’a bey‘ ettiğini ikrâr etti. Mütevellî-i mezbûr da vakf-ı mezbûr malıyla ve istiğlâl maksadıyla, mezbûr Yusuf’un sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Mimar Ayas mahallesinde vâki‘, bir tarafdan Kemer, diğer tarafdan Sarı İmâm mülkü, öteki tarafdan saka Mahmud mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt dört bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Mütevellî-i mezbûr sonra zeyilde muharrer târihden bir sene tamâmına dört yüz akçe ücret-i kirâ ile menzili mezbûru bâyi‘-i mezbûra kirâladı. Mütevellî-i mezbûr vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Derviş b. el-Hâc Bahşî ve Süleyman b. Yusuf, mezbûrun derkine ve ücret-i kirâya îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 21 Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hacı Ali b. Nefes, el-Hâc Ömer b. Himmet, el-Hâc Mehmed b. Abdullah, Hasan Bey b. Abdullah, Durmuş b. Hızır, Ayas Bey b. Abdullah, Sinan b. Abdullah, İbrahim b. Hüseyin

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 249 - Hüküm no: 383 - Orijinal metin no: [68b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

384. Hüküm

Kanunî Sultan Süleyman’ın Frenk asıllı kulunu âzat ettiği

Sultan-ı a‘zam ve Hakan-ı efham es-Sultan Süleyman b. es-Sultan Selim Hân, Efrenciyyü’l-asl, gök gözlü, orta boylu, açık kaşlı Cafer b. Abdullah nâm abd-i memlûkini âzat etti.

Şuhûdü’l-hâl: Vüzerâi’l-izâm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 249 - Hüküm no: 384 - Orijinal metin no: [68b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

385. Hüküm

Ayşe Hatun bt. Sinan Bey’in, evini Cezayir beylerbeyi merhûm Sinan Paşa Evkâfı’na sattığı

Fahrü’l-havâtîni’l-muvakkarât Ayşe Hâtun bt. Sinan Bey kıbelinden bey‘a ve kabz-ı semeni ikrâra vekâleti İbrahim b. Abdullah ve İbrahim b. İskender’in şehâdetleri ile sâbit olan Mustafa b. Mahmud, âti’z-zikr menzili, Cezâyir beylerbeyi merhûm Sinan Paşa evkāfına kāim-i makām-ı mütevellî olan Mahmud b. Yusuf’a vekâlet-i mahkiyesi ile bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Mütevellî-i mezbûr da vakf-ı mezbûr malıyla ve istiğlâl maksadıyla, mezbûre Ayşe Hâtun’un işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Karakedi mahallesinde vâki‘, iç ve dış avlulu, iç avluda önlerinde selâmlık bulunan ve biribirine bakan iki tahtânî beyti, mahzeni, kileri, fırını, bahçeyi, helâyı; dış avluda altlarında ahır bulunan fevkānî üç beyti, fevkānî üç odayı ve iki mahzeni müştemil olan ve bir tarafdan Defterdâr İshak Çelebi mülkü, diğer tarafdan Koca Çavuş Zâviyesi, diğer cânibden tarîk-i âm ve diğer tarafdan da Kara kedi vakfı ve Kantarcı Mahmud Çelebi mülkü ile mahdûd bulunan mülk menzilini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt yüz altmış bin akçe semen-i mu‘ayyenle ve gayrı ma‘lûmü’l-aded ve mikdâr fülûs kabzıyla iştirâ etti. Mütevellî-i merkūm, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Müvekkile-i mezbûrenin zevci kadı Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Mahmud ve sipâhi İbrahim Bey b. İskender menzili mezbûrun derkine îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ fî 21 Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin Bey b. Abdullah Cezâyir vilâyeti mîr-i alemi, Sinan Bey b. Abdullah Cezâyir vilâyeti defter kethüdâsı, Bâli Bey b. Murad ez-za‘îm, Sefer Çelebi b. el-Hâce Kaya, Mustafa Çelebi b. Abdullah, Mevlânâ Resûl b. Süleyman el-imâm, Abdurrahman b. Şemseddin, Behrâm Bey b. Abdullah, Mehmed Bey b. Hasan Kethüdâ, Veli Bey b. Abdullah, Hüseyin Bey b. Abdullah, Kemal b. Abdullah, Hüseyin Bey b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 249 - Hüküm no: 385 - Orijinal metin no: [69a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

386. Hüküm

Kasım Paşa Vakfı’nın, muhallefâtı zapt edilen Abdi b. Süleyman’dan ödünçten dolayı alacağı olduğu

Hüsrev b. Abdullah ve Mustafa b. Pîrî nâm kimesneler [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, merhûm Kasım Paşa Vakfı’na mütevellî olan Sinan Çelebi’den sâdır olan da‘vâ-yı sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından el-Hâc Yunus mahallesinde mütemekkin iken Elkas Seferinde vefât eden ve muhallefâtından Beytülmâl-i mezbûr için mahalle-i mezbûrede vâki‘ cemî‘ menzili zapt edilip yirmi altı bin yedi yüz otuz akçeye bey‘ edilen merhûm sipâhi Abdi b. Süleyman, hâl-i hayâtında vakf-ı mezbûrdan karz-ı şer‘î cihetiyle dört bin altı yüz akçe almıştı. Dört yüz altmış akçesiyle de razakî üzümü iştirâ etmişdi. Deyn-i mezbûruna mukabil olarak de menzili merkūmu rehnetmişti. Müdde‘înin, zamânın mahrûse-i Galata mahkemesi nâibi Hasan b. Musa kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hüccet-i şer‘iyyeyi ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından ve müdde‘î-i mezbûra meblağ-ı mezbûru tamâmen veya kısmen almadığına ve havâle etmediğine dâir yemîn verilmesini müte‘âkiben mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 21 Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Süleyman b. Yunus el-imâm ve Ali b. Mahmud el-müezzin

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 250 - Hüküm no: 386 - Orijinal metin no: [69a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

387. Hüküm

Fâtıma bt. Mehmed’in, kocasında ödünçten olan alacağını tahsil ettiği

Kızı Fâtıma kıbelinden husûs-i âti’z-zikri ikrâra vekâleti müezzin Ali b. Yusuf ve el-Hâc Bâli b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Vefâ b. Mehmed, müvekkile-i mezbûresinin, zevci sarrâc Hasan b. Bâli zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden olan üç bin akçe hakkını mezbûr Hasan yedinden ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Mezbûr Hasan, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 22 Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: âti’z-zikr hüccetin zeylinde isimleri muharrer şuhûd

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 251 - Hüküm no: 387 - Orijinal metin no: [69a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

388. Hüküm

Ayşe Hatun bt. Sinan Bey’in İstanbul’daki evinin Sinan Paşa Vakfı’na satışından vazgeçilip paranın iade edildiği

Merhûm Sinan Paşa Evkāfı’na bi’l-fi‘il mütevellî olan Keyvan Bey b. Abdullah meclis-i şer‘-i şerîfde Ayşe Hâtun bt. Sinan Bey tarafından husûs-ı âtîyi tasdîke Kadri Çelebi b. Aziz ve Ali b. el-Hâc Pîrî nâm kimesneler şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan mezbûre Ayşe’nin zevci Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Mahmud Çelebi mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem mezbûre Ayşe’nin mahmiye-i İstanbul’da Karakedi mahallesinde vâki‘ olup bir tarafdan Şah Hûbân Hâtun mülkü ile ve bir tarafdan Çavuş zâviyesiyle ve iki tarafdan Karakedi vakfı ile ve Vezzân Mahmud Bey veresesi mülkü ile ve tarîk-i âm ile mahdûd olan evi kāimi makāmım olan Mahmud b. Yusuf vekîl-i mezbûrdan mâl-ı vakf-ı mezbûr ile yüz altmış bin akçeye satın almış idi, hâlâ cânibeynden terâzî ile zikr olunan bey‘i ikāle eyleyip semen-i mezbûru merkūm vekîl yedinden bî-kusûr alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Mehmed Çelebi bi’l-muvâcehe tasdîk edicek kayd olundu. Fî evâhiri Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu ya‘nî el-hüccet elletî fî evveli hâzihi’s-sahîfe (Bu sayfanın ilk hüccetinde mezkûr şâhidler)

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 251 - Hüküm no: 388 - Orijinal metin no: [69a-4])﻿

﻿

﻿

389. Hüküm

Fâtıma bt. Mehmed’in, Hasan b. Bâli adlı kocasından muhâlaa yoluyla boşanması

<

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 251 - Hüküm no: 389 - Orijinal metin no: [69b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

390. Hüküm

Fâtıma bt. Mehmed’in, Hasan b. Bâli adlı kocasından muhâlaa yoluyla boşanması

Kızı Fâtıma Hâtun kıbelinden âti’z-zikr hul‘, ibrâ ve gayrısını şâmil vekâlet-i mutlakası müezzin Ali b. Yusuf ve el-Hâc Bâli b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan tabib Vefâ b. Mehmed meclis-i şer‘-i şerîfte hâzır olup, müvekkile-i mezbûresinin zevci olan sarrâc-ı sultânî Hasan b. Bâli nâm kimesne ile hul‘ eyledi. Mezbûr Hasan da müvekkile-i mezbûresinin iddet nafakası, nikâhında taahhüt ettiği on bin akçe mehr-i müecceli, mezbûre yedinden aldığı altı bin akçe, yorgan, yatak, yastık, perde, sarık, kırmızı çuka ve Ayşe nâm sagīre kızlarının zeyildeki târihden i‘tibâren kendisinden nafaka ve kisve taleb etmeden yedi sene terbiyesi ve aleyhindeki sâir da‘vâlar mukābilinde onunla hul‘ eyledi. Sonra vekîl-i mezbûr, müvekkile-i mezbûresi kıbelinden mezbûr Hasan’ın zimmetini cemî‘ de‘âvî, mutâlebât, eymân ve muhâsamâtdan umûmen ve eşyâ-yı mezkûre da‘vâsından husûsen ibrâ etti. Mezbûr Hasan da cemî‘ de‘âvî, mutâlebât, eymân ve muhâsamâtdan umûmen müvekkile-i mezbûrenin zimmetini ibrâ-i âm ile mutlak ve kat‘î olarak ibrâ etti. Vâki‘ ikrârlar vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Receb b. Hızır el-imâm, Ramazan b. Mehmed el-müezzin, Mustafa b. Ali el-cündî, Lütfi b. Abdullah, Hasan b. Ahmed el-imâm, Hasan b. Abdullah, Süleyman b. Abdullah, Rıdvan b. Abdullah, Ali b. Yusuf el-müezzin, Hasan b. Hüseyin el-imâm, Mehmed b. Ali, İbrahim b. Mustafa, Abdullah b. Ahmed ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 252 - Hüküm no: 390 - Orijinal metin no: [69b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

391. Hüküm

Murad b. Nasır’ın, Ürkmez b. Nasır’ın kardeşi ve vârisi olduğu

Murad b. Sarı Lale ve Yor Bey b. İsen [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında Dîvâne Murad diye ma‘rûf Murad b. Nasır’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, Maraş kasabasında mütemekkin iken merhûme-i mağfûrun-lehâ Vâlide Sultan-ı Mehmed Hân -aleyhi’r-rahme ve’r-rıdvân-odalarında vefât eden ve zeyilde mezkûr senenin Zilhicce ayında muhallefâtından bin yüz yirmi akçesi zapt edilen Ürkmez b. Nasır’ın vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kardeşidir. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike fî evâhiri Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Kanad? b. Turak ve Mustafa b. Pîr Mehmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 252 - Hüküm no: 391 - Orijinal metin no: [69b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

392. Hüküm

Efendisinden çocuk doğuran câriyenin efendisinin ölümüyle hürriyetini kazanması

Mevlânâ Receb b. Hamza, İskender b. Abdullah ve Hüseyin b. Ali nâm kimesneler, müderris merhûm Muslihiddin b. Hızır’ın muhallefâtının zaptına vasiyy-i muhtâr olan fahrü’l-meşâyihi’l-kirâm Mevlânâ İlyas Halîfe b. Ali mahzarında, Bosnaviyyetü’l-asl, çatık kaşlı, elâ gözlü, orta boylu, buğday tenli, Kamer bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, merhûm-i mezbûr, müdde‘iyye-i mezbûre câriyeyi istilâd etmiş ve câriye-i merkūme de andan Fâtıma nâm kızı doğurmuştur. Mevlânâ-yı mezbûra ecel erişip rabbine kavuştuğunda câriye-i mezbûre hür olmuşdur. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî evâhiri Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 253 - Hüküm no: 392 - Orijinal metin no: [69b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

393. Hüküm

Mustafa b. Sinan ve Selime bt. Sinan’ın, Aydın Subaşı b. Süleyman’ın vârisleri olduğu

Karagöz b. Ahmed, Mehmed b. Mustafa, Kurd b. Mustafa ve Murad b. Mehmed nâm kimesneler, Dîvân’dakilerin huzûrunda, ikisi mahzarında, Görice kasabasında mütemekkin râcil Mustafa b. Sinan’dan kendi nefsinden asâleten ve Selime bt. Sinan kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti şer‘an sâbit olarak vekâleten sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î ve müvekkile-i mezbûre, mahmiye-i merkūme mahallâtından Dülgerzâde mahallesinde mütemekkin olan ve yine mahalle-i mezbûrede vefât edip muhallefâtından yüz sekiz bin sekiz yüz yirmi sekiz akçesi Beytülmâl-i mezkûr için zapt edilip bundan müteveffâ-yı mezbûrun zevcesinin hissesi verilip Hazine-i âmire’ye emîn-i mezbûr yediyle seksen bir bin altı yüz yirmi bir akçesi vâsıl olan Aydın Subaşı b. Süleyman’ın vârisleridir. Zira müdde‘î-i mezkûr müteveffâ-yı mezbûrun ana-baba bir kardeşinin oğludur. Mezbûr Sinan onun ana-baba bir kardeşidir. Anneleri ve müvekkile-i mezbûre ise ana-baba bir kız kardeştir. Verâseti ikisine ve muhallefâtdan hissesini mukaddemâ alan zevcesine münhasırdır. Onlardan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘iyân-ı mezbûrânın günün kazâ-yı mezbûr kadısı Mevlânâ Muhyiddin b. Mustafa kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hüccet-i şer‘iyyeyi ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilhicce sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Muhyiddin b. Ahmed el-imâm, Muslihiddin b. Ahmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 253 - Hüküm no: 393 - Orijinal metin no: [70a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

394. Hüküm

Kanunî Sultan Süleyman’ın iki kulunu âzat ettiği

Hazreti Sultan-ı a‘zam ve Hakan-ı mu‘azzam halef-i hulefâi’r-rahmân min âl-i Osman es-Sultan Süleyman Hân, Üngürüsiyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, iri gözlü, 114. bölükden silahdâr Mahmud b. Abdullah nâm abd-i memlûkini, ve Tekrur asıllı, esved, uzun boylu, açık kaşlı Reyhan b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm âzat etti.

Şuhûdü’l-hâl: Vüzerâ-i izâm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 254 - Hüküm no: 394 - Orijinal metin no: [70a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

395. Hüküm

Hânî bt. Hızır’ın ölen eşinin muhallefâtından zapt edilen akçeyi talebi

<

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 254 - Hüküm no: 395 - Orijinal metin no: [70a-3])﻿

﻿

﻿

396. Hüküm

Hasan b. Bâli’nin muhallefâtından zapt edilen akçelerin verilmesi için eşi Hânî bt. Hızır’ın talebi

Oldur ki, Âti’z-zikr olan müteveffânın oğlu Ahmed nâm sagīra kıbel-i şer‘den vasî olan Hânî bt. Hızır nâm hâtunun kıbelinden da‘vâya ve kabza bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an vekâlet-i mutlakası sâbit olan Ahmed b. Mehmed nâm kimesne dîvân-ı âlî lâ-zâle mehbitan li’l-feyzi’l-bârîye hâzır olup emâcid-i mükerremeyn-i deftereyn katlarında ve mahrûse-i Kostantıniyye’de hâlâ beytülmâl-i hâs emîni olan Mustafa Çelebi b. Behmen ve kâtibi Derviş Çelebi b. Nasûh mahzarında takrîr-i merâm edip bundan akdem dîvân-ı âlîye hâzır olup emâcid-i mükerremeyn-i mezbûreyn katlarında ve mezbûrân emîn ve kâtib mahzarlarında Edirne’de Dâye Hâtun mahallesinde mütemekkin olup sefer-i hümâyûnda Erzurum’da fevt olup muhallefâtından on sekiz bin yedi yüz yetmiş üç akçe sefer-i hümâyûnda beytülmâl emîni olan Mehmed yedinden işbu sene dokuz [yüz] altmış yedi Rebî‘ulevvelinin on birinde Hızâne-i âmireye teslîm olunan erbâb-ı zu‘amâdan Hasan b. Bâli nâm kimesnenin mezbûr sagīr sulbî oğlu olup ve mezbûre müvekkilim zevcesi [70b] ve verâseti mezbûr Ahmed ile ölünce taht-ı nikâhında olan mezbûre Hânî’ye münhasıra idiği mahrûse-i Edirne Kadısı olan Molla Seyyid Hasan’dan nakl-i şehâdet ibrâz edip davâ eylediğimde ( ) şehâdetleri ile sâbit olup ve pâye-i sa‘âdet masîre arz olunup meblağ-ı mezbûrun edâsı bana hükm olunup yedime hüccet-i şer‘iyye verilmiş idi, hâlâ mezbûr müteveffânın timarı mahsûlünden yirmi altı bin sekiz yüz otuz akçesini dahi kazâ-i Selânik’de beytülmâl emîni olan Cafer kabz edip Selânik kadısının irsâliyesi olan elli sekiz bin yedi yüz dört akçe ile ma‘an sene 967 Cemâziyelâhiresi’nin on ikisinde Hızâne-i âmire-i mezbûreye teslîm eylemişdir hâlâ meblağ-ı mezbûru dahi vekâlet-i mahkiyem ile taleb ederim deyû husûs-ı kaziyyeyi müştemile ve mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit hüccet-i şer‘iyye ibrâz edip da‘vâ eyledikde hüccet-i şer‘iyye mûcebi ile hükm olundu. Tahrîren fî evâhiri Zilhicce sene 970 971 senesi gurre-i Muharremi harâmında vâki‘ olan vekāyi‘

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 254 - Hüküm no: 396 - Orijinal metin no: [70a-4])﻿

﻿

﻿

397. Hüküm

Kanunî Sultan Süleyman’ın selde boğulmaktan kurtulduğu, iki yüz kişinin boğulduğu

Sene-i mezbûr gāyetinde azîm seller olup Pâdişâh-ı âlem-penâh bahçede bulunup iki yüze yakın âdemîsin sel alıp ve bundan mâ‘adâ çok hâdiseler oldu.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 255 - Hüküm no: 397 - Orijinal metin no: [70b-1])﻿

﻿

﻿

398. Hüküm

Hüseyin b. Abdullah’ın Pervâne b. Abdullah’daki 5500 akçe alacağını 4000 akçe üzerinden taksite bağladığı

Hüseyin b. Abdullah nâm yeniçeri meclis-i şer‘-i şerîfde Pervâne b. Abdullah nâm hisar eri mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip mezbûr Pervâne’nin zimmetinde esir bahâsından beş bin beş yüz akçem olup hâlâ zikr olunan akçeyi dört bin akçeye sulh ettim ve yılda bin akçe vermek üzre kısta kesdim dedikde mukırr-ı mezbûru mezbûr Pervâne bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî gurre-i Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Karagöz, Ali b. Mustafa, Mustafa b. Yusuf

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 255 - Hüküm no: 398 - Orijinal metin no: [70b-2])﻿

﻿

﻿

399. Hüküm

İstanbul’da Eski Saray vakıf odaları yakınındaki arazinin Padişahın izniyle Fâtıma bt. Hızır’a satılması

Sultan-ı a‘zam ve hakan-ı mu‘azzam mâlik-i rikābi’l-ümem mevlâ-yı mülûkü’l-Arab ve’l-Acem Sultan-ı selâtîni’z-zamân halef-i hulefâi’r-rahmân min âl-i Osman es-Sultan b. es-Sultan Süleyman Hân b. el-merhûm Selim Hân hazretleri kıbelinden husûs-ı âtîye bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an vekâlet-i mutlakası sâbit olan zahrü’l-a‘yân binâ emîni Sinan Ağa b. Abdurrahman kıbelinden husûs-ı âtîye Hüdâverdi b. Abdullah ve Mehmed b. Mustafa nâm silâhîler şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan Ahmed Bey b. Abdullah meclis-i şer‘-i şerîfde Fâtıma bt. Hızır nâm hâtun kıbelinden …? Mustafa b. Resûl ve Mehmed b. Abdullah şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan Hüseyin b. Abdullah mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip müvekkilimin müvekkili olan cenâb-ı sâlifü’l-ensâb hazretleri mahmiye-i İstanbul’da Saray-ı atîk-i âmirelerinde ifrâz olunup bey‘ olunmasına fermân-ı şerîfleri olan arâziden câmi‘-i şerîfin vakıf odaları kurbunda vâki‘ yer ki bennâ zirâ‘ıyla ve arzan sekiz zirâ‘dır cümle iki yüz elli zirâ‘ydı beş bin akçeye mezbûre Fâtıma’ya beş bin akçeye bey‘ eyleyip semenini bî-kusûr alıp kabz eyledi dedikde mukırr-ı mezbûru mezbûr Hüseyin bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâhiri Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman, Mehmed b. Süleyman ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 256 - Hüküm no: 399 - Orijinal metin no: [70b-3])﻿

﻿

﻿

400. Hüküm

Hüsrev Bey b. Abdullah’ın satın aldığı evde hisse iddia edenlerin çıkması üzerine satıcıya bütünüyle evin kendi mülkü olduğunu ispat etmesi için süre verildiği

Sinan b. İbrahim nâm kimesne meclis-i şer‘de umdetü’l-emâsil Hüsrev Bey b. Abdullah’ın vekîli olan fahrü’l-a‘yân zahrü’l-akrân Behrâm Kethüdâ b. Abdülmennân kıbelinden husûs-ı âtîye vekîl olup vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Mehmed Bey b. Abdülmennân mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip İstanbul’da Hasan Paşa mahallesinde vâki‘ olup bir tarafdan İbrahim b. Mustafa ve bir tarafı Nuri b. Edhem mülkleri ile ve iki tarafı tarîk-i âmla mahdûd olan evi sâbıkan mezbûr Hüsrev Bey’e benim mülkümdür deyû kırk bir bin beş yüz akçeye bey‘ edip ve semenini kabz eylemiş idim ba‘dehû zikr olunan evden iki hisseye bazı kimesneler müstahık çıkmağın evi benim üzerime red etmek istediklerinde şöyle kabûl eyledim ki iki aya dek ol iki hisselerin dahi sâbıkan bana temlîk olunup benim olduğuna hüccetleri izhâr edeyim ve eğer edemez isem zikr olunan semeni bî-kusûr teslîm edeyim dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Mehmed Bey bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Çelebi b. Şücâ‘ el-kāid, Mehmed Çavuş b. Abdullah, Osman Bey b. Abdullah, Ahmed b. Abdullah, Hasan b. Kasım, Abdülcelil b. Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 256 - Hüküm no: 400 - Orijinal metin no: [71a-1])﻿

﻿

﻿

401. Hüküm

Çivici Halil b. Abdullah’ın, Hamamcı Mehmed b. Şemseddin’e ödünçten borcu olduğu

Çivici Halil b. Abdullah, Hamamcı Mehmed b. Şemseddin’e karz-ı şer‘î cihetinden yetmiş bin akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Mukarrun leh el-mezbûr, mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ fî 4 Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Abdullah, Cafer b. Abdullah, Hüsrev b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 257 - Hüküm no: 401 - Orijinal metin no: [71a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

402. Hüküm

Kaçak iki kölenin Süleyman Çelebi b. el-Hâc Ahmed’e ait olduğu

Hasan b. el-Hâc İlyas ve silahdâr Emrullah b. Nurullah nâm kimesneler, oğlu sarrâc-ı hâs Süleyman Çelebi kıbelinden istimâ‘-ı da‘vâya vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan vekîl el-Hâc Ahmed b. Abdullah mahzarında, Taman kasabasından Receb b. Yusuf’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın İskender ve orta boylu, çatık kaşlı, iri gözlü, boğazında eser-i cerh bulunan ve sol kulağı kesik Karagöz b. Abdullah nâm gulâmeyn-i mezbûreyn, müdde‘î-i mezbûrun mülk-i mahzı ve hakk-ı sarfıdır. Mülkünden gaybet etmişlerdir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 4 Muharrem 971.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Çavuş b. Abdurrahman, Mehmed b. el-Hâc Hasan, Sinan Çavuş b. Abdullah, Turgud Çavuş b. Abdullah, Mustafa b. Ali, Abdi b. Mehmed, Mahmud b. el-Hâc Hasan

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 257 - Hüküm no: 402 - Orijinal metin no: [71a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

403. Hüküm

Ali b. Abdullah’ın vasîsi olduğu Selime’nin babasından kaçırmış olduğu kölenin yerine Gürcü asıllı bir köle getirmesi

Cafer b. Abdullah nâm yeniçerinin kızı Selime nâm sagīreye kıbel-i şer‘den vasî olan Ali b. Abdullah nâm 25. bölükden sipâhi meclis-i şer‘de Mahmud b. Abdullah nâm yeniçeri mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip yayabaşılar bölüğünde bundan akdem mezbûr müteveffânın bir kulunu mezbûr Mahmud’a kaçırmak ile töhmet etmiş idim hâlâ Gürciyyü’l-asl uzun boylu kara yağız açık kaşlı bir kulu mezbûrun yedinden mezbûr sagīre için alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Mahmud bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Yayabaşı Mustafa b. Abdullah, Ali b. Abdullah, Murad b. Abdullah, Ahmed b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, İbrahim b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 258 - Hüküm no: 403 - Orijinal metin no: [71a-4])﻿

﻿

﻿

404. Hüküm

El-Hâc Hüseyin b. el-Hâc Hamza’nın muhallefâtı için akrabalarının açtığı verâset davası

Kaziyye oldur ki, Bundan akdem nefs-i Manisa’da Yeni Câmi‘ mahallesinde mütemekkin olan el-Hâc Hüseyin b. el-Hâc Hamza nâm kimesne sene 950 târihinde mahrûse-i Cezâyir’e gidip hayâtı ve memâtı ma‘lûm olmadığı ecilden muhallefâtından on bin yedi yüz yetmiş akçesini livâ-i Saruhan nâzırı Mevlânâ Muhyiddin mevkūfât için zabt eyleyip sene 963 Rebî‘ulâhirinin yirmi dördünde gurebâ cemâ‘atinden havâle olan Mehmed yedinden Hızâne-i âmireye teslîm olunmuşdur. Hâliyâ Bostan b. Musa nâm kimesne gelip mezbûr el-Hâc Hüseyin nâm kimesne sene 970 Ramazanı’nda Cezâyir’den marîz gelip Emin İskelesi önünde fevt oldu ben müteveffâ-yı mezbûrun li eb ve üm karındaşı Musa b. el-Hâc Hamza’nın sulbî oğluyum verâset bana ve müteveffâ-yı mezbûrun vâlidesi Şâhî bt. Mehmed nâm hâtun ve li eb ve üm kız karındaşı Ruşen nâm hâtuna münhasıradır deyû da‘vâ eder ve Ali b. Mustafa nâm kimesne dahi gelip mezkûrân hâtunların da‘vâsına ve kabz-ı mâla vekîlim deyû hâliyâ Manisa kadısı olan Mevlânâ Süleyman b. el-Hâc Yakub’dan nakl-i şehâdet ibrâz edip asâleten ve vekâleten da‘vâ-yı verâset etdiklerinde kasaba-i mezbûre sükkânından Muslihiddin b. Hüseyin el-imâm ve Yusuf b. Veli et-tâcir nâm kimesneler şehâdetleriyle isbât ettikden sonra Muhyiddin b. Kurd ve Şuca‘ b. Veli nâm kimesneler tezkiyeleri [ile] hükm olundu. Fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 258 - Hüküm no: 404 - Orijinal metin no: [71b-1])﻿

﻿

﻿

405. Hüküm

İskender Bey b. Abdullah’ın hâric-i bâb-ı Cebe Ali’deki evini Yeniçeri Ağası Ali Ağa b. el-Hâc Mustafa’ya sattığı

Simkeşler loncası sâbık kethüdâsı İskender Bey b. Abdullah kıbelinden bey‘a ve kabz-ı semeni ikrâra vekâleti imâm Mevlânâ Nasrullah b. Mehmed ve Mustafa b. İskender’in şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Üsküfîzâde İbrahim b. Sinan, müvekkili mezbûrunun işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ hâric-i bâb-ı Cebe Ali diye ma‘rûf mevzi‘de kâin, üstünde oda bulunan tahtânî bir beyti, fırını ve helâyı müştemil olan, bir tarafdan tarîk-i âm, diğer tarafdan bahr, bir cânibden Nikola veledi mülkü ve diğer cânibden de vekîl-i müşârun ileyh mülkü ile mahdûd olan mülk menzilini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt on beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla, kıdvetü’l-ekâbir ve’l-a‘yân zübdetü’l-emâcid ve’l-erkân zü’l-kadri’r-refî‘ ve’l-câhi’l-menî‘ el-mahfûf bi sunûfi’l-avâtıfı’l-meliki’l-a‘lâ Yeniçeri Ağası Ali Ağa b. el-Hâc Mustafa kıbelinden iştirâ ve def‘-i semene vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan vekîl umdetü’l-emâsil Mehmed Çelebi b. el-Hâc Bekir’e bey‘ ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Vekîl-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Yahya Çelebi b. Yakub Bey, Hüseyin b. Abdullah el-imâm bi mescidi Şeref Hâce, Halil Bey b. İbrahim, İbrahim b. İskender, Mustafa b. Abdullah el-müezzin ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 259 - Hüküm no: 405 - Orijinal metin no: [71b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

406. Hüküm

Nergis bt. Abdullah’ın muhallefâtından eşi Nasûh b. Abdullah’ın hisse talebi

Mahrûse-i İstanbul’da Kovacı Dede Mahallesi’nde mütemekkin olan Nergis bt. Abdullah nâm hâtun mahalle-i mezbûrede fevt olup muhallefâtından sene 970 Zilka‘desi’nde on yedi bin iki yüz akçe beytülmâl için zabt olundu. Hâlen Nasûh b. Abdullah nâm kimesne gelip müteveffâ-yı mezbûre benim zevcemdir fevt olunca taht-ı nikâhımda idi şer‘le âid olan hissemi taleb ederim deyû da‘vâ eyledikde Ahmed b. Kaya, Hüsrev b. Abdullah es-sarrâc şehâdetleri ile Ali b. Durmuş Derviş b. Kaya tezkiyelikleri ile hükm olundu. Fî 22 Zilhicce sene 970.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 259 - Hüküm no: 406 - Orijinal metin no: [72a-1])﻿

﻿

﻿

407. Hüküm

Hasan b. Abdullah’ın evini Ferhad b. Abdullah’a satması, tarla ve çayırın tasarruf hakkını devretmesi

Tepedelen kazâsında Bavala nâm karye ahâlîsinden Hasan b. Abdullah nâm kimesne karye-i mezbûrede mütemekkin olan Ferhad b. Abdullah nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip karye-i mezbûrede vâki‘ olup bir cânibden Şirmerd b. Hasan ve bir cânibden Mehmed b. Abdullah ve bir tarafdan Petko b. Koniko nâm nasrânî mülkü ile ve bir tarafdan tarîk-i âm ile mahdûd olup bir kıt‘a bağı ve berber evini ve eşcâr-ı müsmireyi müştemil olan evini cemî‘ tevâbi‘i ve levâhıkı ile ve âmme-i menâfi‘ ve mürâfıkı ile altı yüz akçeye bey‘ eyledim ve semen-i mezbûru merkūm müşterî yedinden bî-kusûr alıp kabz eyledim ve bundan mâ‘adâ karye-i mezbûre sınırında bana intimâ ile ma‘rûf olmağın her biri tahdîdden ganî olan altı kıt‘a zirâ‘ata sâlih tarlaların ve bir kıt‘a çayırın hakk-ı tasarruflarını dahi mezbûr Ferhad’a tefvîz eyledim min ba‘d keyfe mâ-yeşâ mutasarrıf olup kimesne mâni‘ ve müzâhim olmaya dedikde mukırr-ı mezbûru merkūm Ferhad bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî evâili Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Bâli Bey b. Abdullah, Kenan Bey b. Abdullah, Ahmed Subaşı b. Şeyh Sinan, Muslihiddin el-mu‘allim ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 259 - Hüküm no: 407 - Orijinal metin no: [72a-2])﻿

﻿

﻿

408. Hüküm

Ali b. İlyas’ın iki çiftliğini Ali Paşa’ya satması, çayır ve tarlanın tasarruf hakkını devretmesi

Oldur ki, Ali b. İlyas nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde düstûr-ı ekrem müşîr-i efham nizâm-ı âlem müdebbir-i cumhûr-ı ümem râfi‘-i a‘lâmi’l-adl ve’l-insâf dâfi‘-i zulâmi’z-zulm ve’l-i‘tisâf el-mahfûf bi sunûf-i avâtıfı’l-meliki’l-mennân hazreti Ali Paşa b. Hüseyin Bey -dâme izzuhû ve ikbâluhû- kıbel-i şerîflerinde şirâya ve def‘-i semene Mehmed Bey b. Yahya ve Yusuf b. İskender nâm kimesneler şehâdetleri ile vekâleti sâbit olan Yusuf b. Bâli nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip Niğbolu kazâsı tevâbi‘inden Hulevnik nâm karyede vâki‘ olup biri birine muttasıl iki çatma evi ve bir fırını ve altı yanlarında bir büyük çatma ahırı ve altı yedi katar deve alır bir ahırı dahi ve evler önünde bir pınarı ve bir anbarı üstünde bir odayı ve iki koyun sâyesini ve bir öküz damını ve bir saman damını ve anbarında İstanbul keyli ile beş yüz keyl buğdayı ve beş yüz keyl alefi ve hurreye tezevvüc etmiş Efrenciyyü’l-asl Cafer nâm bir kulu ve beş aded sabanı ve iki arabayı ve iki büyük süt bakracını müştemil olup Kasab Hızır b. Yunus Çiftliği demekle ma‘rûf olmağla tahdîd ve ta‘yînden ganî olan çiftliği cemî‘ tevâbi‘ ve levâhıkı ile ve iki yüz re’s sağmal koyunu ve yüz elli re’s kuzusu ile ve beş re’s ineği ile ve beş çift öküzü ile ve karye-i mezbûre sınırında vâki‘ olup sâhibine intimâ ile ma‘rûf ve meşhûr olmağın tahdîdden ganî olan iki kıt‘a bağları ile ve yine mezbûrede vâki‘ olup mezbûr çiftliğe muttasıl [72b] olup iki çatma evi ortasında suffeyi ve sundurmayı müştemil olup Kilili Hacı Çiftliği demekle ma‘rûf olup sâhibine intimâ’la ma‘rûf ve meşhûr olmağın tahdîdden ganî olan çiftliği cemî‘ tevâbi‘ ve levâhıkı ile mezbûr Yusuf’a otuz bin râyicü’l-vakt akçeye bey‘ eyledim ol dahi müvekkili müşârun ileyhi için kabûl ve iştirâ eyledikden sonra meblağ-ı mezbûru merkūm vekîl yedinden bî-kusûr alıp kabz eyledim ve bundan mâ‘adâ sâhibine intimâ ile meşhûr olmağla tahdîdden ganî olup evvelki çiftliğin tevâbi‘inden olan bin iki yüz araba otu hâsıl olur çayırın yüz elli müdlükden ziyâde tarlaların ve örüsünün hakk-ı tasarrufunu ve ikinci çiftliğin tevâbi‘inden altmış araba ot hâsıl olur çayırın ve seksen müdlük yerden ziyâde tarlaların hakk-ı tasarruflarını dahi vekîl-i mezbûra tefvîz eyledim ol dahi müvekkili müşârun ileyhi için kabûl eyledi dedikde mukırr-ı mezbûru cemî‘ ikrârında mezbûr Yusuf bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî 8 Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 260 - Hüküm no: 408 - Orijinal metin no: [72a-3])﻿

﻿

﻿

409. Hüküm

Muhallefâtı zapt edilen Hasan b. Abdullah’ın muhallefâtının eşi Râbia bt. Mehmed ve oğluna verilmesi için açılan verâset davası

Kaziyye oldur ki, İstanbul’da Azeb odalarında fevt olan sipâhi oğlanları zümresinden Hasan b. Abdullah muhallefâtından on bir bin beş yüz elli akçesi sene 970 Zilhiccesi’nin yirmisinde hâssa beytülmâl için zabt olundu. Cemâ‘at-i mezbûreden Bâli b. Abdullah nâm kimesne gelip müteveffâ-yı mezbûrun kasaba-i Yanbolu’da mütemekkin olan Ahmed nâm sagīr sulbî oğludur verâseti, mezbûra ve fevt oluncaya değin taht-ı nikâhında olan Râbia bt. Mehmed nâm menkûhasına münhasıradır gayrı vârisi yoktur ve ben kıbel-i şer‘den vasî ve mezkûre hâtundan vekîl deyû da‘vâ edip Yanbolu kadısı olan Mevlânâ Üveys b. Abdülkādir’den nakl-i şehâdet ibrâz edip da‘vâ eyledikde silâhdarlardan Hüseyin b. Abdullah ve gurebâ-i yemîn cemâ‘atinden Cafer b. Ali şehâdetleri ile isbât edip Mustafa b. İlyas nâm sipâhi ve Kurd b. Abdullah nâm kimesne tezkiyelikleri ile hükm olundu. Fî Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 261 - Hüküm no: 409 - Orijinal metin no: [72b-1])﻿

﻿

﻿

410. Hüküm

Kara Ali Çavuş b. Oruc’un muhallefâtından alacağı olan eşinin diğer vârisi olan oğluyla anlaşması

Bundan akdem fevt olup verâseti oğlu Mustafa Çavuş’a ve zevcesi Halime bt. Mehmed’e münhasıra olan Kara Ali Çavuş b. Oruc nâm kimesne vârislerinden mezbûre Halime kıbelinden husûs-ı âtî[ye] Kasım b. Abdullah Süleyman b. Abdullah şehâdetleri ile vekâlet-i mutlakası sâbit olan Ca‘fer b. Abdullah mezbûr Mustafa mahzarında ikrâr edip sâlifen mezbûre müvekkilem, mezbûr müteveffânın muhallefâtından on bin akçe mehr ve otuz bin akçe karz-ı hasen verdim deyû taleb etmiş idi, hâlâ ibrâ mukābelesinde on iki bin iki yüz akçe ve bir kır bargîr alıp kabz edip ve mezbûr Mustafa Bey zimmetini cemî‘ da‘vâdan ve eymân ve muhâsamâtdan umûmen, husûsen mezbûr müteveffânın terekesine müte‘allik olan da‘vâdan ibrâ-i âmla ibrâ ve iskāt etti dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Mustafa bi’l-muvâcehe tasdîk ve ibrâsını kabûl edicek kayd olundu. Fî 9 Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. İbrahim, Mustafa b. Mehmed, Eynehan b. Abdullah, Mustafa Abdullah, Mustafa Abdullah, Ömer Çelebi eş-şeyh, Ahmed [b.] İbrahim, Ahmed [b.] Mustafa ve gayruhüm.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 262 - Hüküm no: 410 - Orijinal metin no: [72b-2])﻿

﻿

﻿

411. Hüküm

Kaçak iki kölenin Süleyman Çelebi b. el-Hâc Ahmed’e ait olduğu

Ulûfeci Yusuf b. Mahmud ve sarrâc Mehmed b. Hasan nâm kimesneler, merhûm-i mebrûr Ahmed Bey b. el-merhûm Kasım Paşa’nın muhallefâtının zaptına vasiyy-i muhtâr olan fahrü’l-ulemâ’i’l-müderrisîn Mu‘îdzâde diye ma‘rûf Mevlânâ Mehmed b. Abdülaziz kıbelinden istimâ‘-ı da‘vâya vekâleti Mevlânâ Mehmed b. Abdi ve Hüseyin b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Mevlânâ Bayezid b. Bahşâyiş mahzarında, oğlu Süleyman Çelebi kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ-hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan el-Hâc Ahmed b. Abdullah’dan bi’l-vekâle sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, sarışın, sol kulağında eser-i kat‘ bulunan İskender b. Abdullah nân gulâm ve orta boylu, çatık kaşlı, iri gözlü, boğazında eser-i cerh bulunan Karagöz b. Abdullah nâm gulâm, ki bundan akdem Receb b. Yusuf gulâmeynin kendisinin olduğunu isbât etmişdi, mülkiyetinden gaybet etti ve onları mezbûr Süleyman’ın yedinden ahz etti. Süleyman Çelebi onları vasiyy-i mezbûrdan, her birine kırk bir altın ödeyerek iştirâ etmişdi. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî evâili Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Sinan b. Abdullah, Şuca‘ b. el-Hâc Mehmed, Mahmud b. Osman, Ahmed b. Süleyman ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 262 - Hüküm no: 411 - Orijinal metin no: [73a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

412. Hüküm

Selime Hatun bt. Abdullah’ın Bosna asıllı câriyesini âzat ettiği

Selime Hâtun bt. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzat ikrârına vekâleti Hamza b. Abdullah ve Ferhad b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Mehmed b. Mustafa el-Aclî el-Emîr, müvekkile-i mezbûresinin işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-ı mülkiyetinde bulunan Bosnaviyyetü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, esmer, hâmile-i hâze’l-kitâb Şehîrben bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Câriye-i mezbûre, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike fî 10 Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Bey b. Abdullah, Osman Halîfe b. el-imâm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 263 - Hüküm no: 412 - Orijinal metin no: [73a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

413. Hüküm

Yusuf b. Ali’nin, Muhtesib Karagöz mahallesindeki evini vakfettiği

Yusuf b. Ali, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Muhtesib Karagöz mahallesinde vâki‘, tahtânî iki beyti, gölgeliği ve avluyu müştemil olan, bir tarafdan râcil Hüseyin b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan Mustafa Ağa mülkü ve iki cânibden de Nefise Hâtun Vakfı ile mahdûd cemî‘ menzilini cümle hudûdu ile habsedip vakfettiğini ikrâr etti. Menzilde süknâyı evvelâ müddet-i hayâtınca kendisine sonra müddet-i hayâtınca kızı Ayşe’ye ve âzatlı câriyeleri Gülizar ve Hesnâ bt. Abdullah’a bekar kaldıkları sürece şart etti. Mezbûre Ayşe’nin vefâtından sonra nesilleri kesilinceye kadar onun evlâdına ve evlâd-ı evlâdına ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdına, mezbûreteyn Gülizar ve Hesnâ ile birlikte süknâyı şart etti. Evlâdının nesilleri kesildiğinde ve Hesnâ ve Gülizar el-mezbûreteyn vefât ettiğinde süknâyı sulehâ-yı ulemâdan her gün rûh-i Resulullah (s.a.v) ve ruh-i vâkıf ve sâir mü’minîn ve mü’minâtın rûhlarına du‘â edicek bir kimesneye şart etti. Menzilin ta‘mîr ve termîminin orada sâkin olacak kimesneye âid olmasını şart etti. Termîmden ictinâb ederse hâkimin onu almasını ve yerine şart-ı mezkûr üzre ta‘mîr edicek bir kimesneye vermesini şart etti. Hâkimin ve cemâ‘at-i mahallenin vakfa hasbî nezâret etmelerini şart etti. Vâkıf-ı mezbûr, ba‘de’t-tahliye menzili merkūmu tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Ramazan b. Mahmud’a teslîm etti. O da tesellüm edip vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Emr-i vakf böyle tamâm olduğunda vâkıf-ı mezbûr, İmâm-ı A‘zam’ın adem-i lüzûm kavline istinâden vakıftan rücû‘ etti. Mütevellî de İmâmeynin lüzûm kavline istinâden menzili vâkıfa redden imtinâ‘ etti. Bu husûsta hâkim-i mûmâ ileyhin huzûrunda murâfa‘a olunduklarında hâkim, vakf-ı mezbûrun sıhhatine ve lüzûmuna hükmetti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Ahmed el-imâm, Ramazan b. Mehmed el-müezzin, Mehmed b. el-Hâc Musa, Mustafa b. Ali el-cerrâh, Yakub b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, İsmail b. Ali el-bakkâl, Mehmed b. Kenan, İvaz b. Mustafa ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 263 - Hüküm no: 413 - Orijinal metin no: [73a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

414. Hüküm

Mustafa Çavuş b. Ali Çavuş ve Halime bt. Mehmed’in, Ali Çavuş b. Oruc’un vârisleri olduğu

Kasım b. Abdullah ve Süleyman b. Abdullah, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, âti’z-zikr müteveffânın oğlu Mustafa Çavuş’tan ve Halime bt. Mehmed’den sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyyân-ı mezbûrân, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Polat mahallesinde mütemekkin olup yine mahalle-i mezbûrede vefât eden ve 970 senesi 15 Zilka‘desi’nde emîn Mustafa Çelebi yediyle muhallefâtından dokuz bin yüz kırk dokuz akçesi zapt edilip Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Ali Çavuş b. Oruc’un vârisleridir. Zira müdde‘î-i mezkûr, müteveffâ-yı merkūmun sulbî oğludur; müdde‘iyye-i merkūme ise vefâtı anında taht-ı nikâhında bulunan zevcesidir. Verâseti ikisine münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî evâili Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. İbrahim, Mustafa b. Mehmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 264 - Hüküm no: 414 - Orijinal metin no: [73b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

415. Hüküm

Süleyman b. Abdullah’ın köle değil yanaşma hizmetkâr olduğu

Vech-i tahrîr-i hurûf oldur ki, Garîb yiğitler zümresinden Kara Hüseyin b. Abdullah nâm kimesne işbu hâmilü’l-hurûf uzun boylu kara gözlü açık kaşlı yüzünü çiçek bozmuş Süleyman b. Abdullah nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip mezbûr Süleyman benim kulum değildir yanaşma hizmetkârımdır Ermeni oğlanıdır dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Süleyman bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî 11 Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Ağa b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah, Ahmed b. Mustafa el-muhzır, Mehmed Çelebi b. Mustafa, el-Hâc Ahmed b. Ali, Pazarcı Yusuf b. Abdullah, Mustafa Çelebi ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 264 - Hüküm no: 415 - Orijinal metin no: [73b-2])﻿

﻿

﻿

416. Hüküm

Mustafa Reis b. Süleyman’ın Frenk asıllı kölesini âzat ettiği

Mustafa Reis b. Süleyman, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar mülkiyetinde bulunan, Efrenciyyü’l-asl, uzun boylu, iri gözlü, esmer, alnında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Hüseyin b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Muharrem b. Hüseyin, Mehmed Bey b. Abdullah es-sipâhi, Ömer Çelebi b. Abdullah er-râcil, Ali Çelebi Pekmezcioğlu diye ma‘rûf, Hüsrev b. Abdullah el-hallâk, Ahmed b. Abdullah, Ali Çelebi b. eş-Şeyh

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 265 - Hüküm no: 416 - Orijinal metin no: [73b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

417. Hüküm

Kadı İsmail b. Yakub’un borcu olduğunu kabulü

Kadı Mevlânâ İsmail b. Yakub, Mustafa b. el-Hâc’ın âzatlı kölesi müteveffâ el-Hâc Pervâne b. Abdullah’dan karz-ı şer‘î cihetiyle aldığı on altın sebebiyle ve müteveffânın verâsetinin velâ tarîkiyle mezbûr Mustafa’ya münhasır olması sebebiyle zimmetinde mezbûr Mustafa’ya on altın borcu olduğunu ikrâr etti. Dâyin-i merkūm, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah, Mevlânâ Ali b. Yakub el-mülâzım, Havâleci Ahmed b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 265 - Hüküm no: 417 - Orijinal metin no: [73b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

418. Hüküm

Müteveffâ Kasım b. Abdullah’ın techîz ve tekfîni için vasiyette bulunduğu ve yine vasiyetle kölesini âzat ettiği

Seydi Halîfe mahallesi câmi‘i imâmı Mevlânâ Hayreddin Halîfe b. Seydi, Sultan Mehmed Câmi‘i mahallesi imâmı Mevlânâ Mahmud b. Abdülganî ve silahdâr Gazanfer b. Abdullah nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Mustafa b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Emin Nureddin mahallesinde mütemekkin olup yine mahalle-i mezbûrede vefât eden ve muhallefâtından Beytülmâl-i mezbûr için on üç bin üç yüz akçesi 970 senesi Zilka‘desi’nde zapt edilen merhûm sipâhi Kasım b. Abdullah, sülüs-i mâlı ile techîz ve tekfîni ve eyyâm-ı mu‘tâdede tabh-ı ta‘âm için vasiyyette bulunmuş ve müdde‘î-i mezbûru vasiyyetinin tenfîzine vasî nasb etmişdi. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etti. Şuhûd-i mezkûrûn ayrıca, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın, emred Hüseyin b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, merhûm-i mezbûr, müdde‘î-i mevsûf-i mezkûr olan abd-i memlûkini mutlak tedbîrle tedbîr eylemişdi. Mevlâ-yı mezbûruna ecel erişip rabbine kavuştuğunda abd-i merkūm, efendisinin sülüs-i malından âzat olmuşdur. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Tayyib b. Mehmed, el-Hâc Hasan b. Yusuf

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 265 - Hüküm no: 418 - Orijinal metin no: [73b-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

419. Hüküm

Hâcce Hatun Evkâfı’ndan olan hamamın tamiri

Merhûme Hâcce Hâtun evkāfına mütevellî olan Pîr Ali Çelebi b. Ahî Ali, evkāf-ı mezbûreden, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ hamamın ta‘mîri için on sekiz bin akçe istikrâza izin istedi. Hâkim de vakf-ı mezbûrun ihtiyâcı zâhir olduğunda istidâne-i mezkûreye izin verdi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 14 Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Sinan Bey b. Abdullah, Pîr Mehmed b. Mehmed, Ahmed b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 266 - Hüküm no: 419 - Orijinal metin no: [74a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

420. Hüküm

Ayşe bt. Abdülbârî’nin, evini Mahmud Bey b. Ahmed Bey’e sattığı

Ayşe bt. Abdülbârî, âti’z-zikr menzilini fahrü’l-a‘yân zahrü’l-akrân müteferrika Mahmud Bey b. Ahmed Bey’e bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da merkūme Ayşe hâtunun işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi olduğu, Ebâ Eyyûb el-Ensârî -aleyhi rahmetü’l-meliki’l-bârî- kasabası mahallâtından Kasım Çavuş mahallesinde vâki‘, üstünde oda bulunan tahtânî bir beyti, mutfağı, su kuyusunu, fırını, bahçeyi, avluyu müştemil olan ve bir tarafdan müşterî-i merkūm mülkü, diğer tarafdan Mukāta‘acı Kara Süleyman Çelebi mülkü, iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt yirmi dört bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Müşterî-i mûmâ ileyh kıbelinden kaziyye-i mahkiyeyi tasdîke vekâleti Nurullah b. Yusuf ve Mustafa b. Kasım’ın şehâdetleri ile sâbit olan Mehmed b. Nur Hâfız, mukırra-i mezbûreyi bi’l-vekâle vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Kadri Çelebi b. Ali Bey, sipâhi Hüsrev Bey b. Abdullah, üstâd Mansur b. Mahmud ve Safiye Hâtun bt. Pîrî nâm kimesneler, menzili mezbûrun derkine îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldular.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Muslihiddin b. Resûl el-müezzin, Mustafa b. İmirze el-müezzin, İbrahim b. Hüseyin, Cafer b. Ahi, Mehmed b. Mehmed, Alâaddin b. Sinan el-müezzin, Veli b. Ali, Mustafa b. Kasım, Nurullah b. Yusuf

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 266 - Hüküm no: 420 - Orijinal metin no: [74a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

421. Hüküm

Sinan Bey b. Karagöz Bey’in evini Sinan Çavuş b. Abdülkerim’e sattığı

Rumeli mîr-i alemi fahrü’l-a‘yân zahrü’l-akrân Sinan Bey b. Karagöz Bey kıbelinden bey‘a ve kabz-ı semeni ikrâra vekâleti el-Hâc Mehmed b. Abdüllatif ve Üveys b. Ahmed’in şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Mehmed b. Yusuf, âtiyyü’zikr menzili, umdetü’l-emâsil ve’l-akrân Sinan Çavuş b. Abdülkerim’e bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Müşterî-i merkūm, müvekkili mûmâ ileyhinin sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından merhûm Mahmud Paşa mahallesinde vâki‘, iç ve dış avluyu hâvî bulunan, iç avlusu altında anbar bulunan tahtânî bir beyti, mutfağı, hamamı, üç odayı, fırını, bahçeyi ve iki helâyı müştemil; dış avlusu üstlerinde oda bulunan üç odayı, altlarında ahır bulunan iki selâmlığı, su kuyusunu, helâyı müştemil olan ve bir tarafdan Şâhbula Vakfı, diğer tarafdan el-Hâc Nasûh veresesi mülkü, bir cânibden Kasab Mehmed Vakfı ve diğer cânibden de Hâce Piyâle b. Abdullah mülkü ve tarîk-i hâs ile mahdûd olan mülk menzilini, cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt yüz beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Müşterî-i mezbûr vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî 19 Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Üveys b. el-Hâc Ahmed el-imâm, Hamza b. Abdullah es-sipâhi, el-Hâc Mehmed b. Abdüllatif, Ferhad b. Abdullah, Bayezid b. Sefer el-müezzin, Kurd b. Ali, Mustafa Çavuş b. Cafer Çavuş, Piyâle b. Abdullah, Sinan Çavuş b. Abdullah, Seydi Ali b. Mehmed, Ali b. Davud el-imâm, Behrâm Bey b. Abdullah silahdâr, Hasan Ağa b. Abdurrahman çâşnigir, Kasım Ağa b. Abdurrahman et-timarî, Musa Çelebi b. Abdullah el-kâtib, Abdüllatif b. Hüseyin, Ömer b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn Derkenâr [Arapça]: Tâcü’n-nâz fi’l-âlemîn sülâleti’l-mülûk ve’s-selâtîn Hazreti Hânzâde Sultan bt. el-mağfûr leh Sultan Ahmed Hân aleyhi’r-rahme ve’l-gufrân ve’s-sa‘âde ve’r-rıdvân min ibnihâ’s-sadrî hâfızi hâzihi’l-vesîka iftihârü’l-e‘âlî ve’l-e‘âzım müstecmi‘u cemî‘i’l-me‘âlî ve’l-mefâhim zü’d-devleti’r-râsiha ve’l-ızzeti’s-sâmiha el-mahfûf bi sunûfi avâtıfı meliki’l-vedûd Sultan zâde Hazreti Mahmud Bey dâmet me‘ânîhi

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 267 - Hüküm no: 421 - Orijinal metin no: [74a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

422. Hüküm

Kadem bt. Abdullah’ı öldüren Piro adlı kölenin öldürülmeyip maktûlenin küçük kızı Cemile’ye verilmesi

Bundan akdem maktûle olan Kadem bt. Abdullah’ın oğlu Mesih b. Abdullah’ın kızı Cemile’nin kıbel-i şer‘den vasîsi olan Hasan b. Abdullah nâm kimesne mezbûreyi katl eden kullardan Petro nâm kulun efendisi olan İvaz b. ( ) nâm kimesne mahzarında mezbûr kul katl etdiği mezbûre Kadem’in mezbûre sagīr vârisesi olup ve verâseti mezbûre sagīreye münhasıra idiği bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit oldukdan sonra husûs-ı kaziyye Pâdişâh-ı âlem-penâha arz olundukda ve katlini fermân edip yetîmeye “katl etmeyip kulu vermek enfa‘dır” deyû arz olundukda Pâdişâh hazretleri kul yetîmeye verilsin deyû fermân ettiklerinde mezbûr Karagöz merkūme sagīreye verildi. Fî evâhiri Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman, Mehmed b. Ahmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 268 - Hüküm no: 422 - Orijinal metin no: [74b-1])﻿

﻿

﻿

423. Hüküm

Cezayir timar defterdârı Keyvan Bey’in Edirne Hacı Köyü’ndeki çiftliğini Rumeli defterdârı Mehmed Çelebi Efendi’ye sattığı, tarla ve çayırların tasarruf hakkını verdiği

Oldur ki, Hâlâ vilâyet-i Cezâyir’de timar defterdârı olan fahrü’l-emâsil ve’l-akrân zahrü’l-ekâbir ve’l-a‘yân Keyvan Bey b. Abdülmennân nâm kimesne tarafından âti’z-zikr olan bey‘a ve kabz-ı semene Veli Çavuş b. Abdullah ve Sinan Reis b. Abdullah ve Bayezid b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleri ile vekâleti sâbit olan umdetü’l-emâsil ve’l-akrân vilâyet-i mezbûrede mîr-i alem olan Hüseyin Bey b. Abdurrahman nâm kimesne şerefü’l-emâcid ve’l-a‘yân mecma‘ü’l-mekârim ve’l-ihsân melce’ü erbâbü’l-izzeti’l-aliyye zübdetü ashâbi’s-sa‘âdeti’l-behiyye hâvi’l-me‘âlî ve’l-me’âsir mecma‘ü’l-mekârim ve’l-mefâhir el-mahsûs bi inâyeti’l-meliki’l-müte‘âlî hâlâ vilâyet-i Rumeli Defterdârı Mehmed Çelebi Efendi b. el-merhûm Ali Bey kıbelinden âti’z-zikr olan şirâya ve def‘-i semene Ahmed Çelebi b. Mehmed ve Ahmed Bey b. Mahmud nâm kimesneler şehâdetleri ile vekâleti sâbit olan Mahmud Bey b. İskender mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip, müvekkili merkūmumun hâlâ taht-ı tasarrufunda olan emlâkinden mahmiye-i Edirne tevâbi‘inden Hacı Köyü demekle meşhûr olan karyede sâhibine intimâ ile tahdîdden ganî ve tarîfden müstağnî olmağın ma‘rûf ve meşhûr olup muhavvata-i dâhiliyesinde taş duvarlı ve kiremit örtülü iki ka[r]şılı evleri ve sundurmayı ve iki hizmetkârlar için binâ olunmuş evleri ve bir fırını ve bir kileri ve su kuyusunu ve tavanı kiremit örtülü ve üstü çardaklı beş göz anbarı ve muhavvata-i hâriciyede saz örtülü iki karşılı evleri ve suffe ve altı katar deve alır bir kiremit örtülü ahır ve yanında bir odayı ve ahır-ı mezbûr kurbunda bir at değirmenini ve değirmenin levâzımını ve sundurmayı ve bir üstü kiremit örtülü çardaklı anbarı ve bir saz örtülü damı ve bir büyük samanlığı ve bir fırını ve bir su kuyusunu ve tavuk kümesini ve buzağı duracak yeri müştemil olan çiftliği mezbûr Mahmud Bey’e on bin fıddî râyicü’l-vakt akçeye bey‘-i sahîh-i şer‘î ile bey‘ eyledim ol dahi müvekkili mûmâ-ileyhi için kabûl ve iştirâ ettikden sonra mezbûr vekîlin yedinden semen-i mezbûru bî-kusûr alıp kabz eyledim ve karye-i mezbûrede hâlâ müvekkili mezbûrun taht-ı tasarrufunda olup sâhibine intimâ ile ma‘lûm ve meşhûr olmağın tahdîdden ganî olan çayırlarının ve zirâ‘at ve hırâset olunan yerlerinin hakk-ı tasarruflarını dahi mezbûr vekîle tefvîz eyledim ol dahi müvekkili müşârun-ileyhi için kabûl eyledi dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Mahmud Bey bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî evâhiri Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Hüseyin, Derviş Mehmed b. İskender el-mütevellî alâ evkāfi’l-merkūm Mustafa Paşa, Cafer b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 268 - Hüküm no: 423 - Orijinal metin no: [74b-2])﻿

﻿

﻿

424. Hüküm

Mala adlı nasraniyenin Hamza b. Ayas’ı vekil ettiği

Ferhad b. İskender ve Ahmed b. Abdullah nâm kimesneler, Hamza b. Ayas’tan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Mala bt. Besutra? en-nasrâniyye, müdde‘î-i mezkûru da‘vâ ve kabza, murâfa‘a ve muhâsamaya mutlak vekâletle vekîl edip nefsine nâib kılmıştır. O da vekâlet-i mezbûreyi kabûl etmişdir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Mustafa, Ahmed b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 269 - Hüküm no: 424 - Orijinal metin no: [75a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

425. Hüküm

Mehmed Çelebi b. Mehmed’in verâsetinin intikal ettiği iki oğlunun da ölümüyle muhallefâtlarının ninelerine geçmesi

Şah Hûbân Hâtun bt. Sadi Bey nâm hâtun kıbelinden husûs-ı âtîye bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an vekâlet-i mutlakası sâbit olan mezbûr Şah Hûbân Hâtun’un oğlu Mehmed Bey b. Ali nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde Zâhide bt. Mehmed Bey nâm hâtun kıbelinden bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an vekâleti sâbit olan fahrü’l-akrân hâlâ silâhdarlar kethüdâsı pîrî olan Sinan Kethüdâ b. Üveys nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem Şerîfe-zâde demekle ma‘rûf olan merhûm-ı mebrûr Mehmed Çelebi b. Mehmed fevt oldukda verâseti Koca Bey ve Pîr Ahmed Çelebi nâm sagīr oğullarına münhasıra oldukda merkūm Koca Bey’e intikāl eyleyen hisseyi mezbûre Zâhide Hâtun’un zevci Fazlı Bey b. Mevlânâ Hasan kıbel-i şer‘den vasî olmağla kabz ettikden sonra Koca Bey dahi fevt olup cemî‘ muhallefâtı karındaşı mezbûr Pîr Ahmed Çelebi’ye intikāl ettikden sonra mezbûr Fazlı Bey dahi fevt olup mezbûr Koca Bey’in malından yedinde olan ve sâir muhallefâtını mezbûre Zâhide zabt eyledikden sonra mezbûr Pîr Ahmed Çelebi dahi fevt olup cemî‘ muhallefâtı babasının anası olan Hesnâ nâm hâtun ile anasının anası mezbûre Şah Hûbân Hâtun’a münhasıra olup mezbûre Şah Hûbân Hâtun’a merkūm Pîr Ahmed Çelebi’den intikāl eyleyen meblağdan mezbûre Zâhide’nin yedinde bâkī kalan altı bin yedi yüz akçeyi sâbıkan merkūm Zâhide Hâtun’dan vekâlet-i mahkiyem ile taleb etmiş idim hâlâ zikr olunan meblağı seksen iki filoriye sulh eyledim ve bedel-i sulh olan meblağı mezbûr Sinan Kethüdâ’nın yedinden bî-kusûr mezbûre Zâhide’nin vekîli olan Sinan Kethüdâ ile alıp kabz eyledim ve müvekkile-i mezbûre Zâhide’nin zimmetini cemî‘ da‘vâdan ve eymân ve muhâsamâtdan umûmen, müteveffâ-yı mezbûrun terekesine müte‘allik olan da‘vâdan husûsen ibrâ-i âmla ibrâ ve iskāt eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Sinan Ahmed bi’l-muvâcehe tasdîk ve ibrâsını kabûl edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî evâhiri Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Hasan, Sinan Çavuş b. Abdullah, Ömer Bey b. İlyas, Şaban Çelebi b. Osman, Mevlânâ Şemseddin Halîfe, el-Hâc Hüsrev b. Abdullah, Şâvur Bey b. Abdullah ez-za‘îm, el-Hâc Perviz b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 269 - Hüküm no: 425 - Orijinal metin no: [75a-2])﻿

﻿

﻿

426. Hüküm

Şâhbula, Hesnâ, Hafsa, Sultan ve Güllü adlı kızların, ulûfesi zapt edilen Sinan b. Abdullah’ın vârisi oldukları

Musa b. Hüseyin ve Hatmî b. Ramazan, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘, râciline mahsûs Beytülmâlin emîni olan Kasım Subaşı b. Abdullah mahzarında, âti’z-zikr müteveffânın kızları Şâhbula, Hesnâ, Hafsa, Sultan ve Güllü kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan vekîl râcil Yusuf b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkilât-ı mezbûre, 42. Yayabaşılar bölüğünden olup bundan akdem Hasan Subaşı odalarında vefât eden ve ulûfesinden Beytülmâl-i mezbûr için üç bin yüz seksen akçesi zapt edilen Sinan Kethüdâ diye ma‘rûf râcil Sinan b. Abdullah’ın vârisleridir. Zira müvekkilât-ı mezbûrât, müteveffâ-yı mezbûrun sulbiye kızlarıdır. Verâseti onlara münhasırdır. Onlardan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezkûrun zamânın kazâ-yı mezbûre kadısı Mevlânâ Yusuf b. Şehsuvar kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hüccet-i şer‘iyyeyi ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Süleyman b. Halil el-hatîb, el-Hâc Mustafa b. Ramazan

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 270 - Hüküm no: 426 - Orijinal metin no: [75b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

427. Hüküm

Kadı Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Mahmud Çelebi’nin, Şah Hûbân Hatun bt. Abdurrahman evkâfından ödünç aldığı ve mukâbilinde evini rehin verdiği

Kadı Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Mahmud Çelebi, fahrü’l-muhadderât zahrü’l-muvakkarât Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman -ki kendi vakfının mütevellîsidir-evkāfına, kāimmakām-ı mütevellî olan umdetü’l-emâsil Hüseyin Çelebi b. İlyas muamelesiyle zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden altmış bin akçe, ve muhtelif kumaş bahâsından da altı bin akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Karz dışındaki meblağ, zeyilde mezkûr senenin gurre-i Muharremi’nden bir sene tamâmına müecceldir. Kasab İvaz zâviyesi kurbundaki Hızır Ağa mahallesinde vâki‘, iç ve dış avluyu hâvî, iç avlusu altı tahtânî ve fevkānî beyti, hamamı, helâyı, bahçeyi, su kuyusunu, ahırı, fırını ve muhavvatayı müştemil olan, bir tarafdan Candarcı-zâde diye ma‘rûf Mehmed Çelebi mülkü, diğer tarafdan Fâik Paşa evlâdı mülkü, bir cânibden Ali Çelebi mülkü ve diğer cânibden de tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile mütevellî indinde rehn-i makbûzdur. Medyûn-i mezbûr, va‘de nihâyetinde borcu îfâ edemediğinde rehni bey‘ etmek üzre mezbûr Hüseyin Çelebi’yi vekîl etti. O da vekâlet-i mezbûreyi kabûl etti. Mezbûr Hüseyin, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Mevlânâ-yı mezbûrun zevcesi Ayşe Hâtun bt. Sinan kıbelinden husûs-i âti’z-zikri ikrâra vekâleti Kadri Çelebi b. Üzeyir ve Ali b. el-Hâc Pîrî’nin şehâdetleriyle sâbit olan vekîl İbrahim Çelebi b. İskender, müvekkile-i mezbûresinin meblağ-ı mezbûra kefîl olduğunu bi’l-vekâle, kendisinin kefîl olduğunu ise bi’l-asâle ikrâr etti. Mukırr-ı mezbûrun kardeşi Mustafa Çelebi b. Mevlânâ Mahmud da meblağ-ı mezbûra îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ fî evâhiri Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Cafer b. Abdullah, Murad Kethüdâ b. Abdurrahman, Mehmed Çelebi b. Kadri, Kasım b. Abdullah el-müezzin, el-Hâc Ömer b. Ahmed, Mehmed Çelebi b. İsa, İsa b. Mustafa, Hüsrev b. Abdullah, Muslihiddin b. Abdullah, el-İznikî, Abdi b. İsa, Kurd Çelebi b. Mehmed, Seyyid Mehmed b. Seyyid Mehmed, Mehmed Çelebi b. Hüseyin, Şehsuvar b. Veysel, Abdi b. Şehsuvar, Hüseyin b. Abdi, Hüsam b. Mustafa, Kemal b. Musa, İbrahim Halîfe el-müezzin, Ahmed b. Mustafa, el-Hâc Hasan b. Adil

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 271 - Hüküm no: 427 - Orijinal metin no: [75b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

428. Hüküm

Rıdvan Çavuş b. Sinan Çavuş’un, Şah Hûbân Hatun bt. Abdurrahman evkâfından ödünç aldığı

Rıdvan Çavuş b. Sinan Çavuş, fahrü’l-muhadderât zahrü’l-muvakkarât Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman -ki kendi vakfının mütevellîsidir-evkāfına zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden yüz altın borcu olduğunu ikrâr etti. Evkāf-ı mezbûreye kāimmakām-ı mütevellî olan umdetü’l-emâsil Hüseyin Çelebi b. İlyas, mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Muharrem sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. el-Hâc Pîrî, Mehmed Bey b. Abdullah, Kadri Çelebi b. Aziz, Mehmed Çelebi b. Kadri, İsa b. Mustafa, Mustafa b. Abdullah, el-Hâc Cafer b. Abdullah, Hüsrev Bey b. Abdullah, Ahmed b. Mustafa ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 272 - Hüküm no: 428 - Orijinal metin no: [76a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

429. Hüküm

Rıdvan Çavuş b. Yusuf’un kayınpederine olan borcu hususunda sulh olduğu

Rıdvan Çavuş b. Yusuf nâm kimesne meclis-i şer‘de hâmil-i hâze’l-kitâb Kadri Çelebi b. Aziz mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip zevcem olan mezbûr Kadri Çelebi’nin kızı olan Nisâ Hâtun’un, babası mezbûr Kadri Çelebi’ye karz-ı şer‘îden iki yüz altın deyni olup hâlâ zikr olunan deynini mezbûr Kadri Çelebi ile fuzûlen yüz altına sulh edip ve bedel-i sulh olan meblağı teberru‘an mezbûr Kadri Çelebi’ye verdim dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Kadri Çelebi bi’l-muvâcehe tasdîk ve sulhunü kabûl edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Tahrîren fî evâhiri Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 272 - Hüküm no: 429 - Orijinal metin no: [76b-1])﻿

﻿

﻿

430. Hüküm

Mustafa b. Sinan ve Selime bt. Süleyman’ın, evlerini Mustafa Çelebi b. Ali Bey’e sattıkları

Mustafa b. Sinan asâleten ve Selime bt. Süleyman kıbelinden bey‘ ve kabz-ı semene vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan râcil Nasûh b. Abdullah vekâleten, kendilerine mûrisleri Aydın Subaşı’dan intikāl eden, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Dülgerzâde mahallesinde vâki‘, tahtânî bir beyti, iki selâmlığı, su kuyusunu, bahçeyi, fevkānî ve tahtânî üç odayı, ahırı müştemil olan ve bir tarafdan Aydın Subaşı Vakfı, diğer tarafdan İsfendiyar Bey mülkü ve tarîk-i âm ile mahdûd bulunan menzili cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt otuz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile hâmil-i hâze’l-kitâb fahrü’l-ekâbir ve’l-a‘yân zahrü’l-emâsil ve’l-akrân Mustafa Çelebi b. el-merhûm Ali Bey’e bey‘ ettiklerini ikrâr ettiler. O da menzili mezbûru onlardan iştirâ etti. Müşterî-i mezbûr, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Mehmed Bey b. Abdülhay el-mütevellî, Mehmed Çelebi b. Osman, Mustafa b. Hamza

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 272 - Hüküm no: 430 - Orijinal metin no: [76b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

431. Hüküm

Yahudi Agob’un İlya ve Musa nâm oğullarının, evlerini Mihrimah Sultan’a sattıkları

Kurd diye ma‘rûf Yahudi Agob’un İlya ve Musa nâm oğulları, âti’z-zikr menzillerini, sâhibü’l-âdâti’l-aliyye ve’s-sa‘âdât ileyhinne tâcü furukı’n-nisvân mimmen lehünne uluvve’ş-şân Hazreti Mihrimah Sultan bt. es-Sultani’l-a‘zam ve’l-Hakani’l-mu‘azzam kıbelinden vekâleti sâbit olan vekîl umdetü’l-emâsil ve’l-akrân Behrâm Kethüdâ b. Abdülmennân kıbelinden husûs-i âti’z-zikre vekîl olan Mehmed Bey b. Abdülmennân’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiklerini ikrâr ettiler. Vekîl-i mezbûr da bâyi‘ân-ı mezbûreynin sâhibi ve mâliki oldukları, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ merhûm Mevlânâ Şemseddin el-Gürânî Hanı mahallesinde kâin, içinde bir oda bulunan fevkānî bir beyti, altında anbar bulunan tahtânî diğer bir beyti, tahtapuşu, mutfağı, fırını, helâyı, tahtânî diğer bir beyti, avluyu, su kuyusunu, diğer bir helâyı, birinin altında anbar ve üstünde tahtapuş ve oda bulunan üç beyti müştemil olan diğer bir avluyu, selâmlığı, mutfağı, su kuyusunu, avluyu, her birinin müstakil mutfağı bulunan kebîr iki beyti, odayı, tahtaboşu, fırını, helâyı hâvî olan ve bir tarafdan Yahudi Yasef mülkü, diğer tarafdan el-Hâc Hasan Vakfı ve iki tarafdan da tarîk-i hâs ile mahdûd olan cemî‘ menzili cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt yetmiş iki bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Vekîl-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Mukırr-ı mezbûrun kardeşi Sabatay b. Kurd menzili mezbûrun derkine îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 273 - Hüküm no: 431 - Orijinal metin no: [76b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

432. Hüküm

Selime bt. Yusuf’un, Bayezid b. Abdullah’dan alacağı olduğu

Hızır b. Abdullah ve Hüseyin b. Abdullah nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘, râciline müte‘allik Beytülmâlin emîni olan Kasım Subaşı b. Abdullah mahzarında, mahmiye-i Edirne mahallâtından Mevlânâ Veliyüddin mahallesinde mütemekkine Selime bt. Yusuf’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i mezbûrenin, 80. bölükden olup bundan akdem vefât eden ve muhallefâtında ulûfe cihetinden bulunan meblağın zapt edildiği râcil Bayezid b. Abdullah’da üç bin sekiz yüz akçe alacağı vardır. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Mehmed, Davud b. Abdullah er-râcil, Hüseyin b. Abdullah er-râcil ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 273 - Hüküm no: 432 - Orijinal metin no: [77a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

433. Hüküm

Mustafa b. Sinan ve Selime bt. Süleyman’ın, Aynî Hatun bt. Ali Bey’in zimmetini ibrâ ettikleri

Âti’z-zikr müteveffânın kardeşinin oğlu ve vârisi olan Mustafa b. Sinan ve müteveffâ-yı merkūmun ana-baba bir kız kardeşi Selime bt. Süleyman kıbelinden husûs-i âti’z-zikre ve gayrısına vekâlet-i mutlakası bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan râcil Nasûh b. Abdullah meclis-i şer‘-i şerîfte hâzır olup, mezkûr Mustafa asâleten, merkūm Nasûh müvekkile-i mezbûresi kıbelinden vekâleten, müteveffâ Süleyman’ın oğlu Aydın Subaşı’nın zevcesi ve vârisesi olan hâmile-i hâze’l-kitâb Aynî Hâtun bt. Ali Bey’in zimmetini cemî‘ de‘âvî, mutâlebât, eymân ve muhâsamâtdan umûmen, müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtına müte‘allik da‘vâdan husûsen ibrâ-i âm ile ibrâ ettiler. Mezbûre Aynî Hâtun kıbelinden husûs-i mârrü’z-zikre vekâleti Burhan Dede b. Veli ve Mehmed b. Mustafa’nın şehâdetleri ile sâbit olan, mezbûre Aynî Hâtun’un kardeşi fahrü’l-akrân Mustafa Çelebi b. Ali Bey ibrâyı kabûl edip vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Muharremi’l-harâm sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud Bey b. Abdullah, Mevlânâ Gülâbi b. Himmet

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 274 - Hüküm no: 433 - Orijinal metin no: [77a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

434. Hüküm

Muhallefâtı beytülmâlce zabtolunan Hasan Ağa’nın Haslar kazâsındaki evlerinin müzâyede ile Şehzâde Mehmed’in kızı Hümâ Sultan’a satıldığı

Sebeb-i tahrîr-i hurûf oldur ki, Hâlen beytülmâl emîni Mustafa Çelebi b. Himmet nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîfde durretü iklîli’l-azameti ve’l-celâl gurretü cebîni’s-sa‘âdeti ve’l-ikbâl el-mahsûsa bi inâyeti’l-meliki’l-mennân hazreti Hümâ Sultan bt. el-merhûm el-mağfûrun-leh es-sa‘îd eş-şehîd şehzâde Sultan Mehmed kıbelinden umdetü’l-vüzerâi’l-kirâm zübdetü’l-küberâi’l-fihâm zi’l-kadri’r-refî‘ ve’l-câhi’l-menî‘ Hazreti Ferhad Paşa b. Mehmed kıbelinden husûs-ı âtîye vekâlet-i mutlakası sâbit olan umdetü’l-ekâbir ve’l-a‘yân kethüdâları olan Mustafa Kethüdâ b. Abdülmennân nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem fevt olup cemî‘ muhallefâtı beytülmâl-i mezkûra zabt olunan dergâh-ı âlî çaşnigirlerinden iken za‘îm olan Hasan Ağa’nın muhallefâtından Hâslar kazâsı tevâbi‘inde karye-i Vigere’de vâki‘ olup iki karşılı evleri ortası suffeyi ve yan suffeleri önünde havuz ve fıskiyeyi ve kapının iç tarafında iki tahtânî oda ve bir büyük damı ve taşrasında otuz at alır bir büyük ahır ve bir büyük evi ve bostanı ve bir hayâtı ve bir ahırı ve yedi kara sığır ve bir inek buzağısı ve altı araba bir bağ yerini müştemil olup bir tarafdan Sinan b. Abdullah ve bir tarafdan Yusuf b. Abdullah ve üç tarafdan tarîk-i âmla mahdûd olan [menzil] mirâren beyne’t-tâlibîn ve’r-râgıbîn müzâyede olunup otuz bin akçede mezbûr vekîlin üzerinde karâr eyleyip mezbûr vekîl otuz bin akçeye bey‘ eyledim deyû ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ettikde mukırr-ı mezbûru mezkûr vekîl bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘ bi’t-taleb kayd olundu. Fî evâhiri Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim Çavuş, Mehmed Çavuş b. Mustafa Çavuş Kamer bt. Abdullah nâm hâtun kıbelinden Müyesser b. Ali vekîl idiğine Hüseyin b. Kasım ve Kasım b. Hüseyin şehâdet etti.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 274 - Hüküm no: 434 - Orijinal metin no: [77b-1])﻿

﻿

﻿

435. Hüküm

Fâtıma bt. Davud’un, evini Bâli Bey b. Sinan’a sattığı

Zevcesi Fâtıma bt. Davud kıbelinden bey‘a ve kabz-ı semeni ikrâra vekâleti Mevlânâ Süleyman b. Halil ve el-Hâc Kasım b. Mehmed’in şehâdetleri ile sâbit olan Mehmed b. Mustafa, âti’z-zikr menzili Bâli Bey b. Sinan’a bi’l-vekâle bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da müvekkile-i mezbûrenin sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Bıçakçı? mahallesinde vâki‘, tahtânî bir beyti, su kuyusunu, helâyı müştemil olan ve bir tarafdan Efendi Hazretleri b. eş-Şeyh Mehmed mülkü, diğer tarafdan müşterî-i mezbûr mülkü, bir cânibden Demirhan Vakfı ve diğer cânibden de tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzili cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt altı bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Müşterî-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Çelebi b. Ahmed, Rüstem b. Abdullah, Hürrem b. Abdullah, Nasûh Bey b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 275 - Hüküm no: 435 - Orijinal metin no: [77b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

436. Hüküm

Şahsın mahkemeye gelmesine kefil olma

Merhûm tâcir Hâce Sinan evkāfına mütevellî olan Mustafa b. Mehmed, Mehmed Çelebi b. Yusuf’un nefsine ve hîn-i mütâlebede meclis-i şer‘a ihzârına kefîl oldu. Mezbûr Mustafa, merkūm Mehmed gâib olursa veya ihzâr edemezse on üç bin akçe ödemeye dahi îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Cafer b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman, Mevlânâ Derviş Ali b. Hızır

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 275 - Hüküm no: 436 - Orijinal metin no: [77b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

437. Hüküm

Sultan ve Zeyneb ibnetey Hüsam ve Mustafa b. Seydi b. Mehmed’in, Ahmed b. Hüsam’ın vârisi oldukları

Müderris Mevlânâ Muhyiddin b. Mahmud, müderris Mevlânâ Mehmed b. Sıyami, kāid İbrahim b. Kemal ve sipâhi Ferhad b. Abdullah nâm kimesneler [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Hille kasabasında mütemekkine Sultan ve Zeyneb ibnetey Hüsam ve Mustafa b. Seydi b. Mehmed kıbellerinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Basra vilâyeti tevâbi‘inden Kapan livâsı beyi fahrü’l-ümerâ’i’l-kirâm ve zahrü’l-küberâi’l-fihâm Seydi b. Hüseyin’den bi’l-vekâle sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkilîn-i mezbûrîn, mahrûse-i Filibe nâzırı iken yine mahrûse-i mezbûrede vefât eden ve 967 senesi Muharrem ayının yirmi ikinci günü muhallefâtından beş bin dört yüz doksan iki akçesi, sene-i mezbûrenin gurre-i Rebî‘ulevvelinde üç bin altı yüz doksan sekiz akçesi mahrûse-i mezbûre kadısı hâdimi yediyle, 968 senesi Zilka‘de ayının dokuzuncu günü üç bin iki yüz dört akçesi, 969 senesi Cumâdelûlâ ayının yedinci günü yüz otuz beş bin altı yüz akçesi Beytülmâl-i mezkûrun emîn-i sâbıkı Mehmed yediyle Hazine-i âmire’ye vâsıl olan sipâhi Ahmed b. Hüsam’ın vârisleridir. Zira müteveffâ-yı mezbûr, müvekkile-i mezbûre Hatice?’nin sadrî oğludur. Müvekkiletân-i mezbûretân ise onun ana-baba bir kız kardeşleridir. Müvekkili mezbûr Mustafa onun amca oğludur. Verâseti onlara münhasırdır. Onlardan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezkûrun günün kazâ-yı mezbûr kadısı Mevlânâ Seydi b. Bayezid kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hüccet-i şer‘iyyeyi ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ ve hurrire fî evâhiri Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Mahmud b. Mehmed ve Mahmud b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 276 - Hüküm no: 437 - Orijinal metin no: [77a (2)-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

438. Hüküm

Mihrihan Sultan bt. Ahmed Bey’in, Narda kasabasındaki evini satması için vekâlet verdiği

Mevlânâ Tâceddin b. Ramazan ve tavâşî Cevher Ağa b. Abdullah nâm kimesneler, el-Hâc Ahmed b. Mahmud’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, fahrü’l-muhadderât Mihrihan Sultan bt. el-merhûm Ahmed Bey husûs-ı âti’z-zikri ikrâra müdde‘î-i mezbûru vekîl etti; sonra mezbûr Ahmed, Mihrihan Sultan’ın çâşnigir Ahmed Bey b. Abdullah’ı Narda kasabasında vâki‘ evden ve gayrısından ibâret cemî‘ menzilinin bey‘ine ve kabz-ı semene ve îsâle vekâlet-i devriye ile vekîl ettiğini ikrâr etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 276 - Hüküm no: 438 - Orijinal metin no: [77a (2)-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

439. Hüküm

Cemile bt. Mesih adlı çocuğun, iki köle tarafından öldürülen Kadem bt. Abdullah’ın torunu ve vârisi olduğu

Müderris Mevlânâ Abdülvehhâb b. Mustafa, Mevlânâ Şaban b. Mehmed ve Abdurrahim b. Tayyib nâm kimesneler, âti’z-zikr maktûlenin katilleri olan iki kölenin birinin efendisi İvaz b. Kasım Reis mahzarında, Cemile bt. Mesih nâm sagīreye kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Hasan b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, sagīre-i mezbûre, iki kölenin katlettiği Kadem bt. Abdullah’ın vârisidir. Zira sagīre-i mezbûre, müteveffât-ı merkūmenin oğlunun kızıdır. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Zilhicce sene seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah, el-Hâc Abdullah, b. Abdullah, Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Remzi

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 277 - Hüküm no: 439 - Orijinal metin no: [77a (2)-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

440. Hüküm

Ahmed b. Saltuk’un, Ali b. Mehmed’in vârisi olduğu

Tâcir Hasan b. Ahmed ve Ramazan b. İbrahim nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Kütahya kasabasında mütemekkin Ahmed b. Saltuk kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Sefer b. Ahmed’den sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkili mezbûr, Turhal kasabasında vefât eden ve muhallefâtından 970 senesi Receb ayının on üçüncü günü mukāta‘ât nâzırı Tokat kadısı Mevlânâ Hayreddin’in irsâliyle on sekiz bin altı yüz on sekiz akçesi Hazine-i âmire’ye vâsıl olan Ali b. Mehmed’in usûbe-i nesebiyye cihetiyle vârisidir. Zira müvekkili mezbûr, müteveffâ-yı mezbûrun dedesi İsa’nın ana-baba bir kardeşidir. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezkûrun günün …? kasabası kadısı Mevlânâ Mehmed b. Abdullah kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hüccet-i şer‘iyyeyi ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi. Fî evâhiri Muharrem sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Abdullah, Ali b. Mahmud Fi’l-yevmi’l-ehad fî gurreti Saferi’l-hayr sene 971

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 277 - Hüküm no: 440 - Orijinal metin no: [77b (2)-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

441. Hüküm

Merhûm Cerrâh Hacı Ali’nin vakıf tevliyetinin İbrahim b. Abdullah’a verilmesi

Oldur ki, Mahrûse-i İstanbul’da merhûm Cerrâh Hacı Ali nâm kimesne hâl-i hayâtında on üç bin akçe ve bir dükkân vakf edip ve mütevellîsine her senede yüz akçe ta‘yîn edip hâlâ mezbûr müteveffânın mu‘takı olan hâmil-i hâze’l-kitâb İbrahim b. Abdullah nâm kimesne tevliyeti mezbûreye mahaldir deyû vakf-ı mezbûrun mürtezikası ve sâir udûl-i müslimînden sikāt haber vermeğin zikr olunan tevliyet mezbûr İbrahim’e sadaka olundu gerekdir ki min-ba‘di’l-yevm hidemât-ı lâzimesin edâ ettikden sonra her sene de evkāf-ı mezbûreden yüz akçeye mutasarrıf ola Pâdişâh-ı âlem-penâh hazretlerinin devâm-ı devletine ve vâkıf-ı mezbûr rûhuna du‘âya meşgûl ola. Hurrire fî evâili Saferi’l-hayr sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Musa b. Yunus el-imâm, el-Hâc Mustafa b. Muhyiddin el-müezzin, Hasan Bey b. Abdullah, el-Hâc Ahmed b. Ali, Mevlânâ Muhyiddin b. Mustafa, el-Hâc Hemdem b. Abdullah, İskender Bey b. Abdullah es-sipâhi

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 278 - Hüküm no: 441 - Orijinal metin no: [77b (2)-2])﻿

﻿

﻿

442. Hüküm

Cerrâh Ali Ağa’nın muhallefâtından vasîsi Mustafa Bey’de kalan paranın tahsiline kefil tayini

Merhûm Cerrâh el-Hâc Ali Ağa Evkāfı’na bi’l-fi‘il mütevellî olan İbrahim b. Abdullah meclis-i şer‘-i şerîfde merhûm-ı mezbûrun muhallefâtını zabta vasiyy-i muhtârı olan Mustafa Bey b. Ali Bey mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip merhûm-ı merkūmun vakf eylediği on üç bin akçenin on bir bin akçesini mezbûr vasînin yedinden hükm-i tevliyetim ile bî-kusûr alıp kabz eyledim iki bin akçesi dahi mezbûr vasînin yedindedir dedikde mukırr-ı mezbûru merkūm vasî bi’l-muvâcehe tasdîk ettikden sonra merhûm-ı mezbûrun mu‘taklarından Hüsrev b. Abdullah nâm kimesne meclis-i şer‘a gelip zikr olunan İbrahim’in kabz ettiği akçenin ben zararına kefîlim dedikde mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fi’l-yevmi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 278 - Hüküm no: 442 - Orijinal metin no: [77b (2)-3])﻿

﻿

﻿

443. Hüküm

Cerrâh Ali Ağa’nın muhallefâtından vasîsi Mustafa Bey’de olan paranın alındığı

Merhûm-ı mezbûrun vasiyy-i muhtârı olan mezbûr Mustafa Bey b. Ali Bey mahzarında merhûm-ı mezbûrun evkāfına bi’l-fi‘il mütevellî olan İbrahim b. Abdullah ikrâr ve takrîr-i merâm edip mezbûrun muhallefâtından mezbûr vasî zabt ettiği on üç bin vakıf akçeyi mezbûr vasî yedinden bî-kusûr alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezbûr vasî bi’l-muvâcehe tasdîk etti. Hurrire fî evâili Rebî‘ilevvel sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd-ı a‘lâhu, Mevlânâ Ali b. Musa, İbrahim b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 279 - Hüküm no: 443 - Orijinal metin no: [77b (2)-4])﻿

﻿

﻿

444. Hüküm

Bayram b. Abdullah’ın Macar asıllı câriyesini âzat ettiği

Râcil Bayram b. Abdullah, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-ı mülkiyetinde olan Macariyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sağ gözünde illet bulunan hâmile-i hâze’l-kitâb Selver bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Câriye-i mezbûre böylece harâir-i mükellefâttan hürre bir kimesne oldu. Câriye-i merkūme, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti Saferi’l-hayr sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Bey b. Abdullah es-sipâhi, Kasım Bey b. Abdullah, Mahmud b. Abdullah, İbrahim b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 279 - Hüküm no: 444 - Orijinal metin no: [78a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

445. Hüküm

Ayşe bt. Ömer’in, boşandığı kocasından mehir ve nafakasını aldığı

Ayşe bt. Ömer nâm hâtun meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde Hasan Bey b. Mehmed nâm sipâhi mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip yedi bin akçe mehr-i müeccelim ve yüz yirmi akçe nafaka-i iddetim mezbûr mutallakamın elinden alıp kabz eyledim ve mezbûr mutallakamın zimmetini cemî‘ da‘vâdan ve eymân ve muhâsamâtdan umûmen, husûsen mezbûr mehrime ve nafaka-i iddetime müte‘allik olan da‘vâdan ibrâ-i âmla ibrâ ve iskāt eyledim dedikde mukırre-i mezbûreyi mezbûr Hasan Bey bi’l-muvâcehe tasdîk ve ibrâsını kabûl edicek kayd olundu. Fî evâili Safer sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Süleyman, Mehmed b. Ahmed, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 279 - Hüküm no: 445 - Orijinal metin no: [78a-2])﻿

﻿

﻿

446. Hüküm

Sinan Kethüdâ b. Ömer’in, Gürcü asıllı kölesini âzat ettiği

Sinan Kethüdâ b. Ömer, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-ı mülkiyetinde olan Gürciyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, hâmil-i hâze’l-kitâb Hasan b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr böylece ahrârdan hür bir kimesne oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Saferi’l-hayr sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Dede b. Aydın, Ramazan b. Demirhan, Ahmed b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 280 - Hüküm no: 446 - Orijinal metin no: [78a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

447. Hüküm

Hatice bt. Pîr Mehmed Çelebi adlı çocuğa nafaka takdiri

İşbu hüccet-i şer‘iyyenin üzerinde imzâsı bulunan hâkim, Hatice bt. el-merhûm el-mebrûr Mevlânâ Pîr Mehmed Çelebi nâm sagīrin nafakası, kisvesi ve sâir levâzım-ı zarûriyesi için târih-i hâze’l-kitâbdan i‘tibâren yevmî beş akçe farz ve takdîr etti ve meblağ-ı mezbûrun sarfına, kardeşi Mevlânâ Mahmud Çelebi b. Pîr Mehmed Çelebi’ye izin verdi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis min Saferi’l-hayr sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Süleyman kâtibü’l-ahkâm, Ahmed b. Mustafa ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 280 - Hüküm no: 447 - Orijinal metin no: [78a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

448. Hüküm

Nefise bt. Abdullah’ın, Yunus b. Abdullah’ın kız kardeşi ve vârisi olduğu

Aşçıbaşı Mahmud b. Abdullah, aşçı Mustafa b. Abdullah, müezzin Mehmed b. Mahmud, el-Hâc İbrahim b. Mustafa, Mehmed b. Habib ve Mustafa b. Mehmed Dîvân’dakilerin huzûrunda, ikisi mahzarında, Nefise bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i mezbûre, mahmiye-i merkūme mahallâtından Elvanzâde mahallesinde mütemekkin iken Burgos’ta vefât eden ve 967 senesi Ramazan ayının altıncı günü Beytülmâl-i mezkûrun emîn-i sâbıkı Mehmed yediyle muhallefâtından Hazine-i âmire’ye altmış bin yüz otuz beş akçesi vâsıl olan aşçı-i sultânî Yunus b. Abdullah’ın vârisidir. Zira müteveffâ-yı mezbûr, şuhûd-i mezbûrîn huzûrunda müdde‘iyye-i mezkûrenin kendisinin ana-baba bir kız kardeşi olduğunu ikrâr ve itirâf etmişdi. Verâseti ana ve Sultan-ı a’zam’ın mu‘takasına münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Saferi’l-hayr sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Sefer b. Eyüb, Mehmed b. İsmail

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 280 - Hüküm no: 448 - Orijinal metin no: [78b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

449. Hüküm

Ali ve İbrahim’in, Vâlide-i Şehzâde Sultan Mehmed mahallesindeki evlerini Mehmed Çavuş b. Yusuf’a sattıkları

Ali ve İbrahim ibney ( ) nâm kimesneler, âti’z-zikr menzillerini Beylerbeyi Çavuşu diye ma‘rûf hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed Çavuş b. Yusuf’a bey‘ ettiğini ikrâr etti. . Müşterî-i mezbûr da bâyi‘ân-ı mezbûrânın sâhibi ve mâliki oldukları, merhûme-i mebrûre Vâlide-i sa‘îd-i şehîd Şehzâde Sultan Mehmed mahallesinde vâki‘, tahtânî bir beyti, gölgeliği, fırını, bahçeyi ve avluyu müştemil olan, bir tarafdan merhûm-i mebrûr Vakfı, diğer tarafdan Mehmed b. Sâlih mülkü, diğer cânibden Ahmed Çelebi Vakfı ve cânib-i âhardan da tarîk-i hâs ile mahdûd cemî‘ menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla râyicü’l-vakt üç bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Müşterî-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Ali, İskender Subaşı b. Abdullah, Mustafa b. İskender, el-Hâc Hüseyin b. Abdullah, Mehmed b. Ahmed, Haydar b. Hüseyin

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 281 - Hüküm no: 449 - Orijinal metin no: [78b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

450. Hüküm

Sipahi Yunus b. Abdullah’ın, Hasan Halife mahallesindeki evini bey‘ bi’l-istiğlâl ile Ali Çelebi evkâfına sattığı

Sipâhi Yunus b. Abdullah, âti’z-zikr menzilini merhûm Ali Çelebi evkāfına mütevellî olan Bedreddin b. İlyas’a bey‘ ettiğini ikrâr etti. Mütevellî-i mezbûr da vakf-ı mezbûr malıyla ve istiğlâl maksadıyla, mezbûr Yunus’un sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Hasan Halîfe mahallesinde vâki‘, bir tarafdan Şâhkulu Çelebi mülkü, diğer tarafdan Nisâ Hâtun bt. Hamza mülkü ve iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt üç bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Mütevellî-i mezbûr, zeyilde mezkûr senenin gurre-i Muharremi’nden bir sene tamâmına menzili mezbûru bâyi‘-i merkūma üç yüz akçe ücreti kirâ ile kirâladı. Mütevellî-i mezbûr, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Safer sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Hasan el-müezzin, el-Hâc Ali b. Mehmed el-imâm, el-Hâc Sinan b. Abdi, İbrahim b. İsmail, ahmed Bey b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 281 - Hüküm no: 450 - Orijinal metin no: [78b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

451. Hüküm

Sinan Kethüdâ b. Ömer’in, Arnavut asıllı kölesini âzat ettiği

Sinan Kethüdâ b. Ömer, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar mülkiyetinde bulunan, Arnavudiyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, iri gözlü, esmer hâmil-i hâze’l-kitâb Süleyman b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr böylece ahrârdan hür bir kimesne oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Dede b. Aydın, Ramazan b. Demirhan, Ahmed b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 282 - Hüküm no: 451 - Orijinal metin no: [78b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

452. Hüküm

Şahsın mahkemeye gelmesine kefil olma

Üsküdar’da Hasan Ağa mahallesinden Cafer b. Abdullah ve mahalle-i mezbûreden Hüseyin b. Mahmud ve İstanbul’da Yeni Câmi‘ mahallesinden Mehmed b. Ahmed ve mahalle-i mezbûreden Veli b. Ahmed ve Sarıgöz mahallesinden Ramazan b. Sefer nâm kimesne Seyyid Bâli b. es-Seyyid Ali nâm emîre kefîl oldukları Asesler Kethüdâsı Hüseyin b. Abdullah talebiyle kayd olundu. Fî evâhiri Rebî‘ilâhir sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Abdi b. Ahmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 282 - Hüküm no: 452 - Orijinal metin no: [78b-5])﻿

﻿

﻿

453. Hüküm

Hasan b. İvaz’ın muhallefâtı için kız kardeşleri ve amca oğullarının açtıkları verâset davası

Kaziyye oldur ki, Antalya’da fevt olan Hasan b. İvaz nâm kimesne muhallefâtından on yedi bin altı yüz on sekiz akçesi sene 971 Muharremi’nin 15[’inde] sağ bölük ulûfecilerinden havâle olan Mustafa yedinden Hızâne-i âmireye teslîm olunmuşdur. Hâlen Musa b. Durmuş nâm kimesne gelip müteveffâ-yı mezbûrun kazâ-i Mekri’de mütemekkin olan Paşa Ana ve Paşalı ve Fâtıma nâm hâtunlar li eb ve üm kız karındaşlardır. Veli nâm sagīr müteveffâ-yı mezbûrun li eb ve üm ammi olan Ali b. Mezid nâm kimesnenin sulbî oğludur ve Himmet nâm sagīr müteveffâ-yı mezbûrun ammi olan Mehmed b. Mezid’in oğludur verâset mezbûrlara münhasıradır ve ben mezbûra hâtunlar da‘vâlarına ve kabz-ı mallarına vekîliyim ve mezbûrân sagīrlerin kıbel-i şer‘den mansûb vasîsiyim deyip Mekri kadısı olan Mevlânâ Nasrullah b. Abdullah’dan nakl-i şehâdet ibrâz edip da‘vâ-yı verâset eyledikde Hamza b. Ahmed ve Hasan b. İsmail ve Mahmud b. Nasûh ve Ali b. Hızır şehâdetleri ile Hüseyin b. İsmail ve Torbalı b. Hasan nâm kimesneler tezkiyeleri ile hükm olundu. Fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 282 - Hüküm no: 453 - Orijinal metin no: [79a-1])﻿

﻿

﻿

454. Hüküm

Hasan b. Abdullah’ın on kölesini vasiyetle âzat ettiği

İmâm Mevlânâ Mehmed b. Ali, müezzin Ali b. Hüseyin, Nasrullah b. Habib ve bevvâb Mahmud b. Ali nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, uzun boylu, sarışın, çatık kaşlı, Macariyyü’l-asl Ali b. Abdullah’dan ve çok uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın, Bosnaviyyü’l-asl Hüseyin b. Abdullah’dan ve Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın Pervâne b. Abdullah’dan ve Bosnaviyyü’l-asl, uzun boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, sol gözü yakınında eser-i cerh bulunan Kurd b. Abdullah’dan ve Bosnaviyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü Mustafa b. Abdullah’dan ve Nûbiyyü’l-asl, zenci, uzun boylu, açık kaşlı Abdullah b. Abdullah’dan ve Efrenciyyü’l-asl, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın Piyâle b. Abdullah’dan ve Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, iri gözlü, sol kulağında eser-i cerh bulunan Hamza b. Abdullah’dan ve Megreli, orta boylu, açık kaşlı, iri gözlü Şirmerd b. Abdullah’dan ve Macariyyü’l-asl, uzun boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü Ferhad b. Abdullah’dan ve Bosnaviyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Dudu bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Davud Paşa mahallesinde mütemekkin iken bundan akdem yine mahalle-i mezbûrede vefât eden ve muhallefâtı Beytülmâl-i mezbûr için zapt edilen za‘îm merhûm Hasan b. Abdullah, hâli-hayâtı ve kemâl-i sıhhat ve aklında abîd ve câriye-i müdde‘iyyîn-i mevsûfîni mutlak tedbîr ile tedbîr eylemişdi. Mevlâ-yı mezbûra ecel erişip rahmeti rahmâna kavuştuğunda, efendilerinin emvâli Beytülmâle intikāl ettiğinden abîd ve câriye-i mezkûrîn hür kimesneler oldular. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’t-tâsi‘ min Saferi’l-hayr sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf b. Abdurrahman, Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Hüseyin b. Yusuf el-müezzin, Nasûh Bey b. Abdullah reisü’l-muhzırîn, Abdullah b. Abdullah, Ahmed b. Mustafa, el-Hâc Ahmed b. Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 283 - Hüküm no: 454 - Orijinal metin no: [79a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

455. Hüküm

Şahsın mahkemeye gelmesine kefil olma

Yeni Câmi‘ mahallesinden Veli b. Ahmed [nâm] döşekçi ve İstanbul’da Sarıgöz mahallesinden Ramazan b. Sefer nâm kasab Seyyid Hüseyin b. Seyyid Mustafa nâm kimesnenin nefsine kefîl olup ve İstanbul’da Eski İbrahim Paşa mahallesinden Memi nâm ases, ikisinin dahi nefsine kefîl olup Asesler Kethüdâsı Hüseyin b. Abdullah talebiyle kayd olundu.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 284 - Hüküm no: 455 - Orijinal metin no: [79a-3])﻿

﻿

﻿

456. Hüküm

Şahsın mahkemeye gelmesine kefil olma

Mevlânâ Himmet Halîfe b. Mehmed ve İbrahim Çelebi b. Yusuf ve sipâhi Şuca‘ Bey b. Abdullah, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Aksaray kurbundaki Kovacı Dede mahallesinden Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Yusuf’un nefsine ve hîn-i mütâlebede ihzârına yirmi gün için kefîl oldular. Müddet-i mezkûrede ihzâr edemezlerse mezbûr Mevlânâ Mehmed Çelebi’nin zimmetinde deyn cihetinden bulunan yedi bin akçe borca da kefîl oldular.

Cerâ zâlike fî 9 Safer sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Mevlânâ Himmet Halîfe b. Mehmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 284 - Hüküm no: 456 - Orijinal metin no: [79b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

457. Hüküm

Dilber Hatun bt. Abdullah evkâfının, Abdi b. Süleyman’da alacağı olduğu

Hamza b. Ali, el-Hâc Baba b. Hüseyin ve Bekir b. Mahmud nâm kimesneler, Dîvân’dakilerin huzûrunda, ikisi mahzarında, Dilber Hâtun bt. Abdullah evkāfına mütevellî olan Abdüllatif b. İbrahim’den sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘, merhûm ve mağfûrun-leh Sultan Selim Hân -aleyhi’r-rahme ve’r-rıdvân-Câmi‘i kurbunda mütemekkin iken bundan akdem Elkas Seferinde vefât eden ve mahalle-i mezbûrede vâki‘ evinin semeninden muhallefâtında mevcut olan yirmi altı bin yedi yüz otuz akçesi Beytülmâl-i mezbûr için zapt edilen Abdi b. Süleyman’ın zimmetinde vakf-ı mezbûrun altı bin altı yüz akçe hakkı vardır. Zira müteveffâ-yı mezkûr hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhat ve aklında evkāf-ı mezbûreye kendisine âidiyeti cihetiyle şöhretinden dolayı tahdîdden müstağnî bulunan bir kısım menzilini bi tarîki’l-istiğlâl satmış ve semenini de kabz etmişdi. Müdde‘i-yi mezbûrun günün mahrûse-i Galata nâibi Hasan Halîfe kıbelinden vârid olan ve kaziyye-i mahkiyeyi müştemil bulunan hüccet-i şer‘iyyeyi ibrâzının ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. İlyas ve eş-Şeyh Abdi b. İbrahim

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 284 - Hüküm no: 457 - Orijinal metin no: [79b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

458. Hüküm

Ayşe Hatun bt. Mevlânâ Muslihiddin’in, kendisine babasından intikal eden parayı teslîm aldığı

Ayşe Hâtun bt. el-merhûm Mevlânâ Muslihiddin kıbelinden husûs-i âti’z-zikri ikrâra vekâleti imâm Mevlânâ Receb b. Hamza ve İskender Dede b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan İbrahim Çelebi b. Abdülkerim, müvekkile-i mezbûresinin, merhûm-i mezbûr babasından kendisine intikāl eden kırk bin sekiz yüz altmış akçeyi, müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtının zabtına vasiyy-i muhtâr olan fahrü’s-sulehâ Mevlânâ İlyas Halîfe b. Ali yedinden ahz ü kabz ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Vasiyy-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike fî evâsıtı Saferi’l-hayr sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Abdurrahman b. Ali el-imâm, Mehmed Çelebi b. Ali el-imâm, Hüseyin b. Ali, Mehmed b. Ömer ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 285 - Hüküm no: 458 - Orijinal metin no: [79b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

459. Hüküm

Sinan b. ( )’ın Gürcü asıllı kölesini âzat ettiği

Sinan b. ( ), işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar mülkiyetinde bulunan Gürciyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, iri gözlü, esmer hâmil-i hâze’l-kitâb Murad b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Sinan b. Abdullah, Ramazan b. Abdullah, Arslan b. Abdullah, Hasan Çelebi b. ( ), Yusuf b. Abdullah, Abdi b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 285 - Hüküm no: 459 - Orijinal metin no: [79b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

460. Hüküm

Kasım b. Abdullah’ın, Mustafa b. Abdullah’ın amca oğlu ve vârisi olduğu

Yunus b. Hasan ve Ali b. Mustafa nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘, râciline mahsûs Beytülmâl-i hâssın/âmmın emîni olan Kasım Subaşı b. Abdullah mahzarında, 4. Ağa bölüğü yayalarından Kasım b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr, mezkûr bölük yayalarından, Mizistre? kazâsı tevâbi‘inden Arkas karyesinden olan ve bundan akdem Gelibolu’da vefât eden ve muhallefâtından Beytülmâl-i mezkûr için sekiz bin altı yüz akçesi zapt edilen râcil Mustafa b. Abdullah’ın vârisidir. Zira müdde‘î-i mezbûr, müteveffâ-yı merkūmun amca oğludur. Müdde‘î-i mezbûrun babası Yani b. Pavlo, müteveffâ-yı mezbûrun babası Dimitri b. Pavlo’nun baba bir kardeşidir. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘înin günün kazâ-yı mezbûr kadısı Mevlânâ İmad Sinan b. Hızır kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hüccet-i şer‘iyyeyi ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Saferi’l-hayr sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Hızır b. Abdullah er-râcil, Rüstem b. Abdullah er-râcil, Mahmud b. Abdullah, es-Seyyid Hasan b. es-Seyyid Ali, İbrahim b. Abdullah er-râcil

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 285 - Hüküm no: 460 - Orijinal metin no: [80a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

461. Hüküm

Can Habib bt. Abdullah’ın muhallefâtının eşine, onun vefatıyla da eşinin kardeşine intikal ettiği

Oldur ki, Mısr-ı Kahire müteferrikalarından Ali b. Yusuf nâm kimesne Dîvân-ı âlî lâ-zâle mehbitan? li’l-feyzi’l-bârîye hâzır olup emâcid-i mükerremeyn-i deftereyn katlarında ve bi’l-fi‘il mahrûse-i İstanbul’da hâssa beytülmâl emîni olan Mustafa Çelebi b. Behmen ve kâtibi Derviş Çelebi b. Lütfi mahzarlarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem mahrûse-i İstanbul’da Kâtib Muslihiddin mahallesinde mütemekkin olup ve mahalle-i mezbûrede fevt olup muhallefâtından vasiyyet ettiği sülüs-i malından ve bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf verâseti sâbit olan sadriye kızı hissesinden mâ‘adâ yirmi bin iki yüz kırk altı akçesi hâlâ emîn-i mezbûr yedinden sene dokuz yüz altmış bir Saferi’nin dokuzunda Hızâne-i âmireye teslîm olunan Can Habib bt. Abdullah nâm hâtun benim li eb ve üm karındaşım olan dergâh-ı âlî müteferrikalarından Ali b. Çırak nâm kimesnenin menkûhası olup fevt oluncaya değin taht-ı nikâhında idiğini sâbıkan mezbûr karındaşım hâl-i hayâtında emâcid-i mükerremeyn-i mezbûreyn katlarında ve mezbûrân emîn ve kâtib mahzarlarında da‘vâ eyledikde gıbbe’s-suâl ba‘de’l-inkâr mahalle-i mezbûreden Hızır b. Kasım ve Eyne Hâce b. Nasûh nâm kimesneler şehâdetleriyle ve Dîvân-ı âlî kâtiblerinden Mehmed b. Mustafa ve Mahmud b. Abdullah nâm kimesneler tezkiyelikleri ile verâsetini isbât eyleyip mezbûrenin muhallefâtından rub‘ hissesin kabz etmezden evvel vefât edip ben mezbûr karındaşımın Hızâne-i âmirede olan muhallefâtı bahâsını Dîvân-ı âlî’de emâcid-i mükerremeyn-i mezbûreyn katlarında ve merkūmân emîn ve kâtib mahzarlarında isbât-ı verâset edip hüccet-i şer‘iyye ile kabz eyledim deyû husûs-ı kaziyyeyi müştemil ve mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit hüccet-i şer‘iyye ibrâz eyleyip hâlâ müteveffât-ı mezbûreden mezbûr karındaşıma âid olan hisse-i şer‘iyyeyi dahi taleb ederim deyû da‘vâ ettikde hüccet-i şer‘iyye mûcebi ile hükm olundu. Fî evâsıtı Saferi’l-hayr sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 286 - Hüküm no: 461 - Orijinal metin no: [80a-2])﻿

﻿

﻿

462. Hüküm

Silahdâr Kasım Bey b. Abdullah’ın evini vakfettiği

Silahdâr Kasım Bey b. Abdullah, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından İsfendiyar mahallesinde vâki‘, birisinin üzerinde oda bulunan dört beyti, su kuyusunu, bahçeyi, fırını ve avluyu müştemil olan, bir tarafdan Şems Bey b. Abdurrahman mülkü, diğer tarafdan Solak Hüseyin mülkü ve iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilini niyet-i hâlisa ve taviyye-i sâfiye ile vakfedip hapsettiğini ikrâr etti. Vâkıf-ı mezbûr süknâyı müddet-i hayâtınca kendine, vefâtından sonra da fırın yakınındaki evde oturmayı müdebbere câriyelerinden Kumru bt. Abdullah ve atîkası Hurşid bt. Abdullah ve câriyesinin her birine kayd-ı hayât üzre şart etti. Bunların inkırâzından sonra mezbûr evin ve kalan diğer evlerin âdet üzre cereyân eden icâre-i mu‘tâde ile kirâya verilmesini şart etti. Ücret-i kirâdan hâsıl olanın üç hisseye taksîm olunup birinin lede’l-hace menzili mezbûrun ta‘mîri için mütevellî indinde hıfz edilmesini, bir hissenin mütevellî olacak kimesneye verilmesini ve diğer hissenin de hergün sabah namazından sonra Mülk sûresini okuyup sevâbını vâkıf-ı mezbûrun rûhuna hediye etmesi mukābilinde mescidi mahalle imâmına verilmesini şart etti. Tevliye, tebdîl, tağyîr ve sâir-i tasarrufât-ı şer‘iyyeyi kendisine şart etti. Mesârif-i merkūmeye sarf mümkün olmazsa ücret-i kirânın tamâmının fukarâya sarfını şart etti. Vâkıf-ı mezbûr, tahliye-i şer‘iyyeden sonra menzili, tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Mehmed b. Abdullah’a teslîm etti. O da tesellüm edip vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. İşbu vakfiyenin üzerinde imzâsı bulunan hâkim, ba‘de ri‘âyet-i şerâiti’l-kabûl mine’r-rücû‘ ve’l-istirdâd ve imtinâ‘i’l-mütevellî mine’t-teslîm, bu vakfın sıhhatine ve lüzûmuna hükmetti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Saferi’l-hayr sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Çelebi el-Hatîb, Ramazan b. Mehmed el-imâm, Mehmed b. Yusuf el-müezzin, Hasan Bey b. Abdullah el-mütevellî, Mehmed b. Ramazan, Sinan Bey b. Abdullah, Ahmed b. Mehmed, Yahya Bey b. Abdullah, Mehmed b. Hacı Süleyman, Hüsrev Bey b. Abdullah, Hüseyin Bey b. Hasan, Mustafa b. Süleyman, Mustafa b. Mehmed ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 287 - Hüküm no: 462 - Orijinal metin no: [80b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

463. Hüküm

Silahdâr Kasım Bey b. Abdullah’ın, câriyesini vasiyet yoluyla âzat ettiği

Silahdâr Kasım Bey b. Abdullah, işbu tedbîr ikrârının kendisinden sudûruna kadar mülkiyetinde bulunan orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü hâmile-i hâze’l-kitâb Kamer bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini “Mevtimden kırk gün mukaddem hürsün.” diyerek tedbîr eylediğini ikrâr etmişdi. Mevlâ-yı mezbûra ecel erişip hakkın rahmetine kavuştuğunda câriye-i mezkûre, mezhebi muhtâra tevfîkan efendisinin cemî‘ malından âzat oldu.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu, Ramazan b. Mehmed el-imâm, Mehmed b. Yusuf el-müezzin, Hasan Bey b. Abdullah el-mütevellî, Mehmed b. Ramazan, Ferhad Bey b. Abdullah, Hüsrev Bey b. Abdullah, Ahmed Bey b. Abdullah, Mehmed b. Hacı Süleyman, Piyâle b. Abdullah, Sinan Bey b. Abdullah, Kaya Çelebi b. Kâtib-i mevkūfât

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 288 - Hüküm no: 463 - Orijinal metin no: [80b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

464. Hüküm

Kanunî Sultan Süleyman’ın, Hemdem b. Abdullah adlı kapı kulunu âzat ettiği

Hazreti Sultan-ı a‘zam es-Sultan Süleyman Hân, Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, iri gözlü, esmer, alnında eser-i cerh bulunan, sarrâclar zümresinden olan Hemdem b. Abdullah nâm abd-i memlûkini âzat etti.

Şuhûdü’l-hâl: el-Vüzerâ

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 288 - Hüküm no: 464 - Orijinal metin no: [80b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

465. Hüküm

Zurnazen Kasım b. Abdullah’ın eşkâli

Mehterlerden Kasım b. Abdullah, orta boylu, sarışın ve Zurnazen Kasım diye ma‘rûf

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 288 - Hüküm no: 465 - Orijinal metin no: [80b-4])﻿

﻿

﻿

466. Hüküm

Hızır Çelebi b. İlyas’ın, evini İskender Bey b. Abdullah’a sattığı

Hızır Çelebi b. İlyas âti’z-zikr menzilini, 971 senesi Ramazan ayında, Sultan Bayezid İmâreti’ne nâzır olan fahrü’l-a‘yân İskender Bey b. Abdullah’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da mezbûr Hızır Çelebi’nin sâhibi ve mâliki olduğu, mahrûse-i Edirne mahallâtından Beylerbeyi mahallesinde vâki‘, altlarında oda ve ahır bulunan, önleri arz-ı hâliye olan fevkānî iki beyti, helâyı, bahçeyi, su kuyusunu hâvî, senevî mukāta‘a-i arzı doksan altı akçe olan ve bir tarafdan merhûm Beylerbeyi Vakfı ve iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt üç bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile iştirâ etti. Müşterî-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Saferi’l-hayr sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Ali vilâyet-i Rumeli-i ma‘mûre defterdârı, Ahmed b. Mahmud, Mahmud b. İskender, Nasûh Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 288 - Hüküm no: 466 - Orijinal metin no: [81a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

467. Hüküm

Ferruh Subaşı’nın Beytülmâl tarafından el konulan muhallefâtının vârisine verilmesi

Kaziyye oldur ki, Erzurum kullarından Ferruh Subaşı b. Abdullah nâm kimesne Erzurum’da fevt olup muhallefâtından otuz beş bin dört yüz elli akçesini livâ-yı mezbûrda beytülmâl emîni olan Hasan Kethüdâ zabt eyleyip hâlâ Diyarbekir beylerbeyisi olan İskender Paşa ma‘rifetiyle sene 959 mîrî mühimmât için anda sarf olmuşdur, hâlâ Dergâh-ı sa‘âdet-destgâh çavuşlarından Mehmed b. Sinan nâm kimesne gelip müteveffâ-yı mezbûr sâbıkan Hızâne-i âmire defterdârı olan ammim merhûm Hasan Çelebi b. Karagöz nâm kimesnenin mu‘takıdır usûbet-i nesebiyye ciheti ile verâset bana münhasıradır gayri vârisi yoktur deyû da‘vâ ettikde sipâhi oğlanları cemâ‘atinden Ferhad b. Abdullah ve Perviz b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleri ile isbât ettikden sonra Mustafa b. Abdullah el-alûfî ve Mehmed b. Abdullah nâm kimesneler tezkiyelikleri ile hükm olundu. Fî 19 Safer sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 289 - Hüküm no: 467 - Orijinal metin no: [81a-2])﻿

﻿

﻿

468. Hüküm

Süleyman b. Mahmud’’un, müderris Hüseyin b. Mustafa’nın vârisi olduğu

el-Hâc Hüsam b. Mustafa, Pîr Ahmed b. Hayreddin ve Cihan b. Mustafa nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Süleyman b. Mahmud’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, Ayasuluk kazâsı tevâbi‘inden Ulucak karyesinde mütemekkin olup bundan akdem Edremid kasabasında vefât eden ve 970 senesi Receb ayının on üçüncü günü mukāta‘ât nâzırı Edremid kadısı Mevlânâ Kemal tarafından muhallefâtından kırk bin akçesi zaptedilip sâhib-i timar Mustafa yediyle Hazine-i âmire’ye vâsıl olan müderris Hüseyin b. Mustafa’nın vârisidir. Zira müdde‘î-i mezkûr, mezbûr Mahmud’un oğludur. Mahmud da Mustafa b. Kulfal’ın oğludur. Müteveffâ-yı mezkûr, dedesi ve büyük dedeleri olan Kulfal’ın oğlu Mustafa’nın oğludur. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. müdde‘î-i mezkûrun günün kazâ-yı mezbûr kadısı Mevlânâ Mehmed b. Ahmed kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hüccet-i şer‘iyyeyi ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Saferi’l-hayr sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Kasım, Hasan b. Hüseyin

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 289 - Hüküm no: 468 - Orijinal metin no: [81a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

469. Hüküm

Müderris Mevlânâ Kasım b. Habil’in, Mescidi Mimar Sinan mahallesindeki evini ve kitaplarını vakfettiği

Fahrü’l-müderrisîn müderris Mevlânâ Kasım b. Habil, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Mescidi Mimar Sinan mahallesinde vâki‘, tahtânî iki beyti, su kuyusunu, üstünde bulunan ahırı, selâmlığı müştemil olan ve bir tarafdan vâkıf-ı mezbûr mülkü, diğer tarafdan Mimar Sinan odaları ve bir cânibden bahçe, cânib-i âhardan da tarîk-i âm ile mahdûd cemî‘ mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile niyet-i hâlisa ile vakfedip hapsettiğini ikrâr etti. Vâkıf-ı mezbûr, süknâyı evvelâ müddet-i hayâtınca kendisine ve Şâhnigâr ve Emani nâm kızlarına, kızlarının evlâdına, evlâd-ı evlâdına, evlâd-ı evlâd-ı evlâdına neslen ba‘de neslin fer‘an ba‘de aslin her gün sûre-i Yâsin’i okuyup sevâbını rûh-i vâkıfa hediye etmeleri üzre şart etti. Nesilleri kesildiğinde süknâyı her gün sûre-i Yâsin’i okuyup sevâbını vâkıf-ı mûmâ ileyhin rûhuna hediye etmesi şartıyla ulemâdan sâlih bir kimesneye şart etti. Vâkıf ayrıca tefsir, hadis, fetvâ, usûl, furû‘, kelâm, mantık, me‘ânî, nahv, sarf, hikmet ve lügat kitâblarından ibâret bazı kitâbları da vakfetti. Tefsir kitâblarından Zemahşerî’nin bir cild Keşşâf’ı, Seyyid Şerif’in bir cild Hâşiyetü’l-keşşâf’ı, Sadullah?’ın bir cild Hâşiyetü’l-keşşâf’ı, Tefsiru’l-kādî bir cild, diğer bir Tefsiru’l-kādî iki cild, Tefsiru Şeyh bir cild. Hadis kitâblarından Mesâbîh bir cild ve şerhi Menhel bir cild, Şerhu’l-meşârık bir cild, Tenbîhu’l-gâfilîn bir cild. Fetvâ kitâblarından Kādîhân iki cild, Bezzâziye bir cild, İmâdiye bir cild. Usûl kitâblarından Telvîh bir cild, Hâşiyetü Hasan Çelebi bir cild, Tavzîh bir cild, Tağyîru’t-tenkîh bir cild. Furû‘ kitâblarından Hidâye iki cild, Hidâye bir cild, İnâye iki cild, [Hâşiyetü] Habbâzî bir cild, Müşkilât-ı Hidâye bir cild, Zeyle‘î iki cild, Sadru’ş-şerî‘a ve Hâşiyetü âhar bir cild, Hâşiyetü Hüsameddin bir cild, Islâhu’l-izâh bir cild, Şerhu Mecma‘ bir cild, Şir‘atü’l-islâm bir cild, şerhi bir cild, Şerhu’l-ferâiz bir cild, Tahkīku’l-ferâiz bir cild. Kelâm kitâblarından Şerhu’l-mevâkıf bir cild, Hâşiyetü Hasan Çelebi bir cild, Şerhu mekāsıd bir cild, Hâşiyetü’t-tecrîd bir cild, Şerhu’t-tecrîd, Hatîbzâde bir cild, Hâşiyetü Celâl bir cild, Ali Kuşî bir cild, Isfahanî bir cild, Şerhu’l-akāid bir cild, Hâşiyetü …? bir cild, Hâşiyetü Uhrâ bir cild. Mantık kitâblarından Şerhu Metâli‘ bir cild, Hâşiyetü Metâli‘ bir cild, Tasdîkāt bir cild, Hâşiyetü’t-tasdîkāt bir cild. Me‘ânî kitâblarından Sekkâkî bir cild, Şerhu’l-miftâh li’s-Seyyid bir cild, Mutavvel bir cild, Hâşiyetü’l-mutavvel li’s-Seyyid eş-Şerif bir cild, Mutavvel-i âhar bir cild. Nahv kitâblarından Mutavassıt bir cild, Musannifek bir cild. Sarf kitâblarından Çarperdî bir cild. Hikmet kitâblarından Mollazâde bir cild, Hâşiyetü Hocazâde bir cild, Hâşiyetü uhrâ bir cild. Lügat kitâblarından Sıhâhu’l-Cevherî bir cild, Mukaddimetü’l-edeb bir cild, …? kitâblarından Hamse-i Nizâmî, Münşeâtü Hâce Cihan. Kütüb-i mezbûrede tasarrufu evvelâ müddet-i hayâtınca kendisine, sonra Semâniye medreselerinde müderris olan kimesneye şart etti ve kütüb-i mezkûrenin medâris-i mezbûreye vaz‘ edilip rehn-i kavî ile istifâdeye arz edilmesini şart etti. Vâkıf-ı mezbûr, tahliye-i şer‘iyyeden sonra menzili mezbûru ve kütüb-i mevkūfu, tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Mevlânâ Mahmud b. Muhyiddin’e teslîm etti. O da tesellüm etti. Vakıf muamelesi tamâma erdiğinde vâkıf-ı mezbûr, İmâm-A‘zam indinde vakf-ı akārın gayri lâzım olduğunu delil göstererek ve ekser ulemâ indinde kitâb vakfının gayrı sahîh olduğundan bahisle vakıftan rücû‘ etti. Münâza‘a edip hâkim huzûrunda murâfa‘a olduklarında hâkim-i mûmâ ileyh, eimme-i müctehidînin ictihâdlarına tevfîkan vakf-ı akārın sıhhatine ve lüzûmuna ve kitâb vakfının sıhhatine hükmetti. Böylece menzili mezbûr ve kütüb-i mezkûr sahîh ve lâzım ve müseccel bir vakıf oldu. “Fe-men beddelehû”.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ulevvel sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 290 - Hüküm no: 469 - Orijinal metin no: [81b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

470. Hüküm

Seyyid Mehmed b. Seyyid Mehmed’in, Macar ve Habeş asıllı iki kölesini vasiyetle âzat ettiği

Kara Dede b. Mehmed, Bedreddin b. Mehmed ve el-Hâc Ahmed b. el-Hâc Mehmed nâm kimesneler, Dîvân’dakilerin huzûrunda, ikisi mahzarında, Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, esmer, iri gözlü, emred Mahmud b. Abdullah’dan ve Habeşiyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, kaşlarının müntehâsında yara izi bulunan Yakut b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Nişâncı mahallesinde mütemekkin iken bundan akdem vefât eden ve muhallefâtı Beytülmâl-i mezkûr için zapt edilen merhûm Mevlânâ es-Seyyid Mehmed b. es-Seyyid Mehmed, hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhat ve aklında taht-ı mülkiyetindeki abdeyn-i mevsûfeyni-i mezkûreyni mutlak tedbîr ile âzat etmişdi. Mevlâ-yı mezbûra ecel erişip hakkın rahmetine kavuştuğunda abdeyn-i mezkûreyn efendilerinin emvâli Beytülmâle intikāl ettiğinden onun cemî‘ malından âzat oldular. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ulevvel sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Alâaddin b. Mehmed, ..? b. Hamza

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 291 - Hüküm no: 470 - Orijinal metin no: [82a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

471. Hüküm

Mehmed b. Abdullah’ın, Ali b. Abdullah’da ödünçten alacağı olduğu

Bevvâb Pervâne b. Abdullah, Ali b. Abdullah ve İbrahim b. Abdullah nâm kimesneler, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, râcil Mehmed b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûrun, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Ayasofya mahallesinde mütemekkin iken bundan akdem vefât eden ve muhallefâtı Beytülmâl-i mezkûr için zapt edilen bevvâb Ali b. Abdullah’ın zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden yirmi üç altın hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Sefer b. İskender, Pîrî b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 292 - Hüküm no: 471 - Orijinal metin no: [82a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

472. Hüküm

Çâşnigirbaşı Seyyid Şaban Bey b. Abdurrahman’ın Silivri’deki çiftliğini sipahi Hasan Bey b. Abdullah’a sattığı

Çâşnigirbaşı Seyyid Şaban Bey b. Abdurrahman, Silivri kazâsı tevâbi‘inden Orhonlu karyesinde vâki‘, ahşaptan mamûl tahtânî iki beyti, taştan mamûl diğer bir beyti, su kuyusunu, fırını, bir çift öküzü, üç ineği, iki buzağıyı, diğer iki buzağıyı, iki danayı, küçük bir ağılı, yirmi tavuğu müştemil olan ve bir tarafdan Nacak Hasan diye ma‘rûf Hasan b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan Teberrük b. Abdullah mülkü ve iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd cemî‘ mülk menzilini eni uzunu altmış zirâ‘ arz-ı hâliye ki Mihriban nâm Hâtundan iştirâ? tarîk-i âmdan kara ağaç ve bir bağ ve ana muttasıl bostan ki bir tarafı tarîk-i âm ve iki [tarafı] müşterî-i mezbûr tarlalarına ve bir tarafı Ali Bey’in bağına ve bir bağ dahi menzili mezbûr kurbunda iki tarafı tarîk-i âm ve iki tarafı Patrik mülküne müntehî olan emlâki sekiz bin altmış akçeye sipâhi Hasan Bey b. Abdullah’a bey‘ eyledim ve semen-i mezbûru bî-kusûr alıp kabz eyledim ve üç kıt‘a tarlaların ve iki kıt‘a çayırların hakk-ı tasarruflarını dahi mezbûr müşteriye tefvîz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr müşterî bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî evâili Rebî‘ilâhir sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Bey b. Abdullah es-sipâhi, Cafer Bey b. Abdullah es-sipâhi ve Ferhad Bey b. Abdullah silahdâr, Hasan b. Abdullah es-sipâhi, İsmail b. Abdullah ulûfeci, Yusuf b. Abdullah ulûfeci, Rıdvan b. Abdullah es-sipâhi, Mustafa b. Hasan er-râcil Derkenâr: Bu hüccet Arabî başlanıp sonra Türkî yazılmış. Cem‘îsi Türkî yazıla, gaflet olunmaya.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 292 - Hüküm no: 472 - Orijinal metin no: [82a-3, Arapça-Türkçe])﻿

﻿

﻿

473. Hüküm

Yayabaşı Ahmed Subaşı b. Abdullah’ın Macar asıllı câriyesini âzat ettiği

Yayabaşı Ahmed Subaşı b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr âzat ikrârına vekâleti Ahî b. Bâli ve Mahmud b. Himmet’in şehâdetleri ile sâbit olan Lütfi Bey b. Hamza, müvekkili mezbûrunun işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar mülkiyetinde bulunan Macariyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, beyaz tenli hâmile-i hâze’l-kitâb Mihriban bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Câriye-i merkūme böylece hür bir kadın oldu. Câriye-i mezbûre vâki‘ ikrârı tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Saferi’l-hayr sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Bey b. Abdullah solak, Muslihiddin b. Cafer, Nasûh Bey b. Abdullah, şâhidü’l-vekâle

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 293 - Hüküm no: 473 - Orijinal metin no: [82b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

474. Hüküm

Fil Hüseyin’in Beytülmâl tarafından el konulan muhallefâtının kardeşine ait olduğu

Kilis sancağında Kanbelünik nâm kal‘a vatan-ı aslîsi olup ve Alacahisar’da tavattun eden Fil Hüseyin nefs-i Alacahisar’da Abaz mahallesinde fevt olup muhallefâtından yedi bin yedi yüz on bir akçesi Alacahisar’da beytülmâl emîni olan Kurd zabt eyleyip Vidin kadısı ve mukāta‘ât nâzırı olan Şemseddin irsâliyesi ile ulûfeciler cemâ‘atinden havâle olan Yahya elinden sene 967 ve Cemâziyelâhiresi’nin on ikisinde Hızâne-i âmireye teslîm olunmuşdur. Hâlâ Ali nâm kimesne gelip müteveffâ-yı mezbûr benim li eb ve üm karındaşımdır mevlidimiz kal‘a-i mezbûredir babamız adı Martin v. Nikola’dır verâset bana münhasıradır gayri vârisi yoktur deyû da‘vâ ettikde Hasan b. Kasım ve Ali b. Mehmed ve Ahmed b. Yunus şehâdetleriyle ve Behrâm b. Hüseyin es-silâhî ve Hasan b. Mustafa el-bevvâb tezkiyeleri ile hükm olundu. Fî evâhiri Safer sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 293 - Hüküm no: 474 - Orijinal metin no: [82b-2])﻿

﻿

﻿

475. Hüküm

Köle bedelinin alındığı

Hâssa sarrâclardan Süleyman Çelebi b. el-Hâc Ahmed kıbelinden Hasan b. el-Hâc İlyas ve Emrullah b. Nurullah nâm kimesneler şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan mezbûr Süleyman Çelebi’nin vâlidi mezbûr el-Hâc Ahmed nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîfde bundan akdem fevt olan Ahmed Bey b. el-merhûm Kasım Paşa’nın muhallefâtını zabta vasiyy-i muhtâr olan fahrü’l-müderrisîni’l-kirâm Mevlânâ Mehmed b. Abdülaziz nâm kimesne kıbelinden husûs-ı âtîye Rahmi b. Mehmed ve el-Hâc Yusuf b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan Mevlânâ Bayezid b. Bahşâyiş mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem mezbûr müvekkilimin Kasım b. Abdullah ve İskender b. Abdullah nâm kulları mezbûr müteveffânın muhallefâtından kırk birer filoriye satın aldıkdan sonra Receb b. Yusuf nâm kimesne gelip müstahık idiğin isbât edip müvekkilimden aldıkdan sonra ben dahi vekâletim ile zikr olunan meblağ ile vasiyy-i mezbûra mürâca‘at ettiğimde zikr olunan seksen iki filoriyi mezbûr vasî yedinden bî-kusûr alıp kabz eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Mevlânâ Bayezid bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî evâhiri Saferi’l-hayr sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Hamdi b. el-müderris, Mahmud b. Abdülkerim, Behrâm b. Abdullah ez-zevvâk, Rahmi b. Mehmed, Mehmed b. Bekir

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 294 - Hüküm no: 475 - Orijinal metin no: [82b-3])﻿

﻿

﻿

476. Hüküm

Mevlânâ Abdülvehhâb’ın Mehmed Çelebi adlı oğluna nafaka takdiri

Hâkim, kadı iken vefât eden merhûm-i mebrûr Mevlânâ Abdülvehhâb’ın Mehmed Çelebi nâm sagīr oğlunun nafakası, kisvesi ve sâir levâzım-ı zarûriyesi için, merhûm-i mebrûr Selim Hân’ın kızı fahrü’l-havâtîni’l-muvakkarât Sâmiye Sultan hazretleri kıbelinden vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan mütevellî Mehmed b. Ali’nin talebiyle yevmî altı akçe farz ve takdîr etti.

Şuhûdü’l-hâl: Süleyman b. Abdullah, Ali b. Mehmed, Mehmed b. el-Hâce Ali, Murad b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 294 - Hüküm no: 476 - Orijinal metin no: [83a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

477. Hüküm

Kadı Sinan b. Mustafa’nın, Frenk asıllı kölesini âzat ettiği

Fahrü’l-kuzât Balyabadre kadısı Sinan b. Mustafa, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar mülkiyetinde bulunan Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü hâmil-i hâze’l-kitâb Haydar b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr hür bir kimesne oldu.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Abdülkerim b. Mustafa, Mustafa Çelebi b. Yusuf, İbrahim Çelebi b. Yusuf, Mevlânâ Müyesser b. Temcid, el-Hâc Halim b. Mustafa, Behrâm b. Mehmed, el-Hâc Ahmed b. Ali, Mustafa b. Ali, Cafer b. Abdullah, Muharrem b. Hüseyin, Cafer b. Abdullah, İlyas b. Yunus, Ali Çelebi, b. Varak Şemseddin, Numan Çelebi b. Varak Şemseddin, Mehmed Çelebi b. İlyas

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 295 - Hüküm no: 477 - Orijinal metin no: [83a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

478. Hüküm

Şah Mehmed Çelebi’nin Alibeyköy’de sahip olduğu mülklerini Mülayime Hatun’a satıp bedelini tahsil ettiği

Oldur ki, Fahrü’l-ulemâ’i’l-izâm zahrü’l-fuzelâi’l-fihâm el-mahsûs bi inâyeti’l-meliki’l-müte‘âlî Mevlânâ Şah Mehmed Çelebi Efendi b. el-merhûm Hürrem Çelebi meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde Çatal Ağa demekle ma‘rûf Sinan Bey b. Abdullah nâm dilsizin zevcesi olan Mülayime bt. Abdullah nâm hâtun mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip havâss-ı Kostantıniyye tevâbi‘inden Alibey nâm karyede vâki‘ olup iki karşılı sıra evlerini ortalarında bir sofayı ve yanlarında iki sofaları altlarında serdâbil ve matbahı ve kileri ve fırını ve ıstablı ve anbarı ve bi’r-i mâî ve cüneyne ve hadîkayı müştemil olup bir tarafdan Mevlânâ Seyfi Çelebi b. Mahmud el-müderris ile ve cebel ile ve tarîk-i âm ve hâs ile mahdûd olan mülk menzil binâsını ve menzili mezbûr karşısında vâki‘ ve eşcâr-ı müsmire ve gayri müsmireyi müştemil olup bir tarafdan Yahya Kethüdâ b. Abdullah ve bir tarafdan Terzi Ahmed mülkü ile ve tarîk-i hâs ile mahdûd olan mülk bağımı ve dört su sığırı ve iki kara sığır öküzlerimi ve üç ineği ve dört buzağıyı ve on bir kazı ve yirmi tavuğu ve iki baltayı ve iki beli ve iki çapayı ve iki arabayı ve iki saban demirini ve iki harman düveni ve sâir âlât-ı zirâ‘at ve esbâb-ı hırâseti ve İstanbul müddü ile üç müd buğdayı keyl-i mezbûr ile ve elli keyl ekilmiş alefi ve on beş çit samanı ve yine karye-i mezbûrede iki beyt-i süfliyi ve kürümü ve muhavvatayı sagīreyi ve hadîkayı ve ıstablı müştemil olan Hamza Subaşı mülkü ile ve tarîk-i âm ile ve Hüseyin b. Abdullah mülkü ile mahdûd olan menzilden zikr [olunan] iki evleri ve kürümü ve muhavvatayı ve bâb-ı mezbûrun nısf-ı mu‘ayyen ve ıstabl-ı mezbûrun nısf-ı mu‘ayyeni ve hadîka-yı mezbûreden sülüs hisse-i müfrezeyi karye-i mezbûre kurbunda üç tarafdan Hamza Subaşı kürümü ile ve Ali b. Mustafa kürümü ile mahdûd bir dönüm bağı cümle tevâbi‘ ve levâhıkları ile iki kara sığırı ile ve bir arabası ile ve bir saban demiri ve bir düveni ile sâlifetü’z-zikr Mülayime Hâtun’a otuz üç bin fıddî râyicü’l-vakt akçeye bey‘ eyledim ol dahi iştirâ ettikden sonra semen-i mezbûru müşteriye yedinden bî-kusûr alıp kabz eyledim ve bundan mâ‘adâ evvelâ zikr olunan menzil tevâbi‘inden olup tahmînen sekiz müdd-i mezbûr ile sekiz müd tohum ekilen yerleri ve menzili mezbûr tevâbi‘inden olan iki kıt‘a mezra‘anın dahi hakk-ı tasarruflarını mezbûre müşteriyyeye tefvîz eyledim ol dahi kabûl eyledi dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr müşteriye bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî evâhiri Safer sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc İlyas b. Abdullah, Fahrü’l-müderrisîn Seyfi Çelebi Efendi b. el-merhûm Bedreddin, Fahrü’l-emsâl Yahya Kethüdâ b. Abdullah, el-Hâc Abdullah b. Abdullah, Haydar b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah, el-Hâc Ömer b. ( ), Ahmed b. Abdullah, Hızır b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 295 - Hüküm no: 478 - Orijinal metin no: [83a-3])﻿

﻿

﻿

479. Hüküm

Hasköy kazâsına bağlı Kayalı köyünde öldürülen tüccarın beytülmâlce el konulan eşyalarının ona ait olmadığının tespiti

Oldur ki, Ahmed b. Yusuf nâm kimesne Dîvân-ı âlî lâ-zâle mehbitan li’l-feyzi’l-bârîye hâzır olup emâcid-i mükerremeyn-i deftereyn katlarında ve hâlâ beytülmâl-ı hâssa emîni olan Mustafa Çelebi b. Behmen ve Kâtibi Derviş Çelebi [b.] Lütfi mahzarlarında takrîr-i da‘vâ edip bundan akdem Hasköy kazâsına tâbi‘ Kayalı nâm karye kurbunda Dede b. Selim nâm tâciri kendi esirleri katl edip muhallefâtını kazâ-i mezbûrda beytülmâl emîni olan sağ bölük ulûfecilerinden Hüseyin nâm kimesne kabz ettikde maktûl-ı mezbûrun refîklerinden Memi b. Abdullah nâm kimesne elinde yirmi haml bakır ve otuz deste Üngürüs bıçağı ve bir deste ustura olup maktûl-ı mezbûrundur deyû mezbûr Hüseyin beytülmâl-i mezkûr içün zabt edip bey‘ eyledikden sonra cem‘an otuz bir bin üç yüz altı [akçe] ile otuz bir bin üç yüz otuz altı, târih-i kitâb senesi Saferi’nin on dördünde idiğinden yirmi beş bin dokuz yüz kırk iki akçe ve şehr-i mezbûrun on yedisinde dokuz yüz altmış dokuz akçesi ve yirmi ikisinde dört bin dört yüz yirmi beş akçesi emîn-i mezbûr elinden Hızâne-i âmireye teslîm olunmuşdur ve zikr olunan Memi b. Abdullah benim abd-i memlûkümdür ve mezbûr Memi’nin yedinden alınan metâ‘ benim mülk-i sahîh ve hakk-ı sarîhimdir kal‘a-i Belgrad’dan mahrûse-i İstanbul’a bey‘ olunmak içün irsâl eyledim deyû hâlâ Belgrad kadısı olan Mevlânâ Abdülkerim b. Abdullah’dan nakl-i şehâdet ibrâz edip ve bundan akdem husûs-ı mezbûrun görülmesi içün Kızılağaç Yenicesi kadısı olan Mevlânâ Muhyiddin’e Dergâh-ı sa‘âdetden hükm-ı şerîf-i cihân-mutâ‘ îrâd edip toprak kadısı ile mahalli hâdiseye varıp ehl-i vukūfdan teftîş olundukda metâ‘-ı mezbûrda maktûl-i mesfûrun ta‘alluku olmayıp mezkûr Memi’nin elinden alındığı sâbit ve zâhir olduğunu müştemil Mevlânâ-yı merkūmdan dahi arz getirip da‘vâ eyledikde Hacı Yakub b. İmirze nâm tâcir ve el-Hâc Mehmed b. Karaman ve Ali b. Sırrı ve Hüdâverdi b. Ali şehâdetleri ile ve İlyas b. İbrahim ve Mustafa b. Üveys tezkiyeleri ile hükm olundu. Fî evâhiri Safer sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 296 - Hüküm no: 479 - Orijinal metin no: [83b-1])﻿

﻿

﻿

480. Hüküm

Hasan b. Abdullah’ın para vakfı

Mahrûse-i Edirne’deki merhûm Balaban Paşa evkāfına mütevellî olan mütekāid Hasan b. Abdullah, niyet-i hâlisa ve taviyye-i sâfiye ile üç bin akçesini vakfedip habsettiğini ikrâr etti. Vâkıf-ı mezbûr, meblağ-ı merkūmun, mahrûse-i Edirne’de senevî eksiksiz fazlasız ona on bir rıbh üzre istirbâh ve istiğlâl edilmesini şart etti. Rıbhdan Allah’ın rızık verdiğinden her sene iki yüz elli akçeyi mahrûse-i mezbûredeki ( ) mescidinde ( ) namazından sonra Kur’ân-ı azîmden bir aşr okuyan kimesneye ta‘yîn etti. Her sene elli akçeyi vakıf mütevellîsine ta‘yîn etti. Tilâvet-i aşrı, müddet-i hayâtınca istediği şahsa tevcîh etmeyi kendisine şart etti. Kendisinden sonra aşr-ı şerîfin kırâ’atını mescidi mezbûrda müezzin olacak kimesneye şart etti. Vâkıf, cemî‘ meblağ-ı mezbûru, tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Muslihiddin b. ( )’ye teslîm etti. O da tesellüm edip sâir mütevellîler gibi tasarruf etti. Mütevellî-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. İşbu vakfiyenin üzerinde imzâsı bulunan hâkim, vakf-ı mezbûrun önce sıhhatine sonra lüzûmuna hükmetti. Vâkıfın rücû‘ ve istirdâd talebi ve mütevellînin teslîmden imtinâ‘ etmesinden sonra hâkimin huzûrunda muhâsama ve murâfa‘a olduklarında hâkim-i mûmâ ileyh imâmeyn kavline uyarak vakfın sıhhat ve lüzûmuna hükmetti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Saferi’l-hayr sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed b. Süleyman, Nasûh b. Abdullah, el-Hâc Abdullah b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 297 - Hüküm no: 480 - Orijinal metin no: [84a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

481. Hüküm

Vârisi olmadığı gerekçesiyle el konulan Dimitri’nin muhallefâtının vârisine iadesi

Kosta nâm zimmî Dergâh-ı âlîye hâzır olup emâcid-i mükerremeyn katlarında ve hâlâ hâssa beytülmâl emîni olan Mustafa Çelebi b. Behmen ve kâtibi Derviş Çelebi b. Nasûh mahzarlarında takrîr-i kelâm edip bundan Malkara kazâsına tâbi‘ Kalona nâm karyeden olup Cankirman kazâsında fevt olup metrûkâtından dört yüz kırk beş re’s koyununu Cankirman emîni olan Mehmed zabt eyleyip on üç bin üç yüz elli akçeye bey‘ eyleyip bahâsını sene dokuz [yüz] altmış altıda vâki‘ olan kılâ‘ mevâcibine sarf edip muhâsebesini Hızâne-i âmireye teslîm eylediği Dimitri v. Aval nâm zimmî benim li eb ve üm karındaşımdır mevlidimiz karye-i mezbûredir ve verâseti bana münhasıradır gayri vârisi yoktur deyû hâlâ kazâ-i mezbûr kadısı olan Mevlânâ Hüsam b. Abdurrahman’dan nakl-i şehâdet deyû ibrâz edip ve sâbıkan mezbûr Kosta, Cankirman kadısı olan Mustafa b. Mehmed taht-ı kazânda mürd olan Dimitri nâm zimmînin Hızâne-i âmireye irsâl olunan defterde adı Aval deyû kayd olunmuşdur teftîş edip göresin deyû hükm-i şerîf-i cihân-mutâ‘ıma îrâd edip emîn-i mezbûrdan ve sâir ehl-i vukūfdan suâl olundukda ismi mezbûr zimmînin ismi fi’l-hakîka Dimitri’dir lâkin bu yerlerde Aval deyû lakab konulmuşdur onunla meşhûr olup defterde ol isimle mukayyeddir demekle müştemil Mevlânâ-yı merkūmdan dahi arz ibrâz edip da‘vâ ettikde gıbbe’s-suâl ba‘de’l-inkâr müdde‘î-yi mezbûrdan beyyine taleb olundukda udûl-ı müslimînden Osman b. el-Hâc Ali ve el-Hâc Veli b. Mehmed ve Bakkal Mehmed b. İbrahim nâm kimesne hâzırûn olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î müdde‘î-yi mezbûrun takrîr-i meşrûhuna mutâbık edâ-yı şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiye hayyiz-ı kabûlde vâki‘ olup mûcebiyle hükm olundu. Fi’l-mezbûr gurreti Rebî‘ilevvel sene [971].

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Mustafa, Muslu b. İbrahim

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 297 - Hüküm no: 481 - Orijinal metin no: [84a-2])﻿

﻿

﻿

482. Hüküm

Ali b. Abdullah’ın, muhallefâtından bir miktar akçesi zapt edilen Mahmud b. Abdullah’da mudârebeden alacağı olduğu

Râcil Mesih b. Abdullah ve Mahmud b. Abdullah, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ râciline müte‘allik Beytülmâlin emîni olan Kasım Subaşı b. Abdullah mahzarında, 32. yaya bölüğünden râcil Ali b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûrun, 61. bölükden olup bundan akdem Kefe’de vefât eden ve muhallefâtından on bin iki yüz otuz beş akçesi Beytülmâl-i mezkûr için zapt edilen solak Mahmud b. Abdullah’ın zimmetinde mudârebe-i şer‘iyye cihetinden üç bin akçe hakkı vardır. Müdde‘î-i mezbûra meblağ-ı mezbûrun tamâmını veya bir kısmını almadığına, hibe etmediğine, havâle etmediğine, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb hakkından ferâgat etmediğine dâir yemîn verilmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ fî evâhiri Safer sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: İskender b. Abdullah er-râcil, Süleyman b. Abdullah er-râcil

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 298 - Hüküm no: 482 - Orijinal metin no: [84b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

483. Hüküm

Demir b. Abdullah ve İskender b. Abdullah’ın, Mahmud b. Abdullah’da mudârebeden alacakları olduğu

Mahmud b. Abdullah, Yusuf b. el-Hâc Baba, Mustafa b. Hızır ve Mahmud b. Abdullah nâm kimesneler, mezbûr Kasım mahzarında, 45. Ağa bölüğünden râcil Demir b. Abdullah’dan ve 37. Ağa bölüğünden râcil İskender b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyeyn-i mezbûreynin her birinin, 61. bölükden olup bundan akdem Kefe’de vefât eden ve muhallefâtından on bin iki yüz otuz beş akçesi Beytülmâl-i mezkûr için zapt edilen solak Mahmud b. Abdullah’ın zimmetinde mudârebe-i şer‘iyye cihetinden üç bin akçe hakkı vardır. Müdde‘iyeyn-i mezbûreyne yemîn verilmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Abdullah, İlyas b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 299 - Hüküm no: 483 - Orijinal metin no: [84b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

484. Hüküm

Edirnevî Muslihiddin b. Ahmed vakfiyesi

Edirnevî Muslihiddin b. Ahmed meclis-i şer‘de hâzır olup mahrûse-i Edirne mahallâtından Kürd Hâce mahallesinde vâki‘, birinin üzerinde oda bulunan tahtânî iki beyti, tahtapuşu, helâyı ve ahırı müştemil olan ve bir tarafdan vâkıf-ı mezbûr vakfı, diğer tarafdan Ayas Hâce mülkü, iki tarafdan da tarîk-i âm ve tarîk-i hâs ile mahdûd olan cemî‘ mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla niyet-i hâlisa ile vakfedip hapsettiğini ikrâr ve itirâf etti. Menzili mezbûrda oturmayı müddet-i hayâtına kendine, sonra Süleyman Paşa İmâreti’nde imâm olacak kimesneye şart etti… Ehl-i mahalle-i mezkûreyi vakfa nâzır-ı hasbî nasb etti. Vâkıf-ı mezbûr ba‘de’t-tahliye, vakf-ı mezbûru, tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Hasan Bey b. Abdullah’a teslîm etti. O da tesellüm edip sâir vakıf mütevellîleri gibi tasarruf etti. Mütevellî-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen tasdîk etti. Sonra hâkim vakfın sıhhatine ve lüzûmuna hükmedip ba‘de ri‘âyet-i şerâiti’t-tescîl min rücû‘i’l-vâkıf ani’l-vakf ve imtinâ‘i’l-mütevellî ani’t-teslîm, muhâsama ve murâfa‘adan sonra vakfı tescîl etti. Böylece sahîh ve lâzım bir vakıf oldu.

Cerâ fî evâhiri Saferi’l-hayr sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Mustafa b. İbrahim el-hâfız, el-Hâc Ali b. İlyas, İbrahim b. Ali, Ali b. Abdullah el-müezzin ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 299 - Hüküm no: 484 - Orijinal metin no: [84b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

485. Hüküm

Mehlika bt. Abdullah’ın köle olmadığının tespiti

Sipâhi Mustafa b. Abdullah ve imâm Sefer b. Mahmud, muhzır kulu hatîb Mevlânâ Sinan b. Abdullah mahzarında, Pirlepe kazâsı tevâbi‘inden Zirze karyesinden orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, alnında buğday beni olan Mehlika bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i mezbûre hürre-i asliyye bir anneden doğmuştur. Annesinin ismi Olku bt. İko’dur. Babasının ismi Piko b. Doliko’dur. O ve ebeveyni asla köle olmamışlardır. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ilevvel sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud b. Abdullah er-râcil, Mehmed b. Mahmud er-râcil, Sinan b. Abdullah er-râcil, Hamza b. Abdullah, Hasan b. Abdullah er-râcil, Mustafa b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 300 - Hüküm no: 485 - Orijinal metin no: [85a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

486. Hüküm

Bosna asıllı kölenin Faik b. Abdullah’ın muhallefâtına dahil olduğu

Mehmed b. Üveys, Süleyman b. Hasan, Veli b. Abdullah ve Korkud b. Yusuf nâm kimesneler, müdde‘â aleyh Hüseyin b. Abdurrahim mahzarında, merhûm Fâik b. Abdullah’ın muhallefâtını zabt için kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Mevlânâ Abdurrahman b. Mehmed’den sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, orta boylu, buğday tenli, açık kaşlı, elâ gözlü, Bosnaviyyü’l-asl Hüsrev b. Abdullah nâm abd, müteveffâ-yı mezbûrun mülk-i mahzı ve hakk-ı sarfıdır. Zira müteveffâ-yı mezbûr, gulâm-ı merkūmu ve Bosnaviyyü’l-asl Cafer b. Abdullah nâm gulâmı elli altın semenle bey‘ etmişdi. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ilevvel sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Kasım Subaşı b. Abdullah, Behrâm b. Ali, Hüsrev b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 300 - Hüküm no: 486 - Orijinal metin no: [85a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

487. Hüküm

Faik Kethüdâ b. Abdullah’ın Bosna asıllı kölesini âzat ettiği

Mehmed b. Üveys, Süleyman b. Hasan, Veli b. Abdullah ve Kurd b. Yusuf nâm kimesneler, merhûm Fâik Kethüdâ b. Abdullah’ın muhallefâtını zabt için kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Mevlânâ Abdurrahim b. Mehmed mahzarında, orta boylu, buğday tenli, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli, emred Hüsrev b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, merhûm-i mezbûr hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhat ve aklında, taht-ı mülkiyetindeki müdde‘î-i mevsûfu âzat ve tahrîr etmişdi. Böylece hür oldu. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 300 - Hüküm no: 487 - Orijinal metin no: [85a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

488. Hüküm

Müteferrika Mustafa Bey’in Çerkez asıllı kölesini âzat ettiği

Müteferrika Mustafa Bey b. Osman, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-ı mülkiyetinde bulunan Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, esmer, iri gözlü sağ kulağı cânibinde eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Zünnûn b. Abdullah’ı hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Böylece hür bir kimesne oldu.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Abdullah, Zahid Bey b. Abdullah es-sipâhi, Ali Çelebi b. Mahmud

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 301 - Hüküm no: 488 - Orijinal metin no: [85a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

489. Hüküm

Veli b. İlyas’ın Mustafa b. Abdullah’da alacağı olduğu

Râcil İlyas b. Abdullah ve bevvâb-ı hâkānî Yusuf b. Abdullah, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘, râciline mahsûs Beytülmâl-i âmmın emîni Kasım Subaşı b. Abdullah mahzarında, 62. yayabaşılar bölüğünden Veli b. İlyas’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûrun, bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından sekiz yüz seksen akçesi zapt edilen 44. yaya bölüğünden râcil Mustafa b. Abdullah’ın zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden dokuz yüz akçe hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Pervâne b. Abdullah ve Alagöz b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 301 - Hüküm no: 489 - Orijinal metin no: [85b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

490. Hüküm

Mütevellî Mehmed’in, Emine bt. Abdullah’dan Maçka’daki evini satın aldığı

Merhûm Kâtib Abdurrahman Çelebi Evkāfı’na bi’l-fi‘il mütevellî olup ve oğlu olan Mevlânâ Mehmed b. Abdurrahman nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde Emine bt. Abdullah nâm hâtun mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem mezbûrenin Beşiktaş’da Maçuka nâm karyede bir tarafda mekābir-i müslimîn ile ve bir tarafdan Kasab en-Nasrânî mülkü ile ve tarîk-i âm ile ve arz-ı hâliye ile mahdûd olan evi altı bin beş yüze bey‘-i bât ile iştirâ eyledik dedikde mezbûre dahi meblağ-ı mezbûra bey‘ edip ve semeni kabz eylediğine itirâf edip.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Sefer, Mustafa b. Yusuf, Kemal b. Durmuş

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 301 - Hüküm no: 490 - Orijinal metin no: [85b-2])﻿

﻿

﻿

491. Hüküm

Ayşe bt. Ahmed Bey’in, Ermeni kuyumcu zimmetinde bulunan ödünç alacağının bir kısmını tahsil ettiği

Merhûm-i mebrûr Ahmed Bey b. merhûm Kasım Paşa’nın Ayşe nâm sagīresinin vasiyy-i muhtârı olan fahrü’l-müderrisîn Mu‘îdzâde Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Abdülaziz, sagīre-i mezbûrenin hâmil-i hâze’l-kitâb Ermeni kuyumcu Yonoz? b. Tanrıvermiş’in zimmetinde istiğlâl tarîkiyle bey‘ edilen ev bahâsından bulunan on dokuz bin akçenin on sekiz bin akçesini ve kirâ bedelinden de bin sekiz yüz akçesini bi’t-tamâm ahz u kabz ettiğini ikrâr etti. Zimmetinde bir akçe ve bir habbe bâkī kalmadı. Mezbûr Kuyumcu, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Safer sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Ali ulûfecibaşı, Mevlânâ Mehmed b. Halil el-müderris, el-Hâc Kasım b. Abdullah reisü’l-hakkâkîn, Mevlânâ Ahmed el-imâm, Ahmed b. Ali ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 302 - Hüküm no: 491 - Orijinal metin no: [85b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

492. Hüküm

Üveys b. İlyas Reis’in Habeş asıllı câriyesini âzat ettiği

Üveys b. İlyas Reis, Habeşiyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü hâmile-i hâze’l-kitâb Ferahşad bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini işbu târihden i‘tibâren yirmi iki ay hizmet etmesi mukābilinde kitâbete kestiğini ve ayrıca “Mevtimden kırk gün mukaddem hürsün.” diyerek mukayyed tedbîrle tedbîr eylediğini ikrâr etti.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, İbrahim b. Mustafa, Haydar b. Abdullah, Nasûh Bey b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 302 - Hüküm no: 492 - Orijinal metin no: [85b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

493. Hüküm

Süleyman Çelebi b. Sinan’ın, Muhyiddin-zâde mahallesindeki evini Şah Hûbân Hatun bt. Abdurrahman’a Mustafa b. Abdullah vekâletiyle sattığı

Mustafa b. Abdullah meclis-i şer‘-i şerîfte hâzır olup, fahrü’l-havâtîni’l-muvakkarât zahru’n-nisvâni’l-mükerremât Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman kıbelinden istimâ‘-ı da‘vâya vekâleti el-Hâc Ali b. Abdurrahman ve Cafer b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Hüseyin Çelebi b. İlyas’ı beraberinde ihzâr edip üzerine şöyle da‘vâ kılıp iddi‘â etti ki, umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim zübdetü’l-ekâbir ve’l-efâhim el-vâsıku’l-meliki’l-mennân Mısr-ı Kahire azebler ağası Süleyman Çelebi b. Sinan, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve taht-ı tasarrufunda bulunduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Muhyiddin-zâde mahallesinde vâki‘, bir tarafdan Nasûh Çelebi mülkü, diğer cânibden mescidi mahalle-i mezbûre ve tarîk-i âm ve diğer tarafdan Erdoğdu mülkü ve bevvâb Ali b. Abdullah mülkü ile mahdûd olan mülk menzilini bey‘a ve kabz-ı semene ve semeninin kendisine îsâle ve bunlar için îcâb eden husûslara vekîl eyledi. O da vekâlet-i mahkiyesi hasebiyle cemî‘ menzili mezbûru müvekkile-i mezbûreye bey‘ etti. Müvekkile-i mezbûre de râyicü’l-vakt altmış bin akçe semenle menzili mezbûru andan iştirâ etti. Mezbûr Mustafa, semeni müşteriye-i merkūmeden kabz edip menzili merkūmu kendisine teslîm etmek istediğinde mezbûre Şah Hûbân Hâtun tesellümden imtinâ‘ etti. Vekîl-i merkūm mezbûr Hüseyin Çelebi’ye sorulduğunda gıbbe’l-istintâk şöyle cevâb verdi. Müvekkile-i mezbûresinin mebî‘-i mezbûru tesellüm etmediğini zira müvekkili mezbûrun vekâlet-i mahkiyeyi inkâr etmesinden ve bu sûretle mebî‘-i mezbûrun elinde helâk olması hâlinde zâmine olacağından korktuğunu söylediğini ifâde etti. Müdde‘î-i mezbûrdan beyyine taleb olunduğunda udûlden Ömer b. Hüseyin ve el-Hâc Hasan b. Nesimî, li ecli’ş-şehâde hâzirân olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î vekîl-i mezbûr Hüseyin Çelebi mahzarında müvekkili müşârun ileyh Süleyman Çelebi’nin müdde‘î-i mezbûru menzili merkūmun bey‘ine ve kabz-ı semene ve semenin îsâline ve bunlar için lüzûmlu husûslara tevkîl-i devri ile vekîl eylediğine şehâdet ettiler. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi. Hâkim-i mezbûr menzili mezbûrun tesellümünü icbâr etti ve vekâlet-i merkūmenin sıhhatine hükmetti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ilevvel sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Memi b. Ahmed, Hüseyin b. Hayreddin, Mustafa b. Bâli, İsmail b. Yahya, Pîr Mehmed b. Pîr Mehmed, Nasûh Bey b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Hüseyin, Hüsam b. Mustafa, Ahmed Bey b. Abdullah, Hüseyin Bey b. Abdullah, Kemal b. Musa, İbrahim Halîfe, İsmail Çelebi, Muslihiddin b. Abdullah en-neccâr, Kadri Çelebi b. Aziz, Mehmed Çelebi b. Kadri, Mehmed Çelebi b. Abdurrahman, Nurullah Çelebi b. Seyyid Ali ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 302 - Hüküm no: 493 - Orijinal metin no: [86a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

494. Hüküm

Nisâ bt. Hüseyin adlı çocuğun, solak Hüseyin b. Abdullah’ın kızı ve vârisi olduğu

Mahmud b. Mehmed, Pîr Mehmed b. İbrahim ve Musa b. Ali nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ râciline mahsûs Beytülmâlin emîni Kasım Subaşı b. Abdullah mahzarında, Nisâ bt. Hüseyin nâm sagīreye kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan İsa b. Yusuf’dan vesâyet-i mahkiyesi bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olmasından sonra sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i mezbûre, 62. bölük yayalarından olup bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından iki bin beş yüz on akçesi Beytülmâl-i mezkûr için zapt edilen solak Hüseyin b. Abdullah’ın vârisidir. Zira sagīre-i mezbûre onun sulbiye kızıdır. Verâseti ana ve müteveffânın muhallefâtından hissesini mukaddemâ alan Ayşe bt. Yusuf’a münhasırdır. Müdde‘înin, günün kazâ-yı mezbûr kadısı Mevlânâ Mehmed b. Mehmed kıbelinden vârid olan hüccet-i şer‘iyyeyi ibrâzının ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Haydar b. Abdullah el-müezzin, Pîr Mehmed b. Hüseyin, Yunus b. Abdullah er-râcil

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 304 - Hüküm no: 494 - Orijinal metin no: [86a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

495. Hüküm

Şah Hûbân Hatun bt. Abdurrahman Vakfı’nın, Süleyman Çelebi b. Sinan ve Fahrünnisâ Sultan bt. Ali Bey’e ödünç verdiği

Mısr-ı Kahire azebler ağası fahrü’l-akrân zahrü’l-a‘yân Süleyman Çelebi b. Sinan kıbelinden husûs-i âti’z-zikri ikrâra vekâleti Ömer b. Hüseyin ve el-Hâc Hasan b. Nesimî’nin şehâdetleri ile sâbit olan Mustafa b. Abdullah, müvekkili mezbûrunun zimmetinde, kendi vakfının mütevelliyesi olan fahrü’l-muhadderât zahrü’l-muvakkarât Şah Hûbân Hâtun bt. Abdurrahman muamelesi ile vakf-ı mezbûra karz-ı şer‘î cihetinden bin yüz altın -altmış altı bin akçe-ve müşterâ-yı makbûz samur kürk ve cinsi beynlerinde ma‘lûm kumaş bahâsından zeyilde mezkûr senenin gurre-i Rebî‘ulevvelinden bir sene tamâmına müeccel olan dört bin dört yüz akçe borcu olduğunu bi’l-vekâle ikrâr etti. Müvekkili mûmâ ileyhin zevcesi umdetü’l-muhadderât zübdetü’l-muvakkarât Fahrünnisâ Sultan bt. merhûm Ali Bey kıbelinden âti’z-zikri ikrâra vekâleti Ahmed b. Yusuf ve Mustafa b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Ömer Hüseyin, müvekkile-i mezbûresinin, zevcinin zimmetindeki vakf-ı mezbûrun hakkı olan cemî‘ meblağa îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl olduğunu bi’l-vekâle ikrâr etti. Zevce-i mezbûrenin zimmetinde de vakf-ı mezbûrun mütevellîye-i mezbûre muamelesiyle karz-ı şer‘îden yirmi dört bin akçe ve târih-i mezbûrdan bir sene tamâmına müeccel olmak üzre, cinsi beynlerinde ma‘lûm müşterâ-yı makbûz kumaş bahâsından bin altı yüz akçe hakkı bulunduğunu da ikrâr etti. Mütevellîye-i merkūme kıbelinden kaziyyeyi tasdîke vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan fahrü’l-a‘yân Hüseyin Çelebi [b.] İlyas, mukırr-ı mezbûru bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ulevvel sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 304 - Hüküm no: 495 - Orijinal metin no: [86b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

496. Hüküm

Muhtesib Karagöz mahallesinde ölen Sırrı b. Hasan’ın vârislerinin tespiti

Muhtesib Karagöz mahallesinde fevt olan Mevlânâ Sırrı b. Hasan nâm kimesne muhallefâtından üç bin otuz akçesi sene 971 Muharremi’nde hâssa beytülmâl içün zabt olundu, hâlâ el-Hâc Sinan b. Davud nâm kimesne gelip müteveffâ-yı mezbûrun kazâ-i Manisa’da Çaprazlar? mahallesinde mütemekkin olan Mehmed ve Ahmed nâm sagīrler sulbî oğulları ve Ayşe ve Fâtıma nâm hâtunlar sulbiye kızlarıdır ve Hanım bt. Melek nâm hâtun menkûhasıdır fevt oluncaya değin taht-ı nikâhında idi, verâset mezbûrlara münhasırdır gayri vârisi yoktur ve ben sagīreyn-i mezbûreynin kıbel-i şer‘den mansûb vasîsi ve mezkûrât hâtunların vekîliyim deyû hâlâ Manisa kadısı olan Mevlânâ Süleyman el-Hâc Yakub’dan nakl-i şehâdet ibrâz edip vesâyeten ve vekâleten da‘vâ-yı verâset ettikde Cafer b. Turgud el-Müderris ve Mevlânâ Mustafa b. Derviş Mehmed nâm kimesneler şehâdetleri ile Mevlânâ Halil b. Osman ve Mevlânâ Mustafa b. Abdullah tezkiyeleriyle hükm olundu. Fî evâsıtı Rebî‘ilevvel sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: ( )

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 305 - Hüküm no: 496 - Orijinal metin no: [86b-2])﻿

﻿

﻿

497. Hüküm

Müstedâm Çavuş b. Abdullah’ın Habeş asıllı kölesini âzat ettiği

Müstedâm Çavuş b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikri ikrâra vekâlet Hüsrev b. Abdullah ve Pîr Ahmed b. Mustafa’nın şehâdetleri ile sâbit olan kadı Mevlânâ Abdi b. Eymir, müvekkili mezbûrunun işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-ı mülkiyetinde bulunan Habeşiyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, iki kaşı arasında ve kaş uçlarında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Reyhan b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr etti. Abd-i mezkûr, mukırr-ı mezbûru vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ulevvel sene 971. Pîr Mehmed b. Mustafa, Mahmud b. Mustafa, Ferhad Bey b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman, Hasan b. Hüsrev, Süleyman el-imâm, Abdi el-müezzin

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 305 - Hüküm no: 497 - Orijinal metin no: [86b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

498. Hüküm

Şâhi bt. Hamza’nın boşandığı kocasında kalan mehri hususunda sulh olduğu

Şâhî bt. Hamza nâm hâtun meclis-i şer‘-i şerîfde sağ bölük gurebâsından Sinan b. Ali nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem mezbûr Sinan bana tezevvüc edip talâk vermeğin mezbûrdan iki bin akçe mehr-i müeccel taleb etmiş idim, hâlâ zikr olunan iki bin akçeyi dört filoriye sulh edip ve bedel-i sulh olan meblağı bî-kusûr alıp kabz eyledim ve mezbûr Sinan’ın zimmetini cemî‘ da‘vâdan ve eymân ve muhâsamâtdan ibrâ-i âmla ibrâ ve iskāt eyledim dedikde mukırra-i mezbûreyi mezkûr Sinan bi’l-muvâcehe tasdîk ve ibrâsını kabûl edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a-mie.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Mahmud, Ali b. Hızır, Mehmed b. Hızır, Hasan b. Yusuf

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 306 - Hüküm no: 498 - Orijinal metin no: [87a-1])﻿

﻿

﻿

499. Hüküm

Hümâ bt. Mehmed’in, Mehmed b. Mustafa’nın vârisi olduğu

Hasan b. Abdullah ve Mehmed b. Ahmed nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ râciline mahsûs Beytülmâl-i âmmın emîni olan Kasım Subaşı b. Abdullah mahzarında, Gelibolu mahallâtından Cemşid-zâde mahallesinde mütemekkine Hümâ bt. Mehmed kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Süleyman b. Abdullah’dan bi’l-vekâle sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkile-i mezbûre, 40. yaya bölüğü yayalarından olup bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından iki bin yüz otuz akçesi zapt edilen Mehmed b. Mustafa’dan sonra vefât eden ( ) nâm sagīrenin vârisidir. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezkûrun günün kazâ-i mezbûr kadısı Mevlânâ Mehmed b. Cemal kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hüccet-i şer‘iyyeyi ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Subaşı b. Hasan Subaşı, İlyas b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 306 - Hüküm no: 499 - Orijinal metin no: [87a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

500. Hüküm

Ferhad Bey b. Abdullah’ın, evini Hundî Hatun evkâfına bey‘ bi’l-istiğlâl yoluyla sattığı

Ferhad Bey b. Abdullah, âti’z-zikr menzilini, merhûme Hundî Hâtun evkāfına mütevellî olan Nasrullah b. Ahmed’e bey‘ ettiğini ikrâr etti. Mütevellî-i mezbûr da vakf-ı mezbûr malıyla ve istiğlâl maksadıyla, mezbûr Ferhad’ın sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Suhte Sinan mahallesinde vâki‘, bir tarafdan Hasan Bey b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan bâyi‘-i mezkûr mülkü, diğer cânibden Sinan Ağa b. Abdullah mülkü ve cânib-i âhardan da tarîk-i âm ile mahdûd olan mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt on yedi bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Mütevellî-i mezbûr, ba‘de’t-tahliye, menzili merkūmu zeyilde mezkûr ayın gurresinden altı ayın tamâmına yedi yüz elli akçe ücret-i kirâ ile bâyi‘-i mezbûra kirâladı. Mütevellî-i merkūm, vâki‘ ikrârı tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ulevvel sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah, Ahmed b. Mustafa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 307 - Hüküm no: 500 - Orijinal metin no: [87a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

501. Hüküm

Sitti adlı küçük kıza Hüdâverdi b. Abdullah’ın vasî atandığı

İşbu hüccet-i şer‘iyyenin üzerinde imzâsı bulunan hâkim, hâmil-i hâze’l-kitâb râcil Hüdâverdi b. Abdullah’ı, yayabaşılar bölüğünden müteveffâ solak Mahmud’un Sitti nâm sagīre kızına, babasından intikāl eden malların zabtı ve hıfz-ı ahvâli için rüşd ve bülûğuna kadar vasî nasb etti. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etti.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Abdullah, Hasan b. Kasım, Halil b. Yusuf, Hızır b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 307 - Hüküm no: 501 - Orijinal metin no: [87b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

502. Hüküm

Ev satın alınması ihtilafında sulh olunması

Kamer ve Mustafa veledey Mirza b. Üveys nâm kimesneler meclis-i şer‘-i şerîfde bundan akdem fevt olan Ali b. Murad nâm kimesne oğlu sagīr Ahmed’e kıbel-i şer‘den vasî olan Ahmed b. Receb nâm kimesne ve fahrü’l-akrân merhûm Ahmed Paşa kethüdâsı Hasan Bey b. Abdurrahman nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip mezbûr sagīrin babası sâbıkan bize vasî olup yedi bin beş yüz akçe kabz edip bizim dedemizden intikāl eden, Edirnekapısı kurbunda Hacı Muhyiddin mahallesinde bir cânibden mezbûr Hasan Kethüdâ mülkü ile ve bir tarafı Kamer bt. Abdullah ve bir tarafı Manol en-nasrânî ve bir tarafı Mustafa b. Abdullah mülkü ile mahdûd olan yerimizi beş yüz akçeye bey‘ edip kabz etmeğin mezbûr fevt oldukda sagīr-i mezbûrun vasîsi olan mezbûr Ahmed ve mezbûr Hasan Kethüdâ ile mâ-beynimizde münâza‘a ve muhâsama vâki‘ olmuş idi hâlâ on beş altın vasiyy-i mezbûr yedinden ve on altın Hasan Kethüdâ’dan alıp kabz eyleyip mezbûrların zimmetlerini cemî‘ da‘vâdan ve eymân ve muhâsamâtdan ibrâ ve iskāt eyledim dedikde mukırr-ı mezbûru, mezbûrân Ahmed ve Hasan Kethüdâ bi’l-muvâcehe tasdîk ve ibrâsını kabûl edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa b. Hızır, Ali Bey b. Abdullah, Abdi b. İbrahim, Mehmed Bey b. Abdullah, Abdullah Bey b. Abdullah, Abdullah b. Abdullah, Hürrem Bey b. Abdullah, Mehmed Bey b. Abdullah, Cafer b. Abdullah, el-Hâc Abdullah b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 307 - Hüküm no: 502 - Orijinal metin no: [87b-2])﻿

﻿

﻿

503. Hüküm

Müteferrika el-Hâc Mehmed b. Abdullah’ın koyunlarını sattığı

Müteferrika el-Hâc Mehmed b. Abdullah kıbelinden âti’z-zikr bey‘a ve kabz-ı semeni ikrâra vekâleti mütevellî Ahmed b. Abdullah ve sâhib-i timar sipâhi Ali b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan bevvâb Mustafa b. Abdullah, müvekkili mezbûrunun, Görice kazâsında vâki‘ altı yüz yirmi üç aded koyununu yüz elli adedinin her birini yirmi akçeden, geri kalanının her birini on altışar akçeden olmak üzre râyicü’l-vakt beş bin yüz on altı akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla ( )’e sattığını bi’l-vekâle ikrâr etti. Vekîl-i merkūm vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ulevvel sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Abdullah er-râcil, Mehmed b. Abdullah er-râcil, Abdi b. Ahmed Derkenâr: Fî Receb sene 970.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 308 - Hüküm no: 503 - Orijinal metin no: [87b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

504. Hüküm

Mustafa Çelebi b. Hürrem’in, evini Ahmed Paşa evkâfına sattığı

Mustafa Çelebi b. Hürrem, âti’z-zikr menzilini, Cezâyir beylerbeyi iken vefât eden emîru’l-ümerâ’i’l-kirâm kebîru’l-küberâi’l-fihâm merhûm-i mebrûr Ahmed Paşa evkāfına mütevellî olan kardeşi fahrü’l-akrân çâşnigir Hasan Ağa b. el-Hâc Mehmed’e bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Mütevellî-i mezbûr da vakf-ı merkūm malıyla ve istiğlâl maksadıyla, mezbûr Mustafa’nın işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Elvanzâde mahallesinde vâki‘, su geçirme hakkına sâhib dört fevkānî ve tahtânî beyti, dükkânı, su kuyusunu ve avluyu müştemil olan, iki tarafdan tarîk-i âmmı, bir tarafdan Moskoro v. Totgi mülkü ve diğer tarafdan kâriz ile mahdûd olan cemî‘ menzilini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt yirmi yedi bin altı yüz akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Mütevellî-i mezbûr, mukırr-ı mezbûru ikrâr-ı meşrûhunda vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ fî evâhiri evveli’r-rebî‘ayn sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Ali el-imâm, Ali b. Abdullah, es-sipâhi, İsa b. Abdullah es-sipâhi, Mehmed b. Abdullah es-sipâhi, Mustafa b. Abdullah es-sipâhi, Kasım b. Abdullah es-sipâhi, Ahmed Kethüdâ b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 308 - Hüküm no: 504 - Orijinal metin no: [88a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

505. Hüküm

Ahmed Paşa evkâfından olan Elvanzâde mahallesindeki evin Yahudi Mosi b. Arslan’a otuz sene süreyle kiralandığı

Cezâyir beylerbeyi iken vefât eden emîru’l-ümerâ’i’l-kirâm kebîru’l-küberâi’l-fihâm merhûm-i mebrûr Ahmed Paşa evkāfına mütevellî olan kardeşi fahrü’l-akrân Hasan Ağa b. el-Hâc Mehmed, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Elvanzâde mahallesinde vâki‘, vakf-ı mezbûra âid olan, iki tarafdan tarîk-i âm, bir tarafdan Moskoro v. Totgi mülkü ve diğer tarafdan kâriz ile mahdûd olan cemî‘ menzili cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile ba‘de’t-tahliye-i şer‘iyye, zeyilde mezkûr senenin gurre-i Rebî‘ulâhirinden otuz sene tamâmına on akid ile ve şehrî yüz on akçe ücret-i kirâ ile, her üç ayın nihâyetinde edâ edilmesi şartıyla hâmil-i hâze’l-kitâb Yahudi Mosi b. Arslan’a îcâr eyledi. O da vakıf mâlı olan menzili mezbûru istîcâr eyledi. Yahudi-i mezbûr, mukırr-ı mezbûru vâki‘ ikrârında vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Şuhûd a‘lâhu

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 309 - Hüküm no: 505 - Orijinal metin no: [88a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

506. Hüküm

Bigidost bt. Seyyid Kemal’in, Habeş asıllı câriyesini âzat ettiği

Pîr Mehmed b. Seyyid Mehmed ve Şah Veli b. Şah Mehmed, [Dîvân’da] huzûrda, ikisi mahzarında, Habeşiyyetü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, kaşlarının arasında ve müntehâsında yara izi bulunan Mihri bt. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Samanvuran mahallesinde bundan akdem vefât eden ve muhallefâtı Beytülmâl-i mezkûr için zapt edilen merhûme Bigidost bt. Seyyid Kemal, müdde‘iyye-i mevsûfe-i mezkûre câriye-i memlûkesini hâl-i hayâtında âzat ve tahrîr etmişdi. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri evveli’r-rebî‘ayn sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Mehmed b. Yar Ali, Şah Mehmed b. Abdülganî

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 309 - Hüküm no: 506 - Orijinal metin no: [88a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

507. Hüküm

Rıdvan Hatun bt. Abdurrahman’ın para vakfı kurduğu

Sâhibetü’l-hayrât ve’l-hasenât râgibetü’s-sadakāt ve’l-meberrât Rıdvan Hâtun bt. Abdurrahman kıbelinden âti’z-zikr vakıf ikrârına ve sonra vakıftan rücû‘ da‘vâsına vekâleti Reyhan Ağa b. Abdullah ve Sandal Ağa Abdülmennân’ın şehâdetleriyle sâbit olan Mevlânâ Abdurrahman Efendi Câmi‘i hatîbi Mevlânâ Hasan b. Ahmed şöyle ikrâr ve takrîr-i merâm etti ki, müvekkile-i mezbûre niyet-i hâlisa ve taviyye-i sâfiye ile silk-i mülk-i sahîhinden ayırdığı râyicü’l-vakt yirmi bin akçeyi hâlis-i malından ve mahz-ı menâlinden ifrâz ettikden sonra vakfedip hapsetti ve meblağ-ı mezbûru, tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Kasım b. Abdullah nâm kimesneye teslîm etti. O da tesellüm edip sâir vakıf mütevellîleri gibi tasarrufuna aldı. Vâkıfe-i mezbûre, meblağ-ı mezbûrun senede noksansız ziyâdesiz ona on bir rıbh üzre istiğlâl ve istirbâh edilmesini şart etti. Mu‘amelenin rehn-i kavî ve kefîl-i melî-i bi’l-mâl ile yapılmasını veya haseb-i iktizâ-i hâl bunlardan biri ile iktifâ edilmesini şart etti. Mu‘ameleden Allah’ın rızık verdiğinden hâsıl olacak mikdârın müddet-i hayâtınca kendisi tarafından keyfe mâ yeşâ tasarruf edilmesini şart etti. Sonra, hâsıl olacak rıbhdan yevmî dört akçenin dört kārînin Muhtesib Karagöz mescidinde ictimâ‘ edip ikindi namazından sonra her birinin birer cüz’ olmak üzre Kur’ân-ı azîm ve furkān-ı kerîmden günde dört cüz’ tilâvetine sarf edilmesini şart etti. Yevmî bir akçeyi vakf-ı mezbûra mütevellî olacak kimesneye ta‘yîn etti. Tevliye, tebdîl, tağyîr, taklîl, teksîr ve sâir-i tasarrufât-ı şer‘iyyeyi müddet-i hayâtınca kendisine şart etti. Kendisinden sonra sadece tevliyeyi âzatlı kölesine ve âzatlı kölesinin evlâdına sonra nesilleri kesilinceye kadar âzatlı kölesinin evlâdının evlâdına şart etti. Her sene yüz akçeyi berât gecesi ve diğer leyâlî-i müşerrefede mescidi mezbûrda kandil yakan kimesneye ta‘yîn etti. Her sene yüz akçeyi onun rakabesine ta‘yîn etti. Hak vâki‘ olup Allah’ın davetine icâbet ettiğinde sülüs-i malının vakfedilmesini ve işbu vakf-ı mezbûra eklenmesini ve nehc-i mezkûr üzre istiğlâl edilmesini şart etti. Kārîlerin ve mütevellînin ücretinin yevmî iki akçeye çıkarılmasını şart etti. Mütevellî-i mezbûr, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Vakıf muamelesi tamamlandığında vekîl-i mezbûr “Vakf-ı nukūd eimme-i selâsemiz indinde bâtıldır.” diyerek vakıftan rücû‘ edip mütevellînin yedinde bulunan asl-ı meblağ-ı mevkūfun istirdâdını taleb etti. Mütevellî-i merkūm da “Vakf-ı nukūd Ensârî’nin rivâyetine göre İmâm Züfer indinde sahîhtir.” diyerek redden ictinâb etti. Hâkim-i muvakki‘, vakf-ı mezbûrun ve şerâitinin sıhhatine hükmetti ve ecr-i misilden ziyâde elinde bulunan mikdârdan mütevellînin berâet-i zimmetine karâr verdi. Sonra vekîl-i mezbûr “Vakf-ı nukūd imâm-ı mezbûr indinde sahîh ise de bu onun indinde lüzûmu îcâb ettirmez.” diyerek istirdâd talebini tekrarladı. Mütevellî de “Hâkimin hükmüyle imâmeyn kavline göre lüzûm ifâde eder… İmâmeyne göre mâlın mütevellîye teslîminden sonra sıhhat-i vakıfta şüphe yoktur.” diye cevâb verip hâkimden imâmeynin kavline tevfîkan hükmetmesini taleb etti. Hâkim-i mûmâ ileyh, eimme-i eslâf beynindeki ihtilâfı bilerek, imâmeyn kavline göre vakfın sıhhatine ve lüzûmuna ve şurût-i vakfiyenin umûmen ve husûsen sıhhatine hükmetti. Böylece vakf-ı mezbûr, hiç kimesne tarafından tebdîli ve tağyîri asla câiz olmayacak şekilde evzâ‘-i şer‘iyye ve kavânîn-i mer‘iyyeye uygun sahîh, lâzım ve müseccel bir vakıf oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’t-tâsi‘ aşara min Rebî‘ilevvel sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Mehmed el-hatîb, Hüsrev b. Abdullah, Ramazan b. Mehmed, Muslu Çelebi b. İbrahim

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 310 - Hüküm no: 507 - Orijinal metin no: [88b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

508. Hüküm

Muslihiddin b. Şemseddin evkâfı vakfiyesi

el-Hamdü lillâhi ve’s-salâtü alâ nebiyyihi Ammâ ba‘d, …. İşbu mecelle-i şer‘iyye-i dîniyye ve vesîka-i mer‘iyyenin sâhibi olan fahrü’l-kuzât ve’l-hükkâm umdetü vülâti’l-enâm el-mahsûs bi inâyeti’l-meliki’l-mu‘în Mevlânâ Muslihiddin b. merhûm Şemseddin, Kağıthâne mevzi‘inde bânîsine nisbetle şöhretinden dolayı tahdîdden müstağnî olan on odalı bir zâviye binâ etmiş ve bir tarafdan mekābir-i müslimîn, diğer tarafdan tarîk-i âm, bir cânibden Receb mülkü ve cânib-i âhardan da Mehmed mülkü ile mahdûd olan bir de mescid inşâ ettirmiştir. Vâkıf-ı mûmâ ileyh, bu ebniyenin ve âti’l-beyânın mesâlihi için birkaç evkāf tesis etti. Vâkıf-ı mezbûr, meclis-i şer‘î şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde hâzır olup niyet-i sâfiye ve taviyye-i vâfiye ile işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar silk-i mülk-i sahîhinde bulunan râyicü’l-vakt üç yüz bin akçesini hâlis-i malından ve mahz-ı menâlinden ifrâzla vakfedip hapsettiğini ikrâr ve itirâf etti. Yine mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Kırk çeşme kurbunda kâin, fevkānî ve tahtânî büyût-i müte‘addideyi müştemil olan, iki tarafdan Hüsam Bey Vakfı, diğer tarafdan Sinan Bey mülkü ve cânib-i âhardan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘ menzilini vakfetti. Yine kazâ-yı havâss-ı mahmiye-i Kostantıniyye tevâbi‘inden Kağıthâne nâm mevzi‘de vâki‘, sâhibine nisbetiyle şöhretinden dolayı tahdîdden müstağnî olan bir hamam ile, bir tarafdan sipâhi İsmail Bey b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan tarîk-i âm ve diğer tarafdan da Osman b. Davud mülkü ile mahdûd olan bostanı vakfetti. Yine mahrûse-i Edirne’de vâki‘ Kurşuncular Tekkesi kurbunda kâin, fevkānî ve tahtânî birer beyti müştemil olan ve bir tarafdan tarîk-i âm, diğer tarafdan vâkıf-ı mezbûrun kardeşi Mevlânâ Muhyiddin Vakfı, bir cânibden Ahras mülkü ve cânib-i âhardan da Kamer Hâtun bt. Bâli mülkü ile mahdûd cemî‘ menzilini vakfetti. Yine menzili mezbûr kurbunda vâki‘, tahtânî bir beyti, iki dükkânı müştemil, bir tarafdan el-Hâc İlmüddin Vakfı, iki tarafdan tarîk-i âm ile mahdûd cemî‘ menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile ve ikisi büyük ikisi küçük dört kaliçe, dört seccâde, on kilim ile birlikte vakfetti. Vâkıf-ı mezbûr, meblağ-ı mezbûrun mahmiye-i Kostantıniyye’de senede ona on bir ve çeyrek rıbh üzre istiğlâl ve istirbâh edilmesini şart etti. Mu‘amelenin hıyânetten berî olan emîn kimesnelerle yapılmasını şart etti. Mu‘amelenin zenginliği ma‘lûm olan, ödemeye kādir kimesnelerle yapılmasını, medyûnlardan rehin ve kefîl-i melî-i bi’l-mâl alınmasını veya haseb-i iktizâ-i hâl birisiyle iktifâ edilmesini şart etti. Vâkıf-ı mezbûr sonra, zâviye-i mezbûre için nâsih bir vâ‘iz ve ilmi, takvâsı, zühd ve vera‘ı ile ma‘rûf bir şeyhin mezhebi Nu‘mân üzre hucurât-ı mezbûrede kalan talebeye tefsir ve hadis dersleri vermesi ve Cum‘a günleri Cum‘a namazından sonra ve leyâlî-i şerîfede cemâ‘ate va‘z ü nasihat etmesi için hucurât-ı mezbûrede kalarak yevmî on beş akçe ücretle vazifelendirilmesini şart etti. Öğle namazından sonra kārîlerin, müyesser olursa zâviye-i mezbûre kurbunda vâki‘ olacak vâkıf-ı mezbûrun kabri başında toplanıp bin def‘a ecele etmeden usûlüne göre tesbîh etmelerini ve sevâbını vâkıf-ı mezbûrun rûhuna hediye etmelerini ve bu kimesnelere yevmî bir akçe verilmesini şart etti. (89b) Zâviye-i mezbûrede kalanların ta‘âmı için yevmî on beş akçe ta‘yîn etti… Mescidi mezbûrda ilm, salâh, hilm ve rüşd ile mevsûf bir imâmın, her gün sabah namazından sonra bir def‘a Yâsîn sûresini, üç def‘a İhlâs sûresini, üç def‘a mu‘avvizeteyni, üç def‘a Fâtiha sûresini ve bir def‘a Âyete’l-kürsîyi okuyup tilâveti Âmene’r-resûlü’yü okuyarak bitirmesi ve öğle namazlarından sonra Mülk sûresini, ikindi namazlarından sonra Nebe sûresini, akşam namazlarından sonra Mülk sûresini okuması kaydıyla yevmî beş akçe ile vazifelendirilmesini şart etti. Mescidde ayrıca, minârenin en üst şerefesinden ezân okuyacak olan güzel sesli bir müezzinin, akşam namazından sonra İzâ vaka‘ati’l-vâkı‘a sûresini okuyup tulû‘-i fecrden önce vech-i mu‘tâdı üzre temcid etmesi ve zâviye-i mezbûrede kalması kaydıyla yevmî dört akçe ile vazifelendirilmesini şart etti. Mescidi mezbûrda yevmî bir akçe ile ayrıca sâlih bir kayyım ve kandilleri yakacak bir kimesne vazifelendirilmesini şart etti. Yevmî on akçeyi kārîlerin her gün işrâk namazından sonra eğer müyesser olursa zâviye-i mezbûre kurbunda, orada müyesser olmazsa mescidi mezbûr bitişiğinde vâki‘ olacak vâkıf-ı mezbûrun kabri başında toplanıp her birinin acele etmeden usûlüne göre birer cüz’ olmak üzre on cüz’ okumalarına ta‘yîn etti. Cüz’ün birinin şeyh-i mezbûr, diğerinin imâm, diğerinin müezzin, diğerinin kayyım tarafından okunmasını, kalan cüz’lerin ise zâviye-i mezbûrede kalan sâlih kimesnelerce tilâvetini şart etti. Vâkıf-ı mezbûr, tevliye, tebdîl, tağyîr, taklîl ve teksîri müddet-i hayâtınca kendisine şart etti. Kendisinden sonra sadece tevliyeyi âzatlı kölelerinin en sâlihine sonra hâkimin münâsib göreceği kimesneye şart etti. Vakf-ı mezbûrda mütevellî olacak kimesneye yevmî sekiz akçe, kâtibe üç akçe, câbiye üç akçe ta‘yîn etti. Âzatlı kölelerinden ve âzatlı kölelerinin evlâdından yukarıda sayılan vazifelere müstahık bir kimesne varsa evleviyetle onların tercîh edilmesini şart etti. Mahmiye-i Kostantıniyye’de münâsib bir mahalde mülâzimîn-i fukarânın oturması için on oda inşâ edilmesini ve inşâsı müyesser olacak hucurât-ı mezbûre kurbundaki mescidde öğle namazından sonra bir araya gelip noksansız ve acele etmeden Kur’ân-ı azîmden bir cüz’ okumaları kaydıyla her birine yevmî birer akçe ödenmesini şart etti. İçlerinden birisinin kırâ’atını tâm edâ etmemesi hâlinde ücretin ve hucurât-ı mezbûredeki süknâsının kendisine harâm olmasını şart etti. Mescidi mezbûrun hasırı, mumu ve Ramazan-ı mübârek gecelerinde minârede yakılacak kandillerin yağı için yevmî bir akçe ta‘yîn etti. Her sene Rebî‘ulevvel ayında aş verilmesi ve mevlid kırâatı edilmesi, ayrıca regâib ve berât gecelerinde aş pişirilip mescidi mezbûrda yenilmesi için üç yüz akçe harcanmasını şart etti. Bu sayılan yerlere sarf edilmesi mümkün olmazsa meblağın tamâmının fukarâya harcanmasını şart etti. Vâkıf-ı mezbûr, vakfettiklerinin tamâmını, tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Abdülkerim b. Abdullah’a teslîm etti. O da sâir vakıf mütevellîleri gibi tesellüm edip tasarruf etti. Mütevellî-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Vakıf muamelesi tamamlandığında işbu vakfiyenin üzerinde imzâsı bulunan hâkim, akārât ve menkūlât ve nukūd-i mezbûrenin vakfiyetinin sıhhatine Ensârî’nin İmâm Züfer’den naklettiği kavle tevfîkan hükmetti… Hâkim-i mûmâ ileyh, vakıftan rücû‘, istirdâd ve redden ictinâb gibi şerâit-i hükme ri‘âyetten sonra, İmâmeyn-i hümâmeynin kavline göre de vakfın lüzûmuna hükmetti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri evveli’r-rebî‘ayn sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Bâli Bey b. Abdullah, Ahmed b. Mustafa el-muhzır, el-Hâc Abdullah b. Abdullah el-muhzır, Abdi b. Ahmed el-muhzır, Mehmed b. Süleyman el-kâtib ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 311 - Hüküm no: 508 - Orijinal metin no: [89a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

509. Hüküm

Hristodolo v. Todora’nın evini yeniçeri ağası Ali Ağa’ya sattığı

Hristodolo v. Todora nâm Nasrânî, âti’z-zikr menzilini, umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim zübdetü’l-ekâbir ve’l-efâhim zü’l-kadri’r-refî‘ ve’l-câhi’l-menî‘ el-mahfûf bi sunûfi avâtıfı’l-meliki’l-mennân Yeniçeri Ağası Hazreti Ali Ağa b. el-Hâc Mustafa kıbelinden âti’z-zikr iştirâ ve def‘-i semene vekâleti Kasım Subaşı b. Abdullah ve Bölükbaşı Ali b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-a‘yân Acemi oğlanları yayabaşısı İskender Ağa b. Abdullah’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr etti. Vekîl-i mezbûr da zimmîyi mesfûrun sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Cebe Ali Kapısı kurbunda kâin, altında ahır bulunan fevkānî bir beyti, helâyı ve avluyu müştemil olan, bir tarafdan müvekkili mûmâ ileyh mülkü, diğer tarafdan Nasrânî Yanaki v. Dimitri mülkü, bir cânibden sâhil-i bahr ve cânib-i âhardan da tarîk-i âm ile mahdûd olan cemî‘ mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt on beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile ve vekâlet-i mahkiyesi ile iştirâ etti. Vekîl-i mezbûr, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri evveli’r-rebî‘ayn sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Yayabaşı Hasan b. Abdullah, yayabaşı Mustafa b. İbrahim, acemi oğlanları kethüdâsı İlyas b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 314 - Hüküm no: 509 - Orijinal metin no: [90a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

510. Hüküm

Ümmi Hatun bt. Ahmed’in, muhallefâtından bir miktar akçesi zapt edilen kocasında mehr-i müeccel alacağı olduğu

Müezzin Durmuş b. Abdülkerim, Süleyman b. Süleyman ve el-Hâc Veli b. Mustafa nâm kimesneler, Dîvân’dakilerin huzûrunda, ikisi mahzarında, Ümmi Hâtun bt. Ahmed kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olan Ahmed b. Abdullah’dan bi’l-vekâle sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müvekkile-i mezbûrenin, mahmiye-i merkūme mahallâtından Haydarî-hâne mahallesinde sâkin iken bundan akdem vefât eden ve zeyilde mezkûr senenin Safer ayında muhallefâtından sekiz bin beş yüz otuz sekiz akçesi Beytülmâl-i mezkûr için zapt edilen, vefâtı anında taht-ı nikâhında bulunduğu müteveffâ zevci zimmetinde mehr-i müeccelinden üç bin akçe hakkı mevcuttur. Müteveffâ-yı mezbûr sülüs-i malıyla techîz ve tekfîni ve eyyâm-ı mu‘tâdede tabh-ı ta‘âm için vasiyyette bulunmuş ve müdde‘î-i mezkûru vasiyyetinin tenfîzine vasî nasb etmişdir. O da vesâyet-i mezbûreyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etmişdir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili’r-rebî‘ayn sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim Çelebi b. Kemal el-kāid, Hüseyin b. Abdullah ulûfeci

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 314 - Hüküm no: 510 - Orijinal metin no: [90a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

511. Hüküm

Kadı Mevlânâ Alâaddin b. Pîr Mehmed’in evini Murad Kethüdâ’ya sattığı

Kadı Mevlânâ Alâaddin b. Pîr Mehmed, âti’z-zikr menzilini hâmil-i hâze’l-kitâb Murad Kethüdâ b. Edeli?’ye bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da bâyi‘-i merkūmun sâhibi ve mâliki olduğu, Dubniçe kasabasında vâki‘ Câmi‘-i atîk mahallesinde kâin olan, önlerinde selâmlık, birinin üzerinde oda bulunan tahtânî iki beyti, su kuyusunu, ahırı, diğer beyt-i sagīri, diğer bir selâmlığı, kileri ve fırını müştemil, iki tarafdan tarîk-i âm, diğer tarafdan hatîb Yahya Halîfe mülkü ve diğer tarafdan da merhûm Mehmed Bey mülkü ile mahdûd olan cemî‘ mülk menzilini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt on bin beş yüz akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Müşterî-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili âhiri’r-rebî‘ayn sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Rumeli çavuşu İshak b. Mehmed, Rumeli kâtibi Derviş Çelebi b. Şah Bey, kāid-i Rumeli Musa b. Musa, kāid-i Rumeli Hızır b. Ali, Subaşı Derviş Çelebi b. Bâli, Sefer b. Evrenos

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 315 - Hüküm no: 511 - Orijinal metin no: [90a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

512. Hüküm

Ali adlı Bosna asıllı kapıkulunun eşkâli

Ali, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın, terzi, Kemhacı diye ma‘rûf, 60.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 315 - Hüküm no: 512 - Orijinal metin no: [90a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

513. Hüküm

İvranya kasabasından Doğancı Ali b. Ahmed’in para vakfı kurduğu

İvranya kasabasından Doğancı Ali b. Ahmed nâm kimesne, niyet-i hâlisa ve taviyye-i sâfiye ile râyicü’l-vakt beş bin akçesini vakfedip habsettiğini ikrâr etti ve meblağ-ı mezbûrun senede ona on bir buçuk rıbh üzre istiğlâl ve istirbâh edilmesini şart etti. Rıbh ve galleden Allah’ın rızık verdiğinden yevmî bir akçeyi kasaba-i mezbûrede vâki‘ Kurdoğlu Câmi‘inde (…) sûresini okuyacak kimesneye ta‘yîn etti; kırâ’atı da câmi‘-i mezbûrun imâmına şart etti. Her sene yüz seksen akçeyi vakf-ı mezbûra mütevellî olacak kimesneye ta‘yîn etti. Tevliyeyi tebdîl ve tağyîri müddet-i hayâtınca kendisine şart etti. Sonra a[hâlî-yi] mahalle-i mezbûreye şart etti. Her sene yetmiş akçeyi vakıf nâzırına ta‘yîn etti; nezâreti de evlâdına ve nesilleri kesilinceye kadar evlâd-ı evlâdına, evlâd-ı evlâd-ı evlâdına şart etti; nezâreti sonra câmi‘-i mezbûr müezzinine her gün İhlâs sûresini üç def‘a okuyup sevâbını rûh-ı vâkıfa ve ana babasının rûhlarına hediye etmesi kaydıyla şart etti. Her sene kırk akçeyi vakt-i hâcette câmi‘-i mezbûrdaki kandillerde yakılacak mumlara ta‘yîn etti… Mescidi mezbûrda müezzin olacak kimesneye kandilleri yakması kaydıyla on akçe ta‘yîn etti. Mu‘amelenin tüccâr-ı mukīmîn ile yapılmasını, yolcularla ve ziyâ ihtimâli bulunan kimesnelerle yapılmamasını şart etti. Revaç ve i‘tibâr, şöhret ve iştihâr cihetiyle iyi bir mahal bulunursa onunla ibtidâlini şart etti. Meblağ-ı merkūmun mesârif-i merkūmeye sarfı mümkün olmazsa tamâmının fukarâya sarfedilmesini şart etti. Mütevellînin her sene başında muameleyi tecdîd etmesini ve bilâ hüccet kimesneye para vermemesini şart etti. Vâkıf-ı mezbûr tamâmını tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği mülâzım Mevlânâ Mehmed b. Halil’e teslîm etti. O da tesellüm edip sâir vakıf mütevellîleri gibi tasarruf etti. Mütevellî-i merkūm vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Vakıf muamelesi tamâma erdiğinde hâkim, ba‘de ri‘âyet-i şerâiti’l-kabûl, … meblağ-ı mezbûrun vakfiyetinin sıhhatine ve lüzûmuna hükmetti. Böylece sahîh ve lâzım bir vakıf hâline geldi.

Şuhûdü’l-hâl: Sinan Hâce el-müezzin, Hasan b. Abdullah el-kâtib, Hüseyin Bey es-sipâhi, Şemseddin Halîfe el-imâm, Sinan Hâce el-imâm, Receb b. İshak, Mustafa b. İshak, Mustafa b. Ramazan, Mustafa b. Haydar, Ahmed b. Kasım, Hasan b. Ali, Receb b. el-Hâc Yunus, Haydar b. Hayrullah, Halil b. Kara Hâce ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 315 - Hüküm no: 513 - Orijinal metin no: [90b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

514. Hüküm

Sinan Çelebi b. İbrahim’in, bahçesini kardeşi Mehmed b. İbrahim’e sattığı

Sinan Çelebi b. İbrahim, âti’z-zikr menzilini kardeşi Mehmed b. İbrahim’e bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da mezbûr Sinan Çelebi’nin sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Simkeş mahallesinde vâki‘, ahırı, meyveli ve meyvesiz ağaçları müştemil olan mimar zirâ‘ıyla bin yüz yetmiş yedi zirâ‘ olan, Kıbleten tarîk-i âm, şimâlen Sümeyye Hâtun bt. Emir Mehmed bostanı, cenûben müşterî-i mezbûr mülkü ve garben de tarîk-i âm ile mahdûd bahçesini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt sekiz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Müşterî-i merkūm, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Abdullah ulûfeci, Mustafa b. Abdullah es-silâhî, Ferhad b. Abdullah topçu, (…) b. Davud el-müezzin, Receb b. Nasûh, Mahmud b. Mehmed, Mehmed b. Seyfullah, Ahmed b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 316 - Hüküm no: 514 - Orijinal metin no: [91a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

515. Hüküm

Mehmed Çelebi b. İbrahim’in, evinin hissesini kardeşi Sinan b. İbrahim’e sattığı

Mehmed Çelebi b. İbrahim, âti’z-zikr menzilin üç buçuk sehmini kardeşi Sinan b. İbrahim’e bey‘ ettiğini ikrâr etti. Müşterî-i mezbûr da, bâyi‘-i mezbûrun sâhibi ve mâliki olduğu, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Ali Paşa hamamı kurbunda vâki‘ Hasan Paşa mahallesinde kâin, altlarında ahır bulunan fevkānî iki beyti, helâyı, su kuyusunu ve anbarı müştemil olan ve bir tarafdan Nurullah b. Adem mülkü, diğer tarafdan Kamer bt. Yahya mülkü, öteki tarafdan Emine bt. Yahya mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan menzilin üç buçuk hissesini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt dört bin üç yüz yetmiş üç akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla iştirâ etti. Müşterî-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Şuhûdü’l-hâl: Nurullah b. Adem el-imâm, İbrahim b. Durmuş, Nebi b. Seyfi el-imâm, el-Hâc Abdi b. Yahya, Emrullah b. Mehmed, Nasûh b. Abdullah, Muslihiddin b. Nasûh, Alâaddin b. İbrahim, Ahmed b. Alâaddin, Nebi b. Seyfi, Abdi b. Abdullah, Nuri b. Adem, es-Seyyid Mehmed b. es-Seyyid Ahmed ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 317 - Hüküm no: 515 - Orijinal metin no: [91a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

516. Hüküm

Ahmed ve Yusuf ibney Nasûh’un, evlerini Hasan b. Abdullah’a sattıkları

Ahmed ve Yusuf ibney? Nasûh nâm kimesneler, Siroz kazâsı tevâbi‘inden Sarımsaklı karyesinde vâki‘, tahtânî bir beyti, diğer bir beyti ve avluyu müştemil olan, bir tarafdan Nasrânî Kosta mülkü, diğer tarafdan Hasan b. Abdullah mülkü, bir cânibden Ali b. Kurd mülkü ve cânib-i âhardan da tarîk-i âm ile mahdûd olan mülk menzillerini râyicü’l-vakt iki bin yüz elli akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla râcil Hasan b. Abdullah’a bey‘-i bâtt-ı sahîh ile bey‘ ettiklerini ikrâr ettiler. Müşterî-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilevvel sene 971. Sinan b. Abdullah er-râcil, Cafer b. Abdullah, Ramazan b. Abdullah er-râcil, Sinan Kethüdâ b. Abdullah er-râcil

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 317 - Hüküm no: 516 - Orijinal metin no: [91a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

517. Hüküm

Kanunî Sultan Süleyman’ın Abaza ve Macar asıllı iki kapıkulunu âzat ettiği

Sultan-ı a‘zam ve Hakan-ı mu‘azzam, işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-ı mülkiyetinde bulunan Abazaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, iri gözlü, esmer sâhib-i timar hâmil-i hâze’l-kitâb Hamza b. Abdullah nâm abd-i memlûkini ve Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, 47. bölük sağ ulûfecilerinden bölükbaşı Hüsrev b. Abdullah nâm abd-i memlûkini âzat ve tahrîr etti.

Şuhûdü’l-hâl: Vüzerâ

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 317 - Hüküm no: 517 - Orijinal metin no: [91a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

518. Hüküm

Hürrem Bey b. Davud’un Diyarbakır rûznâmecisi Sinan Çelebi’nin Fâtıma adlı kızına vasî atandığı

İşbu hüccet-i şer‘iyyenin üzerinde imzâsı bulunan hâkim, hâmil-i hâze’l-kitâb sipâhi Hürrem Bey b. Davud’u, Diyarbekir rûznâmecisi merhûm Sinan Çelebi’nin Fâtıma nâm sagīra kızının zabt-ı emvâli ve hıfz-ı ahvâli için rüşd ve bülûğuna kadar vasî nasb etti. O da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzimesini taahhüt etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilâhir sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah, Mevlânâ Ahmed b. el-Kadı, Ahmed b. Bâli es-sipâhi, Mustafa Çelebi el-ma‘rûf bi kolcu, Mehmed b. Mehmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 318 - Hüküm no: 518 - Orijinal metin no: [91a-5, Arapça])﻿

﻿

﻿

519. Hüküm

Sinan Ağa b. Abdurrahman’ın vakfiyesi

Râcilin kâtibi umdetü’l-ekârim ve’l-a‘yân Sinan Ağa b. Abdurrahman meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde hâzır olup niyet-i hâlisa ve taviyye-i sâfiye ile Kadırga Limanı kurbunda vâki‘ Dizdâr-zâde mahallesinde kâin olan ve kendisi tarafından yaptırılan mescidin mesârifi için, işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna mâliki olduğu ve taht-ı tasarrufunda bulunduğu bir kısmı diğerine bitişik olan ve bir tarafdan tarîk-i âm ve tarîk-i hâs, diğer tarafdan bevvâb Mahmud b. Abdullah mülkü, bir cânibden terzi Süleyman b. Abdullah mülkü ve cânib-i âhardan da aşçı Ahmed b. Abdullah mülkü ile mahdûd olan on tahtânî ve on bir fevkānî odayı vakfedip hapsettiğini ikrâr ve itirâf etti. Yine Kadırga Limanı kurbunda vâki‘, merhûm Yahya Paşa mektebi karşısındaki, taraf-ı selâsesi tarîk-i âm ve cânib-i âharı Mehmed b. Abdullah mülkü ile mahdûd olan, üzerinde beş oda bulunan altı dükkânın tamâmını vakfetti. Yine mahmiye-i merkūme mahallâtından İshak Paşa mahallesinde vâki‘, dâhili ve hâricî avlulu, aralarında ve yanlarında iki selâmlık bulunan tahtânî iki beyti, hamamı, fırını, su kuyusunu müştemil dâhili avluyu, altında ahır bulunan fevkānî bir beyti müştemil olan hâricî avluyu hâvî bulunan, bevvâb Bâli Bey b. Abdullah mülkü, silahdâr Hüseyin Bey b. Abdullah mülkü, riyâset-i ıstabl-ı âmire’den mütekāid Ahmed Bey b. Abdullah mülkü, kâtib Hasan Bey mülkü ve Hâcce Hâtun mülkü ile mahdûd bulunan cemî‘ menzilini vakfetti. Birisinde, odanın ecr-i misli yevmî bir akçeden az olursa her gün akşam namazından sonra mülk sûresini okuması kaydıyla imâmın, diğerinde her gün sabah namazından sonra bir cüz’ okuması kaydıyla müezzinin oturacağı, câmi‘-i mezbûre bitişiğindeki iki oda hâricindeki odaların ve dükkânların yevmî bir akçe ile kirâya verilmesini şart etti. Rıbhdan hâsıl olan meblağdan yevmî dört akçeyi mescidi mezbûrda imâm olacak kimesneye ta‘yîn etti; imâma ayrıca her gün sabah namazlarından sonra Yâsîn sûresini kırâ’at etmesi kaydıyla bir akçe ta‘yîn etti. Yevmî iki akçeyi mescidi mezbûrda müezzin olacak kimesneye şart etti. Mescidi mezbûrun açılıp kapatılması ve sâir lüzûmlu husûslar için yevmî bir akçe ta‘yîn etti. Mescidi mezbûrda sabah namazlarından sonra Kur’ân-ı azîmden birer cüz’ tilâvet edicek sâlih kārîlere yevmî bir akçe ta‘yîn etti. İmâmın ve müezzinin onlarla birlikte okumasını şart etti. Cüz’ vazifelisinin ücretinin her ay beş akçe olmasını şart etti. Mescidi mezbûrda her gün ikindi namazından sonra Necm sûresini okuyacak kimesneye yevmî bir akçe ta‘yîn etti. Her sene iki altını her birisiyle mescidi mezbûrda leyâlî-i şerîfede yakılmak üzre bal mumu iştirâ edilmesine ta‘yîn etti. Yevmî üç akçeyi vakf-ı mezbûra mütevellî olacak kimesneye ta‘yîn etti. Mesârif-i merkūmeden artan kısmı keyfe mâ yeşâ tasarruf etmek üzre müddet-i hayâtınca kendisine ta‘yîn etti. Vefâtından sonra ise ziyâdenin mescidi mezbûrun hasırına, kandillerine, avizesine, kandil yağına ve sâir levâzımâtına sarfedilmesini şart etti. Her sene başında, imâm, müezzin ve sâir mürtezikanın huzûrunda mütevellînin muhâsebesinden sonra artan meblağın zabtedilmesini ve altın ve gümüş cinsi rehn-i kavî ile vech-i meşrûh üzre muamele edilmesini şart etti. Mu‘amelenin senede ona on bir rıbh üzre yapılmasını şart etti. Rıbhdan hâsıl olan mikdârın hıfz edilip asl-ı mâla eklenmesini ve aynı şekilde muamele yapılmasını şart etti. Meblağ on bin akçe ve fazlasına vâsıl olursa zevâ’idin kabâ ve kumaş iştirâsına sarf edilmesini ve bunların bayram günleri fukarâya tasadduk edilmesini şart etti. Meblağ-ı merkūmun evkāf-ı mezbûrenin rakabesi için mahalli mahfûzda hıfz edilmesini şart etti. Râciline kâtib olanların hasbî nâzır olmalarını şart etti. (92a-1) Tevliye, tebdîl, tağyîr, taklîl ve teksîri, erbâb-ı vezâifi azl ve nasbı ve sâir tasarrufât-ı şer‘iyyeyi müddet-i hayâtınca kendisine şart etti. Kendisinden sonra sadece tevliyeyi evlâdının en sâlihine, sonra nesilleri kesilinceye kadar evlâd-ı evlâdının en sâlihine şart etti. Sonra âzatlı kölelerinin en sâlihine, sonra nesilleri kesilinceye kadar âzatlı kölelerinin evlâdının en sâlihine şart etti. Nesilleri kesilince, hâkimin, mütedeyyin, sâlih, emîn ve geliri artıracak ve galleyi çoğaltacak bir kimesneyi nasb etmesini şart etti. Vâkıf-ı mezbûr, hâlis-i malından ifrâz edip ve mahz-ı menâlinden ayırıp dört bin akçesini de vakfetti ve meblağ-ı mezbûrun senede ona on bir rıbh üzre istiğlâl edilmesini şart etti. Mu‘amelenin vilâyet-i Rumeli’de vâki‘ Drama kasabasında mukīm olan kimesnelerle yapılmasını şart etti. Rıbhdan hâsıl olan mikdârdan her sene dört yüz akçenin kasaba-i mezbûrede vâki‘ câmi‘deki kürsüde va‘z edicek ve ikindi namazından sonra bir aşr-ı şerîf tilâvet edip sevâbını kasaba-i mezbûrede medfûn bulunan merhûm oğlu Mustafa Çelebi’nin rûhuna hediye edicek kimesneye ta‘yîn etti. Tilâveti de müddet-i hayâtınca, câmi‘-i mezbûrda müezzin olarak kaldığı sürece Süleyman Halîfe’ye, andan sonra orada müezzin olacak kimesneye şart etti. Her sene iki yüz akçeyi merhûm-i mezbûrun türbesinin ahvâline nazar edicek ve vakt-i hâcette meblağ-ı mezbûrun tamâmını sarf ederek ta‘mîr edicek câmi‘-i mezbûr kayyımına ta‘yîn etti. Bunu da câmi‘-i mezbûrda kayyımlık vazifesi sürdükçe Mevlânâ Muslihiddin Halîfe’ye, andan sonra yerine kayyım olacak kimesneye şart etti. Meblağ-ı mezbûr için tevliyeyi, câmi‘-i mezbûrda kayyım olacak kimesneye şart etti. Vâkıf-ı mezbûr, hâlis-i malından ifrâz edip ve mahz-ı menâlinden ayırıp râyicü’l-vakt üç bin akçesini de vakfetti. Mu‘amelenin Hayrabolu kasabasında mukīm olan tüccâr ile yapılmasını şart etti. Meblağ-ı mezbûrun senede ona on bir rıbh üzre istiğlâl edilmesini şart etti. Mu‘amelenin rehn-i kavî ve kefîl-i melî-i bi’l-mal ile yapılmasını şart etti. Rıbhdan hâsıl olan mikdârın, diyânet ve sıyâneti ile ma‘rûf olan mütevellî indinde muhafaza edilmesini ve Hayrabolu kasabası tevâbi‘inden Çonkara karyesinde vâkıf-ı mezbûrun inşâ ettiği binânın ta‘mîrine ve su yolunun ıslâhına sarf edilmesini şart etti. Mesârif-i merkūmeye sarfı mümkün olmazsa meblağ-ı mezbûrun tamâmının fukarâya sarf edilmesini şart etti. Vâkıf-ı mezbûr sonra meblağın tamâmını, vakfın sıhhat ve lüzûmunun tescîli ve tekmîli maksadıyla mütevellî nasb ettiği Keyvan b. Abdullah’a teslîm etti O da tesellüm edip sâir vakıf mütevellîleri gibi tasarruf etti. Mütevellî-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Vakıf muamelesi tamamlandığında vâkıf-ı mezbûr, vakf-ı akārın İmâm-ı A‘zam Ebû Hanîfe indinde adem-i lüzûmuna ve eimme-i selâse indinde vakfiyye-i nukūdun butlânına istinâden evkāf-ı mezbûreden rücû‘ etti ve mütevellî-i mezbûr elinde bulunan meblağı ve rıbhdan hâsıl olan ecr-i misilden ziyâdenin istirdâdını taleb etti. Hâkim huzûrunda murâfa‘a olunduklarında mütevellî-i mezbûr imâmeyn-i hümâmeyn indinde mütevellîye teslîmden sonra vakf-ı akārın sahîh olduğunu ve Ensârî’nin rivâyetine göre İmâm Züfer katında da vakf-ı nukūdun sahîh olduğunu söyledi. Hâkim cânibeynin kelâmına bakıp vakıf cânibinin kelâmını evlâ ve ercah telakkî etti ve akār-ı mezbûrun ve meblağ-ı mastûrun vakfiyetinin sıhhatine hükmetti ve mütevellî-i mezbûrun zimmetinin ecr-i misilden zâid olan kısım için zamândan berâetine karâr verdi. Vâkıf-ı mezbûr bu def‘a “İmâm Züfer katında nakid vakfı sahîh ise de sıhhat lüzûmu îcâb ettirmez.” diyerek talebini tekrar etti. Mütevellî “Vakfın sıhhatine hükmedilmesi, İmâm Züfer indinde lüzûmu ifâde etmezse de İmâmeyn indinde lüzûm ifâde eder.” diyerek hâkimden imâmeyn kavline tevfîkan hüküm taleb etti. Hâkim-i mûmâ ileyh de evkāf-ı mezbûrenin sıhhatine ve lüzûmuna hükmetti. Böylece kimesne için tebdîl ve tağyîri câiz olmayacak şekilde vakıf hâline geldi. “Fe-men beddelehû”. Ve ecru’l-vâkıf ale’l-hayyi’l-kerîm.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri âhiri’r-rebî‘ayn sene seb‘în ve tis‘a mie min hicreti men lâ nebiyye ba‘deh

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed b. Süleyman, Ahmed b. Mustafa, Ali Çelebi b. Ahmed, Rüstem b. Abdullah, Mehmed b. Ahmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 318 - Hüküm no: 519 - Orijinal metin no: [91b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

520. Hüküm

El-Hâc Mehmed b. Abdi evkâfı vakfiyesi

el-Hamdü lillâhi’l-meliki’l-alîm el-gaffâr el-halîm er-rahîm es-settâr ellezî ce‘âle’s-sadakatü’l-câriyetin sebeben li’n-necât mine’n-nâr ve vesîleten ilâ duhûli’l-cennet elletî tecrî min tahtiha’l-enhâr sümme’s-salavât ve’l-fâtihât ve’t-teslîmât alâ eşrâfi’l-birre Muhammed el-muhtâr ve alâ âlihî ve eshâbihî ilâ yevmi’l-haşr ve’l-karâr. Ammâ ba‘d, bu sahîh ve şer‘î bir hüccettir ki, …. el-Hâc Mehmed b. Abdi kıbelinden âti’z-zikr vakıf ikrârına ve rücû‘ da‘vâsına vekâleti fahrü’l-müderrisîni’l-kirâm zahrü’l-musallihîni’l-fihâm müderris Seyfullah Çelebi b. Mahmud ve Mehmed b. Hasan’ın şehâdetleri ile sâbit olan Mevlânâ Abdülkādir b. el-Hâc Sinan nâm vekîl, meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde hâzır olup müvekkili mezbûrunun, niyet-i sâfiye ve taviyye-i vâfiye ile sevâbullâhi’l-azîmi taleb ederek ve şefâat-i resulullâhı umarak Varna kazâsı tevâbi‘inden Balçık kasabasında bir mescid binâ ettirdiğini ikrâr ve itirâf etti. Mescidi mezbûr civârında ayrıca bâliğ olmayan sıbyân-ı fukarâya ve fukarâ-yı sıbyâna ve eytâm-ı du‘afâ ve mesâkine Kur’ân ta‘lîmi için bir binâ yaptırdı. Bunların mesârifi için ve sâir-i vücûh-i hayrât için de aşağıda zikredilenleri vakfetti. Bu cümleden olarak işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar mâliki olduğu ve taht-ı tasarrufunda bulunduğu kasaba-i mezbûrede vâki‘, anbarları ile birlikte beş dükkânı ve yine kasaba-i mezkûrede vâki‘ vâkıf-ı mûmâ ileyhe âidiyeti sebebiyle şöhretinden dolayı tahdîdden müstağnî bulunan diğer anbarları, kazâ-yı mezbûrdaki Batuka nehri üzerinde dönen, bir tarafdan kadı Mevlânâ Seyyid Halil mülkü, diğer tarafdan Sinan b. Abdullah değirmeni ve iki tarafdan da arz-ı hâliye ile mahdûd bulunan üç değirmeni ve yine kazâ-yı mezbûrdaki nehr-i mezbûr üzerinde dönen, bir tarafdan Bektaş mülkü, diğer tarafdan Mehmed b. Ali mülkü ve nehr-i mezbûr ile mahdûd bulunan bir binâ içindeki iki değirmenini ve yine kazâ-yı mezbûrdaki nehr-i mezbûr üzerinde dönen, bir tarafdan Değirmenci Seydi Ahmed vakfı, diğer tarafdan vâkıf-ı mezbûr vakfı ve iki tarafdan da arz-ı hâliye ile mahdûd bulunan değirmenini ve yine kazâ-yı mezbûrdaki Balçık nâm mevzi‘de bulunan, üç tarafdan arz-ı hâliye ve bir tarafdan Sinan mülkü ile mahdûd bulunan değirmenin nısf-ı şâyi‘ini ve kazâyı merkūm tevâbi‘inden Konuka nâm nehir kurbunda bulunan, bir tarafdan Mevlânâ Alâaddin mülkü, diğer tarafdan el-Hâc Halil b. İsa değirmeni, öteki tarafdan tarîk-i âm ve diğer tarafdan da arz-ı hâliye ile mahdûd bulunan iki değirmenin sülüs hissesini ve yine kazâ-yı mezbûr tevâbi‘inden Suluca dere mevzi‘indeki, vâkıf-ı mûmâ ileyhe âidiyeti sebebiyle şöhretinden dolayı tahdîdden müstağnî bulunan değirmenin nısf-ı şâyi‘ini ve yine Balçık iskelesi nâm mevzi‘de bulunan, bir tarafdan tarîk-i âm, diğer tarafdan debbâğa âid fevkānî ve tahtânî bir menzil, diğer tarafdan da Nasrânî Fomyanoz mülkü ve ekmek fırını ile mahdûd bulunan sekiz anbarını ve yine bazısı tahtânî bazısı fevkānî olan ve bir tarafdan Kara Mehmed vakfı, diğer tarafdan Nasrânî Kosta anbarı ve iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd dört beytini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku, tevâbi‘ ve levâhıkı, tarâik ve mürâfıkı ile vakfetti. Vakıf-ı mezbûr, hâlis-i malından ifrâz edip ve mahz-ı menâlinden ayırıp râyicü’l-vakt elli bin akçesini de vakfetti. Vâkıf-ı mezbûr meblağ-ı mezbûru ve cemî‘ akārât-ı mezkûreyi, tetmîm, tekmîl ve tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Mehmed Ali b. ( )’a teslîm etti. O da tesellüm edip sâir vakıf mütevellîleri gibi tasarruf etti. Vâkıf-ı mezbûr, meblağ-ı mezbûrun senede ona on buçuk rıbh üzre istiğlâl ve istirbâh edilmesini, muamelenin rehn-i kavî ve kefîl-i melî-i bi’l-mal ile yapılmasını veya ribâ şâibesinden ve ziyâ tehlikesinden berî olarak haseb-i iktizâ-i hâl bunlardan birisi ile iktifâ edilmesini şart etti. Tafsîli aşağıda gelecek akārâtın hâricindekilerin icâre-i mu‘tâde ile âdeti üzre kirâya verilmesini şart etti. Rıbh ve galleden hâsıl olacak meblağdan yevmî dört akçeyi mescidi mezbûrda imâm olacak kimesneye ta‘yîn etti. Dört akçenin üç akçesini imâmet hizmeti için, bir akçesini ise Kur’ân-ı azîmden bir cüz’ tilâveti mukābilinde ta‘yîn etti. Yevmî üç akçeyi mektebi mezbûrda mu‘allim olacak kimesneye ta‘yîn etti. Ta‘lîm-i mezbûru da, tilâvet ettiği cüz’ün ve ta‘lîmin sevâbını seyyidi kevneyn resûlü’s-sekaleyn Muhammed (s.a.v.)’in rûhuna hediye etmesi kaydıyla imâm-ı merkūma şart etti. (93b) İmâm-ı mezbûrun sâlih ve mütedeyyin olmasını şart etti. Yevmî üç akçeyi mescidi mezbûrda müezzin olacak kimesneye şart etti. Bunun iki akçesinin müezzinlik hizmeti mukābilinde, bir akçesinin ise Kur’ânı azîmden her gün bir cüz’ tilâvet etmesi ve sevâbını vâkıfın ana babasının rûhlarına hediye etmesi mukābilinde olmasını şart etti. Yevmî üç akçeyi Kur’ân-ı azîmden birer cüz’ okuyacak ve sevâbını vâkıf-ı mastûrun rûhuna hediye edicek üç kimesneye ta‘yîn etti. Yevmî yarım akçeyi mektebi mezbûrun hasırına ve kilimine ta‘yîn etti. Senede otuz akçeyi de mektebi merkūmun hasırına ta‘yîn etti. Cihet-i imâmeti oğullarının en sâlihine, nesilleri kesilinceye kadar oğullarının en sâlihine sonra erkek akrabalarından en sâlihine, sonra nesilleri kesilinceye kadar erkek akrabalarının evlâdından en sâlihine şart etti. Yevmî dört akçeyi vakfa mütevellî olacak kimesneye ta‘yîn etti. Tevliye, tebdîl, tağyîr, taklîl ve teksîri müddet-i hayâtınca kendisine şart etti. Kendisinden sonra ise sadece tevliyeyi oğullarının en sâlihine, sonra nesilleri kesilinceye kadar oğullarının oğullarının en sâlihine, sonra erkek akrabalarından en sâlihine, sonra nesilleri kesilinceye kadar erkek akrabalarının evlâdının en sâlihine, sonra hâkimin münâsib göreceği kimesneye şart etti. Yevmî bir akçeyi ahvâl-i evkāfa nezâret etmesi ve mütevellînin mürtezika mahzarında sene başında yapacağı muhâsebeye bakması şartıyla kazâ-yı mezbûr kadısına ta‘yîn etti. İmâm-ı mezbûr ve sâir mürtezikanın vakfın hasbî nâzırları olmasını şart etti. Rakabenin sâir vezâife takdîmini şart etti. Revaçta bir mahal bulunması hâlinde meblağ-ı mezbûrun onunla tebdîlini şart etti. Bir binâ içindeki iki değirmenin kirâya verilmesini şart etti. Bunların kirâsından hâsıl olan meblağın önce değirmenlerin ta‘mîrine harcanmasını, bundan artandan yevmî iki akçenin mektebi mezbûrda mu‘allim olacak kimesneye verilmesini şart etti. Bunun bir akçesinin sabah namazından sonra Yâsîn ve Necm sûrelerini okuyup sevâbını vâkıf-ı mezbûrun rûhuna hediye etmesi mukābilinde, diğer akçesinin her gece akşam namazından sonra Tebâreke ve İhlâs ve mu‘avvizeteyn ve Fâtiha sûreleri ile Bakara sûresinin başından “müflihûn”a kadar okuyup sevâbını vâkıf-ı mezbûrun oğlu Mehmed Çelebi’nin rûhuna hediye etmesi mukābilinde olmasını şart etti. Mesârif-i merkūmeden ziyâdesini müddet-i hayâtınca kendisine ta‘yîn etti. Değirmenlerin mahsûlünü müddet-i hayâtınca kendisine, sonra evlâdına, sonra nesilleri kesilinceye kadar evlâd-ı evlâdına sonra nesilleri kesilinceye kadar akrabalarının zükûruna bi tarîki’l-mirâs taksîm olunması üzerine ta‘yîn etti. Bu taksîm her Cum‘a gecesi dâne diye ma‘rûf pilav pişirilmesi için zevâ’id-i evkāftan nısf-ı rub‘ kile pirinç, beş akçelik et, on akçelik yağ, bir akçelik soğan ve tuz ve buğday aşı pişirilmesi için bir akçelik buğday, hoşaf pişirilmesi için bir akçelik üzüm iştirâ edilmesinden sonra yapılacaktır. Ta‘âm-ı mezbûru sulehânın ve fukarânın yemesini şart etti. Ta‘âm-ı mezbûr için her def‘asında ekmek iştirâsına iki akçe, aşçıya yevmî bir akçe ta‘yîn etti. Aşçılığı nesilleri kesilinceye kadar evlâdının en sâlihine, sonra akrabalarının en sâlihine, sonra nesilleri kesilinceye kadar akrabalarının evlâdının en sâlihine, sonra âzatlı kölelerinin en sâlihine, sonra nesilleri kesilinceye kadar âzatlı kölelerinin evlâdının en sâlihine, sonra hâkimin münâsib göreceği kimesneye şart etti. (94a) Sonra zevâ’idin her cüz’e bir akçe verilmek üzre eczâ-yı şerîfe tilâveti için sarfedilmesini şart etti. Balçık İskelesi kurbundaki anbarların ücret-i mu‘tâde ile kirâya verilmesini şart etti. Bundan hâsıl olan mütevellî tarafından zapt edilip vech-i meşrûh üzre istiğlâl edilmesini şart etti. Rıbhdan hâsıl meblağın vakt-i hâcette mütevellî-i vakf-ı mezbûr tarafından kazâ-yı mezbûr tevâbi‘inden Baba kasabasında vâki‘ Ahmed Ağa Câmi‘inin ta‘mîrine sarf edilmesini şart etti. Bundan artan mikdârın evlâdı arasında nehc-i meşrûh üzre taksîm edilmesini, nesillerinin kesilmesinden sonra da meblağın diğer evkāfa verilmesini şart etti. Mürûr-i eyyâm ile mesârif-i merkūmeye sarf mümkün olmazsa hepsini fukarâya şart etti. Mütevellî-i mezbûr, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Vakıf muamelesi tamamlandığında vekîl-i vâkıf, Ebû Hanîfe indinde vakf-ı akārın adem-i lüzûmuna ve nakid vakfının adem-i sıhhati ve lüzûmuna istinâden vakıftan rücû‘ ederek mütevellî-i mezbûr yedindekilerin ve ecr-i misilden ziyâdenin istirdâdını taleb etti. Mütevellîye sorulduğunda, vakf-ı akār İmâmeyn-i hümâmeyn indinde lâzımdır; vakf-ı nukūd ise Ensârî’nin rivâyetine göre İmâm-ı Züfer’in katında sahîhtir diye cevâb verdi. Hâkim de vakf-ı akārın sıhhatine ve lüzûmuna ve meblağ-ı mezbûrun vakfiyetinin sıhhatine ve mütevellînin berâet-i zimmetine hükmetti. Vekîl-i mezbûr, İmâm Züfer katında sıhhat lüzûmu îcâb ettirmez diyerek rücû‘ da‘vâsını tekrar etti. Mütevellî-i mezbûr da İmâm Züfer katında sıhhat lüzûmu îcâb ettirmez ise de İmâmeyn katında hâkimin hükmüyle sıhhatin lüzûmu îcâb ettireceğini ifâde etti ve hâkimden hüküm taleb etti. Hâkim-i mûmâ ileyh de meblağ-ı mezbûrun vakfiyetinin sıhhatine ve lüzûmuna hükmetti. Zikredilenlerin tamâmı lâzım ve müseccel bir vakıf oldu.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Şevvâl sene 970.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed b. Süleyman, Ahmed b. Mustafa, el-Hâc Abdullah b. Abdullah, Nasûh Bey b. Abdullah, Abdi b. Haydar ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 321 - Hüküm no: 520 - Orijinal metin no: [92b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

521. Hüküm

Mehmed b. Abdurrahman Çelebi’nin Maçka’daki evini Aydın b. Abdullah’a sattığı

Babasının evkāfına mütevellî olan Mevlânâ Mehmed b. merhûm Abdurrahman Çelebi, havâss-ı mahmiye-i Kostantıniyye tevâbi‘inden Maçka karyesinde vâki‘, tahtânî bir beyti, selâmlığı, ahırı, bahçeyi, su kuyusunu ve avluyu müştemil bulunan ve bir tarafdan Nasrânî kasap mülkü, diğer tarafdan mekābir-i müslimîn, bir cânibden tarîk-i âm ve cânib-i âhardan da arz-ı hâliye ile mahdûd olan cemî‘ mülk menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt dört bin yüz akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile hâmil-i hâze’l-kitâb râcil Aydın b. Abdullah’a bey‘ ettiğini ikrâr etti. O da menzili mezbûru andan iştirâ etti. Müşterî-i merkūm, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili âhiri’r-rebî‘ayn sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Solak Hasan b. Abdullah, Ahmed b. Abdullah, Mehmed b. Abdullah er-râcil, İvaz b. İskender

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 324 - Hüküm no: 521 - Orijinal metin no: [94b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

522. Hüküm

Şâhkulu Çelebi b. Abdi’nin, Sinan Çelebi el-Germiyanî’yi medresede tedrise ve vakıflarında nâzırlığa nasb ettiği

İmdi, işbu sahîh, şer‘î bir hüccet mazmûnunu ifâde eden mer‘î bir vesîkadır. Sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât râgibü’s-sadakāt ve’l-meberrât Şâhkulu Çelebi b. Abdi meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde hâzır olup medîne-i mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından merhûm Hasan el-Bisâtî mahallesinde vâki‘ medresede tedrîsi ve cemî‘ evkāfına nezâreti mu‘îdlik kendisine şart edildiği sürece ve kayd-ı hayâtla Mevlânâ Sinan Çelebi el-Germiyanî’ye şart ettiğini ikrâr ve itirâf etti. Bu nasb, vâkıfın tağyîr, tebdîl, azl, nasb ve sâir tasarrufât-ı şer‘iyyeyi müddet-i hayâtınca kendisine şart ettiğinin bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit olmasından sonra tahakkuk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî râbi‘i aşara şehri Rebî‘ilevvel sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Mehmed Çelebi b. Receb el-müderris, Mevlânâ Hasan el-imâm bi mahalleti Dîvâne Ali Bey, Mevlânâ Muslihiddin b. Abdullah el-imâm bi mahalleti Emin Bey, Mevlânâ Hüsam Çelebi b. Hasan, Mehmed b. Nasûh, el-Hâc Mevlânâ İbrahim Çelebi b. Hamza, Fâik Bey b. Abdullah el-kâtib, Cafer b. Abdullah, Abdi Çelebi b. Haydar es-sipâhi, el-Hâc Hızır b. Abdullah atîku’l-vâkıf, Mevlânâ Hamza Halîfe b. Receb el-imâm ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 324 - Hüküm no: 522 - Orijinal metin no: [94b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

523. Hüküm

İstanbul’da Şeyh Ferhad mahallesinde ölen Hasan b. Abdullah’ın beytülmâl tarafından el konulan muhallefâtından karısı Şehzâde’nin mehrini talep ettiği

Kaziyye oldur ki, İstanbul’da Şeyh Ferhad mahallesinde mütemekkin olup mahalle-i mezbûrede fevt olan Hasan b. Abdullah Kapıcı’nın muhallefâtından sene 970 Zilka‘desi’nde beytülmâl-i hâs için bin kırk altı akçe zabt olunmuşdur, hâlâ Şehzâde bt. Mahmud nâm hâtun gelip mehr-i müeccelimden üç bin akçe hakkım vardır ölüp üzerinde kaldı deyû da‘vâ eyledikde bevvâblardan Ferhad b. Abdullah silahdârlardan Hüseyin b. Abdullah şehâdetleri ile ve bevvâblardan Sefer b. İskender ve Şaban b. Muharrem tezkiyeleri ile ba‘de’t-tahlîfi’l-âdî hükm olundu. Fî evâili Rebî‘ilevvel sene 971.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 325 - Hüküm no: 523 - Orijinal metin no: [94b-3])﻿

﻿

﻿

524. Hüküm

Mevlânâ Mehmed’in karısına vekâleten teyzesinden kalan muhallefâtı ile ilgili açtığı davadan belli bir bedelle vazgeçtiği

Mevlânâ Mehmed b. Ali Bey b. Muhyiddin nâm kimesne meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde Mürtezâ-zâde demekle ma‘rûf merhûm es-Seyyid Abdülmuttalib’in kızı zevci ve mezbûre kıbelinden husûs-ı âtîye ve Mevlânâ Mehmed b. Veli el-İmâm ve Ahmed b. Yusuf nâm kimesneler şehâdetleriyle vekâleti sâbit olan Mevlânâ Muhyiddin Çelebi b. Abdurrahman Çelebi nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip mezbûr Mevlânâ’nın üvey anası ve müvekkile-i mezbûresinin annesinin kız karındaşı olan olup ve benim li eb ve üm ammim kızı olmağla mûrisim olan mezbûr Mevlânâ’nın ve müvekkilesinin evinde fevt olmağla mezbûrlar merkūm mûrisimin muhallefâtına vâzi‘u’l-yed olmağla mâ-beynimizde münâza‘ât-ı kesîre ve muhâsamât-ı şedîde vâki‘ olup mezbûre mûrisimin otuz bin akçe vakfının ve vakfında hâc için vasiyyet eylediği üç bin akçeden ve âzâd eylediği Gülahmer ve Mercan nâm câriyelerin ıtkında nizâ‘ eylemiş idim, hâlâ Mevlânâ-yı mezbûrun yedinden ibrâ muamelesinde on iki bin yüz akçe alıp kabz edip mezbûrun ve müvekkilesinin zimmetlerini cemî‘ da‘vâdan ibrâ-i âmla ibrâ ve ıskāt eyledim ve mûrisimin diğer vakfını kabûl eyledim ve hâc için tayîn ettiğini ve mezbûre câriyelerin ıtkını dahi kabûl eyledim min ba‘d mezbûrlar ile müteveffâ-yı mezbûrun terekesine müte‘allik da‘vâm ve nizâ‘ım yoktur ve eğer edersem dahi lede’l-hükkâm istimâ‘ olunmaya dedikde mukırr-ı mezbûru mezkûr Abdurrahman bi’l-muvâcehe tasdîk edicek mâ-vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Muslihiddin b. Süleyman, Mustafa Çelebi b. Mevlânâ Nimetullah, Şeyh Çelebi b. el-Hâc Ferruh, Mustafa b. Nurullah, Şuca‘ b. Muharrem, Mehmed Çelebi b. el-Hâc Mehmed ve gayruhüm Burhan Dede b. Veli, Mustafa Çelebi b. Hamza, Sinan b. Abdullah, Mustafa b. Yakub, el-Hâc Mehmed b. Mustafa el-müezzin, Mevlânâ Ömer Çelebi b. Bahşî

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 325 - Hüküm no: 524 - Orijinal metin no: [94b-4])﻿

﻿

﻿

525. Hüküm

Silistre sancakbeyi Mehmed Bey’in ölümü ve muhallefâtının Arslan adlı oğlu tarafından talep edilmesi

Bundan akdem Silistre sancağı beyi olup fevt olan Boğdan voyvodası oğlu Mehmed Bey nâm kimesnenin ma‘rûfu’n-neseb oğlu olup lâyık olan sinde bülûğuna mu‘terif olan Arslan nâm bâliğ Dîvân-ı âlî lâ-zâle mehbitan li feyzi’l-bârîye hâzır olup emâcid-i mükerremeyn-i deftereyn katlarında ve hâlâ beytülmâl-i hâssa emîni olan Mustafa Çelebi b. Behmen ve kâtibi olan Derviş Çelebi b. Lütfi mahzarlarında ikrâr ve takrîr-i merâm edip bundan akdem Silistre sancağı beyi olup fevt olan mezbûr Mehmed Bey fevt oldukda bezzâzistânda konulan muhallefâtı mezbûr sene 961[‘de] Hızâne-i âmire’ye teslîm olunmuşdur. Sâbıkan hisse-i şer‘iyyesin kabz etmezden mukaddem fevt olan sagīre Muhsine nâm li eb kız karındaşımın li üm karındaşı Ali’nin Hızâne-i âmire’den yüz kırk beş bin üç yüz otuz altı akçe hissesinden mâ‘adâ şer‘le bana müteveccih olan yedi yüz yirmi altı bin altı yüz seksen beş akçe hakkımı taleb ederim dedikde vukû‘ı üzre pâye-i sa‘âdet-masîre arz olundukda verilmek fermân olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene 971.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 326 - Hüküm no: 525 - Orijinal metin no: [95a-1])﻿

﻿

﻿

526. Hüküm

Kadı Mevlânâ Mustafa Çelebi b. Mevlânâ Hayreddin’in kölesini âzat ettiği

Fahrü’l-kuzât kadı Mevlânâ Mustafa Çelebi b. Mevlânâ Hayreddin işbu âzat ikrârının kendisinden sudûruna kadar taht-ı mülkiyetinde bulunan orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli hâmil-i hâze’l-kitâb Ferruh b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve ibtigāen li marzâti’r-rabbi’r-rahîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr etti. Abd-i mezbûr ahrâr-ı mükellefînden hür bir kimesne oldu.

Cerâ fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Abdullah b. Abdullah el-muhzır, el-Hâc Ahmed b. Ali el-muhzır, Cafer b. Abdullah el-muhzır, Ahmed b. Süleyman, Ferruh b. Abdullah

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 327 - Hüküm no: 526 - Orijinal metin no: [95a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

527. Hüküm

Ahmed Bey b. Abdullah’ın Fenârî Hasan Çelebi Vakfı’ndan ödünç aldığı

Bundan akdem vefât eden silahdâr Ahmed Bey b. Abdullah kıbelinden vasiyy-i muhtâr olan Cemile bt. Ali, müteveffânın merhûm Hasan Çelebi b. Mehmed el-Fenarî Vakfı’na, mütevellîsi Mehmed Çelebi b. Osman muamelesi ile karz-ı şer‘î cihetinden dokuz bin beş yüz akçe ve müşterâ-yı makbûz çuka bahâsından dokuz yüz elli akçe borcu olduğunu ikrâr etti. Mezbûr Osman Çelebi vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili âhiri’r-rebî‘ayn sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah, Ahmed b. Süleyman, Abdi b. Ahmed, el-Hâc Ahmed b. Ali

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 327 - Hüküm no: 527 - Orijinal metin no: [95a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

528. Hüküm

Mihri bt. Yusuf ve Hasan ve Mustafa ibney Mehmed’in, Nebi b. Pîrî’nin vârisleri olduğu

Receb b. Mehmed ve Ali b. Hasan nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ râciline müte‘allik Beytülmâlin emîni Hâşim Subaşı b. Abdullah mahzarında, Mihri bt. Yusuf ve Hasan ve Mustafa nâm sagīreynin babası olan Mehmed b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye ve sagīreyn-i mezbûreyn, 80. yayabaşılar bölüğünden olup bundan akdem Yenihisar kalesinde vefât eden ve muhallefâtından beş bin dört yüz doksan akçesi zapt edilen râcil Nebi b. Pîrî’nin vârisleridir. Zira, müdde‘iyye-i mezbûre, müteveffâ-yı mezbûrun annesidir. Sagīreyn-i mezbûreyn ise onun ana bir kardeşidir. Verâseti onlara münhasırdır. Onlardan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘iyân-ı mezbûrânın günün kazâ-yı mezbûr kadısı Mevlânâ Bâkī b. Şah Çelebi kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri evveli’r-rebî‘ayn sene ihdâ ve seb‘în ve tis‘a mie.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Şeref b. Ali, Sinan Halîfe b. Bahşî

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 327 - Hüküm no: 528 - Orijinal metin no: [95b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

529. Hüküm

Silistre sancakbeyi Mehmed Bey’in ölümü ve muhallefâtının Ali ve Arslan adlı oğullarına verilmesi

Sebeb-i tahrîr-i hurûf oldur ki, Sipâhi oğlanları zümresinden Mehmed b. Hasan nâm kimesne Dîvân-ı âlî la-zâle mehbitan li’l-feyzi’l-bârîye hâzır olup emâcid-i mükerremeyn-i deftereyn katlarında ve hâlâ mahrûse-i İstanbul’da beytülmâl-i hâssa emîni olan Mustafa Çelebi b. Behmen ve kâtib olan Derviş Çelebi b. Lütfi mahzarlarında takrîr-i kelâm ve tâ‘bîr-i merâm edip bundan akdem Silistre sancağı beyi olup fevt oldukda muhallefâtından hâsıl olan filorisi bezzâzistânda emânet konuldukdan sonra sene 961’de Hızâne-i âmireye teslîm olunan Boğdan voyvodası oğlu Mehmed nâm kimesne fevt oldukda Arslan nâm sulbî oğlunu ve Muhsine nâm sagīre sulbiye kızını terk edip sagīre-i mezbûrenin babası mezbûr Mehmed Bey’den edip [alıp] Hızâne-i âmire’de olan sekiz yüz seksen dokuz bin altı yüz altmış bir akçe hissesini kabz olunmadan sagīre-i mezbûre fevt olup mezbûre sagīrenin vâlidesi Perihan nâm hâtunu tezevvüc edip mezbûre hâtundan olan sulbî oğlu Ali nâm sagīr, mezbûre Muhsine’nin li üm kız karındaşıdır hâlâ mezbûr oğlum Ali’ye mezbûr Muhsine’ye de irs-i şer‘î ile intikâl edip yüz kırk sekiz bin iki yüz yetmiş sekiz akçe hissesini hükm-i velâyetim ile taleb ederim deyû da‘vâ eyledikde ba‘de’s-suâl gıbbe’l-inkâr mezbûr müdde‘î isbât eylemek sadedinde iken mezbûr müteveffiyenin ma‘rûfu’n-neseb mezbûr Arslan nâm oğlu hâzır olup mezbûre Ali’nin verâsetine itirâf edip mûcebiyle hükm olunup pâye-i serîr-i a‘lâya arz olundukda verilmek fermân olunup mâ vaka‘a bi’t-taleb kayd olundu. Fî evâili Rebî‘ilâhir sene 971.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 328 - Hüküm no: 529 - Orijinal metin no: [95b-2])﻿

﻿

﻿

530. Hüküm

Receb b. Hasan’ın, muhallefâtı zapt edilen Solak Hasan Bey b. Abdullah’da emânetinin kaldığı

Mülâzım Mevlânâ Resûl b. Ahmed ve Mevlânâ Hanefî b. Yahya nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘, râciline müte‘allik Beytülmâlin emîni olan Kasım Subaşı b. Abdullah mahzarında, Mevlânâ Receb b. Hasan’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûrun, mahmiye-i merkūmede bundan akdem vefât eden ve muhallefâtı Beytülmâl-i mezbûr tarafından zapt edilen Solak Hasan Bey b. Abdullah’ın zimmetinde, sağlığında emânet bıraktığı zerdevâdan hakkı vardır. Müdde‘î-i mezkûra emânetini almadığını, hibe etmediğine, havâle etmediğine, bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb hakkından vazgeçmediğine dâir yemîn verilmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmasının ardından mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Sefer Halîfe b. Ali, Mevlânâ Mustafa b. Pîrî, Ahmed b. Süleyman

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 328 - Hüküm no: 530 - Orijinal metin no: [96a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

531. Hüküm

Sâkine bt. Ali ve Durmuş b. Abdullah’ın, Solak Mehmed b. Ali Bey’in vârisi olduğu

Abdi b. Latîf, Turhan b. Abdullah ve râcil Ali b. Abdullah nâm kimesneler, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘, râciline müte‘allik Beytülmâl-i âmmın emîni olan Kasım Subaşı b. Abdullah mahzarında, Sâkine bt. Ali kıbelinden da‘vâ ve kabza vekâleti sâbit olan 45. Yayabaşılar bölüğünden râcil Durmuş b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezkûr, Gine? kazâsında bundan akdem vefât eden ve muhallefâtından on iki bin sekiz yüz akçesi zapt edilen 70. bölükden solak Mehmed b. Ali Bey’in vârisidir. Zira müvekkile-i mezbûre, müteveffâ-yı mezbûrun ana baba bir kız kardeşidir. Verâseti ana ve vekîl-i mezbûr amcasına münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Abdullah, Mehmed b. Hızır

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 329 - Hüküm no: 531 - Orijinal metin no: [96a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

532. Hüküm

Hasan b. Abdullah’ın, Havva bt. Haydar adlı karısı ile muhâlaa yoluyla boşandığı

Sağ ulûfecilerinden Hasan b. Abdullah, Havva bt. Haydar nâm zevcesi ile hul‘ eylediğini ikrâr etti. Zevcesi de, iddet nafakasından, mehr-i müeccelinden, karz-ı şer‘î cihetinden zevcine verdiği dokuz altınınından ve zevci hakkındaki bütün da‘vâlardan ferâgat etmesi mukābilinde onunla hul‘ eyledi. Her biri diğerinin zimmetini bütün da‘vâ, mutâlebât, yemîn ve muhâsamâtdan umûmen, zevciyetle alâkalı da‘vâdan husûsen ibrâ-i âm ile kesin olarak ibrâ etti.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili âhiri’r-rebî‘ayn sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin Çavuş b. Abdullah, Nasûh Bey b. Abdullah, Ahmed b. Mustafa, Abdi b. Ahmed

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 329 - Hüküm no: 532 - Orijinal metin no: [96a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

533. Hüküm

Mustafa b. Mahmud’un, Ahmed b. Mahmud’un kardeşi ve vârisi olduğu

Râcil Mustafa b. Ahmed ve sipâhi Murad Bey b. Abdullah nâm kimesneler, râciline müte‘allik Beytülmâl-i âmmın emîni olan Kasım Subaşı b. Abdullah mahzarında, 67. Hasekiler bölüğünden râcil Mustafa b. Mahmud’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûr, bundan akdem mahmiye-i Kostantıniyye’de vefât eden ve muhallefâtından Beytülmâl-i mezbûr için on bin akçesi zapt edilen 47. Ağa bölüğünden râcil Ahmed b. Mahmud’un vârisidir. Zira müdde‘î-i mezkûr, müteveffâ-yı mezbûrun ana baba bir kardeşidir. Verâseti ana münhasırdır. Andan başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Müdde‘î-i mezbûrun kazâ-yı mezbûr kadısı Mevlânâ Abdülbâkī b. Mehmed kıbelinden vârid olan mazmûnu bimâ hüve tarîki’s-sübût şer‘an sâbit ve muhtevâsı kaziyye-i mahkiyeyi nâtık hücceti ibrâz etmesinin ve şâhidlerin şehâdetlerinin ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmasının ardından mûcebince hükmedildi. Hurrire fî evâili âhiri’r-rebî‘ayn sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Halil, Ali b. Mustafa er-râcil

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 330 - Hüküm no: 533 - Orijinal metin no: [96a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

534. Hüküm

Şam Beylerbeyi Hızır Paşa’nın vakfiyesi

Emîru’l-ümerâ’i’l-kirâm kebîru’l-küberâi’l-fihâm zi’l-kadri ve’l-ihtirâm el-mahsûs bi inâyeti’l-meliki’l-alîm Şam vilâyeti sâbık beylerbeyi Hızır Paşa b. Abdurrahim kıbelinden âti’z-zikr vakıf ikrârına ve rücû‘ da‘vâsına vekâleti İbrahim b. Mehmed ve İlyas b. Mustafa’nın şehâdetleri ile sâbit olan Ali Kethüdâ b. Mehmed bi’l-vekâle ikrâr etti ki, emîr-i mûmâ ileyhin annesi merhûme Râbia Hâtun bt. Abdurrahman maraz-ı mevte yakalanıp başını vefât yastığına koyduğunda bazı emvâlini vücûh-i hayrâta ve sübül-i meberrâta bezl ederek kendisine âhiret azığı tedârik ederek niyet-i hâlisa ve taviyye-i sâfiye ile on üç bin akçesinin cihet-i hayrât ve sunûf-i meberrâta vakfedilmesini vasiyyet etti. Mûmâ ileyh Beylerbeyi, merhûmenin vasiyyetini kabûl edip kendisi de hâlis-i malından ifrâz ve mahz-ı menâlinden temyîz edip on yedi bin akçesini vakfetti. Cemî‘ mebâliğ-i mezbûreyi, tetmîm, tekmîl ve tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Yusuf b. Abdullah’a teslîm etti. O da tesellüm edip sâir vakıf mütevellîleri gibi tasarruf etti. Vâkıf-ı mezbûr, mebâliğ-i mevkūfenin, senede ona on bir buçuk rıbh üzre istiğlâl ve istirbâh edilmesini şart etti. Rıbh ve galleden hâsıl olan mikdârdan yevmî iki akçeyi müvekkili mezbûrun Ustrumca kasabasında vâki‘ evinin kurbunda bulunan mescidde imâm olacak kimesneye imâmet cihetiyle ta‘yîn etti; diğer bir akçeyi de her gün sabah namazından sonra Kur’ân-ı azîmden bir cüz’ tilâvet edip sevâbını merhûme-i mestûrenin rûhuna hediye etmesi mukābilinde yine imâm-ı mezbûra ta‘yîn etti. Yevmî iki akçeyi sabah namazından sonra bir cüz’ okuyacak kimesneye, bir akçeyi de yine salât-ı mezkûreden sonra Mülk sûresini okuyacak kimesneye ta‘yîn etti. İki sûrenin tilâvetine de müddet-i hayâtınca, kasaba-i mezkûrede sâkin olan Sinan Halîfe b. Muhyiddin’i, andan sonra ehil ve müstahık bir kimesneye ta‘yîn etti. Yevmî bir akçeyi salât-ı mezkûreden sonra bir cüz’ okuyacak kimesneye ta‘yîn etti. Tilâveti de müddet-i hayâtınca Bekir Halîfe b. Mehmed’e, sonra hâkimin münâsib göreceği kimesneye ta‘yîn etti. Yevmî bir akçeyi Kur’ân-ı azîmden bir cüz’ okuyacak kimesneye ta‘yîn etti. Tilâveti de müddet-i hayâtınca, kasaba-i mezkûreden Mahmud b. Mustafa’ya, sonra ehil ve müstahık olacak bir kimesneye ta‘yîn etti. Yevmî bir akçeyi sabah namazından sonra Yâsîn sûresini okuyacak kimesneye ta‘yîn etti. Kırâ’atı da müddet-i hayâtınca kasaba-i mezbûreden Mevlânâ Şeyh Mehmed’e, sonra hâkimin münâsib göreceği kimesneye ta‘yîn etti. Yevmî bir akçeyi mescidi mezbûrda sabah namazından sonra Furkān-ı kerîmden bir aşr-ı şerîf tilâvet edip sevâbını merhûme-i merkūmenin rûhuna hediye edicek kimesneye ta‘yîn etti. Yevmî bir akçeyi vakıf mütevellîsine ta‘yîn etti. Tevliyeyi de müddet-i hayâtınca mezbûr Yusuf’a, sonra hâkimin münâsib göreceği kimesneye şart etti. Yevmî bir akçeyi vakfa nâzır olacak kimesneye şart etti. Nezâreti de, mürtezika mahzarında mütevellînin sene başında muhâsebesine bakmak şartıyla kasaba-i mezbûre hâkimine şart etti. Vâkıf-ı mezbûr ayrıca hâlis-i malından ifrâz ve mahz-ı menâlinden temyîz edip iki bin akçesini daha vakfetti ve meblağ-ı mezbûru, mütevellîye teslîm etti. O da tesellüm edip vech-i meşrûh üzre tasarruf etti. Vâkıf-ı mezbûr, meblağ-ı mezbûrun zikredildiği gibi istiğlâl edilmesini şart etti. Galleden hâsıl olanın her gün bir cüz’ tilâvet edip sevâbını vâkıf-ı mezbûrun kasaba-i mezbûrede medfûn oğlu merhûm Mehmed Bey’in rûhuna hediye edicek kimesneye verilmesini şart etti. Mütevellî-i merkūm, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Cânibeyn takrîr-i merâmlarını tamamladığında hâkim, vâkıfın rücû‘ ve istirdâdı ve mütevellînin imtinâ‘ına müte‘allik hüküm şerâitine ri‘âyet ederek ve sonra vekîlin, adem-i lüzûma istinâd ederek rücû‘ da‘vâsını tekrar etmesinden ve mütevellînin lüzûm cevâbından sonra vakfın sıhhat ve lüzûmuna hükmetti. Meblağ-ı mezbûr böylece sahîh, şer‘î bir vakıf hâline geldi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Safer sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Süleyman, Mehmed Çelebi b. Süleyman, Nasûh Bey b. Abdullah, el-Hâc Abdullah b. Abdullah ve gayruhüm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 330 - Hüküm no: 534 - Orijinal metin no: [96b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

535. Hüküm

Gülendâm Hatun bt. Abdullah evkâfı vakfiyesi

Zevcesi ve halîlesi umdetü’l-muhadderât kıdvetü’l-muvakkarât Gülendâm Hâtun bt. Abdullah kıbelinden vakıf ikrârına ve rücû‘ da‘vâsına vekâleti oğulları Mehmed Çelebi ve Hızır Çelebi’nin şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-emâsil ve’l-akrân zahrü’l-ekâbir ve’l-a‘yân Dîvân-ı âlî’de kāid olan Seydi Çavuş b. Bâli şöyle ikrâr etti ki, müvekkile-i mezbûresi niyet-i hâlisa ve taviyye-i vâfiye ile işbu vakıf ikrârının sudûruna kadar taht-ı mülkiyetinde bulunan, Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Hâce Keşkül? mahallesinde vâki‘, tahtânî iki beyti, fevkānî beş beyti, fırını, su kuyusunu, helâyı ve avluyu müştemil olan ve bir tarafdan emîru’l-ümerâ’i’l-kirâm kebîru’l-küberâi’l-fihâm zü’l-kadri ve’l-ihtirâm Ali Paşa mülkü, diğer tarafdan Mevlânâ Muhyiddin Çelebi Vakfı, bir cânibden Abdullah Vakfı ve cânib-i âhardan da tarîk-i hâs ile mahdûd bulunan ve mukāta‘a-i arzı senevî elli akçe olan menzilini ve ayrıca mahmiye-i merkūmedeki Eğrikapı kurbunda vâki‘ Hızır İlyas mahallesinde kâin, tahtânî iki beyti, selâmlığı, üstünde oda bulunan ahırı, mutfağı gölgeliği, dört helâyı, bahçeyi ve avluyu hâvî bulunan ve bir tarafdan Ödege bt. Salındı mülkü, diğer tarafdan tarîk-i hâs ve iki tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan menzilini ve ayrıca mahmiye-i merkūmede vâki‘ Hâce Üveys mahallesinde kâin, bir tarafdan merhûm İshak Çelebi mektebi, diğer tarafdan Abdullah Vakfı ve tarîk-i âm ile mahdûd dükkânını cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile vakfetti ve menâzil-i mezbûrenin âdeti üzre icâre-i mu‘tâde ile kirâya verilmesini şart etti. Allah’ın rızık verdiğinden yevmî bir akçeyi vakfa mütevellî olan kimesneye ta‘yîn etti. Tevliyeyi ve vakfiyede tebdîl, tağyîr, taklîl ve teksîr ve sâir tasarrufât-ı şer‘iyyeyi müddet-i hayâtınca kendisine şart etti. Kendisinden sonra ise sadece tevliyeyi mahalle-i merkūmedeki Hobyar mescidi imâmına şart etti. Yevmî bir akçeyi mescidi mezbûrda akşam namazından sonra Mülk sûresini okuyacak kimesneye şart etti. Kırâ’atı da imâm-ı mezbûra şart etti. Yevmî altı akçeyi hamele-i Kur’ândan altı kimesneye her birinin Cum‘a günü ve bayram günleri hâric her gün mescidi mezbûrda Kur’ân-ı azîm ve furkān-ı kerîmden bir cüz’ okumaları kaydıyla şart etti. Kırâ’atlarının sabah namazından sonra müctemi‘an mescidi mezbûrda olmasını şart etti. Yevmî bir akçeyi rakabe-i vakf-ı mezbûra şart etti. Mesârif-i merkūmeye sarf mümkün olmazsa meblağın tamâmının fukarâ-yı müslimîne sarfını şart etti. Sonra cemî‘ mebâliğ-i mezbûreyi tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettiği Nasûh b. Abdullah’a teslîm etti. O da tesellüm edip sâir vakıf mütevellîleri gibi tasarruf etti. Mütevellî-i merkūm vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti.

Şuhûdü’l-hâl: Hızır b. Ali el-imâm bi mahalleti Hobyar, Ramazan b. Mehmed el-müezzin, Ferhad b. Abdullah anbarcı, Mustafa b. Ebülkasım sarrâc, Ömer b. Ferhad, Abdi b. Mustafa, İbrahim b. Abdullah, Ali b. Abdullah kethüdâ-yı cebeciyân, Ahmed b. Ali, Ali b. Abdullah bevvâb-ı sultânî, Yusuf b. Abdullah, Hasan b. el-Hâc Hüseyin, Mehmed b. el-Hâc Hüseyin, Ferhad b. Abdullah, İbrahim b. Abdullah, Pîrî b. Yusuf …? emîr ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 332 - Hüküm no: 535 - Orijinal metin no: [97a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

536. Hüküm

<

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 333 - Hüküm no: 536 - Orijinal metin no: [97b-1])﻿

﻿

﻿

537. Hüküm

Mehmed b. Musa’nın vârislerine dâir

<<İmâm İbrahim b. Mehmed, Alâaddin b. Mehmed ve 94. yayabaşılar bölüğünden yaya Mustafa b. Abdullah nâm kimesneler, Kasım Subaşı mahzarında, bir deniz seferinde vefât eden ve muhallefâtından on dört bin yüz altmış iki akçesi Beytülmâl-i mezkûr için zapt edilen 97. bölükden yayabaşı Musa Subaşı’nın Ayşe nâm sagīre kızına kıbel-i şer‘den vasiyy-i mansûbe olan Fâtıma bt. Hasan kıbelinden vekâleti Ali b. Mehmed ve Mehmed b. Abdülkādir’in şehâdetleri ile sâbit olan müezzin Mustafa b. Hamza’dan sâdır olan da‘vâda gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, sagīre-i mezbûre, müteveffâ-yı mezbûr Mehmed b. Musa’nın ana-baba bir kız kardeşidir. Müvekkile-i mezbûre de onun annesidir. Verâseti ikisine münhasırdır. İkisinden başka vârisi ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î ve’t-tezkiyeti’ş-şer‘iyye inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcebince hükmedildi.

Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ilâhir sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Abdurrahman b. Yusuf el-imâm, Mehmed b. Ali el-müezzin, es-Seyyid Nasır b. es-Seyyid el-Hâc Yusuf>>

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 334 - Hüküm no: 537 - Orijinal metin no: [97b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

538. Hüküm

Kanunî Sultan Süleyman’ın iki kapıkulunu âzat ettiği

60, Hasan, Bosnaviyyü’l-asl, 63i sağ gariplerinden, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sağ gözünde kusûr var. 60, Perviz b. Abdullah, orta boylu, açık kaşlı, esmer, 60. bölük sol ulûfecilerinden

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 334 - Hüküm no: 538 - Orijinal metin no: [97b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

539. Hüküm

Kanunî Sultan Süleyman’ın saray-ı hâssa ağası olan Arnavut asıllı kapıkulunu âzat ettiği

Hazreti sultân-ı a‘zam ve hakan-ı mu‘azzam es-sultân ibn-i sultân Sultan Süleyman Hân, Arnavudiyyü’l-asl, orta boylu, buğday tenli, sol kaşında, sol el baş parmağında ve alnında eser-i cerh bulunan saray-ı hâssa ağası Hüseyin Ağa b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm âzat ve tahrîr etti. Abd-i mezbûr böylece ahrârı mükellefînden hür bir kimesne oldu.

Şuhûdü’l-hâl: Vüzerâ-yı izâm

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 334 - Hüküm no: 539 - Orijinal metin no: [98a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

540. Hüküm

Behram Kethüdâ b. Abdülmennân ve karısı Gülahmer Hatun bt. Abdülmuîn tarafından kurulan vakıf

el-Hamdü lillâhi ellezî haleka’l-insân ve allemehu’l-beyân ve elheme‘l-ahyâr li inşâi ileyhi ve’l-ihsân ve kessera ecra hasenetin sudirat an vufûri’r-rağbe ve hulûsi’l-mehabbe ke-misli habbetin enbetet seb‘u senâbil fî küllî sünbüle mie habbeten ve âmme in‘âmehu li âmmeti’l-vâkıfîn el-âkifîn .... Ammâ ba‘d, bu sahîh ve şer‘î bir vakfiyedir. Fahrü’l-emâsil ve’l-akrân zahrü’l-ekâbir ve’l-a‘yân sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât râgibü’s-sadakāt ve’l-meberrât er-râcî afve rabbihi’r-rahmân Behrâm Kethüdâ b. Abdülmennân kendi nefsinden asâleten ve zevcesi ve halîlesi fahrü’l-muhadderât zahrü’l-muvakkarât el-mükerremât Gülahmer Hâtun bt. Abdülmu‘în kıbelinden vakıf ikrârı ve rücû‘ da‘vâsına vekâleti Yusuf b. Dede ve el-Hâc Behrâm b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olarak vekâleten meclis-i şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde hâzır olup şöyle ikrâr ve itirâf etti ki, kendisi ve müvekkile-i mezbûresi niyet-i hâlisa ve taviyye-i sâfiye ile işbu vakıf ikrârının kendilerinden sudûruna kadar müştereken mâlik ve taht-ı tasarruflarında bulunan, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kâtib Muslihiddin mahallesinde vâki‘, tahtânî bir beyti, mutfağı, helâyı, su kuyusunu, bahçeyi hâvî olan, hudûdu bir tarafdan Hasan Çelebi b. Karagöz mülküne, diğer tarafdan Hânî Hâtun bt. Abdülkerim mülküne, bir cânibden Mehmed b. Abdullah mülküne ve cânib-i âhardan da vâkıfeyn-i mezbûreyn mülklerine ve tarîk-i hâssa müntehî olan menzili ve ayrıca yine mahalle-i mezkûrede vâki‘, menzili evvele muttasıl, altında oda bulunan tahtânî bir beyti, üzerinde iki oda bulunan ahırı, fırını, helâyı, su kuyusunu, bahçeyi hâvî olan ve hudûdu bir tarafdan menzili evvele, diğer tarafdan vakfa ve iki tarafdan da tarîka müntehî bulunan menzili cümle hudûdu ve hukūku ile evvelâ müddet-i hayâtlarınca kendilerine, sonra nesilleri kesilinceye kadar evlâda, evlâd-ı evlâda, evlâd-ı evlâd-ı evlâda vakfetti. İlk zikredilen evde oturmayı evlâdın, evlâd-ı evlâdın ve gayrısının müdâhalesinden berî olarak müddet-i hayâtınca Şemsi Hâtun bt. Abdullah’a ta‘yîn ettiler. Sâniyen zikredilen evde oturmayı evlâdın, evlâd-ı evlâdın ve gayrısının müdâhalesinden berî olarak müddet-i hayâtınca Emine bt. Abdullah’a ta‘yîn ettiler. Bunların nesillerinin kesilmesinden sonra meskende süknâyı müddet-i hayâtınca Mehmed b. Abdullah’a, sonra mezbûr Mehmed’in evlâdına, sonra nesilleri kesilinceye kadar evlâd-ı evlâdına ta‘yîn ettiler. Sonra menzilân-ı mezbûrânın âdet üzre icâre-i mu‘tâde ile kirâya verilmesini şart ettiler. Ücret-i kirânın âti’z-zikr mesârife harcanmasını ve bahçenin, su kuyusunun, avlunun ve berniyenin iki evin sâkinlerince müştereken isti‘mâlini şart ettiler. Vâkıfân-ı mezbûrân ayrıca müşterek mâlik oldukları, mahrûse-i Galata mahallâtından Petra mahallesinde vâki‘, üzerlerinde dört oda bulunan sekiz dükkânı ve üzerinde oda bulunan ekmek fırınını hâvî bulunan ve dört tarafdan tarîk-i âm ile mahdûd olan menzili vakfedip dükkânların, odaların ve fırının icâre-i mu‘tâde ile kirâya verilmesini şart ettiler. Allah’ın ücret-i kirâ olarak nâsib ettiğinden yevmî bir akçenin Çatalca kasabasında vâki‘ merhûm ve mağfûrun-leh Gazi Ali Paşa Câmi‘inde ikindi namazından sonra, vâkıfın yaptırdığı kürsüde Kur’ân-ı azîm ve furkān-ı kerîmden bir aşr-ı şerîf okuyacak kimesneye ta‘yîn ettiler. Kalanın ise vâkıfeyn-i mezbûreyn beyninde mütesâviyen taksîm edilmesini şart ettiler. Birisi vefât ettiğinde diğerinin, rûhu için her gün Kur’ân-ı azîm ve furkān-ı kerîmden bir cüz’ okumak kaydıyla iki hisseyi de tasarruf etmesini şart ettiler. Diğerinin dahi vefâtı hâlinde yevmî dört akçeyi iki cüz’ tilâvet edilmesine ta‘yîn ettiler. Cüz’ün birinin yevmî iki akçeyle müddet-i hayâtınca mezbûre Şemsi Hâtun tarafından okunub vâkıfe-i merkūmenin rûhuna hediye etmesini şart ettiler. Cüz-i âharın tilâvetini mezbûre Emine’ye, her gün yüz def‘a sûre-i İhlâsı okuyup sevâbını vâkıf-ı mezbûrun rûhuna hediye etmesi kaydıyla şart ettiler. Mezbûreteynden sonra tilâveti nesilleri kesilinceye kadar evlâdına, evlâd-ı evlâdına şart ettiler. Nesilleri kesilince ahâlî-i mahalleden kırâ’ata kādir hamele-i Kur’ânın fakīr ve muhtaçlarına şart ettiler. Mahalleden kırâ’ata kādir kimesne bulunmazsa en yakın mahalledeki bu sıfatları hâiz kimesnelere şart ettiler. tevliye, tebdîl, tağyîr, azl, nasb ve sâir-i tasarrufât-ı şer‘iyyeyi müddet-i hayâtlarınca kendilerine, sonra sadece tevliyeyi evlâda, evlâd-ı evlâda ile’l-inkırâz şart ettiler. Sonra müddet-i hayâtınca mezbûr Mehmed b. Abdullah’a şart etti. Nezâret-i hasbiyyeyi ahâlî-i mahalleye şart ettiler. Sonra akārât-ı mezbûreyi ba‘de’t-tahliye-i şer‘iyye tescîl maksadıyla mütevellî nasb ettikleri mezkûr Mehmed b. Abdullah’a teslîm ettiler. O da tesellüm edip sâir vakıf mütevellîleri gibi tasarruf etti. Mütevellî-i mezbûr, vâki‘ ikrârı vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Sonra vakıf muamelesi vech-i mastûr üzre tamamlandığında mezbûr Bayram Kethüdâ kendi nefsinden asâleten müvekkile-i mezbûre zevcesi kıbelinden vekâleten vakf-ı merkūmdan rücû‘ etti ve Hazreti Ebû Hanîfe indinde vakfın adem-i lüzûmuna muhteccen mütevellî-i mezbûr yedinde bulunanları geri istedi. Mütevellî-i mezbûr imâmeyn-i hümâmeyn katında vakfın lâzım olduğuna istinâden redden imtinâ‘ etti. Bunun üzerine münâza‘a ve muhâsama edip hâkimin huzûruna vardılar. Hâkim da‘vâda tarafeynin kelâmına bakıp vakıf cânibini evlâ ve ercah gördü ve eimme-i eslâf beynindeki ihtilâfı da bilerek vakfın sıhhat ve lüzûmuna hükmetti ve tescîl etti. Böylece zikredilenler, tağyîr, tebdîl ve nakz edilemeyecek, vakfiye şurûtuna muhâlefet edilemeyecek lâzım bir vakıf hâline geldi. Fe-men beddelehû ba‘de mâ sem‘ihî fe-innemâ ismuhû ale’l-lezîne yübeddilûnehu inna’llâhe semî‘un alîm ve ecru’l-vâkıfeyn el-muhsineyn ale’l-hayyi’l-cevâdi’l-kerîm.

Cerâ zâlike ve hurrire.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Çelebi b. Mehmed el-kādî, Abdi Halîfe b. Receb, Mahmud b. Abdülkerim, Mustafa b. Abdullah, Musa b. Osman, İne Hâce b. Nasûh, Ramazan b. Pervâne, Hasan Çelebi b. Yusuf, Cafer Bey b. Abdullah, es-sipâhi, Hasan b. Ayas el-kayyım, Hüsrev b. Abdullah, Hızır b. Abdullah el-mehter, Hızır Bey b. Abdullah es-sipâhi, Sinan Çelebi b. Dede, Turgud Çelebi b. İskender Bey, Üstâd Ahmed b. Mehmed, Hacı Behrâm b. Abdullah ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 335 - Hüküm no: 540 - Orijinal metin no: [98a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

541. Hüküm

Galata’da bulunan gemi reisleri

Mahmud Ağa b. Abdullah, (...) uzun boylu, buğday tenli, yüzünün sol yanında eser-i cerh var. Musa Ağa b. Abdullah, Habeşiyyü’l-asl, orta boylu, sol kaşı altında eser-i cerh var. İyice yazıla. Murad Ağa b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, kara kaşlı, kara gözlü, kısa boylu, açık kaşlı, buğday tenli, sol eli baş parmağı kısa, sağ eli baş ve orta parmaklarında eser-i cerh var, tavâşî. İyice yazıla. Cafer b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, sarışın, gök gözlü, parlak suratlı, sağ kaşında eser-i cerh var, çenesinde büyük bir iz var. İyice yazıla. Hasan Ağa b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, uzun boylu, beyaz tenli, atebe-i aliyye hademesinden. İyice yazıla. Hüsrev Ağa b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, buğday tenli. Hademe-i aliyye reislerinden. Ahmed b. Abdullah, Çerkeziyyü’l-asl, sarışın, elâ gözlü, orta boylu, açık kaşlı, başında eser-i cerh var, ayağında rak? diye ma‘lûm yara var. Haydar Ağa b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, kısa boylu, beyaz tenli, elâ gözlü, açık kaşlı. Mehmed Ağa b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, iri gözlü, beyaz tenli, kısaya yakın, cemî‘ bedeni ayıptan ârî. Mehmed Ağa b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, kısa boylu, beyaz tenli, parlak yüzlü, elâ gözlü, alnında eser-i cerh var, cesîmü’l-beden. Haydar Ağa b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, kısa boylu, beyaz tenli, elâ gözlü, parlak yüzlü, boğazında yara izi var. Fî 12 Cumâdelûlâ sene 970. Mehmed Ağa b. Abdullah, Habeşiyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, göz kapağında iz var. İskender b. Abdullah, Eflakıyyü’l-asl, orta boylu. Anber Ağa b. Abdullah, zenci, orta boylu. Ahmed b. Abdullah, orta boylu, Habeşiyyü’l-asl, kaşları arasında iz var. Ali Ağa b. Abdullah, uzun boylu, sağ yanağında ve başında eser-i cerh var. Bilal Ağa b. Abdullah, Habeşiyyü’l-asl, kısa boylu, kaşları altında eser-i cerh var. Hüseyin Ağa b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, uzun boylu, başının iki yerinde eser-i cerh var. Mustafa Ağa b. Abdullah, orta boylu, çatık kaşlı. Yakub Ağa b. Abdullah, orta boylu, gözleri yakınında eser-i cerh var, zenci. Reyhan Ağa b. Abdullah, Habeşiyyü’l-asl. Mercan Ağa b. Abdullah, Habeşiyyü’l-asl. Sünbül Ağa b. Abdullah, Habeşiyyü’l-asl. Hasan Ağa b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, kara gözlü, çatık kaşlı, beyaz tenli, alnı ile sağ kulağı arasında eser-i cerh var. Hasbeten lillâhi’l-azîm. Hasan b. Abdullah, İsloveniyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, kızıl. Kasım Ağa b. Abdullah, Habeşiyyü’l-asl, hademe-i Bîmâristân reislerinden, orta boylu, uzun boyunlu. Mustafa b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın, başında eser-i cerh var. Davud Ağa b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, beyaz tenli, kara gözlü, açık kaşlı, başında yara izleri var, sol kaşı üzerinde ve sağ yanağında yara izi var. Harc-ı kağıd yazıla. Haydar Bey b. Abdullah, üstâd, Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, sarışın, Galata’daki saray-ı âmire’den. [99b] Pervâne, Çerkeziyyü’l-asl, bevvâb. Hasan, Efrenciyyü’l-asl, bevvâb. Mehmed b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, bevvâb. Yusuf b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, bevvâb. Fî 20 Ramazan sene 970. 40, Hasan, Bosnaviyyü’l-asl, uzun boylu, sarışın, açık kaşlı, elâ gözlü, sipâhi bölük 61. 40, Cafer b. Abdullah, orta boylu, açık kaşlı, iri gözlü, esmer, kilerci, sipâhi, bölük 142. 40, Mustafa, Macariyyü’l-asl, uzun boylu, sarışın, elâ gözlü, açık kaşlı, alnında ve yüzünde eser-i cerh var, sarrâc. 40, Mehmed b. Abdullah, Macariyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, sarrâc. 40, Hüseyin b. Abdullah, Macariyyü’l-asl, orta boylu, sarışın, gök gözlü, sarrâc. 40, Haydar b. Abdullah, Macariyyü’l-asl, sarrâc. 40, Mahmud b. Abdullah, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli, Macariyyü’l-asl, sarrâc. 60, Haydar b. Abdullah, Rûsiyyü’l-asl, uzun boylu, sarışın, açık kaşlı, elâ gözlü, sarrâc. 60, Behrâm b. Abdullah, Rûsiyyü’l-asl, uzun boylu, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın, sarrâc. 40, Yahya b. Abdullah, Hersekiyyü’l-asl, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli. 40. Mehmed b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, nakkaş. 40, Receb, Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, iki kulağında da kesik var. 60, Hürrem b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, sarışın, elâ gözlü. 40, Ahmed, Macariyyü’l-asl, uzun boylu, çatık kaşlı, iri gözlü, esmer, sarrâc. 60, Receb b. Abdullah, Arnavudiyyü’l-asl, açık kaşlı, iri gözlü, esmer, orta boylu, abacı. 60, Mustafa b. Abdullah, Çerkeziyyü’l-asl, kısa boylu, açık kaşlı, iri gözlü, esmer, silahdâr, müteferrika. 40, Hüseyin b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, açık kaşlı, iri gözlü, iri gözlü, orta boylu, esmer, sipâhi, 227. bölükden. 40, Muzaffer b. Abdullah, sol ulûfecilerinden, orta boylu, açık kaşlı, iri gözlü, buğday tenli. 60, Cafer b. ( ), Macariyyü’l-asl, uzun boylu, sarışın, açık kaşlı, elâ gözlü, sarrâc. 60, Cafer b. ( ), Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın, silahdâr, müteferrika. 60, Hamza b. Abdullah, kilerci, Macariyyü’l-asl, orta boylu, elâ gözlü, buğday tenli, sipâhi, 157. bölükden. 60, Muzaffer Bey b. Abdullah, Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli, sipâhi, 212. bölükden. 60, Mahmud b. Abdullah, Macariyyü’l-asl, sipâhi, açık kaşlı, sarışın, elâ gözlü, 227. bölükden. 60, Süleyman, Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sipâhi, 210. bölükden. 60, Receb b. Abdullah, Gürciyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, iri gözlü, esmer, silahdâr, 54. [bölükden]. 60, Hürrem b. Abdullah, Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, elâ gözlü, esmer, sipâhi, 231. bölükden. 60, İdris b. Abdullah, İsloveniyyü’l-asl, sipâhi, 222. bölükden. 60, Hamza, Çerkeziyyü’l-asl, silahdâr, Edirne diye ma‘rûf.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 337 - Hüküm no: 541 - Orijinal metin no: [99a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

542. Hüküm

Arslan Bey b. Mehmed’in, Haydar Çavuş b. Ahmed’i vekil ettiği

Boğdan voyvodası oğlu Mehmed’in oğlu Arslan Bey meclis-i şer‘-i şerîfte hâzır olup bülûğunu itirâf ettikden sonra hâmil-i hâze’l-kitâb fahrü’l-akrân Haydar Çavuş b. Ahmed’i, müteveffâ-yı mezbûr babasından kendisine intikāl eden emvâlin talebi, kabzı ve bunlar için lüzûm eden murâfa‘a ve muhâsamaya vekîl edip nefsine nâib kıldığını ikrâr etti. O da vekâlet-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı taahhüt etti. Mezbûr Haydar Çavuş, vâki‘ ikrârı bi’l-muvâcehe tasdîk etti.

Cerâ fî evâhiri’r-rebî‘ayn sene 971.

Şuhûdü’l-hâl: Nasûh Bey b. Abdullah, Sekban Ali Bey, Ahmed b. Süleyman, Mehmed b. Süleyman, Abdi b. Haydar ve gayruhüm.

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 340 - Hüküm no: 542 - Orijinal metin no: [99b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

543. Hüküm

Abdurrahman Ağa odasından gelen kırk altı nefer

Abdurrahman Ağa odasından gelen kırk altı nefer bunlardır 60, Hasan b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, uzun boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, kazancı. 60, Rıdvan b. Abdullah, Rûsiyyü’l-asl, uzun boylu, beyaz tenli, açık kaşlı, iri gözlü, kazancı. 60, Kasım b. Abdullah, Rûsiyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, iri gözlü, beyaz tenli, kazancı. 60, Kasım b. Abdullah, Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, iri gözlü, esmer, kazancı. 60, Hasan b. Abdullah, uzun boylu, açık kaşlı, Rûsiyyü’l-asl, elâ gözlü, kazancı. 60, Behrâm b. Abdullah, orta boylu, açık kaşlı, iri gözlü, beyaz tenli, Rûsiyyü’l-asl, kazancı. 60, Yusuf, kuyumcu, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, sarışın, elâ gözlü. 60, Hüseyin, Hırvadiyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü. 40, Mahmud, Engürüsiyyü’l-asl, kuyumcu, orta boylu, açık kaşlı, sarışın, elâ gözlü. 60, Ali, neccâr, orta boylu, sarışın, açık kaşlı, elâ gözlü, Rûsiyyü’l-asl. 60, Bayezid, Macariyyü’l-asl, çıkrıkçı, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, beyaz tenli. 40, Hasan, Hırvadiyyü’l-asl, çilingir, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü. 60, Ferhad b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, sipâhi, 46. bölükden, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü. 60, ...?, Bosnaviyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, esmer. 40, Cafer, Macariyyü’l-asl, çatık kaşlı, elâ gözlü, esmer. 60, Kaytas, Macariyyü’l-asl, açık kaşlı, elâ gözlü. 60, İbrahim, Efrenciyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, sarışın. 40, Mehmed, Çerkeziyyü’l-asl, kısa boylu, açık kaşlı, elâ gözlü. 60, Hüseyin, Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü. 60, İskender, Bosnaviyyü’l-asl, çatık kaşlı, iri gözlü, esmer. 60, Mehmed, Macariyyü’l-asl, açık kaşlı, sarışın, elâ gözlü. 60, Haydar, Bosnaviyyü’l-asl, çatık kaşlı, iri gözlü, esmer. 60, Yusuf b. Abdullah, Macariyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, sarışın. 60, Kasım b. Abdullah, Rûsiyyü’l-asl, açık kaşlı, iri gözlü, esmer, doğancı. 40, Malkoç b. Abdullah, Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, iri gözlü. 40, Şehsuvar, Bosnaviyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, esmer, iri gözlü. 60, Pervâne b. Abdullah, Macariyyü’l-asl, orta boylu, sarışın, çatık kaşlı, elâ gözlü, ekmekçi. 60, İbrahim, Bosnaviyyü’l-asl, bölük 27, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü. 40, Mustafa, Macariyyü’l-asl, bölük 191, orta boylu, sarışın, silahdâr, 91. bölükden. 40, Ahmed b. Abdullah, orta boylu, elâ gözlü, silahdâr, 114. bölükden. 40, Yakub, haznedar, Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sipâhi, 113. bölükden. 60, Süleyman, sipâhi, 229. bölükden, orta boylu, açık kaşlı, sarışın, elâ gözlü. 60, Hamza b. Abdullah, Çerkeziyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, ekmekçi. [100b] An cemâ‘ati habbâzîni fodula (Fodula ekmekçileri cemâ‘atinden) 20. Hamza b. Abdullah, Macariyyü’l-asl, ekmekçi, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü. 20, Turhan b. Abdullah, ekmekçi, Macariyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü. 20, Mahmud b. Abdullah, ekmekçi, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, elâ gözlü, sarışın, alnında eser-i cerh var. 20, Pervâne, ekmekçi, Macariyyü’l-asl, açık kaşlı, elâ gözlü, orta boylu. 20, Keyvan, Bosnaviyyü’l-asl, silahdâr, çatık kaşlı, elâ gözlü, orta boylu. 5, Ferhad b. Abdullah, orta boylu, sarışın, elâ gözlü, iki kaşı ortasında yarası var; silahdâr müteferrikası. 5, Hemdem, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, sarışın. 5, Yusuf, dellâk. 60, Hüseyin, Gürciyyü’l-asl, çatık kaşlı, iri gözlü, esmer, silahdâr, müteferrika, Eski diye ma‘rûf. 60, Hızır b. Abdullah, Gürciyyü’l-asl, orta boylu, esmer, çatık kaşlı, iri gözlü, müteferrika. İşbu hüccet-i şer‘iyyenin zeylinde isimleri muharrer olan filan ve filan nâm şâhidân, meclis-i şer‘-i şerîfte hâzırân olduklarında filan ve filana âid olan bu hüccet-i şer‘iyyenin mazmûnuna şehâdet ettiklerine dâir yemîn ettiler. Tahrîren fî evâili 20 Cumâdelâhire sene 970 5, Hüseyin b. Abdullah, Hırvadiyyü’l-asl, uzun boylu, elâ gözlü, sarışın, müteferrika, silahdâr. 5, Hasan b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, silahdâr, müteferrika. Yevmü’l-cum‘a fî 3 Receb sene 970. 60, Hürrem b. Abdullah, Arnavudiyyü’l-asl, uzun boylu, sarışın. 60, Ali b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, çatık kaşlı, elâ gözlü, sağ bölük gariplerinden, 34. bölükden. 60, Süleyman b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, orta boylu, iri gözlü, 40. bölükden. 60, Perviz b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, esmer, 73. bölükden, sol bölük ulûfecilerinden. 60, Hüseyin b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, sarışın, 51. bölükden. 60, Cafer b. Abdullah, Macariyyü’l-asl, elâ gözlü, elâ gözlü, boynunun sol yanında eser-i cerh var. 66. bölükden. 60, Ferhad b. Abdullah, uzun boylu, açık kaşlı, sarışın, iri gözlü, 64. bölükden. 60, Hüseyin b. Abdullah, Efrenciyyü’l-asl, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, beyaz tenli, sağ yanağında beni var, terzi. 60, Lütfi b. Abdullah, Bosnaviyyü’l-asl, orta boylu, burnunun üstünde ve sol yanının müntehâsında eser-i cerh var; elâ gözlü, açık kaşlı. 40, Piyâle, Bosnaviyyü’l-asl, açık kaşlı, elâ gözlü, uzun boylu, beyaz tenli, terzi. 40, Ali b. Abdullah, Macariyyü’l-asl, kısa boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, terzi.

Şuhûdü’l-hâl: (...) Paşa, Mehmed Paşa, Pertev Paşa, Ferhad Paşa, Mustafa Paşa, Ahmed Paşa

(BALAT02 - cilt: 11, sayfa: 340 - Hüküm no: 543 - Orijinal metin no: [100a-1, Arapça])﻿

﻿