DOLANDIRICILAR

MARQUİS DE SADE

KAFEKÜLTÜR Yayıncılık

DOLANDIRICILAR

MARQUİS DE SADE

Derleyen: Halil Gökhan

KAFEKÜLTÜR Yayıncılık © 2012,

ZEPLİN

   NEŞELİ ALDATMACA

Birçok dikkatsiz kadın, kendilerine bir sevgili bulmaksızın ve kocalarını da karşılarına almaksızın, her türlü cilveleşme yöntemine açıktırlar. Ama bu yöntemle kendilerini bekleyen kaşınılmaz sondan daha tehlikeli bir sona sürüklerler. Bu bağlamda, sözünü açtığımız bu konuya en çok uyacak olay ise kuşkusuz Languedovc markizinin başına gelenlerdir.

Aklı bir karış havada, delidolu, neşeli ve açık görüşlü nazik bayan Guissac, Aumela baronuyla yaptığı mektup alışverişlerinin bir sorun yaratmayacağına inanıyordu. Böyle düşünmesinin başlıca nedeni bu mektupların zaten ortaya çıkmayacağına olan inancıydı; hatta bayan Guissac'a göre bu mektuplar bir gün ortaya çıkacak olursa da kocasına şöyle veya böyle masumiyetini kanıtlayacağına inanıyordu. Ancak yanılıyordu...

Oldukça kıskanç olan bay Guissac, bu mektup alışverişlerinden şüphelenerek, önce bir hizmetçinin ağzından laf aldı, sonra da içindeki şüpheyi çoğaltacak bir şey olmasa da mektuplardan birini ele geçirdi.

Bu öldürücü kuşku sonucunda, yanına bir tabanca ve bir bardak limonata alarak, hışımla karısının odasına daldı.

"Aldatıldım bayan!" diye bağırdı öfkeyle. "Her şeyi aydınlatan bu kâğıt parçasını okuyunuz, artık olayları uzatmanın bir manası yok. Ölüm şeklinizi seçiniz!"

Markiz kendisini savunuyor, eşine yanıldığını ve evet belki dikkatsizce davranmış olabileceğini ancak hiçbir suç işlemediğini binlerce kez tekrarlıyor, yeminler ediyordu.

"Beni kandıramazsınız..." diye cevap veriyor öfkeli koca, "Beni artık kandıramazsınız. Hemen karar verin yoksa bu silah sizi bu günden mahrum edecek."

Zavallı bayan Guissac, korkarak zehirde karar kıldı ve kadehi alıp, kafaya dikti.

"Durun!" dedi kocası, kadın zehiri içerken, "Tek başınıza ölmeyeceksiniz. Ha! Sizin tarafınızdan aldatılmış bir erkek olarak, bu dünyada daha fazla ne işim olabilir ki?"

Bu sözleri söylerken, marki bardağı aldı ve geri kalanını da o içer.

"Ah bayım," dedi kadın, "ikimizi de küçük düşürdüğünüz bu durumda, benden annem ile babamı son bir kez kucaklayabilmemi ve günahlarımı çıkarabileceğim bir rahibi eksik görmeyin!"

Bu talihsiz kadının istediği insanları bulmak için sağa sola adamlar yollandı ve en sonunda kadıncağız kendisine hayat vermiş kişileri karşısında görünce, onların kucağına atılıp suçsuz olduğunu haykırmaya başladı. Ama kendini aldatılmış sanan ve bu durumda hem karısını hem de kendisini acımasızca cezalandırıp, geri dönüşü olmayan bir girdaba sürükleyen bir kocaya ne denebilirdi ki?

Elbette bir tek hüzünlenmek kalıyordu ve her yerden gözyaşları sel olup akıyordu...

Bu arada rahip geldi.

"Hayatımın bu en acımasız gününde," diye söze başlayan markiz şöyle devam etti, "Ailem ve onurum için, burada herkese açık bir mekânda günah çıkartmak istiyorum."

Ve doğduğundan beri işlediği suçları, bilinçaltındaki düşünceler de dahil olmak üzere tüm yaptıklarını bir bir sıraladı. Her şeyden kendisini sorumlu tuttu, kendisini suçladı.

Aumelas baronu hakkında tek bir söz bile duymayan dikkatli koca, (gerçi öyle bir ortamda lafı edilmesi oldukça tuhaf kaçardı) neşe içerisinde ayağa fırladı.

"Ah sevgili akrabalarım," diye başladı söze; kayınvalidesi ve kayınpederine sarılarak şu sözleri söyledi: "Kızınız ona yaşattığım bu korkuyu bağışlasın, hiçbiriniz üzülmeyin. Karım beni o kadar endişelendirdi ki ona bir o kadarını yaşatmak boynumun borcuydu. İçtiğimiz kadehte zehir falan yoktu, içiniz rahat olsun, onun da içi rahat olsun. Ancak şunu da söylemeliyim, gerçekten dürüst bir kadın hiçbir kötülük yapmamalı hatta bu konuda kendisinden şüphelenilmesine dahi izin vermemeli."

Markiz yaşadığı olaydan sıyrılabilmek için oldukça zorlandı. Zehirlendiğinden o kadar emindi ki hayal gücü ona bu şekilde bir ölümün tüm belirtilerini yaşatmıştı bile. Titreyerek ayağa kalkıyor, kocasını kucaklıyor ve acısını yerini mutluluk alıyordu.

Haddinden fazla ders almış olan kadın kendisini böyle bir duruma bir daha asla düşürmeyeceğine dair içinden yeminler ediyordu.

Sözünde durdu ve kocasıyla otuz yıldan fazla yaşadı. Ve kocası onu bir gün bile eleştirmedi, eleştirecek bir şey bulamadı.

(Çev. Barış Behramoğlu)

   BÜTÜN BİR TAŞRA HALKININ GERÇEK OLDUĞUNU KABUL ETTİĞİ TUHAF BİR HİKÂYE

Çok değil, yüzyıl kadar önce Fransa'nın birçok yerinde hâlâ, korkunç olduğu kadar da bağnaz bazı ayinlerle ruhu şeytana satarak bu kötü ruhtan istenilen her şeyin elde edilebileceğine inanılıyordu, bizim bu konuyla ilgili olarak anlatacağımız olay da, yine bir asır kadar önce güney illerimizden birinde olmuştu, iki kentin kayıtlarına göre bu olayın gerçekliği bugün de hâlâ kabul edilmektedir ve en kuşkucuları dahi inandıracak nitelikte kanıtlar bulunmaktadır elde.

Okuyucu bizim olayın doğruluğunu saptayıp öyle konuştuğumuzu sanabilir; şurası kesin ki biz size gerçeği garanti etmiyoruz, ama yüz binden fazla kişinin buna inandığı ve bugün hâlâ elli binden fazla kişinin bunun güvenilir kayıtlarda aslına uygun bir biçimde yer aldığını kabul edebildiği de bir gerçek. Taşranın ve o kişinin adlarını saklı tutacağız, bu konu sanırız anlayışla karşılanacaktır.

Vaujour baronu, buluğ çağlarından beri, dizginleyemediği bir hovardalığa ve bütün bilimlere, özellikle de insanı yanlış yola sürükleyen, hülyalar ve boş düşlerle ona çok daha yararlı biçimde kullanabileceği önemli bir zamanı kaybettiren bilimlere karşı özel bir ilgiye sahipti; o bir simyacı, bir astrolog, büyücü ve medyumdu, bununla birlikte oldukça iyi bir gökbilimci ve vasat bir fizikçiydi; yirmi beş yaşında, mal mülk ve saygınlık sahibi baron, kitaplarında, şeytana bir çocuk kurban edilirse ve bu korkunç ayin sırasında belli sözler söylenip belli hareketler yapılırsa şeytanın görünür kılınacağını ve ona ruh vaat edildiği sürece ondan istenilen her şeyin sağlanabileceğini okuduğunu ileri sürerek altmış yaşına kadar mutlu bir yaşam sürmek, hiçbir zaman para sıkıntısı çekmemek ve yine o yaşa kadar her zaman son derece güçlü üreme yeteneklerine sahip olmak şartıyla bu iğrençliğe atılmaya karar verdi.

Bu iğrençlikler yapıldıktan ve uzlaşmalar sağlandıktan sonra işte olanlar: Yalnızca on beş bin liralık bir geliri olan baron, altmış yaşına kadar sürekli olarak bunun iki yüz lirasını harcadı ve hiçbir zaman tek kuruş borca girmedi. Cinsellikteki hünerleriyle ilgili olarak, yine altmışına kadar bir kadınla bir gecede on beş yirmi kez ilişkiye girebildi ve kırk beş yaşında birkaç arkadaşıyla tutuştuğu bahisten yüz kuruş kazandı. Arkadaşları onun birbiri ardına ilişkiye girdiği yirmi beş kadını tatmin edemeyeceğine bahse girmişti; bunu başardı ve kazandığı yüz kuruşu de bu kadınlara verdi. Başka bir akşam yemeğindeyse, yemekten sonra bir şans oyununa oturuldu, baron içeri girerken oyuna katılamayacağını çünkü meteliği olmadığını söyledi. Ona para teklif edildi, kabul etmedi; oyun sırasında odanın içinde iki üç tur attı, geri döndü, masada kendine yer açtırdı ve bir kartın üstüne, ceplerinden on ya da on iki kez tomar halinde çıkardığı iki bin kuruşu koydu; oyuna devam edilmedi, baron neden diye sordu, arkadaşlarından biri şakayla kartın yeterince dolu olmadığını söyledi ve baron kartın üstüne iki bin kuruş daha koydu. Bütün bunlar kentin iki seçkin otelinde kayıtlı ve biz bunları okuduk.

Elli yaşına geldiğinde baron bir yuva kurmak istemiş ve onunla aynı taşradan çok hoş bir kızla evlenmişti. Kınanabilir mizacına uygun ihanetlerine rağmen karısıyla her zaman çok iyi bir yaşam sürdü. Bu kadın ona yedi çocuk doğurdu ve bir süre sonra karısının şefkati onu daha fazla evde tutar oldu, genelde ailesiyle birlikte, gençliğinde sözünü ettiğimiz korkunç sözü verdiği şu şatoda yaşıyordu, edebiyatçıları kabul ediyor, onları yetiştirmek ve ihtiyaçlarını karşılamak hoşuna gidiyordu. Bununla birlikte, altmışının sonuna yaklaştıkça korkunç antlaşmasını yeniden hatırlıyor, zaman dolduğunda şeytanın, sadece verdiklerini geri almakla mı yetineceğini yoksa ondan yaşamını mı alacağını bilmiyor, mizacı tümüyle değişiyordu, dalgın ve üzgün görünüyor ve artık evinden neredeyse hiç çıkmıyordu.

Söz konusu günde, baronun altmış yaşını doldurduğu saatte, uşağı ona, yeteneklerinden söz edildiğini duyup kendisiyle konuşma şerefine erişmek için gelen bir yabancının onu görmek istediğini bildirdi; birkaç yıldır kafasını sürekli meşgul eden şeyi o an için unutmuş olan baron, adamın çalışma odasına alınmasını söyledi. Odaya çıktı ve konuşma tarzıyla ona Parisli gibi görünen, iyi giyimli ve oldukça yakışıklı bir yabancıyla karşılaştı, adam hemen onunla yüksek bilimler hakkında konuşmaya girişti; baron adamın her sözüne karşılık verdi ve konuşma başladı. Mösyö de Vaujour konuğuna çıkıp biraz dolaşmayı önerdi, adam kabul etti ve iki filozofumuz şatodan ayrıldı; bir hasat zamanıydı ve bütün köylüler tarlalardaydı; Mösyö de Vaujour'un tek başına debelenip durduğunu gören bazıları, onun başının döndüğünü sandılar ve hanıma haber vermeye gittiler, ancak şatodan bir yanıt gelmeyince, bu iyi yürekli insanlar geri dönüp biriyle iş konuştuğunu sanan ve böylesi durumlarda yapıldığı gibi elini kolunu sallayıp duran beylerini gözlemeye devam ettiler; sonunda iki alimimiz çıkışı olmayan ve ancak geriye dönülerek çıkılabilen bir tür gezinti yerine ulaştılar. Onu görebilen otuz köylü sorguya çekilmiş ve otuzu da Mösyö de Vaujour'un elini kolunu oynatarak bu beşik çardağın altına tek başına girdiğini söylemişti.

Bir saatin sonunda, yanında olduğunu sandığı adam ona:

"Evet baron, demek beni tanımıyorsun, gençliğinde dilediğin şeyleri ve benim onları ne biçimde yerine getirdiğimi unuttun demek?"

Baron titriyordu.

"Hiç korkma," dedi ona onunla konuşan ruh, "hayatın benim elimde değil, ama onu, sana verdiklerimi ve senin için değerli olan her şeyi geri alabilirim; evine dön, evin ne halde olduğunu göreceksin, orada düşüncesizliğinin ve suçlarının hakettiği cezayı göreceksin... Ben suçları severim baron, onları isterim ve konumum gereği bunları cezalandırmak zorundayım; şimdi sana evine dön ve düşünceni değiştir diyorum, beş yıllık bir ömrün daha var, beş yıl sonra öleceksin, ama günün birinde Tanrı'nın hizmetinde olma umuduna kapılmadan ve eğer tutumunu değiştirirsen... Hoşça kal."

Yanından ayrılan hiç kimseyi görmeden kendini birdenbire yapayalnız bulan baron hemen geri döndü, karşısına çıkan her köylüye onun şu ya da bu biçimde yanında bir adamla beşik çardağa girdiğini görüp görmediklerini sordu; herkes onun oraya yalnız girdiğini, hatta onun böyle elini kolunu salladığını görünce korkup hanıma haber vermeye gittiklerini, ancak şatoda kimsenin olmadığını söyledi.

"Kimse yok mu?" diye haykırdı baron telaşla, "altı hizmetçiyi, yedi çocuğumu ve karımı orada bıraktım."

"Hiç kimse yok beyim," diye karşılık verildi.

Korkusu gitgide artan baron hemen eve koştu, kapıyı çaldı, içerden yanıt gelmeyince kapıyı kırıp içeri girdi, basamaklardan akan kan, onu az sonra yıkacak olan felaketin habercisiydi, büyük salonun kapısını açtığında karısını, yedi çocuğunu ve altı hizmetçisini gördü, hepsinin boğazı kesilmiş ve hepsi farklı pozisyonlarda yerde, kanların ortasında yatıyordu. Baron kendini kaybetti, tanıklıkları önemli birkaç köylü içeri girer ve aynı korkunç manzarayla karşılaştılar; beyin yardımına koştular, yavaş yavaş kendine gelen baron onlara bu zavallı aileye karşı olan son görevlerini yerine getirmelerini, onları gömmelerini rica etti ve hemen orayı terk edip yürüyerek Büyük Manastır'a gitti, beş yıl sonra da burada dinine son derece bağlı bir biçimde öldü.

Bu anlaşılmaz olayla ilgili herhangi bir düşünce ileri sürmekten kaçınıyoruz; böyle bir olay var, inkâr edilemez, ama açıklanamaz da. Düşlere inanmaktan kaçınmak gerek, orası kesin, ama bir şeyin gerçekliği herkes tarafindan kabul ediliyorsa ve o şey bunun gibi tuhafsa başı öne eğmek, gözleri kapamak ve "gezegenlerin uzayda nasıl yüzdüğünü anlamıyorum, yeryüzünde de benim anlamadığım şeyler olabilir pekâlâ" demek gerekiyor.

(Çev. Nermin ACAR)

   DOLANDIRICILAR

Paris'te tek meslekleri başkalarının sırtından geçinmek olan, insanların içine yayılmış insanlar olmuştur her zaman. Bu düzenbazların, kurbanlarını ağlarına şu ya da bu biçimde düşürmek için ustaca manevralar bulup buluşturmada üstlerine yoktur; kolordu kentte göredeyken müfrezeler daldan dala uçar, kırlara dağılır ve özellikle kamu taşıtlarıyla yolculuk ederler; durum böyleyken gelelim bu kötü ellere düşen çaylak kızın acınası öyküsüne. Rouen'lı bir burjuvanın kızı Rosette de Flarville, ısrarlı isteklerin ardından babasından Paris'te karnavala katılma iznini koparır; Quincampoix sokağında oturan, zengin bir tefeci olan amcası Mösyö Mathieu'nün evine gidecektir. Rosette, biraz saf olmakla birlikte on sekiz yaşına girmişti, çekici, sarışın, güzel mavi gözlüydü, teni göz kamaştırıyordu ve boynundaki ince tülle işin erbabı olana en azından değerinin ne olduğunu gösteriyordu… Ayrılık sırasında gözyaşı eksik olmamıştı; babacığı kızından ilk kez ayrılıyordu; usluydu, aklı başındaydı, iyi bir akrabanın evine gidiyordu, Paskalya'da geri dönecekti, bütün bunlar iyi bir avuntu nedeniydi, ancak Rosette çok güzeldi, Rosette herkese çok güven duyan bir kızdı ve saf, dürüst, güzel bir taşralı kadın için çok tehlikeli bir kente gidiyordu. Güzel kız Paris'te küçük çevresine ışık saçacak, gereken her şeyle, Mathieu amca ve kızları için oldukça çok sayıda takı ve armağanla yola çıkar; Rosette arabacıya emanet edilir, babası kucaklar, arabacı atları kırbaçlar ve herkes kendi köşesinde gözyaşı döker; ancak çocukların dostluğunun babalarınkinden daha yumuşak olması için fazlası gerekmektedir: doğa öyle yaratmıştır ki birinciler, başlarını döndüren zevkler içinde kendilerini dünyaya getirenlerden istemeye istemeye uzaklaştıran ayrılık konuları bulurlar ve ana babaların ruhlarında çok içten olan en özel, en ateşli sevecenlik duygularını yüreklerinde soğuturken onların en genç yaşlarının eski zevklerine karşı duyarsız kılan bu korkunç kayıtsızlığa, dolayısıyla yalnızca kendilerini canlandıran bu kutsal nesnelere sarılma olgusuna dokunurlar.

Rosette bu genel yasayı kavradı, gözyaşları kısa süre sonra kurudu ve Paris'i görme sevinci içinde oraya giden ve kendisinden daha iyi tanıyor görünen insanlarla tanışmakta gecikmedi. Quincampoix Sokağı'nın nerede olduğunu öğrenmek için ilk sorusunu sordu.

"Benim mahallemdir, küçük hanım," dedi üniforma benzeri giysisi ve ses tonunun üstünlüğüyle sarsıntılı toplulukta zarları elinde tutan iri yarı, tuhaf biri.

"Nasıl, beyefendi, Quincampoix Sokağı'nda mı oturuyorsunuz?"

"Orada yirmi yıldan fazladır otururum."

"Aa! O zaman Mathieu amcamı tanıyorsunuz," dedi Rosette.

"Mösyö Mathieu sizin amcanız mı, küçükhanım?"

"Elbette, yeğeniyim; onu görmeye gidiyorum, kışı onunla, sizin de tanıdığınızı sandığım kuzinlerim Adelaide ve Sophie'yle geçireceğim."

"Aa! Onları, en yakın komşum olan Mathieu'yü ve kızlarını nasıl tanımam, küçük hanım! Ayrıca kızlardan birine beş yıldır âşığım.

"Kuzinlerimden birine âşık mısınız? Bahse girerim ki Sophie'dir."

"Hayır, gerçekten, Adelaide, çekici bir kız."

"Bütün Rouen'da söylenen bu, onları hiç görmedim, onun için ömrümde ilk kez başkente gidiyorum."

"Oo! Kuzinlerinizi tanımıyor musunuz, küçük hanım? Mösyö Mathieu'yü de tamıyorsunuzdur mutlaka."

"Mathieu amcam annem beni dünyaya getirince Rouen'dan ayrılmış, bir daha da geri dönmedi."

"Elbette çok dürüst bir insan ve sizi evinde ağırlamaktan büyük mutluluk duyacaktır."

"Güzel bir ev, değil mi?"

"Evet, ama bir kısmını kiraya veriyor, kendisinin yalnızca bir dairesi var."

"Ve giriş katı."

"Kuşkusuz ve bildiğim kadarıyla üstte bir yatak odası."

"Amcam çok zengin bir adamdır, ama benden utanmayacak: bakın, babamın Paris'te modaya uygun giyinmem ve kuzinlerime utandırmamam için verdiği şu iki yüz Louis parasına, onlara götürdüğüm şu armağanlara, bakın şu güzel küpelere, en az yüz Louis eder, şu Adelaide için, metresiniz için; ve şu en azından aynı değerdeki kolye Sophie için; hepsi bu değil, bakın üstünde annemin portresi bulunan şu altına, daha dün değerinin elli Louis'den fazla olduğu söyleniyordu, bu da Mathieu amcam için, babamın armağanı. Ah! Elbette üzerimdeki bütün bu pılıpırtı, para ve takı beş yüzden fazla Louis eder."

"Amcanızın evinde güzelce ağırlanmak için bütün bunlara ihtiyacınız yok," diyor dolandırıcı güzele ve paralarına bakarak. "Sizi görmeleri mutlaka bütün bu saçmalıklardan daha fazla sevindirecektir."

"Önemli değil, önemli değil, babam her şeyi gerektiğince yapan zengin bir adam ve taşrada yaşadığımız için küçümsenmemizi istemiyor."

"Doğrusu, küçük hanım, Mösyö Mathieu'nün sizi oğluyla evlendirmesini ve Paris'ten hiç ayrılmamanızı isterdim."

"Oğlu yok ki onun."

"Yeğeni, demek istiyorum, hani şu delikanlı…"

"Kim, Charles mı?"

"Elbette, Charles, öyle ya, en iyi arkadaşım."

"Ne, Charles'ı da mı tanıdınız beyefendi?"

"Önceden tanıdım, hala da tanıyorum, küçük hanım, ondan da fazla, bu Paris yolculuğunu onu görmek için yapıyorum."

"Yanılıyorsunuz beyefendi, öldü o; ta küçüklüğünde beni ona vermek üzere söz kesilmiş, kendisini tanımıyordum, söylendiğine göre yakışıklıymış; görev düşkünlüğü canını aldı, savaşa katıldı, orada öldürüldü."

"İyi, iyi küçük hanım, isteklerim gerçekleşecek gibi görünüyor; emin olun size sürpriz yapılacak. Charles hiç ölmedi, öldüğü sanılıyordu, altı ay önce geri döndü; bana yazdığına göre evlenecekmiş; öte yandan sizi Paris'e gönderiyorlar, kuşkunuz olmasın küçük hanım, bu bir sürprizdir, dört gün sonra Charles'ın eşi olacaksınız ve yanınızda getirdiğiniz her şey düğün armağanları."

"Doğrusu beyefendi, söylediklerinizin gerçeğe benzer yanları çok; sizin söylediklerinizle babamın anımsadığım bazı sözlerini birleştirince tahmin ettiğiniz şeyin hiç de olanaksız olmadığını görüyorum… Demek Paris'te evleneceğim… Parisli bir hanım olacağım, ah beyefendi, ne güzel! O zaman sizin de Adelaid'le evlenmeniz gerek, kuzinimin karar vermesi için elimden geleni yapacağım, dördümüz sevgiyle yaşarız.

Tatlı ve iyi yürekli Rosette'in ağzından söz almak için eşeleyen düzenbazla söyleşisi böyleydi. Adam, içini saflıkla döken bu saf kızdan çok yarar saglayacağını umuyordu. Hangi hovarda takımı beş yüz Louis'ye ve güzel bir kıza ağ atmazdı, böyle bir karşılaşma onlarda hangi duyuları uyandırmazdı ki! Pontoise'a yaklaştıklarında:

"Küçük hanım, dedi üçkâğıtçı, aklıma bir fikir geliyor, gidip at kiralayacak, sizden önce amcanızın evine varacak, gelişinizi haber vereceğim; hepsi sizi karşılamaya gelecektir, eminim ve en azından bu büyük kente vardığınızda yalnız olmayacaksınız."

Tasarı kabul edilir, kibar adam ata biner ve komedisinin aktörlerine haber vermeye gider, herkes eğitilmiş ve ne yapacağını bilmektedir, iki fayton sözde aileyi Saint-Denis'ye getirir; handa inilir, düzenbaz tanıtmayla ilgilenir, Rosette orada Mösyö Mathieu'yü, ordudan dönen büyük Charles'ı, iki güzel kuzini bulur, kucaklaşırlar, Normandiyalı kız mektupları verir, iyi yürekli Mösyö Mathieu, kardeşinin sağlığının yerinde olduğunu öğrenince sevinç gözyaşları döker, armağanları dağıtmak için Paris'e gidiş beklenmez, babasının cömertliğini hemen göstermek isteyen Rosette onları dağıtmakta acele eder, yeniden kucaklaşılır, teşekkürler edilir, güzel kız Quincampoix Sokağı diye düzenbazların genel karargahına götürülür. Görünüşü oldukça güzel bir eve varılır, Madmazel Flarville yerleşir, sandığı bir odaya götürülür ve tek düşünülen şey yemek masasına oturmaktır; konuk kızın beyni bulanana kadar içmesine özen gösterilir: yalnızca elma şarabı içmeye alışık olan kız şampanyanın Paris'in elma suyu olduğuna inandırılır, yumuşak başlı Rosette söylenen her şeyi yapar, sonunda kendinden geçer; savunmasız duruma düşünce kendisini çırılçıplak ederler, kızın üstünde doğanın verdiği çekicilikten başka bir şey kalmadığına emin olan düzenbazlar, bu çekicilikleri bozmadan kendisine bırakmak bile istemeden bütün gece zevk yaşarlar; sonunda bu zavallı kızdan alabilecekleri her şeyi elde etmekten, aklını, onurunu ve parasını kapmaktan hoşnut olarak paçavralarla giydirirler ve gün doğmadan Saint Roch kilisesinin basamaklarına götürüp bırakırlar. Güneşin ortalığı aydınlatmaya başlamasıyla gözlerini açan, içinde bulunduğu korkunç durum karşısında şaşkına dönen bahtsız kız, alelacele kalkar, kendi kendine ölü mü, canlı mı olduğunu sorar; sokak çocukları çevresini sararlar, uzunca bir zaman oyuncakları olur, sonunda isteği üzerine bir komiserin evine götürülür, orada başına gelen üzücü öyküyü anlatır, babasına mektup yazılması için yalvarır ve bu arada bir yerde barındırılmasını ister; komiser, onca saf ve dürüst bu zavallı yaratığı kendi evinde barındırır, Normandiyalı burjuva gelir, karşılıklı dökülen gözyaşlarından sonra çocuk evine götürülür. Söylendiğine göre ondan sonra Fransa'nın onca polisi olan başkentini yeniden görme isteğini hiç duymamıştır.

(Çev. Aytekin Karaçoban)

   DORCİ'LER YA DA KADERİN CİLVESİ

Şu yeryüzünde, doğanın bize sunduğu duyguların en güzeli, hiç tartışmasız yardımseverlik duygusudur. Gerçekten de, hemcinslerinin acılarını dindirmekten daha duygulandırıcı bir uğraş var mıdır? Böyle bir işe kalkıştığımız an, ruhumuzun bizi yaratan yüce varlığın niteliklerine en fazla yaklaştığı an değil midir? Yardımseverliğin, bazen felaketleri de beraberinde getirdiği söylenir. Kendimizi ve başkalarını memnun ettikten sonra bunun ne önemi var! Mutluluk için de bu kadarı yeterli değil midir?

İnsanlar, Dorci Kontu ve Dorci Markisi arasında hüküm süren dostluk kadar mükemmel bir dostluğa, çok eski devirlerden beri hiç şahit olmamışlardı. Bunlar, hemen hemen aynı yaşlarda; yani otuz-otuz iki yaşlarında, aynı askeri birlikte subay olarak görev yapan ve ikisi de bekâr olan iki erkek kardeştiler. Bugüne kadar hiçbir olay, onları birbirlerinden ayıramamıştı. Babaları öldükten sonra, kalan mülke ortaklaşa sahip olmuşlar ve kendileri için çok değerli olan bu ilişkilerini daha da güçlendirmek için aynı evde oturup, aynı hizmetkârları kullanmaya başlamışlardı. Nitelikleri kendi niteliklerine uyan ve yaşamlarını mutlu kılan hep sürüp gidecek bu birlikteliklerini kabul edecek iki eş bulmadan evlenmemeye karar vermişlerdi.

Bununla beraber, bu iki kardeşin zevkleri tamamen aynı değildi. Evin büyüğü olan Dorci Kontu istirahatı, yalnızlığı, gezintiyi ve kitapları seviyordu; biraz karamsar da olsa iyi, hassas, namuslu bir kişiliğe sahipti; başkalarını mutlu edebilmek zevki, ruhunun en güzel yanlarından birini oluşturuyordu. Kalabalığı pek sevmediği için kendini, sadece Aigle yakınlarında, Perche Ormanı civarında, kardeşiyle beraber sahip olduğu güzel bir malikaneye, o da görevi izin verirse, birkaç ay geçirmeye gittiği zamanlar mutlu hissediyordu.

Kardeşinden çok daha hareketli olan ve kendisini dünya yaşamına daha çok vermiş olan Dorci Markisi ise, kırlara karşı bu kadar büyük bir sevgi beslemiyordu. Çekici bir yüzü ve kadınların hoşuna giden bir havası vardı. Kadınların oyuncağı olmuş gibiydi biraz. Coşkulu bir ruh ve güçlü bir zekâyla desteklenen ve bir türlü dozunu ayarlamayı beceremediği bu zaafı, korkunç acılarının da kaynağı olmuştu zaten. Az önce bahsettiğimiz mülkün yakınlarında ikamet etmekte olan çok güzel bir kadın, Marki'nin aklını o kadar çok meşgul ediyordu ki Marki sanki kendinde değildi. O sene, birliğine katılmamış ve taptığı kadının yaşadığı küçük şehre yerleşmek için Kont'tan ayrılmıştı. Orada, bütün zamanını bu değerli varlığa adıyor; ayakları yerden kesiliyor; önceden, sevgili kardeşinin evine kendisini bağlayan görevlerini ve duygularını bu uğurda feda ediyordu.

Kıskançlık, iğnesini batırdığı zaman aşkın arttığı söylenir. Marki'nin durumu da böyleydi. Fakat, kaderin onun karşısına çıkardığı rakibinin, alçak olduğu kadar tehlikeli de bir adam olduğu söyleniyordu. Metresinin hoşuna gitmek; bu sinsi rakibin dalaverelerinden onu haberdar etmek; kendini körü körüne aşkına adamak; işte bu genç adamı, kendisine tapan ve yokluğuna, kendisinden bu şekilde soğumasına acı acı ağlayan bir kardeşin kollarından bütün yaz boyunca uzaklaştıran ilişkiler ve nedenler bunlardı. Kont, Marki'den hiç haber alıyor muydu? Ona hiç yazıyor muydu? Ya da Kont'un gözünü açmasını sağlayacak; kardeşinin aklının başından gittiğini, kendisinden yavaş yavaş uzaklaştığını ifade edecek bir söz duymuş muydu? Bu soruların yanıtları, hiçbir zaman bilinemedi. Oysa Kont, topraklarında sakince, her zamanki hayatını sürdürüyordu. Kitaplar; uzun yürüyüşler; sık sık gerçekleşen hayırseverlik işleri... Tek uğraşı bunlardı. Bu şekilde yaşayarak, en azından kendisini memnun ediyor ve sırf bu yüzden bile kardeşinden, sürekli olarak çalkantılı bir yaşam içinde savrulan ve kendini tanımak için çok az zaman bulan Marki'den, çok daha mutlu bir yaşam sürüyordu.

Bir gün Kont, çok ilginç bir okumaya dalıp, güzel havanın da etkisiyle evinden iyice uzaklaştıktan sonra, geri dönmeye karar verdiğinde topraklarının sınırından iki fersah, şatosundan da altı fersahtan fazla bir uzaklıkta, ormanın kuytu bir köşesinde, hiçbir yardım olmaksızın kendisini evine götürecek yolu bulmasının imkânsız olduğu bir hale düştüğünde, olaylar bu aşamadadır. Kont içine düştüğü bu duruma şaşırmış olarak etrafına bakınırken, yüz adım ötede bir köylü evi gördü. Hem fikir sormak; hem de birkaç dakika dinlenmek için hemen bu eve doğru ilerlemeye başladı.

Eve vardı; kapıyı açtı; bu viranenin en güzel bölümü olan berbat bir mutfağa girdi ve hassas ruhu orada, çok ilginç bir manzarayla karşılaştı. Bu manzara onu çok etkiledi. Ay gibi güzel on altı yaşındaki bir genç kız, annesi olduğu anlaşılan, kırk yaşlarındaki baygın bir kadını kollarının arasında tutuyor ve çok büyük bir acıyla ağlıyordu. Bu kız, Kont'u görünce bir çığlık attı.

"Annemi benden ayırmak için mi geldiniz? Her kimseniz ve eğer amacınız buysa, benim canımı alın; fakat bu zavallıya dokunmayın," dedi.

Bu sözleri söyledikten sonra, Kont'un ayaklarına kapanan Annette, kollarını havaya kaldırır ve Kont'la annesi arasına bir kale gibi dikilerek, ona yalvarmaya başladı.

Yersiz bir korkunun belirtileri olan heyecan ve şaşkınlık içindeki Kont:

"Yavrum, aslında ben sizi bu kadar telaşlandıran şeyin ne olduğunu bilmiyorum. Benim değerli dostlarım, sıkıntılarınız her ne olursa olsun, Tanrı beni size bir düşman olarak değil; fakat bir koruyucu olarak gönderdi," dedi. Annette, kendine gelmiş olan ve korku içinde bir köşeye büzülmüş bekleyen annesine koşarken, "Bir koruyucu! Anneciğim, işitiyor musunuz? Bu beyefendi bizi koruyacağını söylüyor. Çok dualar ettiğimiz Tanrı'nın, sesimizi duyduğunu; bizi koruması için kendisini gönderdiğini söylüyor!" diye bağırır ve Kont'a dönerek:

"Ah, Bayım! Bize yardım etmeniz ne yüce bir davranış; yeryüzünde bizim kadar dertli iki insan daha yoktur. Bize yardım ediniz bayım. Yardım ediniz bize. Bu fakir ve namuslu kadın, üç günden beri hiçbir şey yemedi. Zaten ne yiyebilirdi ki? Yemek yiyebilecek duruma geldiğinde, ona ne verebilirim ki? Evde bir parça ekmek bile yok. Herkes bizi yüzüstü bıraktı. Hiç şüphesiz bir başımıza öleceğiz. Oysa Tanrı biliyor ki biz tamamen masumuz! Ne yazık ki, zavallı babam... İnsanların en namuslusu ve aynı zamanda en bahtsızı... Bizden daha fazla suçlu değil...Ve yarın, belki... Ahh! Bayım! Hayatınızda bizimki kadar yoksul bir eve girmemişsinizdir...Tanrı'nın her zaman bahtsızların yanında olduğunu söylerler; oysa görüyorsunuz ki biz, yüzüstü bırakıldık."

Cümlelerinin devamını getiremeyen bu kızın perişanlığını ve annenin içler acısı halini gören ve bu yoksul evde kesinlikle kötü bir olay geçtiğini düşünen Kont, bunun, sahip olduğu yumuşak ruhu, bu ruhun yakından tanıdığı yardımseverlik erdemini gösterebileceği bir fırsat olduğunu görür ve bu iki kadından sakinleşmelerini rica eder; sakinleşmelerini sağlamak için, bu işi bizzat ele aldığını defalarca tekrarlar ve başlarından geçen olayı anlatmalarını ister. Böyle beklenmedik bir mutluluğun yarattığı heyecanın ardından yeniden, oluk gibi gözyaşı döken Annette, Kont'tan oturmasını rica eder ve böylece, ailesinin başına gelen korkunç felaketin hikâyesini anlatır. Bu uğursuz hikâyeyi anlatırken gözyaşlarına ve hıçkırıklarına hâkim olamamaktadır.

"Babam bu yörenin en fakir ve en namuslu insanıdır, bayım. İşinin ustası bir oduncudur; adı Christophe Alain'dir. Şu gördüğünüz zavallı kadından iki çocuğu oldu; on dokuz yaşında bir oğlan ve on altı yaşına yeni basmakta olan bendeniz. Fakir olmasına rağmen, bizleri iyi yetiştirebilmek için elinden geleni yaptı. Ağabeyim ve ben, üç yıldan fazla bir süre Aigle'de yatılı okulda okuduk ve her ikimiz de iyi şekilde okuyup yazmayı biliyoruz. İlk Kudas âyinimizden sonra babam, bizi okuldan aldı; bizim için daha fazla masraf yapması imkânsız hale gelmişti. Bu değerli adam ve karısı, iyi bir eğitim alabilmemiz için bu süre zarfında sadece kuru ekmek yemişlerdi. Döndükten sonra, güçlü bir yapıya sahip olan ağabeyim, babamla birlikte çalışmaya başladı. Ben ise, anneme yardım ediyordum. Fakir ailemizi iyi idare ediyorduk. Sonuç olarak, bundan sekiz gün önce, bizim gibi güçsüz, parasız ve himayesiz insanların başına gelebilecek felaketlerin en korkuncu kapımızı çalana kadar, bütün şartlar bizim lehimizeydi ve görevlerimizi tam olarak yerine getirmemiz, sanki Tanrı'nın bütün iyiliğini bizim üzerimize çekiyordu. Ağabeyim yoktu; buradan iki fersah ötede bulunan bir yerde çalışıyormuş. Babam ise, bir ağacın dibinde yatan adamın cesedini bulduğunda, buradan üç fersah ötede, ormanın Alençon'a doğru uzanan kısmında yalnızmış. Eğer her şey için çok geç olmamışsa kurtarabilirim düşüncesiyle, bu zavallının yardımına koşmuş; onu sırt üstü çevirmiş ve matarasından döktüğü şarapla şakaklarını ovuyormuş ki dolu dizgin gelen dört jandarma süvarisi üzerine çullanmışlar. Elini ayağını bağlamışlar ve hayata döndürmeye çalıştığı adamı öldürmekle suçlayıp, Rouen Zindanları'na atmışlar. Babam her zamanki saatinde eve dönmeyince, endişemizi gözünüzün önüne çok rahat getirebilirsiniz bayım; eve yeni dönmüş olan ağabeyim, hemen etrafı aramaya koştu ve ertesi gün gelip, bize bu acı haberi verdi. Evimizdeki az miktardaki parayı ona verdik; o da babama yardım edebilmek için hemen Rouen'a koştu. Üç gün sonra ağabeyim bize mektup yazmış; mektubu daha dün okuyabildik. İşte bayım," dedi Annette, hıçkırıklara boğularak; "işte bu uğursuz mektup. Ağabeyim bize, dikkatli olmamızı, ilk fırsatta belki gelip bizi de alacaklarını ve masum olmasına rağmen hiçbir şekilde kurtulması mümkün olmayan babamla yüzleştirmek için hapishaneye götüreceklerini söylüyor. Cesedin kime ait olduğu hâlâ bilinmiyor; aramalar yapılıyormuş ve bu adamın civarda yaşayan bir asilzade olduğu, üzerine atlıların geldiğini görünce parayı ormana atan babam tarafından öldürülüp, soyulduğu iddia ediliyormuş. Bu iddiayı doğrulayan şey de, ölen adamın cebinde tek kuruş para bulanamamış olması. Fakat bayım, bu adam, belki babamın onu bulmasından bir gün önce öldürülmüş ve kendisini öldürenler ya da bu olaydan sonra ona rastlayanlar tarafından soyulmuş olamaz mı? Ah! İnanın bana bayım, zavallı babam böyle bir şey yapabilecek bir adam değildir; böyle bir şey yapmaktansa ölmeyi tercih eder. Oysa bizler şimdi, onu kaybetmenin acısını yaşayacağız; hem de bu şekilde... Ah, Büyük Tanrım! Artık her şeyi... Her şeyi öğrendiniz bayım, acımı mazur görün ve eğer yapabiliyorsanız, hemen bize yardım edin. Bundan sonra günlerimizin kalan kısmını, size dua etmekle geçireceğiz. Mazlumların gözyaşlarının, Tanrı'yı insafa getirdiğini bilmiyor olamazsanız. O bazen, güçsüzlerin dileklerini yerine getirme yüceliğini gösterir. Bayım, bütün dileklerimiz sizin için olacak; sizin için dua edecek, sizin mutluğunuzu dileyeceğiz Tanrı'dan."

Kont, bu iyi insanların üzücü hikâyesini büyük bir heyecanla dinler. Yardımcı olabilme arzusuyla dolu olarak onlara, hangi derebeyine ait olduklarını sorar. Bu soruyu sorarken, böyle bir himayeyi üzerini almada çok ihtiyatlı davrandığını ima etmeye çalışmaktadır.

"Ne yazık ki bayım, bu ev keşişlere ait," diye cevap verir Annette. Onlarla görüştük; fakat bize hiçbir şekilde yardımcı olamayacaklarını söylediler. Ah! Buradan sadece iki fersah ötede, Dorci Kontu'nun topraklarında yaşıyor olsaydık, hiç şüphesiz bize yardım eli uzatılırdı. O, bu bölgenin en kibar derebeyi. En merhametlisi... En yardımseveri.

"Peki siz, ona yakın olan hiç kimseyi tanımıyor musunuz, Annette?"

"Hayır, gerçekten de böyle bir tanıdığımız yok bayım."

"O halde, sizi ona takdim etme görevini üzerime alıyorum. Hatta daha fazlasını yapıp, onun sizi himaye edeceğine söz veriyorum. Onun size, bütün gücünü kullanarak yardım edeceğinin sözünü veriyorum."

"Ah, bayım! Ne kadar iyisiniz!" diye haykırır bu zavallı kadınlar... Bizim için yaptıklarınızın karşılığını size nasıl ödeyeceğiz?"

"Bu işi halleder etmez her şeyi unutarak."

"Unutmak mı bayım? Ah! Asla! Böyle bir iyiliğin anısı, ancak bizim hayatlarımızın son bulmasıyla yok olabilir."

"O halde evlatlarım, yardımını arzuladığınız insan, işte şu anda karşınızda, der Kont."

"Siz bayım?.. Dorci Kontu?.."

"Ta kendisi, dostunuz, destekçiniz ve koruyucunuz."

"Oh anneciğim!.. Anneciğim, kurtulduk!" diye bağırır genç Annette. Kurtulduk anne; değil mi ki böyle iyi kalpli bir beyefendi bize yardım edeceği sözünü veriyor."

"Evlatlarım, saat geç oldu; evime dönebilmek için katetmem gereken uzun bir yol var. Size, yarın akşam Rouen'da olacağım ve en kısa sürede yaptığım girişimlerle ilgili sağlam haberler ileteceğim sözünü vererek, yanınızdan ayrılıyorum. Daha fazla bir şey söylemiyorum; fakat bu girişimimin sonuçsuz kalmayacağını bilin. Annette, şu sıralar paraya ihtiyacınız olmalı; işte on beş louis, bunları kendi ihtiyaçlarınız için kullanın. Babanızın ve ağabeyinizin ihtiyaçlarını karşılamayı ben üzerime alıyorum," der Kont.

"Oh! Bayım ne kadar iyi yüreklisiniz! Anne, hiç tahmin edebilir miydik? Yüce Tanrım! Hiçbir fâninin kalbi, iyilik duygusuyla bu kadar dolu olmamıştır! Bayım, bayım, diyerek devam eder Kont'un dizlerine kapanan Annette. Hayır, siz insan değilsiniz; siz, bahtsızlara yardım etmek için yeryüzüne inmiş bir meleksiniz. Ah! Sizin için ne yapabiliriz? Emredin bayım, emredin ve kendimizi sizin hizmetinize adamamıza izin verin.

"Sizden şu anda, şöyle bir hizmet isteyeceğim, der Kont... Kayboldum ve evime dönebilmem için hangi yolu izleyeceğimi bilmiyorum. Eğer bir iki fersah boyunca bana yolu gösterme lütfunda bulunursanız, nazik ve hassas ruhunuzun fazlasıyla değer biçtiği bu iyiliğimin karşılığını ödemiş olacaksınız.

Rahatlıkla tahmin edebileceğiniz gibi Annette, Kont'un arzusunu hemen yerine getirdi. Önüne düştü; ona doğru yolu gösterdi; yol boyunca ona övgüler düzdü. Zaman zaman durarak, velinimetinin ellerini gözyaşları içinde öper. Kont ise, sevilme duygusunun insanda yarattığı tatlı heyecan içinde, göksel bir mutluluk tadarak, kendini yeryüzüne inmiş bir Tanrı gibi hissetti.

Ey yüce merhamet! Eğer, Sen Tanrı'nın kızı ve insanların kraliçesiysen, başkaları durmaksızın sana hakaretler savurup, kutsal mabetlerinin yıkıntıları üzerinde sana küfürler ederek zaferlerinin tadını çıkarırlarken; bir pişmanlık ve üzüntü pınarının, müritlerinin tek ödülü olmasına nasıl müsaade edersin?

Christophe'un evinden iki fersah kadar uzaklıktaki bir yerde Kont, yolu hatırlar.

"Çok geç oldu küçüğüm; işte tanıdığım topraklara ulaştım. Evinize dönün yavrum, anneniz sizi merak eder. Onu, size yardım edeceğime inandırın ve Rouen'dan kocasını da yanıma almadan dönmeyeceğim konusunda söz verdiğimi söyleyin," der Kont Annette'e.

Kont'tan ayrılma vakti geldiğinde Annette ağlamaya başladı; elinden gelse onunla dünyanın öbür ucuna gidecekti. Kont'un dizlerine kapanmak için, ondan izin istedi.

"Hayır Annette, ben sizi kucaklayacağım," dedi Kont, içinde hiçbir kötülük duygusu olmadan Annette'i kollarının arasına alarak. "Gidin evladım; Tanrı'ya, ailenize ve komşularınıza hizmet etmeye devam edin. Her zaman namuslu bir kız olun; Tanrı'nın iyiliği hep üzerinizde olacaktır."

Annette, Kont'un ellerine sarılarak, hassas ruhunun hissettiklerini ifade etmesine engel olan gözyaşlarına ve hıçkırıklara boğulur. Dorci de çok heyecanlanmıştır. Ona son defa sarılır; yumuşak bir biçimde geri iter ve uzaklaşır.

Ey çağımızın insanları! Bu yazıyı okuyanlar! Erdemin güzel bir ruh üzerindeki etkisini görüyorsunuz. Böyle bir şeyin benzerini gerçekleştirecek güçte olmasanız bile, en azından bu örnek sizi duygulandırıyordur. Kont otuz iki yaşlarındaydı. Kendi topraklarındaydı. Ormanın göbeğindeydi. Kollarının arasında, minnet duygusuyla kendini teslim etmiş olan, çekici bir kızı tutuyordu. Oysa o, bu talihsiz yaratığın mutsuzluğuna ağladı ve onun yardımına koşmaktan başka bir şey düşünmedi.

Kont şatosuna vardı ve yolculuk için bütün hazırlıklarını tamamladı. Ah, önsezilerin o uğursuz etkisi. İnsanın her zaman dinlemek zorunda olduğu, o içimizdeki ses. Kont, başından geçenleri anlattığı bir arkadaşına, ne olduğunu bilmediği bir şeyin, kendisine bu işe hiç karışmamasını tavsiye ettiğini itiraf etti. Fakat yardımseverlik duygusu üstün geldi; hiçbir şey, Dorci'nin iyilik yapma arzusunun önüne geçemedi ve yola çıktı.

Rouen'a varınca Kont, bütün yargıçlarla görüştü; onlara bu talihsiz Christophe'a kefil olduğunu söyledi. Bu adamın masumiyetinden başından beri o kadar emindi ki; eğer gerekirse ve isteseler, bu sözde suçlunun hayatını kurtarabilmek için kendi hayatını ortaya koymaya hazırdı. Onu görmeyi istedi; izin verdiler. Adamı sorguladı. Aldığı cevaplar, onu o kadar memnun etti ki bu adamın, isnat edilen suçu işleyemeyecek bir adam olduğuna iyice ikna oldu. Yargıçlara, bu köylünün savunmasını açıkça üzerine aldığını; onun haksız yere mahkûm edildiğini; bu işi meclise götüreceğini; Fransa'nın her tarafında, kesinlikle masum olan birini adaletsizce yargılayan yüksek yargıçları utanca boğacak bildiriler dağıttıracağını açıkladı.

Dorci Kont'u, bütün Rouen'da tanınmakta ve sevilmekteydi. Soylu kökeni ve rütbesi insanların gözlerini açmalarına neden oluyordu. Christophe davasında biraz aceleci davrandıklarının farkına vardılar. Soruşturma yeni baştan açıldı. Kont, yapılan bütün aramaların ve araştırmaların masraflarını kendisi ödedi. Zanlının aleyhine olabilecek hiçbir kanıt bulunamadı. İşte o zaman Dorci Kontu, Annette'in ağabeyini, sakin olmalarını ve kısa süre sonra kötü kaderlerinin son bulacağını; babasının özgür kalacağını söylemesi için annesinin ve kız kardeşinin yanına yolladı.

Kont, kimin tarafından yazıldığı belli olmayan bir mektup alıncaya kadar her şey yolunda gitti. Bu kısa mektubun içeriği şöyleydi:

"Takipçisi olduğunuz işten derhal vazgeçin. Ormanda öldürülen adamın katilinin araştırılmasını bırakın; içine düşüp yok olacağınız uçurumu, kendiniz kazıyorsunuz... Bu erdemli tutumunuzun bedelini çok pahalıya ödeyeceksiniz! Zalim adam, size çok acıyorum... Belki de; artık her şey için çok geçtir. Elveda."

Kont bu mektubu okuduğunda o kadar kötü ürperdi ki, bayılacağını zannetti. Bu mektubun içeriğini daha önceki önsezisiyle birleştirdiğinde, uğursuz bir şeyin, kesin olarak kendisini tehdit ettiğini gördü. Şehirde kalmaya devam etti; fakat artık hiçbir şeye karışmadı.

Adaletinden şüphe olmayan Tanrım! Ona böyle söylemekte haklıydılar... Artık zaman yoktu; çok şey yapmıştı. Korkunç girişimleri fazlasıyla başarılı olmuştu.

Rouen'a varışının on beşinci günü, sabah saat sekizde, tanıdığı bir Yüksek Mahkeme üyesi, onunla konuşmak için hızlı adımlarla yanına yaklaştı.

"Gidiniz değerli Kontum; hatta hemen şimdi bu şehri terk ediniz! Siz, insanların en bahtsızısınız. Giriştiğiniz bu talihsiz maceranın, insanları erdemin tehlikeleri konusunda ikna etmesini; onları, erdemli olmaya olan gözü kapalı inançlarından vazgeçirerek, hafızalarından bir an önce silinmesini dilerim. Ah! Eğer ilahi adaletsizliğe inanmak mümkün olsaydı; bu inancın başlayacağı gün, hiç şüphesiz bugün olurdu," dedi bu yüksek mahkeme yargıcı büyük bir heyecan içinde.

"Beni korkutuyorsunuz bayım! Lütfen anlatın; başıma neler gelmekte?"

"Himaye ettiğiniz adam masum; kapılar ona ardına kadar açılacak. Girişimleriniz neticesinde gerçek suçlu bulundu... Ben şu anda sizinle konuşurken o, çoktan zindana atılmış bulunuyor; daha fazla bir şey sormayın."

"Konuşun bayım, konuşun! Hançerinizi tam kalbime batırın... Peki, bu suçlu kim?"

"Sizin kardeşiniz."

"Ulu Tanrım!"

Ve Dorci kendinden geçti; tekrar kendine gelmesi için iki saat geçti. Aralarındaki akrabalık bağı nedeniyle, yargılamayı yürüten yargıçlar arasında bulunmayan bu dostunun kollarında tekrar gözlerini açtığında, dostu ona aşağıdaki şu olayı anlattı:

Öldürülen adam, Marki'nin rakibiymiş. İkisi birlikte Aigle'den dönüyorlarmış. Yolda giderlerken birbirlerine söyledikleri sözler yüzünden, aralarında tartışma çıkmış. Alçak olduğu kadar sinsi de bir adam olan rakibinin, kendisiyle mertçe dövüşmeye yanaşmamasına sinirlenen Marki, bir öfke anında onu atından aşağıya düşürmüş ve kendi atıyla bu adamı çiğnemiş. Bu olaydan sonra rakibinin cansız yattığını gören Marki, kendini tamamen kaybetmiş ve kaçacağı yerde bu kişizadenin atını da öldürmüş ve atın leşini oradaki küçük bir göle atmış. Bu olaydan sonra, hiçbir şey olmamış gibi metresinin yaşadığı küçük şehre dönmüş. Oysa daha önce oradan ayrılırken etrafa, bir aydan önce dönmeyeceği sözünü yaymışmış. İnsanlar onu karşılarında görünce, rakibi hakkında bilgi almak için sorular sormuşlar. Onunla bir saat boyunca birlikte yol aldıklarını, daha sonra farklı yollara saptıklarını söylemiş. Bu küçük şehirde, rakibinin ölümü ve oduncunun suçlandığı öğrenilince; Marki, bütün bunları hiç bozuntuya vermeden dinlemiş ve o da, olayın herkesin anlattığı şekilde gelişmiş olabileceğini anlatmaya başlamış. Fakat Kont'un başvurusu ve gizli araştırmaları, bütün şüpheleri Marki'nin üzerine çekmiş. Kendisini savunması imkânsız hale gelince de direnmemiş ve yanına gelip de kendisine birkaç soru soran yargıca her şeyi itiraf etmiş. Öfkeli bir adam olarak bilinmekle birlikte, bir cinayet işleyecek biri olmamasına rağmen, tutuklanmasına hiç itiraz etmemiş ve kendisine istediklerini yapabileceklerini söylemiş. Kardeşinin bu olaydaki payını bilmediği ve onun, ziyaretine gitmeyi sürekli düşündüğü şatosunda, huzur içinde günlerini geçirdiğini zannettiği için bütün kibarlığıyla, eğer mümkünse, başına gelen bu talihsiz maceradan çok sevdiği kardeşinin haberdar edilmemesini istemiş ve kardeşinin bu olayı duyarsa üzüntüsünden ölebileceğini söylemiş. Cesedin üzerinden çalınan paralara gelince; bu paralar da hiç şüphesiz oradan geçen ve ağızlarını sıkı tutan birkaç kaçak avcı tarafından çalınmışlar. Sonuçta, Marki'yi Rouen'a getirmişler ve Kont her şeyi öğrendiğinde halen orada bulunmaktaymış.

Olayın ilk şokunu atlatan Dorci, gerek arkadaşlarının yardımına başvurarak ve gerekse kendini ortaya koyarak, zavallı kardeşini kurtarmak için elinden geleni yaptı. Herkes ona acıyordu; fakat kimse onu dinlemiyordu. Hatta onu, bu bahtsız dostuna son defa sarılma mutluluğundan bile mahrum ediyorlardı. Kendisi için dünyanın en kıymetli ve en kutsal insanı olan ve kendi elleriyle idam sehpasına gönderdiği kardeşinin infaz edileceği gün, tarifi imkânsız bir üzüntüyle Rouen'ı terk etti. Kısa bir süre için topraklarına geri döndü; fakat aklında, en yakın zamanda, bir daha geri dönmemek üzere buraları terk etmek vardı.

Annette, kurtulması için dualar ettiği babasının yerini hangi kurbanın aldığını öğrenmişti. Dorci'lerin şatosuna, babasıyla birlikte gelme cesaretini gösterdi ve ikisi birden, alınlarını yere koyarak, kurtarıcılarının ayaklarına kapandılar. Kendilerini kurtarmak için feda etmek zorunda kaldığı kardeşinin kanının bedeli olarak, ona, kendi kanlarını dökmesi için yalvardılar. Eğer intikamını bu şekilde almak istemiyorsa, en azından, ömürlerinin sonuna kadar kendisine karşılıksız olarak hizmet etmelerine izin vermesi için yalvarıp yakardılar.

Kont, mutluluk içinde yaşarken yaptığı hayır işlerinde ne kadar ihtiyatlıysa, en derin bahtsızlığı yaşarken de o kadar ihtiyatlıydı; fakat üst üste gelen felaketlerle katılaşan kalbi; artık kendisine çok pahalıya mal olan yardımseverlik duygusuna kapılarını, eskiden olduğu gibi kolayca açamıyordu. Oduncuya ve kızına çekip gitmelerini emrederek, kendi onurunun ve huzurunun sonsuza dek elinden gitmesine neden olan onlar için yaptığı bu iyiliğin tadını çıkarabildikleri kadar çıkarmalarını diledi. Bu zavallılar cevap vermeye cesaret edemiyorlardı ve ortadan kayboldular.

Kont yaşarken bütün malını mülkünü, kendisine, inzivaya çekildiği, insanların gözlerinden uzak yerdeki masrafları için bin ekülük bir aylık bağlanması şartıyla en yakın mirasçısına bıraktı. Her anı umutsuzluk ve insanlardan kaçmakla geçen, üzüntü ve karamsarlıkla dolu bir on beş yılın sonunda da yaşama veda etti.

(Çev. Can Erhan KIZMAZ)

   EMİLİE DE TOURVİLLE YA DA ZULMÜ

Bir ailede hiçbir şey aile üyelerinin onuru kadar kutsal değildir, ancak ne kadar değerli olursa olsun bu hazine değerini yitirecek olursa, onu savunmakla yükümlü kişilerin, onu, onurlarını ayaklar altına alan zavallı insanlara işkence etmenin alçaltıcı rolünü bizzat üstlenmek pahasına mı savunmaları gerekir? Kurbanlarına ettikleri zulümlerle, uğramış olmaktan yakındıkları şu kuruntudan ibaret olan onur yarasını dengelemek mantıklı olmaz mı? Peki, mantık olarak en suçlu hangisidir: Güçsüz ve aldatılmış bir kız mı, yoksa bir ailenin intikamcısı olarak geçinmek üzere bu talihsiz kızın celladı olan bir ebeveyn mi? Okuyucularımızın gözü önüne sereceğimiz olay, belki sorunun cevabı olacak.

Elli altı, elli yedi yaşlarında olan tümgeneral, Kont de Luxeuil, Picardie'deki topraklarının birinden dönüyordu, kasım ayının sonlarına doğru, akşam altı sularında Compiègne ormanından geçerken anayola yakın yollardan birinin başından geldiğini sandığı kadın çığlıkları duydu; durdu, arabanın yanında koşan uşağına gidip bunun ne olduğuna bakmasını emretti. Konta bunun, kanlar içinde kalmış, ama yaralarının nerede olduğunu ayırt etmenin mümkün olmadığı, yardım isteyen on altı, on yedi yaşlarında bir genç kız olduğu bildirildi; Kont hemen indi, koşarak bu talihsiz kızın yanına gitti, karanlık yüzünden kızın kaybettiği kanın nereden geldiğini görmekte o da aynı şekilde zorlandı, ama kızın verdiği cevaplardan, sonunda kanın, genelde kan alınan kol damarlarından geldiğini anladı.

"Matmazel," diye konuştu Kont, elinden geldiğince bu insanın bakımını yaptıktan sonra; "başınıza gelen felaketlerin nedenlerini size soracak değilim, zaten siz de bana bunları anlatacak durumda değilsiniz: arabama binin lütfen, iyi olmanız için yapacağımız tek şey şimdilik sizin sakinleşmeniz ve benim de size yardım etmem olacak."

Mösyö de Luxeuil bunu söyledikten sonra uşağının yardımıyla bu talihsiz kızı arabaya götürdü ve yola devam edildi.

Bu ilginç kız kendini güvende hisseder hissetmez, zor anlaşılır bir biçimde minnetini dile getirmek istedi, ancak Kont ona hiçbir şey söylememesini rica ederek:

"Yarın Matmazel yarın, sizi ilgilendiren her şeyi bana yarın anlatacağınızı umuyorum, ama bugün, hem yaşımın hem de size yararlı olmaktan duyduğum mutluluğun bana sizin üzerinizde verdiği yetkiyle, sizden ısrarla yalnızca sakinleşmeyi düşünmenizi istiyorum," diye konuştu.

Geldiler; gürültüyü önlemek amacıyla, Kont korumayı üstlendiği kızı bir erkek paltosuyla sardı ve onu, uşağıyla köşkünün sonunda bulunan kullanışlı bir daireye götürttü, o akşam kendisini yemeğe bekleyen karısını ve oğlunu kucaklar kucaklamaz kızı görmeye geri geldi.

Kont, hastasını görmeye gelirken yanında bir de cerrah getirdi; genç kız muayene edildi, sözle anlatılmaz bir bitkinlik içinde bulunduğu söylendi, benzinin solukluğu, neredeyse ancak birkaç saniyelik ömrü kaldığını gösteriyor gibiydi, yine de hiçbir yarası yoktu; güçsüzlüğü konusundaysa, bunun üç aydır her gün çok fazla kan kaybetmesinden ileri geldiğini söylüyordu; tam Kont'a bu aşırı kaybın olağanüstü nedenini söyleyecekti ki gücü tükendi ve cerrah kızı rahat bırakmanın, yemek ve kalbi kuvvetlendiren ilaçları vermekle yetinmenin gerektiğini belirtti.

Talihsiz genç kız çok iyi bir gece geçirdi, ancak altı gün, ona iyilik eden bu adama kendisini ilgilendiren olaylarla ilgili bilgi verecek duruma gelemedi; yedinci akşamın sonunda, kızın Kont'un evinde gizlendiğinden henüz kimsenin haberi yoktu, alınan önlemler nedeniyle kızın kendisi de nerede olduğunu bilmiyordu, Kont'a onu dinlemesini ve itiraf edeceği hatalar ne olursa olsun onu bağışlamasını rica etti. Mösyö de Luxeuil bir koltuğa oturdu ve korumayı üstlendiği kızda uyandırdığı güveni her zaman sürdüreceği konusunda güvence verdi, ve güzel maceracı kızımız talihsizliklerinin hikâyesini böylece anlatmaya başladı.

Matmazel de Tourville'in Hikâyesi

Kendi sınıfında tarafınızdan bilinecek kadar tanınmış ve çok seçkin Tourville başkanının kızıyım Mösyö. Manastırdan çıktığımdan bu yana iki yıldır babamın evinden hiç ayrılmadım, annemi çok genç yaşta kaybettiğim için eğitimimle tek başına o ilgilenirdi, cinsiyetimin gerektirdiği tüm incelik ve güzellikleri bana sağlama konusunda hiçbir şeyi esirgemezdi diyebilirim. Beni mümkün olabilecek en iyi bir biçimde evlendirme tasarıları, gösterdiği ilgi ve belki de biraz onun gözdesi olmam, bütün bunlar, biri üç yıldan beri başkan olan ve yirmi altı yaşına yeni giren, diğeriyse henüz danışman olan ve yakında yirmi dört yaşına girecek ağabeylerimin kıskançlığına yol açtı.

Onların benden bu kadar nefret edebilecekleri aklımdan bile geçmezdi, ama bugün buna inanmam için haklı bir nedenim var; onların bu duygularını hakedecek bir şey yapmadığım için, bu duyguların bende uyandırdığı hoş yanılsama içinde yüreğimin onlara karşı masumca oluşturduğu duyguları yaşıyordum. Ah, aman Tanrım, ne kadar da yanılmışım! Eğitimimle ilgili zamanın dışında babamın evinde çok büyük bir serbestlik içindeydim; bana güvendiği için hiçbir konuda beni zorlamıyordu ve on sekiz aya yakın bir süredir, sabahları ya Tuileries'nin terasında, ya da oturduğumuz yere yakın surlarda hizmetçimle beraber gezinme, ve yine onunla birlikte, gezinirken olsun, babamın arabasıyla olsun, bir alanın ortasında genç bir kızın tek başına bulunamayacağı saatler dışında arkadaşlarımı ve akrabalarımı ziyaret etme iznim bile vardı. Talihsizliklerimin bütün nedeni şu uğursuz serbestlikten ileri geliyor, işte bu yüzden bundan size söz ediyorum Mösyö, Tanrı bir daha göstermesin.

Bir yıl önce, size az önce de söylediğim gibi, kendimi terastakindan daha yalnız hissettiğim ve bana daha temiz bir hava alıyormuşum gibi gelen Tuileries'nin loş bir yolunda adı Julie olan hizmetçimle gezinirken, altı kendini bilmez genç yanımıza yaklaştı ve bayağı konuşmaları bizi öyle kızlardan sandıklarını gösterdi.

Böyle bir olaydan son derece rahatsız olmuştum ve nasıl kurtulacağımı bilmiyordum, şu korkunç şaşkınlık içinde olduğumdan kurtuluşumu kaçmakta arıyordum ki hemen hemen benimle aynı saatlerde çoğunlukla yalnız dolaşırken görmeye alışık olduğum ve dış görünüşü dürüstlükten başka bir şey uyandırmayan genç adamın geçtiğini gördüm.

"Mösyö," diye haykırdım, bana bakmasını sağlamak için; "tarafınızdan tanınma şerefine sahip değilim, ancak sizinle hemen hemen her sabah burada karşılaşıyoruz; sizin bende görebildiğiniz şey, yanılmıyorsam, benim bayağı kızlardan olmadığıma sizi ikna etmiş olmalı; sizden ısrarla beni evime geri götürmeniz ve şu serserilerden kurtarmanız için yardım etmenizi istiyorum.

Mösyö de..., izin verirseniz adını söylemeyeyim, beni buna zorlayan çok neden var, hemen koştu, onları nazik ve saygılı bir biçimde hata yaptıklarına ikna ederek etrafımı saran serserileri uzaklaştırdı, aynı nezaket ve saygıyla yanıma geldi, kolumu tuttu ve hemen beni bahçeden çıkardı.

"Matmazel," dedi kapımıza gelmeden biraz önce, "sizin için burada ayrılmanın daha uygun olacağını düşünüyorum; evinize kadar götürürsem, bunun nedenini söylemek gerekecek: belki bu yüzden daha fazla yalnız gezinmeniz yasaklanacak; o halde olup biteni söylemeyin ve sizi eğlendirdiğine ve ailenizin de izin verdiğine göre her zaman yaptığınız gibi aynı ağaçlı yola gelmeye devam edin. Oraya gelmek için tek bir günü bile kaçırmayacağım ve siz beni her zaman, orada, rahatınızı bozan şeye karşı koymak için, gerekirse hayatımı feda etmeye hazır olarak bulacaksınız."

Böyle bir tedbir, böylesine nazik bir teklif, bu genç adama biraz daha fazla ilgiyle bakmamı sağladı, o zamana dek bunu yapmayı düşünmemiştim; onu benden iki üç yaş daha büyük ve yakışıklı bulmuştum, teşekkür ederken kızardım, bugün felaketime yol açan bu çekici ilahın ateşli çizgileri, karşı koymaya vakit bulamadan yüreğime kadar işledi. Ayrıldık, ama onun bende uyandırdığı izlenimin aynısını benim de onda bıraktığımı düşündüm. Eve döndüm, hiçbir şey söylememeye çok dikkat ettim ve ertesi gün, benden daha güçlü, orada karşılaşılabilecek bütün tehlikelere meydan okutan..., hatta diyorum ki belki aynı adam tarafından kurtarılma zevkini tatmak için bana bu tehlikeleri arzulatan bir duygunun etkisiyle aynı ağaçlı yola geldim… Size ruhumu anlatıyorum, Mösyö, belki de fazla açık yüreklilikle, ama bana bağışlama sözü verdiniz ve hikâyemin her yeni çizgisi size buna ihtiyacım olup olmadığını gösterecek; yaptığımı göreceğiniz tek düşüncesizlik değil bu, merhametinize daha ihtiyaç duyacağım.

Mösyö de…, benden altı dakika sonra ağaçlı yolda göründü ve beni görür görmez yanıma geldi:

"Matmazel, dünkü maceranın bir sorun yaratıp yaratmadığını ve bundan bir sıkıntı duyup duymadığınızı sorma cüretini gösterebilir miyim?"

Ona bir sorun olmadığını söyledim, onun öğütlerinden yararlandığımı, bunun için ona teşekkür ettiğimi ve sabahları böyle hava almaya gelmekten aldığım zevki hiçbir şeyin bozamayacağını umduğumu belirttim.

"Eğer buradan hoşlanıyorsanız Matmazel," diye konuşmasına en nazik bir biçimde devam ederek, size burada rastlayanlar sizden daha büyük bir mutluluk duyuyorlar kuşkusuz ve eğer dün size gezintilerinizi altüst edebilecek hiçbir şey yapmamanızı öğütlemekte bir sakınca görmediysem, gerçekte bana bundan dolayı hiç de minnet borçlu değilsiniz: sizi temin ederim Matmazel, bunu sizden çok kendim için yaptım.

Bunu söylerken, ifade dolu bakışları benimkilerine yöneliyordu... Ah Mösyö, günün birinde felaketlerimin böylesine hoş bir adamdan başıma geleceğini nasıl bilebilirdim! Sözüne nazik bir biçimde cevap verdim, konuşma başladı, birlikte iki tur attık ve Mösyö de..., dün yardım edebildiğine çok sevindiği kişinin kim olduğunu söylemem için yalvarmadan benden ayrılmadı; bunu ondan saklamak gerektiğini düşünmedim, aynı şekilde o da bana kim olduğunu söyledi ve ayrıldık. Bir aya yakın bir süre Mösyö, neredeyse her gün böyle görüşmeye devam ettik, ve bu ay, sizin de kolayca tahmin edeceğiniz gibi, birbirimize hissettiğimiz duyguları itiraf etmekle ve bu duyguları hep hissedeceğimize yemin etmekle geçti.

Ardından Mösyö de..., herkese açık bir parkta olduğundan daha rahat edebileceğimiz bir yerde görüşmemiz için bana yalvardı.

"Sayın babanızı tanıma şerefine hiç erişmediğim için, evinize gelmeye cesaret edemiyorum güzel Emilie, beni evine getiren nedenden hemen kuşkulanacaktır ve bu hareket tasarılarımızı destekleyeceğine belki de daha çok zarar verecek; ama siz o kadar iyi ve merhametlisiniz ki sizden istediğim şeyin artık bana verilmeyeceğini görmenin üzüntüsünden ölmemi istemeyeceğinizden eminim, size bunun yollarını göstereceğim," diye konuştu.

İlk önce bunları duymak istemedim, ama daha sonra kendimi ona bunların ne olduğunu soracak kadar zayıf buldum. Bu yollar, Mösyö, güvenilirliği ve dürüstlüğü konusunda, Mösyö de...'nin sanki annesiymiş gibi güvence verdiği, Arcis Sokağı'ndaki kadın şapkası satıcısı Madam Berceil diye birinin evinde haftada üç kez görüşmekti.

"Bana söylediğiniz gibi, buraya oldukça yakın oturan sayın halanızı görmenize izin verdiklerine göre, bu halanızın evine gidiyormuş gibi yapmanız, gerçekten de onu kısa sürelerle gidip görmeniz ve kalan zamanı da size gösterdiğim kadının evinde geçirmeniz gerekecek; halanıza sorulduğunda, onu görmeye gideceğinizi söylediğiniz gün gerçekten de ona uğradığınızı söyleyecek, o halde yalnızca ziyaret saatlerini ayarlamak gerek, onların güvenini sağlar sağlamaz bunu yapmayı hiçbir zaman düşünmeyeceklerinden emin olabilirsiniz.

Mösyö de...'yi bu planından vazgeçirmek, ona bunun sakıncalarını göstermek için ileri sürdüğüm şeyleri size söylemeyeceğim Mösyö; sonunda kaybettiğime göre bu diretmelerimi size anlatmak neye yarayacak? Mösyö de...'ye istediği her şeyi yapmaya söz verdim, haberim olmadan Julie'ye verdiği yirmi louis'yle, bu kızı da tamamen çıkarlarına alet etti ve ben felaketimi hazırlamaktan başka bir şey yapmadım. Bunu tam bir felakete dönüştürmek, dahası yüreğime akan bu tatlı zehirle daha uzun zaman ve dilediğimce kendimden geçmek için halama yalan bir sır verdim, ona arkadaşlarımdan genç bir bayanın (önceden anlaştığım ve uygun şekilde cevap vermesi gereken) haftada üç gün beni Fransız locasına götürme inceliğini göstermek istediğini, karşı çıkacağı korkusuyla bunu babama bildirmeye cesaret edemediğimi, babama buraya geldiğimi söyleyeceğimi anlattım ve bunu doğrulaması için ona yalvardım; biraz uğraştıktan sonra halam ısrarlarıma dayanamadı, benim yerime Julie'nin geleceği, eve birlikte gitmek için gösteriden dönüşte evine uğrayıp onu alacağım konusunda anlaştık. Halamı defalarca öptüm: tutkuların karşı konulmaz körlüğü işte, mahvoluşuma, beni ölümün eşiğine getirecek yanılsamalarıma razı olduğu için ona teşekkür ediyordum!

Sonunda Berceil'in evinde buluşmaya başladık; dükkânı harikaydı, evi çok düzenli ve kendisi tamamen güvenilebileceğini düşündüğüm aşağı yukarı kırk yaşlarında bir kadındı. Yazık, onun ve sevgilim hakkında çok yanılmışım, alçak …, bunu size itiraf etmenin zamanı geldi Mösyö..., bu uğursuz evde onunla altıncı görüşmemizde benim üzerimde zayıflığımdan faydalanacak derecede bir hâkimiyet kurdu ve beni baştan çıkardı, onun kollarında onun tutkusunun esiri, benimkininse kurbanı oldum. Ah dayanılmaz arzular, bana şimdiden ne çok gözyaşı döktürdünüz, ve hayatımın sonuna dek kimbilir daha ne kadar pişmanlık acılarıyla yüreğimi parçalayacaksınız!

Bu uğursuz yanılsama içinde bir yıl geçti Mösyö, on yedi yaşına girmiştim; babam her gün bana bir evlilikten söz ediyordu, bu tekliflerden nasıl irkildiğimi tahmin edersiniz, işte bu sırada beni sonsuz uçuruma iten uğursuz olay meydana geldi. Bu Tanrının rızasıyla oldu kuşkusuz, Tanrı ondan hiçbir zaman kaçamayacağımızı, yoldan çıkanı her yerde izlediğini, kişinin en az kuşkulandığı olayı yavaş yavaş kendi intikamını almaya yarayacak olan olaya dönüştürdüğünü göstermek için, hiçbir suçumun olmadığı bir olayın, beni gerçek hatalarım yüzünden cezalandırmaya yaraması gereken olay olmasını istedi.

Mösyö de… bana bir gün bazı zorunlu işlerin onu, birlikte geçirmeye alıştığımız üç saat boyunca konuşmak zevkinden yoksun bırakacağını, yine de buluşma bitmeden birkaç dakika önce geleceğini, dahası her zaman yaptığımız yürüyüşte hiçbir değişiklik yapmamak için, orada olmaya alışık olduğum zamanı, yine Berceil'in evinde geçirmemi, aslında bir ya da iki saat bu satıcı ve kızlarıyla babamın evinde tek başıma olduğumdan daha fazla eğleneceğimi söylemişti; bu kadına sevgilimin bana önerdiği şeyde hiçbir sakınca görmeyecek kadar güvendiğimi sanıyordum; bu durumda ona beni çok bekletmemesi için yalvararak geleceğime söz verdim. Mümkün olabildiğince çabuk geleceğini söyledi, ben geldim; ne korkunç gündü benim için!

Madam Berceil, her zaman yaptığı gibi beni dükkânın girişinde karşıladı, evine girmeme izin vermedi.

"Matmazel," diye konuştu beni görür görmez, "Mösyö de…'nin bu akşam buraya erken gelememesine çok sevindim, size söylemek istediğim bir şey var, bunu ona söylemeye cesaretim yok, ikimizin de hemen bir süreliğine çıkmamız gerekiyor, o burada olsaydı bunu yapamazdık."

"Peki ama neden söz ediyorsunuz Madam," dedim, böyle bir girişten biraz ürkmüş bir halde.

"Hiçbir şeyden Matmazel, hiçbir şeyden," diye devam etti Berceil, "önce sakin olun, çok basit bir şey bu; annem gizli buluşmanızı farketti, tıpkı günah çıkaran bir papaz gibi kuruntulu yaşlı bir cadalozdur o, parası için katlanıyorum, sizi daha fazla kabul etmemi kesinlikle istemiyor, Mösyö de...'ye söylemeye cesaret edemedim, ama işte düşündüğüm şey şu: Sizi hemen, benim yaşımda ve benim kadar güvenilir arkadaşlarımdan birinin evine götüreceğim, sizi onunla tanıştıracağım; eğer hoşunuza giderse Mösyö de...'ye sizi oraya götürdüğümü, onun dürüst bir kadın olduğunu, buluşmalarınızın burada geçmesinin çok iyi olacağını düşündüğünüzü söylersiniz; eğer hoşunuza gitmezse, ki hiç sanmıyorum, orada çok az kalacağımız için bu girişimimizi ondan saklayacaksınız; o zaman, artık ona evimi veremeyeceğimi, görüşmek için birlikte başka yollar aramanızı ona söylemeyi ben üstüme alacağım."

Bu kadının bana söylediği şey o kadar basit, söyleyiş tarzı ve tonu o kadar doğal, ona olan güvenim ve saflığım öylesine tamdı ki, istediği şeyi kabul etmekte en ufak bir sakınca görmedim; yalnızca bize yardımlarını sürdürme konusunda içinde bulunduğu imkânsızlık beni üzdü; buna gerçekten üzüldüğümü söyledim ve çıktık. Beni götürdüğü ev, Madam Berceil'in eviyle aynı sokakta, ondan altmış seksen adım ötedeydi; dışardan bakıldığında beni rahatsız eden hiçbir şeyi yoktu, bir araba kapısı, sokağa bakan güzel pencereler vardı, her yerde zariflik ve temizlik hâkimdi; ama yüreğimde gizli bir ses, bu uğursuz evde garip bir olayın beni beklediğini haykırıyormuş gibi geliyordu; attığım her adımda bir tür isteksizlik duyuyordum, her şey bana: "Nereye gidiyorsun talihsiz kız, bu kötü yerlerden uzaklaş..." diyormuş gibi geliyordu.

Yine de geldik, hiç kimseyi bulamadığımız çok güzel bir bekleme odasına, oradan da sanki arkasında biri gizleniyormuş gibi kapısı hemen üzerimize kapanan bir salona geçtik... Titredim, bu salon nasıl hareket edeceğimizi göremeyeceğimiz kadar karanlıktı; ancak üç adım ilerlediğimizde iki kadının beni tuttuğunu hissettim, o zaman küçük bir oda açıldı, orada beni tutan kadınlara "Giysilerini çıkarın, giysilerini çıkarın, çıplak getirin onu buraya," diye bağıran iki kadının arasında hemen hemen elli yaşlarında bir adam gördüm. Bu kadınların beni yakaladığı sırada içine düştüğüm şaşkınlığı üzerimden atıp ve kurtuluşumun korkularımdan çok çığlıklarıma bağlı olduğunu görerek korkunç çığlıklar attım. Madam Berceil beni sakinleştirmek için elinden gelen her şeyi yaptı.

"Bir dakikalık bir iş bu Matmazel, yalvarırım biraz kibar olun, bana elli louis kazandıracaksınız," diyordu.

"İğrenç cadaloz, onurumu böyle kötüye kullanmayı aklından geçirme, beni hemen buradan çıkarmazsan kendimi pencereden atacağım," diye haykırdım.

"Düşeceğiniz yer bize ait bir avlu, yakalanmanız uzun sürmez güzelim, bana inanın, sizin için en kestirmesi kendinizi teslim etmektir, diye konuştu giysilerimi çıkaran bu alçak kadınlardan biri."

Oh Mösyö, bu korkunç ayrıntıların gerisini anlatmayayım, bir anda çırılçıplak kaldım, vahşice önlemlerle çığlıklarıma engel oldular, ve gözyaşlarımı kendine oyun yapan, çırpınışlarımla eğlenen, yüreğini parçaladığı talihsiz kurbanı Kontrolü altına almaktan başka bir şeyle ilgilenmeyen aşağılık adama doğru sürüklendim; iki kadın beni tutmaya ve istediği her şeyi yapmakta özgür olan bu canavara teslim etmeye devam etti, adamın arsız ateşliliğinin coşkusu, beni etkisiz bırakan dokunuşları ve iğrenç öpüşleriyle söndü ancak...

Hemen giyinmeme yardım ettiler ve beni, yıkılmış, allak bullak olmuş, yüreğime akan gözyaşlarımı donduran zalim bir acıya gömülmüş bir halde, Madam Berceil'in ellerine bıraktılar; öfke dolu bakışlarımı bu kadına çevirdim...

"Matmazel," dedi müthiş bir şaşkınlık içinde, bu uğursuz evin bekleme odasında durmaya devam ederek; "yaptığım kötülüklerin farkındayım, ama beni bağışlamanız... ve bir skandal yaratma fikrine kapılmadan önce hiç olmazsa düşünmeniz için yalvarıyorum size; eğer bunu Mösyö de...'ye açıklarsanız, buna zorla sürüklendiğinizi boşuna söylemiş olursunuz, bu onun asla affetmeyeceği bir hata olur, elinizden alınan onuru yalnızca onu sizinle evlenmeye zorlayarak telafi edebileceğinize göre, onu kollamanız sizin için çok önemli, ve bu yüzden bu adamla sonsuza dek bozuşmuş olursunuz. Oysa olup biteni ona anlatırsanız evlenmeye asla yanaşmayacağından emin olabilirsiniz."

"Uğursuz kadın, o halde neden beni bu uçuruma sürükledin, neden sevgilimi aldatmam, ya da onurumu ve onu kaybetmem gereken bir durumda bıraktın?"

"Yavaş olun Matmazel, olan bitenden söz etmeyelim artık, zaman geçiyor, yalnızca yapılması gereken şeyle ilgilenelim. Eğer konuşursanız kaybedersiniz; hiçbir şey söylemezseniz evim her zaman size açık olacak, kimse sizi ele vermeyecek ve sevgilinizle görüşmeyi sürdüreceksiniz; aslında benim hiç de umursamadığım intikamın size vereceği küçük bir zevkin, çünkü sırrınızı biliyorum ve bu sırla Mösyö de…'nin bana zarar vermesine her zaman engel olacağım, intikamın yol açtığı bütün üzüntülerinizi gideremeyeceğini görüyorsunuz işte…"

Ne kadar aşağılık bir kadınla karşı karşıya olduğumu o zaman anladım ve ne kadar ürkütücü olursa olsun ileri sürdüğü nedenlerin etkisinde kalarak:

"Çıkalım Madam, çıkalım," dedim, "beni daha fazla burada tutmayın, hiçbir şey söylemeyeceğim, siz de öyle yapın; söylediklerinizi uygulayacağım, gizlemem gereken alçaklıkları açığa vurmayacağıma göre, en azından sizden nefret etme ve layık olduğunuz kadar tiksinme zevkini yüreğimde taşıyacağım."

Madam Berceil'in evine döndük… Aman Tanrım, bize Mösyö de…'nin oraya geldiği ve ona Madamın acil işleri nedeniyle çıktığı ve Matmazel'in henüz gelmediği söylendiği bildirildiğinde yine allak bullak oldum ve bu sırada evin kızlarından biri bana onun benim için aceleyle yazdığı bir pusulayı verdi. Pusulada yalnız şu sözler vardı: "Sizi hiç bulamıyorum, her zamanki saatte gelemediğinizi düşünüyorum, sizi bu akşam göremeyeceğim, beklemem imkânsız, öbür gün kesinlikle görüşmek üzere."

Bu pusula beni hiç sakinleştirmedi, bu soğukluk bana kötü bir işaret gibi geliyordu..., beni beklememesi, bu sabırsızlık… Bütün bunlar beni öyle huzursuz ediyordu ki bunu ifade etmem mümkün değil; yaptığımız şeyi farketmiş, bizi izlemiş olabilir miydi, eğer bunu yaptıysa, yoldan çıkmış bir kız olmuyor muydum? Benim kadar endişelenen Madam Berceil herkesi sorguya çekti, ona Mösyö de…'nin biz çıktıktan üç dakika sonra geldiği, çok endişeli göründüğü, hemen gittiği ve yarım saat sonra bu pusulayı yazmak üzere geri geldiği söylendi. Daha da endişelendiğimden bir araba çağırttım…, ama bu aşağılık kadın kötülüğü ne derece küstahlığa vardırmaya cesaret etti, düşünebiliyor musunuz Mösyö?

"Matmazel," diye konuştu gittiğimi görünce, "bundan hiç söz etmeyin, size her zaman bunu öneririm, ama olur ya Mösyö de… ile aranız açılırsa, gezip tozmak için bu özgürlüğünüzden yararlanın, bu bir sevgiliden daha iyidir inanın bana; sizin tam bir Matmazel olduğunuzu biliyorum, ama gençsiniz, hiç kuşkusuz size çok az para veriyorlardır, güzel olmasına güzelsiniz, size istediğiniz sürece para kazandırtacağım… Hadi, hadi yalnız siz değilsiniz, zenginler arasında, kendiliklerinden ya da dadıları aracılığıyla, sizin gibi elimizden geçip, sonra da tıpkı sizin de bir gün yapabileceğiniz gibi Kontlarla, markilerle verdim. Oh aman Tanrım, sevgilimi artık hiç görmemem gerektiğine ve şimdiden her yerden çakmaya başlayan şimşek başıma düşeceğine göre bütün bu çarelerin bana ne yararı olacaktı!"

Bu olayın ertesi günü büyük ağabeyim bana neden böyle haftada defalarca ve aynı saatlerde tek başıma çıktığımı sordu.

"Akşamı halamda geçireceğim," diye cevap verdim.

"Yalan bu Emilie, bir aydır ona hiç uğramadınız."

"Peki sevgili ağabeyim," diye cevap verdim titreyerek, "size her şeyi anlatacağım: Sizin de çok iyi tanıdığınız arkadaşlarımdan biri olan Madam de Saint-Clair, haftada üç kez beni Fransız locasına götürme inceliğini gösteriyor, babama, bunu onaylamayacağından korkarak bir şey söylemeye cesaret edemedim, ama halam hey şeyi biliyor."

"Gösteriye gidiyorsanız," diye konuştu ağabeyim, "bunu bana söyleyebilirdiniz, size oraya gitmeniz için eşlik ederdim ve bu daha kolay olurdu, ama sizinle hiçbir bakımdan ilgisi olmayan… ve neredeyse sizin kadar genç bir kadınla yalnız başına…"

"Hadi, hadi dostum," dedi, konuşma sırasında bize yaklaşmış olan öteki ağabeyim, "Matmazelin kendine ait zevkleri var, onları bozmamak gerek. Bir koca arıyor, kuşkusuz bu gidişle bir sürü olacak…"

Ve her ikisi de soğuk bir biçimde bana arkasını döndü. Bu konuşma beni kaygılandırdı. Bununla birlikte büyük ağabeyim loca hikâyesine oldukça inanmış göründüğünden, onu kandırmayı başardığımı ve bu noktada duracağını sandım: her ikisi de daha fazlasını söyledi, bunun da ötesinde onlar beni bir yere hapsetmedikçe, gelecek buluşmaya gitmeme dünyada hiçbir şey engel olamazdı; dünyada hiçbir şey beni onu gidip görmekten alıkoyamazdı, sevgilimle anlaşmak benim için çok önemli bir hal almaya başlıyordu.

Babama gelince, o hep aynıydı, beni taparcasına sever, hatalarımın olabileceğini düşünmez ve beni hiçbir zaman hiçbir konuda sıkmazdı. Böyle bir aileyi aldatmak zorunda olmak, ve bundan doğacak pişmanlıkların bu tür ihanetler pahasına satın alınan zevkleri mahvetmesi ne kadar da korkunç! Kötü örnek, acımasız tutku, benimle aynı durumda kalacak olanları, yürekler acısı hikâyemi hiç öğrenmezlerse benim hatalarımdan koruyabilir misiniz, günahkâr zevklerimin bedeli olan acılar, onları en azından uçurumun kenarında durdurabilir misiniz!

Sonunda kaçınılmaz gün geldi, Julie'yi aldım ve her zamanki gibi görünmeden çıktım, onu halama bıraktım ve faytonuma binerek hemen Madam Berceil'in evine geldim.

İndim… Bu evde hüküm süren sessizlik, karanlık, beni önce garip bir biçimde kaygılandırdı... hiçbir tanıdık yüzle karşılaşmadım, hiç görmediğim ancak talihsizliğim yüzünden daha çok göreceğim, bulunduğum odada beklememi ve Mösyö de…'nin, bana onun adını verdi, hemen geleceğini söyleyen yaşlı bir kadından başka kimse görünmedi. Bütün bedenimi büyük bir korku sardı, bir şey söyleyecek gücüm kalmadığından bir koltuğa yığıldım; kendime gelir gelmez iki ağabeyim ellerinde tabancayla karşımda belirdi.

"Rezil," diye bağırdı büyük olan, "bizi buna sen zorladın; en küçük bir direnme gösterirsen, bir çığlık atarsan ölürsün. Bizi takip et, hem onurunu lekelediğin ailene ve hem de kendini teslim ettiğin sevgiline ihanet etmenin ne demek olduğunu göstereceğiz sana."

Bu son sözlerden sonra kendimi tamamen kaybetmiştim, ayıldığımda kendimi, bana çok hızlı gidiyormuş gibi gelen bir arabanın köşesinde, iki ağabeyimin ve biraz önce sözünü ettiğim yaşlı kadının arasında, ayaklarım bağlı ve ellerim bir mendille sıkılmış bir halde buldum; acımın şiddetiyle o zamana kadar tuttuğum gözyaşları birden boşanıverdi ve ne kadar suçlu olursam olayım, emri altında olduğum iki celladın içini sızlatması gereken bir halde bir saat geçirdim. Yol boyunca benimle konuşmadılar, ben de konuşmadım ve acıma gömüldüm; sonunda, ertesi gün sabahın on birinde Coucy ve Noyon arasında, bir ormanın içinde bulunan, büyük ağabeyime ait olan bir şatoya vardık; araba avluya girdi, bana atlar ve hizmetçiler uzaklaştırılana dek arabada kalmam emredildi; daha sonra büyük ağabeyim gelip beni aldı. Beni çözdükten sonra "Beni takip et," dedi kaba bir biçimde… Titreyerek boyun eğdim…

Kapalı kalacağım ürkütücü yeri görünce, Tanrım ne kadar korktum! Alçak, kapalı, rutubetli ve karanlık, her yeri demir çubuklarla kapatılmış ve yalnızca, içi su dolu geniş bir çukura bakan bir pencereden gelen ışıkla aydınlanan bir odaydı bu.

"İşte eviniz Matmazel," diye konuştu ağabeylerim, "ailesinin onurunu lekeleyen bir kız ancak burada iyi olabilir…"

"Yiyeceğiniz, bakımınızla orantılı olacak, size verilecek olan her şeye bakacağız." Tıpkı hayvanlara verilen ekmek gibi bir parça ekmeği bana göstererek devam ettiler: "Size uzun süre acı çektirmek istemediğimiz gibi buradan çıkmanızı sağlayacak her türlü çareyi de yok edeceğiz, bu iki kadın," dediler, bana yaşlı kadını ve şatoda karşılaştığımıza benzer bir başka kadını göstererek, "Madam Berceil'in evinde Mösyö de…'yle haftada kaç gün buluştuysanız bu iki kadın, iki kolunuzdan o kadar kan akıtacak; yavaş yavaş, en azından öyle olmasını umuyoruz, bu rejim sizi ölüme sürükleyecek ve ancak ailenin sizin gibi bir canavardan kurtulduğunu öğrendiğimiz gün gerçekten rahatlayacağız."

Bu sözlerden sonra iki kadına beni tutmalarını emrettiler ve onların önünde, cadalozlar, bu ifade için beni bağışlayın Mösyö, onların önünde zalimler her iki kolumdan aynı anda kan akıttılar ve bu acımasız davranışı ancak kendimden geçtiğimi görünce bıraktılar… Kendime geldiğimde, onları barbarlıklarını alkışlarken buldum, sanki bütün darbelerin aynı anda başıma gelmesini istiyorlardı, sanki kanımı akıtırken aynı anda yüreğimi de parçalamak onlara büyük bir zevk veriyordu, büyük olanı cebinden bir mektup çıkardı ve bana uzatarak: "Okuyun Matmazel," diye konuştu, "okuyun ve felaketinize yol açanın kim olduğunu görün…"

Titreyerek açtım, gözlerim bu uğursuz yazıları neredeyse tanıyamayacaktı. Ey Yüce Tanrım… Bu bizzat sevgilimdi, bana ihanet eden oydu. İşte kanlı sözcükleri kalbime kazınmış bu acımasız mektupta yazanlar:

"Kız kardeşinizi sevmek çılgınlığında ve onurunu lekelemek tedbirsizliğinde bulundum Mösyö; her şeyi telafi edecektim; içimi kemiren pişmanlıklarım yüzünden babanızın ayaklarına kapanıp, suçlu olduğumu itiraf edecek ve ondan kızını isteyecektim; babamın buna razı olacağından emindim ve ailenize uygun biriydim; bu kararları verdiğim sırada… Gözlerim, kendi gözlerim, dürüst ve tertemiz bir duyguyla beslenen buluşma maskesi altında, erkeklerin en iğrenç, rezil arzularını tatmin etme utanmazlığını gösteren bir orospudan başkasıyla görüşmediğime inandırdı beni. Bu durumda benden hiçbir telafi beklemeyin artık Mösyö, size bu konuda hiçbir şey borçlu değilim, sizinle ilişkimi kesmekten ve ona en derin nefret ve aşağılamalarımı sunmaktan başka artık hiçbir şey borçlu değilim. Sizi aldatıp aldatmadığımı doğrulayabilmeniz için size kız kardeşinizin onurunu lekelediği evin adresini gönderiyorum."

Bu yıkıcı sözleri okur okumaz çok kötü oldum... Olamaz, diyordum kendi kendime çok kızarak, olamaz, acımasız, beni hiçbir zaman sevmedin; ufacık bir duygu yüreğini alevlendirmiş olsaydı eğer, dinlemeden mahkûm eder miydin beni, taptığım kişi senken, böyle bir suçtan sorumlu tutar mıydın beni… Alçak, hiçbir şeyi bile bile yapmadığım, yalnızca aldatılmış ve kurban edilmiş olduğum halde, beni her gün yavaş yavaş öldürtecek cellatların kollarına teslim eden sensin, beni bu kollara iten senin elin… ama senin tarafından aklanmadan ölmek… Bütün sevdiklerim tarafından aşağılanmak, oh, hayır, hayır, bu durum çok acımasız, buna dayanacak gücüm yok! Gözyaşları içinde ağabeylerimin ayaklarına kapanarak ya beni dinlemeleri ya da kanımı damla damla akıtmaya bir son verip beni hemen öldürmeleri için yalvardım.

Beni dinlemeye razı oldular, onlara hikâyemi anlattım, ama onlar beni ortadan kaldırmak istiyorlardı ve bana inanmadılar, daha da kötü davrandılar; sonunda beni hakaretlere boğduktan, ölümle tehdit ederek iki kadına emirlerini harfi harfine uygulamalarını söyledikten sonra, soğuk bir biçimde beni bir daha hiçbir zaman görmeyeceklerini umduklarını söyleyerek ayrıldılar.

Onlar gider gitmez iki gardiyanım ekmek ve su bırakıp beni kapattı, ama en azından yalnızdım, sonsuz umutsuzluğuma gömülebilir ve mutsuzluğumu biraz olsun azaltabilirdim.

Umutsuzluğumun ilk hareketi beni kollarımdaki sargıları çıkarmaya ve beni kan kaybından ölüp gitmeye zorlamak oldu. Ancak sevgilim tarafından aklanmadan ölme fikri yüreğimi öyle şiddetli parçalıyordu ki böyle bir kararı hiçbir zaman veremedim; biraz sakinlik umut getirir, umut..., her zaman acıların içinde doğan bu teselli verici duygu, onları dengelemek ya da azaltmak için doğanın bize bahşettiği tanrısal armağan… Hayır dedim kendi kendime, onu görmeden ölmeyeceğim, yalnız bunun için çalışmalıyım, yalnız bununla ilgilenmeliyim; benim suçlu olduğumu düşünmekte ısrar ederse eğer, işte o zaman ölmem gerekecek ve en azından bunu hiç üzülmeden yapacağım, çünkü onun sevgisini kaybettiğimde yaşamın benim için bir anlamı kalmayacak.

Bu kararı alınca, beni bu iğrenç yerden çıkaracak yolların hiçbirini ihmal etmemeye kesin karar verdim. İki gardiyanım yiyeceklerimi tazelemek ve aynı zamanda yiyeceklerin bana verdiği gücü kaybettirmek için göründüklerinde, dört gün boyunca bu düşünceyle teselli olmuştum; yine kollarımdan kan akıttılar ve beni hareketsiz bir halde yatakta bıraktılar: sekizinci gün yeniden geldiler, aman dilemek için ayaklarına kapandığımdan yalnız bir kolumdan kan akıttılar. Sonunda iki ay böyle geçti, her dört günde bir kollarımdan sırayla kan alındı. Güçlü mizacım beni ayakta tuttu, yaşım, bu korkunç durumdan kurtulmak için duyduğum aşırı istek, güç toplamak ve kararlarımı uygulayabilmek amacıyla yediğim ekmek, hepsi başarmama yardım etti ve üçüncü ayın başına doğru, büyük bir duvarı delip, açılan delikten hiçbir yeri kapalı olmayan yan odaya girmekten ve sonunda şatodan kaçmış olmaktan son derece mutluydum, elimden geldiğince yürüyerek Paris yoluna ulaşmaya çalışırken gücüm beni bulduğunuz yerde tükendi; sizden gördüğüm cömert yardımlarınız için size çok minnettarım Mösyö, bana yardım etmeye devam etmeniz, hiç kuşkusuz aldatılmış ama suçsuzluğumu kanıtlamama izin vermeden beni mahkum edecek kadar barbar olmayan babamın ellerine teslim etmeniz için size yalvarma cesaretini gösteriyorum. Onu zayıflığıma ikna edeceğim, göründüğü kadar suçlu olmadığımı çok iyi anlayacak, ayrıca yardımınızla Mösyö, size her zaman minnettar kalacak talihsiz bir yaratığı yeniden hayata döndürmüş olmakla kalmayıp, aynı zamanda haksız yere elinden alındığına inanan bir aileye onurunu geri vermiş olacaksınız.

"Matmazel," dedi Kont de Luxeuil, "Emilie'nin hikâyesini büyük bir dikkatle dinledikten sonra, size büyük bir ilgi duymadan bakmak ve dinlemek mümkün değil; sanıldığı kadar suçlu olmadığınız kesin, ancak davranışınızda görmezlikten gelemeyeceğiniz bir tedbirsizlik de yok değil."

"Oh Mösyö!"

"Dinleyin beni Matmazel, size yalvarıyorum, size en çok yardım etmek isteyen bu görmüş geçirmiş insanı dinleyin. Sevgilinizin davranışı çok çirkin, hem haksız hem de acımasız, çünkü daha iyi bilgi edinmeliydi ve sizi görmeliydi; asla geri dönmek istemeyecek kadar etkilenip bir kadını bu durumda bıraksa bile insan ailesine bildirmez, onurunu kırmaz, onu yok etmek isteyen kişilerin eline alçakça teslim etmez, onları intikam almaya kışkırtmaz…Bu durumda çok sevdiğiniz kişinin davranışını son derece kınıyorum…ama ağabeylerinizinki daha da kötü, her bakımdan canavarca davranış bu, ancak cellatlar böyle davranabilir. Bu türden hatalar böyle cezalandırılmaz; zincirler hiçbir zaman bir şeye yaramaz; böyle durumlarda susulur, ancak suçluların ne kanına ne de özgürlüğüne sevinilir; bu iğrenç yollar onları kullananların şerefini, kurbanlarınınkinden daha çok lekeler, onların nefreti hakedildi, çok gürültü koparıldı ama hiçbir şey telafi edilmedi. Bir kız kardeşin onuru bizim için ne kadar değerli olursa olsun, onun hayatı da bizim gözümüzde bir başka değer taşımalı, onur geri verilebilir ama dökülen kan verilmez; bu davranış o denli korkunç ki, valiliğe şikâyet edilmiş olsaydı eğer kesin cezalandırılırdı, ama size acı çektirenlerin davranışlarının aynısını yapmak, söylemememiz gereken şeyi herkese duyurmak demek olan bu yollar, başvurmamız gereken yollar değil. Şu halde size yardımcı olmak için ben tamamen farklı bir biçimde hareket edeceğim Matmazel, ama bunu yalnızca şu şartlarla yapabileceğimi söyleyeyim: birincisi, bana babanızın, halanızın, Berceil'in, sizi Berceil'e götüren adamın adreslerini doğru bir şekilde yazıp vereceksiniz ve ikincisi Matmazel, sizi ilgilendiren kişinin adını hiç çekinmeden bana söyleyeceksiniz. Bu şart o kadar önemli ki, eğer sizden istediğim ismi benden gizlemekte ısrar ederseniz, açıkça söylüyorum, bu hangi konuda olursa olsun size yardımcı olmam mümkün değil."

Allak bullak olan Emilie, ilk şartı tam olarak yerine getirmekle başlar ve bu adresleri Konta verdikten sonra: "Demek hoşlandığım kişinin adını size söylememi istiyorsunuz Mösyö," der kızararak.

"Kesinlikle Matmazel, bu olmadan hiçbir şey yapamam."

"Peki öyleyse, bu Mösyö..., marki de Luxeuil..."

"Marki de Luxeuil mü," diye haykırdı Kont, oğlunun adının yarattığı şaşkınlığı gizleyemeden… "Böyle bir şeyi nasıl yapabildi, o?" Tekrar kendini toparlayarak, "Onu telafi edecek Matmazel… onu telafi edecek ve intikamınız alınacak, size söz veriyorum, şimdilik hoşçakalın."

Emilie'nin sonuncu sırrının Kont de Luxeuil'ü içine düşürdüğü şaşırtıcı sıkıntı, bu talihsiz kızı büyük ölçüde şaşırttı, bir patavatsızlık yapmış olmaktan korktu; yine de Kont'un çıkarken söylediği sözler onu rahatlattı, ama onun açısından çözülmesi imkansız bütün bu olayların birbiriyle ilişkisinden bir şey anlamadığından, nerede olduğunu bilmediğinden, kendine iyilik yapanın girişimlerinin sonucunu sabırla beklemeye karar verdi ve yapılmaya devam edilen bakımlar, sonunda onu yatıştırdı ve yalnızca onun mutluluğu için çalışıldığına ikna etti.

Yaptığı açıklamalardan dört gün sonra, Kont'un, marki de Luxeuil'ün elinden tutarak odasına girdiğini görünce buna inanmakta haklı olduğunu tamamen anladı.

"Matmazel," dedi Kont ona, "talihsizliklerinize neden olan ve dizlerinize kapanıp onu kabul etmeniz için size yalvararak onları telafi etmek isteyen kişiyi getiriyorum size."

Bu sözler üzerine marki çok sevdiği kızın ayaklarına kapanır, ama bu beklenmedik olay Emilie'ye çok fazla gelir; buna dayanacak kadar gücü olmadığından, ona hizmet eden kadının kollarında bayılır; yine de bakımların sayesinde çok geçmeden kendini sevgilisinin kollarında ayılmış olarak bulur.

"Acımasız adam," diye konuşur, sel gibi gözyaşı dökerek, "sevdiğiniz kızı ne kadar üzdünüz! Kuşkulanma cüretini gösterdiğiniz alçaklığı onun yapabileceğine inanabildiniz mi? Sizi seven Emilie zayıflığının ve başkalarının kalleşliğinin kurbanı oldu, ama size hiçbir zaman ihanet etmedi."

"Ey taptığım kadın," diye haykırır marki, "aldatıcı görünüşlere dayanan bir kıskançlık krizini bağışla, artık hepimiz bundan eminiz, ama şu uğursuz görünüşler, tanrım, sana karşı değildi demek?"

"Bana değer vermeniz gerekirdi Luxeuil, böylece benim sizi aldatamayacağıma inanırdınız, umutsuzluğunuzu sizde uyandırdığımı sandığım duygulardan daha az dinlemeniz gerekirdi. Bu bana ders olsun, bu hep aşırı sevmekten... Buna hep çok çabuk boyun eğdiğimiz için sevgililerimizin saygısını yitiriyoruz... Ah Luxeuil, keşke beni daha çok sevmiş olsaydınız, keşke sizi daha yavaş sevmiş olsaydım, zayıflığımdan dolayı beni cezalandırdınız ve sevginizi güçlendirmesi gereken şey sizi benim sevgimden kuşkulandırmak oldu."

"Her iki taraf da her şeyi unutsun," diyerek sözünü kesti Kont Luxeuil. "Davranışınız kınanılacak türden, onu hemen telafi etmeyi önermemiş olsaydınız, kalbinizdeki bu isteği bilmemiş olsaydım, sizi bir daha görmek istemezdim. Eski halk ozanlarımızın da söylediği gibi, insan sevdiği zaman sevdiğinin aleyhinde bir şey duyduğunda ya da gördüğünde, ne kulaklarına ne de gözlerine inanmalı, yalnızca yüreğinin sesini dinlemeli . İyileşmenizi sabırsızlıkla bekliyorum Matmazel," diye devam etti Kont Emilie'ye hitap ederek, "sizi ailenize ancak oğlumun eşi sıfatıyla götürmek istiyorum ve çektiğiniz acıları gidermek için benimle görüşmeyi reddetmeyeceklerini sanıyorum; bunu yapmazlarsa, evim sizin Matmazel; düğününüz burada kutlanacak ve hayatımın sonuna kadar sizi, evliliğiniz onaylansın ya da onaylanmasın her zaman onur duyacağım sevgili bir gelin olarak görmeye devam edeceğim."

Luxeuil babasının boynuna atıldı, Matmazel de Tourville kendine iyilik yapan insanın ellerini sıkarak iki gözü iki çeşme ağlıyordu, bu sahnenin uzun sürmesi halinde her iki tarafın da o kadar çok istediği iyileşmesi gecikeceğinden kendini toparlaması için ona biraz zaman tanıdılar.

Paris'e döndükten on beş gün sonra Matmazel de Tourville kalkacak ve arabaya binecek duruma geldi, Kont ona yüreğinin saflığını andırır beyaz bir elbise giydirdi, güzelliğinin göz alıcılığını ortaya çıkaracak hiçbir şey ihmal edilmedi, birazcık solgunluk ve zayıflık onu daha da çekici kılıyordu; Kont, o, ve Luxeuil, hiçbir şeyden haberi olmayan ve kızının geldiğini görünce son derece şaşıran Tourville başkanının evine gittiler. Bu beklenmedik manzara karşısında aşırı öfke ve kızgınlıktan kaşları çatılan iki oğluyla birlikteydi; kız kardeşlerinin kaçtığını biliyorlardı, ama ormanın herhangi bir köşesinde öldüğünü sanıyor ve açıkça görüldüğü gibi bununla teselli oluyorlardı.

"Mösyö," dedi Kont Emilie'yi babasına verirken, "işte ayaklarınıza kadar getirdiğim masumiyetin ta kendisi."

Bunun üzerine Emilie atıldı... "Israrla bağışlanmasını istiyorum Mösyö," diye devam etti Kont, "ve onu hak ettiğinden emin olmasaydım bunu sizden isteyecek kişi ben olmazdım; zaten Mösyö, diye hemen devam etti, kızınıza karşı duyduğum derin saygının en iyi kanıtı, onu oğluma istememdir. Sınıflarımız birleşmemiz için uygun Mösyö, mülküm açısından biraz oransızlık olursa, oğluma, sayın kızınıza sunmaya yaraşır bir servet oluşturmak için sahip olduğum her şeyi satacağım. Kararınızı verin Mösyö ve buradan, sizden söz almadan gitmeme izin vermeyin."

Sevgili Emilie'sini her zaman çok sevmiş olan Tourville'in yaşlı başkanı, aslında iyi yürekliliğin canlı örneği, hatta mükemmel karakterine rağmen yirmi yıldan fazla bir süredir görevini sürdürmeyen yaşlı başkan, bu sevgili kızının göğsünü gözyaşıyla ıslatarak, böyle bir seçimden çok mutlu olduğunu, sevgili Emilie'sinin onu üzen şeylerin hiçbirini haketmediğini söyledi Kont'a; marki de Luxeuil de bunun üzerine başkanın ayaklarına kapanarak, hatalarından dolayı onu bağışlaması ve onları telafi etmesine izin vermesi için ona yalvardı. Her iki taraf için sözler verildi, her şey yoluna kondu, ortalık yatıştı, yalnızca ilginç kahramanımızın ağabeyleri bu genel sevince ortak olmak istemediler ve kız kardeşleri kucaklamak için onlara yaklaştığında onu ittiler; böyle bir davranışa kızan Kont, odadan çıkmaya çalışan bir ağabeyini durdurmak istedi.

Mösyö de Tourville Kont'a haykırdı:

"Bırakın gitsinler Mösyö, bırakın gitsinler, beni alçakça kandırdılar; eğer bu sevgili çocuk bana söyledikleri kadar suçlu olsaydı, onu oğlunuza almaya razı olur muydunuz? Beni Emilie'mden yoksun bırakarak günlerimi zindan ettiler… Bırakın gitsinler…"

Ve bu zavallılar büyük bir öfkeyle çıktılar. O zaman Kont, Mösyö de Tourville'e oğullarının yaptığı bütün kötülükleri ve kızının gerçek hatalarını anlattı; başkan, hatalarla, cezalandırmanın alçaklığı arasındaki dengesizliği gördüğünden, oğullarını bir daha hiç görmeyeceğine yemin etti; Kont onu yatıştırdı ve ona bu davranışları belleğinden sileceğine söz verdirdi. Sekiz gün sonra, ağabeylerinin katılmak istemediği düğün kutlandı, ama onlara aldıran olmadı, ikisi de hor görüldü; Mösyö de Tourville onlara tümüyle sessiz kalmalarını aksi taktirde onları hapse attıracağını bildirmekle yetindi, konuşmadılar, ama babalarının bağışlayıcılığını kınayıp alçakça davranışlarıyla övünmeyecek kadar değil; bu kötü macerayı bilenler, onu niteleyen canice ayrıntılardan ürkerek haykırdılar:

"Ey yüce Tanrı, işte başkalarının suçlarını cezalandırmayı düşünenlerin üstü kapalı bir biçimde yaptığı kötülükler! Böyle alçaklıkların, aptalca bir bağnazlık içinde yetişmiş, çocukluktan itibaren acıların çığlıklarına duyarsız kalmış, beşikten beri kana bulanmış, her şeyi kınayan ve her şeye teslim olan, iğrençliklerini ve rüşvetçiliklerini gizlemenin tek yolunun, onları dıştan kazlara, içten kaplanlara benzetip suçlarla lekeleyerek, aptalları kandırmaktan ve namuslu insanı, iğrenç ilkelerinden, kanlı yasalarından ve aşağılık adamlarından tiksindirmekten başka amacı olmayan bir katılık sergilemek olduğunu sanan kör Thémis'in bu deli ve budala kötülük ortakları için hazırlandığını söylemekte çok haklıyız."

(Çev. Süheyla Sarı)

   M...'NİN CEZASI

Paris'te, Régence [1] döneminde, bugün bile ilgiyle anlatılacak kadar olağandışı bir macera yaşandı; bu hikâyede bir yandan, hiçbir zaman kimsenin fazla aydınlatamadığı gizli saklı bir ahlaksızlık vakası, öte yandan faili asla bulunamayan üç korkunç cinayet yer almaktadır. Hak edenin bizzat kendisinin hazırladığı bu faciayı size nakletmeden önce, tahminleri ......, belki de daha az ürkütücü olacaktır.

Doğuştan kötürüm, fakat yeterince aklı başında olan ve bulunabilecek en iyi arkadaş topluluğunu Déjeuners Sokağı'ndaki evinde bir araya getiren, iyi bir çevreye mensup ihtiyar delikanlı Bay de Savari'nin, evini, fazlasıyla acayip türde bayağılıklar için kullanmayı düşündüğü ileri sürülür. Derin bir sırrın perdesi altında, sonunu düşünmeye gerek duymadan, şehevi zevklerin tadına varmak isteyen, tamamıyla soylu sınıftan kadınlar veya kızlar, onun evinde, kendilerini tatmin etmeye hazır, belli sayıda üyeler buluyorlardı. Bu buluşmalar düzenli ve toplumsal bir alışkanlık haline geldiğinde, bir kadının bu toplantılarda oldukça fazla kendini gösteren dikenlerin hiçbir tehlikesine maruz kalmadan, sadece çiçeklerini derlediği bu anlık sevişmelerin sonucunda asla bir şey olmuyordu. Evli kadın ya da bekâr genç kız, bir önceki gün birlikte olduğu adamı ertesi gün toplum içinde tekrar gördüğünde, onu tanıdığını belli etmiyor, adam da onu diğer kadınlardan ayırt ettiğini hissettirmiyordu, böylece ne karı koca arasında kıskançlık, ne öfkeli babalar, ne dargınlık, ne manastırın tepkisi, kısacası bu tür işlerin yol açabileceği kötü sonuçların hiçbiriyle karşılaşılmıyordu. Bundan daha uygun bir şey de bulunamazdı, hem bu planı günümüzde dahi ortaya koymak tehlikeli olurdu şüphesiz; her iki cinsiyetin de sapkınlığının bilinen tüm sınırları aştığı bir çağda, bunun gözler önüne serilmesinin ise, planı yeniden yürürlüğe koyma fikrini uyandırmasından korkulurdu.

Projenin yaratıcısı ve uygulayıcısı Mösye de Savari, hali vakti yerinde olduğu halde, evindeki sapkınlıkların tanıklarını çoğaltmamak amacıyla, kendini bir tek uşak ve bir tek aşçı kadınla sınırlamıştı. Bir sabah, evine, birlikte öğle yemeği yemek isteyen bir tanıdığı uğradı.

"Elbette, memnuniyetle!" diye cevap verdi Mösye de Savari; "Bizi ne kadar sevindirdiğinizi göstermek için, sizin için mahzenimdeki en iyi şarabı çıkartmalarını emredeceğim."

Uşağa emir verildiğinde "Bir dakika..." dedi arkadaşı; "Kocaburun'un bizi kandırıp kandırmadığını görmek istiyorum. Fıçıları iyi biliyorum, onun peşinden gidip, gerçekten en iyisini mi alacak görmek istiyorum."

"Tabii, tabii," dedi ev sahibi, şakayı iyi tarafından alarak.

"Bu korkunç halde olmasaydım, oraya kadar size bizzat eşlik ederdim, fakat, bu keratanın bizi yanılgıya düşürüp düşürmediğini görmeniz beni memnun edecek."

Arkadaşı çıktı, mahzene girdi, eline geçirdiği bir levyeyle uşağın kafasına vurarak öldürdü, hemen mutfağa çıkar, aşçı kadını yere yıktı, yoluna çıkan kediyi, köpeği de öldürdü; Mösyö Savari'nin dairesine döndü, kendini savunamayacak durumda olan Mösyö de Savari, adamları gibi ölüme teslim oldu ve bu acımasız kasap, heyecanlanmadan, yaptığı işten hiçbir pişmanlık duymadan, masanın üstünde bulduğu bir kitabın beyaz sayfasına, niye öyle davrandığını ayrıntılarıyla yazdı, hiçbir şeye dokunmadı, hiçbir şey alıp götürmedi, evden çıktı, kapıyı kapattı ve ortadan kayboldu.

Mösyö de Savari'nin evi öyle çok uğranılan bir evdi ki, bu korkunç kıyımın ortaya çıkması çok çabuk oldu; kapı çalındı, kimse cevap vermedi; ev sahibi elbette ki dışarıda olamazdı; kapılar kırıldı ve talihsiz adamın evinin korkunç hali görüldü; yaptıklarının detaylarını halka aktarmaktan hoşlanmayan soğukkanlı katil "hayatınıza çekidüzen vermek için ona bakın" ibaresini taşıyan bir kuru kafayla süslü duvar saatinin üstüne "Onun hayatına bakın, sonuna şaşırmayacaksınız" yazısı okunan bir kâğıt koymuştu.

Böyle bir macera gürültü koparmakta gecikmedi, her taraf didik didik arandı; bu korkunç sahneyle ilgili bulunan tek şey, Mösyö de Savari'ye bir kadın tarafından yazılmış ve şu sözleri içeren imzasız mektuptu:

"Mahvolduk, kocam her şeyi öğrendi, bir çare düşünün, onun aklını başına getirecek tek kişi Paparel'dir, onunla konuşmasını sağlayın, aksi takdirde hiçbir kurtuluş umudumuz yok."

Harplerin olağanüstü haznedarı, iyi yetişmiş ve kibar bir adam olan bir Paparel mahkemeye çağrılmıştı; Mösyö de Savari'yle görüştüğünü, ancak kendisinin, onun evine giden, şehirdeki ve saraydaki yüzden fazla kişi içinde, ki en başta sayın Vendôme dükünün adı sayılabilirdi, onunla en az görüşenlerden biri olduğunu açıkladı.

Birçok kişi tutuklandı ve çarçabuk serbest bırakıldı. Bu işin, başkentin yarısındaki babaların ve kocaların şerefine leke sürüp, pek çok üst düzey insanı tefe koyacak sayısız yönü olduğuna kanaat getirecek kadar bilgi edinildi; ve hayatta ilk defa, yargıçların kafasında, ciddiyetin yerini ihtiyat aldı. Namuslu insanların acıyamayacağı kadar suçlu olduğu şüphe götürmeyen bu zavallının ölümünün intikamını alacak birisi hiçbir zaman bulunamayacağından, daha ileri gidilmedi; fakat ölen bu insan, erdemi önemsemiyorduysa da, kötülüğün ona uzun zaman acı çektirdiğine ve Epikuros'un bu uysal çocuğunda, toplayacak pek çok mersin meyvesi bulan neşeli gruptan ayrı olarak, aşkı her zaman göklere çıkaran Venüs'ün güzel rahibelerinin, tapınaklarının yıkımına ağladıklarına inanmamız gerek.

Ve her şey iyice ölçülüp biçilirse, bir filozof bu hikâyeyi okurken şöyle diyecektir: "Eğer, bu macerayı ele alma ihtimali olan bin kişiden beş yüzü hoşnut olmuş, diğer beş yüzü üzülmüşse, olay önemini yitirir; ancak hesaba göre, bu facia yüzünden zevklerden mahrum kaldığına üzülenlerin sayısı, kazançlı çıktığını sanan topu topu iki yüz kişiye karşı sekiz yüz kişiyse, bu Mösyö de Savari'nin, kötülükten çok iyilik yaptığı anlamına gelir ve tek suçlu, onu kini için harcayan kişidir. Meselenin çözümünü size bırakıyor ve hemen başka bir konuya geçiyorum."

(Çev. Gökçe Tuncer)

   LONGEVİLLE ŞATOSU'NUN SAHİBESİ YA DA İNTİKAMCI KADIN

Derebeylerin topraklarında despotça yaşadığı, Fransa'nın sınırları içinde tek bir kölenin önünde el pençe divan olan otuz bin köle yerine bir sürü hükümdarın yaşadığı o görkemli zamanlarda, Champagne'da, Fimes yakınlarında yer alan beylik arazisinin orta yerinde, oldukça geniş bir tımarın sahibi olan Longeville Beyi yaşardı. Yanında da ufak tefek, esmer, yaramaz, canlı mı canlı, biraz çirkin ama bir hayli edepsiz ve hazza tutku derecesinde düşkün bir karısı vardı. Şato sahibesi kadın, yirmi beş"yirmi altı yaşlarındaydı, beyefendi ise en fazla otuz; on yıldır evliydiler ve her ikisi de yaşları gereği kızlık zarının verdiği sıkıntılara katlanmalarını sağlayacak eğlencelerin peşinde olduklarından, yörelerinde yakınlarında mümkün olan en iyi fırsatları değerlendirmeye çalışıyorlardı. Longeville kasabası, ya da daha doğrusu köyü, bu konuda pek fazla olanak sunmuyordu.

Gene de on sekiz yaşında, hayli iştah açıcı ve hoş görünümlü küçük bir çiftçi kızı, beyefendiyi memnun etmenin sırrını bulmuştu ve adam iki yıldan beri hiç zorlanmadan işleri düzene koymuştu. Louison "o pek sevgili kumrunun adı buydu" her gece patronun evine komşu kulelerden birindeki gizli merdiveni kullanarak geliyor, efendisiyle yatıp kalkıyor, sabah olunca da, hanımefendi âdeti gereği kahvaltı etmek üzere eşinin yanına gelmeden evvel sıvışıveriyordu.

Pek tabi Madam de Longeville kocasının bu küçük münasebetsizliğinden habersiz değildi, ancak o da rahatça kendi eğlencesine baktığından sesini çıkarmıyordu; sadakatsiz kadınlar kadar hoş şeyler yoktur şu dünyada, çevirdikleri dolapları saklamaya öylesine dikkat ederler ki, başkalarının yaptıklarını namus timsali kadınlardan çok daha az kaale alırlar. Civarda yaşayan, öğüttüğü un kadar beyaz, katırı kadar kaslı ve küçük bahçesinde açan gül kadar güzel bir değirmenci olan on sekiz-yirmi yaşlarındaki Colas adlı hoş bir genç, tıpkı Louison gibi, her gece şato sakinleştiğinde hanımefendinin evine komşu bir odaya giriyor ve bir çırpıda yatağın içine süzülüveriyordu. Bu iki çiftten daha kaygısızını görmek mümkün değildi etrafta; işin içine şeytan karışmasa, eminim ki bütün Champagne yöresinde örnek olarak gösterilebilirlerdi.

Gülmeyiniz, değerli okur, hayır, bu örnek sözcüğüne gülmeyiniz; erdemin bulunmadığı yerlerde, şöyle tumturaklı ve gizli bir kötülük de misal olarak alınabilir; yakınını incitmeden günaha girmek ustaca olduğu kadar mutluluk verici bir iş değil midir, hem bilinmedikten sonra, hangi tehlikeli harekette kötülük vardır ki? Haydi karar verin, ne kadar kurala aykırı olursa olsun, bu küçük davranış, günümüz adetlerinin bize sunduğu tabloya yeğ tutulamaz mı; Longeville hazretlerinin o güzel çiftçisinin kollarının arasına, saygıdeğer eşinin de kimsenin ne kadar mutlu olduğunu bilmediği yakışıklı bir değirmencinin koynuna kitabına uygun şekilde sessiz sedasız uzanmasını; şu bizim Parisli düşeslerimizden birinin herkesin ortasında her ay kavalye değiştirmesine ya da kendini uşaklarına teslim etmesine, bu esnada da beyefendinin, şatafatın gizlediği, doğumun alçalttığı ve hayatın yoldan çıkardığı o acınası yaratıklarla birlikte yılda iki yüz bin ecus yemesine tercih etmez misiniz? O halde dinleyin, zehirlerin aşkın bu dört gözdesinin içine yaydığı uyuşmazlık da olmasa, onların o güzelim ufak tefek dolaplarından daha hoş ve daha makul bir şey olamaz.

Ancak birçok adaletsiz eş gibi acımasızca kendi mutluluğunu isterken karısınınkini istemeyen Longeville Beyi, kendini başı kapalı olduğu için kimsenin göremediği kekliklerden zanneden Longeville Beyi, karısının dalaveresini keşfetti ve sanki kendi davranışı o ayıplamakta sakınca görmediği davranışı meşru kılmıyormuş gibi, bu dalavereyi pek kötü buldu.

Kıskanç bir ruh söz konusu olduğunda, keşifle intikam arasındaki mesafe pek uzun değildir. Bu yüzden Mösyö de Longeville hiçbir şey söylememeye ve kendisini ele güne rezil eden o gülünç adamdan kurtulmaya karar verdi. "Kendi sınıfımdan bir insanla boynuzlanmak," diyordu kendi kendine, "olabilir... Ama bir değirmenciyle, oh! Bay Colas, lüftedip de başkalarının değirmenlerinde öğütür müsünüz dölünüzü, karımınkinin sizin için her daim hazır ve nazır olduğunun söylenmesini istemem."

Ve bu küçük derebeylerinin nefreti pek acımasız olduğu, üstelik feodal yasalar sayesinde kullarının yaşamları ve ölümleri üzerinde kazandıkları hakları sık sık kötüye kullandıkları düşünülürse, Mösyö de Longeville de zavallı Colas'ı evinin etrafındaki su dolu hendeğe attırmaktan daha hafif bir cezada karar kılamazdı elbet.

"Clodomir," dedi bir gün aşçıbaşına, "uşaklarınla beraber hanımefendinin yatağını kirleten bir alçaktan kurtarmanız gerekiyor beni."

"Pekâlâ efendim," diye yanıtladı Clodomir, "dilerseniz onu boğazlar, bir süt domuzu gibi bağlayıp getiririz size."

"Hayır dostum," diye yanıtladı Mösyö de Longeville, "kendisini içinde taşların olduğu bir çuvala koyup şatonun etrafındaki hendeğe bırakmak yeterli."

"Yapıldı bilin."

"Evet, ama herşeyden önce onu yakalamak gerekiyor ve kendisi henüz elimizde değil."

"Onu yakalayacağız efendim, bizden kurtulabilene aşk olsun, onu yaklayacağız diyorum size."

"Bu akşam saat dokuzda gelecek," dedi onuru zedelenmiş eş, "bahçeyi geçecek, bir çırpıda alt salona girecek, şapelin yanıbaşındaki odacığa saklanacak ve karım uyuduğumu düşünerek aşağı inip de onu dairesine götürene kadar orada büzülüp kalacak; bırakalım bütün manevralarını yapsın, onu izlemekle yetinelim ve güvende olduğunu sandığı anda onu kıskıvrak yakalayıp, ateşini söndürmesi için su içmeye gönderelim."

Bundan daha iyi bir plan olamazdı ve herkes ağzını sıkı tutsaydı, zavallı Colas'ın balıklara yem olacağı muhakkaktı; ancak baron çok fazla insana güvenmişti, ihanete uğradı; patroniçesini candan seven ve belki de günün birinde kadının sevgisini değirmenciyle paylaşmayı uman genç bir uşak, kıskançlığa kapılıp rakibinin başına geleceklere sevineceği yerde, sahibesinin ona esinlediği duyguya teslim oldu ve bir koşu gidip olup bitecekler hakkında hanımefendiye bilgi verdi. Karşılığında da bir öpücük ve kendisi için öpücüklerden çok daha değersiz sayılan iki altın ekü ile ödüllendirildi.

"Tabii," dedi Madam de Longeville çevireceği entrikaların parçası olacak bir hizmetçisiyle baş başa kaldığında, "beyefendiden çok daha adaletsiz bir adam bu... Ne olmuş canım, beyefendi istediğini yapıyor, buna bir diyeceğim yok. Bana yaşattığı her bir oruç gününü telafi etmek istememi kötü buluyor. Ah! Ona acı çektirmeyeceğim sevdiceğim, ona acı çektirmeyeceğim. Dinle Jeannette, Colas'ı kurtarmak ve beyefendiyi kandırmak için hazırlayacağım projede bana hizmet edecek misin?"

"Elbette ki, hanımefendi emretsin yeter, her şeyi yapacağım. O zavallı Colas öyle iyi bir çocuk ki, başka hiçbir genç erkekte onunki gibi güçlü bir vücut ve canlı vücut hatları görmedim. Evet Madam, evet, size hizmet edeceğim, ne yapmak gerekiyor?"

"Hemen şimdi," dedi kadın, "Colas'a gidip benden haber alana kadar şatoda görünmemesi için uyar onu ve buraya geldiği zamanlar giydiği kıyafeti ödünç vermesini benim adıma rica et; giysiyi alınca, Jeannette, benim vefasız kocamın gözbebeği Louison'u bulacaksın ve ona beyefendi tarafından gönderildiğini, efendinin buyurduğu üzere önlüğünde taşıdığın o giysileri giymesini, buraya her zamanki yoldan değil de bahçeden geçerek gelmesini, beyefendi gelip onu bulana kadar da şapelin yanındaki odacıkta* saklanmasını söyleyeceksin ve bu değişikliklerle ilgili sorularına -ki mutlaka birşeyler soracaktır-cevap olarak, tüm bunların nedeninin kıskanç hanımefendinin her şeyi öğrenmiş olması ve normalde kullanılan o yola gözcü dikmesi olduğunu söyleyeceksin. Eğer korkuya kapılırsa içini rahatlatacaksın; ona bir armağan sunacaksın ve beyefendinin bu akşam hanımefendinin kıskançlık krizinden sonra olanlarla ilgili önemli şeyler söyleyeceğini, bu nedenle gelmeyi kesinlikle ihmal etmemesini öğütleyeceksin.

Jeannette yola düştü, her iki görevini de en iyi şekilde yerine getirdi ve akşam saat dokuzda, Colas'ın giysileri içindeki zavallı Louison, hanımefendinin sevgilisinin yakalanacağı odacığa girdi.

"İşe koyulalım," dedi Mösyö de Longeville kendisi gibi sürekli pusuda bekleyen adamlarına, "işe koyulalım, siz de benim gibi gördünüz dostlarım, değil mi?"

"Evet beyefendi. Şuna da bakın hele! Güzel çocukmuş hani."

"Kapıyı yavaşça açın, bağırmasını engellemek için başının üstüne havlular atın, onu çuvala sokun ve sorgusuz sualsiz boğun."

Her şey yolunda gitti; talihsiz tutsağın ağzı öyle bir tıkandı ki, kim olduğunu anlatması mümkün olmadı; kız, dibine özenle iri taşlar konmuş çuvala kondu ve saldırının yapıldığı pencereden hendeğe atıldı. Harekât bitince herkes köşesine çekildi ve Mösyö de Longeville, fazla gecikmeyeceğini düşündüğü ve az önce çuvala tıktığını aklının ucundan bile geçirmediği burnu havada sevgilisine kavuşmak için can atarak dairesine döndü. Gece ilerledi ve kimse gelmedi; çok güzel bir dolunay olduğunu gören endişeli âşığımız, güzel sevgilisinin evine gidip onun neden gelmediğini kendi gözleriyle görmeyi düşündü, dışarı çıktı ve bu arada dolaplar çevirmekten geri durmayan Madam de Longeville gelip kocasının yatağına yerleşti. Mösyö de Longeville, Louison'un evine vardığında genç kızın her zamanki saatte çıktığını ve muhakkak şatoda olduğunu öğrendi; ancak Louison kimseye güvenmeyip gizlice kaçmış olduğundan, kızın kılık değiştirdiğini öğrenemedi; patron geri döndü ve odasında yanık bırakmış olduğu mumu sönük halde görünce yeniden yakmak için bir kibrit alma isteğiyle yatağının yanına gitti; yatağa yaklaştığında birinin soluk alıp verdiğini duydu, kendisi dışarı çıktığında sevgili Louison'unun gelip de dairede kimseyi bulamayınca sabırsızlanıp yatmış olduğundan şüphe etmedi; bu nedenle bir çırpıda yorganın altına giriverdi ve sevgili Louison'uyla birlikteyken sarf edegeldiği aşk sözcükleriyle ve tatlı cümlelerle karısını okşadı.

"Beni ne kadar çok beklettin sevgilim... Nerelerdeydin bakayım sevgili Louison'um!.."

"Seni kalleş," dedi o anda Madam de Longeville saklı tuttuğu bir hırsız fenerinin kapağını kaldırarak, "artık neler yaptığından şüphelenmeme gerek kalmadı, karınla konuşuyorsun, sadece bana ait olan şeyleri verdiğin o orospu ile değil."

"Hanımefendi," dedi o zaman adam kendine gelerek, "ben ne yaptığımın farkındayım, oysa siz ortadan kayboluveriyorsunuz."

"Nereye gittiğimi de söyler misiniz rica etsem?"

"Yoksa topraklarımda yaşayan en aşağılık köylülerden biri olan Colas ile neler karıştırdığınızı bilmediğimi mi sanıyorsunuz?"

"Beni, beyefendi," diye küstahça cevap verdi sahibe... "beni bu kadar küçük düşürebilmek için bir kaçık olmalısınız; söylediklerinizin tek kelimesi bile doğru değildir. Sizi kanıt göstermeye davet ediyorum."

"Şu anda bunun zor olduğunu itiraf etmeliyim hanımefendi, zira onurumu ayaklar altına alan o vicdansızı suya attırmış bulunuyorum. Kendisini ancak gündüz görebileceksiniz."

"Beyefendi," dedi sahibe daha da büyük bir küstahlıkla, "eğer böylesi şüpheler nedeniyle o zavallıyı suya attırdıysanız, büyük bir adaletsizlik yapmış olduğunuz muhakkak, ama eğer onun sadece şatoya geldiği için bu şekilde cezalandırıldığını söylüyorsanız, korkarım yanılıyorsunuz, zira kendisi buraya adımını bile atmadı."

"Gerçekten de, hanımefendi, beni deliye döndürmek istiyor gibisiniz."

"Olayı aydınlığa kavuşturalım beyefendi, aydınlığa kavuşturalım. Kolayı var, böylesine hatalı ve gülünç bir şekilde kıskandığınız o köylüyü bulması için Jeannette'i gönderin ve neler olacağını görelim."

Baron buna razı oldu, Jeannette gitti, kanlı canlı haldeki Colas'ı getirdi. Mösyö de Longeville onu gördüğünde gözlerini ovuşturdu, derhal herkesin kalkmasını ve bir an önce gidip hendeğe attırdığı insanın kim olduğunu bulmasını emretti; bir koşu gidildi, ancak sadece bir ceset bulundu ve zavallı Louison'a ait olan bu ceset, sevgilisine gösterildi.

"Ey ulu Tanrım," diye haykırdı baron, "bu olup bitenlerde bilmediğimiz birinin parmağı var. Ancak Tanrı yönetiyor onu, darbeleri yüzünden homurdanmayacağım. Bu yanılgının kaynağı ister siz olun hanımefendi, ister bir başkası, artık ondan kurtulmak istiyorum; işte, kaygılarınızın kaynağından kurtulmuş bulunuyorsunuz, benim de benimkilerin kaynağından kurtulmamı sağlayın ve şu andan itibaren Colas buraları terk etsin. Kabul mu hanımefendi?"

"Fazlasını yapacağım, beyefendi, bu emri ona verirken sizinle bir olacağım; aramızda yeniden barış doğsun, aşk ve saygı eski haklarına kavuşsun ve gelecekte onları hiçbir şey ayıramasın."

Colas gitti ve bir daha görünmedi, Louison gömüldü ve o zamandan beri bütün Champagne'da birbirlerine Longeville beyi ile eşinden daha sıkı bağlanan bir çifte daha rastlanmadı.

(Çev. Kerem Eksen)

   TALİON

Belki Oise ya da Somme'lu meşhur halk ozanlarından birinden gelmekte ve yüzyılın yazarlarından biriyle on-on iki yıldan beri ağırlaşmış varlığı karanlıktan fırlamakta olan Picardie'li hoş ve dürüst tam bir kasabalı, derim; edebiyata sunduğu adamlar kadar meşhur Saint Quentin şehrinde, kendisi, karısı ve üçüncü derecede bir kuzini ile bir manastırda yaşıyordu. Üçüncü derece kuzini, gözleri ışıl ışıl, minyon yüzlü, kalkık burunlu ve ince endamlı bir esmerdi. Yirmi iki yaşına henüz ulaşmıştı ve dört yıldır kendini dine adamıştı. Rahibe Pétronille, adı buydu, bir dine adanamayacak denli güzel bir sese de sahipti üstelik. Bay d'Escloponville'e gelince, kasabalımızın adı da buydu, yaklaşık yirmi sekiz yaşında, en son en az 10 yıl önce onunla yattığı ve on yıllık bir aranın kızlık zarı ateşini söndürdüğü göz önüne alınacak olunursa karısı d'Escloponville'den ziyade kuzinini daha çok seven mutlu bir adamdı. Madam d'Esclaponville, onu da tanımlamak gerek, sadece tablo satıcıları en az altı Madam d'Esclaponville konusu bulmasaydı, bu trajedinin yer bile almayacak olduğu bir yüzyılda resmedilmemiş olsaydı, kim tanıyabilirdi diyorum, biraz mahzun ama akça pakça, yeterince güzel gözlü, balık etinde ve güzel özellikler dünyasında genel olarak tanımlamasıyla büyük "yuvarlakları" olan bir kumraldı.

O ana dek Madam d'Esclaponville sadık olmayan bir eşten öç almanın bir yolu olduğunu bilmiyordu; 83 yaşına dek aynı adamla, ona sadakatsizlik yapmadan yaşayan annesi gibi uysal ve hatta yeterince masumdu, öylesine saflıkla doluydu ki neden olanların yanlışlık diye adlandırdıkları ama bu olaydan hoşlanan ve her şeyi yumuşatarak hafife alanların ise sadece komplo dedikleri bu korkunç olaydan şüphelenmiyordu bile… Ama aldatılan bir kadın, kısa bir süre sonra intikam hisleri duymaya başlar ve kimse altta kalmayı istemeyeceğinden, kendisine hiçbir şey yakıştırılmaması için, yapabildiği andan itibaren bunu yapmaması için hiçbir neden kalmadığına inanır. Madam d'Esclaponville de en sonunda sevgili eşinin üçüncü dereceden kuzinini biraz fazla ziyaret ettiğini fark eder; kıskançlık şeytanı ruhunu sarar ve gözetler, bilgi alır ve Saint-Quentin'de esi ile Rahibe Petronille'in entrikaları kadar sabit az şeyin olduğunu sonunda keşfeder. Buluşundan emin olan Madam d'Esclaponville, sonunda kocasına, onun gözlemlediklerinin ruhunu zedelediğini ve bunlara layık olmadığını bildirerek, onu doğru yola davet eder.

"Doğru yol mu?" der kocası yaralanmışçasına. "Bilmiyor musun hayatım, ilahi kuzinimle yatarak kendimi kurtarıyorum. Böyle kutsal bir düzen içinde ruhumuzu temizliyoruz, bu ilahi yaratığa kendini teslim etmek, Aziz Ruh'un kendisine dönüşmektir. Kendini Tanrı'ya adamış kişilerle hiçbir günah olmaz sevgilim; kendileriyle yapılan her şeyi saflaştırırlar ve bunu çok yapmak tek kelimeyle ilahi zevkin yolunun açılması demektir."

Yaklaşımının başarısından çok az memnun kalmış olan Madam d'Esclaponville, tek kelime etmedi ama daha ikna edici bir yol bulacağına kendi kendine ant içti… Kadınların hemen yakınında daima hazır bir şeytan bulunur; ne kadar az güzel olursa olsunlar, sadece söylemeleri yeter, intikam alıcılar her köseden yağmur gibi yağarlar.

Şehirde de kadınların peşinden kosan ve Saint-Quentin'in erkeklerinin alınlarında bir boynuz ormanı oluşturan, otuz yaşlarında rahip Bosquet adında bir papaz vardı. Madam rahip ile tanıştı, rahip de madamla doğal olarak tanıştı ve ikisi birlikte sonunda mükemmel şekilde baştan ayağa birbirlerinin en ince ayrıntılarına dek tanıştılar. Bir ayın sonunda herkes, rahibin komplolarından tek kurtulabilen olarak bilinen ve henüz Saint-Quentin'de papazın boynuz takamadığı tek kişi olarak havasını atan zavallı Bay d'Esclaponville'i tebrik etmeye geldi.

"Olamaz," dedi d'Esclaponville konuşanlara; "karım, Lucretius gibi uysaldır, yüz kere dense yine inanmam."

"Gel öyleyse," dedi arkadaşlarından biri. "Gel de gözlerinle gör, bakalım sonra da şüphelenmeyecek misin?"

D'Esclaponville boyun eğdi ve arkadaşı onu şehrin biraz ötesine götürdü, burası çiçeklerle kaplı taze iki çimenlik arasına sıkışmış Somme nehrinin şehirde yaşayanlara harika bir banyo görevini yaptığı eşsiz bir yerdi. Henüz oraya gidilmeyen bir saatte buluştuklarından, zavallı koca birbiri arkasına namuslu karısı ve dostunun oraya kimsenin araya girmesi olmaksızın geldiklerini görme üzüntüsünü yaşadı.

"Eee," dedi arkadaşı, "boynuzun acıtmaya başladı mı?"

"Henüz değil," dedi kasabalı gönülsüzce alnını ovuşturarak. "Belki de buraya günah çıkartmaya geliyor."

"Öyleyse ayrılıncaya dek kalalım," dedi arkadaşı…

Çok sürmeden güzel kokulu çimenliğin gölgelenmeye başladığı sıralarda, Rahip Bosquet kendini maruz kaldığı şehvetli dokunmalardan kurtarıp, belki otuzuncu kez dürüst ve namuslu d'Esclaponville'i şehrin diğer kocalarının sırasına dizmeye çalışma ödevine azizce koyuldu.

"E artık inanıyor musun?" dedi arkadaşı.

"Dönelim," dedi kızgınlıkla d'Esclaponville, "çünkü inanmak ne kelime, bu kahrolası papazı neredeyse öldürebilirim ve bu bana haddinden pahalıya ödetilir; dönelim dostum ve yalvarırım sırrımı sakla."

D'Esclaponville evine allak bullak durumda döner, az sonra da masum eşi, hiçbir şey olmamış edasıyla akşam yemeğine gelir.

"Bir saniye," der kasabalı, kızgınca, "çocukken babama fahişelerle asla yemek yemeyeceğime yemin vermiştim."

"Fahişelik mi?" der masumca Madam, "kuzum, bu tabir beni şaşırtıyor. Bunu bana yakıştırmaya ne hakkınız var?"

"Bu yakıştırma mı? Pederimizle bu öğleden sonra havuzlarda ne yaptınız?"

"Aman Allahım," diye yanıtlar tatlı kadın, "sadece bu mu bana söyleyeceğiniz?"

"Ne demek bu kahrolası?"

"Ama dostum, ben sizin öğütlerinizi izledim. Kiliseye ait olanlarla yatmanın hiç günah olmadığını, böylesine aziz bir düzenle ruhun saflaşacağını ve ilahi kudrete kendimizi teslim etmek ve Aziz Ruh'a dönüşmek olduğunu, tek kelimeyle ilahi zevkin yoluna açılmak olduğunu söyleyen siz değil miydiniz?.. İşte dostum, ben de sadece sizin dediğinizi yaptım, öyleyse orospu değil bir Azize'yim. Ha! Söylemek zorundayım ki bu tanrı ruhlarından birinin söylediğiniz gibi ilahi zevkin yolunu açma olanağı varsa, bunlardan biri kuşkusuz rahiptir. Çünkü şimdiye kadar bu denli büyük bir anahtar görmemiştim!"

(Çev. Cengizhan Yiğitler)

   YOLA GELEN KOCA

Yaşı hayli geçkin bir adam, yıllar yılı süren bekârlık hayatına bir nokta koyup evlenme hayalleri kurmaya başlamıştı. Ancak duygularına yenilip on sekiz yaşında, güzelliğinin doruğunda bir tazeyi kendine eş seçmesi, belki de verdiği en talihsiz karar oldu. Ancak daha da kötü olan, Bernas'ın evlilik bağının sunduğu mazbut fakat eşsiz zevkler yerine daha garip arzuların peşinde oluşuydu. Bu arzular, kendi yazgısını bu adamınkiyle birleştiren zavallı genç kızın yani Matmazel de Lurcie'nin kabulleneceği türden değildi elbette. Ancak daha zifaf gecelerinde, ailesine hiçbir şey söylememesi için söz aldıktan sonra, karısına nelerden hoşlandığını açıkladı. Söz konusu olan, Montesqieu'nün söylemiş olduğu üzere kaynağı çocukluk dönemine uzanan şu yüz kızartıcı uygulamadan başka bir şey değildi.

Genç kadın, cezayı hak etmiş bir çocuk misali yaşlı kocasının şiddet dolu muamelesine o uzun dakikalar boyu teslim oluyordu. Bu arada Bernas, kendisinden daha düzgün her erkeğin Lurcie'nin güzel kollarında yaşamayı yeğleyeceği o leziz hazdan gelen sarhoşluğa, ancak bu sahnenin yarattığı zevk sayesinde ulaşabiliyordu.

Bütün bunlar mutlu, refah içinde ve sapkınlıktan uzak bir çevreden gelen güzel genç kıza ağır gelse de, çocukluğundan beri kocasının sözlerine uyması gerektiği söylenerek büyütüldüğünden, tüm erkeklerin böyle olduklarına kanaat getirmiş ve şeytanın zalim ellerine içtenlikle teslim etmişti kendini. Belki de böyle düşünmesini Bernas istemişti. Her gün, bazen günde iki kez tekrarlanıyordu bu zulüm. Aradan iki yıl geçmişti ki, hâlâ ilk geceki kadar bakire olduğundan Matmazel demeyi sürdürdüğümüz Lurcie, anne ve babasını ardı ardına yitirdi. Onlarla birlikte tek avuntusu da uçup gitmişti. Son zamanlarda bir tek onların varlığından mutlu olabiliyordu oysa... Lurcie'yi yasa boğan bu olay, Bernas için çekincelerinden kurtulmak anlamına geliyordu. Bundan böyle daha cüretli davranabilirdi, yaptıklarından ötürü kimse hesap soramazdı çünkü.

Ama, avcunun içine aldığını sandığı Lurcie'nin, acıyla dolu yüreği artık dayanamaz olmuştu. Genç kız, artık intikam almaktan başka bir şey düşünemiyordu.

Kocasının neredeyse inzivaya zorladığı kızcağız, kimseyle görüştürülmüyordu. Yalnızca kuzeni Aldour Şövalyesi, Bernas'ın öne sürdüğü tüm bahanelere karşın, akrabasını ısrarla görmeye devam ediyordu. Bu dünyalar yakışıklısı adamın ziyaretleri, elbette sebepsiz değildi. Bunun farkına varan kıskanç yaşlı kocaysa başına geleceklerden korktuğundan olsa gerek, evden uzaklaşmaya cesaret edemiyordu bir türlü.

Matmazel de Lurcie içinde yaşadığı kölelikten kurtulmak için kuzenini kullanmaya karar verdi, her gün ziyaretine gelen kuzeninin hoş sözlerini dinleyip, kendini ona açmış ve her şeyi itiraf etmişti.

"Bu rezil adamdan benim için intikam alın, ona öyle bir şey yaşatın ki bir daha bu yaptıklarına cesaret bile edemesin. Bunu başardığınız zaman, emin olunuz, karşılığını alacaksınız. İşte benim için ödemeniz gereken bedel bu."

Memnuniyetle söz veren Aldour, o günden sonra vaat edilmiş bu güzel anlar uğruna var gücüyle çalışmaya başladı. Her şeyi ayarladıktan sonra Bernas'a şöyle dedi:

"Sizi kendime çok yakın görüyor ve size güveniyorum sevgili dostum. Bu yüzden herkesten gizlediğim evlilik kararımı sizinle paylaşmak isterim."

Bernac, korkudan uykularını kaçıran rakibinden artık kurtulduğu inancıyla: "Gizli bir evlilik öyle mi?" diye mırıldandı.

"Evet dostum, çok güzel bir hanımla evleniyorum. Yarın bu hanım beni mutlu edecek. Kızcağızın yoksul bir aileden geldiğini itiraf etmeliyim. Ama ne önemi var! Ben ikimize de yetecek kadar varlıklıyım var nasılsa. Aslına bakarsanız, ailenin tamamıyla evleniyorum, birlikte yaşayan dört kız kardeş... Ancak aile ilişkileri çok sıcak. Bu da benim mutluluğumu kat be kat arttıracak... Eğer kuzinimle birlikte en azından evlilik yemeğimize teşrif ederseniz beni çok memnun edersiniz.

"Ben pek az dışarı çıkarım, eşim benden de az... Her ikimiz de inzivaya çekildik. Karımın seçimi bu, ben de saygı duyuyorum."

"Zevklerinizden haberdarım, ancak her arzunuzun yerine getirileceğini garanti ederim. Yalnızlığı sizin kadar severim ben de, özel sebeplerden ötürü... Ancak kır evinde güzel bir havada birkaç gün geçirmeye davet ediyorum sizi ve biz bize olacağımıza da söz veriyorum."

Lurcie de gitmeye hevesli olduğunu belli edince, kocası, Aldour'un önünde onu reddetmek istemedi ve böylece oyun başlamış oldu.

Bernac karısıyla yalnız kalır kalmaz homurdandı:

"İstekli görünmek zorunda mıydınız? Merak etmeyin ben sizin kaprislerinizin üstesinden gelmeyi iyi bilirim. Ama unutmayın, çok yakın bir gelecekte, benden başkasını göremeyeceğiniz yeni evimize kapatacağım sizi."

Ve işte kendisine keyif veren sahneleri yaşaması için yeni bir fırsat daha geçmişti eline, Lurcie'yi odasına sürükledi, bu durumdan yararlanacaktı:

"Gidiyoruz... Çünkü söz verdim. Ama bana bunu pahalıya ödeyeceksiniz..."

Zavallı kızcağız, neredeyse bayılacaktı ama acısını içine gömüp "Ne isterseniz yapın bana. Bir iyilik ettiniz, size karşılığını ödemek zorundayım," dedi.

Böylesi bir boyun eğiş karşısında, kimin yüreği olsa yumuşardı ama, ahlaksız Bernac'ın kalbi kötülük doluydu ve hiçbir şey onu durduramazdı, zevkini tatmin edip, rahat bir uykuya daldı.

Ertesi sabah Aldour, sözleştikleri üzere, onları evlerinden aldı ve yola koyuldular. Çevresi son derece ıssız bir kır evine geldiklerindeyse; "Gördünüz değil mi? Ortada düğün dernek yok, tıpkı söz verdiğim gibi kesinlikle biz bizeyiz," dedi Aldour.

O sırada Mösyö ve Madam Bernac'ı karşılamak üzere uzun boylu, otuzlu yaşlarda dört kadın göründü ve salına salına yanlarına geldiler. Aldour bu gösterişli hanımlardan birini göstererek:

"İşte karım, diğer üçü de onun kızkardeşleri. Bu sabah gün doğarken Paris'te evlendik ve kutlamayı iple çekiyoruz," dedi.

Karşılıklı nezaket gösterisinden sonra, hep beraber salona geçtiler. Bernac yalnız oldukları konusunda sonunda ikna olmuştu. Uşak akşam yemeğinin hazır olduğunu bildirdikten sonra hep birlikte yemek masasına oturdular. Yemek neşe içinde geçiyordu. Güya kardeş olan dört kız, nükteli muhabbetlere alışkın, tüm masayı eğlendirdiler gece boyunca. Ancak gecenin sonu bir an bile akıllarından çıkmamıştı. Bernac ise büyük bir yanılgıyla dünyanın en iyi dostlarıyla çevrili sanıyordu kendini. Bu sırada zalimin kapana iyiden iyiye kısıldığını gören Lurcie, kuzeniyle birlikte neşeye dalmaktaydı; çaresizlik içinde çektiği onca acıyı, döktüğü onca yaşa neden olan zulmü artık reddedebilecekti! Kuzeniyle şampanya kadehlerini tokuştururken, birbirlerine manalı bakışlar atıyorlardı. Bu arada dört kadın birbirlerinden güç alarak oyunu devam ettiriyorlardı. Bernac ise iyice havaya girmiş, beklemediği bu dost ortamında iyice keyifleniyordu. Diğerlerine göre son derece sıradan duygular içindeydi. Ancak mantığı elden bırakmamak gerekiyordu. Aldour tam zamanında kahve içmeyi teklif etti.

"Sevgili kuzenim evimi dolaştırmak isterim size. Zevkli bir insan olduğunuzu biliyorum. Bu evi, evliliğimin şerefine satın alıp döşedim. Ancak sanırım bana değerinin üzerine sattılar. Sizin de fikrinizi almak isterim."

"Büyük bir zevkle!" dedi Bernac. "Kimse bu işlerden benim gibi anlayamaz, size evin asıl değerini söyleyebileceğimden eminim. İddiaya var mısınız?"

Aldour merdivenleri çıkarken, güzel kuzinine elini uzattı, dört kız kardeş ise Bernac'ı çevrelemişlerdi. Bu halde, evin öbür ucunda loş bir odaya doğru yürüdüler. Aldour, yaşlı kıskanca döndü: " İşte yatak odası, bu gördüğünüz yatakta, gelinimiz bekâretine veda edecek; beklediği onca yıldan sonra, zamanı gelmiştir artık ne dersiniz?"

Kilit sözcük buydu, işte tam o anda dört kahpe ellerinde birer sopayla Bernac'ın üzerine yüklendiler; iç çamaşırlarını çıkardılar. İkisi hararetle çalışırken diğer ikisi debelenen adamı sıkıca tuttu.

"Sevgili kuzenim," dedi Aldour, "size tam zevkinize göre hizmet edeceğimiz söylememiş miydim? Bu zarif hanıma her gün reva gördüklerinizi size sunmaktan daha iyisi olur mu? Kendinize yapılmasından hoşlanmadığınız şeyleri ona yapacak kadar barbar olmadığınıza göre, size hizmet vermekten büyük onur duyuyorum. Ancak dahası var; söylediğine göre kuzinim, uzun süredir sizinle birlikte olmasına karşın, hâlâ sanki dün evlenmişsiniz gibi el değmemiş olduğunu söylüyor; böylesi bir boş vermişlik, cehaletten ileri geliyor olsa gerek, ne yapmanız gerektiğini öğreteyim sevgili dostum."

Odadaki gürültünün hoş müziği eşliğinde, artık yerinde duramayan kuzen, Lurcie'yi yatağa attı ve onu aşağılık kocasının gözleri önünde kadın yaptı. Tören sona erdiğinde yataktan inen Aldour, Bernac'a:

"Beyefendi, belki bu dersi biraz ağır buldunuz, ancak çektirdiğiniz acıların karşısında az gelir. Ne âşığıyım karınızın, ne de olmak istiyorum. Buyurun onu size geri veriyorum, ancak bundan böyle ona daha saygılı davranmanızı öneririm; aksi takdirde karşınızda yine beni bulursunuz ve inanın bana bu kez intikam size çok daha acı gelecektir." dedi.

"Madam," dedi öfkeyle Bernac, "Aslını isterseniz, bu durum..."

"...Hak ettiğinizden başka bir şey değildir. Ancak itirazınız varsa eğer, durumu herkese anlatmaya hazırım. Ve o zaman bakalım hangimize gülecekler," diye cevapladı Lurcie.

Çıkmaza düşen Bernac hatasını kabullendi, kendini haklı çıkarmaya da çalışmadı. Karısının ayaklarına kapanarak af diledi. Tatlı ve lütufkâr Lurcie, onu ayağa kaldırdı ve öptü. Birlikte evlerine döndüler. Bundan sonra Bernac'ın neler yaptığını bilmesem de, o günden sonra şehirdeki en güzel çift, en yakın arkadaş olarak gösterildiklerini söyleyebilirim. Parisliler, böylesine ahlaklı kocaya ise yaşamları boyunca rastlamadılar.

(Çev. Zeynep Saygı)

[1] Régence: Fransa'da, Philippe d'Orléans'ın, 1715-1723 tarihleri arasındaki krallık naipliği.