Fırtına

II / Courtney Serisi

Wilbur Smith

Etiketler:
Aksiyon, Macera, Roman

Aksiyonttt Macerattt Romanttt

Doğa'nın bile insanlara düşman olduğu bir ülkede, serüven girdabında yaşayanların unutulmaz romanıdır FIRTINA.İngiliz bir ailenin çocuğu olan Wilbur Smith, Zambia'da doğdu. Üniversite öğrenimini tamamladıktan sonra hep Afrika'da yaşadı. Afrika ve Afrikalıların sorunları üzerine yazdığı romanlarla adını dünyaya duyurdu.

FIRTINA

Courtney Serisi-2

WILBUR SMITH

Türkçesi
Gülten SUVEREN

ALTIN KİTAPLAR YAYINEVİ

1

Dört yıl süreyle kırlarda dolaşmak arabaları eskitmişti. Tekerlek parmakları ve bazı bölümlerin yerine, orada bulunan ağaçlardan elde edilen yaş tahtaların takılması gerekmişti. Araba tenteleri sık sık yamandığından brandaların pek azı görünüyordu artık. Her kafilede de on sekiz yerine on öküz vardı şimdi. Yırtıcı hayvanlar ve hastalık yüzünden öküzlerin bazıları ölmüştü. Ne var ki, bu perişan kervan beş yüz filin dişini taşımaktaydı. Sean* Courtney'in tüfeğinin ürünü olan on binlerce kilo fildişi. Pretoria'ya varınca, karşılığında on beş bin altına yakın para alacağı fildişi.

Sean yine zengindi. Elbisesi eskimiş, lekelenmiş ve acemice yamanmıştı. Çizmelerinin tabanları hemen hemen kalmamış, tabaklanmamış yaban öküzü derisiyle üst üste, yarım yamalak pençelenmişti. Karmakarışık gür sakalı göğsünün ortasına kadar iniyordu: yele gibi siyah saçları tam yaka hizasında kör bir makasla kesilmişti. Ancak Sean bu görünümüne karşın fildişi yüzünden zengindi. Ayrıca Pretoria'da Volkskaas Bankasının kasalarında onu bekleyen altınları vardı.

Sean. «Şoon» olarak okunur. (Ç.N.)

Yolun yanındaki yüksek toprakta durarak ağır ağır yaklaşan arabalarını seyretti Sean. Memnunlukla, artık bir çiftlik almanın zamanı geldi, diye düşündü. Otuz yedisindeydi; genç bir erkek sayılmazdı artık, istediği çiftliği biliyordu. Hem evini nereye yapacağını da çok iyi saptamıştı. Evini vadiye yakın yere yapacak, böylece geceleri geniş terasta oturup düzlüklere ve uzaklarda kalan masmavi Tugela Nehrine bakacaktı.

«Yarın erkenden Pretoria'ya erişeceğiz.» Yanından gelen ses düşlerini bozdu. Sean eyerinde dönerek atının yanında diz çökmüş olan Zuluya baktı.

«Bu iyi bir av oldu, Mbejane.»

«Nkosi, çok fil öldürdük.» Mbejane başını sallayınca, Sean ilk kez onun kuzu kıvırcığı saçları arasındaki kırları farketti. O da genç bir adam sayılmazdı artık.

Sean. «Çok da dolaştık,» diye ekledi. Zenci yine başını sallayarak ciddi ciddi bunu kabul etti.

Sean yüksek sesle hayal kurar gibiydi. «İnsan öküz arabalarıyla bu kadar dolaşmaktan yoruluyor. Sonunda iki gece üst üste aynı yerde uyayabilmeyi özlüyor.»

Mbejane bu sözü tamamladı. «Tarlalarda çalışan karılarının şarkılarını duymak, alacakaranlıkta oğullarının güttüğü sürülerinin çiftliğe dönmelerini seyretmek istiyor insan.»

«İkimiz için de vakit geldi, dostum. Ladyburg'a, eve dönüyoruz.»

Mbejane doğrulup ayağa kalkarken mızrakları tabaklanmamış deri kaplı kalkana vurdu; siyah kadifeyi andıran cildinin altında kasları oynadı. Başını kaldırıp Sean'a bakarak gülümsedi. Sean da buna karşılık verince, başarılı bir yaramazlığa girişmiş iki küçük erkek çocuk gibi birbirlerine sırıttılar.

«Eğer öküzleri zorlarsak Pretoria'ya bu gece erişebiliriz, Nkosi.»

Sean. «Bir deneyelim öyleyse,» diyerek zenciye cesaret verdi. Sonra kervanın karşısına çıkmak için atını bayır aşağı sürdü.

Kervan ağır ağır onlara doğru yaklaşırken, hizmetkârlar başa gitmek üzere hızla yanlarından geçen atlıya bağırarak cesaret verdiler. Binici eyerde öne doğru yatmış dirsekleri ve topuklarıyla midilliye vurarak ilerliyordu. Deri bağları boynuna takılı şapkası arkada sallanıyordu. Hızla ilerlediği için siyah saçları karmakarışık olmuştu.

Mbejane, «Bu yavru aslan babasından daha yüksek sesle kükrüyor,» diye homurdandı ama ön arabaya yetişip midilliyi birden dizginlerinden çeken biniciye bakarken gözlerinde sevgi vardı.

«Ayrıca bindiği her hayvanın ağzını mahvediyor.» Sean'un sesi de Mbejane'ninki kadar sertti, fakat oğlunun eyer kayışından çözdüğü ceylanı arabanın yanına, yere atışını seyrederken gözlerinde aynı sevgi dolu bakış vardı, iki araba sürücüsü ceylanı almak için koştu. Dirk Courtney de midillisini mahmuzlayarak Sean'la Mbejane'in yolun kenarında bekledikleri yere doğru dörtnala geldi.

Dirk midilliyi dizginlerken Sean, «Yalnızca bir tane mi?» diye sordu.

«Yok canım. Üç tane... Üç vuruşta üç tane. Silah taşıyıcılar onları getiriyorlar.» Dokuz yaşında olmasına karşın herkesin yediği eti sağlamayı doğal bulan Dirk, eyere rahatça yerleşmiş bir eliyle dizginleri tutuyordu. Öbür elini de babasını taklit ederek kalçasına dayamıştı.

Sean duyduğu güçlü gururu ve sevgiyi biraz gizlemek için kaşlarını çatarak belli etmeden oğluna baktı. Çocuğun yüzünün güzelliği neredeyse uygunsuz sayılacaktı. O masum gözler ve kusursuz cilt bir kıza ait olabilirdi. Koyu renk bukleler güneşte yakutumsu ışıklarla parlıyordu. Araları iyice ayrık olan gözleri, kirpikleri simsiyah ve uzundu. Biçimli alnı gözlerin güzelliğini daha da dikkat çekici hale getiriyordu. Bir kuyumcu tarafından gözleri zümrüt, cildi altından yapılmış, saçlarına yakutlar konmuştu adeta. Sean daha sonra onun ağzına bakınca hafif bir tedirginlik duydu. Ağız fazla büyük, dudaklar çok kalın ve yumuşaktı. Hem bu ağzın biçimi de hatalıydı... Dudaklar somurtmaya ya da yakınmaya hazır gibiydiler.

«Bugün durmadan yol alacağız, Dirk. Pretoria'ya erişene dek mola vermeyeceğiz. Geri dön ve sürücülere haber ver.»

«Mbejane'yi yolla. O boş duruyor.»

«Sana gitmeni söyledim.»

«Allah kahretsin! Bugün yeterince iş gördüm.»

Sean gereksiz bir şiddetle, «Allah seni kahretsin,» diye gürledi. «Derhal dediğimi yap!»

«Ben daha yeni döndüm. Bu haksızlık...» Sean oğlunun sözlerini tamamlamasına izin vermedi.

«Her sefer sana bir şey yapmanı söylediğimde tartışmaya kalkıyorsun. Şimdi sana söylediğimi yap.» Göz göze kaldılar. Sean kötü kötü bakıyor, Dirk sinirlenmiş somurtuyordu. Bu ifadeyi farkederek üzüldü Sean. Aralarında gitgide sıklaşan bir irade deneyi olacak yine. Bu da diğerlerinin çoğu gibi sonuçlanacak, Sean yenilgiyi itiraf edip yine sjambok'u kullanmak zorunda mı kalacaktı? Sonuncusu ne zamandı... İki hafta önce... Sean midillisine iyi bakmadığı için Dirk'i azarlamıştı. Dirk babası sözlerini bitirene dek somurtarak öylece durmuş, sonra arabaların arasına girip uzaklaşmıştı. Sean bu konuyu kafasından çıkarıp Mbejane'yle çene çalarken birden konak yerinden acı dolu bir bağırtı gelmişti. Sean hemen o yana koşmuştu.

Dirk arabaların çevrelediği açıklığın ortasında duruyordu. Ayaklarının dibinde de daha memeden kesilmemiş olan köpek yavrularından biri debelenip inliyordu. Dirk'in tekmesi yavrunun kaburgalarını içine göçürmüştü.

Sean öfkeye kapılarak Dirk'i dövmüştü. Ancak hiddetine rağmen yine de suaygırı derisinden yapılmış, fazla can yakacak şekilde inceltilmiş sjambok yerine bir ip kullanmıştı. Ondan sonra da Dirk'e kaldığı arabaya gitmesini emretmişti.

Öğleüzeri oğlunu çağırarak özür dilemesini istemişti. Dudakları ve çene kasları gerilmiş olan Dirk, ağlamadan durmuş ve özür dilemeyi reddetmişti.

Sean onu yine iple dövmüş ama bu kez yalnızca cezalandırmayı düşünmeden, duygusuz davranmıştı. Dirk yine de yenilmemişti.

Sonunda umutsuzluğa kapılan Sean, onu sjambok'la dövmüştü. Dirk kaba etlerine şiddetle inen, ıslık çalar gibi ses çıkaran on darbeye de dayanıp, kırbaçlanırken sessiz kalmıştı. Her darbede vücudu kasılmış ama yine de konuşmamıştı. Sean midesi bulanır, utanç terleri gözlerine kaçarken, sjambok'u mihaniki bir şekilde sallamış ve ağzında kendi kendisine duyduğu nefreti belirten yapışkan salyaları hissetti.

Sonunda Dirk bağırınca, Sean sjambok'u atıp sendeleyerek arabanın yanına dayanmış ve mide bulantısını bastırmak için orada soluk almaya çalışarak kalmıştı.

Dirk tekrar tekrar haykırmış, Sean onu tutarak, göğsüne bastırmıştı.

Dirk, «Özür dilerim baba!» diye bağırmıştı. «Üzgünüm. Bir daha yapmayacağım. Sana söz veriyorum. Seni seviyorum. En çok seni seviyorum... Bir daha yapmayacağım.» Birbirilerine sarılıp öylece kalmışlardı.

Bu olaydan sonra yerlilerden hiçbiri Sean'a gülümsememiş, onunla konuşmamış, sadece verdiği emirleri anladıklarını belirtmişlerdi. Çünkü Mbejane dahil, hepsi de Dirk Courtney'in istediğini anında elde edebilmesi için hırsızlığa, hile yapmaya ve yalan söylemeye hazırdı. Onlar çocuğun istediğine engel olan herkesten nefret ederdi ve buna Sean da dahildi.

Bu olay iki hatta önce olmuştu. Sean çirkin ağıza bakarken, şimdi bunu tekrarlayacak mıyız, diye düşündü.

Sonra Dirk birden gülümsedi. Bu ani değişiklikler Sean'u biraz şaşırtıyordu, çünkü Dirk gülümseyince ağzı biçimlenip düzeliyordu. Bunadayanılamazdı.

«Ben giderim, baba.» Sanki gönüllüymüş gibi neşeli neşeli midilliyi mahmuzlayıp geri dönerek arabalara doğru gitti.

Sean, Mbejane'nin duyması için, «Küstah küçük serseri!» diye homurdandıysa da için için huzursuzluğunu hissediyordu. Çocuğu yetiştirirken, ona ev yerine bir araba, okul yerine çimensiz ovaları, arkadaş yerine yaşını başını almış adamları vermişti. Hem oğluna tartışılmaz bir hak olarak da bu adamlar üstünde otoritesi olduğunu belirtmişti.

Annesi beş yıl önce ölmüştü ve o günden beri Dirk, bir kadının insanı yatıştıran, yumuşatan etkisini tanıyamamıştı. Onun böyle vahşi olmasına şaşmamak gerekirdi.

Dirk'in annesinin anısından ürküyordu Sean. Bu anında suçluluk duygusu vardı. Bu suça alışabilmesi için yıllar gerekmişti. Karısı ölmüştü. Kendisine azap vermesinin bir yararı yoktu. Birkaç dakika önce duyduğu mutluluğu gölgeleyen iç sıkıntısını bir yana iterek gevşek dizginlerin ucuyla atın boynuna hafifçe vurup onu yola çıkardı. Ufukta beliren alçak tepelere doğru, güneye, Pretoria'ya gidiyordu.

Sean, «Bu çocuk çılgın biri,» dedi kendi kendine. «Ama Ladyburg'a erişince bir şeyi kalmayacak. Okulda bu saçmalıklarını ona unuttururlar. Ben de evde ona terbiye veririm. Yok, mutlaka düzelecektir.»

1899 yılının üç aralık gecesi, Sean arabalarını tepelerden indirip Apies Nehrinin yanında konakladı. Yemeklerini yedikten sonra Dirk'i oturdukları arabadaki yatağına yolladı. Kendisi de tek başına tepenin doruğuna tırmanıp kuzeyde kalan topraklara baktı. Ay ışığında gümüşümsü gri duran ıssız topraklar alabildiğine uzanıyordu. Eski yaşamıydı bu. Birden bu görünüme arkasını dönen Sean, aşağıdaki vadiden kendisini çağıran kent ışıklarına doğru yürüdü.

2

Dirk'e arabaların yanında kalmasını söylediğinde yine biraz tatsızlık olmuştu. Dolayısıyla da ertesi sabah Apies'deki köprüden geçerek kente giren Sean son derece öfkeliydi.

Düşüncelerine dalmış olan Sean, etrafındaki olağanüstü hareketi farketmeden Church Caddesine saptı. Bir kol atlı yüzünden dizginlere asılıp yolun yanına çekilmek zorunda kaldı. Atlılar geçerken Sean onları ilgiyle inceledi. Evde dikilmiş ya da dükkândan alınma elbiseler giymiş olan kasabalılar güya dört sıra sayılacak bir kol oluşturmuşlardı. Sean'un merakını uyaran onların sayıları oldu. Tanrım! En az iki bin kişiydiler. Üstelik delikanlılardan kır sakallı adamlara kadar her yaşta insan vardı. Hepsi de fişeklerini kuşanmıştı; sol dizlerinin yanında birer Mauser tüfek duruyordu kılıfında. Sarılmış battaniyeler eyerlere bağlanmıştı. Atlılar geçerlerken mataralar, tencereler şangırdıyordu. Hiç kuşkusuz bu bir savaş bölüğüydü.

Kaldırımlardan kadınlar ve birkaç erkek onlara seslendi.

«Geluk hoor! Doğru ateş edin.»

«Spoedige terugkoms.»

Askerler güldüler ve bağırarak onlara karşılık verdiler. Sean atının yanında duran güzel bir kıza doğru eğildi. Kız kırmızı bir eşarbı sallıyordu ve Sean birden onun gülmesine karşın kirpiklerine takılıp kalmış olan gözyaşlarını farketti.

Sean o gürültüde sesini yükseltti. «Nereye gidiyorlar?»

Kız başını kaldırınca, bir damla yaş yanağından süzülerek çenesine kaydı ve bluzunda minik bir ıslaklık oluşturdu.

«Trene tabii.»

«Tren mi? Hangi tren?»

«Bakın. İşte toplar geliyor.»

Sean endişeyle başını kaldırınca, iki topun sarsılarak geçtiğini gördü. Sırmalı mavi üniformalar giymiş olan topçular arabalarda hazır ol durumunda oturuyorlardı. Topların büyük ağırlığı yüzünden atlar öne doğru eğilmişlerdi.

Sean, «Tanrım!» diye soludu. Sonra kıza dönüp omzundan tutarak endişeyle sarstı. «Nereye gidiyorlar? Çabuk söyle... Nereye?»

«Monheer!» Kız onun dokunmasına kızarak silkinip elinden kurtuldu.

Sean kalabalığa karışan kızın arkasından seslendi. «Lütfen... Özür dilerim... Bana söylemelisin.»

Bir dakika daha öylece sersem sersem oturdu, sonra kafası yine çalışmaya başladı.

Demek savaş vardı. Fakat nerede ve kime karşı?

Bir kabile ayaklanması için bu kadar güç çağırmaya gerek yoktu kuşkusuz. O tüfekler Sean'un düşünebileceği en modern silahlardı.

Yok, bu bir beyaz savaşıydı

Güney Afrika Cumhuriyeti'ne karşı mı? Olanaksız. Onlar kardeştiler.

İngilizlere karşı mı? Bu fikir onu korkuttu. Ancak beş yıl önce birtakım söylentiler çıkmıştı. Daha önce de olmuştu bu. 1895'de ki Jameson saldırısını anımsadı. Uygarlıktan uzak kaldığı yıllar sırasında her şey olabilirdi. Şimdi saflıkla bu işin tam ortasına düşmüştü.

Çabucak kendi durumunu düşündü. İngilizdi. Natal'da, İngiliz bayrağının altında doğmuş, Afrika'dan hiç ayrılmamıştı. Hollandalı kasabalılara benziyor, onlar gibi konuşuyor ve ata biniyordu, ama yine de İngiltere'de doğmuş kadar İngilizdi.

Ya savaş Afrika Cumhuriyeti'yle İngiltere arasındaysa ve Boer'ler* kendisini yakalarsa, ne yapardı.

Boer: Hollandalı soydan oian Güney Afrika'da doğan ve orada oturan. Boer Savaşları (1880-81 ve 1899-1902.) Ç.N.

Arabalarına ve fildişilerine el koyarlardı tabii. Belki onu hapse atarlar, belki de bir casus sanarak kurşuna dizerlerdi!

«Buradan cehennem olup gitmeliyim,» diye mırıldanarak Mbejane'ye döndü. «Haydi gel. Hemen arabalara dönmeliyiz.« Fakat daha köprüye gelmeden fikrini değiştirdi. Ne olduğunu kesinlikle öğrenmesi gerekiyordu. Gidebileceği biri vardı ve bu tehlikeyi göze alması gerekliydi.

«Mbejane, kampa dön. Nkosizana Dirk'i bul ve onu orada tut. Gerekirse bağla. Hayatına değer veriyorsan, kimseyle konuşma ve Dirk' in de biriyle konuşmasına izin verme. Anlaşıldı mı?»

«Anlaşıldı, Nkosi.»

Binlerce Boer arasında bir kasabalıyı andıran Sean, ağır ağır kalabalığın arasından geçerek kentin öbür ucunda, tren istasyonunun yakınındaki dükkâna gitti.

Sean'un son gördüğünden beri girişin üstündeki tabela kırmızı boya ve yaldızla boyanmıştı. 'İ. Goldberg. İthalat ve İhracatçı. Maden Makineleri Tüccar ve Toptancısı. Satın Alma Komisyoncusu: Altın, Değerli Taşlar, Deri ve Kürkler, Fildişi ve Doğal Ürünler'

Savaşa rağmen -ya da savaş yüzünden- Bay Goldberg'in büyük dükkânı kalabalıktı ve iyi iş yapıyordu. Sean müşterilerin arasına dalarak mal sahibini aramaya başladı. Onu görünce, «Hiç zayıflamamışsın, İzzy,» dedi.

Goldberg kararsızlıkla altın çerçeveli gözlüğünün üstünden onu süzdü. Gülümsemeye başlamışken birden Sean'u tanıdı. Dehşetle gözlerini kırpıştırıp başıyla gelmesini işaret ederek arkadaki bürosuna gitti. Sean da onu izledi.

Onu bekleyen Goldberg endişesinden titriyordu. «Çıldırdınız mı, Bay Courtney? Ya sizi yakalarsa...»

«Dinle, İzzy. Dün gece geldim. Dört yıldır beyaz bir adamla konuşmadım. Burada ne oluyor?»

«Demek duymadınız... Savaş çıktı, Bay Courtney.»

«Bunu görüyorum ama nerede? Kime karşı?»

«Bütün sınırlarda. Natal'da, Cape'da.»

«Kime karşı?»

«İngiliz imparatorluğuna karşı. Biz, İngiliz İmparatorluğuyla savaşıyoruz.»

Sean sert sert, «Biz dediğin kim?» diye sordu.

«Transvaal Cumhuriyeti ve Hollanda Bağımsız Devleti. Daha şimdiden büyük zaferler kazandık. Ladysmith sarıldı... Kimberley, Mafeking...»

«Sen de bu zaferden pay mı çıkarıyorsun?»

«Ben burada, Pretoria'da doğdum. Ben bir kentliyim.»

«Beni ele verecek misin?»

«Ne münasebet! Yıllardan beri iyi bir müşterimsiniz.»

«Teşekkürler İzzy. Dinle buradan hemen gitmem gerek.»

«Akıllılık edersiniz.»

«Ya Volkskaas'daki param... Onu alabilir miyim?»

İzzy üzgün üzgün başını salladı. «Bütün düşman hesaplarını dondurdular.»

Sean küfrü bastı. «Allah kahretsin... Tanrı cezalarını versin!» Sonra adama baktı, «İzzy, yirmi araba dolusu yani on ton ağırlığında fildişi kentin eteğinde duruyor. İlgilenir misiniz?»

«Kaç para?»

«Hepsi için on bin. Öküzler, arabalar, fildişi ve her şey için.»

Goldberg çekine çekine, «Bu vatanseverlik olmaz, Bay Courtney,» diye cevap verdi. «Düşmanla alışveriş etmek. Ayrıca bunun on bin altın değerinde olduğunu söylüyorsunuz.»

«Kendine gel İzzy ben İngiliz Ordusu değilim. Bütün mal yirmi bin altın değerinde.»

«Malı görmeden, bir soru sormadan almamı mı istiyorsunuz? Pekâlâ size dört bin altın veririm.»

«Yedi.»

İzzy, «Dört buçuk,» diye karşılık verdi.

Sean, «Hayır, Tanrının belası!» diye homurdandı. «Beş!»

«Pekâlâ, beş.»

«Teşekkürler, İzzy.» .

«Bu bana zevk verir, Bay Courtney.»

Sean çabucak arabaların konakladığı yeri tarif etti. «Malı aldırmak için birini yolla. Ben hava kararır kararmaz Natal sınırına doğru yola çıkacağım.»

«Demiryolundan ve diğer yollardan uzak kalmaya bakın. Joubert'in Kuzey Natal'da otuz bin askeri var. Bunlar Ladysmith ve Tugela Dağları civarında mevzilenmişler.» Goldberg kasaya gidip beş küçük bfenda bezi kese çıkardı. «Saymak ister misiniz?»

«Sen bana güvendin. Ben de sana güveneceğim. Tanrı'ya emanet ol, İzzy.» Sean keseleri gömleğinin içine sokup kemeri'nin altına yerleştirdi.

«Talihiniz açık olsun, Bay Courtney.»

3

Sean adamlarının parasını verme işini bitirdiğinde, güneşin batmasına iki saat kalmıştı. Arabanın arka tahtasının üstündeki küçük altın yığınını son adama doğru itip onunla vedalaşma törenine girişti. El çırpma, el sıkma ve resmi sözlerin tekrarından oluşan bu tören epey karmaşıktı. Sonra yerinden kalkarak çevresine halka olmuş adamlara baktı. Hepsi de sabırla çömelmiş, ifadesiz siyah yüzlerini ona çevirmişti. Ancak hepsi de üzgündü. Sean da onlardan ayrılacağı için kederlendiğini hissediyordu. Bu adamlarla yaşamış, birlikte çalışmış ve birçok güçlüğe katlanmıştı. Onları bırakmak kolay değildi artık.

«Bu iş bitti,» dedi.

«Yebho, bitti.» Adamlar bir ağızdan bu sözleri söylediler ama kimse kımıldamadı.

«Lanet olsun! Gitsenize.»

İçlerinden biri ağır ağır doğrularak eşya dengini aldı. Bir kaross yani hayvan derisinden yapılma battaniye, iki mızrak ve Sean'un vermiş olduğu eski bir gömlekten ibaretti eşyası. Dengi başının üstüne yerleştirip Sean'a baktı. «Nkosil» diyerek sıkılmış yumruğunu havaya kaldırıp selam verdi.

Sean mırıldandı. «Nonga.» Adam dönüp kamp yerinden çıktı.

«Nkosi!»

«Hlubi.»

«Nkosi!»

«Zama.»

Sadakatle bütün adları sayıyordu... Sean bu adları son kez söylemekteydi. Adamlar teker teker kamptan ayrıldılar. Sean durup onların alacakaranlıkta uzaklaşmalarını seyretti. Hiçbiri geriye bakmadı ve iki adam birlikte gitmedi. Çünkü her şey bitmişti.

Sean üzgün üzgün kampa döndü. Hayvanlar hazırdı. Üçüne eyer takılmış ve ikisine de denkler yerleştirilmişti.

«Önce yemek yiyelim, Mbejane.»

«Yemek hazır, Nkosi. Hlubi gitmeden önce yemeği pişirdi.»

«Gel Dirk. Yemek yiyeceğiz.»

Yemek boyunca tek konuşan Dirk oldu. Çocuk yeni macera yüzünden heyecanlanıp neşeli neşeli konuşurken. Sean ve Mbejane, Hlubi'nin pişirdiği yahniyi yuttular ama tadını bile farketmediler.

Karanlıklarda bir çakal uludu. Gecenin rüzgârına karışan bu yalnız ses, dostlarını ve bir serveti yitiren adamın duygularına uyuyordu.

«Vakit geldi.» Sean koyun postu ceketini giyip düğmelerini ilikleyerek ateşi söndüreceği sırada birden donup kaldı ve dinlemeye başladı. Rüzgârda yeni bir ses vardı şimdi.

Mbejane, «Atlar,» diye bu düşüncesini doğruladı.

«Mbejane, hemen tüfeğimi ver.» Zulu fırlayıp atlara koşarak Sean'un tüfeğini kılıfından çıkardı.

Sean, «Işıktan uzaklaş ve ağzını açma,» diye emir vererek Dirk'i arabaların arasındaki karanlık yere soktu. Mbejane'den tüfeği kaparak namluya bir mermi sürdü. Üçü çömelip beklemeye başladılar.

Küçük taşlar nalların altında çatırdıyordu. Mbejane, «Sadece bir atlı,» diye fısıldadı.

Sean o anda karanlıktan çıkan ince adamı görerek silahını ona doğru çevirdi. Bu yabancının hareketlerinde olağanüstü bir şey vardı. Atından inmiş, kalçalarını hafifçe sallayarak yürüyordu. Bir tayınki gibi uzundu bacakları. Sean onun yapısına bakarak genç. çok genç olduğu kanısına vardı.

Sean rahat bir soluk alarak doğrulup ateşin yanında şaşkın şaşkın duran ve karanlıklara bakan yabancıyı inceledi. Genç kulaklarını da örten bir kasket giymişti. Ceketi bal rengi, pahalı ipek gibi derindendi. Alt pantolonunun kesimi fevkaladeydi ve kaba etlerini sıkıca sarıyordu. Sean onun kalçalarının, cilalı ingiliz av çizmeli küçük ayaklarına kıyasla fazla büyük olduğunu düşündü, bir süslü züppeydi bu. Sean aşağı gören bir tavırla ona seslendi. «Olduğun yerde kal ahbap ve ne istediğini söyle.»

Sean'un sözleri hiç beklenmedik bir etki yaptı. Genç havaya zıpladı ve ayakları yerden kesildi. Tekrar yere indiğinde Sean'a bakıyordu.

«Konuş. Bütün gece uğraşacak değilim.»

Genç ağzını açıp kapattı. Dudaklarını yaladı, sonunda konuşabildi. «Natal'a gideceğiniz söylendi.» Sesi hafif ve boğukçaydı.

Sean. «Bunu kim söyledi?» diye sordu.

«Amcam.»

«Amcan kim?»

«Isaac Goldberg.»

Sean bu sözleri düşünürken karşısındaki gencin yüzünü inceledi. Yüzünde tek kıl yoktu. Rengi soluk, gözleri iriydi ve biçimli dudakları korkuyla büzülmüştü. «Gideceksem ne olacak yani?»

«Sizinle gelmek istiyorum.»

«Bunu unut. Atına bin ve evine dön.»

«Size para veririm. Çok para veririm.»

Sean, gencin sesinde ya da duruşunda bir tuhaflık olduğunu düşünüyordu. Sean birden durumu anlayarak, «Kasketini çıkar» diye emretti.

«Hayır.»

«Çıkar.»

Gene bir an durakladıktan sonra adeta kafa tutar gibi kasketini çekip çıkarınca, ateşin ışığında parlayan siyah, kalın iki örgü omuzlarından beline doğru düştü. O anda bu saçlar onu garip bir genç olmaktan çıkarıp göz kamaştırıcı bir kadın haline getiri verdi.

Sean durumu farketmiş olmakla birlikte böyle bir görünüm karşısında afalladı. Bunun nedeni kadının çok güzel olması değil, kılığıydı. Sean ömründe böyle süvari pantolonu giyen bir kadın görmemişti. Süvari pantolonu, diye düşündü. Tanrım, belden aşağısı çıplak olsaydı bu kadar müstehcen durmazdı.

«İki yüz altın...» Kadın keseyi uzatarak ona doğru geliyor, her adımda pantolon bacak üstlerinde geriliyordu. Sean suçluluk duyarak gözlerini kaldırıp ona baktı.

«Paran sende kalsın, küçükhanım.» Kadının gözleri gri, duman grisiydi.

«Şimdilik iki yüz altın. Natal'a erişince bir o kadar daha.»

«İlgilenmiyorum.» Fakat ilgilenmişti, aslında. O dolgun dudaklar titremeye başlamıştı.

«O halde kaç para? İstediğinizi söyleyin.»

«Bana bak, küçükhanım. Ben bir kılavuz değilim. Zaten üç kişiyiz... Biri de çocuk, ilerde zor aşılacak yerler var ve ayrıca bir Boer ordusu da Natal'la aramızda. Zaten oraya varma şansımız az. Yanımıza bir kişi daha, özellikle bir kadın katılırsa, bu şans çok daha azalır. Paranı istemiyorum. Bütün istediğim oğlumu güvene kavuşturmak. Evine dön ve savaşın bitmesini bekle. Uzun sürmez bu, sanırım.»

«Natal'a gidiyorum.»

«İyi. Git öyleyse ama bizimle değil.» Sean o gri gözlerin yalvarışına daha fazla dayanamayacağını hissederek Mbejane'ye dönüp, «Atlar,» diye söylendi ve yürüdü. Onlar atlara binerlerken kadın hiç itiraz etmeden durup Sean'a baktı. Sean da eyere oturup ona doğru döndü. Atın üstünden bakınca genç kadın pek ufak tefek ve yapayalnız göründü gözüne.

«Kusura bakma,» diye homurdandı. «İyi bir kız gibi evine git.» Sonra birden dönerek atını sürüp karanlıklara daldı.

Bütün gece yol aldılar. Ay ışığında doğuya doğru gidiyorlardı. Bir ara karanlık bir çiftlik evinin önünden geçtiler ve bir köpek havladı. Oradan hemen uzaklaşıp Güney Çaprazı'na doğru ilerlediler. Dirk eyerde uyuyakalıp yana kayınca, Sean yere düşmeden onu yakaladı. Kendi kucağına alarak gecenin geri kalan zamanında oğlunu böyle götürdü.

Şafak sökmeden önce bir akarsuyun yanındaki bodur ağaçların arasına girerek konakladılar. Mbejane iyi gizlenen küçük ateşte kahve pişirdi. Sean da uyuyan Dirk'i battaniyelere sarıp yatırdığı sırada kız onlara yaklaşıp atından atladı.

«Sizi iki kez kaybedecek gibi oldum,» diyerek kasketini çıkardı. «Bu yüzden çok korktum.» Parlak örgülerini omuzlarına indirdi. «Kahve! Ne iyi. Açlıktan bittim.»

Sean öfkeyle ayağa kalkıp yumruklarını sıkarak pis pis ona baktı ama kadın oralı olmayarak atını bağladı. «Lütfen nezaketi bırakın ve oturun.» Sonra gri gözlerinde muzip bir pırıltıyla adama bakarak güldü. Sean da dayanamayarak gülümsediğini farkedince kendine engel olmaya çalıştı; çünkü bunun bir teslim işareti olduğunu biliyordu: Ama gayreti boşa gitti. Kadın neşeli neşeli kahkaha attı.

Sean. «Yemek pişirmesini becerir misin?» diye sordu.

«Şöyle böyle.»

«İyi olmasına gayret et. Çünkü bundan böyle yolculuğun bedelini yemek pişirerek ödeyeceksin.»

Daha sonra kadının yemeğini ilk kez tadınca istemeye istemeye. «Hiç de fena değil,» diye itiraf edip tabağını ekmek kabuğuyla sıyırdı.

«Çok iyisiniz.» Ona teşekkür eden kadın, sarılı battaniyesini alarak gölgeli bir yere yaydı. Çizmelerini çıkarıp sırtüstü yatarak derin derin içini çekti.

Sean da kendi battaniyesini dikkatle serdi. Böylece gözlerini açtığında, başını çevirmeksizin yüzünü örten şapkanın altından kadını gözetleyebilecekti.

Öğleüzeri uyanınca kadının yanağını bir avucuna dayamış uyuduğunu gördü. Uzun üst ve alt kirpikleri birbirine karışmıştı. Örgülerinden kaçmış birkaç perçem o sıcakta yanağına yapışmıştı. Sean uzun süre onu seyrettikten sonra sessiz sedasız kalkarak eyer çantalarını açtı. Akarsuya indiğinde, yanında tuvalet çantası, yamanmış ve pek lekelenmemiş olan son süvari pantolonuyla temiz ipek gömleği vardı.

Yıkanıp suyun yanındaki bir kayanın üstüne çırılçıplak oturarak parlak çelik aynada yüzüne baktı. «Doğrusu zor iş,» diye içini çekerek üç yıldır makas yüzü görmemiş olan kocaman sakalını kesmeye koyuldu.

Akşamüzeri ilk parti elbisesini giymiş bir genç kız kadar sıkılan Sean, kampa döndü. Hepsi de uyanmıştı. Dirk'le genç kadın, bir battaniyeye oturmuş, hararetli bir konuşmaya dalmışlardı. Sean'un döndüğünü farketmediler. Mbejane ateşin başındaydı. Dönüp Sean'u dikkatle incelediyse de yüzünün ifadesi değişmedi.

«Yemeğimizi yiyip gitmemiz iyi olur.»

Dirk'le genç kadın başlarını kaldırdılar. Kadının gözleri önce kısıldı, sonra irileşti. Bir şey düşündüğü belliydi. Dirk ise babasına bakakalmıştı. Sonra, «Sakalın pek tuhaf,» dedi. Genç kadın da kahkahasını bastırmak için umutsuzca kendini zorluyordu.

«Haydi, battaniyelerini topla oğlum.»

Sean, Dirk'in bu konudan vazgeçmesini istiyordu ama çocuk bir buldok gibi ısrarlıydı.

«Hem neden en iyi kılığını giydin, baba?»

4

Karanlıkta yan yana gidiyorlardı. Dirk aralarındaydı; Mbejane de arkalarından yük hayvanlarıyla geliyordu. Bir ara genç kadın. «Fazla doğuya gitmiyor muyuz?» diye sordu.

Sean, «Özellikle böyle yapıyoruz,» diye cevap verdi. «Boer'lerin bulunduğu Ladysmith'in uzaklarından geçmek istiyorum.» Kadının gökyüzüne baktığını görerek ilave etti. «Yıldızları biliyor musun?»

«Bazılarını.»

Dirk, «Ben hepsini bilirim,» diye atıldı. Hemen güneye doğru yürüdü. «Şu kemerinde kılıcı olan Orion. Şu da Samanyolu.»

Genç kadın, «Ya diğerleri?» diye sordu.

«Diğerleri rastgele yıldızlar işte. Önemli değiller ve adları da yok.»

«Yok, adları var. Hem bir çoğunun hikâyesi de vardır.»

Bir sessizlik oldu. Dirk zor duruma düşmüştü. Ya bilgisizliğini itiraf edecekti, ki buna katlanamayacak kadar aşırı gururluydu ya da çok ilginç olduğunu sezdiği bu hikâyeleri dinlemekten yoksun kalacaktı. Sonunda razı oldu. «Bana bazılarını söyle.»

«Şu parlak yıldızın altındaki takımyıldızları görüyor musun? Onlara Yedi Kız Kardeş derler. Evvel zaman içinde...»

Dirk birkaç dakika içinde kendini tümüyle hikâyeye kaptırmıştı. Bu Mbejane'nin masallarından daha güzeldi. Belki de bunun nedeni yeni olmasıydı. Çocuk Mbejane'nin hikâyelerini ezbere biliyordu.

O gece Dirk atının üstünde uyuyakalmadı ve şafak sökmeden mola verdikleri sırada, genç kadının sesi çok konuşmaktan kısılmıştı. Artık Dirk'i tümüyle elde etmiş sayılırdı. Sean'u elde etme konusunda da epey ilerlemişti.

O gece kadının sesini dinlerken Sean'un ilk karşılaştıklarında duyduğu arzu birden çok şiddetlenmişti. Bu kadını deliler gibi istiyordu ve onun karşısında ne diyeceğini bilemiyordu. Ağaçların altında oturup yemek yedikten sonra kahvelerini içerlerken. «Daha bize adını söylemedin,» dedi.

Tabii ona cevap veren de Dirk oldu. «Bana söyledi. Adı Ruth. Öyle değil mi?»

Sean o anda oğlunu kıskandığını, onun gördüğü ilgiye kızdığını anlayarak rahatsız oldu. Kendini yakan anlamsız ötkeyi bastırdı. Ama konuşurken yine de sesinde bunun belirtileri vardı. «Bir gece için yeterince konuştun, oğlum. Artık yat. Gözlerini ve ağzını da kapa.»

«Uykum yok, baba.»

«Sana dediğimi yap.» Sean ayağa fırlayıp kamptan ayrılarak biraz ilerdeki küçük tepeye tırmandı. Artık hava iyice aydınlanmıştı. Adam dört yana bakarak çevreyi dikkatle araştırdı. Sonra aşağıya indi ve atların iplerine bakıp ağaçların oraya döndü. Dirk itiraz etmişti ama bir köpek yavrusu gibi kıvrılmış uyuyordu. Ateşin yakınındaki büyük battaniye yığınının altından da. Mbejane'nin horultusu yükseliyordu. Ruth onlardan biraz uzakta yatıyordu. Bacaklarına bir battaniye örtmüştü ve gömleğinin önü kabarıp iniyordu. Bu da Sean'a uyumaması için bir neden oldu. Adam yan yatıp bir dirseğinin üstünde doğrularak kadını seyre daldı.

Dört yıldan beri beyaz bir kadın görmemiş, sesini duymamış, bir kadının vücudu onu teselli etmemişti. Başlangıçta onu endişelendirmişti bu durum... Huzursuzluk, bunalımlar ve ani öfkeler onu korkutmuştu. Fakat günlerce sürekli ata binme, vahşi hayvanlar, hava koşullarıyla mücadele ve sonu gelmez savaşlar sayesinde vücudunu kontrol etmeyi başarmıştı. Kadınlar onun için gerçekdışı yaratıklar halini almışlardı. Bu belirsiz hayaller sadece geceleri ona musallat olmuşlardı. Ama şimdi yanında yatan bir hayal değildi. Elini uzatacak olsa onun ipek gibi yanağını okşayabilirdi.

Kadın gözlerini açtı. Ağır ağır kendine gelerek adama baktı ve onun süzüşüne karşılık verdi. Erkeğin gözlerinde okuduğu şey yüzünden battaniyenin üstündeki elini ona doğru kaldırdı. Eldivenlerini çıkarmıştı. Sean ilk kez onun dördüncü parmağındaki ince, altın halkayı farketti.

Şaşkın şaşkın, «Anlıyorum,» dedikten sonra itiraza kalkıştı. «Fakat çok gençsin... Evlenemeyecek kadar gençsin.»

Kadın hafif sesle, «Yirmi iki yaşındayım,» dedi.

«Kocan... O nerede?» Belki de o namussuz ölmüştü. Sean'un son umudu buydu.

«Şimdi ona gidiyorum. Savaş çıkacağı anlaşılınca kocam Natal'a gitti. Orada bir iş ve bize bir ev bulacaktı. Ben de onu izleyecektim. Ama savaş sandığımızdan daha çabuk başladı. Ben geride kaldım.»

«Anlıyorum,» Sean acı acı, seni başka bir erkeğe götürüyorum, diye düşündü. Fakat fikrini başka türlü açıkladı. «Demek kocan Durban'da oturuyor ve senin düşman hatlarını yarıp gelmeni bekliyor.»

«Kendisi Natal ordusunda. Bir hafta önce bana bir haber yolladı. Johannesburg'da kalmamı ve İngilizler kenti alana dek beklememi istiyor. Kocam İngilizlerin bu kadar büyük bir güçle üç ay içinde Johannesburg'da olacaklarını söylüyor.»

«Öyleyse neden beklemedin?»

Genç kadın omuz silkti. «İyi huylarımın arasında sabır yok.» Birden gözleri şeytanca bir ışıltıyla parladı. «Hem kaçmanın zevkli olacağını düşündüm. Johannesburg pek sıkıcıydı.»

Sean birden, «Onu seviyor musun?» diye sordu.

Kadın bu soruya şaşırmıştı; dudaklarındaki gülüş silindi. «O kocam.. »

«Soruma cevap vermiyor bu.»

«Ama bu, sormaya hakkın olmayan bir soruydu.» Kadın öfkelenmişti.

«Bana söylemek zorundasın.»

Genç kadın, «Sen karını seviyor musun?» diye çıkıştı.

«Sevmiştim. Beş yıl önce öldü.»

Kadının gözlerindeki öfke birden kayboldu. «Oh, bağışla. Bilmiyordum.»

«Unut bunu. Sorduğumu da unut.»

«Evet, en iyisi bu. Bu yüzden tatsız bir tartışma çıkacaktı.» Yüzüklü eli hâlâ erkeğe doğru uzanmış, aralarındaki dökülmüş yumuşak yaprakların üstünde duruyordu. Sean uzanıp bu küçük eli tuttu.

«Bay Courtney... Sean... En iyisi... Bunu yapmak... Artık uyusak iyi olur.» Genç kadın elini çekerek ona arkasını döndü.

Rüzgâr onları ikindi vakti uyandırdı. Doğudan esen rüzgâr tepelerindeki otları yere yapıştırıyor, başlarının üstündeki dalları sarsarak homurdanıyordu. Sean gökyüzüne bakarken, yerde oturmakta olan Ruth birden onun ne kadar iriyarı olduğunu farketti. Bacaklarını aralamış duran adamın güçlü göğüs ve kol kasları beyaz ipek gömleğinin altından belli oluyordu. O haliyle Sean bir fırtına tanrısına benziyordu.

Sean rüzgârın uğultusunu bastırmak için bağırdı. «Bulutlar toplanıyor. Bu gece ay yok.»

Ruth hemen ayağa kalktı; şiddetli bir rüzgâr onun dengesini yitirmesine neden oldu. Sendeleyen kadın Sean'a çarpınca erkek kollarını ona doladı. Bir an Sean'un göğsüne yaslanıp kalan Ruth erkeğin vücudunun sertliğini hissetti. Bu beklenmedik temas ikisi için de bir şok olmuştu. Sean'un kollarından kurtulan genç kadının gözleri, içinde kımıldandığını hissettiği şey yüzünden korkuyla açılmıştı.

«Özür dilerim.» diye fısıldadı. «Bir kazaydı.» Rüzgâr saç örgülerini yüzüne doğru savuruyordu.

Sean kararını verdi. «Hemen atları eyerleyip güneş batana dek yol alalım. Bu gece hareket edemeyeceğiz.»

Gece erken bastırdı ama rüzgâr giderek azıyor, alacakaranlıkta onları adeta kırbaçlıyordu. «Rüzgâr bir saat kadar sonra kesilecek, o zaman yağmuru yiyeceğiz. Henüz etrafımızı görürken sığınacak bir yer bulmalıyız.»

Bir tepenin öbür yanında çıkıntılı bir kaya gördüler. Hayvanların sırtındaki eşyaları indirip kayanın altına koydular. Sean, yerlere kazık çakıp atları yularlarından bunlara bağladı; böylece fırtına yüzünden uzaklaşmalarını önlemiş oldu. Çıkıntılı kaya bir tavan gibi onları koruyordu. Mbejane ot kesip kayanın altına yere serdi. Muşambalarını giyerek oturup kuru et ve ekmek yediler. Daha sonra Mbejane sığındıkları geniş yerin öbür köşesine çekilip battaniyelerinin altında kayboldu. Yerli tıpkı hayvanlar gibi hemen derin bir uykuya dalabiliyor, en zor koşullar altında bile bunu yapabiliyordu.

«Haydi oğlum. Battaniyelere sarıl.»

«Biraz daha...» Dirk her geceki gibi itiraza başladı.

«Hayır, oturamazsın.»

Ruth, «Sana şarkı söyleyeyim,» dedi.

Dirk şaşırdı. «Neden?»

«Bir uyku zamanı şarkısı. Sen hiç ninni duymadın mı?»

«Hayır.» Dirk merak etmişti. «Ne söyleyeceksin?»

«Önce battaniyelerine sarıl.»

Ruth karanlıkta Sean'un yanında oturup omzuna değen omzu fazlasıyla hissederek rüzgârın hafifleyen homurtusu eşliğinde şarkı söyledi. Önce eski Hollanda halk türküleri, sonra sevilen eski Fransız şarkıları söyledi. Kadının sesi her biri için ayrı şeyler ifade ediyordu.

Mbejane sesi duyarak uyandı ve Zulu tepelerinde esen rüzgârla hasat zamanı tarlalarda çalışan genç kızların şarkılarını anımsadı. Bu yüzden eve dönmekte olduğuna sevindi.

Dirk için bu. pek az tanıdığı annesinin sesiydi. Güven veren bir ses... Çocuk kısa süre içinde uykuya daldı.

Sean, «Susma,» diye fısıldadı.

Böylece Ruth yalnızca onun için şarkı söyledi. Kendi insanlarının çektiği ıstırapla dolu iki bin yıllık bir aşk sarkışıydı söylediği ama bunda neşe de vardı. Bu sırada rüzgâr dinmişti. Sonra gecenin derin sessizliği içinde şarkı da sona erdi.

Birden fırtına patladı. Bir şimşek masmavi ışığıyla bulutları aydınlattı. Dirk hafifçe inlediyse de uyumaya devam etti.

Bu parlak, mavi ışıkta Sean, Ruth'un yanaklarının gözyaşlarıyla ıslanmış olduğunu gördü. Etraflarını yeniden karanlık sardığında Ruth titremeye başladı. Erkek ona uzandı. Ruth ona sarılarak öylece kaldı. Sean'un göğsüne yaslanan kadın ne denli ufak tefek ve sıcaktı... Sean dudaklarında onun gözyaşlarının tuzunu tadıyordu.

«Sean, yapmamalıyız.»

Fakat adam onu kucağına alıp göğsüne bastırarak geceye çıktı. Yine şimşek çakınca etraf şaşılacak bir parlaklıkla aydınlandı. Sean, başlarını eğip birbirine sokulmuş atları ve üstlerinde kalan tepenin kesin hatlarını gördü.

İlk yağmur damlaları omuzlarına ve yüzüne çarptı. Yağmur sıcaktı. Ruth'u taşıyarak yürümeye devam etti. Sonra yağmur hızla yağmaya başladı Gece kuru topraktaki yağmurun kokusuyla doldu. Temiz, sıcak bir kokuydu bu.

5

Sabahleyin yağan yağmurun temizlemiş olduğu hava pek berraktı. Onun için de güney ufkundaki mavi renkli, sarp dağları görebiliyorlardı. Birlikte tepenin üstünde durdular.

«İşte Drakensberg'in ucu orası. Biz bunun yirmi mil ötesindeyiz. Onun için bu kadar uzakta bir Boer keşif koluna rastlamamız olasılığı pek az. Artık gündüz de yol alabiliriz. Kısa süre sonra da iç tarafa sızar ve savaş hattının gerisindeki tren yoluna erişiriz.»

Sabahın güzelliği, karşıda kalan yemyeşil Natal ve yanında duran kadın yüzünden Sean neşeliydi.

Artık bu yolculuk sona ereceği için, bu kadınla yeni yaşama atılabileceği için mutluydu.

Sean konuşurken kadın ağır ağır dönerek ona baktı. Onun uzun boyundan etkilendiği, başını geriye atıp bakmasından belliydi. Sean ilk kez kendi neşesinin onun gözlerinden yansımadığını farketti.

«Çok güzelsin,» diye mırıldandı. Ama kadın yine ses çıkarmadı. Ancak Sean onun gözlerindeki gölgelerin üzüntü ya da daha güçlü bir duyguyu ifade ettiğini anlıyordu.

«Ruth, benimle gelecek misin?»

«Hayır.» Kadın başını üzgün üzgün salladı. Kalın siyah örgüsü omzundan kayarak bal rengi deri ceketinin arkasına düştü.

«Gelmelisin.»

«Yapamam.»

«Ama dün gece...»

«Dün gece çılgınlıktı... O fırtına...»

«Ama gerçekti, doğruydu. Bunu sen de biliyorsun.»

«Hayır. Buna fırtına neden oldu.» Gözlerini erkekten kaçırarak havaya baktı. «Artık fırtına sona erdi.»

«Sadece fırtına değildi. Bunu biliyorsun. Karşılaştığımız ilk anda başladı.»

«Kandırmacaya dayanan bir çılgınlıktı bu. Yalanla gizlenmeye çalışacağım bir şey... Tıpkı o sırada karanlıkta gizlenmeye çalıştığımız gibi.»

«Ruth. Tanrım... Bu konuda böyle konuşma.»

«Pekâlâ, konuşmam. Bir daha hiç sözünü etmem.»

«Bu konuyu böyle bırakamayız. Bırakamayacağımızı biliyorsun.»

«Gün ışığında, bu tepede vedalaşacağız. Daha bir süre birlikte yol alacağız ama burada vedalaşacağız.»

Sean, «Ruth...» diye başladı. Fakat kadın elini onun ağzına dayadı. O zaman yüzüğün madenini dudaklarında hissetti. Bu yüzük ona kadının neden olacağı kaybın korkusu kadar soğuk geldi.

Ruth, «Hayır,» diye fısıldadı. «Beni bir kez daha öp ve sonra bırak gideyim.»

6

Mbejane durumu ilk önce görerek usulca Sean'a haber verdi. Belki iki mil kadar uzakta kahverengi dumanlar hayal meyal seçiliyordu. Sean telaşla dönerek gizlenecekleri bir yer aramaya başladı. En yakın yer kızıl taşlardan oluşmuş bir tepeydi ve bu da bir mil kadar uzaktaydı. Yani çok uzaktı.

Ruth onun telaşını farketti. «Ne var, Sean?»

«Toz,» dedi Sean. «Atlılar. Bu tarafa geliyorlar.»

«Boer'ler mi?»

«Herhalde.»

«Ne yapacağız?»

«Hiç.»

«Hiç mi?»

«Onlar bayırda belirince gidip kendileriyle konuşacağını ve blöf yaparak geçmemizi sağlamaya çalışacağım.» Mbejane'ye dönerek Zulu dilinde konuştu. «Gözlerini benden ayırmadan uzaklaş. Kolumu kaldıracak olursam yük hayvanlarını bırakın ve atla uzaklaşın hemen. Onları mümkün olduğu kadar oyalamaya çalışacağım ama kolumu kaldırırsam her şey bitmiş demektir.» Çabucak altınların bulunduğu eyer çantasının kayışını açtı ve çantayı Zuluya verdi. «Böyle önceden yola çıkarsan onlarla aranızdakı açıklığı geceye kadar koruyabilirsin. Nkosikaziyi istediği yere götür, sonra Dirk'le Ladyburg'a, annemin yanına dönersin.»

Tekrar bayıra bakınca orada beliren iki atlıyı seçti. Dürbününü kaldırıp gözlerine götürdü. O anda miğferlerinin biçimini, atların büyüklüğünü ve özel eyerleri farkedip rahatlayarak bağırdı «Askerler!»

O anda bu sözleri doğrular gibi bir süvari bölüğü ortaya çıktı. Mızraklarının ucundaki bayraklar rüzgârda sallanıyordu.

Dirk coşkuyla haykırıyor, Ruth gülüyordu. Mbejane de onların arkasından yük hayvanlarını getiriyordu. Sean özengilere basıp doğrularak dörtnala onlara doğru giderken süvarilere şapkasını salladı.

Süvariler bu hevesli gösteriden etkilenmiş gibi hareketsiz duruyor, onların yaklaşmasını seyrediyorlardı. Başlarındaki subay da Sean'u kuşkuyla karşıladı. «Kimsiniz efendim?» Fakat Sean'un cevabından çok. Ruth'un süvari pantolonuyla içindekilerin ilgisini çektiği belliydi. Sean durumu anlatırken, adama karşı duyduğu hoşnutsuzluk artıyordu. Sonunda Sean. «Sizi daha fazla tutmayalım, teğmen.» diyerek dönmek için dizginleri tuttu.

«Hâlâ Tugela Nehrinden on mil uzaktasınız, Bay Courtney. Teorik olarak bu bölge Boer'lerin elindedir. Biz onların ordusunun kanadının dışındayız ama İngiliz hatlarına tarafımızdan korunarak girmeniz daha güvenli olur.»

«Hayır, teşekkür ederim, iki ordudan da uzak kalarak, bir an önce Pietermaritzburg'a erişmek istiyorum.»

Teğmen omuz silkti. «Seçim sizin. Fakat benim eşim ve çocuğum olsaydı... » Sözlerini bitirmeden hareket etmesini işaret etmek için bölüğe doğru döndü.

Sean, «Gel Ruth,» dedi. Kadınla göz göze geldiler. Fakat Ruth kımıldamadı.

«Seninle gelmeyeceğim.» Sesi ifadesizdi ve erkeğe bakmıyordu.

«Saçmalama.» Şaşırdığı için birden sertleşmişti. Bu sözler kadının gözlerinde öfke kıvılcımları yaktı.

Ruth teğmene, «Sizinle gelebilir miyim?» diye sordu.

«Şey, efendim...» Duraklayıp Sean'a bakarak devam etti. «Eğer kocanız... »

«O kocam değil. Kendisini pek tanımıyorum bile.» Sean'un itirazına aldırmadı. «Eşim sizin ordunuzda. Beni de yanınıza almanızı rica ediyorum.»

«Şey... Durum tümüyle değişti şimdi.»

Ruth atının başını çevirerek teğmenin yanına gitti. Bu küçük manevra onu tam Sean'un karşısına getirmişti.

«Ruth, lütfen... Bu konuda seninle konuşmama izin ver.»

«Hayır.» Yüzü gibi sesi de ifadesizdi.

Erkek, «Vedalaşmak için,» diye yalvardı.

«Biz vedalaştık.» Kadın önce Sean'a, sonra Dirk'e baktı ve başını çevirdi.

Teğmen sıktığı yumruğunu havaya kaldırıp sesini yükseltti. «İleri, marş!» Pırıl pırıl iri yağız at ilerlerken, teğmen Sean'a kötü kötü gülerek alaylı bir tavırla selam verdi.

«Ruth!»

Fakat kadın ona bakmıyordu artık. Gözlerini ilerde bir noktaya dikmiş, dudakları gerilmişti. Atının her adımında kalın örgüsü sırtına vuruyordu.

Arka sıradan bir er, «Talihin yokmuş ahbap!» diye seslendi ve süvariler geçip gittiler.

Sean eyerde eğilip kalkarak arkalarından baktı.

Dirk, «Geri gelecek mi baba?» diye sordu.

«Hayır gelmeyecek.»

«Neden?»

Sean bu soruyu duymadı. Bakıyor, Ruth'un başını çevirmesini bekliyordu. Fakat boşuna bekledi çünkü kadın geçip gitti ve süvariler de onu izlediler. Kısa süre sonra da geriye ıssız topraklarla gökyüzü kaldı. Bunlar da tıpkı Sean'un içi gibi bomboştular.

7

Sean önden gidiyordu. Mbejane'yle Dirk on metre gerideydiler. Zulu, çocuğun Sean'a yaklaşmasına engel oluyordu. Çünkü adamın o sıra yalnız kalması gerektiğini biliyordu. Yıllar boyunca Mbejane ve Sean böyle çok dolaşmışlardı. Sean üzüntü ya da utancından atını sürüp önden gitmiş, Mbejane de sabırla onu izleyerek Sean'un omuzlarının dikleşmesini, göğsüne doğru düşen başının doğrulmasını beklemişti.

Sean'un düşünceleri karmakarışıktı. Bir öfkeye, bir umutsuzluğa kapılıyordu. O kadına kızıyor, öfkesi nefrete dönüşecek gibi olduğu an onun gitmiş olduğunu anımsayarak korkunç bir umutsuzluk duyuyordu. Bu kez de kendi kendine kızıyor, onun gitmesine izin verdiği için çıldıracak gibi oluyordu. Daha sonra onu tutmasına imkân olmadığını düşünerek sarsılıyordu. Ruth'a ne verebilirdi? Kendisini mi? Doksan kilo kas ve kemikten oluşmuş, yüzü sarp granit bir tepeyi andıran bir adamı mı? Bunun değeri yoktu! Malını mülkünü mü? Küçük bir kese dolusu altını ve başka bir kadından olmuş bir çocuğu vardı. Geriye kalanın hepsi bu kadar, otuz yedi yıl sonra gösterebileceği yalnızca bundan ibaretti. Birden yine öfkelendi. Bir hafta önce zengindi. Hiddeti yeni bir hedef buldu. Hiç olmazsa öç alabilirdi. Karşısında saldırabileceği, öldürebileceği gözle görülür bir düşman vardı: Boer'ler. Boer'ler onun arabalarını soymuş, altınlarına el koymuş, canını kurtarmak için kaçmasına neden olmuşlardı. Onların yüzünden o kadın yaşamına girmiş ve yine onların yüzünden uzaklaşıp gitmişti.

Hırsla, «Öyle olsun,» diye söylendi. «Geleceğin vaadi bu. Savaş!»

Eyerde doğrulup oturdu. Omuzları birden dikleşip genişledi. Başını kaldırınca, aşağıdaki vadide parlak bir yılanı andıran nehri gördü. Tugela'ya erişmişlerdi. Sean hiç düşünmeden atını bayır aşağı sürdü.

Sean sabırsız sabırsız nehir boyunca giderek sığ bir yer aradı. Fakat sular hızla akıyordu ve derin olduğu gibi, en dar yerin genişliği de altı metreden fazlaydı. Sonunda Sean atını durdurarak kesin bir tavırla, «Yüzeceğiz,» dedi.

Mbejane cevap verecek yerde anlamlı anlamlı Dirk'e baktı.

Sean, «O daha önce de böyle yüzdü,» diyerek atından atlayıp soyunmaya başladı. «Haydi, Dirk. Üstündekileri çıkar.»

Önce yük hayvanlarını iterek zorla dik kıyıdan suya atladılar. Hayvanların başları sudan çıkana kadar da endişeyle beklediler. Sonra üçü de elbiselerini muşambalara sarıp eyerlere bağladılar. Atlara bindiler. «Önce sen, Mbejane.»

Sular yüksek kıyıya kadar zıpladı.

«Haydi bakalım, Dirk, eyere sarılmayı unutma.»

Yine sular sıçradı, sonra Sean da atını sürerek nehre daldı. Sular başının üstünde kapandı. Burnundan sular akan Sean'la atı kısa sürede suyun yüzüne çıktılar. Dirk'in kafasının atının yanında olduğunu ve onun heyecanla bağırdığını görünce rahat bir soluk aldı Sean. Kısa süre içinde de karşı sahile çıktılar. Çıplak vücutlarından sular damlarken, bu eğlenceli duruma güldüler.

Ancak Sean'un kahkahası birden boğazında donup kaldı. Kıyının yukarsında onların haline gülen, ama ellerinde Mauser'leri hazır olan bir düzine kadar adam duruyordu. Sakallı iriyarı adamların üstlerindeki elbiseler kaba kumaştandı. Türlü türlü şapkalar giymişlerdi. Hatta bir melon, bir de kürk silindir şapka bile vardı. Hepsinin göğüslerine de fişekler takılmıştı.

Sean'u taklit eden Mbejane ve Dirk'in kahkahaları da kesildi. Üçü de kıyının kenarlarındaki silahlı adamlara bakıyordu. Ortalığa derin bir sessizlik çöktü.

Sonunda kahverengi melon şapkalı adam Mauser'in namlusunu Sean'a doğru çevirerek onun çıplak vücudunu işaret etti. «Magtig! Bu kalın dalı kesmek için keskin bir balta ister.»

Kürk şapkalı adam, «Onu öfkelendirme. Eğer onunla başına vurursa kafasını kırar,» diye onu uyardı. Bu şakaya hep birden gülüştüler.

Sean hangisinin daha rahatsız edici olduğu konusunda bir karara varamamıştı. Çıplaklığından söz edilmesi mi, yoksa konuşmaların Boer'lerin dilinde olması mı daha sıkıcıydı? Sabırsızlığı yüzünden dosdoğru bir Boer keşif kolunun karşısına çıkmıştı. Konuşup onları kandırabileceğini pek ummuyordu. Tam ağzını açıp bir deneyeceği sırada Dirk atıldı. Yüksek sesle ve düzenli bir İngilizceyle, «Bu adamlar kim baba, Neden gülüyorlar» diye sordu.

Sean'un umutları da nefret ettikleri İngilizceyi duyan Boer'lerinin kahkahaları gibi o anda uçup gitti.

Kürk şapkalı adam homurdanarak tüfeğiyle işaret etti. «Demek böyle! Haydi bakalım ellerini kaldır, ahbap.»

Sean nazik nazik. «Önce pantolonumu giymeme izin verir misiniz?» diye sordu.

«Bizi nereye götürüyorlar?» Dirk ilk kez çekingenleşmişti. Sesinin titremesi onun yanında atla giden Boer'in içine dokundu.

Sean'un yerine o cevap verdi. «Haydi, haydi korkacak bir şey yok. Bir generali görmeye gidiyorsunuz. Gerçek bir general.« Kürk şapkalı adamın İngilizcesi anlaşılıyordu.

Dirk onu ilgiyle inceledi. «Generalin madalyaları filan var mı?»

«Yok. oğlum. Biz böyle saçma sapan şeyler istemeyiz.»

Dirk ilgisini yitirerek Sean'a döndü. «Karnım aç, baba.»

Kürk şapkalı araya girdi yine. Cebinden uzun bir parça kuru et çıkararak Dirk'e ikram etti. «Dişlerini bunda bile. Karel.»

Ağzı yemekle dolan Dirk'in sesi kesildi. Böylece Sean da öteki Boer'leri inceleme fırsatını buldu. Adamlar bir casus yakaladıklarına inanıyorlardı. Onun nasıl idam edileceğini konuşmaktaydılar. Sean'u da. dostluk göstererek bu tartışmaya kattılar ve savunmasını saygılı bir dikkatle dinlediler. Sonunda Sean onlatı suçsuz olduğuna inandırdı. Adamlar bunu memnunlukla kabul ettiler, çünkü hiçbiri onu vurmaya hevesli değildi.

Bundan sonra daha zevkli konular açıldı. Gruptaki gençler Sean'un Limpopo'nun gerisinde bulunan ormanlardaki fillerle ve insânları bekleyen büyük topraklarla ilgili sözlerini büyük bir heyecanla dinlediler. Sonunda, «Savaştan sonra...» diyerek gülüştüler. Sonra rüzgâr değişti ve hafif ama korkunç sesleri onlara getirince kahkahalar kesildi.

İçlerinden biri alçak sesle, «Toplar,» dedi.

«Ladysmith.»

Soru sorma sırası Sean'a gelmişti. Adamlar ona Boer'lerin Ladysmith'e girdiğini, kendilerine karşı koymaya kalkan güçleri kovaladığını anlattılar. İhtiyar Joubert'in atlılarını durdurup beklemesini ve dağılan İngiliz ordusunun tekrar toplanıp kente girmesini üzülerek anımsadılar.

«Tanrım! Joubert'in yerinde Oom Paul olsaydı, savaş şimdiye dek çoktan biterdi. Ama dövüşecek yerde oturup bekliyoruz.»

Sean yavaş yavaş Natal'daki savaşın ne durumda olduğunu anlıyordu. Ladysmith sarılmış, General George White'ın ordusu kentte sıkışıp kalmıştı. Boer ordusunun yarısı tren hattı boyunca mevzilenmişti. Onların aşağısında kalan büyük Tugela ovasında General Buller ordusunu toplayarak düşman hattını yarıp Ladysmith'i kurtarmayı tasarlıyordu.

«Bırak denesin. Oom Paul onu bekliyor.»

«Oom Paul da kim? Kruger değil herhalde.» Sean şaşırmıştı. Oom Paul sevilen Güney Afrika Cumhurbaşkanına takılan addı.

«Hayır. Başka Oom Paul bu, General Jan Paulus Leroux.» Sean soluğunu tuttu.

«Kendisi kızıl saçlı, iriyarı ve öfkeli bir adam mı?»

Adamlar gülüştüler. «Ja! İşte o. Onu tanıyor musun?»

«Evet, tanıyorum.»

Sean, demek kayınbiraderim artık bir general, diye düşünerek kendi kendine sırıttı. Sonra sordu. «Biz bu generali mi göreceğiz?»

«Evet. Eğer kendisini bulursak.»

Küçük Dirk sonunda dayısıyla tanışacaktı. Sean bu buluşmayı hafif bir zevkle beklediğini farketti.

8

Çadırın brandası, içerdeki adamın sesinin duyulmasına hiç engel olamıyordu. Bu ses Sean'la yanındaki askerlerin durduğu yerden rahatça dinlenebiliyordu.

«Her yakaladığımız rooinek'in elini sıkıp kendisiyle kahve içmem gerekli mi? Zaten on kişinin işini yapıyorum. Bu yetmiyor da bana daha fazla iş mi çıkarıyorsunuz? Onu süvari subaylarından birine götürün! Ya da Pretoria'ya götürüp hapsedin! Kendisi casussa istediğinizi yapın. Fakat Tanrı aşkına onu bana getirmeyin.«

Sean mutlulukla gülümsedi. Jan Paulus'un sesini kaybetmediği kesinlikle belliydi. Çadırda kısa bir sessizlik oldu, sonra kürk şapkalı bir şeyler söyledi. Bunu Jan Paulus'un gürlemesi izledi. «Hayır! Olmaz! Onu götürün.«

Sean derin bir soluk alıp iki elini ağzına götürerek çadıra doğru bağırdı. «Hey Tanrının belası Hollandalı! Benimle tekrar karşılaşmaktan korkuyor musun? Son seferki gibi dişlerini dökeceğimi düşünüyorsun galiba!«

Bunu da korku veren bir sessizlik izledi. Sonra bir taburenin yere düştüğü işitildi. Çadırın tentesi hızla açıldı. Gözlerini güneş ışığında kırpıştıran Jan Paulus ortaya çıktı. Tepesi açılmış olmasına karşın, kalan saçları yine koyu kızıldı. Adam kafa tutar gibi omuzlarını kaldırarak yaklaştı. Başını sağa sola çevirerek bu hareketin kaynağını araştırıyordu.

Sean. Buradayım, deyince Jan Paulus donup kaldı, inanamayan gözlerle Sean'a baktı. «Sen!» Bir adım daha attı. «Sensin değil mi, Sean?« Sonra gülmeye başladı. Yumruk harfini alan sağ elini açarak uzattı: «Sean! Tanrı cezanı versin be adam Sean!»

El sıkışıp birbirlerine sırıttılar. «Çadıra gel. İçeri gel be adam.»

Çadıra girince Jan Paulus hemen, «Katrina nerede?» diye sordu. «Küçük kız kardeşim nerede?» O anda Sean'un yüzündeki gülüş silindi. Oradaki tabureye çökerek cevap vermeden önce şapkasını çıkardı.

«Öldü, Paulus. Dört yıl önce öldü.»

Jan Paulus'un yüzündeki ifade ağır ağır değişti. Çehresi sertleşip taş gibi oldu. «Nasıl?»

Sean, ona ne söyleyebilirim, diye düşündü. Kimsenin bilmediği bir neden yüzünden canına kıydığını mı? Mırıldandı. «Kara su humması.»

«Bize haber yollamadın.»

«Seni nerede bulacağımı bilmiyordum. Babanla annen...»

Jan Paulus sert sert, «Onlar da öldüler,» diyerek Sean'un sözünü kesti, sonra ona arkasını dönerek çadırın tentesine göz dikti. Ölenleri üzüntüyle anımsadıkları için aralarında derin bir sessizlik oldu. Sonunda Sean kalkıp çadırın girişine yaklaştı.

«Dirk, buraya gel.»

Mbejane'nin ittiği çocuk Sean'a yaklaşıp elini tuttu. Sean onu çadıra soktu. «Katrina'nın oğlu,» deyince Jan Paulus başını eğerek baktı.

«Buraya gel, oğlum.» Dirk çekinerek yaklaştı, Jan Paulus çömelip onun yüzünü avuçlarının arasına alarak dikkatle inceledi.

«Evet,» diye mırıldandı. «Katrina'nın böyle bir oğlu olabilirdi. Gözleri...» Sesi titrediği için sustu. Bir an Dirk'in gözlerinin içine baktıktan sonra tekrar konuştu. «Gururlanmalısın.» Jan Paulus doğrulunca, Mbejane'nin beklediği yere koştu.

Jan Paulus. «Ne istiyorsun?» diye sordu.

«Hatların arasından geçmek için izin istiyorum.»

«İngilizlere mi katılacaksın?»

Sean. «İngilizim,» diye karşılık verdi.

Jan Paulus kaşlarını çatarak biraz düşündükten sonra sordu. «Onlarla birlikte savaşmayacağına söz verir misin?»

«Hayır.»

Jan Paulus bu cevabı beklediği için başını salladı. «Aramızda bir borç var. O fil olayını unutmadım. Bu borcu tümüyle ödemem gerek.» Portatif masaya yaklaşarak bir kalemi hokkaya batırdı. Ayakta acele acele bir şeyler yazarak kâğıdı sallayıp kuruttu ve Sean'a uzattı. «Git! Bir daha karşılaşmayacağımızı umarım. Çünkü gelecek sefere seni öldüreceğim.»

Sean, «Ya da ben seni,» diye cevap verdi.

9

Sean tepeden Ladyburg'a baktı. Kasaba, kilisenin çan kulesi etrafında biçimli bir daire oluşturmuştu. Aradan en dokuz yıl geçmiş olduğunu düşündü. Ama kendisine bu kadar uzun gelmiyordu bu süre. İstasyonun çevresinde açık depolar vardı şimdi Baboon Irmağının üstüne de beton bir köprü yapılmıştı. Okulun gerisindeki mavi sakız ağaçları eskisinden daha uluydu.

Sean tuhaf bir çekingenlikle başını çevirerek sağa, Baboon Irmağının gerisine baktı. Pencerelerinde sarı tahta panjurları olan, Hollanda tipi damlı, çiftlik evi orada olmalıydı. Theuniskraal'daki ev yerli yerindeydi ama burası Sean'un anımsadığı gibi değildi. Bu kadar uzaktan bile duvarların boyalarının soyulduğunu, damın bakımsızlığını, eğrilmiş bir panjuru görebiliyordu. Yeşil çimenliklerin yerinde kuru otlar vardı ve yer yer de kahverengi topraklar gözüküyordu. Evin arkasındaki süthanenin damı yıkılmış. duvarları çökmüştü.

Sevgili eski evi böyle ihmal eden ikiz kardeşi yüzünden Sean'un öfkesi birden kabardı. «Kahrolası küçük piç!»

Sean için burası sadece bir ev değil, babasının yaptığı ve doğduğu günden itibaren delikanlılığa dek kendisini koruyan bir yerdi. Babası savaşta Zulu mızraklarıyla öldürülünce, çiftlikte evin yarısı Sean'a kalmıştı. Geceleri taş şöminede kütükler yanarken çalışma odasında oturmuştu. Kendi hissesini vermesine karşın yine de orası Sean'un yuvasıydı. Kardeşi Garry'nin evi böyle harap hale getirmeye hiç hakkı yoktu.

Sean düşüncesini yüksek sesle açıkladı. «Lanet olsun!» Sonra vicdanı sızladı. Garry bir sakattı, dikkatsizce ateşlenen bir çifte yüzünden bacağının alt kısmı kopmuştu. Silahı ateşleyen de Sean'du. Kendi kendine, «Bu suçtan hiç kurtulamayacak mıyım?» dedi. «Böyle cezalandırılmam ne kadar sürecek?» Vicdanına karşı koymaya çalışıyordu.

Vicdanı, «Kardeşine yaptığın tek kötülük bu değil» diye anımsattı. «Onun 'oğlum' dediği çocuğun babası kim?»

Mbejane, onun Theuniskraal'a bakarken yüzünde beliren ifadeyi farketmiş ve geçmişte kalan şeylerin unutulmasının daha doğru olacağı kanısına varmıştı. «Aradan çok uzun zaman geçti, Nkosi.»

«Haklısın.» Sean kendini toplayarak eyerde dikleşti. «Uzun bir yol ve pek çok yıl. Ama artık yine evimize döndük.»

Sonra kasabaya göz attı. Birden karamsarlığı hafifledi ve heyecan duydu. Üvey annesi hâlâ orada oturuyor muydu? Acaba vedalaşmadan ayrıldığı için Ada onu bağışlamış mıydı? Sean'un hiç mektup yazmamasının anlamını sezmiş miydi? Ne yazmış, ne de haber göndermişti Sean. Sadece kadının hesabına on bin sterlin yatırmıştı. On bin acınacak sterlin. Yıllar önce altın madenlerinin sahibiyken kazanıp kaybettiği milyonlar arasında pek farkına bile varmadığı on bin sterlin.

Suçluluk duygusuna kapıldı yeniden. Ama yine de kadının onu anladığına ve bağışladığına inanıyordu. Çünkü üvey annesi Ada böyle bir kadındı. Sean onu ölmüş annesinden daha çok severdi.

Atını mahmuzlayarak, «Haydi aşağıya inelim.» dedi.

Onun yanında ilerleyen Dirk, «Evimiz burada mı, baba?» diye heyecanla bağırarak sordu.

«Evet, oğlum.»

«Büyükannem orada olacak mı?»

Sean, «Öyle olacağını umarım.» diye cevap verdi, sonra hafif sesle ilave etti. «Bunu her şeyden daha çok isterim.»

Sean, Portes sokağına girince atını yavaşlatarak beyaz çitleri olan evin önünde durdu. Bahçe iyi düzenlenmiş, renk renk Barberton papatyaları ve katmerli zakkumlar açmıştı. Bahçe kapısının üstündeki yeşil tabelaya yaldızlı harflerle, 'Maison Ada Yüksek Sınıf Costumier' yazılmıştı.

Sean sırıttı. «Tanrım, bizimki Fransızlaşmış. Terzinin Fransızcasını kullanıyor.» Sonra Dirk'e baktı. «Sen burada kal.» Attan atlayıp dizginleri oğluna vererek bahçe kapısından geçti. Evin önünde durarak çekingen bir tavırla kravatını düzeltti. Pietermaritzburg'da satın aldığı koyu renk alpaka elbisesiyle yeni çizmelerine bakarak, pantolonundaki tozları süpürdü. Yeni düzeltilmiş sakalını okşayıp bıyığını hafifçe vurdu. Sonra kapıyı çaldı.

Kapıyı genç bir kız açtı. Sean onu tanımıyordu ama kız hemen tepki göstererek kızardı. Elindeki dikişi bir yana bırakıp usulca saçlarını düzeltmeye çalıştı. Yani kendisini birden iyi giyinmiş, boylu boslu ve yakışıklı bir erkeğin karşısında bulan evlenmemiş kadınlara özgü şaşkınlığa kapıldı. Fakat Sean onun ergenlik sivilcelerinin mor izler ve çukurlar bırakmış olduğu delik deşik yüzüne bakarken sadece bir acıma duydu. Şapkasını çıkararak, «Bayan Courtney burada mı?» diye sordu.

«Atölyede efendim. Kim geldi diyeyim?»

«Ona bir şey söyleme. Sürpriz yapmak istiyorum.» Sean gülümseyince, genç kız perişan yüzünü gizlemek için farkına varmadan ellerini kaldırdı.

«Lütfen içeriye buyurun.» Sonra yüzünü saklamak ister gibi başını yana çevirdi.

«Kim geldi. Mary?» Sean bu sesi duyunca irkildi. Ada'nın sesi hiç değişmemişti; birden aradan geçen yıllar siliniverdi.

«Bir bey, Ada Teyze. Sizi görmek istiyor.»

«Geliyorum. Kendisine oturmasını söyle ve bize kahve getir lütfen, Mary.»

Mary çağrıldığına minnet duyarak kaçınca, Sean küçük oturma odasında tek başına kaldı. Elindeki şapkayı çevirerek duvarda asılı olan Waite Gourtney'in resmine baktı. Sean farkında değildi ama babasının yüzü kendisininkiyle adeta eşti. Kalın siyah kaşların altında aynı gözler, aynı mağrur ifadeli ağız, aynı inatçı çene ve hafifçe kemerli iri Courtney burnu.

Atölyenin kapısı açılınca Sean hemen döndü. Ada Courtney gülümseyerek iceriye girdi. Fakat onu görünce dudaklarındaki gülüş dondu, rengi de soldu. Şaşkın şaşkın elini boğazına götürerek boğulur gibi bir ses çıkardı. «Tanrım.» diye fısıldadı.

«Anne.» Sean rahatsız rahatsız kımıldandı. «Merhaba, anne. Seni gördüğüme sevindim.»

«Sean» Kadının yüzüne renk gelir gibi oldu. «Bir an...bir an seni baban sandım... Tıpkı ona benziyorsun. Oh, Sean!» Ada ona doğru koşunca Sean şapkasını divanın üstüne atıp kadını belinden yakaladı. «Seni bekliyordum. Geleceğini biliyordum.»

Sean onu kucaklayarak öperken, kadın sevinçle gülüyordu Sonunda Ada. «Beni yere indir,» diyebildi ve ayaklarını vere basınca da Sean'a sarılıp kaldı. «Geleceğini biliyordum. Önce gazetede seninle ilgili ufak tefek haberler vardı. Bazı kimseler de bazı şeyler söylüyorlardı... Ama son yıllarda hiçbir haber alamadım.»

Sean ciddileşti. «Özür dilerim.»

«Kötü bir çocuksun.» Adanın gözleri heyecandan pırıl pırıl parlıyordu. «Fakat geri gelmen ne kadar iyi...» Birden ağlamaya başladı.

«Yapma, anne. Ne olur yapma.» O güne dek kadının ağladığını görmemişti. Telaşla onu oyalayacak bir şey bulmaya çalıştı. «Hey, sana başka bir sürprizim daha var.»

Kadın. «Daha sonra,» diye itiraz etti. «Fazlasına dayanamam. Sürprizler teker teker olmalı.»

«Bu bekleyemez ama.» Kadını kapıdan çıkararak verandaya doğru götürdü. «Dirk!» diye haykırdı. «Buraya gel.»

Dirk bahçe yolunda ilerlerken Ada'nın hareketsiz kaldığını farketti. «İşte bu büyükannen.»

Dirk gizlemediği bir merakla ona baktı. «Neden ağlıyor?»

Daha sonra mutfak masasının çevresine oturdular. Ada ve Mary onlara bol yiyecek getirdi. Ada Courtney bir erkeğin her şeyden önce doyrulması gerektiğine inanırdı. Mary de Ada kadar heyecanlanmıştı. Yalnız kaldığı birkaç dakika içinde saçlarını fırçalayıp süslü bir önlük takmıştı. Fakat yüzündeki izleri gizlemek için sürdüğü pudra cildinin bozukluğunu daha da belirginleştiriyordu.

Sean acıyarak ona bakmaktan kaçındı. Mary de bunu farkederek Dirk'in dikkatini çekmek için onunla ilgilenmeye başladı. Sessiz sedasız duran çocuğu şımartmaya çalışıyordu. Dirk de bunu pek doğal kabul etmekteydi.

Sean yemek sırasında geçmiş yıllardan kısaca söz etti. Fakat Dirk'in annesinin ölümüyle kendisine gurur vermeyen olayları üstü kapalı geçti.

Ada, «Ne kadar kalacaksın?» diye sordu. «Mary, bak bakalım kavanozda kurabiye var mı? Dirk hâlâ aç.»

«Çocuğu hasta edeceksiniz. Ne kadar kalabileceğimi bilemiyorum fakat uzun süre değil herhalde. Savaş var.»

«Katılacak mısın?»

«Evet.»

Ada, «Oh, Sean, bu gerekli mi?» diye sordu ama üvey oğlunun savaşa gitmesinin zorunlu olduğunu hissediyordu. Sean bir puro alırken kadını inceledi. Ada'nın şakakları ağırmış, cildi gençliğin verdiği nemi yitirerek kurumuştu. Onun için de gözlerinin çevresinde çizgiler belirmişti. Bu arada biraz da şişmanlamıştı Ada. Fakat Sean'un uzun yıllardır anılarını sakladığı öteki nitelikleri hâlâ aynıydı. Kadın eskisi gibi sakin ve kendinden emindi. Dudakları neşeyle bükülüyordu ve gözlerinde her şeye karşı derin bir anlayışla bir acıma vardı. Sean ona bakarken, bu gözlerin gerisinde kötü bir düşüncenin uzun süre yaşayamayacağını sezdi yine.

Sean puroyu yakıp cevap verdi. «Evet anne, gitmeliyim.»

Kocası savaşa giden ve geri dönmeyen Ada, gözlerinde kederin belirmesine engel olmadı. «Evet, gitmen gerekiyor galiba. Garry de gitti. Michael de onu izlemek için sabırsızlanıyor.»

«Michael?» Sean telaşla sormuştu.

«Garry'nin oğlu... Sean Ladyburg'dan ayrıldıktan kısa bir süre sonra doğdu. Bu kış on sekizine basacak.»

«Nasıl bir çocuk?» Sean'un sesi fazla hevesliydi. Demek oğlumun adı Michael, diye düşünüyordu, ilk çocuğum. Bu yaşa gelene dek adını bile bilmiyordum.

Ada da gözlerinde sorulmamış bir soruyla ona bakıyordu.«Mary, Dirk'i banyoya götürüp ağzının etrafına bulaşan yiyecekleri temizle lütfen.» Onlar çıkınca Sean'a cevap verdi. «Uzun boylu, ince bir genç. Annesi gibi esmer. Çok ağırbaşlı. Daima sınıfının birincisi. Onu çok seviyorum. Sık sık buraya gelir.» Bir an sustu. «Sean...»

Fakat adam hemen konuyu değiştirdi. «Ya Gatry nasıl?» Annesinin ne soracağını sezmişti.

«Garry pek değişmedi. Uzun süre talihi ters gitti... Zavallı Garry... Çiftlikte durum kötü. Sığırlar hastalık yüzünden öldü. Bankadan borç para alması gerekti.» Bir an durakladı. «Ve bugünlerde galiba fazla içiyor. Bundan emin değilim. O otele gitmiyor ve kendisini içki içerken de görmedim. Ama böyle olması gerek.»

«Colenso'ya gidince ona ne olduğunu anlarım.»

«Onu bulmakta zorluk çekmeyeceksin. Garry, generalin maiyetinde bir yarbay. Geçen hafta yarbaylığa terfi etti. Ona o bildiğin Victoria Nişanından başka bir de Başarılı Görev Madalyası verildi. Kendisi Kraliyet ve Koloni güçleri arasındaki irtibatı yönetiyor.»

Sean afallamıştı. «Aman Tanrım! Garry, yarbay ha!»

«General Buller onu pek beğeniyor.»

Sean, «Fakat,» diye itiraz etti. «Sen Garry'nin Victoria Nişanını nasıl aldığını biliyorsun. O bir hataydı. Eğer Garry, generalin kurmayları arasındaysa Tanrı İngiliz Ordusuna acısın!»

«Sean, kardeşin hakkında böyle konuşmamalısın.»

«Yarbay Garrick Courtney. Sean yüksek sesle güldü.»

«Garry'le aranızda ne olduğunu bilmiyorum. Fakat ilişkilerinizin çok kötü olduğunun farkındayım... Evimde böyle bir durum istemiyorum.» Kadının sesi çok sert olduğu için Sean'un gülmesi kesildi.

«Özür dilerim.»

«Bu konuyu kapamadan önce seni uyarmak isterim. Lütfen Garry'e nasıl davranacağına çok dikkat et. İkinizin arasında olanları bilmek istemiyoıum... Ama Garry hâlâ senden nefret ediyor. Bir, iki kez senden söz etmeye kalktı ama onu susturdum. Bununla birlikte Michael'dan olup biteni öğrendim. Çocuk bunları babasından duymuş olmalı. Kini adeta benliğini sarmış. Garry'e dikkat et.»

Ada ayağa kalktı. «Dirk'e gelince... Çok tatlı bir çocuk, Sean. Fakat korkarım onu biraz fazla şımartmışsın.»

Sean, «O bir kaplan,» diye itiraf etti.

«Onu ne kadar eğittin?»

«Şey... Biraz okuyabiliyor.»

«Çocuğu bana bırak. Okul açılınca onu yazdırırım.»

«Ben de bunu isteyecektim. Sana para bırakırım.»

«On yıl önce bankadaki hesabıma esrarlı bir şekilde büyük bir para yatırıldı. Bu benim değildi. Onun için ben de parayı vadeli yatırdım.» Kadın gülümseyince Sean suçluluk duydu. «Bu parayı kullanabiliriz.»

«Olmaz.»

Ada, «Olur,» diye kestirip attı. «Şimdi bana ne zaman gideceğini söyle.»

«Yakında... Yani yarın.»

10

Piermaritzburg'dan çıkıp yola koyulduklarından beri Sean'la Mbejane tatlı tatlı konuşarak ilerliyorlardı. Aralarındaki duygu bağları çok güçlüydü. Zaman, tehlikelerin baskısı ve paylaştıkları neşeli günler sayesinde birbirlerine daha da bağlanmışlardı. Artık ancak birlikte olan erkeklere özgü şekilde mutluydular. Anılar, şakalar ve cevaplar adeta mihanikiydi. Ama aralarındaki coşku yeniydi. Çünkü savaşa, yeniden ölümle karşılaşmaya gidiyorlardı. Onun için her şey önemini yitirmişti. Sean kendini bağımsız hissediyor, son aylarda düşünceler ve başka insanlarla ilişkiler yüzünden kapıldığı karamsarlıktan kurtulduğunu biliyordu. Artık kaderle karşılaşmak için yeni bir neşeyle ilerlemekteydi.

Yollarda konaklayarak üç gün yol aldıktan sonra Colenso'daki İngiliz Ordusuna eriştiler. Sean buradaki çadırların en az iki mil kadar uzanıp gittiğini görünce şaşırdı. Sıra sıra çadırlar arasında atların bağlandığı kazıklar ve geride de düzgün dizilmiş arabalar vardı. Yük hayvanları ucu bucağı bulunmayan ovaya yayılmış otluyorlardı.

Sean karargâha girerek her sıra çadırın başındaki alayın adını okudu. Fakat bir türlü Natal kuvvetlerinin yerini bulamadı. Oradaki askerlere belki yüz defa, «Öncü Birlikler nerede?» diye sordu. Onu Manchester, Lancashire, İskoçya ve İrlanda vurgusuyla konuşan adamlar cevap verdiler. Yalnız bu askerlerin hepsinin ortak bir yanı vardı. Hiçbiri yardım etmek istemiyordu.

Bütün sabah peşinde Mbejane'yle dolaşan Sean, öğle üzeri yorgun düştü. Üstü başı toz toprak içinde kalmış, oldukça da öfkelenmişti. Natal Öncü Birlikleri bir efsaneydi galiba. Kampın yanında durarak göz alabildiğine uzanan kırlara bakıp nereyi araması gerektiğini düşünmeye başladı. O sırada yarım mil kadar ötede, yeşil ovanın oradan yükselen ince, mavi duman dikkatini çekti. Bu duman çevrede bir akarsu olduğunu belli eden ağaçların oradaydı. Konaklamak için orayı seçen kimsenin, kırlarda rahat etmesini bilen biri olduğu anlaşılıyordu. Bu berbat yerdeki karargâhtan sonra orası cennet sayılırdı. Rüzgârdan korunan, yakılacak kütüklere ve suya yakın, yüksek rütbeli subayların gözlerinden uzakta bir yerdi. Sean aradığı cevabı bulduğunu anlayıp sırıtarak ovaya indi.

Ağaçların arasındaki pek çok zenci uşağı görünce yanılmamış olduğunu da anladı. Ancak koloni birliklerinde böyle özel uşaklar olabilirdi. Sean yuvasını bulan bir adam gibi ilk gördüğü beyaza yaklaştı.

Bir mimoza ağacının gölgesindeki emaye bir küvete girmiş olan adam beline kadar suyun içinde oturuyor, bir uşak siyah bir kazandan küvete su koyuyordu.

Sean, «Merhaba,» deyince adam okuduğu kitaptan başını kaldırıp ağzındaki puroyu çıkararak karşılık verdi.

«Natal Öncü Birliklerini arıyorum.»

«Araman sona erdi, dostum. Otur.» Sonra uşağına baktı. «Nkosi'ye bir fincan kahve getir.»

Sean minnet duyarak küvetin yakınındaki iskemleye çöküp ayaklarını öne uzattı. Küvetteki adam da kıllı göğsünü ve koltuk altlarını sabunlarken, Sean'u gizlemediği bir merakla süzüyordu.

Sean, «Burada yönetim kimde?» diye sordu.

«Onu görmek mi istiyorsun?»

«Evet.»

Banyo yapan adam ağzını açarak bağırdı. «Hey. Tim!»

«Ne istiyorsun?» Ses en yakındaki arabadan gelmişti.

«Adamın biri seni görmeye gelmiş.»

«Ne istiyormuş?»

«Seninle kızı hakkında konuşmak istediğini söylüyor.»

Arabadaki adam bu sözleri sindirene dek uzun bir sessizlik oldu. «Nasıl bir tip?»

«Elinde çiftesi olan iriyarı biri.»

«Şaka ediyorsun!»

«Hiç de değil! Eğer dışarıya çıkmazsan gelip seni yakalayacağını söylüyor.»

Arabanın brandası usulca aralandı ve bir göz belirdi. Bunu izleyen korkunç gürleme, şaşıran Sean'un ayağa fırlamasına yol açtı. Arabadan atlayan Natal Öncü Birlikleri komutanı kollarını açarak bir güreşçi gibi Sean'un üstüne geldi. Sean bir an şaşırdıysa da sonra kendisini savunmak için eğilip bekledi.

Adam, «Yaa!» diye saldırdı. Sean da onu karşıladı ve birbirlerine sarılarak göğüs göğüse dayalı kaldılar.

Sean, «Tim Curtis! Berbat serseri!» diye güldü.

«Sean Courtney. Tanrının belası namussuz!»

Sean ona bir yumruk attı. «Haydi birer kadeh içki içelim.»

Sonunda ayrılıp tekrar buluştuklarına sevinerek güldüler.

Zenci, Sean'un kahvesiyle gelince Tim öfkeyle onu uzaklaştırdı. «O bulaşık suyunu istemem! Sandığımdan bir şişe konyak getir.»

Banyodaki adam onların konuşmasını kesti. «İkiniz birbirinizi tanıyorsunuz, sanırım.»

Tim, «Tanışmak mı?» diye homurdandı. «Tanrım, beş yıl onun yanında çalıştım! Onun pis altınlarını topraktan çıkardım. Onun kadar kötü bir patronum olmadıydı.»

Sean sırıttı. «İşte şimdi eline fırsat geçti. Çünkü senin yanında çalışmaya geldim.»

«Duydun mu, Saul? Bu budala bize katılmak istiyor.»

«Mazeltov.» Adam, purosunun ucunu banyo suyuna batırıp söndürdü ve izmaritini atıp ayağa kalkarak sabunlu elini Sean'a uzattı. «Kayıplara karışanlar lejyonuna hoş geldin. Adım Saul Friedman. Seninki de Sean Courtney sanırım. Şişe nerede?.. Gelişini kutlayalım.»

Bu gürültüyü duyan diğer arabalardaki adamlar da geldiler. Sean hepsiyle tanıştı. Öncü Birlikleri hiçbir rütbe işareti olmayan haki tunik, yumuşak kenarlı şapka ve süvari pantolonu giyiyor olmalıydılar, on kişiydiler ve hepsi de sert halliydi. Sean bu insanları kendisine pek uygun buldu.

Saul beline bir havlu sararak barmenlik görevini üstlendi. Hepsi gölgede oturup içmeye başladı. Tim Curtis yirmi dakika kadar Sean'un geçmişini anlattı. Saul da lafa karışarak türlü fikirler yürüttü. Bunlar kahkahalarla karşılandı. Saul'un, birlinin en hazır cevap adamı olduğu anlaşılıyordu. Nükteleri eşsizdi doğrusu. Hem içlerinde en genci de oydu. Belki yirmi beşinde vardı: ayrıca en ufak tefekleriydi de... Vücudu ince ve kıllıydı çirkin olmakla birlikte cana yakındı. Sean ondan hoşlandı.

Bir saat sonra konyak onların ciddileşmesine neden oldu. Sean, «Teğmen Curtis,» dedi. «İşimiz nedir ve bunu ne zaman yapacağız?»

Tim kaşlarını çatıp boş kadehine baktıktan sonra Saul'a döndü. «Sen anlat.»

«Daha önce de söylediğim gibi biz kayıp lejyonuz. İnsanlar bize acıyarak ve biraz da utanarak bakıyorlar. Burada kendi cüzzamlılar kolonimizde yaşıyoruz.»

«Neden?»

«Her şeyden önce biz Natal ordusunun en berbat, bücürüne aitiz. Olağanüstü nişanları bulunan bu subay, aslında bir genç kızlar korosunda bile güven uyandıramaz Viktorya ve Başarılı Görev Madalyasına sahip Yarbay Garrick Courtney.» Saul durdu ve yüzü değişti. «Akraban olmadığını umarım...»

Sean hiç duraklamadan, «Hayır,» diye yalan attı.

Saul devam etti. «Tanrıya şükürler olsun. Neyse işte bize bu yüzden acıyorlar. Kimse bizim resmi varlığımızı kabul etmediği için de utanç duyuyor. Bize 'Öncü' adı verildiği için savaş alanına gidip biraz rehberlik yapmamızı bekliyorlar. Bu yüzden de General Buller'in üç ayda yüz metre bile ilerleyememesinden bizim sorumlu olduğumuza inanıyorlar.» Saul kadehini doldurdu. «Neyse, henüz konyağımız bitmedi.»

Sean inanamayarak sordu. «Yani biz bir şey yapmıyor muyuz?»

«Yemek yiyor, uyuyor ve içiyoruz.»

Tim, «Arada sırada da ziyarete gidiyoruz,» diye ilave etti. «Şimdi de gidebiliriz. Beş mil ötede işini bilen bir kadın var. Kırk araba ve kırk kızla gelmiş. Gidip biraz teselli bulalım ve cesaret alalım diye...»

«Bu işi size bırakırım,» diyen Saul ayağa kalkıp uzaklaştı.

Tim mırıldandı. «İyi bir çocuk.»

«Çapkınlık etmesine dini mi engel oluyor?»

«Hayır, evli ve bunu ciddiye alıyor. Ya sen?»

«Evli değilim.»

«Öyleyse gidelim.»

11

Yarbay Garrick Courtney üniformasının ceketini çıkararak yandaki askıya geçirdi. Eviyle gururlanan bir kadının duvardaki bir tabloyu zevkle düzeltmesi gibi o da ağır, bronz haçın takılı olduğu mor kurdeleye dokundu. Madalya istediği gibi durana kadar da kurdeleyi çekiştirdi. Üstündeki yazıyı okurken dudakları oynuyordu. 'Cesaret için'. Sonra gülümsedi. Öğle yemeğinde içtiği şampanya sayesinde kafası çok iyi çalışıyor, her şeyi berraklıkla görüyordu.

Oturup döner koltuğunu yana çevirerek bacaklarını öne uzattı. «Onu içeri yolla, emirber!» diye bağırırken çizmelerine bakıyordu. Aradaki farkın belli olmadığı kanısına vardı. Kimse böyle bakmakla hangi bacağının et ve kemik hangisinin bileği eklemli, ustaca oyulmuş tahta olduğunu anlayamazdı.

«Komutanım.» Bu ses onu şaşırttı ve suçlulukla bacaklarını çekip koltuğun arkasına gizledi.

«Curtis!» Masasının önünde duran adama döndü. Tim hazırol vaziyette duruyor ve Garry'nin başının üstündeki bir noktaya sabit gözlerle bakıyordu. Garry onun öyle durmasına ses etmedi. Bu iriyarı namussuzun Garrick Courtney'e saygı göstermek için güçlü bacaklarını kullanmak zorunda kalması ona zevk veriyordu. Teğmeni seyretmeye devam etti. Sonunda Tim hafifçe kımıldanarak öksürdü.

«Rahat!» Gücün kimde olduğundan kuşku yoktu. Garry masasından kâğıt bıçağını alarak elinde evirip çevirirken konuşmaya başladı. «Seni neden çağırdığımı düşünüyorsun?» Memnun memnun gülümsedi. «Bunun nedeni sonunda sana bir iş bulmam. Bugün General Buller'le öğle yemeği yedim.» Teğmenin bunu iyice anlaması için sustu. «Saldırıyı tartıştık. Kendisi düşündüğü bazı planlar konusunda fikirlerimi istedi.» Garry kendini tuttu. «Neyse bunun konuyla ilgisi yok. Adamlarını alıp Colenso'daki nehrin iki yanını da araştırmanı istiyorum. Buraya bak.» Garry masaya bir harita yaydı. «Şurada ve şurada suyun sığ olduğu yerler var. Onları bul ve iyi işaretle. Köprülerin sağlam olup olmadıklarını kontrol et. Bunları bu gece yap ve sabah rapor ver. Gidebilirsin.»

«Emredersiniz, komutanım.»

Amerikalı çadırdan çıkınca Garry masasının çekmecesini açarak üstü lal taşlarıyla süslü gümüş cep şişesini çıkardı. Kapağı açıp içindekini kokladıktan sonra içti.

Şafak sökerken bitkin Öncüler çifter çifter kampa döndüler. En son gelen de Sean'la Saul oldu. Adamlar atlarından atlayıp hayvanları uşaklara verdikten sonra ateşin yanındaki gruba katıldılar.

Tim, «Demiryolu köprüsünü atmışlar,» diye açıkladı. «Neyse şoseyi bağlayan köprü sağlam. Bu da bir şey sayılır doğrusu.»

Sean kaşını kaldırdı. «Böyle düşünüyorsun demek. Geçmemizi istedikleri için köprüyü yıkmadıkları aklına gelmedi mi?»

Kimse ses çıkarmayınca Sean bezgin bezgin devam etti. «Köprülere bakarken Saul'la etrafı da biraz araştırdık. Demiryolu köprüsünün tam arkasında yedi sekiz tepe var. İşte o tepeler Boer'lerle dolu. Gündüz vakti o köprüden geçmeye kalkacakların canına okuyacaklar.»

Tim, «Olağanüstü bir fikir!» diye homurdandı.

«Ne hoş değil mi? Bunu daha fazla düşünecek olursam kusacağım. Sen ne buldun?»

Tim ıslak üniformasına baktı. «Bol su bulduk. Derin sular. Öyle sığ yer yok.»

Saul, «Şimdi gidip sevgili yarbayımıza müjdeyi ver,» diye güldü. «Fakat bunun etkili olmayacağına iddiaya girebilirim. Buller. bence iki gün içinde Colenso'ya saldıracaktır. O köprüden iki bin kişi geçebilirse, kazanma olasılığımız artabilir.»

Tim onu kötü kötü süzdü. «İlk geçecekler de Öncüler olacak tabii.»

Yarbay Garrick Courtney, «Fakat bu haritada işaretli,» diye itiraz etti. «Oraya kimi gönderdin?»

«Kendim gittim, komutanım.»

«Karanlıkta orasını farketmemiş olabilirsin.»

«Orada sığ bir yer olsaydı, kıyıya inen bir patika da bulunurdu. Karanlık da olsa bunu görürdüm, yarbayım.»

«Ama görmemiş olabilirsin. Tamam.» Garry devam etti. «Şimdi köprülerin sağlam olduğunu söylüyorsun...»

«Sadece biri ama yolladığım adamlar nehrin öbür yakasındaki tepelerin iyi korunduğunu haber verdiler. O köprü bir tuzak olarak bırakılmış olabilir.»

Garry, «Curtis,» diye mırıldandı. «Bu işe pek heveslenmediğini görüyoruz. Seni bir görevle yolluyorum ve geri gelip türlü bahaneler ileri sürüyorsun. Bu köprülere bakmak için güvenilir adamlar yolladığını umarım. Kim gitti?»

«Friedman ve yeni gelen biri.»

Garry elindeki kâğıt bıçağını atıp, «Bir Yahudiyle yeni gelen bir adam!» diye bağırdı.

«Savaştan önce adamın yanında çalıştım yarbayım. Kendisini çok iyi tanırım. Ona tam anlamıyla güvenirim. Zaten onun çavuşluğa yükseltilmesini onaylamanızı isteyecektim»

«Bu eşsiz insanın adı ne?»

«İşin garip tarafı adı sizinkinin aynı. Fakat akraba olmadığınızı söyledi. Courtney... Sean Courtney.»

Garry'nin yüzündeki ifade ağır ağır kayboldu. Rengi soldu ve birden suratı bir cesedinkine döndü. Gözlerinde de canlılıktan eser kalmamıştı. O anda geriye, uzun yıllar öncesine bakıyordu. Küçük bir erkek çocuğun bir tepeye tırmandığını görüyordu...

Bodur agaçların arasından geçerek tırmanan çocuğun bacakları ne kadar güçlüydü. Gözlerini ileriye dikmiş avlayacakları yaban koçunu araştırıyordu. Zincirinden tuttuğu köpeği de onun kadar heyecanlıydı ve ileriye atlamak istiyordu.

Köpek bir kez havladı ve önlerinde otlar hışırdadı. İri gövdeli hayvan fırlamış koşuyor, taşlara vuran ayaklarının sesleri duyuluyordu.

Bir patlama, sert bir patlama yankılar yaptı... Yaralanan yaban koçu otların arasında debelenirken, Sean'un tiz sesi yükseldi. «Onu vurdum! İlk kurşunla vurdum! Garry. Garry! Onu vurdum, onu vurdum!»

Köpeğin çektiği çocuk güneşe çıktı. Heyecandan deliye dönmüş olan Sean, elinde çifteyle bayır aşağı, ona doğru koşuyordu. Sean kayarak düştü ve elinden fırladı çifte. İkinci patlama korkunçtu ve o darbeyle Garry'nin bacağı geriye gitti.

Artık otların üstünde oturmuş bacağına bakıyordu. Etlerin arasından küçük, kırık, beyaz kemik parçaları gözüküyor, koyu renkli bir kan fışkırıyordu.

«Böyle bir şey yapmak istemedim... Tanrım... Garry, bunu yapmak istemedim. Ayağım kaydı. İnan... ayağım kaydı.»

Garry birden titredi ve masanın altındaki bacak ona hak verirmiş gibi karıncalandı.

«Bir şeyiniz yok ya, efendim?» Tim'in sesinde biraz endişe vardı.

«Teşekkür ederim, iyiyim, Curtis.» Garry şakaklarındaki saçları sıvazladı. «Lütfen devam et.»

«Dediğim gibi bence o köprü bir tuzak...»

«Senin görevin bilgi toplamaktır, Curtis. Bunu değerlendirmek de kurmaylara düşer. Raporunu verdin sanırım. İyi, artık gidebilirsin.» Bir içki içmesi gerekliydi. Eli daha şimdiden masanın çekmecesine uzanmıştı. «Oh, Curtis.» Boğazı kuruduğu için sesi hırıltılı çıkıyordu. «O adamı çavuş yapabilirsin. Bunu onaylıyorum.»

«Evet, yarbayım.»

«Tabii köprülere saldıracak olursak... Kendisi ilk saldırıda rehberlik edecek.»

«Efendim?»

«Buna gerek olduğunu anlıyorsun, değil mi?» Tim onun böyle kandırmak ister gibi konuştuğunu hiç duymamıştı. Sanki Tim'in de bunu hoş görmesini istiyordu. Kararında haklı olduğuna inanmayı arzular gibiydi. «Yani o adam köprüleri biliyor. Kendisi köprülere bakmış. Onları tanıyan o adam değil mi?»

«Evet, yarbayım.»

«Hem düşünecek olursan o bir çavuş. Yani rütbesi olan birini göndermeliyiz. Rastgele birini yollayamayız, değil mi?»

«Ben gidebilirim, efendim.»

«Yok, yok sana sığ suyu geçerken gereksinmemiz olacak. Bunu unutmazsın değil mi? Onu yollayacaksın, değil mi?» Artık yalvarır gibiydi.

Tom, «Onu yollarım,» diye kabul ederek çadırdan çıktı. Garry cep şişesini bulmak için telaşla çekmeceyi açtı.

12

Sir Redvers Buller, V.C.

Natal'daki İngiliz Seferi Ordusu

Başkomutanı

19 Aralık 1899

Sayın Komutan,

Verdiğiniz emir üzerine Natal Öncü Birliğinin subay ve erlerince yapılan keşfin sonuçlarını aşağıda belirtmekle onur duyarım. Ekli haritada 'A'yla işaretli sığ su: Bu sığ sudan çok sayıda asker geçirilebilirse de karanlıkta yeri bulmak zordur. Bu bölgeden gece geçilmesi önerilmez.

Ekli haritada 'B'yle işaretli Köprü: Bu şose köprüsü madenden yapılmıştır ve henüz zarar görmemiş durumdadır. Belki de köprü sağlam olduğu için düşman tahribine karşı koymuştur.

Ekli haritada 'C'yle işaretli Köprü: Bu demiryolu köprüsü de madenden yapılmış olmakla birlikte düşman tarafından tahrip edilmiştir.

Genel: Tugela Nehrinin karşı kıyısına sızan Natal Öncü Birlikleri 'D' ve 'E' işaretli tepelerde düşman bulunduğunu açıklamışlardır. Ama bu mevkilerde top ya da fazlaca tahkimat görülmemiştir.

Natal Öncü Birlikleri

Komutanı

Yarbay G. Courtney.

Otların arasında yan yana yatıyorlardı ve kırağıdan tuniklerinin sırtı ıslanmıştı. Gece sakin ve sessizdi. Gökyüzünde bulut olmadığı için yıldızlar pek parlaktı. Bu sayede karşıda kalan Tugela tepelerini de görebiliyorlardı.

Saul yüksek sesle esneyince Sean da onu taklit etti. O gece uyumamışlardı, fakat aslında esnemelerinin nedeni Boer silahlarına doğru gitme düşüncesinin neden olduğu sinir gerginliğiydi.

Saul, «Şafağa daha yarım saat var,» diye fısıldayınca, Sean homurdandı. Saatleri saymanın bir yararı yoktu. Altıyı kırk yedi geçe güneş doğacak ve arkalarından İngiliz Ordusu kahverengi otlarla kaplı ovaya inecekti. Çelik şose köprüsü yüz adım ilerdeydi. «Tanrım, pek soğuk.» Saul titriyordu.

Sean karanlıkta sırıttı. «Kısa süre sonra çok sıcak olacak.» Açık hava gündüzün sıcağını uçurup götürmüştü. Otlar da, üstleri de ıslaktı. Hatta tüfeklerinin çeliği bile ellerini donduruyordu. Fakat Sean yıllar önce böyle rahatsızlıklara aldırmamayı öğrenmişti. Gerektiği zaman hareketsiz yatar ve gece sinekleri boynuna konup kızgın iğnelerini kulaklarının gerisindeki yumuşak deriye batırdıkları zaman bile kımıldanmazdı. Bununla birlikte yine de hareket saati gelince rahat bir soluk aldı. «Ben gideyim artık.» diye fısıldadı.

«Talihin açık olsun. Geldiğinde kahvaltın hazır olacak.»

Bu, tek bir adamın yapabileceği bir işti. Sean'un hiç de hoşuna gitmeyen bir iş. Nehrin bu kıyısında düşman olmadığını kesinlikle anlamışlardı. Şimdi, son anda Boer'lerin yer değiştirmelerine imkân kalmadığı bir zamanda birinin karşıya geçerek onların köprüyü tutan güçlerini anlaması gerekliydi. Köprünün yakınına yerleştirilmiş olabilecek iki Boer makineli tüfeği ya da patlamaya hazır dinamitleri başarı olasılığının az değil, hiç olmadığını gösterirdi.

Sean tüfeğini sırtına vurarak otların arasında sürüne sürüne ilerlemeye başladı. Şafağa bir saat vardı. Köprüye erişip onun koyu gölgesine sığınarak karşı kıyıya baktı. Hiçbir şey kımıldamıyordu. Beş dakika kadar beklediyse de bir şey olmadı.

«Gidiyorum.» diye yüksek sesle mırıldandı ve birden korkuya kapıldı. Bir an bu duyguyu anlayamadı. Çünkü ömründe üç ya da dört kez korkmuştu. Ama bu kadar küçük bir neden yüzünden hiç böyle olmamıştı. Ancak ağzındaki balıkyağıyla karışık bir loş tadı duyunca ne olduğunu anladı. «Korkuyorum.» İlk tepkisi hayret oldu ve bu birden telaşa dönüştü.

Böyle oluyordu demek. Bunun başka erkeklerin başına geldiğini biliyordu. Kamp ateşlerinin çevresinde bundan söz edildiğini duymuştu. Korku insanın içinde birikiyor, birikiyor ve bir gün dayanılmaz bir hal alıyordu.

Kendi kendine. 'Tıpkı eski bir geminin karinasına yapışıp toplanan kabuklu hayvanlar ve yosunlar gibi kafamda korkular birikmiş' dedi. «Bu beni yok etmeye hazırlanıyor. Eğer o tecrübeli avcılara olduğu gibi, ben de şimdi kaçmaya kalkarsam bir daha asla avlanamam.»

Karanlıkta çömelmiş beklerken, vücudunu saran buz gibi korku yüzünden kusmak istedi. O anda hastalanmış gibiydi. Açık ağzından kesik kesik soluyor, midesindeki sıcak yağımsı şey boğazına doğru yükseliyoıdu. Bacakları korkudan titriyordu mecalsiz kaldığı için köprünün demir ayağına tutundu.

Sonra kendisini zorlayarak yürüdü. Her adımını bilinçli atıyor ve yine bilinçli soluk alıp veriyordu. Her soluğun alınıp verilmesi beyninin emrine bağlıydı. Kendisine böylesine korkunç şekilde ihanet eden vücuduna en küçük bir işi yapması için bile güvenmezdi artık. Her şeyi kontrol etmeliydi.

Boerler o sabah köprüde bekliyor olsalardı, Sean'u rahatlıkla öldürürlerdi, ihtiyatı bir yana bırakarak ağır ağır köprünün ortasından yürüdü. Ayakları madene vurarak sesler çıkarıyordu.

Sonra ayaklarının altındaki maden yerini çakıl taşlarına bıraktı. Karşıya geçmişti. Yolun ortasından yürümeye devam etti. Karanlık; tepelere dogru giden hafif kıvrımlı yolu izliyordu.

Korkusuyla baş başa, dehşeti kulaklarında denizin sesi gibi uğuldayarak ilerledi. Tüfeğinin kayışı omzundan kayınca, silah gürültüyle yola düştü. Ancak bir dakika öyle durduktan sonra kendisini toplayarak eğilip tüfeği alabildi. Sonra geri dönerek yine yürüdü. Ağır ağır adımlarını sayıyordu. Her adım bir saniye alıyordu. Böyle saymakla kendisini tutarak koşmasına engel oluyordu. Çünkü koşarsa her şeyin biteceğini biliyordu. Bir daha avlanamazdı.

«Bir şeyin yok ya?» Saul bekliyordu.

«İyiyim.» Sean onun yanına çöktü.

«Bir şey gördün mü?»

«Hayır.»

Saul gözlerini ona dikmişti. «İyi olduğundan emin misin?»

Sean içini çekti. Vaktiyle bir kez daha korkmuştu. Korku ona çöken bir maden tünelinde gelmişti. Daha sonra o madene tekrar inmiş, korkusunu orada bırakarak geriye yalnız dönmüştü. Aynı şekilde korkuyu nehrin gerisinde bırakacağını ummuş ama bu kez korku onu izlemişti. Bundan böyle korkunun kendisini hiç bırakmayacağına inanıyordu. Hep yakınında olacaktı.

Bu korkuyu ehlileştirmeliyim, diye düşündü. Vahşi bir atmış gibi onu ehlileştirmeliyim.

Saul'a, «İyiyim,» diye cevap verdi. «Saat kaç?»

«Beş buçuk.»

«Mbejane'yi geri göndereyim artık.»

Sean kalkıp Mbejane'nin atlarla beklediği yere gitti. Zuluya kare biçiminde küçük yeşil bir kumaş parçası verdi. Kasabanın ve köprünün büyük güçle savunulmadığını belirten önceden kararlaştırılmış işaretti bu. Kırmızı kumaş parçasını da göğüs cebine soktu.

Mbejane, «Geri döneceğim,» dedi.

«Hayır.» Sean başını salladı. «Senin için burada bir şey yok.»

Mbejane atları çözdü. «Barış içinde kal.»

«Barış içinde git.» Sean yeniden kapıldığı korku yüzünden yıkılacak olursa, Mbejane'nin buna tanıklık edemeyeceğine memnundu.

İçi sıkılarak, ama yıkılmamalıyım, diye karar verdi. Bugün sınanacağım. Bugün dayanabilirsem belki korkuyu ehlileştirebilirim.

Saul'un karanlıkta beklediği yere gitti ve birlikte yere uzanarak şafağın sökmesini seyrettiler.

13

Güneş Cumhuriyet ordusunu kutsarmış gibi yükseldi. Hendeklerdeki sisler rüzgârla yükselerek dağıldılar.

Sean dürbünle yukarıya bakıyordu. Yüz adım kadar ötede hafif bir duman vardı. Boer ordusundakiler kahve pişiriyorlardı.

Saul, «Bizi görürler mi dersin?» diye sordu.

Sean dürbünü indirmeden 'hayır' der gibi başını salladı. İki bodur ağaç ve gece yaptıkları ince ot perde onları iyice gizliyordu.

Saul, «Bir şeyin olmadığından emin misin?» diye sordu yine. Çünkü Sean'un yüzündeki ifadeden bir sıkıntısı olduğunu sanmıştı.

Sean söylendi. «Midem kasılıyor.» Bu iş bir an önce başlamalıydı. En korkunç olanı beklemekti.

Sonra göğsünün altında topraklar titredi. Bu hafif titreşimi hisseden Sean birden rahatladı. «İşte toplar geliyor.» diye haber verip bir ağacı siper alarak ayağa kalktı ve arkasına baktı.

Topçular tek sıra halinde geliyorlardı. Uzakta oldukları için atlar da. toplar da, adamlar da pek ufak gözüküyor ama gittikçe yaklaşıyorlardı. On altı topu yüz elli hayvan çekiyordu ve bu silahların başında yüz adam vardı. Fakat Colenso'nun önündeki ucu bucağı bulunmaz topraklarda, bu güç pek küçük ve önemsiz gözükmekteydi. Sean birden o eski delice coşkuyu hissetti. Askerlerin bir gece önce Saul'a işaretledikleri yerlerde toplandıklarını biliyordu. Hem binlerce askerin içinde o köprüyü ilk aşacak olan kendisiyle Saul'du.

Ancak bu coşku şimdiye dek duyduklarından farklıydı. Daha sert ve hüzünlüydü. Korkusu bu duyguyu daha da acılaştırmıştı. Sean ömründe ilk kez korkunun da zevkli bir duygu olabileceğini anladı.

Toplar yaklaşmıştı; Sean askerlerin bağırdığını duyuyor yüzlerini seçebiliyordu. Yalnız fazla yaklaşmışlardı galiba. Sean endişeyle dönerek nehrin karşı tarafındaki yüksek tepelere baktı. Arada belki altı yüz metre vardı. Bu mesafede uzun menzilli silahlar tehlikeli olurdu. Ama toplar hâlâ yaklaşıyordu. Sean yüksek sesle, «Tanrım!» dedi. «Bunlar deli mi?»

Saul da tehlikeyi farketmişti. «Artık ateş açmaları gerek. Daha yakına gelemezler.»

Sean da inledi. «Ateş menziline girdiler. Durmaları gerek!»

Sonra sıra birden yelpaze gibi açıldı. Topları dörtnala yanlara götürüp, bekleyen Boer tüfeklerine döndürerek durdular.

«Tanrım! Tanrım! Hepsi öldürülecek!»

Topçular atlarından atlayıp hayvanları serbest bırakarak namluları tepelere doğru çevirmeye başladılar. Daha gülleleri çıkarmalarına vakit kalmadan Boer'ler ateş açtı. Bir kurşun yiyen at yere düşüp debelenmeye başlayınca yanındaki atın da dizüstü çökmesine neden oldu. İki adam atın kayışını kesmek için koştu ama biri ona erişemedi. Birden başını eğerek otların içine oturup kaldı. İki at daha devrildi.

Sean, «Çekilin!» diye gürledi. «Vakit varken gerileyin!» Fakat sesi topçulara erişemedi. Çünkü yaralanan atlar korkunç seslerle kişniyor, adamlar devriliyordu.

O sırada piyadeler de topların ardından Colenso denilen terkedilmiş evlerden oluşmuş küçük kasabaya yaklaşıyorlardı.

Sonra toprakları zangırdatan bir ses duyuldu ve mavi dumanlar püskürdü. On altı top aynı anda ateşe başlamıştı.

Top ateşi durmuyor, buna tepelerden tüfeklerle karşılık veriliyordu. Tepelerin doruklarını binlerce silahın dumanı gri bir sis gibi kaplamıştı.

Sean hemen Lee-Metford'unu yüz metreye ayarlayarak bir dirseğinin üstünde doğruldu. Sonra yükseklerdeki dumanlara doğru ateşe başladı. Toplara bakmadan iki şarjör boşalttı. Şimdi topların ateşi hafiflemişti. Atların çoğu otların arasındaydı. Ölen adamlar topların üstüne düşüp kalmışlardı.

Sean. «Budalalar,» diye fısıldayarak yine dumanların olduğu yere doğru ateşe başladı. Kaç el ateş ettiğini saymıyor, tüfekte mermi kalmayınca hemen fişekliğine uzanıyordu.

Birden üstlerinden ıslık çalar gibi ses çıkaran bir şey geçti. Ardından sanki şeytan cehennemin kapısını çarpıp kapatmış gibi bir gürültü koptu. Sean şaşırarak başını kaldırınca, topların orada, havada bir balona benzeyen parlak beyaz dumanı gördü.

Saul, «Şarapnel,» diye söylendi. «Şimdi işleri bitiktir.»

Aynı sesler arka arkaya yankılandı. Boer'lerin şarapnelleri aşağıya yağıyordu.

Sonra birtakım sesler geldi kulağına. Toplar ve şarapnellerin gürültüsü yüzünden sersemlemiş olan Sean önce durumu anlayamadı. Piyadeleri unutmuştu.

«Sağa sokulun.»

«Koşmayın. Sakin olun. Koşmayın.»

Sıra sıra adamlar, subayların emirlerine uyarak ilerliyorlardı. Arkalarında haki renkte denkler bırakıyorlardı. Bu denklerin bazısı hareketsiz kalıyor, bazılarıysa debelenip feryat ediyordu.

«Tren köprüsüne gidiyorlar.» Sean felaketin yaklaştığını hissetti. «Tren köprüsünün havaya uçurulduğunu bilmiyorlar mı?»

«Onları durdurmalıyız.» Saul ayağa fırlayıp Sean'un yanında durdu.

Sean öfkeyle. «Budalalar neden koyduğumuz işaretleri izlemediler?» diye haykırdı. Ama bu soruya bir cevap çıkmadı. Sean ot perdenin arkasından çıkıp şarapnel ve mermilerin yağdığı alana girmesi gerektiğini biliyordu. Korkusunun birden güçlendiğini hissetti. Oraya gitmek istemiyordu.

«Gel, Sean. Onları durdurmalıyız.» Saul koşmaya başladı. Piyadelere doğru giderken küçük, sıska bir maymuna benziyordu. Sean soluğunu tutarak onun peşinden gitti.

Piyadelerin yirmi metre kadar önünde elinde kılıcı olan bir subay hızlı adımlarla ilerliyordu.

Sean, «Hey, sen!» diye haykırarak adamın dikkatini çekmek için şapkasını salladı. Subay süngü gibi bakışlı parlak mavi gözlerini ona dikerek yaklaştı.

Sean avaz avaz bağırıyordu. «Yanlış köprüye gidiyorsunuz. Demiryolu köprüsünü attılar. Oradan karşıya geçemezsiniz.»

Subay onlara yaklaşınca ağırlaştı. «Siz kimsiniz?»

Sean, «Biz keşfe çıkan rehberleriz,» diye söze başladı. O sırada ayaklarının arasına bir mermi saplanınca havaya zıpladı. «Hem o Tanrının belası kılıcını da ortadan kaldır. Tugela'daki tüm Boer'ler seni vurmak için yarışa kalkacaklar.»

Omzundaki işaretlerden albay olduğu anlaşılan subay Sean'a bakarak kaşlarını çattı. «Bana hitap ederken doğru konuşmalı... »

Sean. «Bütün bunların Tanrı belasını versin!» diye gürledi. «Adamlarını şose köprüsüne doğru çevir.» Eliyle ağaçların arasından gözüken köprüyü işaret etti. «Böyle devam edersen hepiniz paramparça olacaksınız.»

Albay çelik bakışlı gözlerini bir an Sean'a diktikten sonra, gümüş düdüğünü dudaklarına götürerek şiddetle öttürdü. Sonra, «Siper alın!» diye gürledi. «Siper alın!»

İlk sıradakiler o anda kendilerini otların üstüne attılar. Gerideki sıralarda bulunan askerler şaşırarak öylece kaldılar.

Bir ses yükseldi. «Kasabaya girin. Evlere sığının.» O zaman belki bin adam birbirini itip kakarak Colenso'daki evlerde güvene erişmek için koşmaya başladı. Caddeye girmiş, evlerin kapı ve pencerelerinden içeri dalıyorlardı.

Albay Sean'a dönerek, «Bütün bunların anlamı nedir?» diye çıkıştı. Sean da sabırsız sabırsız aynı sözleri tekrarladı. Bir yandan da açıkta durduğu için rahatsız oluyordu. Boer'ler başka hedef kalmadığı için onlarla yakından ilgilenmeye başlamışlardı.

«Emin misin?»

«Allah kahretsin! Eminim tabii. Köprüyü attılar. Oradan asla geçemezsiniz!»

«Benimle gel.» Albay en yakın eve giderken. Sean da yanında yürüdü. Daha sonra o yüz metreyi koşmadan nasıl aştığını bir türlü anlayamadı.

Etraflarına vızır vızır kurşun yağarken Sean, «Tanrı aşkına o kılıcı ortadan kaldır!» diye albaya kükredi.

«Sinirlisin galiba, çavuş?» Albay ilk kez gülümsedi.

«Çok haklısın. Sinirliyim.»

«Ben de öyle. Fakat adamların bunu görmesi hiç doğru olmaz, değil mi?» Kılıcını belindeki kına soktu. «Adın nedir, çavuş?»

«Sean Courtney. Natal Öncü Birliklerindenim. Ya seninki?» Sean başının üstünden bir kurşun vızıldayarak geçerken eğildi. Albay yine bu laubaliliğe gülümsedi.

«Acheson. John Acheson. İskoç Piyadesi, İkinci Kıta.»

Neyse eve eriştiler. Sean minnetle mutfak kapısından dalınca. Saul'u orada buldu. Sean'a bir yaprak sigarası verdi, yakarken de, «Bu deli İngilizler!» diye söylendi Saul. «Sen de savaş alanında böyle dolaştığın için onlar kadar çılgınsın.»

«Tamam, Courtney.» Acheson onun peşi sıra mutfağa gelmişti. «Şu durumu inceleyelim.»

Albay, Sean'un ayrıntılarıyla açıkladığı durumu sessiz sedasız dinledikten sonra pencereye yaklaştı. Topların durduğu yere baktı. Artık susmuşlardı. Sağ kalan topçular yaralı arkadaşlarını sürükleyerek gerideki derin hendeğe sığınmaya çalışıyorlardı. Sean geri çekilerek topçulardan birinin başından vurulduğunu görerek, «Zavallılar.» diye mırıldandı.

Bu sahne Acheson'u da duygulandırmıştı. «Pekâlâ. Şose köprüsüne doğru ilerleyeceğiz. Gel Courtney.»

Arkasında biri haykırdı. Sean onun düştüğünü duydu. Fakat başını çevirip bakmadı. Gözlerini ilerdeki köprüden ayırmıyordu. Bacakları mihaniki şekilde hareket ediyordu ama köprü hiç de yaklaşır gibi değildi. Nehir'in yanındaki diken ağaçları daha sıktı ve bunlar karşı kıyıdaki acımasız nişancılardan onları biraz koruyordu. Ancak adamlar durmadan devriliyor, şarapneller başlarının üstünde patlıyordu.

Saul, «Karşıya geçelim,» diye haykırdı.

Sean da bunu uygun buldu. «Gel öyleyse.» Birlikte koştular ve köprüye ilk erişenler de onlar oldu. Acheson da arkalarındaydı. Mermiler geriye boyalı madende parlak izler bırakıyordu. Sonra bir mucize olmuş gibi kendilerini karşıda buldular. Tugela'yı geçmişlerdi.

Yolun kenarında bir sulama hendeği vardı, ikisi de soluk soluğa hendeğin içine daldılar. Sean başını çevirip bakınca, köprüdeki yığınla haki üniformalı adamı gördü. Artık düzen filan kalmamıştı. Boer'ler dar köprüye sıkışan adamlara mermi yağdırıyorlardı. Sean afallamıştı. «Burası kanlı bir cehennem.» Ölen ya da yaralanan adamlar köprünün alçak korkuluğundan Tugela'nın çamurlu sularına yuvarlanıyorlardı. Kimi batıyor, kimi kıyıya yüzmeye çalışıyordu. Ama askerler durmadan köprüden geçerek hendeklere atılıyorlardı.

Sean saldırının gücünü kaybettiğini anlamıştı. Hendeğe atlayan adamların yüzlerinden ve toprağa yapışıp kalmalarından, saldıracak cesaretlerini yitirdiklerini seziyordu. Yorgun ve korkuya kapılmış askerlerle subaylar birbirlerine karışmıştı. Hendeklere gizlenen değişik gruplar arasında irtibat kalmamıştı ve hâlâ karşıya geçmekte olan adamlar da korunmasızdı. Boer'ler oldukları yerden sürekli ateş ediyorlardı. Artık köprü yere düşen askerler yüzünden tıkanmıştı. Her yeni gelen asker ölü ve yaralıların üstüne basarak geçmek zorunda kalıyor ve Boer'lerin mermileri onları rüzgârla gelen yağmur gibi tarıyordu.

Birkaç asker omuzlarını hendekten çıkarmış. Boer'lerin ateşine karşılık veriyorlardı. Sean ayağa kalktığı sırada bir kurşun yanağının hemen yanından geçti. O anda korkusu daha da şiddetlendi. «Gelini» diye gürleyerek tepelere doğru koşmaya başladı. Burası açıklıktı ve ilerde çürümüş direklerden sarkan eski bir dikenli tel vardı. Sean telin üstünden atladı.

Saul yanında, «Gelmiyorlar,» diye Sean bağırınca, durdu. İkisi savaş alanının ortasında yalnız kalmışlardı. Boer tüfekleri hevesle onları araştırıyordu.

Sean, «Koş. Saul!» diye haykırarak şapkasını çıkarıp salladı. «Gelin tabansızlar.» Şapkayı gerideki askerlere doğru sallıyordu.

Bir kurşun çok yakınından geçtiği için rüzgârından sendeledi.

«Bu tarafa! Bizi izleyin! Gelin!» Saul onun peşini bırakmamıştı: heyecanla ellerini kollarını sallıyordu.

«Geri gelin!» Acheson'un sesini duydular. Albay hendekte doğrulmuş duruyordu. «Geri gel, Courtney!»

Saldırı sona ermişti. Sean bunu o anda anlayarak Acheson'un akıllılık ettiğini sezdi. Açık topraklarda o tepelere doğıu gitmeye kalkmak intihardan başka bir şey değildi. Oraya kadar gelmesini sağlayan kararlılık birden yok oldu ve korkusunun boyunduruğundan kurtuldu. Sean kuru kuru hıçkırarak dönüp deli gibi koştu.

Sonra birden yanında koşan Saul vuruldu. Başına gelen kurşun onu ileriye doğru attı. Tüfeği elinden fırladı. Adam acı ve şaşkınlıkla tiz bir ses çıkararak karınüstü yere düştü.

«Sean!» Saul'un sesi geriden geliyordu. «Sean!» Korkunç, yalvarış dolu bir sesti bu. Sean bu sese kulaklarını tıkayarak hendeğin güvenine doğru koştu.

Sean'un korkusu, «Onu bırak!» diye feryat ediyordu. «Onu bırak! Koş!»

Saul ona doğru sürünüyordu. Yüzü kan içindeydi ve gözlerini Sean'a dikmişti.

«Onu bırak! Onu bırak!»

Fakat kanlar bulaşmış, zavallı yüzde hâlâ bir umut vardı. Saul otlara yapışarak sürüne sürüne ilerlemeye çalışıyordu.

Mantığın alacağı bir şey değildi bu ama Sean geri döndü. Korkunun mahmuzladığı adam Saul'u kaldırıp kucağına alarak koşacak gücü buldu.

Sean arkadaşından şiddetle nefret ederek hendeğe erişti. Bir yandan da, Tanrının belası Saul, diye düşünüyordu. Cehenneme kadar yolun var. Sonra birden yuvarlandı. Birlikte hendeğe düşmüşlerdi. Sean, dönerek arkadaşından uzaklaştı. Yüz üstü yatıp başını toprağa dayayarak nöbet gelmiş bir hasta gibi titremeye başladı. Yavaş yavaş korkusu azalınca başını kaldırdı. Saul hendeğin duvarına dayanmış oturuyordu. Yüzü kan ve toprak içindeydi.

Sean hırıltılı bir sesle, «Nasılsın?» deyince, Saul ona görmeyen gözlerle baktı. Hendeğin içi güneş yüzünden pek sıcak ve aydınlıktı. Sean matarasını açıp Saul'un dudaklarına götürdü. Adam zorlukla yutkundu, sular ağzının kenarından çenesine ve tuniğine aktı.

Sonra Sean suyu içerek derin bir soluk aldı. «Başına bir bakalım.» Saul'un şapkasını çıkarınca, derinin etrafına birikmiş kanlar Saul'un ensesine sızdı. Sean ıslanmış siyah saçları ayırarak baş derisindeki yarayı buldu. «Kurşun derini.çizmiş.» diye söylenerek Saul'un tunik cebindeki sargıyı aldı. Onun başını sararken. savaş alanına garip bir sessizlik çökmüş olduğunu farketti. Çatışma sona ermişti. Acı acı, sonunda nehri aştık, diye düşündü. Şimdi bütün sorun geri dönebilmekte.

«Nasılsın?» Mendilini ıslatarak Saul'un yüzündeki kan ve toprağı silmeye çalıştı.

«Teşekkür ederim, Sean.» Sean birden Saul'un gözlerinin yaşlarla dolu olduğunu görerek utandı ve başını çevirdi. «Teşekkür ederim... Geri dönüp beni aldığın için teşekkür ederim.»

«Unut bunu.»

«Yaşadığım sürece bunu unutmayacağım.»

«Sen de aynı şeyi yapardın.»

«Hayır. Sanmıyorum. Başaramazdım. Çok korkmuştum... dehşete kapılmıştım, Sean. Bu kadar korkmanın nasıl bir şey olduğunu bilemezsin.»

«Bırak artık bu sözleri, Saul.»

«Sana anlatmam gerek. Sana borçluyum... Bundan böyle sana borçluyum... Eğer geri dönmeseydin. Ben... hâlâ orada olacaktım. Sana hayatımı borçluyum.»

«Allah kahretsin, sus!» Saul'un gözlerinin değiştiğini, gözbebeklerinin birer nokta gibi olduğunu ve aptal aptal başını salladığını görüyordu. Kurşun yüzünden beyni sarsılmıştı. Fakat bu bile Sean'un öfkesini engelleyemedi. «Kes sesini!» diye hırladı. «Korkuyu bilmediğimi mi sanıyorsun? Orada öyle korktum ki, senden nefret ettim. Nefret ettim!»

Sonra Sean'un sesi yumuşadı. Saul'a da, kendine de korkuyu anlatmalı, bunda haklı olduklarını belirtmeliydi. Birden kendisini çok yaşlı ve çok olgun hissetti. Yaşamın bütün esrarının anahtarını ellerinde tutuyordu. Her şey ne kadar açıktı. Ömründe ilk kez bunu anlıyor ve anlatabiliyordu.

Etraflarındaki adamlardan tümüyle ayrılmış, birbirlerine sokulmuş oturuyorlardı. Ve Sean tüm gerçekleri içine alan bu bilgiyi Saul'a anlatabilmek için fısıldıyordu.

Sonra Saul konuştu. Sesi ifadesizdi ve Sean'a bakarken onu iyi göremiyordu. «Ruth,» dedi. «Sen de Ruth gibi anlatıyorsun. Bazen gece uyuyamadığı zamanlar bana anlatmaya çalışır. Anlayacak gibi olurum. Ruth da gerçeği bulacak gibi olur, sonra susar. Sonunda, 'Bilemiyorum,' der. 'Sadece bilemiyorum.'»

Sean ondan uzaklaşarak dikkatle yüzüne baktı. «Ruth mu?» diye mırıldandı.

«Ruth... Karım. Tanısaydın ondan hoşlanırdın, Sean... O da senden hoşlanırdı. Ne kadar cesur... Boer hattından geçerek bana geldi. Pretoria'dan kalkıp geldi. Tek başına atla yol almış. Bana geldi. Buna inanamadım. O uzun yolu aşmış. Bir gün kampa gelerek, 'Merhaba. Saul,' dedi. 'Buradayım!' Onunla tanışınca çok hoşlanacaksın, Sean. Karım o denli güzel, o kadar huzur vericidir ki... »

Sean inanılmaz bir öfke duydu. Kulakları uğulduyor ve sadece Saul Friedman'ın yüzünü görüyordu. Karşısında bir profil vardı. Çünkü Saul başını çevirmiş, Colenso düzlüğünün gerisindeki İngiliz hatlarına bakıyordu. Sean yakındaki bir ölünün tüfeğini alarak kucağına koydu. Başparmağıyla silahın emniyet mandalını açtı. Sonra kucağındaki tüfeği çevirdi. Namlusu Saul'un kalbine doğru dönmüştü. Fakat adam bu hareketi farketmedi.

«Karımı Pietermaritzburg'a gönderdim. Orada amcasının yanında kalıyor.» Saul elini kaldırıp başına götürdü. Sean'un parmağı tetikte kıvrıldı. «Onunla tanışmanı isterdim. Sean. Ruth senden hoşlanırdı.» Dönüp Sean'un yüzüne baktı. Gözlerinde acınacak bir güven vardı. «Ona mektup yazdığım zaman bunu hiçbir zaman unutmayacağımı bilmeni istiyorum.»

Sean'un tetikte parmağı daha da gerildi.

«İkimiz de sana borçluyuz...» Saul mahcup mahcup gülümsedi. «Sadece bunu hiçbir zaman unutmayacağımı bilmeni istiyorum.»

Sean'un kafasındaki ses. «Onu gebert!» diye söylüyordu. «Onu hemen öldür. Konuşmasına izin verme. Hemen! Bunu hemen yap!» Fakat tetikteki parmağı gevşedi.

«Ruth'la aranda sadece o var. Onu hemen öldür.» Ama kulaklarındaki uğultu hafiflemeye başlamıştı. Silahı kaldırıp usulca emniyet mandalını kapattı. O anda Saul Friedman'a bakması gerektiğini anladı. Onun canını almaya kalkmıştı. Onun için de Saul'un hayatı artık onun için bir namus borcuydu. Silahı bırakıp bezgin bezgin gözlerini kapattı.

«Buradan gitmeyi düşünmeliyiz,» diye mırıldandı. «Aksi halde senin güzelle tanışma fırsatını hiç bulamayabilirim.»

14

Sean hendekte sürünerek, çömelmiş, hararetli hararetli bir yüzbaşıyla konuşan Acheson'un yanına gitti.

«Hey, Albay Acheson. Bana artık ihtiyacın yok, değil mi?»

Yüzbaşı, Sean'un böyle konuşması karşısında dehşete ka-pıldıysa da Acheson güldü. «Şimdi bir haberci geldi. Geri çekilmemiz emredilmiş.»

Sean alaylı alaylı söylendi. «Ne yazık! Tam Boerlerin canına okuduğumuz şuada çekileceğiz.» Tepelerindeki topraktan taramaya haşlayan bir makineli yüzünden üçü de eğildiler. «Öyleyse... Ben ayrılıp gideyim.»

Yüzbaşı kuşkuyla sordu. «Nereye gidiyorsun?»

«O köprüden geçecek değilim.» Sean ağzındaki yarım puroyu çekerek, «Yanımda yaralı bir adam var,» dedi. «Onu götürmeliyim. Bir kibritin bulunur mu?» Yüzbaşı farkına varmadan cebinden bir paket çıkarıp uzattı. «Teşekkürler. Nehre atlayıp akıntıya kapılarak yüzeceğim. Daha aşağıda karşıya geçecek uygun bir yer bulurum.» Purosunu yakıp yüzbaşının kibritini iade etti. Sonra resmileşti. «Sizinle tanışmak bir zevkti, Albay Acheson.»

«Ayrılman için izin veriyorum. Courtney.» Bir an göz göze geldiler. Sean, albayın elini sıkmak için güçlü bir istek duydu. Ama böyle yapacak yerde hendekte dönüp sürüne sürüne ilerlemeye başladı.

«Courtney!» Sean durup omzunun üstünden baktı. «Öbür rehberin adı ne?»

«Friedman. Saul Friedman.»

Acheson küçük defterine bir şeyler yazdı. «Bugünle ilgili daha başka şeyler duyacaksın. Talihin açık olsun.»

«Sizin de. efendim.»

Sean, Tugela Nehrinin yanındaki büyük ağaçlardan birinin bir dalını süngüsüyle keserek. «Gel,» dedi. Saul da ıslak kıyıdan kayıp beline kadar suya girerek Sean'un yanında durdu. «Silahını bırak.» Saul itaatle tüfeği nehre attı.

«Bu dal ne olacak?»

«Bununla başlarımızı gizleyeceğiz.»

«Ne bekliyoruz?»

«Acheson köprüden geri geçmeye çalışacak. Bu da düşmanı oyalar. Onu bekliyoruz.»

O sırada yukarda kalan kıyıda şort bir düdük öttü. Haki üniformalı askerler köprüye koşarlarken korkunç bir ateş başladı.

Sean, «Şimdi,» deyince birlikte suyun içinde çömeldiler Sadece yaprakların arasına gizlenen başları dışardaydı. Sean usulca ortaya doğru ilerledi. Az sonra akıntıya kapıldılar. İkisi de uzaklaşırken kan gövdeyi götüren, kıyametler kopan köprüye dönüp bakmadılar.

Yirmi dakika böyle gittikten sonra, Jean akıntının onları attığı yıkık demiryolu köprüsünün altında durdu. Saul'u çekerek madeni ayaklar arasındaki kıyıya sürükledi. «Beş dakika dinleneceğiz.» Arkadaşının yanına çökerek kulaklarına kadar inmiş olan sargısını baştan sardı.

Köprünün yanında bir su hendeği vardı. Onun içine girip eğilerek yürümeye başladılar. Sean önden giden Saul'u dürtüyor, adam ağrıyan sırtı yüzünden doğrulmaya kalkınca da haykırıyordu. Bir ara bir kurşun Sean'un başının yakınındaki çakıl taşlarının arasına saplandı. Sean bezgin bezgin küfrederek daha da eğildi. Neredeyse burnu dizlerine değecekti. Ama Saul bir şeyin farkında değildi. Bacakları bükülen adam Sean'un önünden sendeleyerek gidiyordu. Sonunda yıkıldı ve hendeğin dibine serilerek kaldı.

Sean onu tekmeledi. «Lanet olasıca kalk!»

«Hayır, Ruth, beni kaldırma. Bugün pazar. Çalışmama gerek yok.» Adam sakin sakin konuşuyordu ama gözleri camlaşmıştı.

Ruth'un adını duyan Sean öfkelendi. «Kalk, kalk!» diyerek Saul'u omzundan tutup sarstı. Adamın başı sallandı ve yarası açıldığı için sargıya kanlar süzüldü. Sean hemen pişman olarak onu usulca bıraktı. «Lütfen, Saul... Gayret etmelisin. Biraz daha gideceğiz.» Fakat arkadaşı gözlerini kapattı ve ağzını açarak horlamaya başladı.

Sean onun yüzüne bakarken boğucu bir umutsuzluğa kapıldı. Bu duygumun nedeni onu öldürmeye kalkmam değil, diye düşündü. Ona borçlu olmam da değil. Çünkü... Çünkü... Başka bir erkeğe duyduğun hisleri nasıl tanımlarsın? Bütün söyleyebileceğin... «Çünkü o arkadaşımdır,» olabilir. Arkadaşım olduğu için onu burada bırakamam.

Sean eğilip adamın gevşemiş vücudunu tuttu. Onun bir kolunu kendi boynuna atıp belinden tutarak doğruldu. Etrafına bakındı. Köprüden sağ kurtulan adamların yaralıları çekerek gerisin geri kasabaya gittiklerini gördü. Buller'in güçlü ordusu geri çekiliyordu. Askerler kırılmış, şarapneller, yaylım ateş yüzünden cesaretlerini yitirmişlerdi. Sean'un çömeldiği yerin doksan metre kadar ilersinde terkedilmiş toplar duruyordu. Sean onlara daha fazla bakmayarak nehirden ayrıldı. Saul'un kolunu sıkıca omzunda tutuyordu. Boş kalan kolunu da onun beline dolamıştı.

Sonra Boer'lerin ateşinin gitgide güçlendiğini farketti. Hem ateşi Sean'un hemen ilersindeki bir yere yoğunlaştırmışlardı. Sean hendeğin kenarına dayanarak mimoza ağaçlarının arasından ileriye baktı. Biraraya koşulmuş dört atla bir arabanın hızla diken ağaçlarının arasından geçtiğini gördü. Arabanın epey ilersinde büyük, yağız bir ata binmiş biri sopasını sallıyor ve arabayı terkedilmiş toplara doğru götürüyordu.

«Adam gülüyor!» Sean hayretle öndeki atlının tozlar ve patlayan şarapneller arasında kaybolmasını seyretti. Ama adam bir polo oyuncusu gibi atını döndürerek öbür tarafta belirdi. Adamın ağzı açıktı ve parlak beyaz dişleri gözüküyordu. «Budala, deli gibi gülüyor!»

Birden Sean da sevinçle bağırmaya başladı. «Dörtnala sür atını!» Ama sesi patlamalar arasında kayboldu.

Sean haykırdı. «Topları almaya geldiler. Saul, topları almaya geldiler.» Deli gibi heyecana kapılan Sean, nasıl yaptığını bilemeden kendisini hendeğin dışında buldu. Baygın Saul'u omzuna vurmuş toplara doğru koşuyordu.

Toplara eriştiğinde ilk takım oradaydı. Adamlar atları bir numaralı topa yaklaştırmaya çalışıyorlardı. Sean omzundaki baygın adamı yere bırakıp yaklaştı, iki kişi topun kundak kuyruğunu kaldırmaya çalışıyordu. Ama bu, dört insana gereksinme duyulan bir işti. Sean, «Önümden çekilin!» diye bağırarak çelik kundak kuyruğunu yakaladığı gibi kaldırdı. «Arabayı getirin.» Adamlar hemen ayrılabilen aksla tekerlekleri kundak kuyruğunun altına yerleştirdiler. Sean da soluyarak geriledi.

Genç subay atından eğilerek Sean'a bağırdı. «İyi basardın! Haydi arabaya atla.»

Fakat Sean koşup Saul'u yerden kaldırdı ve sendeleye sendeleye arabaya erişti. Arabadaki iki askere, «Onu alın.» dedi. İkisi Saul'u yukarıya çektiler.

Sean. Saul'u tutan adama, «Ona iyi bak,» diye tembih etti. «Sen şu boş ata atla. Buradan gidiyoruz.»

O anda bütün sabah Sean'u koruyan talihi ters döndü. Yanında bir şarapnel patladı. Acı duymadı ama sağ bacağı altında büküldüğü için dizüstü çöktü. Kalkmaya çalıştıysa da vücudu itaat etmiyordu. Teğmen, «İleri!» diye bağırınca top hareket etti. Sean, Saul'u tutan topçunun aciz aciz kendisine baktığını gördü. «Ona iyi bak!» diye seslendi. «Ona bakacağına söz ver!»

Topçu cevap vermek için ağzını açtığı sırada başka bir şarapnel aralarında patladı ve kalkan toz bulutu arabayı gizledi. Bu kez şarapnelin etlerini paraladığını hissetti Sean. Ustura yarası gibi acı veriyordu kolu. Yere devrilirken teğmenin de vurulmuş olduğunu gördü. Adam kollarını açarak geriye kaydı ve atından düştü. At dörtnala topun peşinden koştu.

Sean sürünerek arabanın arkasından gitmeye çalıştı. «Ona iyi bakın!» diye bağırıyordu. Ama ağaçların arasına giren arabadakiler onun sesini duymadılar. Sean tek eliyle otlara tutunarak karınüstü sürünüyordu. Diğer kolu yanında hareketsizdi. Sağ bacağının da peşi sıra süründüğünün farkındaydı. Fakat bu bacak otlara takılıp onun ilerlemesine engel oldu. O zaman yan dönüp kırık kolunun üzerine abanarak bacağına bakmaya çalıştı. Yerler kan içindeydi ve hâlâ vücudundan kan fışkırıyordu. Ama acı duymuyordu. Yalnızca başı dönüyordu ve sersemlemişti. Gözlerini kapatarak öylece kaldı. Yakınında birinin inlediğini duyuyordu. Bir süre onun Saul olduğunu sandı. Sonra Saul'un güvende olduğunu anımsadı. İnleyen genç teğmendi. Sean gözleri kapalı yatarak onun ölmesini dinledi. Çirkin bir sesti bu.

15

General Jan Paulus Leroux yanındaki gence, «Atımı getir, Hennie,» dedi.

«Ja, Oom Paul. Genç, atların bağlandığı arka bayıra koştu. Jan Paulus'un ayağının dibindeki siperden bir asker başını uzattı. «Tanrı dualarımızı duydu, Oom Paul. Bize büyük zafer verdi.»

«Ja, Fredvik. Tanrı adına büyük bir başarı.» Fakat sesi hafif ve sakindi. Bu seste sevinçten eser yoktu. Başarının planladığı kadar büyük olmadığını düşünüyordu. Adamları kendini dinlemeyip acele etmişlerdi. Oysa tepedeki adamları, düşmanın köprüden geçmesini bekleseydi, yüzlerce değil binlercesini öldürebilirdi.

Hennie'nin getirdiği ata atladı. «Haydi aşağıya inelim.» Kırk iki yaşında olan Jan Paulus. komutanlık için çok genç sayılırdı.

Fakat ihtiyar Joubert emekliye ayrılınca, Devlet Başkanı Gruger itirazları dinlememiş ve onu bu göreve getirmişti. Jan Paulus da savaştaki başarısıyla bu göreve layık olduğunu kanıtlamıştı.

Jan Paulus tepelerin arasından geçerken, adamları siperlerinde ayağa kalkarak sevgiyle ona bağırdılar. Jan Paulus onların yüzlerini kayıtsız bir tavırla inceledi. Kırmızı toprak ve barut dumanı içinde kalan çehrelerden terler akıyordu. Yaralı bir adam ayakta durabilmek için tüfeğine dayanmıştı. Sevinçle bağırırken, ağzının iki yanında acısını gösteren çizgiler beliriyordu. Jan Paulus atının dizginlerini çekti. «Yat! Budalalık etme.»

Adam acıyla gülerek başını salladı. «Hayır Oom Paul. Seninle aşağıya inip silah toplayacağım.»

Jan Paulus onun yanında duranlara aksi bir tavırla işaret etti. «Onu doktorların yanına götürün.» Sonra Komutan Van Wyk'in beklediği yere gitti. «Düşman köprüyü geçene kadar ateş edilmemesini sana söylemiştim.»

Van Wyk'in gülüşü silindi. «Ja, Oom Paul. Fakat onları zaptedemedim. Gençler burunlarının dibinde topları görünce dayanamadılar.»

«Olan oldu ve sözler durumu değiştirmez.» Jan Paulus bir daha bu adamın komuta etmemesine karar vermişti. «Gel, topları alacağız.»

Jan Paulus köprüye gelince, arkasındaki atlıları durdurdu. Yüzünden bir şey belli olmamakla birlikte gördüğü dehşet verici manzara karşısında midesi bulanmaya başlamıştı. «Onları kaldırın!» diye emir verince, otuz adam atlarından atlayıp köprüyü temizlemeye gittiler. Jan Paulus arkalarından seslendi. «Onları usulca kaldırın. Tahıl çuvalı gibi yerlerde sürüklemeyin. Onlar askerdi. Cesur erkekler.» Yanında Hennie adlı delikanlı açık açık ağlıyor, gözyaşları yamalı tüvid ceketine damlıyordu.

Jan Paulus merhametle mırıldandı. «Sus, Hennie. Gözyaşları kadınlar içindir.» Sonra atını ölülerin arasındaki dar yoldan geçirdi. Adamları savaş alanındaki tutsakları almış götürüyorlardı. Biraz sonra İngiliz sedye taşıyıcılar da mimoza ağaçlarının arasından çıkarak yaralıları aramaya başladılar.

İki sağlık memuru sol kanatta yatan bir adam bulmuşlardı. Fakat onunla başa çıkamıyorlardı. Jan Paulus tam gidecekken durup attan indi ve dizginleri Hennie'ye verip yürüyerek onlara doğru gitti.

Kendini bilemeyen adam, iki sedyecinin bacağına ince tahtalar bağlamasına engel olarak korkunç bir şekilde küfrediyordu. «Beni rahat bırakın, namussuzlar!» Bir yumrukta sağlık memurlarından birini yere devirdi. Jan Paulus bu sesi de, yumruğu da tanıdığı için konuşmaya başladı.

Adamlara, «Kendinize gelin yoksa tokadı yersiniz!» diye homurdanarak Sean'un üstüne eğildi. Sean da sersem sersem başını sallayıp ona bakmaya çalıştı.

«Kimsin sen? Cehennem olup git.»

Jan Paulus cevap vermedi. Yaralara bakıyordu. Kusacak gibi olmuştu.

Sedye taşıyıcılardan ince tahtaları alarak Sean'un yanına çömeldi.

Sean ona, «Defol!» diye haykırdı. «Ne yapacağını biliyorum. Keseceksin.»

«Sean!» Jan Paulus bileğini yakalayınca, Sean debelenip küfretmeye koyuldu

«Bana dokunacak olursan seni gebertirim, pis namussuz.»

«Sean. Ben geldim. Bana bak.»

Sean yavaş yavaş gevşeyerek gözlerini açtı. «Sen misin?» diye fısıldadı. «Gerçekten sen misin? Bacağımı... bacağımı kesmelerine izin verme. Garry'ye yaptıkları gibi benim bacağımı da kesmesinler.»

«Kımıldama yoksa o ahmak kafanı kırarım!» diye homurdanan Jan Paulus'un yüzü gibi elleri de kırmızı ve kocamandı. Ama bu eller yavrusunu okşayan bir ananınki gibi yumuşaktı artık. Sonunda bileğini tutarak Sean'a baktı. «Sıkı dur. Bileğini düzeltmem gerek.»

Sean sırıtmaya çalıştı ama savaşta toz duman içinde kalan yüzü acıdan beyazlaşmıştı. Alnından terler akıyordu. «Fazla konuşma serseri, Hollandalı. Ne yapacaksan yap!»

Paralanmış etlerin içinde kırık kemik başka kırığa değdi ve Sean acıyla soludu. Gerilen vücut kasları birden gevşedi. Bayılmıştı.

Jan Paulus, «Ja,» dedi. «Böylesi daha iyi.» Yüzünden acıdığı belli oluyordu şimdi. Sargıyı sardıktan sonra, birkaç saniye öylece Sean'un yanında kaldı. Sonra baygın adama bakarak sedyecilerin duymayacağı kadar hafif bir sesle fısıldadı. «İyi, uyu, kardeşim. Tanrı bacağını sana bağışlasın.»

Ayağa kalktığında yüzündeki üzüntü ve acıma silinmişti, sonra durup uzaklaşan sedyenin arkasından baktı.

16

Garrick Couttney kristal kadehine konulan şampanyaya baktı. Yemekhane onbaşısı şişeyi kaldırıp Gatry'nin yanında oHıtan General Lyttelton'un kadehine uzattı. Lyttelton, «Hayır.» diyerek içki konulmaması için kadehinin ağzını eliyle kapattı.

Sir Redvers Bufler öne doğru eğilerek masadakilere baktı. «Haydi, iç. Lyttelton. Bu fevkalade bir şampanya.»

«Teşekkür ederim fakat şampanya zafer içindir. Belki de nehrin karşı tarafına bir kasa göndersek fena olmaz.»

Buller kızararak kendi kadehinin içine baktı. Çadıra yine tatsız bir sessizlik çöktü. Garry bunu bozmak için gayret gösterdi. «Bence bugün olağanüstü bir disiplinle geri çekildik.»

«Oh, buna bütün kalbimle inanıyorum.» Karşıda oturan Lord Dundonald'ın sesinde buz gibi bir alay vatdı. «Fakat açıkçasını isterseniz dönüşümüzde pek hafiflemiştik.»

Topların imha edilmesi üzerine gözler Buller'e gitti, Dundonald generalin iyi bilinen öfkesine aldırış etmiyordu. Bir lord olduğu için böyle bir tehlikeyi göze alabilirdi. Saygılı bir küstahlıkla Buller'in kötü bakışlarına karşılık verdi. Sonunda general gözlerini kaçırdı.

Garry de usulca masadan kalkarak topallaya topallaya büyük yemekhane çadırından çıktı. Yemek boyunca içtiği içki yüzünden başı dönüyordu. Onun için de karargâha çökmüş olan umutsuz sessizliği farketmedi.

Garry büro olarak kullandığı çadıra girince, masasının yanındaki iskemleden biri kalktı. Lambanın ışığı onun bitkin yüzünü aydınlattı. Adamın yorgun olduğu her halinden belliydi.

«Ah, Curtis! Rapor vermeye mi geldin? Söyle bakalım... Kaç kişi kaybettik?»

Bu soruyu hevesle sormuştu adeta. Tim rahatsız olarak cevap vermeden önce usulca yarbayı süzdü. «Ağır hasar verdik. Yirmi erden dördü öldü... İkisi kayıp, beşi yaralı. Üçünün durumu ağır.»

Garry daha fazla dayanamadı. «O çavuş ne oldu?”

«Courtney'i mi soruyorsunuz?»

«Evet, evet.» Garry'nin sabırsızlığına içini ürperten bir korku da karışmıştı.

«Yaralandı, yarbayım.»

Garry birden rahatladı. Bu duygusu çok güçlü olduğu için gözlerini kapayarak içini çekti. Sean, hâlâ sağ, diye düşündü. Tanrıya şükürler olsun. Sesini yükseltti. «Şimdi nerede?»

«Demiryolu Hastanesinde. İlk grup ağır yaralıyla birlikte onu da Pietermaritzburg'a yollayacaklar.»

«Ağır yaralı mı?» Garry'nin sevinci birden endişeye döndü. «Ne kadar ağır? Çok mu ağırmış?»

«Bu kadarını biliyorum ancak, komutanım. Hastaneye gittim ama onu görmeme izin vermediler.»

Garry iskemleye çöküp farkına varmadan çekmeceye uzandıysa da birden kendini tuttu. «Pekâlâ, Curtis. Gidebilirsin.»

«Raporun kalanı efendim?»

«Yarına... Bunu yarına bırak.»

İçtiği içkilerden cesaret bulan Garry o gece hastaneye gitti. Artık Sean'un ölmesini istediğini unutmuştu. Uzun yıllar önce kendisine güç veren, onu sakinleştiren kaynağın yine kendisine destek olacağını umduğunun farkında bile değildi. Fakat Sean'u o gece treniyle Pietermaritzburg'a yollanmışlardı. Konuştuğu sağlık memuru listeye bakarak Courtney'in tehlikeliler listesinde olduğunu belirtti.

Garry de yapayalnız kendi çadırına döndü. Bekleyen emirerini savdıktan sonra, komodin arkasına gizlemiş olduğu bir şişe konyağı çıkararak içmeye başladı. Kafasından türlü düşünceler geçiyordu. Sonra gözlerinin önünde son perde oynandı yine...

...Gece hafif hafif yağan yağmurda Garry Theuniskraal'a dönüyordu. Evin sadece bir penceresinden sarı bir ışık sızmaktaydı. Kalan her taraf karanlıklara bürünmüştü. O anda bir felaket olduğunu hissetti. Atının nalları altında çatırdayan çakıl taşlarından başka ses yoktu. Evin ön basamaklarını çıkarken de tahta ayağı tok sesler çıkardı. Avucunun altında dönen pirinç kapı tokmağı buz gibiydi.

Sesi içkiden ve korkudan peltekleşmişti. «Merhaba. Herkes nerede? Anna! Anna! Ben geldim.»

Bir kibritin mavi aleviyle lambayı yakmış, sonra telaşla koridorda ilerlemişti. «Anna... Anna neredesin?»

Karısı Anna, karanlık odada yatakta yarı çıplak yatıyordu. Işığı görünce telaşla başını çevirdi kadın. Fakat Garry şişip morarmış dudakları ve bembeyaz yüzü farketmişti.

Garry usulca eğilerek Anna'nın eteklerini indirip, beyaz kalçalarını örttü. Sonra kadının yüzünü tutarak kendisine doğru çevirdi. «Sevgilim... Oh, Anna... Sevgilim. Ne oldu?» Elbisenin yırtık önünden kadının hamilelikten daha irileşmiş göğüsleri gözüküyordu. «Sana bir şey mi yaptılar? Kim? Söyle bunu kim yaptı?» Ama yüzünü ve morarmış dudaklarını elleriyle örttü.

«Sevgilim. Zavallı sevgilim. Kim... Uşaklardan biri mi?»

«Hayır.»

«Lütfen bana anlat, Anna. Ne oldu?»

Kadın birden kollarını onun boynuna dolayıp dudaklarını kulağına yaklaştırdı. «Biliyorsun, Garry. Bunu kimin yaptığını biliyorsun.»

«Hayır... Yemin ederim, bilmiyorum. Lütfen söyle.»

Kadının sesi nefretle kuruyup boğuklaştı ve o inanılmaz, korkunç bir adı söyledi. «Sean!»

Garry umutsuzlukla, «Sean,» diye yineledi. «Sean. Oh Tanrım!» Sonra öfkeyle bağırdı. «Ondan nefret ediyorum. Nefret ediyorum! Tanrım ne olur... Ölsün o!...»

Sonra gözlerini kapatarak gerçekleri unuttu. İçtiği içkiden başı dönüyordu. Gözlerini açacak hali bile yoktu. Konyağın sıcak, yakıcı tadı boğazından ağzıyla burnuna doğru yükseldi.

Ertesi gün öğleye doğru uyanan Garry emirerinin yardımıyla kirlenmiş üniformasını değiştirip masasının başına geçti. Elleri titriyor, gözleri yanıyordu, içini çekerek masasında kendisini bekleyen kâğıtların arasından Teğmen Curtis'in raporunu aldı. Yaralılar listesinin başında Sean'un adını gördü. Altında da ufak tefek Musevi avukatın adı yazılıydı. Raporda Yarbay Garrick Courtney'in aleyhinde bir şey bulunmadığı kanısına varınca, kâğıdı paraf edip bir yana bıraktı. Başka bir belge aldı. Bu, İskoç Piyade Kıtasından John Acheson adlı bir albaydan geliyordu. İki sayfa düzgün yazıyla doluydu. Bunu önemsiz bularak emirerine vermeyi düşünürken, mektupta bir ad dikkatini çekti. Telaşla mektubu başından sonuna kadar okudu.

‘Bu durumu size bildirmekle zevk duyarım... Yoğun düşman ateşi altında İnanılmayacak cesaretle Yaralı olmakla birlikte tehlikeyi düşünmeksizin Öncülerinizden ikisi... Çavuş Sean Courtney, Er Saul Friedman. Liderlik yeteneklerine sahip olan ve cesaretiyle dikkati çeken.... Kendisine Başarılı Görev Madalyası vermenizi öneririm.’

Garry mektubu elinden atıp arkasına yaslandı. Kâğıda sanki kendi ölüm emriymiş gibi bakıyordu. Her şeyimi, sahip olduğum her şeyi elimden aldı, diye düşünüyordu. Sonra göğsündeki kurdelelere baktı. Fakat bunu benden alamayacaksın.

«Ondan nefret ediyorum.» diye fısıldayarak mektubu yırttı. «Dilerim Tanrıdan geberip gider.» Sonra başını masaya dayalı kollarına doğru eğip hıçkırarak ağlamaya başladı.

«Ölme. Lütfen ölme, Sean.»

17

Askeri operatör, Ada'ya gülümseyerek, «Oğlunuzun inanılmaz bir bünyesi var.» dedi. «İyileşmeye başladı bile. Altı hafta önce buraya geldiğinde durumu çok ağırdı. Ama şimdi her şey düzeldi. Belki sağ ayağında hafif bir topallama kalabilir. Ancak olabileceklere karşılık bunun çok küçük bir şey olduğunu düşünürsek...» Anlamlı anlamlı ellerini açtı. «Şimdi hemşire sizi onun yanına götürecek.»

Ada kapıdan çıkarken sordu. «Ne zaman eve dönebilir?»

«Kısa süre sonra... Belki bir ay sonra.»

Büyük, serin verandanın duvarı önüne yüz kadar madeni karyola sıralanmıştı. Gri pamuklu gecelikler giymiş yüz erkek beyaz yastıklara dayanmış oturuyorlardı. Birkaçı uyukluyor, bazıları kitap okuyor, diğerleri aralarında konuşuyorlardı. Sadece bir tek erkek kendi içine kapanmış yatıyordu. Gözlerini hastanenin çimenliğine dikmiş olan adam, çevresiyle ilişkisini kesmiş gibiydi. Başhemşirenin sağlık kurallarına uymadığını söylemesi üzerine onun da sakalını kesmişlerdi. O sırada bitkin olduğu için bu emre karşı koyamamıştı. Fakat bunun iyi olduğunu Sean bile kendi kendine itiraf ediyordu. Siyah sakalı kesilince birden on beş yaş gençleşmişti. Artık dikkati kalın siyah kaşlarının altındaki koyu mavi gözleri çekiyordu. O anda Sean'un gözleri elinde tuttuğu mektup yüzünden daha da koyulaşmıştı. Mektup üç hafta önce gelmişti ve Buller'in ordusunun Tugela Nehrinin orada savaşa tutuştuğunu yazıyordu. Yalnız bu mektupta Sean'un sayısız defalar okuduğu bir bölüm vardı. Sean, adeta tadını almak ister gibi her kelimeyi kendi kendine fısıldıyordu:

‘Sana karım Ruth'dan söz ettiğimi anımsıyorum. Kendisi Pietermaritzburg'da kalıyor. Dün ondan müjde veren bir mektup aldım. Biz evleneli haziranda dört yıl olacak. Karım Natal'a geldiğinde, kısa buluşmamızın sonucu fevkalade oldu. Bu sayede baba olacağım. Ruth, bir kızımız olacağına inanıyor. (Ama ben oğlumuz olacağından eminim.) Kıza da bir ad bulmuş. Ona 'Storm' diyecekmiş. Bir kıza 'Fırtına' adı konduğu duyulmuş şey mi hiç? Karımı bu inadından vazgeçirmek için siyaset kullanmam gerekeceğini anlıyorum. Ayrı dinlerdeniz ama Ruth'a yazarak senin çocuğumuzun vaftiz babası olmana izin vermesini istedim. Ruth'un itiraz edeceğini sanmıyorum. (Özellikle sana olan büyük borcumuzu düşünecektir.) Şimdi iş senin izinine kaldı. Buna razı olur musun?

Bu arada Ruth'a durumunu ve adresini bildirdim. Gelip seni görmesini ve teşekkür etmesini istedim. Ancak karımın artık seni benim kadar tanıdığını da önceden belirteyim. Ona her şeyi anlattım. Ben sevdiği şeyleri gizleyen biri değilim!’

Sean. «Storm,» diye fısıldarken çakan şimşeğin aydınlattığı beyaz vücudu anımsadı. «Neden gelmiyor?» Üç hafta Ruth'u beklemişti. «Burada olduğumu biliyor. Neden bana gelmiyor?»

Hemşire yanında durup örtüleri düzelterek, «Ziyaretçiniz var,» dedi.

«Kim?» Sağlam dirseğinin üstünde doğruldu. Diğer kolu boynuna asılmıştı.

«Bir hanım ve küçük bir erkek çocuk.» Ruth'un gelmediğini anlayarak düşkırıklığına uğradı Sean. Sonra suçluluk duydu. Gelen Ada ve Dirk'den başkası olamazdı tabii.

Dirk ömründe sakalsız görmemiş olduğu babasını pek yakına gelene kadar tanımadı. Sonra yatağa atlayıp kollarını Sean'un boynuna dolayarak öylece kaldı. Sean ancak bir süre sonra onun kollarından kurtulup yüzüne bakabildi.

«Vay oğlum,» diye mırıldandı. «Vay, oğlum.» Oradakilerin oğluna duyduğu sevgiyi açıkça görmelerinden çekiniyordu. Yüz adam ona bakarak sırıtmaktaydı. Sonunda Ada'ya dönerek bu durumdan kurtulmayı uygun buldu.

Kadın eğilip onu öptü. Gözlerinden sevgisi okunuyordu. «Sean. Sakalına ne oldu? Çok genç gözüküyorsun.»

Kadınla çocuk bir saat kadar kaldılar. Vaktin çoğunu da Dirk'in sözlerini dinlemekle geçirdiler. Çocuk soluk almak için durduğu zaman da Ada'yla Sean olup bitenleri konuştular. Ayrılma zamanı gelince, Dirk gitmemekte direndi ama sonunda Ada bir hastabakıcının yardımıyla onu alıp götürdü. Sean verandada yatarken, gözden kaybolan Dirk'in hâlâ, «Babamı isterim,» diye bağırdığını duyuyordu.

18

Benjamin Goldberg kardeşinin işlerini yönetmekle görevlendirilmişti. Ölen kardeşi Goldberg Şirketinin yüzde kırk üç hissesine sahipti. Bu şirketin otelleri, fabrikaları, dükkânları vardı. Bütün bunlar da çok fazla kazanç getirmekteydi. Benjamin'in dört oğlu olmuştu ama hiç kızı yoktu. Kardeşi Aaron da bir kız bırakmıştı. Benjamin bu kız için dört oğlunu seve seve verebilirdi. Aslında bütün oğulları aklı başında kimselerdi ve işlerin başına geçmişlerdi. Fakat Ruth, her babanın isteyeceği bir evlattı. Adam gümüşler ve en nadide porselenlerin bulunduğu kahvaltı masasının üstünde Ruth'a bakarak içini çekti. «Nereye gidiyorsun. Ruth? Bugün ata binmeyeceksin, değil mi?»

«Evet. bineceğim.»

«Fakat, bebek!»

Ruth, 'Bebek' sözünü duyunca hafifçe kaşlarını çattı. «Ben Amca. neden sadece kendi işlerinle ilgileniyorsun?» diyerek odadan çıktı. Henüz hamilelikten beli kalınlaşmamıştı ve son derece zarif bir tavırla yürüyordu.

Karısı. «Ruth'un sana böyle davranmasına izin vermemelisin, Benjamin,» dedi. Kadın her zamanki gibi yumuşak bir tavırla konuşuyordu.

«Bu kızı üzen bir şey var.» Benjamin peçetesiyle bıyığını sildi. Yelek cebinden çıkardığı altın saate baktıktan sonra ayağa kalktı.«Onun büyük bir derdi var. Bu sözlerime dikkat et.»

Günlerden cumaydı. Ruth cumanın haftanın en önemli günü haline gelmesine şaşıyordu. Doru atı mahmuzlayarak ilerledi. Greys Hastanesinin arkasındaki meşe ağaçlarının oraya gelince durdu. Bu kez de erken gelmişti Onun için de sabırsız sabırsız on dakika bekledi. Sonunda ufak tefek hemşire çitin arasından süzüldü.

Ruth. «Getirdin mi?» diye sorunca, kız başını sallayıp etrafına bakındı ve gri pelerinin altından bir zarf çıkardı. Ruth buna karşılık bir altın verdi. Hemşire gitmek için döndü.

«Bekle.» Ruth ona engel oldu. «O nasıl?»

«Hepsi orada yazılı, madam.»

«Biliyorum. Fakat bana nasıl olduğunu anlat. Ne yapıyor, ne söylüyor?»

«Oh şimdi iyi. Bütün hafta kol değneklerine dayanarak gezindi. O kocaman vahşi zenci kendisine yardım etti. İlk gün düştü... Ettiği küfürleri duymalıydınız.» Kız anlatmasını sürdürüyor. Ruth da büyülenmiş gibi dinliyordu.

Fakat hemşire, «Dün pansumanı değiştirirken bana ne yaptı biliyor musunuz?» deyince durum değişti. «Bana çimdik attı.»

Ruth yakıcı bir öfkenin benliğini sardığını hissetti. Birden kızın güzelce olduğunu da farketti.

«Anlattıkların için teşekkür ederim.» Ruth kamçıyı tutan eline güçlükle engel oldu. «Artık gitmem gerekiyor.»

Genellikle at kılığının uzun eteği yüzünden ata binmekte zorluk çekerdi. Ama bu kez hiç çaba harcamadan kendisini eyerde buldu.

«Gelecek hafta, madam?»

«Evet.» Ruth atı kırbaçlayınca hayvan birden ileriye atıldı. Ruth o ana dek hiçbir atı böyle kamçılayıp mahmuzlayarak sürmemişti. Hayvan terlemiş, ağzı boynu köpük içinde kalmıştı. Ancak kentten uzaklaşıp Umgeni Nehrinin kıyısında ıssız bir yere geldiğinde, kıskançlığı yatıştı ve kendisinden utandı. Atın eyer kayışını biraz gevşetip salkım söğütlerden birine bağladıktan sonra hayvanın boynunu okşadı ve gidip suyun kenarındaki her zaman oturduğu kütüğe ilişti.

Ancak o zaman zarfı açtı. Sean'un vücut ısısını gösteren grafik, iyileşme durumu, doktorların önerileri, sağlığıyla ilgili her şey zarftaydı. Ruth bir süre sonra kâğıtları katlayarak zarfa koydu, ceketinin cebine soktu.

Birden kendini çok yalnız hissetti. «Ona gitmemeliyim,» diye fısıldayarak bunca haftadan beri Sean'u görmesine engel olan kararını güçlendirdi. Gözlerinin önünde kocasını canlandırmaya çalıştı. Saul. Neşeli Saul. Kendisini güldüren Saul. Onu seviyorum, diye düşündü. Bu doğruydu. Fakat sevginin türlü biçimleri vardı. Bazıları dağlar gibi ulu, sarp ve büyüktü. Bazılarıysa bulutlara benzerdi. Bulutların kesin biçimi, belirli hatları yoktu. Bunlar dağın üstünden geçip biçim değiştirerek dağılırlardı. Ama onların ilişemediği dağ eskisi gibi kalırdı.

«Benim dağım,» diye mırıldanarak fırtınada karşısında duran erkeği bütün canlılığıyla hayalinde gördü.

Telaşla kalkıp atına koştu. Kendi kendine, «Bir kez,» diye söz verdi. «Sadece bir defa.» Telaşla çıkıp eyere oturdu. «Yalnızca bir kez. Yemin ediyorum!» Sonra bitkin bitkin mırıldandı. «Ellimde değil... Bunu denedim. Ah, Tanrım nasıl denedim!»

Genç kadın hastanenin verandasına çıkınca, duvarın dibinde duran karyolalardaki adamlar hayranlıkla doğruldular ve konuşmalar başladı. Bir eliyle eteklerini toplamış, kalçalarını hafifçe sallayarak yürüyen kadının hareketleri pek zarifti. Atı hızla sürüp geldiği için yanakları pembeleşmiş, birkaç siyah perçem alnına düşmüştü. Gözlerinde heyecanını açıklayan bir pırıltı vardı.

Hasta ve yalnız erkekler, sanki yanlarından bir tanrıça geçmiş gibi heyecanlandılar ama elde edilemez olduğunu farkedince soluklarını tuttular. Karşısında çok uzun boylu, geniş omuzlu, zayıf bir erkek vardı. Sakalı kesildiği için küt çenesini de ilk kez görüyordu. Fakat o kalın siyah kaşları, hafif kemerli irice burnu ve şehvetli ağzı anımsıyordu.

Sean çimenliğin kenarında ayaklarını aralayıp bastonuna iki eliyle dayanarak durdu ve başını kaldırıp kadına baktı.

Saniyelerce ikisi de kımıldamadılar. Sean bastona dayanıp dengesini bulmak için omuzlarını ileriye vermiş duruyor, Ruth'a bakıyordu. Genç kadın da gölgeli verandada bir eliyle eteklerini tutmuş, diğerini de boğazına götürüp öylece kalmıştı.

Sean yavaş yavaş omuzlarını arkaya atıp dimdik uzattı.

Ruth birden koşarak kendisini onun kollarına attı. Sean onu sıkıca tutarken de tir tir titriyordu.

Ruth başını onun göğsüne dayayıp güçlü kollarının arasında böyle kaldığı sürece, hiçbir şeyin, hiç kimsenin kendisine ilişemeyeceğini biliyordu.

19

Pietermaritzburg'un adeta tepesine çöker gibi duran dağın yamacındaki ağaçların arasında bir düzlük vardı. Burası çekingen küçük mavi ceylanların bile gündüz gelip otladıkları sakin bir yerdi. Bir kelebek güneşte uçarak gelip yandaki gölgeye kondu.

Sean tembel tembel, «Uğurdur,» diye mırıldanınca, Ruth üstünde yattıkları kareli battaniyeden başını kaldırarak baktı.

«Beni gıdıklıyor.» Kelebek canlı bir mücevher gibi genç kadının beyaz karnında ilerliyordu.

«Bebeği kutsamaya gelmiş olmalı.»

Kelebek bu sırada Ruth'un göğsüne kadar çıkmıştı. Sean boğuk bir sesle, «Ruth,» dedi.

Kadın kelebeği eliyle kovaladı. «Haydi git, küçük kelebek »

Sonra biraz uyudular. Ruth onu kaldırınca, piknik sepetini altlarına alarak battaniyenin üstünde oturdular. Sean şarabı açarken. Ruth da sepetten yiyecekleri çıkardı. Kadını seyrediyordu Sean. Örgüleri açılmış, simsiyah saçları beyaz mermeri andıran omuzlarına dökülmüştü. Ruth eliyle alnına dökülen perçemleri geriye iterek, «Öyle bakma,» dedi. «Görgü kurallarına aykırıdır bu.» Sonra Sean'un verdiği kadehi alarak soğuk şarabı tattı «Haydi biraz yemek ye.»

«Ya sen?»

«Biraz sonra. Seni seyretmek isliyorum.»

Sean iyice acıkmıştı. Ruth. «Yemek yemen de sevişmene benziyor,» dedi. «Sanki yarın ölecekmişsin gibi.»

«İşi şansa bırakmam.»

Genç kadın, «Fazla, dövüşen bir erkek kedi gibi her tarafında yara izi var.» diyerek uzanıp onun göğsüne dokundu. «Burana ne oldu?»

«Kaplan pençesi.»

Ruth onun koluna dokundu. «Ya bu?»

«Bıçak.»

«Ya bileğindekiler.»

«Patlayan çifte.»

Genç kadın elini uzatarak erkeğin bacağına sarılmış garip bir sarmaşığı andıran morumsu, taze yara izini okşadı. «Bunu biliyorum,» diye fısıldarken gözleri kederliydi.

Ruth kalan yiyecekleri sepete yerleştirip Sean'un yanına diz çöktü. Sırtüstü yatmış puro içiyordu Sean. «Doydun mu» diye sordu.

«Ah, Evet.» Sean mutlulukla içini çekti.

«Ama ben doymadım.» Ruth eğilip onun ağzındaki puroyu alarak çalıların arasına attı.

Güneş iyice alçaklığı sırada dağdan bir rüzgâr esmeye başladı. Kadının kollarındaki ince tüyler dikleşti, birden ürperdi. «Hastaneden ilk izinli çıktığın gün geç dönmemelisin.» diyerek doğrulup elbisesine uzandı. «Yoksa başhemşire beni asar.» Çabucak giyindiler. Ruth birden resmileşmiş gibiydi. Sesindeki neşe kaybolmuş, yüzü soğuklaşıp ifadesizlesmişti.

«Saul. yarın geliyor. Bir ay izinliymiş.» Sesi sertti. Bir an hareketsiz kaldılar. Ruth bir ay önce hastaneye geldiğinden beri ilk kez Saull'dan soz ediyorlardı.

«BUNU neden daha önce söylemedin?» Sean'un sesi de sertti.

«Günümüzü mahvetmek istemedim» Erkeğe dönmeden karşı taraftaki tepelere gözlerini dikerek öylece durdu.

«Ona ne söyleyeceğimize karar vermeliyiz.»

Ruth ifadesiz bir sesle, «Ona söyleyecek bir şey yok,» diye kestirip attı.

«Peki. ne yapacağız?»

«Ne mi yapacağız, Sean?» Ruth ağır ağır ona döndü. Yüzü hâlâ soğuk ve ifadesizdi. «Bir şey yapmayacağız... Hiçbir şey yapmayacağız.»

Sean. «Fakat benimsin!» diye itiraz etti.

«Hayır.»

«Çocuk... benim!»

Bu sözler üzerine kadının gözleri kısıldı ve biçimli dudakları öfkeyle gerildi.

«Allah kahretsin! Hayır, senin değil. Babası sensin ama o senin değil.» Ruth ilk kez ona bağırıyordu. Bu da Sean'u şaşırttı. «Çocuk Saul'un... Ben de Saul'a aitim. Sana bir borcumuz yok.»

Sean ona bakakaldı. «Bu sözünde samimi olamazsın.» Kadının öfkesi birden geçince de bundan yararlanmaya çalıştı. «Birlikte kaçarız.»

«Yani iki hırsız gibi usulca kaçacağız. Birlikte ne götüreceğiz, Sean? İkimize de güvenen, ikimizi de seven bir adamın mutluluğunu ve kendi suçumuzu. Beni asla affetmezsin. Ben de seni. Bunun sözünü ederken bile gözlerime bakamıyorsun. Daha şimdiden benden biraz nefret etmeye başladın.»

«Hayır! Hayır!»

Kadın, «Ben de senden nefret ederim,» diye fısıldadı. «Lütfen atımı getir.»

«Onu sevmiyorsun.» Bu azap verici suçlama ağzından zorlukla çıkmıştı.

Ruth sanki o konuşmamış gibi giyinmeye devam etti. «Saul seni görmek isteyecektir. Yazdığı mektupların yarısı seninle ilgili. Seni hastanede ziyaret ettiğimi ona bildirdim.»

«Ona anlatacağım!» diye bağırdı Sean. «Ona her şeyi anlatacağım.»

Ruth sakindi. «Olmaz. Onu şimdi mahvetmek için Colenso'da kurtarmadın. Onu da, bizi de mahvedersin. Lütfen atımı getirt.»

Sean ıslık çalınca, Mbejane atları çekerek ağaçların arasında belirdi. Sean ve Ruth yan yana duruyor, fakat konuşmuyorlardı. Erkek, onu eyere oturttu. Sonra, «Ne zaman?» diye sordu.

Ruth, «Belki hiçbir zaman,» diye cevap vererek atını çevirip gitti. Yanaklarından süzülen yaşları Sean'un görmemesi için başını çevirip bakmadı. Nal sesleri hıçkırıklarını boğdu ve erkeğin bir şey anlamaması için omuzlarını dikleştirdi.

20

«Kaç kişi kaldı? Belki adamların yarısı. Bilmiyorum. Adamlarımın yarısı gitti. Bütün gece atlarının dörtnala uzaklaştığını duydum. Onları tutamadım.»

Jan Paulus şafağın aydınlattığı dağa baktı.

«Spion Kop.» Bu adı nefretle söyledi. Gözleri bulanıklaştığı için dağı iyi göremiyordu. gözkapakları iyice kızarmış, göz pınarlarında iri, sarı çapaklar belirmişti. Vücudu da eski mumyanınki gibi büzülüp, kırışıp ufalmışa benziyordu. Eyere bitkin bitkin çöküp kaldı. Vücudunun her kası, her siniri dinlenmeyi isteyerek feryat ediyordu. Bir süre uyuyabilseydi. «Ah Tanrım, biraz uyuyabilmek... »

Kendisine sadık bir düzine subayıyla bütün gece kaçakları önlemeye çalışmıştı. Onların kaçması orduyu eritiyor, ölüme mahkûm ediyordu. Kamptan kampa at sürmüş, adamları azarlamış, onlara yalvarmış, hepsini utandırmaya çalışmıştı. Fakat artık Boer'lerin karşısında sadece General Buller yoktu. Sir Charles Warren ve Albay Acheson, takviye kuvvetlerle saldırmışlardı. Üstelik askerleri süngü takmışlardı. Oysa Boer'ler çıplak çelikten nefret ederlerdi. Bu yüzden kendilerinden kat kat fazla olan İngilizler karşısında dayanamayıp kaçmışlardı.

Jan Paulus adamları tekrar toplamaya çalışırken zaman zaman başarılı olmuştu. Fakat çoğu zaman yenilmişti. Bir seferinde de çok utanmıştı. Kırışık sarı yüzlü, uzun beyaz sakallı ihtiyarı anımsadı. Kamp ışığında yaşlı adamın gözleri yaşlarla parlıyordu.

«Sana bugün üç oğlumu verdim. Jan Paulus Leroux. Kardeşlerim onların cesetlerini alabilmek için o belalı dağa, İngilizlere yalvarmaya gittiler. Üç erkek evlat! Üç fevkalâde oğul! Benden daha fazla ne istiyorsun?» Arabasının tekerleğine dayanmış oturan adam, güçlükle ayağa kalkıp sırtındaki battaniyeye sarılmıştı. «Bana korkak dedin, Leroux. Korktuğumu söyledin.» Durup soluk almaya çalışmış, sonra bir hırıltıyı andıran bir sesle devam etmişti. «Yetmiş sekiz yaşındayım ve bana 'korkak' diyen ilk insan da sensin... Tanrı bana acırsa bunu son söyleyen de sen olacaksın. Bak, Leroux. İyi bak!» Adam battaniyeyi sıyırmıştı. Jan Paulus yaşlı adamın göğsünü kaplayan kanlı sargıları görünce kazık kesilmişti. «Yatın sabah ben de oğullarımın yanında olacağım. Şimdi onları bekliyorum. Mezarımızın üstüne yaz Le-roux! Mezar taşımıza 'Korkaklar' diye yaz!» Kırışmış dudakların arasında pembe köpükler belirmişti birden.

Şimdi Jan Paulus kızarmış gözleriyle dağa bakıyordu. Burun ve ağzının etrafındaki çizgiler yorgunluk, utanç ve yenilgiyle derinleşmişti. Sis kalktığı zaman doruktaki İngilizleri görecekler ve yarısı kalan adamlarıyla oraya gidecekti.

Atını mahmuzlayarak dağın eteğine doğru ilerlerken, sabah rüzgârının getirdiği neşeli bağırışları duydu. Bu İngilizler vakitsiz seviniyorlar, diye düşündü. Bir daha gelmeyeceğimizi mi sanıyorlar?

Sesler güçlenince anlamayan gözlerle yukarda kalan doruğa baktı; Orada zıplayan, şapkalarını sallayan insanlar vardı. Sonra her taraftan sesler yankılandı.

«Gittiler.»

«Dağ bizim.»

«Kazandık! Tanrıya şükürler olsun. İngilizler gittiler.»

Adamlar atının etrafını alarak onu eyerden çektiler. Jan Paulus dizlerinin büküldüğünü hissetti ama eller ona destek oluyor, kendisini yarı çekip, yarı taşıyarak götürüyorlardı. Böylece onu doruğa çıkardılar.

Jan Paulus bir kayanın üstüne oturarak savaş hasadının zengin ürününe baktı. Daha uyuyamazdı. Sedye taşıyan İngilizlerin dağa gelip ölüleri toplamalarına izin verdi. Kendi adamları da ölen Boer'leri taşıyorlardı. Onlar kaldırılmadıkça uyuyamazdı.

21

Saul Friedman yerinde rahatsız rahatsız kımıldandı. Heyecandan hastaneye ziyaret saatinden otuz dakika önce gelmişti. Dik iskemlede oturmuş, elindeki miğferi evirip çeviriyordu. Ruth'a birlikte gitmelerini söylemiş ama karısı başının ağrıdığını ileri sürmüştü. Saul için için memnundu bundan. Karısı yanında olursa Sean Courtney'le buluşmalarının istediği gibi zevkli olamayacağını biliyordu. Sean nazik sözler, havadan sudan ve sağlığından söz edilmesini istemezdi. Hem Ruth yanlarındayken küfür de edemezlerdi.

İzinli geldiği ilk gün, yani dün, heyecanla Sean'dan söz etmişti. Karısına Sean'u kaç kez ziyaret ettiğini, onun fazla topallayıp topallamadığını sormuştu. Ne olağanüstü bir insan değil mi? demişti. Ruth onu ilk defa gördüğünü, pek fazla topallamadığını ve iyi bir insan olduğunu söylemekle yetinmişti. İşte o zaman Saul gerçeği anlamıştı. Ruth, Sean'dan hoşlanmıyordu. Önce buna inanmak istememiş, konuşmaya devam etmişti. Fakat Ruth'un tek kelimeyle cevapları bu kuşkusunu doğrulamıştı. Nedense karısı Sean'dan hiç hoşlanmıyordu ve bu duygusu nefrete yakındı.

Saul oturduğu yerde bunun nedenini düşünmeye başladı. Sean'un karısına hakaret etmesi imkânsızdı. Öyle olsaydı Ruth da aynı şekilde karşılık verir, sonra da bu hikâyeyi zevkle kocasına anlatırdı. Genç adam bir süre böyle kafasını yorduktan sonra birden gerçeği anladı.

Ruth, Sean'u kıskanıyordu!

Saul bu derin görüşüne şaşarak arkasına yaslandı. Çabucak öfkelenen, güzel karısı Sean'la arasındaki dostluğu kıskanıyordu! Adam kendi kendine gülerek Ruth'u yatıştırmak için plânlar yapmaya başladı. Bundan böyle Sean'u fazla övmeyecekti. Onları biraraya getirmeli ve Sean'un önünde Ruth'a özel ilgi göstermeliydi...

Sonra Ruth'u düşünmeye başladı. Ruth'u böyle derin derin düşündüğü zaman kendine büyük piyango vuran yoksul bir adam gibi şaşkınlığa kapılırdı.

Ruth'la Johannesburg Binicilik Kulübünde karşılaşmıştı. Daha kızı elli metre uzaktan gördüğünde âşık olmuş, tanıştırıldıkları zaman da iyi laf yapan ağzı kilitlenip kalmıştı. Kızın dostça gülüşü Saul'un içini birden yakıp kavurmuştu.

Saul o gece kaldığı pansiyonda yapacaklarını planlamış, bunun için de beş yüz altın ayırmıştı. Biriktirmiş olduğu paranın yarısıydı bu. Ertesi sabah kız hakkında bilgi toplamaya başlamış, bir hafta içinde bir kitap dolduracak bilgiyi edinmişti.

Ruth on sekizindeydi ve Johannesburg'daki akrabalarını ziyarete gelmişti. Daha altı hafta kentte kalacaktı. Otelleri, fabrikaları olan zengin bir Natal ailesindendi. Fakat babası öldüğü için vasisi amcasıydı. Kız Johannesburg'da her gün ata biniyor, geceler de türlü kavalyelerle tiyatroya ya da danslara gidiyordu.

Saul önce bir at kiralayarak işe koyulmuştu. Kuzeniyle ata binen Ruth'un yolunu kesmişti bir sabah. Kız onu önce tanımamış, yoluna devam etmek istemişti. Fakat Saul'un üç yıldır Johannesburg mahkemelerinde bilenmiş olan dili yardımına koşmuştu. İki dakika sonra kız gülmeye başlamış, bir saat sonra da onu akrabalarıyla çay içmeye davet etmişti.

Ertesi akşam da çok güzel bir araba tutan Saul, onu alıp Candy'nin Oteline, sonra baleye götürmüştü.

İki gece sonra da Ruth onunla Hukukçular Balosuna gitmiş ve erkeğin çok iyi dans ettiğini anlamıştı. Bir altmış beş boyundaki. Ruth'dan sadece üç santim uzun olan, çirkin fakat etkileyici yüzlü bu genç adam, zekası ve neşesi sayesinde pek çok dost kazanmıştı. O gece eve döndüğünde, Ruth'un gözlerinde düşünceli ve hülyalı bir ifade vardı.

Saul bir hafta sonra üstün konuşma yeteneğinden yararlanarak Ruth'a aşkını açıklamıştı. Kız da ondan hoşlandığını belli edince, iş aileye durumu haber verip davetiyeleri yollamaya kal mıştı.

Aradan dört yıl geçmişti ve işte sonunda bir de çocukları olacaktı. Saul bunu anımsayınca mutlulukla gülümsedi.

«Saat dört.» Ufak tefek sarışın hemşire başını kapıdan uzatmıştı. «Kendisini verandada bulacaksınız.»

Eskisi gibi heyecana kapılan Saul birden verandaya fırlamamak için kendini zor tuttu.

Haki üniforma giymiş olan Sean'un zarif bir tavırla bambu bir koltukta oturmuş, önündeki sıra sıra karyolalarda yatan adamlarla konuşmakta olduğunu gördü.

Saul arkadan yaklaşarak, «Ayağa kalkma, Çavuş.» dedi. «Oturduğun yerden beni selamlayabilirsin.»

Saul'u omuzlarından tuttu. Genç adamı gördüğüne pek sevindiği yüzünden belliydi.

Bu da Saul'a yetti. «Seni gördüğüme memnunum ihtiyar namussuz.» Mutlulukla gülerek Sean'un elini sıktı. Sean'un neşesinin birden sönüp yüzünde sinsi, sinirli bir gülüş belirdiğini de farketmedi.

«Bir içki iç.» Sean'un aklına ilk gelen bu söz oldu. Durumu anlamak için zamana ihtiyacı vardı. Acaba Ruth ona bir şey söylemiş miydi? Saul aralarındaki ilişkiyi tahmin etmiş miydi?

Sean'ın elindeki şişeyi görünce, Saul yüzünü buruşturdu. «Su mu?»

Sean, «Cin,» diye fısıldadı. Suçluluk duygusu yüzünden gevezeleşmişti; neşeli konuşmaya çalışıyordu. «Su şişesi cin dolu. Tanrı aşkına başhemşireye söyleme, Bunu gizlice getirtiyorum. Hemşire ne zaman. 'Bu su epeydir duruyor, değiştirmek gerek,' dese onunla tartışıyorum. 'Ben durmuş suyu severim durmuş su içerek büyüdüm. Bacak yaralarına bu iyi gelir,' diye karşı çıkıyorum.»

Saul da güldü. «Bana da durmuş su ver öyleyse.»

Sean bardaklara içki koyarken, onu yandaki yatakta yatan iskoça tanıştırdı. İskoç da göğsündeki şarapnel yarasına durmuş suyun çok iyi geldiğini belirtti. Adam bu derdini unutmak istiyordu. Üçü oturup ciddi bir tedavi uygulamaya başladılar.

Sean ısrar edince, Spion Kop'daki savaşı ayrıntılarıyla anlattı Saul. Kendisinin Acheson'un yanında olduğunu da belirtti. Buller sonunda Ladysmith'i kurtarmıştı ve Trânsvaal'a çekilen Leroux'un ordusunu biraz da ihtiyatla izliyordu.

Bu arada sürahideki sıvı da gitgide azalmaktaydı. İskoçyalı savaşın üç ay sonra biteceğini söyledi. Sean. «Öyle mi düşünüyorsun?» diye kafa tutunca bir tartışma başladı. Sean ertesi gün taburcu edilip Ladyburg'a dönecekti. Ondan sonra da görevinin başına dönecekti.

'Görev' sözcüğü hepsinin vatan aşkını canlandırdı ve hep birlikte bir savaş şarkısı söylemeye başladılar. Ama üçüncü şarkıya geldikleri sırada da başhemşire karşılarında belirdi. «Beyler. ziyaret saat beşte sona erdi.» Sonra yaklaşarak havayı kokladı. Sert bir sesle, «Siz içmişsiniz!» diye suçladı.

Saul. «Oh, iftira,» diyerek hemen kadından uzaklaştı.

«Tamam, çavuş.» Kadın Sean'a döndü. «Nerede o?»

«Ne?» Sean pek masum bakıyordu.

«Şişe!» Kadın yatak örtülerini kaldırıp aramaya başladı. Saul de miğferini alıp kadının arkasında durarak onları selamladıktan sonra ayaklarının ucuna basa basa uzaklaştı.

22

Sean iznini Ladyburg'da geçirdi. Mbejane esrarlı bir iş için Zulu topraklarına gitmişti. Sean onun yıllar önce kendisiyle gelebilmek için ailelerinin çiftliklerine göndermiş olduğu eşleriyle çocuklarını almaya gittiğini sezdi.

Dirk gündüzleri okuldaydı. Onun için Sean. kasabanın çevresindeki toprakları gezecek bol zaman buluyordu. Bir ay içinde bu topraklardaki bütün yamaçları, her akarsuyu, her engebeyi öğrenmişti. Böyle dolaşmak bacağına iyi gelmiş, kasların güçlenmesini sağlamıştı. Ama gücüne kavuşurken de yine eskisi gibi bir huzursuzluk duymaya başladı. Lion Kop Çiftliğini aklından çıkaramıyor, her gün oraya gidiyordu. Eski çiftlik evine girip isten kararmış şöminenin önünde duruyor, içinde yanacak ateşi hayal ediyordu. Biraz onarmakla bu ev çok güzel olabilirdi.

1900 mayısında tapuya giderek usulca çiftliğin kimin üstüne kayıtlı olduğuna baktı. Lion Kop Çiftliğinin Stephanus Erasmus'un terekesinden satın alındığını anladı. Alıcı Ladyburg Bankasıydı. Satış sözleşmesini de bankanın yönetim kurulu başkanı Ronny Pye imzalamıştı. Sean sırıttı. Ronny Pye çocukluğundaki en önemli düşmanıydı. Bu işin çok eğlenceli olacağı kanısına vardı.

Sean yumuşak, rahat deri koltuğa yerleşerek duvarları tahta kaplamalı büroya merakla baktı. Ronny Pye onun düşüncelerini okuyarak, «Son uğradığından beri biraz değişiklik olmuş, değil mi?» diye sordu.

«Biraz.» Ladyburg Bankasının işlerinin çok iyi olduğu odanın eşyalarından belliydi. Yönetim kurulu başkanının kılığı da bunu açıklıyordu. Adam iyice toplamıştı. Süslü yeleğine altın bir köstek takmış koyu renk, pahalı bir ceket giymişti. Çizmeleri ısmarlamaydı ve on beş altın ederdi. Bütün bunlar iyiydi de, insan Ronny Pye'nin yüzüne bakınca rahatsız oluyordu. Soluk yüzde çiller iyice belliydi. Gözleri anlamsız bakıyor, kulakları maşrapa saplarını andırıyordu. Sean'dan sadece iki yaş büyük olmasına karşın, Ronny'nin kızılımsı saçlarında epey kır ve göz çevresinde de ince çizgiler vardı.

Ronny sinsi sinsi bakarak, «Theuniskraal'a gidip yengeni ziyaret ettin mi?» diye sordu.

«Hayır.»

«Edemezsin tabii.» Ronny anlayışla başını sallarken, o eski rezaletin hâlâ unutulmadığını ima etti.

Sean birden tiksinti duyarak yerinde kımıldandı. Kızılımsı bıyığı yüzünden büsbütün bir tarla faresine benzemişti Ronny. Sean bir an önce işini bitirip oradan çıkmak istiyordu. Birden konuya girdi. «Dinle Ronny. Lion Kop'un sana ait olduğunu öğrendim.»

«Lion Kop mu?» Ronny anımsamak ister gibi düşündü. Oysa bir gün önce tapu kâtibi gelip kendisine haberi vererek bir altın kazanmıştı. Ayrıca pek çok kimse Sean'un bir aydır o çiftliğe gittiğini de söylemişti. «Lion Kop? Ah, evet! İhtiyar Erasmus'un yeri. Evet, bunu terekeden aldık sanırım. Bunun için de değerinden fazlasını ödedik korkarım.» Kaderine razı olarak içini çekti. «Fakat toprakları on yıl elimizde tutarsak, paramızı geri alırız. Hiç acelemiz yok.»

Sean sözünü kesti. «Çiftliği istiyorum.»

Ronny güldü. «Natal'deki çıfçilerin yarısı da çiftliği istiyor, fakat bizim belirttiğimiz bedeli veremiyorlar.»

«Ne kadar?»

Ladyburg civarındaki toprakların dört dönümü bir şilin altı peniydi. Ronny on dakika önce dört dönüme iki şilin istemeye karar vermişti. Ama Sean'un sözlerine bakarken, burnunu kıran bir yumruğu ve ağzında duyduğu kanın tadını anımsadı. Dostluk kurmaya kalktığı zaman Sean'un küstahça kendisine gülümsemesi geldi aklına. Nefretle, hayır, diye düşündü. Kendini beğenmiş, ukala, iriyarı serseri. O kadar kolay olmayacak. Sana yaptıklarını ödeteceğim.

«Üç şilin.»

Sean başını salladı. Durumu anlamıştı. Birden sırıttı. «İki bin iki yüz elli sterlinlik satış senedini hazırla. Çiftliğini alıyorum.»

Ronny içinden, Allah kahretsin, diye küfrü bastı. Beş şilin de verecekti. Sonra sesini yükseltti. «Bu sadece toprak için. Ayrıca, ev, vb. için de bin sterlin.»

«Başka?»

«Başka bir şey yok.»

Sean hemen kafasında hesabı yaptı. Emlak vergisini de ödedikten sonra kendisine birkaç yüz Sterlin kalacaktı. «Yine de alıyorum.»

Ronny, ona bakakaldı. Bu kadar istediğini anlayamamıştım, diye düşünüyordu. Onun ruhunu bile alabilirdim! Kımıldandı. «Tabii yönetim kurulunun bu satışı onaylaması gerek.»

Sean öne doğru eğilip ağır gümüş puro kutusuna uzandı. «Beni dinle, ey sevgili çocukluk arkadaşım. Bir öneride bulundun ve ben de kabul ettim. Bugün öğleden sonra dörtte parayla geleceğim. Lütfen senedi hazırla.» Sean kutuyu bir elle tutarak sıkmaya başladı. Kol kasları şişip kabarmıştı. Kutu ezilip yanlarından ayrıldı. Sean bükülmüş madeni Ronny'nin önüne bıraktı.

«Beni yanlış anlama, Sean.» Ronny sinirli sinirli gülümseyerek gözlerini kutudan ayırdı. «Yönetim kurulumu ikna edeceğimden eminim.»

23

Ertesi gün cumartesiydi ve okul olmadığı için Dirk'i de yanına alarak çiftliğe götürdü Sean. Dirk tanrı saydığı babasının yarımda olduğu için neredeyse mutluluktan kendisinden geçecekti. Çocuk sevinç ve coşkuya dayanamayarak atını dörtnala önden sürdü.

Sean aşağıda kalan dörtyol ağzına varamadan, karşı yönden gelen küçük bir kervanla karşılaştı. Kervanın başındaki adamı ciddi ciddi selamladı. «Seni görüyorum, Mbejane.»

Mbejane'de fazla hareketli bir geceden sonra evine dönen bir erkek kedinin yorgunluğu ve çekingenliği vardı. «Ben de seni görüyorum, Nkosi.»

Tatsız, uzun bir sessizlik oldu. Mbejane bir tutam enfiye çekerek gözlerini Sean'un başının üstünde bir yere dikti. Bu sırada Sean da, Mbejane'nın yol arkadaşlarını inceliyordu. Orta yaşlı iki kadın vardı. Zulu kadınları için orta yaş otuz beş demekti. Onların gerisinde de yuvarlak yüzlü, ciltleri gençlikten parlayan, dik göğüslü, geniş kalçalı iki kız gördü, ikisi de pek gençti. Başlarını öne eğip kıkır kıkır güldüler.

Sean merakını daha fazla gizleyemedi. «Bu kadınlar da kim?»

Mbejane görgü kurallarının böyle çiğnenmesi karşısında kaşlarını çattı. Çünkü hiç olmazsa beş dakika havadan ve topraklardan söz etmek gerekirdi.

Eliyle kadınları işaret etti. «Nkosi. bunlar karılarım.»

«Diğer ikisi kızın mı?»

«Hayır.» Mbejane ciddi ciddi devam etti. «Benim yaşımda bir adamın sadece çalışamayacak ve çocuk doğuramayacak kadar yaşlı iki karısı olması uygun sayılmaz, iki genç eş satın aldım.»

«Anlıyorum.» Sean gülmemek için kendisini tuttu. Mbejane parasının büyük bölümünü bu işe yatırmıştı anlaşılan. «Şu yukardaki tepelerin orada bir çiftlik var.»

Sean konuyu değiştirmişe benziyordu ama Mbejane durumu anladı ve gözleri umutla parladı. «Bunu seninle birçok kez konuştuk, Nkosi. İyi bir çiftlik mi?»

Sean susarak onun kısa bir süre daha kuşkulanmasına neden oldu. Sonra, «Orası gerçekten çok güzel bir çiftlik,» diye anlatmaya başladı. «Suyu şeker kamışının sıvısından daha tatlı. Toprak genç bir öküzün etinden daha besili.» Mbejane'nin gözleri mutlulukla parlıyordu artık. Onun için bir çiftlik, bir erkeğin yanında bir kavanoz akdarı birasıyla, güneşte yatıp tarlalarda çalışan karılarının şarkısını dinlemesi anlamına geliyordu. Bu da tek gerçek servet olan sığır ve onları güdecek pek çok küçük erkek çocuk demekti. Uzun, yorucu yolun sonu demekti bir çiftlik.

«Eşlerini al ve kendi köyünü kurmak istediğin toprakları seç.»

«Nkosi.» Zulu dilinde 'Teşekkür ederim' anlamına gelen bir söz yoktu. Ancak 'Seni överim,' diyebilirdi. Ama Mbejane'nin duyduğu bu değildi. Sonunda sözcüğü buldu. «Bayate! Nkosi. Bayete!» Bu, bir kralı selamlarken söylenen sözdü.

Daha sonra Sean evin verandasında otururken, Mbejane geldi ve bir süre konuştular. Sean onun Lion Kop'un en verimli topraklarında köyünü kuracağına güveniyordu. Bu da onu sevindirmekteydi.

Ama az sonra da Ruth'u anımsadı. İçinde Ruth olmadıkça bu ev bir yuva sayılamazdı. Kalkıp eski evden uzaklaşarak bir tepenin yamacında oturdu. Yine Ruth'u anımsadı. Burası ağaçlar arasındaki o gizli düzlüğe ne denli benziyordu.

24

Ronny Pye kız kardeşiyle eniştesine kötü kötü bakarak, Ağaç kabuğu!» diye söylendi. «Kabuklarından yararlanabileceği ağaçlar dikiyor.»

Dennis Petersen sordu. «Neden?»

«Kabuk, dedim be, adam, kabuk! Ağaç kabuğu çok değerli. Bunda bir servet var. Bir tonu yirmi sterlin. Ağaç kabuğundan çıkarılan sıvıyı deri tabaklamada kullanıyorlar.»

Ronny Pye sabırsız sabırsız onun sözünü kesti. «Bu işi iyice araştırdım. Lion Kop tam bu tür ağaç yetiştirmek için ideal. O çevrede diğer iyi yerler de Mahobo Kloof Çiftliği ve Thenniskraal. Tanrıya şükürler olsun, Mahobo Kloof senin. Çünkü biz de ağaçlarımızı oraya dikeceğiz. Ağaç Kabuğu Şirketinden Jackson'la konuştum. Namussuz Courtney'e fidan satmış. Bize de fidanları aynı fiyata verecek. Yalnız işçi sorunu önemli. Sean çevredeki bütün yerlileri kapmış.» Birden Dennis'in yüzündeki ifadeyi görerek durdu. «Nen var senin?»

«Mahobo Kloof... Tanrım! Sean geçen hafta beni görmeye geldi ve satın almak için beş yıllık bir opsiyon istedi.»

Ronny haykırdı. «Vermedin tabii!»

«Bana dört dönümüne üç şilin önerdi. Satın aldığım fiyatın altı katıydı bu. Nasıl reddedebilirdim?»

«Budala! Akılsız, serseri ahmak! Beş yıl sonra o topraklar en az on bin sterlin edecek.» Ronny yutkundu.

«Fakat kimse bunu bana söylemedi.» Dennis tam anlamıyla başarıya erişemeyen kimselere özgü şekilde yakınıyordu.

«Sean'a da kimse söylemedi.» Audrey ilk kez konuşuyordu. Onun yumuşak sesindeki ima Ronny'i öfkelendirdi.

Adam hiddetle kız kardeşine döndü. «Pekâlâ... Hepimiz seninle Sean'u biliyoruz. Fakat Sean burada ona kancayı takmana fırsat verecek süre kalmadı, değil mi?» Ronny birden susup suçlu suçlu Dennis'e baktı. Audrey yıllar önce Sean'un döneceğinden umudu keserek ısrarla peşini bırakmayan Dennis'le evlenmeyi kabul etmişti.

Dennis hafif sesle öksürerek masaya dayalı ellerine baktı. «Sean çiftliği aldı, artık yapabileceğimiz bir şey yok.»

«Yok mu... Allah kahretsin!» Ronny bir defteri çekip açtı. «Sean annesinden on bin almış. Ayrıca Natal Ağaç Kabuğu Şirketinden de beş bin. Jackson bunu ağzından kaçırdı.» Ronny hesabına devam etti. Konuşmasını bitirdiğinde gülümsüyordu. «Bay Sean Courtney iyice borçlu. Küçük bir hata yapsın hele... Bir yaptın mı tamam. Darbeyi indireceğiz. Şimdi bekleyebiliriz!»

25

Greys Hastanesinin doktorları Sean'u Noel'den bir hafta önce son kez muayene ettiler. Onun ancak çok yorulduğu zaman hafifçe topalladığını anlayarak, çürüğe çıkması için neden bulunmadığı kanısına vardılar. Yeni yıldan bir hafta sonra da ordudan ilk mektup geldi. Sean'un hemen Natal Süvari Birliği Komutanlığına başvurması gerektiği belirtiliyordu.

Güney Afrika'daki savaş yeni bir döneme girmişti. Transvaal ve Bağımsız Hollanda Devleti'nde Boer'ler dehşet verici boyutlara ulaşan bir gerilla savaşına girişmişti. Savaş bitmekten çok uzaktı ve çarpışmakta olan çeyrek milyon İngiliz askerine Sean' un da hemen katılması isteniyordu.

Sean izninin biraz uzatılmasını dileyen bir mektup gönderdi. Buna karşılık 1 şubatta Johannesburg'da olmazsa, asker kaçağı sayılacağını belirten bir cevap aldı.

Son iki hafta yoğun bir çalışma içinde geçmişti. Sean mayısta işe başlamış, sonunda kırk bin dönüm fidanı dikmeyi başarmıştı. Lion Kop'daki ev onarılmıştı. Ada da o yokken, çiftlikle ilgilenmek için buraya taşınmıştı.

Sean vedalaşmak ister gibi son kez atla topraklarında dolaşırken, hem etrafına bakıyor, hem de başka şeyler düşünüyordu. En önemlisi kızıydı, ilk ve tek kızı Bebek iki aylık olmuştu. Adı Storm'du ve onu hiç görmemişti Sean. Saul Friedman, yakında Sean'un gideceği cephede uzun, neşeli bir mektup yazmıştı. Sean da ona cevap vermiş, sonra işini bırakıp Pietermaritzburg'a inmişti. Dört gün her sabah öğleden sonra Goldberg malikânesine gitmiş ve her seferinde de kendisine Ruth'un evde bulunmadığı ya da hasta olduğu söylenmişti. Kadına kısa, acı bir not bırakan Sean da geri dönmüştü.

Derin düşüncelere dalan Sean Lion Kop'un sınırından çıktığını fark bile etmedi. Yolları ve tren hattını aştı. Çağlayanların orada ırmağın yanından döndü. Ayaklarının dibinde uzanan Courtney topraklarıydı. Duyduğu özlem daha da arttı, tepeye tırmanıp Theuniskraal'a baktı. Aşağıdaki evi, ahırları ve gerisindeki hizmetkârlar bölümünü seçti. Her birinin kendi özel anıları vardı. Sonra kendini toplayarak saatini çıkardı. Biri geçmişti.

Geri dönmek için atını sürdü. Fakat Theuniskraal topraklarından çıkmadan kestirmeden gidecekti. Zaman zaman besili sığırlar görüyordu. Ancak bu yemyeşil otlarla kaplı yerlere göre hayvan pek azdı.

Ormandan çıkınca karşısında küçük bataklık belirdi. Sean, o zaman bataklığın karşı kıyısında bir ağaca bağlanmış olan atı gördü. Binicisini bulabilmek için gözlerini çevrede dolaştırdı. Adamın sadece başı ortadaydı. Sonra bu baş papirüs otlarıyla dolu bataklığa daldı. Otların arasında bir hareket oldu. Bir yaratık deli gibi debeleniyordu. Bunu paniğe kapılmış bir hayvanın bağırtısı izledi.

Sean hemen bataklığın kenarını izleyerek atın bağlı olduğu yere yaklaştı. Bataklıktaki adamın başı ve omuzları ortaya çıkmıştı. Sean onun çamur içinde kalmış olduğunu görüyordu.

«Ne oldu?» diye bağırınca adam başını çevirdi.

«Bir hayvan çamura battı.»

«Dur bir dakika. Sana yardım edeyim.» Sean ceketini, yeleğini, gömleğini çıkarıp şapkasıyla birlikte bir dala astıktan sonra bataklığa girdi. Pis kokulu gazlar çıkaran bataklıkta dizlerine kadar çamura bata çıka ilerledi. Sazları, otları elleriyle ayırıp yürüyerek adamın yanına vardı.

Bataklıktaki yaşlı, siyah bir inekti. Arka bacakları bir çamur çukuruna girdiği için ön ayaklarını umutsuzca sallayarak çırpınıyordu.

Adam, «İşi bitmek üzere,» dedi. Sean ona bakınca onun yaşını almış biri değil, bir delikanlı olduğunu gördü. Boyu yaşına göre uzun vücudu inceydi. Kısa kesilmiş siyah saçları ve hafifçe kemerli irice burnu, onun bir Courtney olduğunu açıklıyordu.

Midesi kasılan, soluğu tutulan Sean, o anda oğluna bakmakta olduğunu anlamıştı.

Genç, «Orada öyle durma,» diye ona çıkıştı. Göğsünden aşağısı pis kokulu çamur içindeydi. Yüzünden akan terler alnındaki, yanaklarındaki çamurlara karışıyordu. Hayvanın başını çamurun üstünde tutubilmek için eğilmiş uğraşırken kesik kesik soluyordu.

Sean, «Onu kımıldatmak gerekecek,» dedi. «Başını öyle tut.» Hayvanın arkasına geçerek kollarını çamura sokup ayaklarını bulmaya çalıştı.

Sean sonunda hayvanın kalın bacak kemiğini yakalabildi. Sıkıca tutarak vücudunu gerdi ve tüm gücüyle yukarıya doğru çekti. O anda karnında bir şeyin kopacak hale geldiğini hissetti. Göğsünün ve kollarının gelişmiş kasları derisini yırtacak gibi gerilmişti.

Bir dakika... İki dakika öylece asıldı. Genç onu hayretle karışık bir endişeyle seyrediyordu. Sonra birden şapırtılı bir ses duyuldu ve Sean'un göğsüne doğru bataklık gazları yükseldi. Hayvan da kımıldamaya başladı. Önce ağır ağır hareket ederek çamurların arasından kalçasını çıkardı. Sonra hareketi hızlandı. Sonunda Sean onun ayaklarını tutarak doğruldu. Bitkin düşen inek de yan yattı.

Genç açık bir hayranlıkla, «Amanın!» diyebildi. İnek de bir an hareketsiz yattıktan sonra, bacaklarının serbest olduğunu anlayıp Sean'un elinden kurtulmak İçin debelenmeye başladı.

Sean haykırdı. «Başını tut!» Sonra eğilip ineğin kuyruğunu yakalayarak kalkmaya çalışmasına engel oldu. Hayvan sakinleşince de, onu geri geri çekerek kuru topraklara doğru götürdü. İnek çamurların üstünde karda giden bir kızak gibi kayıyordu. Sean hayvanı bırakıp geriye sıçrayınca inek de debelenip doğruldu. Sonra ağır ağır ağaçların arasına girerek gözden kayboldu.

Sean'la oğlu pislik içinde, kesik kesik soluyarak ineğin arkasından baktılar.

«Teşekkür ederim. Bunu kendi başıma asla yapamazdım, efendim.»

Gencin sözleri ve konuşma tarzı Sean'u duygulandırdı. «Bunun için ikimize gerek vardı,» diye kabul etti. «Adın nedir?»

«Courtney. Michael Courtney.» Elini Sean'a uzattı.

«Tanıştığımıza memnun oldum. Mike.» Sean gencin elini sıktı.

«Sizi tanıyor muyum? Daha önce sizi gördüğümden eminim.»

Sean, duygularının yüzünden ve sesinden anlaşılmasına engel oldu. «Sanmıyorum.»

«İsminizi bilmeyi bir onur sayarım.»

Sean, ona ne söyleyebilirim, diye düşündü. Yalan söylememeliyim ama gerçeği de açıklayamam.

Cevap yerine bir kahkaha attı. «Tanrım, şu halimize bak.»

Michael da durumu ilk kez farketmiş gibiydi. «Annem beni görünce dehşete kapılacak.» O da güldü. «Eve gelin. Buraya yakındır. Bizimle öğle yemeği yersiniz. Hizmetkârlar elbisenizi temizlerler.»

Sean, «Hayır,» dedi. «Ladyburg'a dönmem gerekiyor.»

«Lütfen. Annemle tanışmanızı isterim. Babam burada yok... Savaşta. Lütfen benimle eve gelin.»

Beni gerçekten istiyor, diye düşündü Sean. Oğlunun gözlerine bakarken, gizlemeye çalıştığı sıcak duygular birden benliğini kapladı, yanakları zevkle kızardı. Uygun sözleri bulmaya çalışarak ağır ağır konuştu. «Bu ara işlerim biraz sıkışık. Davetini kabul edemeyeceğim. Fakat seni tekrar görmeyi isterim. Bir gün bu tarafa gelirim mutlaka. Olur mu?»

«Oh!» Michael uğradığı düşkırıklığını gizlemeye gerek görmedi. «Neyse sizinle birlikte köprüye kadar geleyim.»

«İyi.» Sean gömleğini alarak üstündeki çamurları biraz sildi.

Ağır ağır ilerlediler. Önce çekingen davranıyorlardı ama sonra konuşmaya başlayınca aralarındaki engeller yıkıldı. Sean bu koşullar altında saçma sayılacak bir gururla Michael'ın zeki ve akıllı olduğunu düşünüyordu. Hem bu kadar genç birinin böyle olgun olması şaşılacak şeydi.

«Bu iyi bir çiftlik.» Michael'ın sesinde gurur vardı. «1867'den beri ailemin... »

Sean, «Fazla sığırınız yok,» dedi.

«Babamın talihi yokmuş. Hastalık sığırları götürdü ama sürülerimizi yeniden arttıracağız. Bakın göreceksiniz.» Bir an sustu. «Babam aslında sığır yetiştiricisi değildir. Parayı sürülere yatıracak yerde atlara harcar. Bunun gibi güzel atlara.» Hayvanın şahane altın yelesini okşadı. «Babamla tartışmaya çalıştım fakat... » Birden sadakatsizlik etmekte olduğundan korkarak ilave etti. «Yanlış anlamayın. Babam olağanüstü bir insandır. Şimdi kendisi orduda yarbay... General Buller'in seçme subaylarından biri. Cesareti yüzünden Victoria Nişanı verilmiş. Şimdi de yapmakta olduğu görevden dolayı Başarılı Görev Madalyası aldı.»

Sean, evet, diye düşündü. Ben de Garry'i savundum. Pek çok kez. Benim yaşıma geldiğinde sende çoğu kez böyle yapmış olacaksın. Anlayışla sözü değiştirdi. «Demek çiftçi olmak istiyorsun?»

«Burasını seviyorum. Burada doğdum. Burayı gururlandığım kimseler kurmuş. Babamdan sonra her şeyi yaşatacak bir ben kalıyorum. Ama hepsi bu kadar da değil. Büyükbabam olağanüstü bir insanmış. Yalnızca hayvan beslememiş, insanlarla birlikte çalışmış. Ben de kendime öyle bir yaşam kurmayı düşünüyorum. Cape Üniversitesindeyim. Bu üçüncü yılım. Noel'de diplomamı alacağım.»

«Sonra ne yapacaksın?»

«Bilmiyorum ama bir şeyler bulacağım.» Michael gülümsedi. «Fakat önce öğrenmem gereken çok şey var.» Yola çıktıkları sırada konuşmaya dalmış oldukları için karşı yönden gelen arabayı ancak yanlarına yaklaştığı sırada farkedebildiler.

Michael başını kaldırdı. «A, annem geliyor. Şimdi onunla tanışabilirsiniz.»

Sean duyduğu korkudan uyuşarak kapana kısıldığını anladı. Kaçamazdı. Araba kırk metre kadar uzaktaydı ve Anna'nın zenci sürücüsünün arkasında oturduğunu görüyordu.

Michael, «Merhaba, anne!» diye bağırdı.

«Michael! Ne yapıyordun? Şu haline bak!» Kadının sesinde bir huysuzluk vardı. Yıllar Anna'ya hakettiği şekilde davranmıştı. Yüz hatları daha keskinleşmiş, kedimsi gözleri daha belirgin olmuştu. Kadın gözlerini Sean'a dikip kaşlarını çatınca, alnında derin çizgiler ortaya çıktı ve çenesinin altındaki fazlalık da kat kat gözüktü. «Yanındaki Kim, Michael?»

«Bir dost. Bataklığa düşen bir hayvanı kurtarmama yardım etti. Onu görmeliydin anne. İneği çektiği gibi çamurdan çıkardı.»

Sean onun pek pahalı giyinmiş olduğunu farketti. Bir iş gününde bir çiftlik sahibinin karısı için fazla gösterişliydi bu kılık. Kadife ve devekuşu tüyleri. O inciler de Garry'e küçük bir servete mal olmuştu herhalde. Siyah lake araba yeni ve içi kırmızı deriyle kaplıydı. Bu da birkaç yüz sterlin demekti. Sean eş doru atlara bakınca afalladı. Hayvanlar saf kandı.

Anna hâlâ kaşları çatık ona bakıyordu. Gözlerinde bir kuşku belirmişti. Dudakları titrerken yüzü kızarmaya başladı.

«Merhaba, Anna.»

«Sean!» Erkeğin adını tükürür gibi söylemişti.

«Uzun zaman oldu. Nasılsın?»

Kadının gözleri kinle kısıldı. Dudaklarını pek kımıldatmadan Michael'a çıkıştı. «O adamdan uzak dur!»

«Fakat...» Michael'ın yüzündeki şaşkınlık Sean'a bir mızrak yarası gibi acı verdi.

Sean, «Annenin dediğini yap, Michael,» diye mırıldandı.

«Siz... Siz... Sean amcam mısınız?»

«Evet.»

Anna tiz bir sesle, «Ondan uzak dur,» diye haykırdı. «Bir daha onunla konuşma. Beni duyuyor musun, Michael? O kötüdür... kötü. Yanına yaklaşmasına izin verme. Seni mahveder.» Anna öfke ve nefretle soluyor, titriyor, deli gibi konuşuyordu. «Toprağımızdan çık, Sean Courtney. Theuniskraal'dan çık ve bir daha da gelme.»

«Pekâlâ, Anna. Gidiyorum.»

Kadın, «Michael, atına bin!» diye bağırdı. «Çabuk ol. Ondan uzaklaş!» Oğlu eyere atlayınca da zenci sürücüye emir verdi. «Hemen yola çık.»

Michael, Sean'a baktı. Şaşkın ve kararsızdı. «İnanamıyorum... Sizin bir...»

«Başka zaman konuşuruz, Mike.»

Birden Michael'ın yüzü değişti. Ağzının kenarları aşağıya doğru büküldü. Gözleri bir şeyi bulup çok kısa bir süre sonra yitirmenin üzüntüsüyle doldu. «Hayır,» diyerek vedalaşır gibi elini kaldırdı, sonra atını mahmuzlayarak dörtnala arabanın izinden gitti.

Sean onun arkasından seslendiyse de genç duymamış gibi davrandı.

26

Sonunda Sean yine savaşa döndü. Peşinde eşyalarını taşıyan Mbejane'yle Pietermaritzburg istasyonundaki kalabalığın arasından geçerek kuzeye giden trenin boş bir kompartmanını aramaya başladı. Ağlamalara erkeklerin yüksek sesleri karışıyordu. Birden Sean o gürültüde birinin kendisini çağırdığını duydu. Etrafına bakınca birinin kalabalık arasında elini salladığını gördü. «Sean! Hey Sean!» Zıplayan Saul'un kafası kalabalıkta kayboldu.

Sean kalabalığı yararak ona erişti ve sevinçle el sıkıştılar. Saul, «Burada ne yapıyorsun?» diye sordu.

«Göreve dönüyorum. Ya sen?»

«Bir haftalık iznim bitti. Gel de bebeğe bir bak hele. Tanrım, seni görebildiğim için çok talihliyim!»

Sean dayanamadı. «Ruth burada mı?»

«Dışarda arabada bekliyor.»

«Bebeğe bakmayı isterim.»

«Tabii. Önce iki yer bulup eşyalarımızı bırakalım. Tren kalkana kadar yirmi dakikamız var.»

Sean istasyonun basamaklarına gelince onu gördü. Ruth açık arabada oturuyor, zenci bir seyis de onun başına şemsiye tutuyordu. Ruth gri bir elbise ve üstü pembe güllerle dolu kocaman bir şapka giymişti. Kucağında beyaz dantelden bir çıkını andıran bir şey vardı. Sean kadının sakin yüzüne bakarken kalbinin duracağını sandı. «Tanrım, ne güzel.» diye fısıldadı.

Yanında Saul zevkle güldü. «Hele kızımı görene kadar bekle.» Ruth bebeğe dalmış olduğu için onların arabaya yaklaştıklarını farketmemişti. Saul sevinçle, «Ruth, sana bir sürprizim var!» diye bağırınca kadın başını kaldırdı. Sean onun kazık gibi kesildiğini, renginin solduğunu gördü.

«Merhaba Ruth.»

Kadın hemen cevap vermedi. Sean onun yüzünü ifadesizleştirdiğini farketti. «Merhaba, beni şaşırttın Sean.»

Saul onların duygularının farkında değildi. Arabaya, karısının yanına çıkıyordu. «Gel, bak,» diyerek dantel şalı açıp bebeğin üstüne eğildi. Yüzü gururla aydınlanmıştı.

Sean sessiz sedasız arabaya çıkıp onların karşısına oturdu.

Saul güldü. «Bebeği Sean'a versene, Ruth. Dünyanın en güzel kızına bir baksın.» Karısını korumak ister gibi çocuğa sarılıp donduğunu da farketmedi. «Kızı al, Sean üstünü fazla ıslatmayacağına söz veriyorum.»

Sean ellerini uzatırken Ruth'a bakıyordu. Kadın hem kafa tutar gibiydi, hem de korkuyordu.

Sean, «Lütfen,» diye mırıldanınca, Rıth'un gözleri değişir gibi oldu. Ağzının kenarlarındaki çizgiler kayboldu. Eğilip kızını Sean'un kollarına bıraktı.

27

Johannesburg yolu onlara pek uzun geldi. Tren zaman zaman duruyor, inen görevliler ilerdeki demiryolunu, köprüleri kontrol ediyorlardı. Çünkü Boerlerin nereye ve ne zaman baskın yapacağı bilinmiyordu. Saul vakit geçirmek için kitap okuyor, Sean da kaşlarını çatıp düşünüyordu. Diğer askerler şakalaşıyor, açık saçık hikâyeler anlatıyorlardı. Fakat hava kararmaya başlayınca, vagonlardakilerin sesleri de hafifledi. Verilen konserve etle ekmeği süngüleriyle yediler. Askerlerin çoğu battaniyelerine sarılarak uyumaya başladı.

Saul'la Sean karanlıkta konuşmaya devam ediyorlardı. Sean bir pencere açtığı için içeriye giren serin hava ikisini de canlandırmıştı. Çok geç vakitlere kadar türlü konulardan söz ettiler. Etraflarında derin bir sessizlik hüküm sürüyordu. Fakat birden patlayan dinamitler bu sessizliği bozdu. Trenin tiz düdüğü gecede yankılar yaptı. Tahtalar ve camlar kırılır, uyuyan insanlar şiddetle birbirlerinin üstüne savrulurken, tren yoldan çıktı. Bunu hemen başka sesler izledi. Yakında tüfekler atılıyordu. Bunlara bir Maxim makinelisinin düzgün takırtısı karışıyordu.

Sean üstüne düşen adamlarla eşyalardan güçlükle kendisini kurtararak bacağına sarılan battaniyeleri çekti. Karanlıkta erkekler dehşet ve acıyla bağırıyorlardı. İnilti, küfür ve patlamalar durmuyordu.

Biri sendeleyerek çarpınca Sean onu yakaladı. «Sâul sen misin?»

«Bırak beni, gideyim.» Bir yabancıydı bu. Sean ellerini çekti.

«Saul. Saul neredesin?»

«Sean.»

«Yaralandın mı?»

«Hayır.»

«Haydi buradan gidelim.»

«Tüfeğim.»

«Tüfeğinin belasını versin.»

«Pencere nerede?»

«Oradan çıkamayız.» Sean durumlarını biraz anlar gibi olmuştu. Vagon yan devrilmiş, bütün pencereler kapanmış, üstlerine de yaralı ve ölüler yığılmıştı. Tepelerinde kalan kapı belki de sıkışmıştı. «Biz tavandan çıkmak zorundayız.» Yan tarafı yoklayıp bir küfür sallayarak elini çekti. Bir tırnağının altına kıymık girmişti. Ama o sırada yüzüne gelen soğuk rüzgârı da hissetti. «Orada bir delik var.» Yine elini uzatıp umutla kırılmış tahtayı yokladı. «Evet. bir tahta yetinden oynamış.»

O anda karanlıkta o yana bir hücum oldu. Yarım düzine adam o açıklığı bulmak için uğraşırken, elleri Sean'un yüzüne geldi.

«Çekilin! Geri çekilin!» Sean iki yumruğuyla vurdu ve isabet ettirdiğini de anladı. Soluk soluğaydı, sırtından da terler akıyordu. «Geri çekilin. O deliği genişleteceğim.» Elini araya sokarak yerinden oynamış tahtayı tuttu, çekip yerinden çıkardı. Sonra yandaki tahtayı iki eliyle tutarak ayaklarını tavana dayayıp çekti ama tahta yerinden çıkmadı. Yine paniğe kapılarak «Bana biri bir tüfek bulsun!» diye bağırdı.

«Al.» Konuşan Saul'du. Eline bir tüfek verildi. Sean, namluyu tahtanın arasına sokup tüm gücünü dipçiğe vererek itti. Bu kez tahta yerinden çıktı. Sean, onun yanındakine geçti.

«Tamam. Şimdi teker teker çıkaracaksınız. Saul, önce sen» Korkusunu zorla bastırarak her adamı teker teker açtığı delikten dışarıya itti. Karanlıkta, «Başka kimse kaldı mı?» diye haykırdı.

«Sean.» Saul'un sesi dışardan geliyordu. «Çık oradan.»

Sean. «Sen siper al,» diye gürledi. Çünkü Boer'ler hâlâ devrilen trene kurşun yağdırıyorlardı. Sonra dışarıya atladı. Kompartmanın zifiri karanlığından sonra, parlak yıldızların etrafı hafifçe aydınlattığını görmek hoşuna gitmişti. Lokomotiften buharlar çıktığını, öndeki vagonların teleskop gibi birbirlerinin içine girmiş olduğunu farketti. O sırada birkaç tüfek Boer atışlarına pek hafif cevap vermekteydi. Sean devrilmiş vagonun yanında çömelerek, «Saul,» diye seslendi. «Ben Mbejane'ye bakacağım.»

«Onu bulamazsın. Atların yanındaydı. Şu sesleri bir dinle.»

«Trenin en arkasındaki yük vagonundan gelen sesleri Sean ömrünce bir daha duymayacağını umdu. Sıkışıp kalmış, deliye dönmüş İki yüz hayvanın sesi trendeki yaralılarınkinden çok daha korkunçtu.

Boer'ler treni tam bir nehir kıyısının kavisli kısmında devirmişlerdi. Nehir askerlerin kaçmasına engel olacaktı. Öbür yanda da bir tepe vardı. Oradaki silahlar tüm demiryoluna hükmediyorlardı.

Sean'un tahtaları kırdığı tüfek hâlâ yanındaydı. Tepenin tam üstünde Maxim makinelisinin namlusundan ışıklar çıkıyordu. Sean bir an açlıkla onu seyrettikten sonra tüfeğini doğrultarak ateş etti. O anda Maximin ateşi Sean'a çevrildi. Makinelinin başındaki adam ateş eden kimseyi arıyordu. Sean, çömelip silahını doldurdu. Sonra doğruldu, küfrederek ateş etmeye başladı. Sesini silahlı Boer'ler de duymuş olacaklaıdı, çünkü Maxim gibi onlar da sesin geldiği yana ateşe başlamışlardı. Hem Boer'ler gittikçe yaklaşıyorlardı.

Sean tekrar çömeldiğinde yanında Saul ateşe başladı. «O tüfeği nereden buldun?»

«Gidip vagondan aldım.» Saul cevabını ateş ederek noktaladı.

Sean sırıttı. «Bir gün canın yanacak.»

Saul, «Bu işlerin nasıl yapılacağını bana sen öğrettin.» diye.karşılık verdi.

Sean şarjörü boşaltırken yine o eski çılgınlığa kapılmıştı. Mbejane'nin sesini duyunca daha da coşkulu bir hale geldi.

«Nkosi.»

Sean, «Ne cehennemdeydin?» diye çıkıştı.

«Mızraklarım kayboldu. Karanlıkta onları bulmak için çok uğraştım.»

Sean susup dikkatle tepeye baktı. Sol tarafta tüfeklilerin arasında bir açıklık vardı. Sean orada bir yer olduğunu anladı. Bir grup o yana erişip Boer'lerin ateş hattının arkasına geçebilirdi. O zaman tepede kalan tek Maxim de kolaylıkla susturulabilirdi. «Mızraklarını getir, Mbejane.»

Saul, «Nereye gidiyorsun?» diye sordu.

«O makineliyi susturmayı deneyeceğim. Sen burada kal ve o centilmenleri oyalamaya çalış.»

Sean tren boyunca yürüyerek yarın girişine doğru gitti. Ama elli metre kadar yol aldığı sırada, sadece Mbejane değil, Saul un da peşinde olduğunu anladı. Dönüp, «Nereye gittiğini sanıyorsun?» diye sordu.

«Seninle geliyorum.»

«Zor gelirsin!»

«Bekle görürsün.» Sâul'un sesinde Sean'un tanımaya başladığı bir inat vardı. Zaten tartışacak vakit de yoktu. Yarın karşısına gelene kadar koştu, sonra devrilmiş bir vagonun yanında siper alarak durumu son bir kez inceledi. Yar dar ama derinceydi. Hem içi de bodur ağaçlarla doluydu. Tepeye çıkana kadar o ağaçlar sayesinde Boer'lerden gizlenebilirlerdi. Yüksek sesle, «Tamam,» dedi. «Önce ben gideceğim. Sonra beni izleyeceksin, Saul. O kocaman ayaklarına da dikkat et»

O sırada yeni bir ses duydu. «Sizler ne yapmak niyetindesiniz?»

Sean öfkeyle homurdandı. «Sana ne?»

«Ben bir subayım.» O zaman Sean, sesi ve bir elinde kılıcı olan ince, uzun adamı tanıdı.

«Acheson!»

Acheson da bir anlık duraklamadan sonra onu tanıdı. «Courtney. Ne yapıyorsun?»

«Şu dar yardan yukarıya çıkıp Maxim'e saldıracağım.»

«Erişebileceğini sanıyor musun?»

«Deneyebilirim.»

«Aferin... Öyleyse git. Oraya erişirsen seni desteklemeye hazırız.»

Sean, «Yukarda görüşürüz,» diyerek yarın ağzına koştu.

Ses çıkarmadan usul usul tırmandılar. Tüfeklerin patlamaları ve bağrışmalar onların hafif ayak seslerini de örtüyordu. Sean yukardaki Boer'lerin haykırmalarını daha yakından duymaya başlamıştı. Demek onlara çok yaklaşmışlardı. Tam başlarının üstünde, yarın sağındaydı adamlar. Onların yanından geçip ilerleyebilirlerse sorun kalmayacaktı. Bunu da başardılar. Ancak doruğa doğru yar daha az derindi. Sean başını kaldırarak yana baktı. Boer'lerin tüfekleri biraz aşağıda ateş saçıyordu.

Sonra Sean tüm dikkatini Maxim'e verdi. Doruğun biraz altında kalan bir kayanın üstüne yerleştirilmişti silah. Kayanın önü de yine sarkmış başka bir kayayla örtülüydü. Orada sadece Maxim'in namlusunun uzatıldığı genişçe bir aralık vardı. Makineliyi kullanan üç adam da kayadan duvarın arkasına çömelmişti.

Sean. «Gelin,» diye fısıldayarak yüzüstü sürüne sürüne yardan çıktı. Makineliyle arasında sadece birkaç metre kaldığı sırada Boer'lerden biri onu gördü. «Magtig! Pasop, dears...» Sean saldırıp tüfeğinin kabzasıyla kafasına vurarak onun tehlikeyi haber vermesini engelledi. Mbejane'le Saul da onu izlediler. Birkaç saniye süren boğuşmadan sonra her şey bitti. Üçü o sessizlikte kesik kesik soluyarak oturdular.

Sean, «bu aletin nasıl kullanılacağını biliyor musun, Saul?»

«Hayır.»

«Ben de bilmiyorum.» Sean makinelinin arkasına geçip ellerini iki yana dayadı ve parmaklarını da ateşleme düğmesine götürdü. Maxim'i aşağıdaki Boer'lerin üstüne çevirerek düğmeye bastı. Birden omuzları balyoz kullanan adamınki gibi sarsıldı. Kulakları makinelinin sert sesinden adeta sağır oldu.

Boer'ler haykırıyor, şaşkınlıktan ne yapacaklarını bilmiyorlardı. Sean çılgınca bir sevinçle güldü. Boer'ler trene ateş etmekten vazgeçerek üstlerine yağan kurşunlardan kurtulmak için kaçıştılar. Çoğu atlarını bağlamış oldukları yere, tepenin arkasına koştu. Neşeyle bağıran İngiliz piyadeleri de trenden ayrılarak onları izlediler.

Sadece küçük ama kararlı bir grup öfkeyle bağırarak tepeye tırmanıp Sean'a doğru geliyordu. Adamlar tam çıkıntılı kayanın altındaydılar; bu yüzden Sean makineliyle bu adamlara erişemiyordu.

Sean, Mbejane ve Saul'a, «Buradan gidin. Yana kaçın!» diye bağırarak ağır makineliyi öndeki kayadan duvarın üstüne çıkardı. Adamları oradan vurabileceğini düşünüyordu. Fakat bu hareketi mermi şeridinin takılmasına ve makinelinin tutukluk yapmasına neden oldu. Sean makineliyi başının üstüne kaldırarak aşağıdaki adamların üstüne attı. iki adamı yere yapıştırdı Maxim. Sean bu kez balkabağı kadar bir kaya seçerek aşağıya savurdu. Bunu ikincisi, üçüncüsü izledi. Korku ve heyecanla kahkahalar atarak taşları yağdırıyordu. Adamlar dağıldılar ve yana kaçarak diğer Boer'ler gibi atlarına erişmeye çalıştılar.

Sadece bir adam hâlâ geliyordu. Bu iriyarı adam hızlı hızlı ve ses çıkarmadan tırmanıyordu. Sean ona kayayla vuramamıştı. Zaten aralarında artık üç metre bile kalmamıştı. Boer silahını doğrulttu. Karanlık da olsa bu kadar yakından hedefini rahatlıkla bulabilirdi. Sean kayanın üstünden adama doğru atladı. Bu yüzden ikisinin de soluğu kesildi. Yamaçtan yuvarlanarak bodur ağaçlara takılıp kaldılar.

Sean, «Haydi Tanrının belası Hollandalı!» diye hırladı. «Şimdi görelim.» Bu karşılaşmanın tek bir sonucu olacağını düşünüyordu. Sean kendi gücüne tümüyle güvenerek adamın boğazına uzandı. Fakat bileğini bir kıskaç gibi yakalayan el yüzünden şaşırdı.

«Kom, ons slaat aan.» Boer'in ağzı Sean'un kulağının iki santim ötesindeydi ve bu sesi tanımamak olanaksızdı.

«Jan Paulus!»

«Sean!» Adam onu tanıyınca durakladı, parmakları bir saniye gevşedi. Sean bundan yararlanarak elini kurtardı.

Sean ömründe yalnızca bir kez gücü kendisininkine denk bir adamla karşılaşmıştı. Şimdi niye karşılıklı güçlerini sınayacaklardı. Sol kolunu Jan Paulus'un boynuna dolayıp sağ avucunun altıyla onun çenesini geriye doğru itti. Bu durumda Jan Paulus'un boynunun kırılması gerekirdi. Fakat adam ölecek yerde kollarını Sean'un göğsüne sararak sıktı. Birkaç saniye içinde Sean yüzünün şiştiğini, başına kan hücum ettiğini sezdi. Ağzını açınca dili dışarıya uğradı.

Soluk alamıyordu ama yine de Jan Paulus'un çenesini itmeye devam etti. Bir santim daha itebilirse bel kemiği kırılacaktı.

Ayaklarının altında dünya kayıyor, dönüyor gibiydi. Artık gözleri de kararmaya başlamıştı. Ama durumunu bilmek ona biraz daha güç verdi. Olanca gücüyle Jan Paulus'un başını arkaya itti. Hollandalı boğuk bir sesle bağırdı ve Sean'un göğsündeki basınç biraz azalır gibi oldu.

Sonra Jan Paulus birden harekete geçti. Sean'un elinden kurtularak döndü. Sean'u tuttuğu gibi savurdu. Sırtını bir taşa çarptı Sean. Can acısından beyninde şimşekler çaktı. Yine de pek yakındaki İngiliz piyadelerinin bağırmasını hayal meyal duymuştu. Jan Paulus'un süngülerin pırıldadığı yamaca baktığını, sonra öbür tarafa doğru koştuğunu gördü.

Sean kendisini zorlayarak ayağa kalktı. Onu izlemeye çalıştı ama sırtındaki ağrı yüzünden onun gibi koşamıyordu. Jan Paulus doruğa eriştiğinde aralarında on adım vardı. Ancak o koşarken birden koyu bir gölge arkasından atıldı. Mbejane'ydi bu. Sean, Zulunun kaldırmış olduğu mızrağı görüyordu. Bunu Jan Paulus'un sırtına saptayacaktı.

Sean, «Hayır!» diye bağırdı. «Hayır, Mbejane! Onu bırak!»

Mbejane durakladı. Koşarken ağırlaştı, bir an durup dönerek Sean'a baktı.

Sean onun yanına gelerek elerini arkasında kenetledi. Soluğu bir ıslık gibi çıkıyordu. Aşağıdaki karanlıklardan bit atın nal sesleri yankılandı.

Kaçan Jan Paulus'un atının nal sesleri hafifleyip kayboldu, sonra süngülü askerler biraz aşağıda belirdiler. Sean dönüp topallayarak onların arasından geçti.

28

İki gün sonra başka bir trenle Johannesburg'a eriştiler. Üçü platformda, devrilen trenden kurtarabildikleri pek az eşyanın yanında dururlarken Saul, «Gidip birine geldiğimizi bildirmemiz gerekiyor galiba,» dedi.

«Sen öyle yap istersen. Ben etrafı dolaşacağım.»

Saul, «Fakat konaklama emrimiz yok. diye itiraz etti.

«Sen, Sean Amcanla gel.»

Johannesburg, 'Altın' denilen bir kadının 'Açgözlülük'ten olan çocuğuydu. Burası kötü bir kentti ama yine de Johannesburgda neşeli bir hava, bir hareket, bir canlılık vardı. Bu hava da Sean'u etkiledi.

Sean sırt çantasıyla tüfeğini omzuna vurarak kalabalık kaldırımdan geçip yürüdü. Peşinde Saul ve Mbejane'yle Candy'nin Oteline girdi.

Antreye bakarak, «Pek şahane,» dedi, çantasını tüylü halının üstüne bırakırken, «Ne dersin Saul? Bu berbat yeri bir deneyelim mi?» Kristal avizelere, kadife perdelere, mermer masalara, rahat koltuklara aldırmaz gibi bir hali vardı.

Saul, «Bu kadar yüksek sesle konuşma,» diye fısıldadı.

İçerdekiler onlara düşmanca bakmaya başlamışlardı. Sean doğru resepsiyona gitti. Kâtip buz gibi bakışlarla onu süzdü. «Rezervasyonunuz var mı?»

Sean, «Mal sahibini çağır,» diye emretti.

Kâtip birden şaşaladı, sonra üstünde 'Özel' yazılı bir kapıdan girip gözden kayboldu.

Saul utancından kıpırdanıp duruyordu. «Çıldırdın mı? Biz bu otelde kalacak durumda değiliz. Bu parayı veremeyiz. Haydi buradan gidelim.» Antredeki bütün müşterilerin gözlerini üstünde hisseden Saul, yolda leke içinde kalmış, buruşuk üniformasından da rahatsız olmaktaydı.

Sean'un cevap vermesine fırsat kalmadan üstünde 'Özel' yazılı kapıdan bir kadın çıktı. Gözleri boynundaki safirler gibi parlayan kadın çok güzel ama epey de öfkeliydi. «Ben otelin sahibi Bayan Rautenbach'ım, beni görmek istemişsiniz.»

Sean gülümseyince, biçimsiz, buruşuk tunikli sakalsız adamı tanır gibi oldu kadın.

«Beni hâlâ seviyor musun, Candy?»

«Sean.» Kadın koşarak ona geldi. Yarım saat sonra da Sean'la Saul, Victoria dairesine yerleşmişlerdi.

Yeni yıkanmış olan Sean, beline bir havlu sarıp koltuğa oturmuş, berber üç günlük sakalını traş ediyordu.

«Biraz daha şampanya?» Candy on dakikadır gözlerini ondan alamıyordu.

«Teşekkür ederim.»

Kadın onun kadehini doldurup sağ eline tutuşturdu, sonra kolunun üst kısmındaki kaslara dokundu. «Hâlâ sert,» diye mırıldandı. «Yıllar seni etkilememiş.» Parmakları erkeğin göğsüne kaydı. «Şurada biraz kır var. Ama sana yakışıyor.» Berbere baktı. «İşin bitmedi mi daha?»

«Bir saniye, madam.» Adam makasla saçı düzeltip şahaserini seyretti, sonra gururla aynayı Sean'a doğru tuttu.

«Mükemmel. Teşekkür ederim.»

«Artık gidebilirsin. Yan odadaki beyle de ilgilen.» Candy yeterince beklemişti. Berber çıkar çıkmaz kadın kapıyı kilitledi. Sean da koltuktan kalktı. Odanın ortasında buluşup birbirlerine sarıldılar...

Daha sonra Candy ıranıp ışıkları yaktı. Bir şişe şampanyayla çerez istedi. Karmakarışık olmuş yatağın üstüne oturarak konuştular.

Bir kadının hem dost, hem sevgili olabilmesi ender rastlanan bir şeydi. Fakat Candy böyleydi. Sean ona kimseye açmamış olduğu, kendisine üzüntü veren dertlerini anlattı. Michael'le aralarındaki güçlü bağdan söz etti. Dirk'in huylarından endişe duyduğunu açıkladı. Savaş bitince Lion Kop'da yapacaklarını anlattı. Ama Candy'e söyleyemeyeceği bir şey vardı. Ruth ya da onun kocası olan adamdan söz edemezdi.

29

Sean'la Saul birkaç gün sonra, oradaki karargâha gittiler. Fakat artık Johannesburg'a geldiklerinden kimsenin onlarla ilgisi kalmamış gibiydi. Her gün rapor vermeleri söylenince iki arkadaş Candy'nin oteline döndüler. Gündüzleri bilardo ya da iskambille, geceleri de yiyip içip konuşarak geçirmeye başladılar.

Sean bir hafta sonra bu yaşamdan sıkıldı. Bu yüzden de Candy. Lord Kitchener'in Güney Afrika Ordusu Başkomutanlığına atanması onuruna verdiği resepsiyonda kendisine kavalyelik etmesini isteyince, Sean memnunlukla kabul etti.

Sean, Victoria dairesindeki odanın gizli kapısından Candy'nin dairesine geçtiğinde kadın, «Bir tanrıya benzemişsin» dedi. Candy ona bu gizli kapıyı gösterdiği zaman, Sean buradan kaç kişinin geçmiş olduğunu sormamak için kendini zorlamıştı. Ona bu denli zevk veren Candy'e böyle bir şey sormak anlamsızdı.

Gözlerinin renginde mavi bir tuvalet giymiş, boynuna pırlantalar takmış olan Candy'e bakarak. «Sen de fena değilsin,» diye güldü.

«Kibar olmayı nasıl da bilirsin.» Candy yaklaşıp onun yeni dikilmiş frağının ipek yakasını okşadı. «Keşke madalyalarını taksaydın.»

«Hiç madalyam yok.»

«Oh, Sean mutlaka vardır! Vücudundaki bu kadar kurşun deliğine karşılık madalyaların olmalı.»

Sean sırıttı. «Üzgünüm, Candy.» Bazen Candy, çekici, renkli, yaşamı bilen bir kadın olmaktan ne denli uzaklaşıyordu. Candy ondan bir yaş büyük olmakla birlikte zaman onun ipek gibi cildini bozmamış, vücudu kalınlaşıp yüz hatları kabalaşmamıştı.

«Ziyanı yok. Madalyasız da bu gece resepsiyondaki en yakışıklı erkek sen olacaksın.»

«Sen de en güzel kadın.»

Sean, Grad National Otelinin önünde duran arabadan inerken pek keyifliydi. Koluna giren kadınla ön basamakları çıkıp camlı kapıdan içeriye girdi. Burası Candy'nin oteli kadar fevkalade değildi ama yine de etkileyici sayılırdı. El sıkmak için kuyruğa girmiş bekleyen insanlar da aynı şekilde etkileyiciydi. Onlar da Başkomutanla tanışmak için sırada bekleyenlere katıldılar. Sean yaklaşan bir yavere adlarını söyledi.

«Lordum, Bay Courtney ve Bayan Rautenbach'ı tanıtabilir miyim?»

Lord Kitchener insanı korkutan bir tipti. Sean kadar boylu olan adamın gözlerinde insanı endişelendiren bir kararlılık, vardı. Lord, Candy'e dönünce bir an yüz hatları yumuşadı, kadının elini öptü. «Gelmekle lütufta bulundunuz, madam.»

Sean'la Candy, Kitchener'in yanından ayrılarak şık üniformalı erkeklerle kadife ve ipekler içindeki kadınların arasına katıldılar. Sean bu süslü üniformalara bakarken, kendisini bu adamlardan çok uzak hissetti. Ucu bucağı bulunmayan kahverengi otlu kırlarda Mauser'leriyle ateş eden kılıksız adamlar, gerek ruh gerekse amaç bakımından onun kafasına daha uygundu.

«Merhaba, Courtney. Seni ya bir dövüş ya da bedava içki bulunan yerlerde görüyorum sanırım.» Sean hayretle dönünce, yüzü asık olmasına karşın gözleri muzip muzip pırıldayan Tuğgeneral John Acheson'u gördü.

Sean sırıttı. «Merhaba, general. Sizin de aynı yerlerde dolaştığınızı anlıyorum.»

«Berbat bir şampanya. İhtiyar Kitchener ekonomi yapıyor anlaşılan.» Sonra gözlerini Sean'un kusursuz frağında gezdirdi. «Senin için önerdiğim ödülleri alıp almadığını anlamak biraz zor.»

Sean dudak büktü. «Hâlâ çavuşum. Buraya o kılıkta gelip Kurmay Başkanlığındakileri utandırmayı istemedim.»

«Ya!» Acheson'un gözleri hafifçe kısıldı. «Belki bir yerde takılma olmuştur. Bu işle ilgileneceğim.»

«Emin olun böyle mutluyum.»

Acheson konuyu değiştirdi. «Karımla tanışmadın değil mi?» Tuğgeneral, Sean'u tümüyle kanadının altına almıştı. Sean, Acheson'un kendisini özel maskotu olarak gördüğünün farkında değildi. Acheson ilk karşılaşmalarından bu yana hızla terfi etmişti.

«Henüz o onura erişmedim.»

«Öyleyse gel.»

Sean, Candy'den özür dileyerek Acheson'la salonun gerisindeki bir gruba doğru gitti. Ama grupla aralarında on adım kadar kaldığı sırada durakladı. Acheson, «Bir şey mi var?» diye sordu.

«Yok. Hayır.» Fakat gözlerini yaklaştıkları grupta bir adama dikmişti Sean. Natal Atlı Birliklerinin koyu mavi tören üniformasını giymiş olan adam, kızılımsı kahverengi saçlarını geriye taramıştı. Alnı geniş, burnu, ağzı ve çenesine göre büyüktü. Göğsün de en büyük onur madalyası olan Victoria Nişanıyla Başarılı Görev Madalyası vardı. Omuzlarındaki gümüş taçlarla sırma onun bir albay olduğunu belirtiyordu.

Sean yeniden o suçluluk duygusuna kapılarak adamın bacaklarına baktı. Parlak siyah çizmeler giymişti ve bacaklarında bir tuhaflık yoktu. Ama adam hafifçe hareket edince, Sean bacaklardan birinin ağır hareket ettiğini görerek durumu anladı.

«Şekerim... sana Bay Courtney'i tanıtmak isterim. Kendisinden söz ettiğimi duymuşsundur. Courtney, Colenso'da benimleydi. Birkaç hafta önce de devrilen trendeydik.»

«Anlıyorum. Bu benim için büyük bir zevk, Bay Courtney.» Tombul kadın çok dost halliydi ama Sean kendisine bakan diğer gözleri hissettiği için gereken sözleri güçlükle mırıldanabildi.

«Bu da subaylarımdan Binbaşı Peterson.»

Sean onu da selamladı.

«Herhalde Albay Courtney'i biliyorsun... ikinizin adı da aynı. Ayrıca o senin komutanın.»

Sean on dokuz yıldan beri ilk kez sakatlamış olduğu adamın yüzüne baktı. «Merhaba, Garry,» diyerek elini uzattı ve bekledi.

Garry Courtney'in dudakları kımıldadı. Omuzlarını öne eğerek başını hafifçe iki yana salladı.

Sean içinde, Garry, elimi sık, diyordu. Lütfen elimi sık. Sonra kendisini zorlayarak gülümsedi.

Garry de buna karşılık olarak gevşer gibi oldu. Sean o anda kardeşinin gözlerindeki korkunç özlemi gördü.

Sean hâlâ elini uzatarak öne çıktı. «Çok uzun zaman geçti. Gary. Çok uzun.» Bir yandan da kardeşinin elini sıkması için Tanrıya yalvarıyordu.

Sonra Garry birden dikleşti. Sağ çizmesi mermer zeminde hafif bir ses çıkardı. Gözlerindeki özlem kayboldu, dudakları aşağı gören bir tavırla büküldü. «Çavuş!» Sesi çok yüksek ve tizdi. «Çavuş, uygunsuz şekilde giyinmişsin!» Sonra dönerek ağır ağır uzaklaştı.

Elini uzatıp kalan Sean'un dudaklarındaki gülüş soldu. Bize bunu yapamayacaksın, diye düşünüyordu. İkimiz de istemiştik. Bunu benim kadar istediğini biliyorum. Sean elini indirdi, sonra yumruğunu sıktı.

Acheson hafif sesle, «Onu tanıyor musun?» diye sordu.

«Kardeşim.»

Acheson, «Anlıyorum.» diye mırıldandı. Bu arada pek çok şeyi de anlamıştı. Bunlardan biri de Sean Courtney'in neden hâlâ çavuş olarak kalmasıydı.

Binbaşı Peterson öksürüp bir puro yaktı. Bayan Acheson da generalin koluna dokundu. «Şekerim Daphne Langford dün geldi. Bak John'la orada. Onları yemeğe davet etmeliyiz.»

Birbirleriyle konuşarak Sean'a bu hakaretin etkisinden kurtulabilmesi için gerek duyduğu süreyi verdiler.

Daha sonra Acheson, «Kadehin boş, Courtney,» dedi. «Benimki de öyle. Onun için gidip şu berbat şampanyadan daha etkileyici bir şey bulalım.»

Konyak, yakıcı Cape konyağı, Fransa'da yapılan o hafif içkiden çok farklıydı. Sean o gece bir hayli konyak içti. Garry'nin kendisine yaptığı hakaret yüzünden korkunç bir öfke duyuyoıdu.

Resepsiyonun nasıl geçtiğini fark bile etmedi.

O gece Sean pek az uyuyabildi.

30

Doğu Güçleri Komutanlığının merkezi Plein Caddesindeydi. Binbaşı Peterson büroda oturmuş Garry'i bekliyordu.

O içeriye girince, «Sizi iki saat önce çağırttım, efendim,» dedi.

Garry mırıldandı. «Rahatsızdım.»

«Bizim Acheson bugün hiç de keyifli değil. Onu daha fazla bekletmeyelim. Gelin.»

Emirerlerinin telaşla koşuştukları koridordan geçtiler. Peter son onu en dipteki kapıya götürdü, bir kez vurup açtı. Acheson başını kâğıtlardan kaldırdı.

«Albay Courtney, burada komutanım.»

«Teşekkür ederim, Peterson. İçeriye gir. Courtney.»

Peterson kapıyı kapatınca Garry, Acheson'un masasının önünde yalnız kaldı.

«Seni iki saat önce çağırttım, Courtney.» Tuğgeneral de aynı şekilde paylıyordu. Garry rahatsız rahatsız kımıldandı.

«Bu sabah iyi değildim, generalim. Doktoru çağırtmam gerekti.»

Acheson kır bıyığını sıvazlayarak Garry'nin kireç gibi yüzüne, gözlerinin altındaki koyu gölgelere baktı. «Otur,» diye emretti.

Acheson sessiz sedasız onu süzüyordu ama Garry gözlerini kaçırmaktaydı. Bir gece önce içkiyi fazla içtiği için kendisini iyi hissetmiyordu. İskemlede rahatsız rahatsız kımıldanarak kucağındaki ellerini açıp kapattı.

Sonunda Acheson konuştu. «Adamlarından birini istiyorum.»

«Tabii, generalim.»

»O çavuşu... Courtney'i. Onu komutan yapacağım.»

Garry hareketsiz kaldı.

Acheson ısrar etti. «Kimden söz ettiğimi biliyor musun?»

«Evet, efendim.»

Acheson hafif bir alayla, «Bilmem gerekir,» diye mırıldandı. «İki defa sana resmi belge göndererek kendisinin ödüllendirilmesini istedim.» Önündeki kâğıtları karıştırdı.

«Evet generalim.» Garry'nin sağ eli yine açılıp kapanıyordu.

«Onu böyle önermeme karşılık hiçbir şey yapmadığını görüyorum.»

«Hayır, generalim.»

«Bunun nedenini sorabilir miyim?»

«Ben... ben bu olayların böyle ödüllendirilmeye değecek gibi olmadıklarını düşündüm.»

Acheson nazik nazik, «Benim kararımı hatalı mı buldun?» diye sordu.

Garry telaşla cevap verdi. «Hayır... Ne münasebet, generalim.»

«Öyleyse ne?» Achenson'un mavi gözleri pek soğuktu.

«O adamla konuştum. Kendisini kutladım. Colenso'dan sonra da izin verdim.»

«Orada aldığı yaraları düşünecek olursak büyük lütufta bulunmuşsun.»

«Böyle olsun istemedim... Anlayacağınız... O benim kardeşim. Bu zor... Yani taraf tutma. Daha fazlasını yapamazdım.» Garry iskemlede sıkıntıyla kımıldandı.

Achenson, «Kardeşin ha?» diye ısrar etti.

«Evet. Kardeşim. Onu bilirim... iyi bilirim. Siz onu tanımıyorsunuz, ilişkimiz konusunda da hiçbir fikriniz olamaz.» Garry kafasının karıştığını, sesinin kendi kulaklarına pek tiz geldiğini hissetti. Acheson'a anlatmalıydı. «Bacağım!» diye bağırdı. «Görüyorsunuz. Bakın. Bunu o yaptı. Onu tanımıyorsunuz. Kötüdür. Çok kötüdür. Kötü olduğunu söylüyorum size.»

Acheson'un yüzü değişmemiş, yalnız gözleri daha soğuklaşıp daha dikkatli olmuştu. Garry'nin ona erişmesi, durumu anlamasını sağlaması gerekiyordu.

«Anna.» Garry'nin dudakları tükrükleriyle ıslanmıştı. «Karım Anna. Ona da neler yaptı bilseniz. Dokunduğu her şey... Siz onun nasıl olduğunu bilemezsiniz. Ben biliyorum. Kötüdür o. Denedim... Colenso'da öleceğini umdum. Fakat onu yok edemezsiniz. Aslında o sizi mahveder.»

«Albay Courtney!» Acheson'un sesi bu sözleri kesti. Garry generalin kırbaç gibi saklayan sesi karşısında irkildi. Dudaklarını parmaklarıyla kapatıp iskemleye yığıldı kaldı.

«Sadece açıklamak istiyorum. Siz anlamıyorsunuz.»

«Anlıyorum sanırım.» Acheson'un sözleri kısa ve sertti. «Hasta olduğun için sana süresiz izin veriyorum.»

«Bunu yapamazsınız... Komutanlıktan istifa etmem.»

«İstifanı istemedim ki. Kâğıtları bugün öğleden sonra oteline yollayacağım. Yarın güneye giden trene binebilirsin.»

«Fakat... fakat, generalim...»

Acheson yine önündeki kâğıtları okumaya koyuldu.

31

Sean o gün öğleden sonra Acheson'un yanında iki saat kalıp Candy'nin Oteline döndü. Saul'u bilardo salonunda buldu. Sean bir ıstaka alıp tebeşirlerken Saul, «Ne oldu?» diye sordu.

«Söylesem asla inanmazsın.»

«Söyle de buna ben karar vereyim.»

Sean sırıtarak, «Çavuşluktan binbaşılığa terli ettim,» diye açıkladı. «Hem istediğim gibi komuta edeceğim adamlarım olacak.»

«Sen mi?»

«Ben.»

«Çılgınlık bu.»

Sean, «Senin durumun da değişti,» diye devam etti.

«Nasıl?»

Sean, «Artık teğmensin,» dedi.

«Olamaz!»

«Hem de gonglu.»

«Gong mu?»

«Bir madalya, budala.»

«Şaşırdım. Söyleyecek söz bulamıyorum.» Sonunda Saul da gülmeye başladı. Bu gülüş Sean'a sonsuz bir zevk veriyordu. «Ne tür bir gong?... Hem ne için?»

«Trendeki gece dolayısıyla... Başarılı Görev Madalyası.»

«Fakat Sean, sen... »

Onun sözünü kesti Sean. «Bana da bir madalya verdiler. Acheson çok heyecanlandı. Herkese madalyalar dağıtıp terfi ettiriyor. Nerdeyse kahve getiren emirerinin göğsüne bile bir madalya takacaktı.»

«Sana kahve mi ikram etti?»

Sean, «Ve bir puro,» diye cevap verdi. «Buluşan iki sevgili gibiydi. Bana sık sık, 'Aziz dostum.' dedi.»

«Peki sana verdiği görev nedir.»

Birden ciddileşen Sean'un kahkahaları kesildi. «Sen ve ben Boer'lere karşı savaşacak ilk komando birliğinin başına geçeceğiz. Küçük, hafif güçlerle Boer'lere saldıracağız, onları bezdireceğiz, kovalayacağız, sonunda da onları bizim ordulardan birine doğru süreceğiz.»

Ertesi sabah atlara binerek Binbaşı Peterson'la toplanan gönüllüleri görmeye gittiler.

Peterson, «Korkarım, pek de yetenekli değiller,» diye özür diledi. «Sadece üç yüz on beş kişi toplayabildik.»

Sean, alaylı bir tavırla, başını salladı. «Bunun zor olduğunu anlıyorum. Seçmen için sadece çeyrek milyon adam vardı. Ya subaylar?»

«Özür dilerim. Yalnızca Friedman. Ama sana eşsiz bir define sayılacak bir başçavuş buldum. Onu Dorset Alayından yürüttüm. Eccles adında bir adam birinci sınıf... Tam anlamıyla birinci sınıf.»

«Ya Tim Curtis?... İstediğim o teğmen?»

«Yine özür dilerim. Altın madenlerini tekrar açtılar. Bütün mühendisleri ordudan alıp madenlere yolladılar.»

«Allah kahretsin! Onu istiyordum. Ya makineler?»

«Dört Maxim. Bunları bulabildiğimiz için çok talihliyiz.»

«Atlar?»

«Bu da zor oldu. Fakat sen gidip ahırlardan istediklerini seçebilirsin.»

Sean atlarla Randsfontein'e doğru giderlerken, Peterson'u istekleri ve sorularıyla bezdirdi. Konuşurlarken bu yepyeni ve tehlikeli iş yüzünden heyecanı giderek artmaktaydı. Johannesburg eteklerindeki büyük ordu kampına girip nöbetçilerin yanından geçerlerken de son sorusunu sordu. «Acheson hangi bölgede çalışacağıma karar verdi mi?»

«Evet.» Peterson sesini hafifletti. «Transvaal'ın güneydoğusunda.»

«Yani Leroux'nun olduğu yerde!»

«Evet. Geçen gün sizin treni karşılayan centilmen yani.»

Karşısına yine Jan Paulus çıkacaktı.

«İşte geldik, Courtney.»

Ana kampın biraz gerisinde sıra sıra küçük beyaz çadırlar vardı. En uçtaki mutfak çadırının etrafına da Sean'un savaşçıları toplanmıştı.

«Amanın, Peterson! Sadece pek yetenekli olmadıklarını söylemiştin. Oysa sen ordudaki aşçılarla emirerlerini toplamışsın. Hem şunlar da ne... Denizci! Aman Tanrım!»

Peterson, «Onları da araya sıkıştırdım,» diye cevap verdi. «Repulse Zırhlısının topçuları. Ah. işte başçavuşun da geliyor.»

Bir seksenden daha uzun boylu olan siyah bıyıklı, yapılı adamın vücudu olağanüstü kaslıydı. Eccles gelip selam verince, Peterson onları tanıştırdı. Sean'la çavuş birbirlerini tartar gibi baktılar.

«Buradakiler, işe yaramaz takımından, binbaşım.»

«Biraz çalışmamız gerekecek, Eccles.»

«Öyle komutanım.»

«Öyleyse hemen işe başlayalım.» Birden aralarında bir sevgi ve saygı havası doğmuştu. Bunu birbirlerine sert sert bakarak belirttiler.

Bir hafta sonra gitmeye hazırdılar. Saul onlara 'Courtney Savaşçıları' adını vermişti. Hepsi de atlıydı ama bazılarının biniciliği biraz değişikti. Özellikle Kraliyet Donanmasının temsilcileri bu konuda dikkati çekiyorlardı. Sean, Kraliyet Hafif Süvari alayınınkini andıran bir üniformayı uygun bulmuştu. Makineliler için kırk tane, besili ve sağlam katır sağlanmıştı. Eccles, Maximleri kullanacak adamları da eğitmişti.

Acheson, Sean'un merkez olarak Charlestown'u istemesini uygun bulmuştu. Natal sınırının yakınındaki bu küçük köyün güneyinden tren geçiyordu. Tuğgeneral çevredeki büyük güçlerle onları destekleyeceğine söz vermiş, bu arada Sean'dan büyük şeyler beklediğini de açıklamıştı. Acheson bu sözleri tehdit gibi söylemişti.

32

«Kahvaltı hazır, Nkosi.» Michael Courtney başını kitaptan kaldırarak uşağa baktı.

«Teşekkür ederim, Joseph. Şimdi geliyorum.»

Her sabah iki saatlik çalışma ne kadar çabuk sona eriyordu. Yatağının arkasındaki rafta duran saate baktı. Altı buçuk olmuştu. Kitabını kapatarak kalktı. Saçlarını fırçalarken aynadaki görüntüsüne pek aldırmadı. Kafası yeni günü dolduracak olaylarla meşguldü. Yapılacak işler vardı. Aynadan ona bakan hayali ince yüzlü, ciddi bakışlı gri gözlü bir gençti. Fırçaladığı saçları siyah ve gürdü. İrice Courtney'in burnu yüzüne bir özellik kazandırıyordu. Fırçayı bırakıp deri ceketini giyerek odasından çıktı.

Anna ve Garrick Courtney. Theuniskraal'ın yemek salonundaki büyük masanın iki başında oturuyorlardı. Michael içeriye girince ikisi de umutla başlarını kaldırdılar.

«Günaydın anne.» Kadın öpmesi için ona yanağını uzattı.

«Günaydın, baba.»

«Günaydın oğlum.» Garry üniformasını giyip madalyalarını da takmıştı. Michael ona bakarken sinirlenir gibi oldu. Bu gösterişe ne gerek vardı? Hem bu kılık ona on dokuz yaşında olduğunu, savaş sürerken de çiftlikte kaldığını anımsatmıştı.

«Bugün kasabaya inecek misin, baba?»

«Hayır. Anılarımın üstünde çalışacağım.»

«Ya!» Michael anlamlı anlamlı üniformaya bakınca, babası hafifçe kızararak başını tabağına doğru eğdi.

Anna, «Derslerin nasıl, şekerim?» diye sessizliği bozdu.

«Teşekkür ederim, anne. Fena değil.»

«Bitirme sınavlarını da diğerleri gibi kolaylıkla vereceğinden eminim.» Anna ona güvendiğini belirten bir gülümsemeyle eline dokunmak için uzandı. Michael hemen elini çekip çatalını bıraktı.

«Anne seninle konuşmalıyım. Orduya yazılmak istiyorum.» Anna'nın gülüşü dondu.

Masanın öbür ucunda Garry iskemlesinde doğrularak beklenmeyen bir şiddetle, «Olmaz!» diye bağırdı. «Bunu daha önce de konuştuk. Hâlâ reşit değilsin ve söyleneni yapacaksın.»

«Savaş bitmek üzere, sevgilim. Lütfen babanı ve beni düşün.»

Michael'ın midesini bulandıran, sinirlenmesine yol açan yalvarmalar, sızlanmalarla dolu bir tartışma başlamıştı yine. Sonunda genç birden kalkıp salondan çıktı. Eyerlenmiş atı avluda duruyordu. Hayvana atlayarak dörtnala birinci ilaçlama tankına doğru gitti.

Yemek salonundakiler nal seslerinin uzaklaştığını duydular. Garry ayağa kalkınca Anna, «Nereye gidiyorsun?» diye çıkıştı.

«Çalışma odama »

Kadın aşağı gören bir tavırla, «Çalışma odandaki konyak şişesine,» diye düzeltti.

«Yapma, Anna.»

Kadın, «'Yapma Anna,'» diye onun sözlerini yineledi. «'Lütfen yapma, Anna.' Bütün söyleyebileceğin bu mu?» Öğrenmek için çok gayret etmiş olduğu nezaket kaybolmuş, sesinde yirmi yılın birikimi olan kin belirmişti.

«Lütfen. Anna. Michael'ın gitmesine engel olacağım. Sana söz veriyorum.»

«Ona engel olacaksın ha!» Anna bir kahkaha attı. «Ona nasıl engel olacaksın. Kendisine madalyalarını mı şıkırdatacaksın? Ömründe bir tek yararlı iş bile yapmamış olan sen... bunu nasıl başaracaksın?» Yine tiz sesle güldü. «Neden ona bacağını gösterip, 'Lütfen, zavallı sakat babanı bırakma' demiyorsun.»

Garry doğrulup durdu. Yüzü iyice solmuştu. «Michael beni dinler. Benim oğlum o.»

«Senin oğlun ha!»

«Anna, lütfen...»

«Senin oğlunmuş! Ah, işte bu pek komik! O senin oğlun degil. Sean'un oğlu.»

«Anna.» Adam onu durdurmaya çalıştı.

«Senin oğlun nasıl olabilirdi?» Yine gülüyordu ve Garry buna dayanamadı. Kapıya giderken kadının sesi onu izledi. Adamı en hassas yerinden yaraladı bu sözler, yani sakatlığıyla iktidarsızlığını yüzüne vuruyordu Anna.

Garry sendeleye sendeleye çalışma odasına girip kapıyı çarparak kapattı ve kilitledi. Sonra bir koltuğa çöküp geride duran şişeye uzandı. Kadehini doldurdu, şişenin kapağını kapattı. Bu kadehi ağır ağır içecekti. Tuniğinin düğmelerini çözüp çıkararak bir iskemlenin arkasına taktı. Yine yerine geçerek içkisini yudumlarken, masadaki kâğıtları önüne çekti. En üstteki el yazısını okudu:

«Colendo: Natal'da General Buller Komutasındaki Savaş

Yazan: Albay Garrick Courtney.»

Kâğıtları alıp pek çok kez yapmış olduğu gibi yeniden okudu. İyiydi bu. Tekrar tekrar okuduğu yazının iyi olduğuna inanıyordu. Londra'daki Heinemann yayınevi de ona inanmıştı. Kitabının ilk iki bölümünün müsveddesini yollamıştı yayınevine. Heinemann kitabı bir an önce basmayı istiyordu.

Garry sakin sakin ve adeta mutluluk duyarak çalışmaya başladı.

Michael Courtney atından inerek kayalara çıktı. Bir haftadan beri buraya gelmek istemiş ama buna engel olmuştu. Nedense buraya gelmesi anne ve babasına sadakatsizlikmiş gibi geliyordu ona. Theuniskraal geride çok aşağılarda kalıyordu. Fakat Michael o tarafa bakmıyor, kısrağının yanında durmuş kuzeydeki toprakları kaplayan ağaçları seyrediyordu. Meşeler boy atmışlardı ve artık aralarındaki açıklıklar da gözükmüyordu.

Michael, Lion Kop'a en çok bu kadar yaklaşabiliyordu. Burası yasak topraktı. Bir peri masalındaki sihirli ormandı sanki. Eyer çantasından dürbününü alıp dikkatle o toprakları taradı. Sonra çiftlik evinin damını gördü.

Büyükannem orada, diye düşündü. Gidip onu ziyaret edebilirim. Bunda bir kötülük yok. O çiftlikte değil. O savaşıyor.

Dürbününü eyer çantasına sokarken, Lion Kop'a gitmeyeceğini biliyordu. Annesine verdiği söz onu bağlıyordu. Tıpkı vermiş olduğu pek çok söz gibi. O sabahki tartışmayı hatırlayınca yine onların kazandığını anlayarak kaderine razı oldu. Onları bırakamazdı. Kendisi olmazsa onların çökeceklerini biliyordu. Onun peşinden savaşa gidemezdi.

Kurduğu düşleri anımsayınca alaylı alaylı gülümsedi. Onunla birlikte savaşta saldırıya geçecek, geceleri kamp ateşinin yanında oturup onunla konuşacak, onu bir süngüden kurtarmak için kendini öne atacaktı.

Michael son Noel tatilinde her gün buraya gelip saatlerce çiftliğe bakmıştı. Sean Courtney'i bir kez olsun görmek istemişti. Dürbünle bakarken, o boylu poslu adamı görmenin ona ne denli zevk verdiğini suçluluk duyarak anımsadı.

«Artık o gitti.» dedi kendi kendine «Aşağıya inip büyükannemi görürsem sadakatsizlik etmiş olmam.» Şahane doru kısrağa atladı ama bir an düşünceli düşünceli durdu. Sonunda Theuniskraal'a dönerek Lion Kop'dan uzaklaştı.

Yüksek sesle, «Buraya tekrar gelmeliyim.» diyordu. «Özellikle o eve döndükten sonra.»

33

Çok yorgundular. Jan Paulus Leroux atlarından atlayan adamlarının bitkin hallerine baktı. Üç yıldan beri savaşıyorlardı. Son zamanlarda da saldıran haki üniformalılar yüzünden çok zarar görmüşlerdi. Bu adamlar yenileceklerini biliyor; gömdükleri arkadaşları için yas tutuyorlardı.

Jan Paulus, belki her şey bitti, diye düşünerek başındaki eski şapkayı çıkardı. Belki de savaşı kaybettiğimizi açıklayarak teslim olmak daha iyi. Yüzünü eşarbıyla sildi. Sonra nehrin karşı yakasında kalan yakılmış evlerin kapkara kalıntılarına baktı.

Yüksek sesle, «Hayır,» dedi. «Daha bitmedi... Son bir kez deneyene kadar bitmeyecek.» En yakındaki gruba doğru gitti. «Hennie, işler nasıl gidiyor?»

«Pek fena sayılmaz, Oom Paul.» Genç pek sıskalaşmıştı. Hoş, hepsi de iyice zayıflamışlardı. Hennie at battaniyesini otların üstüne serip yatmıştı.

«İyi.» Jan Paulus onun yanına çömeldi. Cebinden çıkardığı piposunu ağzına sokarak adeta emdi. Boş pipoda hâlâ tütün tadı vardı.

Oturanlardan biri ayağa kalkarak deri tütün kesesini uzattı. «Piponu doldurmaz mısın, Oom Paul?»

«Nee, dankie.» Dayanamayacağını düşünerek tütün kesesini görmemek için başını salladı. «Vaal'i geçtiğimiz zaman içeriz artık.»

Hennie de şaka yaptı. «Ya da Cape'a geldiğimizde.» Jan Paulus ona gülümsedi. Cape bin mil güneylerinde kalıyordu. Fakat oraya gideceklerdi.

«Evet, tütünü Cape'a sakla.» Sonra yüzündeki gülüş silindi. Savaş ve hastalık yüzünden sadece altı yüz bitkin adamı kalmıştı. İşte bunlarla Fransa büyüklüğünde bir eyaleti ele geçirmeye çalışacaktı. Konuşmaya başladı. «Jannie Smuts, büyük bir güçle Cape'a girmiş bile. Pretorius da Bağımsız Devlet topraklarına dalmış. De la Rey ve De Wet de onu izleyecekler... Zietsmann da bizimle Vaal Nehrinde buluşacak. Bu kez Cape'daki Boer'ler de bizimle gelmeli. Bu sefer... »

Öne doğru eğilmiş, yumuşak sesle, ağır ağır konuşuyordu. Bakımsız kızıl sakalı toz toprak içinde kalmış, iyice zayıflamış dev gibi adam konuşurken, öteki gruptakiler de onun etrafına çömelip bir daire oluşturdular. Dinlemek ve teselli bulmak istiyorlardı.

Gece olunca Jan Paulus, «Artık uyuyun, Kereis,» dedi. «Sabah erkenden buradan ayrılacağız.» Bir yandan da, İngilizler bu gece gelmezlerse tabii, diye düşünüyordu.

Uzandı ama uyuyamadı. Eyerine dayanıp belki yüzüncü kez karısını Henrietta'nın mektubunu okudu. Dört ay önce yazılmıştı ve komandolarının mektubu kendisine getirmeleri de altı hafta almıştı. Henrietta dizanteriden yatıyordu, iki küçük çocuğu, yani Stephanus'la bebek Paulus bulaşıcı bir hastalığa yakalanıp ölmüşlerdi. Henrietta hastalığın büyük çocuklara da bulaşmış olmasından korkuyordu.

Hava iyice karardığı için yazıları göremez oldu ve mektup elinde öylece kaldı. Bu kadar büyük bir bedel ödedikten sonra bir şey kazanmamız gerekirdi, diye düşünüyordu.

Belki, hâlâ bir şans vardı. Belki...

«Ata binin. İngilizler geliyor! Ata binin hakiler geliyor!» Bağıranlar akarsuyun karşı kıyısındaki tepeye koyduğu gözcülerdi. Ses sakin gecede iyi duyuluyordu.

Kamptakiler aynı sözleri haykırarak koştular. Jan Paulus eğilip bitkinlikten oracıkta derin bir uykuya daldığı için bağırmaları duymayan genci sarstı. «Uyan, Hennie. Tekrar kaçmamız gerekiyor.»

Beş dakika sonra adamlarını tepeden aşırıp güneye doğru götürüyordu.

34

Sean, «Hâlâ güneye gidiyorlar,» dedi. «Üç gündür yol alıyorlar ve yönlerini değiştirmediler.»

Saul başını salladı. «Leroux'un bir şey tasarladığı belli.»

«Neyse atları dinlendirmek için yarım saat mola verelim.» Sean dönüp el sallayınca, arkadaki askerler hemen atlarından atladılar. Uzun süredir Boer'lerin peşindeydiler. Sık sık onlara baskın yapmışlar, savaşmışlardı. Bir yıl önce pek acemi olan adamlar şimdi sert, vurucu güce sahip bir bölük oluşturmaktaydılar. Sean sırıttı. Onlar kendilerine verdiği adı hakketmişlerdi artık.

Saul'a bir yaprak sigarası ikram ederek, «Leroux'un ne düşündüğü konusunda bir fikrin var mı?» diye sordu.

«Cape demiryoluna saldırabilir.»

Sean, «Olabilir,» diyerek düz bir taşın üstüne oturup bacaklarını uzattı. «Tanrım, bu işten bezdim. Neden yenildiklerini kabul etmiyorlar? Neden tekrar tekrar çatışmaya kalkıyorlar?» Sonra başını kaldırdı. «Evet, Mbejane ne var?»

Mbejane ciddi bir konuşmaya başlamadan önce gereken şeyleri yapıyordu. Sean'un on adım gerisinde çömelmiş, mızraklarını da yanına bırakmış, enfiye çekiyordu.

«Nkosi.»

«Evet.»

«Nkosi, bu adamlar eskisinden farklı gidiyorlar. Tıpkı bizim gibi, Nkosi. Arkadan gelenler, önden gidenlerin izlerini takip ediyorlar. Onun için de topraklara bakınca kaç atlı geçtiğini anlayamıyoruz.»

Sean. «Altı yüz kişi kadar olduklarını biliyoruz,» diye cevap verdi.

«Nkosi, artık önümüzde altı yüz adam yok.»

«Tanrım! Haklı olabilirsin.» Sean ayağa fırlayıp dolaşmaya başladı. «Demek Leroux, komandolarını gruplara ayırıyor. Biz pek çok kayalık yerden geçtik. Adamları orada ayırmış olabilir. Böylece gece olunca belki elli kadar adamı kovalayacağız, adamlar da birbirlerinden uzaklaşıp gecenin karanlığında kaybolacaklar. Daha sonra da önceden kararlaştırılmış olan bir yerde buluşacaklar.» Yumruğunu avucuna vurdu. «Tamam!» Dönerek Saul'a baktı. «Bir mil geride bir akarsuyu aştık. Orası ideal bir yer olabilir.»

Saul, «Büyük bir tehlikeye atılıyorsun,» diye uyardı. «Eğer geri dönersek ve yanıldığın anlaşılırsa, Leroux'u bir daha bulamayız.»

Sean homurdandı. «Haklıyım. Haklı olduğumu biliyorum. Atlara atlasınlar. Geri dönüyoruz.»

Sean atını derenin yanında durdurarak çakıltaşlarının üstünden akan berrak suya baktı. «Aşağıya doğru gitmiş olmaları gerek. Aksi halde atların kaldırdığı çamurlar buraya kadar gelirdi.» Saule döndü. «Ben yanıma elli adam alacağım. Böylece pek toz kalkmaz. Bir saat kadar bekle, sonra kalan askerlerle gel.»

Saul, «Emredersin,» diyerek gülümsedi.

İki kıyıya da izleri aramak üzere iki Zulu yerleştiren Sean, Eccles ve elli adamla dereyi izleyerek kuzeybatıya doğru gitti. Koyu renk bulutlar gökyüzünü kaplamıştı. Rüzgâr buz gibi esiyor, insanı donduruyordu.

Suyun sığ yerine gelince Sean telaşlanmaya başladı. Sonra. «Mbejane!» diye seslendi, «izleri gözünden kaçırmadığından emin misin?»

Mbejane doğrulup dönerek Sean'u buz gibi bir vakarla süzdü. Cevap vermeye bile tenezzül etmeyerek yine araştırmaya başladı.

Elli metre kadar gittikten sonra da Sean'a, «Hayır, Nkosi.» dedi. «İzleri gözden kaçırmadım.» Mızrağıyla otları yassılıp çamurlanmış kıyıyı işaret etti.

«Onları bulduk!» Sean rahat bir soluk aldı. Arkasındaki adamların coşkusuyla fısıldadıklarını da duydu.

«Harika bu, efendim.» Sırıtan Eccles'in bıyığının uçları havaya kalktı.

«Kaç kişi geçmiş, Mbejane?»

«Yirmi. Daha fazla olamaz.»

«Ne zaman?»

«Çamur kurumuş.» Mbejane bu soruyu düşünüp eğilerek türünü anlamak için toprağa dokundu. «Onlar yarım güneşte buradaymışlar.»

Bu, sabahın on biri demekti. Öyleyse Boer'ler buradan beş saat önce geçmişlerdi.

«Nal izleri iyi görülüyor mu? Bunları izleyebilir misin?»

«Evet, Nkosi.»

«Öyleyse koş, Mbejane.»

İzler önce batıya gitti, sonra dönerek güneye yöneldi. Sean'un atları, koşan Mbejane'nin peşindeydi. Sean, güneye, daima güneye, diye düşündü. Jan Paulus altı yüz kişiyle ne başarmayı umuyor? Yoksa bizim piyade ve süvari alaylarının arasından sızıp daha değerli bir şeyi ele geçirmeye mi çalışacak? Demiryolunu mu?

Sean bunu beğenmedi. Jan Paulus bütün adamlarını bir demiryolu için tehlikeye atmazdı. Öyleyse ne? Cape mi? Tanrım... Öyle Cape'a gidecek. Buğday tarlaları ve bağlarla dolu verimli topraklar. Burası yüz yıldır İngiliz yönetiminde ama orada Leroux, De Wet ve Jan Smuts'un kanından insanlar var.

Sean, «Smuts zaten komandolarını Orange Nehrinden karşıya geçirdi,» dedi. «Eğer Leroux da onu izlerse... De Wet de onu izlerse, eğer Cape'deki Boer'ler de onlarla birleşirlerse... » Bu korkunç bir fikirdi.

«Peki ama Jan Paulus sadece altı yüz adamla Cape'a gider mi? Hayır, onun daha fazla adamı olmalı. Bence peşine takıldığımızda, o başka bir güçle buluşmaya gidiyordu? Kiminle, De la Rey'le mi? Hayır, o Magakiesberg'de. Ya da Wet? O da çok güneyde. Geriye Zietsmann kalıyor. Bin beş yüz adamı plan Zietsmann.»

Peki onlar nerede buluşacaklardı? Bir nehir kıyısında buluşmaları gerekliydi. Çünkü iki bin ata bu gerekti. Orenge Nehri çok tehlikeli olacağına göre Vaal kıyısında buluşacaklardı. Ama Vaal'in neresinde? İki general kolaylıkla tanınacak bir yer seçmiş olmalıydılar. Sığ yerlerden birini mi? Hayır İngiliz süvarileri oralardan çok geçiyordu. Bu ırmağın bir kolu olmalıydı kuşkusuz.

Sean, heyecanla eyer çantasını açarak harita mahfazasını çıkardı. Kalın haritayı katlayıp dizine dayayarak baktı. «İşte şu,» diye mırıldandı. Parmağını güneye doğru kaydırdı. «Padda Suyu!»

«Özür dilerim, anlamadım, albayım.»

«Padda, Eccless. Padda.»

Eccles şaşkınlığını belli etmeyerek, «Emredersiniz,» dedi.

Aşağıdaki vadide ansızın bir tek ateş yandı, sonra küçülüp söndü.

Sean. «Her şey hazır mı, Eccles?» diye fısıldadı.

«Komutanım!» Eccles bu tek sözle her şeyin tamam olduğunu belirtiyordu.

«Ben aşağıya iniyorum. İşaret vermemi bekle.»

Boer'lerin sadece bir nöbetçisi vardı. Adamlar düşmanı başarıyla atlattıklarından emin, iyi gizlenmemiş ateşin çevresinde uyuyorlardı. Sean'la Mbejane usulca aşağıya inip nöbetçinin oturduğu yüksek kayanın yirmi adım kadar gerisindeki otların arasına çömeldiler. Yıldızların ışığında adamın siluetini görüyorlardı. Sean, dikkatle bir dakika kadar onu gözetledikten sonra, «O da uyuyor,» diye fısıldadı.

Mbejane bunu doğruladı.

Sean alçak sesle, «Onu usulca yakala,» dedi. «Silahının düşmemesine dikkat et. Adamı öldürme... Buna gerek yok.» Mbejane bir leopar gibi sessiz sedasız kayaya doğru gitti.

Sean karanlıkta beklerken ilersini görmeye çalışıyordu. Saniyeler geçti ve birden kayanın üstündeki Boer kayboldu. Bunun hafif bir iç çekişi, yine hafif bir hışırtı izledi.

Mbejane gittiği gibi sessiz sedasız döndü. «Oldu, Nkosi.»

Sean tüfeğini bir yana bırakıp avuçlarını ağzına yaklaştırarak bir gecekuşununkini andıran ıslığımsı bir ses çıkardı. Ateşin yanında uyuyanlardan biri kımıldanıp kendi kendine mırıldandı. Sonra Sean bir çakıltaşmın düştüğünü ve usulca otlara basan ayakların sesini duydu. Ama bu hafif sesler rüzgârda kayboldular.

Sean. «Eccles?» diye mırıldandı.

«Binbaşım.»

Sean doğruldu, hemen kampı sardılar. Sean, Taal dilinde, »Uyanın beyler!» diye bağırdı. «Kahvaltı hazır.» Her adam uyandığında başında duran askeri ve göğsüne namlusu dayanmış olan Lee Metrford tüfeğini gördü.

Sean, emir verdi. «Ateşi canlandırın. Tüfeklerini toplayın.» Bu iş sandığından da kolay olmuştu. «Mbejane, kayalıktaki adamı da getir.»

Mbejane adamı sürükleyerek ateşin yanına getirip bırakınca. Sean onun üstüne eğildi. Olgun bir erkek değil, ince yüzlü, sakalları henüz çıkmaya başlamış sarışın bir gençti. Sean başını kaldırıp bakınca, tutsakların onun sesini duymayacak kadar uzaklaştırıldığını gördü.

«Su getir, Mbejane.» Zulunun ateşin yanından alıp getirdiği matarayı kaparak yapacağı işi adeta tiksintiyle düşündü. Genç darbenin etkisiyle kendini toplayamadan yapması gerekiyordu bunu.

Yüzüne soğuk su dökülen delikanlı içini çekerek başını salladı.

Sean, Taal dilinde konuşarak hafif sesle, «Kalk,» dedi.

Boer mırıldandı. «Oom Paul?»

«Haydi kendine gel.»

Genç doğruldu. «Nerede... Sen İngilizsin!» Üniformayı görmüştü.

Sean, «Evet,» diye onayladı. «Biz İngiliz. Yakaladın.»

«Oom Paul.» Genç deli gibi çevresine bakındı.

«Onun için endişelenme. St. Helena'ya giderken aynı gemide olacaksınız. Leroux ve Zietsmann dün Vaal'de yakalandılar. Biz onları Padda'da bekliyorduk. Tuzağa düştüler.»

«Oom Paul yakalandı mı?» İyice sersemleyen gencin gözleri hâlâ donuktu. «Fakat nasıl bildiniz? Bir hain var demek... Size söyledi. Buluşacakları yeri nasıl anladınız? Oom Paul'dan dün ayrıldık. Henüz...» Birden sustu çünkü aklı başına gelmişti «Beni kandırdınız,» diye fısıldadı. «Beni kandırdınız.»

Sean ayağa kalktı. «Üzgünüm.» Eccles'in tutsakları bağladığı yere gitti. «Yüzbaşı Friedman gelince, bizimkileri Vereeniging'deki garnizona getirsin. Beni orada beklesin. Ben adamımla gidiyorum.» Sonra Mbejane'ye seslendi. «Atımı getir.» Bu haberi Acheson'a götürmesi için kimseye güvenemezdi.

Ertesi gün öğleden sonra korunan demiryoluna erişti Sean. Kuzeye giden bir treni durdurarak bindi. Ertesi sabah da yorgun argın Johannesburg'da indi.

35

Jan Paulus Leroux atının dizginlerini çekerek durdu. Arkasındaki komandolar da birbirlerine sokulup heyecanla ileriye baktılar.

Vaal, geniş, suyu da bulunık ve çamurlu olan bir ırmaktı. Kıyıları dikti; üstünde de diken ağaçları vardı. Yani üç bin asker ve atın gizlenebileceği bir yer değildi burası. Fakat Leroux buluşma yerini dikkatle seçmişti. Burada Padda Suyu küçük tepelerin arasından geçerek Vaal'le birleşiyordu. Bu küçük tepeler arasında bir ordu gizlenebilirdi. Ama dikkatli davranmak koşuluyla.

Bir düzine ateşin dumanı havaya yükseliyor, atlar ırmağın ortasındaki kumsal adacığa götürülmüş sulanıyorlardı. Yüz kadar adam da kıyıda gürültü ederek yıkanıyordu.

Leroux. «Budala,» diye kükreyerek atını mahmuzladı. Konak yerine dalarak Zietsmann'a haykırdı. «Menheer, buna itiraz etmeliyim.»

Yetmişine yaklaşmış olan Zietsmann'ın bembeyaz sakalı yeleğinin beşinci düğmesine kadar iniyordu. O aslında general olacak biri değil, rahipti. Komandoları da iyi yönetemediği için düşmana hiç zarar vermemiş, dolayısıyla pek fazla adam da kaybetmemişti. Delarey'le Leroux, fazla adam da kaybetmemişti. Delarey'le Leroux, fazla ısrar ettiği için bu plana razı olmuştu. Zietsmann. Üç gündür Leroux'yu beklerken türlü kuşkulara kapılmıştı. Eşi de bu kuşkuları onunla paylaşmıştı. Savaş alanına eşini götüren tek generaldi Zietsmann.

Adam ateşin başından kalkarak yüzü öfkeden kızarmış, kızıl saçlı dev Leroux'ya kötü kötü baktı. «Menheer, karşınızda sadece bir büyüğümüz değil, bir rahip bulunduğunu da unutmayın, lütfen.»

Böyle başlayan tartışma tam dört gün sürdü. Leroux, Colenso ve Spion Kop'da büyük başarı kazanmıştı ama komutanlığı Zietsmann istiyordu. Çünkü hem Leroux'dan otuz yaş büyüktü, hem de onun bin altı yüz adamı vardı. Leroux'un yıllardır durmadan savaştığını, sekiz tren devirip dört İngiliz bölüğünü yok ettiğini düşünmüyordu. Sonunda bu tartışmayı Zietsmann kazandı. Bunu sağlayan da adamın son on sekiz aydır savaşmamış olmasıydı.

İki yıl önce Lord Roberts, Pretoria'ya girdiğinde Güney Afrika Cumhuriyeti hükümeti Komatipoort'a çekilmişti. Bu arada Pretoria hazinesinde bulunan iki milyon Kruger altını da götürmüştü. Daha sonra ihtiyar Kruger Avrupa'ya giderken bunların bir bölümünü almış, kalan altınlar da komando liderleri arasında pay edilmişti. Komutanlar bu altınlarla silah, malzeme, vb. alacaklardı.

Leroux kendi payına düşeni daha aylar önce bitirmişti. Paranın birazını Portekizli silah kaçakçılarına, kumanya sağlayan yerlilere ve aylık olarak adamlarına dağıtmıştı. Elinde kalan bölümünü de bir İngiliz saldırısı sırasında Hotchkiss makinalı tüfeği, yirmi seçme adam ve yerine konmaz yüz atla birlikte yitirmişti.

Buna karşılık Zietsmann, buluşma yerine bir katıra yüklediği otuz bin altınla gelmişti. Cape'in ele geçirilmesi de büyük ölçüde bu paraya bağlıydı. Dördüncü gece yapılan seçimde rahip general iki yüz fazla oyla komutan oldu.

Leroux'nun yanındaki Boer'lerden biri, «Demek sabah yola çıkacağız,» dedi.

Başka biri de ilave etti. «Zamanıdır.» Leroux yemek pişirmek için ateş yakmanın tehlikeli olduğu konusunda Zietsmann'ı ikna ettiği için kuru et yiyorlardı.

Leroux, «Van der Bergh'in adamları görünürlerde yok mu?» diye sordu.

«Henüz yok, Oom Paul.»

Leroux, «Demek öldüler,» diye mırıldandı. «İngilizlerle karşılaşmış olacaklar.» Hafifçe içini çekti. Yirmi iyi adam gitmişti. Hennie de onların arasındaydı. Paulus bu genci çok severdi. Hepsi de öyle. Hennie birliğin maskotuydu.

O sırada tepedeki nöbetçi bağırınca hepsi birden ayağa fırladı. «Bir gözcü geliyor!»

Leroux, yukarıya haykırdı. «Ne taraftan?»

«Irmağın kıyısından. Atını çatlatacakmış gibi sürüyor!»

Birden ortalığa derin bir sessizlik çöktü. Hepsinin endişeye kapıldığı belliydi. Bugünlerde dörtnala gelen bir binici ancak kötü haber getirirdi.

Irmaktan geçen atlı karşı kıyıya çıkarak kampa daldı. «İngilizler geliyor!» diye bağırdı. «Hakiler geliyor!»

Leroux koşup atı başından yakalayarak sordu. «Kaç kişi?»

«Büyük bir ordu.»

«Bin kişi var mı?»

«Çok daha fazla... Altı, yedi bin.»

Leroux, «Magtig!» diye küfrü bastı «Süvari mi?»

«Piyade ve topçu.»

«Ne kadar yakınlar?»

«Öğle olmadan buraya erişirler.»

Leroux onu bırakıp Zietsmann'ın arabasına koştu. «Duydunuz mu, Menheer?»

«Evet, duydum.»

Leroux, «Hemen atlara atlamalıyız,» dedi telaşla.

«Belki bizi bulamazlar. Belki geçip giderler.»

Leroux ona bakakaldı. «Çıldırdınız mı?» diye fısıldadı.

Zietsmann şaşkın şaşkın başını sallarken başka bir gözcünün, «Atlılar!» diye bağırdığını duydular. «Güneyden geliyorlar! Süvariler!»

Leroux atlardan birine atlayıp deli gibi sürerek tepeye tırmandı. Orada nöbetçinin yanına atladı. Boer, «İşte orada.» diye işaret etti.

Dört, beş mil ötedeki atlılar tıpkı sıra sıra giden asker karıncaları andırıyorlardı. Bitlikler tüm güneyi tutmuştu.

«O taraftan geçemeyiz. Geri dönmeliyiz!» Kuzeye doğru baktı. O anda kalkan tozları gördü ve midesinin bulandığını hissetti. «Orada da askerler var.» diye fısıldadı. Acheson dört tarafı da sarmıştı. «Van der Bergh! İngilizlere teslim olup bizi ele verdi.» Bir an daha kalkan toza baktıktan sonra savunmada değişiklik yapmayı uygun buldu.

«Irmak tek hattımız,» dedi. «Yan kanatlarımızda bu ve öbür tepe var.» Gözlerini Padda Suyunun arkasındaki küçük vadiye dikti. Bayırları ezberliyor, daha şimdiden kafasında Maxim'leri oralara yerleştiriyordu.

«Beş yüz adam kuzeydeki tepeyi tutabilir. Fakat ırmağın kıyısında bin adama gerek var.» Atına atlayıp nöbetçiye seslendi. «Sen burada kal. Yanına adam yollayacağım. Şu kenarlara siper kazanacaksınız.»

Sonra tepeden inerek dörtnala Zietsmann'ın arabasının yanına geldi. Arabanın arkasındaki brandayı açarak, «Menheer,» diye söze başladı ama durdu. Zietsmann arabadaki yatağın üstünde karısıyla oturuyordu. Kucağında da açık bir incil vardı. Menheer, çok az vakit var. Düşman her taraftan yaklaşıyor.» Ama rahibin donuk gözlerinden söylenenleri anlamadığı belliydi.

Leroux, kesin bir sesle, «Menheer, komutayı ben alıyorum,» dedi.

Sean Courtney, Vaal'in on beş mil kuzeyinde bekliyordu. Bu kadar uzaktan bile ırmağın oradan kalkan tozları görebiliyordu.

Saul, «Galiba Acheson onları yakaladı,» dedi.

«Evet, Acheson onları yakaladı.» Sean'un sesi hafifledi. «Zavallılar.»

Başçavuş Eccles, «Hiç olmazsa çarpışmaya katılmamıza izin verebilirlerdi.» diye homurdandı. Uzakta uğuldayan toplar onda kan dökme arzusu uyandırmış, kalın bıyığı öfkeli öfkeli oynuyordu. «Bu bana hiç de hakçaymış gibi görünmüyor. Bir yıldan daha uzun süredir o ihtiyar Boer'i izliyoruz. Hiç olmazsa işin sonunda orada bulunmamıza izin verselerdi!»

«Biz gizli gücüz, Eccles. General Acheson, Boer'leri güneye, yani süvarilerine doğru sürmek istiyor ama o heriflerden biri ateş hattını yaracak olursa onun icabına da biz bakacağız.»

Eccless. «Bu haksızlık,» diye tekrarlarken kendini topladı. «Bağışlayın, albayım.»

36

General Acheson dürbününü karşıdaki tepelere çevirerek zevkle gülümsedi. O toz duman arasında dorukları seçebiliyordu.

Peterson sırıttı. «Büyük başarı, generalim.»

Acheson, «Evet, iyi avladık onları,» diye kabul etti. Toplar gürlerken seslerini duyurmak için birbirlerine haykırıyorlardı. Altarındaki atlar kımıldanıyor, titriyordu. Bir haberci dörtnala gelip selam verdi ve Peterson'a bir mesaj uzattı.

Acheson dürbünü indirmeden sordu. «Ne var?»

«Nichols ve Simpson. saldırıya geçmeye hazırlarmış. İkisi de bir an önce çarpışmak için sabırsızlanıyorlar sanırım, General.» Peterson başını kaldırıp tepelerdeki toz, duman ve alevlere baktı. «Orada çarpışacak birini bulurlarsa talihleri var dernektir.»

«Bulacaklardır.» Acheson top ateşinin bu yanıltıcı gürültüsüne kanmamıştı. Spion Kop'da Boer'ler bundan daha beteri karşısında dayanabilmişlerdi.

Peterson nezaketle ısrar etti. «Onların çatışmaya katılmasına izin verecek misiniz, generalim?»

Acheson bir dakika daha tepelere baktıktan sonra dürbününü indirdi, Cebinden saatini çıkardı. Dört olmuştu. Daha üç saat gün ışığı vardı.

»Evet,» dedi. «Onları çarpışmaya yolla.»

Peterson bir emir yazarak imzalaması için Acheson'a uzattı.

Leroux yattığı yerden kalkarak ırmağa baktı. Bir an aralanan tozlar tepelere doğru giden haki üniformalıları görmesine olanak verdi. Evet, düşman geliyordu. Kendi adamlarını ırmağa doğru sürerken haykırdı. «Onlar işaretli yerlere erişene dek ateş etmeyin!»

Tepenin yanından dört tarafı da görebiliyordu. «Evet, umduğum gibi,» diye mırıldandı. «İki yandan gelip bizi bölecekler.» Tam karşıdan ırmağa doğru gelen sıra sıra hakilileri de seçmişti. Pek minik gözüken askerlerden oluşan bu alay da ağır ağır yaklaşıyordu. En öndekiler Leroux'ın dokuz yüz metrelik işaretlerine yaklaşıyorlardı.

Leroux gözlerini bu işaretlerde gezdirdi. «Neyse hepsi iyi gözüküyor.» adamlarının çoğu ırmak kıyısında ve tepelerde siper kazarken, bazıları da bu siperlerin ilersine ateş menzilini gösteren işaretleri yerleştirmişlerdi. Üst üste konmuş bu taşları ırmaktan aldıkları beyazımsı gri çamurlarla sıvamışlardı, İngilizler bu oyunu hiç anlamamışa benziyorlardı. Boer'ler bu sayede ingilizlerin ne kadar yakına geldiklerini metresine kadar biliyorlardı.

Irmak tarafının güvende olduğu kanısına vararak sol kanada baktı. O kanat tehlikedeydi. Orada çarpışmayı kendisinin yönetmesi gerekliydi. Hemen gidip eski yerine yattı. Yukarda durmadan şarapnel patlıyordu.

İki adamının arasında karınüstü sürünerek ilerledi. Göğsündeki fişekliği çıkarıp yanındaki kayanın üstüne taktı. Bir Boer, «Talihin açık olsun, Oom Paul,» diye seslendi.

«Senin de Hendrik.» Mauser'ini dokuz yüz metreye göre ayarlayıp önündeki kayaya dayadı.

Yanındaki adam mırıldandı. «Yaklaştılar.»

«Çok yaklaştılar. Talihin açık olsun ve iyi ateş et!»

Birden gürültü kesildi. Ortalığa homurdanan topların gürültüsünden daha da dehşet verici bir sessizlik çöktü. Toz ve dumanlar dağıldı. Güneş, tepeleri altınımsı bir renkte, kahverengi kırları da pırıl pırıl aydınlatıyordu. Hakililer ilk işaretlere erişmişlerdi.

Leroux öndeki subaya nişan alarak, «İlk sen, dostum,» deyip tetiği çekti. Tüfeğin korkunç patlaması kulaklarında yankılar yaparken adam otların arasına devrildi. «Evet.» Silahını doldurdu.

Boer'ler Colenso'daki gibi yaylım ateşi açmadılar. Dikkatle ateş ediyorlardı. Bu da onların askerlere teker teker nişan aldıklarını açıklıyordu.

Leroux onların ateş etmesini öğrendiklerini düşündü. Evet, çok iyi öğrenmişlerdi. Yine nişan alıp başka bir askeri devirdi. Tepenin iki tarafındaki Maxim makinelileri çalışmaya başlamıştı bu arada.

En öndeki piyadeler yerdeydi. Fakat ikinci sıra cesetlere basarak yaklaştı.

Sıradan bir Boer, «Şunların gelişine bak!» diye bağırdı. O ana dek belki on iki kez aynı şeyi görmüşlerdi ama yine de İngiliz piyadesinin sessiz sedasız ve kararlılıkla yaklaşması bütün Boer çiftçilerini şaşırttı.

Leroux'nun yanında yatan adam, «Bu adamlar sağ kalmak için değil, ölmek için savaşıyorlar,» diye söylendi.

Leroux haykırdı. «Öyleyse ölmelerine yardım edelim. Ateş edin, Kerels. İyi ateş edin.» Çünkü şimdi süngüleri görüyordu. Silahına bir şarjör taktı. Elinin tersiyle alnından akan terleri silerek altı kez ateş edip dört askeri devirdi. Sonra değişikliği farketti. Hattın bir yerinde hızla koşmaya çalışan adamlar sıradan çıkmışlardı. Yanlardakiler ne yapacaklarını bilemez gibiydiler. Kanatlardaki erlerse kendilerini gizleyemeyen taşların arkasına sığınmaya çalışıyorlardı.

Leroux heyecanla, «Bozguna uğrayacaklar!» diye gürledi. «Bayıra erişemeyecekler.»

Erler geri dönmeye çalışıyor, subaylar sıralar boyunca koşarak onları ileriye sürmek için uğraşıyorlardı. Böyle davranmaları yüzünden onların subay olduğunu anlayan Boer'ler hepsini de yere serdiler.

Leroux bağırdı. «İşleri bitti!» Boer'ler sevinçle haykırarak bozguna uğrayan piyadelerin üstüne kurşun yağdırmaya başladılar.

Düzlükte bir boru çalmaya başladı, birden saldırı tümüyle durdu. Askerler ölü ve yaralılarını bırakarak geri çekildiler.

Bir tek şarapnel arkadaki vadide patladı. Bunu topların sesi izledi. Tepeleri tarıyorlardı.

Leroux o gürültü arasında, «Irmakta ne oldu?» diye sordu.

Bir süre sonra cevap geldi. «Irmağa erişemediler. Onları da püskürttük.»

Leroux başından şapkasını çıkarıp yüzündeki toz ve teri sildi. Sonra batmak üzere olan güneşe baktı. «Tanrım, bugün için sana şükrediyoruz. Gelecek günlerde de bize acımanı ve yol göstermeni dileriz.»

37

Leroux, «Bu gece kaçmalıyız,» diyerek ateşin üstünden Zietsmann'a baktı.

«Hayır.» Yaşlı adamın sesi yumuşaktı.

Leroux, «Neden?» diye sordu.

«Bu tepeleri tutabiliriz. Bizi buradan uzaklaştıramazlar.»

«Ja! Yarın... iki gün... bir hafta buraları tutarız ama sonra işimiz biter. Bugün elli kişi yitirdik.»

«Onlar yüzlerce asker kaybettiler. Tanrı onları ezdi ve hepsi öldü.» Zietsmann başını kaldırıp ona baktı, sesi birden güçlendi. «Biz burada kalıp Tanrıya güveneceğiz.» Dinleyenlerden bir kabul mırıltısı yükseldi.

«Menheer.» Leroux gözlerini kapatarak parmaklarını gözkapaklarına bastırdı. Bu korkunç ağrıyı dindirmeye çalışıyordu. Patlayan silahların dumanları içini kavurmuştu, ayrıca da çok yorgundu. Ruhunun derinliklerine kadar bir bitkinlik duyuyordu. Burada kalmak daha kolaydı tabii. Şerefsizlik de sayılmazdı, çünkü şimdiye dek görülmemiş şekilde çarpışmışlardı. İki gün daha dayanırlar, sonra onurlarına leke sürülmeden bu iş sona ererdi. Ellerini yüzünden çekti. «Menheer, bu gece çekilmezsek bir daha buradan kaçamayız. Yarına bunu bile yapacak gücümüz kalmayacak.» Kelimeleri güçlükle seçebildiği için durdu. Gürleyen toplar yüzünden kafası durmuş gibiydi. Ellerine baktı bileklerindeki cerahatli yaraları gördü. Onursuzluk olmazdı. Son bir kez dövüşürlerdi. Artık her şey biterdi.

«Fakat bu bir şeref sorunu değil,» diye mırıldanarak ayağa kalktı. Onun konuşacağını anlayan adamlar susup baktılar. Ateşin ışıkları eski püskü elbiseli, sıskalaşıp kadidi çıkmış boylu adamı aydınlatıyordu.

«Dostlarım...» diye başladı. Fakat söyleyecek sözü yoktu. Oradakiler sadece savaşmayı istiyorlardı. Ellerini iki yanına indirerek yalnızca, «Ben gidiyorum,» dedi. «Ay battığı zaman atıma binip gideceğim.» Ateşin yanından uzaklaştı. Diğer adamlar teker teker kalkarak onu izlediler. Onlar kendi komandolarıydı.

Altı adam bir halka olup çömelerek tepelere değen ayı seyrettiler. Arkalarında eğerlenmiş atlar ve kılıflarından çıkarılmış tüfekleri duruyordu. Altı yüz at, yüzer yüzer ayrılmıştı. Her grup hayvanın yanında battaniyelere sarılmış bir Boer uyumaya çalışıyordu.

Leroux halka olan adamlara baktı. «Herkesin yapacaklarını iyi bilmesi için sözlerimi tekrarlayacağım. Ben ilk yüz adamla önden gideceğim. Irmağı izleyerek doğuya doğru yol alacağım. Senin yönün nedir, Hendrik?»

«Güneye doğru gidip şafak sökmeden süvarilerin arasından geçeceğim, sonra dağlara doğru döneceğim.»

Leroux başını sallayıp başka birine soru. «Ya sen?»

«Irmağı izleyip batıya gideceğim.»

Jan Paulus bütün adamlarından cevap aldıktan sonra, «Buluşma yerimiz Inhlozana Tepesinin yanındaki eski konak yeri.» dedi. «Bu konuda anlaştık, değil mi?»

Aya bakıp bekleyerek düzlükte ingilizlerin cesetlerine saldıran çakalların seslerini dinlediler. Ay tepelerin arkasında kaybolunca, Leroux ayağa kalktı. «Hepimizin talihi açık olsun.» Dizginlerinden tuttuğu etini Vaal'a doğru indirdi. Yüz adam da atlarıyla sessiz sedasız onu izlediler. Padda'daki tek arabanın yanından geçerlerken Zietsmann bir yük katını çekerek yaklaştı. «Gidiyor musun?»

«Ja, Menheer. Gitmek zorundayız.»

«Tanrı seninle olsun.» El sıkıştılar. «Altınlar katıra yüklü. Parayı sen al. Burada paraya ihtiyacımız olmayacak.»

«Teşekkür ederim, Menheer.» Leroux katırı götürmesi için bir adamına işaret etti. «Talihiniz açık olsun.»

«Talihin açık olsun, general.»

Şafağın ilk ışıkları gökyüzünü aydınlatmadan İngiliz hatlarının arasından geçip kurtulmuşlardı. Ancak gece karanlıkta açılan iki yaylım ateş kaçan bütün grupların Jan Paulus'unki kadar talihli olmadığını gösteriyordu.

38

Sean'la Saul küçük, açık arabanın yanında dururlarken, Mbejane onlara sıcak kahve getirdi. Sean, «Tanrım, hava ne soğuk,» diye maşrapayı iki eliyle tutup kahveyi höpürdeterek içti.

Saul, «Hiç olmazsa seni sıcak tutan bir başlığın var,» dedi. «Hepimiz donup yere yapışmadan buradan ayrılalım.»

Sean başını salladı. «Bir saat sonra şafak sökecek. Etrafı gözlemeye çıkmanın zamanıdır.» Mbejane'ye seslendi. «Ateşi söndür ve atımı getir.»

İki sıra olarak yola koyuldular. Araba arkada sarsılarak ilerliyordu. Keşif görevlerinin son bölümüne gelmişlerdi. Son dört gün aynı toprakları pek çok kez aşmışlar, Acheson'un verdiği nöbetçilik görevini yerine getirmişlerdi. Buz tutmuş otlar atların nalları altında çıtırdıyordu.

Daha ilerde iz arayan Zulular av köpekleri gibi koşuyorlardı. Geride askerler kalın kaputlarına sarılmış titremekteydiler. Kısa süre sonra Mbejane karanlıklardan çıkarak yaklaştı. Zulunun büyük bir kararlılıkla sessiz sedasız koştuğunu gören Sean, atının dizginlerini çekti. Birden heyecanlandığı için tüyleri diken diken olmuştu.

«Mbejane?»

«Mabuna!»

«Nerede? Kaç kişi?»

Sean, Mbejane'nin telaşla anlattıklarını dinleyip arkasında durmuş bekleyen Başçavuş Eccles'e döndü.

«Senin kuşlar, Eccles. Yüz kadarı ya da daha fazlası sadece bir mil ilerdeymiş ve bize doğru geliyorlarmış.» Sean'un sesi heyecandan boğuklaşmıştı. Aynı coşku, Eccles'in ifadesiz yüzünde bıyığının telaşlı bir kurt gibi kımıldanmasına neden oldu. «Tek sıra olun. Karanlıkta birden karşımıza çıkacaklardır.»

«Atlardan inelim mi, albayım?»

Sean, «Hayır,» diye cevap verdi. «Gözüktükleri an onlara saldıracağız. Yalnız Tanrı aşkına sessiz bekleyin.»

Sean'la Saul atının üstünde beklerken, askerler yelpaze gibi açılarak onların iki yanında sıralandılar. Kimse konuşmuyordu. Sadece nalların taşlara çarparken çıkardığı madeni sesler duyuluyor, askerler kalın kaputlarını çıkarırlarken hafif hışırtılar oluyor, tüfeklere şarjörler takılıyordu.

Saul, «Bir kez daha imdada yetişiyoruz, sevgili dostlar,» diye fısıldadı. Fakat Sean ses çıkarmadı. Çünkü o anda korkusuyla boğuşuyordu. Soğuk şafakta elleri bile terliydi. Avuçlarını pantolonuna silerek tüfeğini kılıfından çıkardı.

Saul sordu «Maxim'ler ne olacak?»

«Onları yerleştirecek vaktimiz yok.» Sean sesinin boğuk çıktığını biliyordu. Oksürdükten sonra devam etti. «Makinelilere gerek yok. Bire altıyız.»

Sessiz sedasız duran adamlarının oluşturduğu hatta baktı. Her askerin eyerde öne eğilip tüfeğini kucağına dayamış olduğunu gördü. Yarı karanlıkta gerilim elle tutulacak gibiydi. Hatta atlar bile etkilenmiş, binicilerin altında kımıldanıyor, sabırsız sabırsız başlarını sallıyorlardı. Sean, «Tanrım ne olur atlar bu ara ses çıkarmasalar,» diye dua etti.

Sonra karanlıklara baktı. Orada durmuş dehşetle bekliyor ve adamlarının korkusunu hissediyordu. Bu korku öyle güçlüydü ki, Boer'ler mutlaka bunun korkusunu alırlardı.

Yarı karanlıkta sol tarafta daha yoğun bir karaltı gördü. Sean birkaç saniye bakınca bu karaltının hareket ettiğini anladı.

Saul, «Onların Boer olduğundan emin misin?» diye fısıldayınca, Sean kuşkuya kapıldı. Öyle durakladığı sırada gölge onlara doğru uzandı. Artık nal seslerini duyuyordu.

Acaba gelenler Boer'ler miydi? Umutsuzlukla onların Boer olduğunu gösteren bir belirti aradı. Boer miydiler? Fakat bir şey anlayamadı. Sadece karanlık gölge yaklaşıyor, hafif nal sesleri geliyordu.

Atlılar yaklaşmışlardı. Aralarında yüz metreden az bir mesafe vardı. Ama yine de onların kim olduğunu anlamak olanaksızdı. Çünkü bu büyük karanlık gölge onlara doğru uçar gibiydi.

«Sean...» Saul'un fısıltısını atının sinirli kişnemesi kesti. Bu ses öyle beklenmedik bir şeydi ki, Sean yanındaki adamın içini çektiğini duydu. Bunun hemen ardından da Sean'un beklediği işaret geldi.

«Wie's duar?» Karşıdan biri kaba Taal dilinde konuşmuştu.

Sean, «Hücum!» diye haykırarak kendi hayvanını mahmuzladı. O anda hattaki bütün askerler de Boer'lere saldırmak için ileri fırladılar.

Bağırarak ileriye atılan Sean ateş başladığı an korkusunu unutarak silahını doğrultup tetiği çekti. Görmeden ateş ediyor, haykırışı altı yüz askerinkine karışıyordu. Adamlarını Boer'lerin üstüne sürdü.

Boer'ler bu saldırı karşısında dağıldılar. Çünkü İngilizlerin karşısında direnecek güçleri yoktu. Adamlar bitkin atlarını döndürerek güneye doğru kaçmaya başladılar.

Sean, «Toplanın!» diye gürledi. «Etratımda toplanın!» Askerler biraraya geldiler ve adeta omuz omuza duran insanlardan, atlardan sağlam bir duvar oluşmuştu. Onların ateşi karşısında Boer'ler umutsuzca gerilediler.

Sean en önde gidiyordu. «Yetişiyoruz!» diye haykırdı. «Bu kez onları kıstırdık.»

Yanındaki atın ayakları bir çukura girdi. Hayvanın ön bacakları tabanca patlamasını andıran bir sesle kırıldı. Üstündeki binici havada takla atarak yere düştü. Onun bıraktığı boşluğu hemen doldurdular ve hücuma devam ettiler.

Sean bağırdı. «İlerde bir tepe var! O tepeye erişmelerine izin vermemelisiniz!» Yine atını mahmuzladı.

Saul, «Onları yakalayamayacağız,» diye uyardı. «Kayaların arasına saklanacaklardır.»

Sean, «Allah kahretsin!» diye inledi. «Kahretsin!» Son birkaç dakika içinde ışık artmıştı. Afrika'da şafak çabuk sökerdi.

Öndeki Boer'lerin, kayaların arasına girip kendilerini yere atarak siper aldıklarını görüyordu artık.

Sean vargücüyle haykırdı. «Daha hızlı!» Çabuk başarı ihtimalinin elinden kaçmakta olduğunu anlamıştı. Daha şimdiden tepenin alt kısmındaki kayaların oradan tüfekler ateşe başlamıştı. Sonuncu Boer de kayaların arasına girip kayboldu. Başıboş bırakılan atlar, dehşete kapılarak koşmaya başladılar ve Sean'ın askerlerinin birbirlerine çarpmasına, hücumun hızının kesilmesine neden oldular. Sırtında deri bir çanta olan başıboş bir yük katırı kayaların arasındaki yarığa daldığı sırada, bir kurşunla devrildi ve oradaki dar, derin yara yuvarlandı ama kimse onun düştüğünü görmedi.

Sean bacakları arasındaki atın sarsıldığını hissetti. Sonra öyle şiddetle yere düştü ki, özengi kayışları pamuk ipliği gibi koptu. Sean göğsünü, bir omzunu ve yüzünün yanını yere vurdu.

Sean otların üstünde yatarken atlılar tepeye saldırdılar, sonra birbirlerinden ayrılıp şaşkın şaşkın gerilediler. Başının etrafından geçen atları, tüfek seslerini hayal meyal farkediyordu Sean.

«Atlardan inin! Onları izleyin.» Saul'un sesi ve bu sesin tonu Sean'un kendisine gelmesini sağladı. Ellerini yere dayayarak zorla kalkıp oturdu. Derisi soyulan yüzünün yanı ateşdeymiş gibi yanıyor, burnu kanıyordu. Kanlar ağzına dolan toprağı ıslatmaktaydı. Sol kolu omzuna kadar uyuşmuş, tüfeğini de yitirmişti.

Sersem sersem ağzındaki toprağı tükürmeye çalışarak etrafındaki kargaşalığa baktı. Bundan bir anlam çıkarmaya çalışıyordu. Başını sallayıp bu şaşkınlıktan kurtulmayı denedi. Etrafında adamları Mauserlerin kurşunları yüzünden devriliyorlardı.

Saul'un telaşla, «Atlardan inin!» diye bağırması, Sean'un sendeleyerek ayağa kalkmasına neden oldu.

«İnin, namussuzlar!» O da haykırıyordu artık. «İnin ve Boer'leri kovalayın.» Bir asker onun yanında atından atladı.

«Bir şeyiniz yok ya, albayım?» Sean'ın dik durmasına yardım etmek için uzandığı sırada, göğsüne bir kurşun yiyerek o anda öldü. Sean yerdeki askere baktığı an birden aklı başına geldi.

«Kahrolasıcalar!» diye kükreyerek ölen erin tüfeğini kaptı. «Gelin! Beni izleyin!» Adamlarını paniğe kapılmış otların arasından geçirerek kayalıklara götürdü.

Bunu izleyen yarım saat içinde fazla sayılarından yararlanarak ısrarla, inatla Boer'leri tepenin daha yukarlarına doğru sürdüler. Her kaya çıkıntısı saldırılması, ele geçirilmesi gereken ve karşılığı kanla ödenen bir mevkiydi. Sean yakınındaki adamları biraraya toplayarak savaşa savaşa tepeye doğru çıktı. Karşılarındaki Boer'ler son ana dek yerlerini koruyor, sonra bir yukardaki kayanın arkasına çekiliyorlardı.

Tepenin üstü çukurdu. Bu çukurun dört bir yanı da dimdik, sarp kayalıktı. Sonunda altmış Boer bu doğal kaleye eriştiler. Burasını son kez savaştıklarını bilen erkeklerin kararlılığıyla tuttular. İngilizleri iki sefer bu çukurun ağzından aşağıya püskürttüler. Askerler birbirlerine girip aşağıya kayarak oradaki çıkıntılı kayanın ardına gizlendiler.

Sean kayaya arkasını yaslayarak bir onbaşının sunduğu matarayı aldı. Ağzını çalkalayıp yapışkan kanı ve salyaları yere tükürdü. Sonra matarayı kaldırıp iki yudum içti. Su içmenin verdiği büyük zevkten gözleri kapanmıştı. «Teşekkürler,» diyerek matarayı geri verdi.

Onbaşı sordu. «Biraz daha içmez misiniz?»

«Hayır.» Sean yine tepeden aşağıya baktı. Güneş yükselmişti artık. Aşağıda kalan düzlüğü epey gerisinde otlayan atların gölgesi uzuyordu. Fakat tepenin eteğinde ölü hayvanlar yatıyordu. Çoğu yan düşüp öyle kalmıştı. Battaniye denkleri açılmış, ölen adamların acınacak kadar az eşyaları otların üstüne, etraflarına yayılmıştı.

Sean yanında çömelmiş iriyarı Zuluya bakarak, «Mbejane. Nkosi Saul'u bul ve bana getir,» dedi.

Zulunun sürünerek uzaklaşmasını seyretti. O çılgınca saldırının başında Mbejane geride bırakılmış ama daha tepeye varmadan, Sean başını çevirince, onun iki adım gerisinde koştuğunu görmüştü. Hem Mbejane, Sean'un gereksinme duyacağını düşünerek elinde bir fişeklikle koşuyordu. Bu ana dek hiç konuşmamışlardı. Aralarında sözlere ender olarak gerek vardı.

Sean derisi soyulmuş yanağını yoklayıp etrafındaki adamların mırıldanarak konuşmalarını dinledi. İki kez tepedeki çukurun içindeki Boer'lerin sesini duydu. Bir seferinde de onlardan birinin güldüğünü işitti. Düşman çok yakındaydı. Sean kayaya dayanarak rahatsız kımıldandı.

Mbejane birkaç dakika sonra peşinde Saul'la döndü.

Sean'u görünce Saul'un yüzündeki ifade değişti. «Suratın! Bir şeyin olmadığından emin misin?»

Sean, «Traş olurken kestim!» diye sırıttı. «Otur. Rahatına bak.»

Saul aradaki birkaç metrelik yeri de sürüne sürüne aşıp Sean'un kayasına arkasını yaslayarak oturdu. «Ne var?»

Sean, «On dakika dinleneceğiz,» diye açıkladı. «Sonra yine yukarıya çıkacağız. Ama bu kez daha kararlı olacağız. Adamların yarısını alarak tepenin arka tarafına geçmeni istiyorum. Eccles'i de yanına al. Yerini aldığın zaman arka arkaya üç el ateş et.

Sonra ağır ağır yirmiye kadar say. Ben seni yandan destekleyeceğim.»

«İyi.» Saul başını salladı. «Oraya erişmem biraz vakit alır. Sabırsızlanma.» Gülümseyerek dizlerinin üstünde doğrulup Sean'un omzuna dokunmak için eğildi.

Sean onu daima böyle anımsıyacaktı. Saul'un kocaman ağzının iki yanında kırışıklıklar belirmişti. Beyaz dişlerini göstererek gülüyordu. Yüzünde üç günlük sakal vardı; geriye ittiği yumuşak şapkanın altından çıkan siyah saçları alnına dökülmüş, güneşten yanan burnunun derileri soyulmuştu.

Arkalarındaki kaya boydan boya yarıktı. Saul sevgiyle eğilip Sean'a dokunmaya kalkmasaydı, düşmana kendini göstermeyecekti.

Çukurun kenarında duran Boer onun şapkasının kenarını görmüştü. Çatlaktan şapkaya nişan aldı. Saul'un parmakları Sean'un omzuna dokunduğu an, başı da tam çatlağın önüne gelmişti. Boer ateş etti.

Kurşun Saul'un sağ şakağından girip başının arkasından geçerek sol kulağının üstünden çıktı.

O sırada aralarında sadece kırk beş santim bir uzaklık vardı ve kurşun isabet ettiği sırada Sean, Saul'un gözlerine bakarak gülümsüyordu. Saul'un kafası bir anda şişti, sonra balon gibi patladı. Dudakları gerildiği için bir an gülüşü çok korkunç bir hal aldı. Sonra havalanıp bayıra yan düştü kaldı. Neyseki o anda kayaların arasında bulunan grimsi renkli uzun otlar onun yüzünü örttüler. Fakat gövdesi hâlâ titriyor, bacakları tekme atarmış gibi sarsılıyordu.

Sean öylece kalakaldı. Ne kımıldadı, ne de yüzünün ifadesi değişti.. O anda gördüğü şeye inanamamıştı. Sonra birden yüzü allak bullak oldu.

«Saul!» Sesi bir hırıltıdan farksızdı. «Saul!» Kaybını anlayan adam daha tiz ve yüksek sesle bağırıyordu.

Sean ağır ağır dizlerinin üstünde doğruldu. Artık Saul'un vücudu hareketsiz... çok hareketsiz ve gevşekti.

Sean tekrar ağzını açtıysa da bağırışı bir tuhaftı. Ancak kalbinden vurulan ihtiyar bir yabanöküzü böyle feryat ederdi. Bu titreyen, kesilmeyen feryat kayalıklardaki adamlara ve yukarda çukurda bulunan Boer'lere kadar erişti.

Sean arkadaşına dokunmak için bir harekette bulunmadı. Sadece ona bakıyordu.

«Nkosi.» Mbejane, Sean'un yüzünde gördüğü şeyden dehşete kapılmıştı. Akıp kuruyan kanlarından sertleşen tuniği, derisi şişip soyulmuş, kızarmış yanağı Zuluyu ürkütmemişti ama onun gözlerinde gördüğü şey telaşlanmasına neden olmuştu.

«Nkosi.» Mbejane onu yatıştırmaya çalıştı. Fakat Sean duymuyordu. Gözleri kederinin yerini alan çılgınlık yüzünden camlaşmış, sırtını kamburlaştırıp başını eğmişti. Bir hayvan gibi hırlıyordu. «Onları gebertin! Namussuzları yakalayın!» Birden fırlayarak yukarıya doğru saldırdı. Ucu süngülü tüfeğini göğsüne dayamıştı.

«Gelin!» diye gürleyerek inanılmaz bir hızla tepeye çıktı ve o sırada ancak bir kurşun yedi. Ama bu da Sean'u durdurmadı. Kenardan çukura atlayarak haykırmaya süngüyle önüne gelene saldırmaya başladı.

Kayaların arasında bekleyen dört yüz adamı da onun peşinden gidip çukura doldular. Ama adamları daha Sean'a erişemeden o Jan Paulus Leroux'yla yüz yüze geldi.

Bu kez güçleri eşit değildi. Jan Paulus zayıflamıştı ve hastaydı. Bir zamanlar dev gibi olan adam artık bir iskelete dönmüştü. Boşalan tüfeğini doldurmaya çalışıyordu. Başını kaldırınca Sean'u tanıdı. Kan içinde kalmış dev gibi adamı, elindeki süngülü silahı ve gözlerindeki çılgınlığı gördü.

«Sean!» diyerek süngüyle karşı koymak için boş tüfeğini kaldırdı ama bunu tutamadı. Sean'un ağırlığını verdiği süngü kabzanın yanından kayıp saplandı. Jan Paulus vücuduna giren çeliğin acısını duyarak sırtüstü düştü. Süngü etine saplanıp kalmıştı.

Yattığı yerden, «Sean!» diye bağırdı. Sean onun üstüne eğilerek süngüyü çekip çıkardı. Sonra iki eliyle silahı havaya kaldırdı. Yatan adamı tekrar süngülemeye hazırlanıyordu.

Birbirlerine bakakaldılar. İngilizler yanlarından geçip gitmişti. İkisi yalnızdı. Yaralı bir adam otların üstünde yatıyor, tepesinde de yaralı ve gözlerinden çılgınlığı okunan başka bir adam süngülü tüfeğiyle duruyordu.

Yerde yatan yenik adam, çok çarpışmış, acı çekmiş ve sevdiklerini kurban etmişti.

Onun başındaki galip adam da çok çarpışmış, acı çekmiş ve sevdiklerini kurban etmişti.

Oyun savaştı. Ödül bir toprak parçası. Yenilginin cezası da ölümdü.

«Maak dit klaar! Bu işi bitir!» Leroux bu sözleri hafif sesle söylemişti. Sean'un çılgınlığı sönen bir mum alevi gibi birden yok oldu. Kaldırmış olduğu süngülü tüfeği indirip elinden attı. Yarası yüzünden bitkin düşmüştü. Sendeledi ve hayretle karnına bakıp ellerini yarasına bastırarak Jan Paulus'un yanına çöktü, oturdu.

Tepedeki çukurda çarpışma sona ermişti.

39

Eccles arabanın yanında durarak Sean'a baktı. «Yola çıkmaya hazırız efendim.» Kaşlarını çatarak endişesini gizlemekteydi. «Rahat mısınız?»

Sean bu soruya aldırmadı. «Gömme görevinin başında kim var, Eccles?»

«Smith, efendim.»

«Ona Saul'dan söz ettin mi?... Yüzbaşı Friedman'dan?»

«Evet, efendim. Onu ayrı yere gömecekler.»

Sean can acısıyla bir dirseğinin üstünde doğrulup mezarlarda çalışan yarı bellerine kadar çıplak adamlara bir süre baktı. Onların gerisinde sıra sıra battaniyelere sarılı cesetler yatıyordu. Acı acı, iyi iş becerdik, diye düşündü.

Eccles sordu. «Yola çıkalım mı, efendim?»

«Smith'e emirlerimi söyledin mi? Boer'ler kendi arkadaşlarıyla gömülecekler... Bizimkiler de kendi dostlarıyla.»

«Her şey halledildi efendim.»

Sean açık arabanın içine serilmiş olan döşeğe uzandı. «Lütfen bana adamımı yolla, Eccles.»

Sean, Mbejane'yi beklerken arabada yanında yatan adamla temas etmekten kaçınıyordu. Jan Paulus'un ona baktığını biliyordu.

«Sean... Menheer, adamlarım için kim dua edecek?»

Sean ona bakmadı. «Rahibimiz yok.»

«Duaları ben okuyabilirim.»

«General Leroux, işin tamamlanmasına daha iki saat var. Sen yaralısın ve benim görevim bu bölükle diğer yaralıları en kısa süre içinde Vereenniging'e götürmektir. Ölüleri gömecek görevlileri burada bırakıyoruz. İşlerini bitirince bize yetişecekler.» Sean sırtüstü yatmış, gözlerini gökyüzüne dikmiş konuşuyordu.

«Menheer, ısrar ediyorum... »

Jan Paulus konuşmaya başlamıştı ama Sean öfkeyle ona döndü. «Dinle, Leroux. Sana ne yapacağımı söyledim. Mezarlara dikkatle işaretler konulacak. Daha sonra da Savaş Mezarları Komisyonu buraya bir rahip göndecerek.»

Açık arabada fazla yer yoktu ve ikisi de iriyarı erkeklerdi. Birbirlerine kötü kötü bakarlarken yüzleri arasında otuz santim kadar mesafe vardı. Sean daha fazlasını söyleyecekti ama ağzını açtığı sırada bağırsaklarındaki yaranın acısıyla kesik bir soluk aldı. Alnında ter tanecikleri belirmişti.

Jan Paulus'un yüzü değişti. «Bir şeyin yok ya?»

«Vereeniging'e erişince kendimi daha iyi hissedeceğim.»

Leroux, «Haklısın,» diye kabul etti. «Gitmemiz gerekli.»

Eccles, Mbejane'yle döndü.

«Nkosi, beni mi çağırttın?»

«Mbejane, burada kalıp Nkosi Saul'u gömecekleri yere işaret koymanı istiyorum. Bunu iyi anımsamalısın çünkü daha sonra beni oraya götüreceksin.»

«Nkosi.» Mbejane uzaklaştı.

«Tamam, Eccles. İşe başlayabilirsin.»

Pek uzun bir bölüktü bu. Tutsaklar yük arabasını izliyorlardı. Çoğu ata iki kişi binmişti. Onları, sedyelere yatırılıp üstlerine battaniye örtülmüş yaralılar izliyordu. Onların arkasında da açık bir araba vardı. En sonra da Eccles ve geriyi koruyan iki yüz asker, hep birlikte ağır ağır ve sıkıcı şekilde yol alıyorlardı.

Açık arabada Sean da, Jan Paulus da bir daha konuşmadı. Arabanın sarsıntısına karşı kendilerini korumak için vücutlarını germiş, acı çekerek yatıyorlardı. Güneş acımasızca onları yakıyordu.

Acı ve kan kaybı yüzünden kendisini düşte gibi hisseden Sean, Saul'u düşünmekteydi. Zaman zaman Saul'un ölmediğine, böyle bir şeyin olmadığına kendini inandırıyordu. Sanki bir kâbustan uyanmış gibi olacak, bu durumun gerçek olmadığını görerek rahatlayacaktı. Saul sağdı. Sonra kafası berraklaşıyor ve Saul yine ölüyordu. Saul bir battaniyeye sarılmış durumda, toprak altındaydı ve bütün planladıkları da onunla birlikte gömülmüştü. O zaman Sean yine cevaplandıramayan şeylerle boğuşmaya başlıyordu.

Yüksek sesle, «Ruth!» diye bağırınca, yanında yatan Jan Paulus rahatsız rahatsız kımıldandı.

«Bir şeyin yok ya, Sean?»

Ama Sean onu duymadı. Ruth oradaydı. Artık Ruthh tek başınaydı. Önce sevinç duydu ama suçluluk yüzünden bu sevinci hemen kayboldu. Bir an Saul'un ölmesine sevinmişti. Sonra bu alçaklığından rahatsız oldu ve tıpkı bağırsaklarındaki gibi derin bir acı duydu. Fakat yine de Ruth vardı ve Saul ölmüştü. «Bunu bu şekilde düşünmemeliyim. Düşünmemeliyim!»

Jan Paulus yumuşaklıkla, «Yat, Sean,» dedi «Yoksa yine yaran kanayacak.»

Sean haykırdı. «Sen! Onu sen öldürdün!»

«Ja!» Leroux. başını sallayınca kızıl sakalı göğsüne değdi. «Onları ben öldürdüm ama sen de öldürdün... Hepimiz, Ja onları biz öldürdük.» Sonra uzanıp Sean'u kolundan tutarak battaniyelerin üstüne yatırdı. «Artık kımıldamadan yat. Yoksa seni de gömerim.»

Sean hafif sesle, «Fakat neden, Paul?» diye sordu.

«Nedeninin önemi var mı? Onlar öldü.»

«Peki şimdi ne olacak.» Sean güneşten korunmak için gözlerini yumdu.

«Biz yaşamaya devam edeceğiz. Hepsi bu kadar. Biz devam edeceğiz.»

«Fakat bunun amacı neydi? Neden savaştık?»

Leroux, «Bilmiyorum,» diye karşılık verdi. «Vaktiyle bunu açıkça biliyordum, fakat artık unuttum.»

Uzun süre sessiz kaldılar, sonra yine konuşmaya başladılar. Son üç yılı dolduran olayların yerini alması gereken şeyleri bulmaya çalışıyorlardı.

O gün öğleden sonra bölük, yaraları yüzünden ölen adamları gömmek için iki kez kısa sürelerle mola verdi. Biri kasabalı bir Boer, diğeri bir ingiliz askeri olan adamların ölümü açık arabadaki konuşmalara hüzünlü bir yön verdi.

Gece, Padda Nehrinden dönen bir bölüğün keşif koluyla karşılaştılar. Genç bir teğmen açık arabaya gelerek Sean'u selamladı. «Size General Acheson'dan haber getirdim, efendim.»

«Evet?»

«Leroux denilen adam Padda'da elimizden kaçtı. Öteki Boer lideri Zietsmann öldü ama Leroux kaçtı.»

Sean subaya, «Bu General Leroux'dur,» dedi.

Teğmen, Leroux'ya bakakaldı. «Aman Tanrım! Onu yakalamışsınız. Olağanüstü bir iş başarmışsınız, efendim. Gerçekten olağanüstü.» Son iki yıl içinde Jan Paulus, İngilizler için bir efsane halini almıştı. Bu yüzden teğmen, onu açık bir merakla inceliyordu.

Sean, «Haberin nedir?» diye çıkıştı.

«Ozür dilerim, efendim.» Genç gözlerini Jan Paulus'dan ayırdı. «Bütün Boer liderleri Vereeniging'de toplanıyorlar. Onları sağ salim garnizona götürmemiz gerekiyor. General Acheson, Leroux'yla temas edip kendisine teklifte bulunmanızı istiyordu... fakat artık buna gerek yok. İnanılmaz bir başarı efendim.»

«Teşekkür ederim, teğmen. Lütfen General Acheson'a yarın Vereeniging'de olacağımızı söyleyin.»

Keşif kolunun uzaklaşıp bir engebenin ardında kaybolmasını seyrettiler.

Leroux homurdandı. «Ya Demek teslim oluyoruz!»

Sean, «Hayır,» diye onun sözünü düzeltti. «Bu bir barış!»

40

Vereeniging'deki ilkokul bir subaylar hastanesi haline getirilmişti. Sean orduya ait portatif karyolaya yatarak karşı duvardaki Devlet Başkanı Kruger'in resmine baktı. Böylece yazmakta olduğu mektuba devam edeceği anı erteliyordu. O ana dek adresi, tarihi yazmış ve 'Sevgili Ruth,' sözlerini ilave etmişti.

Bölük savaştan döneli on gün olmuştu. Operatörlerin yine karnını yarıp sindirim borusunun kurşunla parçalanan kısımlarını dikmelerinden beri on gün geçmişti. Yazmaya koyuldu:

'Bu anda, iki hafta kadar önce Vaal ırmağının orada aldığım küçük yara iyileşmekte. Onun için şimdiki adresime aldırma.

Bu mektubu yazarken koşulların ikimiz için de daha az acı verici olmasını istediğimi Tanrı da biliyor. Şimdiye dek Saul'un ölümünü bildiren resmi bir haber almışsındır. Onun için ilave edecek bir şeyim yok. Sadece onun büyük bir kahramanlık gösterdiği sırada öldüğünü söyleyebilirim. Bir süngü hücumunu yöneteceği şırada vuruldu ve hemen öldü.

Kederinle yalnız kalmayı istediğini biliyorum.' Doktorlar yolculuk etmeme birkaç hafta sonra izin verecekler. Pietermaritzburg'a geldiğimde, seni ziyaret edebilecek kadar iyileşmiş olacağımı, böylece seni biraz olsun teselli edebileceğimi umuyorum. Dilerim, Küçük Storm'un daha toplamış ve güzelleşmiştir. Onu tekrar görmeyi arzuluyorum.

Uzun süre düşündükten sonra sonuna 'Gerçek dostun' sözlerini yazmaya karar verdi. Mektubu imzalayıp katlayarak zarfa koydu ve postaya atılması için yanındaki dolabın üstüne bıraktı.

Sonra yastıklarına dayanıp yatarak kendini bu kaybın ıstırabıyla karnındaki uyuşuk acıya terketti.

Bir süre sonra can acısı ön plana geçince, çevrede hemşirelerin bulunmadığından emin olmak için usulca etrafına bakındı. Sonra çarşafı kaldırıp geceliğini yukaruya çekti. Sargıları kaldırarak yaranın ucunu ortaya çıkardı. Siyah at kılından dikişler, tıpkı dikenli teli andırıyordu. Dudakları gülünç sayılacak bir tiksintiyle kıvrıldı. Bu tiksinti yaraya dik dik bakarken aciz bir öfkeye dönüştü.

«Yarayı kendi haline bırak, Sean. Öyle bakmakla iyileşmesini sağlayamazsın.» Sean karnındaki korkunç kesiğe daldığı için konuşan kimsenin yaklaştığını farketmemişti. Elindeki bastona ve sağ bacağını sürüklemesine rağmen, Leroux iriyarı bir adamdan umulmayacak şekilde sessiz sedasız yürüyordu. Yatağın yanında durarak çekingen çekingen. Sean'a gülümsedi.

«Paul!» Sean suçluluk duyarak üstünü örttü.

«Ja, Sean. Nasıl gidiyor?»

»Pek fena değil. Ya sen?»

Leroux omzunu silkti. «Buna uzun süre ihtiyacım olacağını söylüyorlar.« Elindeki bastonun ucunu yere vurdu. «Oturabilir miyim?»

«Tabii.» Sean yatağın kenarına ilişmesi için yana kaydı. Leroux sakat bacağını dimdik ileri uzatarak oturdu. Elbisesi yeni yıkanmış, ceketinin kolları, dirsekleri yamanmış ve pantolonundaki büyük bir yırtık erkeklere özgü kaba bir dikişle tutturulmuştu. Sakalı da düzeltilip kesilmişti. Bileklerindeki açık yaraları örten sargıları tentürdiyot lekesi içinde kalmıştı. Yalnız yele gibi kızıl sakalı ceketinin yakasına kadar iniyordu. Daha da zayıflamıştı. Güneşten esmerleşmiş cildinin altında alın ve elmacık kemikleri sert açılar oluşturmaktaydı.

Sean, «Demek böyle!» dedi.

«Böyle!» Leroux ellerine baktı. İkisi de sustu. Ne diyeceklerini bilemeyerek sıkılıyorlardı. Çünkü ikisi de kolaylıkla konuşan tipler değildi.

«İçer misin, Paul?» Sean dolabındaki yaprak sigaralarına uzandı.

«Teşekkür ederim.» Sigara seçip yakarken epey zaman harcadılar, sonra sessizlik yine onları boğar gibi oldu. Leroux yaprak sigarasının ucuna gözlerini dikmiş, kaşlarını çatmıştı.

«Bu iyi tütün,» diye homurdandı.

Sean onayladı. «Evet.» O da yaprak sigarasına eşit bir öfkeyle bakıyordu. Leroux öksürüp diğer eliyle bastonunu parmaklarının arasında çevirdi.

«Toe maar. Gelip seni görmeyi düşündüm.»

«Buna sevindim.»

«Demek bir şeyin yok, ha?»

«Sean, «Evet iyiyim,» diye kabul etti.

«İyi.» Leroux bilgili bir tavırla başını salladı. «Pekâlâ!» Ağır ağır ayağa kalktı. «Artık gitsem iyi olur. Bir saat sonra buluşacağız. Jannie Smuts, Cape'dan geldi.»

«Öyle duydum.» istasyonun yakınındaki geçit töreni alanına kurulan büyük çadırda onların söylentisi hastanede bile duyulmuştu. Yaşlı devlet başkanı Steyn'in yönetimindeki Boer liderleri geleceklerini ayrıntılarıyla tartışmaktaydılar. Son iki yıldır adları dünyada yankılanan De Wett, Niemand, Leroux, Botha. Hertzog ve Strauss da oradaydılar. Şimdi onların sonuncusu olan Jannie Smuts da gelmişti. Artık toplanmışlardı. Umutsuzlukla geçen şu son yıllarda başka bir şey kazanmamış olsalar bile Boer'lerin lideri olarak tanınmışlardı. Bu savaştan bezmiş, yorgun küçük bir grup insan, dünyanın en büyük askeri gücünün temsilcileriyle görüşmekteydiler.

Sean. «Ja, Öyle duydum,» diye tekrarlayarak birden dayanamayıp elini uzattı. «Talihin açık olsun, Paul.»

Leroux onun elini yakalayıp güçle sıkarken, dudakları duygularının baskısı yüzünden kımıldandı.

Güçlükle, «Sean, konuşmalıyız,» diyebildi. «Konuşmamız gerekli.»

«Olur.» Sean'un bu sözü üzerine Leroux yine yatağa çöktü.

«Ne yapmalıyım, Sean?» diye sordu. «Bana sen akıl vermelisin. Onlar... denizin öbür tarafından gelenler değil.»

«Kitchener ve Milner'i gördün.» Bu bir soru değildi. Sean toplantıyı biliyordu. «Onlar senden ne istiyorlar?»

Leroux acı acı. «Her şeyi istiyorlar,» diye cevap verdi. «Hiç bir koşul ileri sürmeden teslim olmamızı istiyorlar.»

«Buna razı olacak mısın?»

Leroux bir dakika sesini çıkarmadı, sonra başını kaldırıp Sean'un yüzüne dikkatle baktı. «Şimdiye dek biz yaşamak için savaştık.» Sean o gözlerde gördüğünü bir daha unutmayacaktı. «Ama şimdi ölmek için savaşacağız.»

Sean hafif sesle, «Bununla ne elde edeceksiniz?» dedi.

«Ölüm, olabilecek kötü şeylerden daha hafif sayılır. Biz esir gibi yaşayamayız.» Leroux'nun sesi yükseldi. «Bu benim toprağım.»

Sean sert sert, «Hayır,» diye cevap verdi. «Bu aynı zamanda benim ve oğlumun da toprağı.» Sonra sesi yumuşadı. «Ve oğlumun kanı da senin kanın.»

«Fakat diğerleri... Bu Kitchener, bu şeytan Milner.»

«Onlar apayrı insanlar.»

Leroux, «Fakat sen onlarla birlikte savaştın!» diye suçladı.

Sean kabul etti. «Ben pek çok budalaca iş yaptım. Fakat bunlardan ders aldım.»

Leroux, «Ne diyorsun?» diye sorarken, Sean onun gözlerindeki umut ışığını gördü.

Bunu çok dikkatle söylemeliyim, diye düşündü. Çok dikkatli olmalıyım. Konuşmadan önce derin bir soluk aldı.

«Şu anda adamların etrafa dağılmış ama sağlar, hiç olmazsa... Savaşa devam edersen, İngilizler, istediğin yok olmayı sağlayana dek burada kalacaklar. Şimdi vazgeçersen, onlar da kısa süre içinde gideceklerdir.»

Leroux öfkeyle, «Sen gidecek misin?» diye sordu.

«Hayır.»

«Ve sen ingilizsin! İngilizler kalacaklardır... Sen ve senin gibiler.»

O zaman Sean gülümsedi. Bu pek ani ve dostça bir gülüş olduğu için Leroux şaşırdı. Boer dilinde konuştu Sean. «Ben bir rooinek'e mi benziyorum? Öyle mi konuşuyorum, Paul? Oğlumun hangi yarısı Boer, hangi yarısı İngiliz?»

Leroux bu sinsince saldırı karşısında şaşırarak uzun bir süre Sean'a baktı, sonra gözlerini kaçırıp bastonuyla oynamaya başladı.

Sean, «Haydi be adam,» diye ısrar etti. «Bu budalalığa bir son ver. Seninle yapılacak çok işimiz var.»

Leroux kuşkuyla. «Sen ve ben mi?» dedi.

«Evet.»

Leroux birden sert bir sesle gürler gibi güldü, «Sen az bulunur bir Kerel'sin.» Sonra yataktan kalktı. «Söylediklerini düşünmem gerekiyor.» Artık boyu daha uzun duruyordu. Kahkaha atarken sıska yüzü dolgunlaşıyor burnu kıvrılıyordu. «Bunu büyük dikkatle düşünmem gerek.» Yeniden elini uzattı. Sean da bu eli tuttu. «Tekrar gelip seninle konuşacağım.» Birden dönerek topallaya topallaya koğuşta ilerledi. Bastonu yerde sert sesler çıkarıyordu.

Jan Paulus sözünü tuttu. Her gün gelip bir saat kadar Sean'u ziyaret ediyor ve bu arada konuşuyorlardı. Boer'lerin teslim olmasından iki gün sonra yanında başka bir adam getirdi.

Jan Paulus yabancılardan en az on santim daha boyluydu. Fakat ziyaretçi ince bir tip olmakla birlikte iriyarıymış izlenimini bırakıyordu.

«Sean, bu Jan Christian Niemand.»

«Belki de daha önce karşılaşmadığımız için talihliyim, Albay Courtney.» Niemand'ın biraz tiz olan sesi kesin ve otoriterdi. Adam, Oxford Üniversitesinde öğrendiği kusursuz İngilizceyle konuşuyordu. «Sen ne dersin. Oubas?» Jan Paulus'a 'Oubas' diyordu. Bunun ikisi arasında özel bir şaka olduğu belliydi.

Jan Paulus da güldü. «Çok talihlisin. Aksi halde sen de bir baston kullanabilirdin.»

Sean ilgiyle Niemand'ı inceledi. Zor savaş yılları omuzlarının kaslanmasına neden olmuştu ve bir asker gibi yürüyordu. Fakat sivri, sarı sakalın üstündeki yüz bin düşünüre aitti. Cildi bir genciğinki kadar düzgündü. Ama gözleri deliciydi. Toledo'nun çelik kılıcının acımasız mavisini anımsatıyordu bu gözler.

Adamın kafası da olağanüstü güçlüydü. Sean onun sorduğu sorulara karşılık verebilmek için kendisini tümüyle toplayıp aklını kullanmak zorunda kaldı. Bir tür sınava tabi tutulduğu belliydi. Bir saatin sonunda Sean bu sınavı geçtiğine karar verdi.

«Peki, şimdi planlarınız ne?»

Sean, «Eve gitmeliyim,» dedi. «Bir çiftliğim ve bir oğlum var... Kısa süre sonra belki bir eşim de olacak.»

«Size mutluluk dilerim.»

Sean, «Henüz bu iş halledilmedi,» diye açıkladı. «Önce ona evlenme teklif etmem gerek.»

Jannie Niemand gülümsedi. «Öyleyse size bu konuda başarı dileyim. Ve yeni bir yaşam kurabilmek için bol bol güç...» Birden ciddileşti. «Ayrıca yok edilen yıkılan şeyleri de yeni baştan kurmamız gerek.» Üzerinde oturduğu yataktan kalkınca Jan Paul da doğruldu. Onun yanında durdu.

Niemand, «Önümüzdeki yıllarda iyi insanlara gereksinme olacak.» diyerek elini uzattı. Sean bu eli sıktı. «Tekrar karşılaşacağız. Buna güvenebilirsiniz.»

41

Sean vagonun penceresinden dışarıya eğilerek ilerde kalan Johannesburg'un aşina siluetine baktı. Bu kadar çirkin bir kentin onu kendilerine çekmesindeki bu gece şaşıyordu. Sanki kendisine uzaklara da gitme imkânı veren esnek bir göbek bağıyla bu kente bağlanmıştı. Buradan uzaklaşıp esnekliğin sınırına geldiğinde kent onu geri çekiyordu.

Kendi kendine, «İki gün,» diye söz verdi. «Burada iki gün kalacağım. İhtiyar Acheson'a istifamı verip Candy'e 'Allahaısmarladık' diyeceğim. Sonra güneye... Ladyburg'a gideceğim. Bu kenti de kendi pis suyunda kaynaması için geride bırakacağım.»

Yakında bir yerde bir madende öğle tatili zili çalmaya başladı. Çevredeki öbür madenler hemen bu sese karşılık verdiler. Sesler vadide avlanan bir kurt sürüsününkini andırıyordu. Ne var ki onlar altın peşinde olan aç kurtlardı. Savaş sırasında kapanmak zorunda kalan madenler yine üretime geçmişti. Bacalarından yükselen kara duman gökyüzünü kirletiyor, kirli bir sis gibi tepenin doruğuna doğru gidiyordu.

Tren ağırlaştı, sonra kayar gibi Johannesburg İstasyonuna girdi. Sean başının üstündeki raftan bavulunu alarak açık pencereden Mbejane'ye uzattı. Eşya kaldırmak ve taşımak artık karnına sancı girmesine neden olmuyordu. Göbeğinin üstünde kalan tuhaf biçimli yara izi dışında tümüyle iyileşmişti. Platformdan geçip kapıya giderken dimdikti. Karnı yüzünden öne eğilmesine gerek yoktu.

Bir araba onları Acheson'un merkezinin önündeki kaldırımın orada bıraktı, Sean, Mbejane'yi eşyalarının başında bırakıp kalabalık antreden geçerek birinci kata çıktı.

«İyi günler, albayım.» Oradaki emir çavuşu kendisini tanıyarak büyük bir telaşla selam durmuş, bu arada oturduğu tabureyi devirmişti.

Sean, »İyi günler, Thompson,» dedi. «Rütbesinin verdiği onurdan hâla sıkılıyordu.

Thompson rahat durup beklenenden ileri bir ilgiyle sordu. «Nasılsınız, efendim? Karnınızdan yaralandığınızı duyunca üzüldüm.»

«Teşekkürler, Thompson. Artık iyiyim. Binbaşı Peterson içerde mi?»

Peterson da onu gördüğüne sevindi. Sean'ın bağırsaklarının iyi çalışıp çalışmadığını anlamak için nezaketle sorular sordu. Çünkü bir karın yarasının tatsız sonuçlarından biri de iyi çalışmayan bağırsaklardı. Sean bu konuda içini rahatlatınca Peterson devam etti. «Bir çay iç. İhtiyarın şimdi işi var ama on dakika sonra seni görür.» Çay getirmesi için Thompson'a seslendikten sonra sözü yine Sean'un yarasına getirdi. «Büyük bir yara izi kaldı mı, dostum.»

Sean palaskasını gevşetip tuniğinin düğmelerini açtı. Gömleğini pantolonunun içinden çekti. Peterson masasının arkasından çıkıp Sean'un kıllı karnını yakından inceledi.

«Çok düzgün. Ameliyatını iyi yapmışlar doğrusu.» Peterson bir uzman gibi konuşuyordu. «Ben de umdurmanda yaralanmıştım. O vahşilerden biri kocaman, pis mızrağıyla beni çiviledi.» O da biraz soyunarak soluk renkli, tüysüz göğsünü gösterdi. Sean nezaket icabı Peterson'un göğsündeki üçgen biçimi küçük yara izine bakarak başını sallayıp bir şeyler mırıldanmak zorunda kaldı. Ama bu yara izi onu pek etkilememişti. Peterson da bunu anlamış olacak ki acele acele ekledi. «Başka bir yara izi daha var... Hem de bana çok acı verdiydi!» Kemerini açıp pantolununu indirdiği sırada ara kapı aralandı.

General Acheson nazik nazik, «İşinize engel olmadığımı umarım, beyler,» dedi. Kısa süre bir karışıklık oldu, çünkü ikisi de bir yandan giyinmeye, bir yandan da gerekli şekilde selam vermeye çalışıyorlardı. Peterson Savaş Kurallarında sözü geçmeyen bir şeye karar verdi. Rütbesi yüksek bir subayın, pantolonu ayak bileklerine inmiş, hazırol durarak komutanını selamlamasına tarihte pek az rastlanırdı. Hem Binbaşı Peterson parlak kırmızı renkli fanila çamaşıra meraklıydı. Acheson subaylarının kılıklarındaki bu başıbozukluğun nedenini anlayınca birden onlara katılma arzusuna kapıldı. Çünkü onun da birkaç olağanüstü yara izi vardı ama general hayran olunacak şekilde kendini tuttu. Sean'u iç büroya götürüp bir puro ikram etti.

«Eee, Courtney... Buraya iş aramaya gelmediğini umarım.»

«Tam tersine... Bu işten ayrılmayı istiyorum, efendim.»

«Bunu ayarlayabiliriz, sanırım. Maaş kâtibi rahat bir soluk alacaktır.» Acheson başını salladı. «Peterson'a kâğıtlarını hazırlatacağım.»

Sean, «Yarın gitmek istiyorum,» diye ısrar edince Acheson gülümsedi.

«Çok acelen var. Pekâlâ. Peterson, imzalamam için kâğıtları postayla sana yollarım. Senin birlik dağıldı. Onun için burada kalmanın bir anlamı yok.»

«İyi!» Direnmeyle karşılaşacağını düşünen Sean, içi rahatladığı için güldü.

Acheson, «Sadece üç madde var,» diye devam edince de Sean kuşkulanarak kaşlarını çattı.

«Ya?»

«Birincisi Majestemizden bir ayrılık armağanı. Leroux'yu yakaladığın için yine bir Başarılı Görev Madalyası. Gelecek hafta resmi tören yapılacak. Lord K. orada bulunmanı istiyor.»

«Allah kahretsin olmaz! Johannesburg'da kalmam gerekiyorsa istemem, eksik olsun!»

Acheson güldü. «Şaşılacak bir nankörlük! Madalyanı da Peterson sana yollar. İkincisi... Savaş Alacakları Komitesine biraz etki yaptım. Parlemento henüz yasayı çıkarmadı ama komite senin alacağını kabul etti.»

«Aman Tanrım!» Sean afallamıştı. «Acheson'un önerisi üzerine Boer'lerin savaş başlayınca el koydukları Volkskaas Bankasındaki on bin altını için talepte bulunmuştu. Ama bundan bir şey ummamış, olayı hemen unutmuştu. «Paranın tamanını vermiyorlar, değil mi?»

«Çocuk olma, Courtney.» Acheson güldü. «Sadece yüzde yirmisini. Onunla birlikte iki bin altın hiç de önemsenmeyecek bir para değil. İşte çek burada. Aldığına dair imza gerek.»

Sean o kâğıt parçasını gitgide artan bir sevinçle inceledi. Bununla Natal Ağaç Kabuğu şirketine olan borcunun birazını ödeyebilirdi. Sonra hemen başını kaldırdı. «Ya üçüncüsü?» diye sordu.

Acheson küçük bir kartı masada iterek kaydırdı. «Bu benim kartım. Londra'ya geldiğin zaman seni davet ediyorum, istediğin süre kalabilirsin.» Ayağa kalkarak elini uzattı. «Talihin açık olsun. Sean. Ama bunun 'Allahaısmarladık' dernek olmadığını düşünmek isterim.»

Bağımsızlığa kavuşmanın neden olduğu mutluluk ve Candy Rautenbach'la sevgi dolu bir vedalaşmanın hayaliyle Sean arabayı önce tren istasyonunda durdurttu. Ertesi gün güneye giden trende yer ayırtıp Ada'ya da geleceğini bildiren bir telgraf çekti. Sonra Comissioner Caddesinden geçip Candy'nin oteline giderek mal sahibini görmek istediğini söyledi.

Kâtip «Bayan Rautenbach dinleniyor, efendim. Kendisini rahatsız edemeyiz,» dediyse de, Sean ona yarım altın verip itiraz dolu yalvarmalarına aldırmadan mermer merdiveni çıktı.

Usulca Candy'nin dairesine girip yatak odasına geçti. Ona sürpriz yapmak istemişti. Bu konuda hiç ummadığı kadar başarılı olduğundan da kuşku yoktu. Candy Rautenbach dinlenmiyordu. Aslında kadın bir centilmeni eğlendirebilmek için olanca gücüyle uğraşıyordu. Adamın kırmızı kadife yaldızlı koltuklardan birinin arkasındaki tuniğinden. Majestelerinin alaylarından bilinde küçük rütbeli bir subay olduğu anlaşılıyordu.

Sean daha sonraki olaylara Candy'i tümüyle kendi malı olarak görmesinin yol açtığını iddia etti. Birden korkunç bir öfkye kapıldığı için oraya veda ziyaretine geldiğini, Candy'le olan ilişkisinin belirsiz ve aralıklı olduğunu, ertesi sabah başka birine evlenme teklif etmek için yola çıkacağını düşünemedi. Bütün gördüğü, kendi yuvasındaki yabancıydı.

Genç subay korkak değildi ama Candy'yi iyi tanımıyordu. Kadını ona. Bayan Rautenbach diye tanıtmışlardı. O korkunç gerçekle burun buruna geldiği an, yaralı bir boğa gibi gürleyerek yatağa saldıran iriyarı ve öfkeli adamın savaştan geri dönen Bay Rautenbach olduğunu sandı. Genç adam bir an önce oradan uzaklaşmak için harekete geçti. Bu işe dört sütunlu karyoladan hızla inmekle başladı. Genç subay o anda çıplaklığı yüzünden kaçıp insanların içine çıkamayacağını da farketti. Oysa Bay Rautenbach'ın tehdit dolu ilerleyişi böyle kaçmasını zorunlu kılıyordu. Üstelik Bay Rautenbach üniformalıylı ve onun bir albay olduğu da anlaşılıyordu, işte bu son durum genç adamı çok daha etkiledi. Çünkü o henüz çok genç olmakla birlikte askerlikte ün yapmış kimselerin bulunduğu saygıdeğer bir ailedendi. Toplumun kural ve emirlerini iyi biliyordu. Bunların en sertlerinden biri de, insanın kendisinden daha yüksek rütbeli bir subayın eşiyle birleşmemesiydi.

Genç «Efendim.» diyerek gururla dimdik durdu. «Sanırım durumu açıklayabilirim.»

«Seni küçük namussuz!» Sean'ın ses tonu delikanlının anlatacaklarının bir etkisi olmayacağını belirtiyordu. En kestirme yolu seçen Sean yatağın üstünden atladığı gibi genç teğmene saldırmaya kalktı. İlk birkaç saniye üstünü örtmekle ilgilendiği için olaylara karışmayan Candy de birden haykırdı. İpek yorganı kaldırarak üstünden atlayan Sean'un ayaklarına sarıldı. Bu yüzden Sean bütün binada zangırdamalara neden olan bir gürültüyle yere düştü. Bir an ayakları yatakta, başı ve omuzları yerde öylece yatıp kaldı.

Candy genç adama, «Bas git!» diye bağırdı, çünkü Sean korkunç bir şekilde kıpırdanmaya başlamıştı. Sonra yakaladığı yatak örtülerini Sean'un üstüne örterek soluğunu kesti.

Yatak arkadaşı bir ayağını pantolonuna sokarken de, «Acele et.» diye yalvardı. «Tanrı aşkına, acele et! Seni parça parça edecek!» Sonra yerde debelenen, küfreden kat kat örtü ve battaniyelerin üstüne atladı.

«Çizmeleri falan bırak şimdi!» Genç adam çizmelerini bir kolunun altına sıkıştırıp tuniğini omuzlarına attı ve miğferini başına yerleştirdi.

«Teşekkür ederim, efendim,» diye mırıldandı. Sonra büyük bir nezaketle ilave etti. «Sizi rahatsız ettiğim için gerçekten üzgünüm. Lütfen özür dilediğimi kocanıza söyleyin.»

Candy umutsuzlukla Sean'a yapışmıştı. O debelenir, küfür yağdırırken kadın, «Haydi git, budala,» diye yalvardı. Genç odadan çıkınca da yerden kalkıp Sean'un örtülerin altından gözükmesini bekledi.

«Nerede o? Onu öldüreceğim. O küçük namussuzu öldüreceğim!» Sean üstündeki yatak örtülerini atarak ayağa kalkıp öfkeyle etrafına bakındı. Ama ilk gördüğü Candy oldu. Üstelik Candy'nin vücudu kahkahalarla sarsılıyordu. Candy'nin sarsılabilecek pek çok yeri vardı. Hem bunun çoğu beyaz, yuvarlak ve düzgündü. Gülüşü biraz isterik de olsa, bu manzara görülmeye değerdi doğrusu.

Sean, «Neden bana engel oldun?» diye çıkışırken genç subaya duyduğu ilgi azalmıştı şimdi. Dikkatini Candy'nin göğüsleri çekmişti.

Kadın, «Seni kocam sandı,» diye soludu.

Sam kükredi. «Küçük namussuz.»

«Tatlı bir çocuktu.» Kadının gülmesi birden kesildi. «Hem buraya böyle nasıl dalarsın? Kendini ne sanıyorsun? Sen dünyanın ve onun içindeki her şeyin sahibi olduğunu mu düşünüyorsun?»

«Bana aitsin.»

Candy, «Allah kahretsin!» diye patladı. «Hiç de değil. Haydi artık buradan git koca öküz.»

«Üstüne bir şeyler giy.» Durum beklenmedik bir hal alıyordu. Sean onun suçluluk duyacağını, pişman olacağını sanmıştı.

Birden öfkelenen Candy, «Defol git!» diye haykırdı. Sean, onu hiç böyle görmemişti. Kadının attığı kocaman vazodan kendini güçlükle kurtarabildi. Candy bu kez süslü bir aynayı yakaladı. Bu, Sean'un arkasında kalan duvara Candy'e zevk veren bir şiddetle çarparak parçalandı. Kadının bu duvarı Viktorya stiline göre döşenmişti, dolayısıyla savrulabilecek sayısız şey vardı. Sean çok çevik olmakla birlikte sonuna dek zarar görmeden dayanamazdı. Sonunda adını bilmediği bir subayın yaldız çerçeveli resminden kurtulamadı.

Sean can acısıyla. «Kaltak!» diye haykırarak karşı saldırıya geçti. Çıplak Candy bağırarak kaçıyordu, fakat adam onu kapıda yakalayıp omzuna vurdu ve tekmeler atmasına aldırmadan yatağa götürdü.

Candy'i yüzüstü kucağına yatırarak söylendi. «Şimdi sana biraz terbiye vereceğim, kızım.»

İlk tokat kadının pembe kalçasında kırmızı bir iz bıraktı ve onun debelenmesini önledi. İkinci tokat daha hafifti. Üçüncüsüyse sevgi dolu bir okşama sayılabilirdi. Fakat Candy içi parçalanırcasına ağlıyordu.

Sağ elini havaya kaldırmış olan Sean birden üzüntüyle ömründe ilk kez bir kadına vurduğunu farketti. «Candy!» Sesi şaşkındı ve kadın dönerek kucağına oturup boynuna sarılınca daha da şaşırdı. Candy, ıslak yanağını onun yanağına dayadı.

Sean özür dilemek, bağışlanmak için yalvarmak istedi. Fakat mantığı boğazında yükselen sözlere engel oldu. Bunların yerine boğuk bir sesle, «Yaptıklarına pişman mısın?» diyebildi.

Candy yutkunup endişeyle başını salladı.. «Lütfen beni affet sevgilim. Bunu hakkettim.» Parmaklarını Sean'un boynunda, dudaklarında gezdirdi. «Lütfen beni bağışla. Sean. Özür dilerim.»

O gece yatakta yemek yediler. Sabah erkenden Sean gömme banyoda yatar ve sıcak su sırtındaki tırmıkları yakarken konuştular.

«Bu sabahki trenle eve döneceğim, Candy. Noel'de evde olmak istiyorum.»

«Oh, Sean!» Birkaç gün daha kalamaz mısın?»

«Hayır.»

«Ne zaman geri geleceksin?»

«Bilmiyorum.»

Kadın tekrar konuşmadan önce uzun bir sessizlik oklu. «Demek gelecekteki planlarına dahil değilim?»

Erkek, «Sen arkadaşımsın, Candy,» diye itiraz etti.

«İşte bu çok hoş.» Candy ayağa kalktı. «Senin için kahvaltı ısmarlayayım.»

Kadın yatak odasında durarak kendini boy aynasında dikkatle inceledi. Geceliğinin mavisi gözleriyle aynıydı ama günün o saatinde boynunun derisinde minik kırışıklıklar vardı.

Candy, zenginim, diye düşündü. Yalnız kalmama gerek yok. Aynanın önünden geçip yürüdü.

42

Sean çakıltaşlı yoldan Goldberg malikânesine doğru yürüdü. Hindistanın Gururu adı verilen ağaçların arasındaki yoldan geçti. Etrafında kat kat çimenlikler vardı. Bu çimenlik terasla evin rokoko cephesine doğru yükseliyordu.

Sean biçimli kesilmiş fundalığın arasından hafif bir kahkaha duydu. Durup bu sesi dinledi. Birden mahçuplaşmıştı. Kadınla karşılaşmaktan çekiniyordu. Ruth'un onu nasıl karşılayacağını bilemiyordu, çünkü mektubuna cevap vermemişti.

Sonunda yoldan ayrılıp çimenlikten geçerek küçük amfiteatrın yanına geldi. Aşağıda, ortada Partenon tapınağının bir minyatürü vardı. Beyaz mermer sütunlar güneşte parlıyordu. Bunu çevreleyen ve bir hendeği andıran yerde balıklar yüzüyordu. Sudaki nilüferlerin goncaları beyaz, altın ve eflatun rengiydi.

Ruth küçük gölün mermer kıyısında oturuyordu. Tepeden tırnağa kadar siyahlar giyinmişti fakat kolları çıplaktı. Genç kadın kollarını uzatarak bağırdı. «Yürü Storm. Bana doğru yürü.»

On adım ötede yere, çimenlerin üstüne oturmuş olan Storm Friedman, siyah kâhkülünün altından ciddi ciddi annesine bakıyordu.

Ruth, «Haydi gel yavrum,» diye ısrar edince, çocuk öne doğru eğildi. Kısa eteğinin altından dantelli ve kurdeleli, uzun paçalı bir külot gözüktü. Çocuk birkaç saniye öyle kaldıktan sonra bir gayretle ayağa kalktı ve tombul, pembe bacaklarının üstünde zorlukla durdu. Ruth sevinçle ellerini çırpınca, Storm da dört dişini göstererek zaferle güldü.

Ruth bir kahkaha attı. «Haydi annene gel.» Storm sendeleye sendeleye bir düzine kadar adım attı. Ama sonra bu gidişi pratik bulmamış olacak ki, elleriyle dizlerinin üstüne çöküp emeklemeye başladı.

Ruth, «Hile yaptın!» diye suçlayarak zıplayıp çocuğunu koltuk altlarından yakaladı ve havaya doğru salladı. Storm mutlulukla bağırıyordu. «Daha!... Daha!»

Sean da onlarla birlikte gülmek istedi. Koşup ikisini de kollarına almayı arzuladı. Çünkü birden yaşamının bütün anlamının, varlığının nedeninin burada olduğunu anlamıştı. Bir kadın ve bir çocuk. Kendi kadını ve kendi çocuğu.

Ruth başını kaldırınca onu gördü. Çocuğunu sıkıca göğsüne dayayarak donup kaldı. Amfiteatrın basamaklarını inen erkeğe bakarken yüzü ifadesizdi.

Sean onun önünde durarak şapkasını şaşkın şaşkın elinde çevirdi. «Merhaba.»

Kadın, «Merhaba, Sean,» diye fısıldadı, sonra dudakları mahcup, çekingen bir gülüşle büküldü. «Çok geç kaldın. Artık gelmeyeceğini düşünüyordum.»

Sean sevinçle sırıtarak öne bir adım attığı sırada, ciddi bir merakla ona bakan Storm zıplamaya ve bağırmaya başladı. «Adam! Adam!» Çocuk ayaklarını Ruth'un karnına dayamış, erişmek amacıyla Sean'a doğru eğiliyordu. Ruth şaşırmıştı. Sean şapkasını atıp çocuğu yere düşmeden yakaladı.

Storm, Sean'un kollarında zıplamaya devam ederek, «Daha! Daha!» diye haykırıyordu. Sean'un bebekler konusunda bildiği pek az şey vardı ama onların tepelerindeki yumuşak noktanın pek hassas olduğunun farkındaydı. Bu yüzden düşürmekten korkarak kızına sıkıca sarıldı. Aynı zamanda onu kollarının arasında ezeceğini düşünürek ödü patlıyordu.

Sonunda Ruth gülmekten vazgeçerek onu bu yükten kurtardı ve «Eve gel,» dedi, «Tam çay zamanına yetiştin.»

Storm'un iki elini tutarak ağır ağır çimenlikten geçtiler. «Sean, her şeyden önce bilmem gereken bir şey var,» Ruth ona değil, başını eğmiş çocuğuna bakıyordu. «Sen, onu...» Durakladı. «Saul... Onun başına gelene engel olabilir miydin? Yani sen bir şey yapmadın...» Sesi hafifleyip kesildi.

Erkek haşin haşin. «Hayır, bir şey yapmadım.» diye cevap verdi.

«Bana yemin et, Sean.» Ruth yalvarıyordu.

«Sana yemin ederim.» Kimin üstüne yemin edeceğini düşündü. Kendi hayatı üstüne yemin etmek yeterince güçlü değildi. «Çocuğumuzun üstüne yemin ederim.»

Ruth rahatlayarak içini çekti. «Bu yüzden sana yazmadım. Önce bilmem gerekiyordu.»

Sean o anda Ruth'a kendisini götüreceğini söylemek istedi. Ona Lion Kop'dan yuva haline girmek için Ruth'u bekleyen o büyük ve boş evden söz etmek istedi. Fakat o anın uygun olmadığını biliyordu. Saul'dan söz ettikten hemen sonra olamazdı bu. Bekleyebilirdi.

Sean. Goldberg'lerle tanıştırıldı. Hep birlikte çay içerlerken Sean havadan sudan söz etti. Ruth'a bakarken gözlerindeki ifadeyi diğerlerinin görmemesine çaba harcadı.

Tekrar çimenlikte yalnız kalana dek bekledi, sonra birden her şeyi söyledi. «Ruth, Storm ve sen, benimle eve geleceksiniz.»

Genç kadın bir gül fidanında açık sarı bir çiçek kopardı, hafifçe kaşlarını çatarak sapındaki küçük dikenleri teker teker yoldu. En sonunda erkeğe baktı. «Geliyor muyum, Sean?» Masum masum sormuştu fakat Sean'un, onun gözlerindeki tuhaf pırıltıyı görüp tehlikeyi anlaması gerekirdi.

«Evet. Birkaç gün içinde evlenebiliriz. Özel bir izin almak ve senin eşyalarını toplaman bu kadar sürer. Sonra seni Lion Kop'a götürürüm. Sana bundan söz etmedim... »

Ruth hafif sesle. «Lanet olsun.» diye mırıldandı. 'Sen ve senin şu kahrolasıca küstahlığın... Sean ona bakakaldı. Elin de kırbacınla buraya geliyorsun. Kırbacı bir şaklatışta benim havlayıp çemberden geçeceğimi umuyorsun.» Gitgide öfkelenmeye başlamıştı. «Daha önce kadınlarla nasıl ilişkilerin olduğunu bilmiyorum. Fakat ben ordunun peşinden giden bir hizmetçi değilim. Bana böyle davranılmasına izin vermeye de niyetim yok. Bana lütfetmeye karar verdiğin bu onuru kabule hazır olamayacağım bir saniye olsun aklından geçti mi? Benim sadece üç aylık dul olduğumu unutmak için sana ne kadar zaman gerekti? Bir adamın mezarını bırakarak koşa koşa gelip senin lütfeden kollarına atılacağıma, seni hangi düşüncesizlik inandırdı?»

»Fakat seni seviyorum Ruth.» Kadının sözlerini kesmeye çalıştı.

Ama Ruth haykırıyordu. «Öyleyse kanıtla. Allah kahretsin! Bunu yumuşak olmakla kanıtla. Bana bir eşya değil, kadın muamelesi yaparak kanıtla. Bunu anlayışlılıkla kanıtla.»

Sean'un şaşkınlığı da kadınınki kadar yoğun bir öfkeye döndü. Bu kez o bağırmaya başladı. «O fırtınalı gecede bu kadar titiz değildin... Daha sonra da öyle!»

Ruth tokatlanmış gibi bir adım geriledi, elindeki ezilmiş gonca yere düştü. «Domuz,» diye fısıldadı. «Defol ve bir daha gelme.»

«Sadık hizmetkârınızım!, madam.» Sean şapkasını başına geçirip dönerek çimenlikten geçti. Ancak çakıllı yola varınca adımları ağırlaştı. Durup öfkesi ve gururuyla savaştı. Sonra ağır ağır döndü. Yemyeşil çimenlik boştu. Ruth gitmişti.

Ruth koşarak mermer merdivenden çıktı. Yatak odasının penceresine eriştiğinde. Sean yolun yarısına gelmişti. Bahçe kapısına varınca durdu ve Ruth da hevesle pencereden dışarıya doğru eğildi. Sean dönüp bakarsa onu daha kolaylıkla görebilecekti. Onun kasıtla uzun bir puro yaktığını, kibriti fırlatıp attığını omuzlarını geriye verip uzaklaştığını gördü.

Ruth gözlerine inanamayarak bahçe kapısının çift sütununa ve erkeğin arkasında kaybolduğu koyu yeşil akdiken çite bakakaldı Sonra ayır ağır pencereden ayrılıp yatağının üstüne oturdu Hafif sesle. «Neden anlamadı?» diye sordu.

Daha sonra ağlayacağını... gerçek yalnızlığın başladığı gecede ağlayacağını biliyordu.

43

Sean. Ladyburg'a hafif sisli bir kış günü döndü. Tren hendeğin yanından giderken, kompartmanın balkonunda durarak Lion Kop'daki uçsuz bucaksız yeşilliklere baktı. Orasını gördüğü için duygulanmıştı ama sevincine karanlık duygular karışıyordu.

Yolun yarısı, diye düşündü. Bu yıl kırk bir yaşıma basacağım Bu kadar didinme ve çılgınlıktan ortaya bir şeyler çıkmış olmalı. Sahip olduğum şeyleri bir toplayayım.

Para olarak Savaş Alacakları Komitesinin verdiği iki bin altından biraz fazlası var. Toprak olarak altmış bin dönüm. Ayrıca daha fazlasını almak için de opsiyona sahibim. Kırk bin dönüm fidanım var Bir yıl sonra bunlar kesilmeye hazır olacak. Bunlara karşılık ağır borca girdim ama bu borç beni boğacak kadar da değil. Onun için zengin bir adamım.

Vücuduma gelince... Saçlarımda biraz kır var. Vücudum yara izi içinde ve burnum da kırıldı. Fakat yine de yüzer kilo ağırlığındaki mısır dolu iki çuvalı kollarıma aldığım gibi taşıyabilirim. Bir oturuşta küçük bir kuzunun yarısını yiyebilirim. Dürbüne gerek kalmadan iki mil ötedeki bir sürüdeki ceylanları sayabilirim. Ayrıca bu işleri bilen Candy de gücünden hiç yakınmadı. Henüz yaslı değilim.

Bunlardan başka bana ait olan bir oğlumla, şimdilik benim olmayan bir oğlum ve bir kızım var. En iyilerini yitirmeme karşın arkadaşlarım var... Belki de dostlarım düşmanlarımdan fazla.

Fakat bunlar kadar önemli olanı, sonunda amacımı ve yönümü bilmek. Ne istediğimi biliyorum. Rotam belirlenmiş ve rüzgâr da iyi esiyor.

Sahip olduğum şeyler bunlar. Kullanmam ve zevk almam için benim bunlar.

Ya borçlarım? Ödünç aldığım para, bir kardeşle oğlun nefreti ve Ruth.

«Ruth gitti! Ruth gitti!» Vagonun altındaki raylar böyle ses veriyordu sanki. «Ruth gitti! Ruth gitti» diye onunla alay ediyorlardı.

Sean kaşlarını çatarak kafasında bu sözleri zorla değiştirdi. «Rüzgâr iyi! Rüzgâr iyi!»

Bunu izleyen aylarda Sean tüm enerjisini Lion Kop'un geliştirilmesine verdi. Elindeki iki bin altınla borç ödeyecek yerde topraklarının kalan kısmına da ağaç dikti. Ağaçların kesilme zamanı geldiğinde, topraklarına rahatlıkla erişebilmek için yeni yollar açtı.

Hiç işi olmadığı bir günde de Dennis Petersen'i görmeye gitti. Gün boyunca opsiyonunu almış olduğu Mahobo Kloof Çiftliğinin satışını tartıştı. Parası yoktu. Natal Ağaç Kabuğu şirketindeki Jackson da daha fazla kredi vermeye yanaşmamıştı. Dennis ödemede uzun vadeye razı olmayınca, Ladyburg Bankasına Ronny Pye'a gitti Sean. Bu aslında pek ufak bir umuttu. Ronny kendisine kahve ve puro ikram edip nazik nazik önerisini dinleyince, Sean geldiğine memnun oldu.

Ronny. «Her şeyini tek ata yüklüyorsun,» diye uyardı onu.

«Bu yarışta bir at var. O da kaybedemez.»

Ronny, «Pekâlâ.» diye başını salladı. «Sana yapacağımı söyleyeyim. Sana Mahobo Kloofu alman için gereken parayı vereceğim. Ayrıca Çiftliği geliştirmen için de on bin sterlin. Buna karşılık sen de Mahobo Kloofu ipotek edeceksin. Bunun birinci ipoteğiyle Lion Kop'un ikinci ipoteğini istiyorum. Natal Ağaç Kabuğu Şirketinden sonra burasını bana da ipotek edeceksin.»

Sean razı oldu. Bir hafta sonra Ronny Pye, Pietermaritzburg'da Jackson'a gitti. Kısa bir hal hatır konuşmasından sonra Ronny, «Courtney'e verdiğin borçtan dolayı memnun musun?» diye sordu.

«Gösterdiği karşılık iyi.» Jackson durakladı. «Fakat bana kalırsa biraz çılgınlık ediyor.»

Ronny usulca ima etti. «Bu borç senetlerini senden almaya razı olabilirim.» Jackson rahatladığını gizlemek için düşünceli düşünceli burnunu ovuşturdu.

Sean mutlulukla kendi Zulu ordusunu Mahobo Kloofun bakir otluklarına yolladı. Terleyen, şarkı söyleyen sıra sıra zencilerin zengin, kırmızı toprakları kazarak narin fidanları dikmelerinden büyük zevk alıyordu.

O günlerde Dirk hep Sean'un yanındaydı. Artık okula daha ender uğrar olmuştu. Sean oğlunun okumuş bir adam olamayacağı kanısına varınca, sabahları Dirk'in okula gitmesine engel olan, fakat birkaç dakika sonra mucize olmuş gibi gecen karın ağrılarına ses çıkarmadan razı oldu. Bu sayede çocuk babasının peşisıra çiftliğe gidebiliyordu. Dirk, Sean'un duruşunu, eyerde oturuşunu, yürüyüşünü taklit etmekteydi. Sean'un sözlerini dikkatle dinliyor, daha sonra özellikle küfürleri hiç atlamadan tekrarlıyordu hepsini. Akşam üzerleri geç vakit sülün, keklik ve yaban tavuğu avlıyorlardı. Pazarları Sean avlanmak veya poker oynamak ya da sadece konyak içip konuşmak için komşulara gittiği zaman da Dirk onun yanında bulunuyordu.

Sean'un itirazlarına rağmen Ada kızlarını alarak Protea Caddesindeki evine dönmüştü. Lion Kop kocaman, boş bir kabuk gibiydi. Sean'la Dirk on beş odadan sadece üçünü kullanıyorlardı. Bunlar da az eşyayla döşenmişti zaten. Yerlerde halı, duvarlarda resim yoktu. Örülmüş deriden yapılmış birkaç iskemle, demir karyolalar, tahta masalar ve bir, iki dolaptan oluşmuştu eşya. Köşelere kitaplar ve oltalar yığılmıştı. Şöminenin yanında ki rafta iki çifteyle bir tüfek duruyordu. Sarı tahta yerler cilalanmamış, iskemlelerle karyolaların altında toz birikmişti. Sean'un hiç girmediği Dirk'in odasında da bir yığın eski çorap, kirli gömlek, okul defterleri ve avda elde edilen ödüller vardı.

Sean evle hiç ilgilenmiyordu. Burası yemek yemek ve uyumak için bir yerdi. Yağmuru önleyen bir damı, ısınmak için bir şöminesi ve kitap okumak için lamba ışığı vardı. Sean bu sayede okumaya karşı duyduğu büyük iştahı bastırabiliyordu. Sean gecelerini siyaset, ekonomi, seyahat, matematik ve tıpla ilgili kitapları okumakla geçiriyordu. Bu sırada güya okul ödevini yapan Dirk şöminenin karşı tarafında oturup arzuyla Sean'u gözetliyordu. Bazı geceler Sean mektuplara cevap vermeye dalınca, Dirk'in orada olduğunu unutuyordu. Çocuk da gece yarısından daha sonraya kadar oturuyordu.

Sean artık Jannie Niemand ve Jan Paul Leroux'le mektuplaşıyordu, ikisi birlikle Transvaal'de siyasete atılmıştı. Daha şimdiden Sean'a hafif hafif baskı yapmaya başlamışlardı. Kendi Güney Afrika Partilerinin bir benzerini kurup Natal'da yönetmesini istiyorlardı. Ama Sean buna yanaşmıyordu. Onlara henüz zamanı olmadığını ve bunu belki ilerde yapacağını yazıyordu.

Ayda bir defa da John Acheson'dan uzun bir mektup alıyor ve buna cevap veriyordu. Acheson İngiltere'ye dönmüş. İngilizler onu minnetle karşılamışlardı. Artık Lord Caisterbrook'du o; Lordlar Kamarasından Sean'a devlet işleriyle halkın durum ve tutumu konusunda yazıyordu.

Sean sık sık Ruth'u düşünüyordu. Hem hiç de sağlıklı sayılmayacak kadar sık oluyordu bu. Ondan sonra kızıyor, üzülüyor ve korkunç bir yalnızlık duyuyordu. Bu duygular yavaş yavaş içinde birikiyor, sonunda uykularını kaçırıyordu. O zaman Sean gece kalkıp yeni tren deposunun orada bir kulübede oturan dostunu ziyarete gidiyordu.

Bununla birlikte yine de kendisini mutlu sayıyordu. Fakat 1903 eylülü başında yazıları kabartma bir kart şeklinde alınca durum değişti.

'Miss Storm Friedman, Albay Sean Courtney in üçüncü doğum günü partisinde bulunmasını rica eder.

Saat 16.00 26 Eylül.

Gelmeyecekseniz, Bildirin Lütfen.

Golds, Chase Vally. Pietermaritzburg.' yazılıydı kartta. Sağ alt köşesinde mürekkepli, minik bir parmak izi vardı.

44

Sean, 24'ünde trenle Pietermaritzburg'a hareket etti. Dirk istasyondan Ada'yla döndü ve Protea Sokağında bulunan evdeki eski odasına yerleşti.

O gece Mary uyumadan yatarak Dirk'in babası için ağlamasını dinledi. Aralarında sadace ince tahta bir bölme vardı. Adanın evi bir atölye ve kızların kalabileceği bir pansiyon olarak yapılmamıştı. Kadın arkadaki geniş verandayı kapatıp bölmelere ayırmakla halletmişti işi. Her bölme bir karyola, bir dolap ve lavabo alacak kadar genişti. Bunlardan biri Mary'nindi ve Dirk'in bitişiğinde bulunuyordu.

Mary bir saat yatarak onun ağlamasını dinledi. Bir yandan da Dirk'in bitkin düşüp uyuyakalması için dua ediyordu, iki kez onun uyuyakaldığını sandı. Fakat her sefer birkaç dakika süren bir sessizlikten sonra boğuk hıçkırıklar yeniden başladı. Her hıçkırık Mary'nin göğsüne derin bir acının saplanmasına neden oluyordu. Bu yüzden yatağında yumruklarını sıkmış, kazık kesilmiş yatıyordu.

Dirk varlığının merkezi haline gelmişti. Bu karanlıklarda onun için tek umut ışığı Dirk'di. Mary onu inanılmaz bir bağlılıkla seviyordu, çünkü Dirk çok güzel, çok genç, temiz ve dürüsttü. Mary onun cildine, gür saçlarına dokunmayı seviyordu. Dirk'e bakarken kendi yüzünün önemi kalmıyordu. Sivilce izi içindeki mahvolmuş yüzünün verdiği ıstırabın da önemi yoktu.

Aylarca Dirk'den ayrılmak onun için bir azap olmuş, karanlıklarda yalnız kalmıştı. Fakat Dirk geri gelmişti yine ve Mary'nin tesellisine ihtiyacı vardı. Yatağından usulca çıkarak duyduğu sevginin etkisiyle öylece hareketsiz kaldı. Her davranışı acımasını belirtiyordu. Tel takılmış pencereden süzülen ay ışığı da ona aynı acımayla davrandı. Yüzünün derisini kabalaştıran yara izlerini hafifletti, bu çehreyi aslında olması gereken şekle koydu! Geceliğin altındaki vücudu ince, göğüsleri dolgundu. Yüzünü çirkinleştiren izler vücudunda yoktu. Genç bir beden, yumuşak bir melek gibi ayın parlattığı beyazlara sarılmıştı.

Dirk tekrar hıçkırınca Mary onun yanına gitti.

Yatağın yanına çömelerek, «Dirk,» diye fısıldadı. «Dirk, lütfen ağlama. Lütfen sevgilim.»

Dirk sesli sesli yutkunup ondan uzaklaştı ve elleriyle yüzünü örttü.

«Sus, sevgilim. Her şey düzeldi.» Dirk'in saçlarını okşamaya başladı. Onun dokunması Dirk'in daha da kederlenmesine, ağlamasına yol açtı.

«Oh, Dirk, yapma...» Ve Mary onun yatağına girdi. Dirk'in yattığı yerde çarşaflar sıcak ve ıslaktı. Kız ona sarılarak sıcak vücudunu göğsüne dayadı ve kollarında sallamaya başladı.

Sonunda kendi yalnızlığı benliğini sardı. Dirk'e fısıldarken sesi boğuk bir hal aldı. Artık Mary'nin ihtiyacı Dirk'inkinden çok daha fazlaydı.

Dirk'in vücudu son bir hıçkırıkla sarsıldı. Sonra sustu. Mary onun sırtının gevşediğini, midesine dayanmış kaba etlerin yumuşadığını farketti. Ona, daha fazla yaklaşarak parmaklarını yanağında gezdirdi, boynunu okşadı.

Dirk Mary'nin kollarının arasında ona doğru döndü. Kız içini çekerken, onun göğsünün şişip indiğini hissetti. Dirk çok mutsuz bir sesle. «Beni sevmiyor,» dedi. «Beni bırakıp gitti.»

Mary fısıldadı. «Seni seviyorum, Dirk. Seni seviyorum... Hepimiz seni seviyoruz, şekerim.» Ve onun gözlerini, yanaklarını, ağzını öptü. Dirk'in gözyaşları kızgın tuz gibiydi.

Dirk tekrar içini çekti, başını Mary'nin göğsüne değene kadar eğdi. Kız onun göğüslerine gömülen yüzünü hissederek elleriyle başını tutup daha yakına çekti.

«Dirkie...» İçinde duyduğu garip, yeni ateş yüzünden sesi birden kesildi.

Sabah Dirk ağır ağır uyandı ama bir şaşkınlık duymaktaydı. Bir süre yatarak bunu düşündü. Önce benliğini saran o belirsiz memnunluğa bir anlam veremedi.

Sonra Mary'nin yandaki bölmede hareket ettiğini duydu. İbrikten leğene dökülen suyun şıkırtısı, elbise hışırtısı... Sonunda Mary'nin kapısı usulca açılıp kapandı. Ayak sesleri mutfağa doğru gitti.

Bir gece önceki olayları bütün ayrıntılarıyla iyice anımsadı birden. Olanları tümüyle anlayamıyordu. Fakat bu olay kafasındaki her şeyi gölgeleyecek kadar büyüktü.

Çarşafları bir tarafa atıp iki dirseğinin üstünde doğruldu. Geceliğini yukarıya çekerek vücudunu sanki hiç görmemiş gibi inceledi:

Ayak seslerinin yaklaştığını duyunca hemen üstünü örtüp çarşafları çekti, uyurmuş gibi yaptı. Mary usulca içeriye girerek bir fincan kahveyle bir parça kızarmış ekmeği komodinin üstüne bıraktı.

Dirk gözlerini açarak ona baktı.

Mary. «Uyanıksın,» dedi.

«Evet.»

«Dirk...» Mary söze başladıysa da birden kızardı. Yanaklarının büzülmüş derisi benek benek oldu. Sesi utançtan tiz bir fısıltı halini aldı. «Bunu hiç kimseye söylememelisin. Unutmalısın... olanları unutmalısın.»

Dirk cevap vermedi.

«Bana söz ver, Dirk. Lütfen bana söz ver.»

Genç konuşmak için kendisine güvenemeyerek ağır ağır başını salladı. Mary'i bu denli etkilediğini bilmek boğazının tıkanmasına neden olmuştu.

«Doğru değildi bu, Dirkie. Korkunç bir şeydi. Bir daha bunu düşünmemiz bile doğru olmaz.» Kapıya doğru gitti.

«Mary.»

«Evet.» Genç kadın dönmeden durdu. Her an kaçmaya hazırlanan bir kuşu andırıyordu.

«Bu gece gelecek olursan... kimseye bir şey söylemem.»

Mary şiddetle, «Hayır,» diye fısıldadı.

«Öyleyse nineme söylerim.»

«Hayır. Oh. Dirkie. Bunu yapamazsın.» Yine yatağın yanına gelmiş, eğilmiş Dirk in eline uzanıyordu. «Bunu yapmamalısın. Yapmamalısın. Bana söz verdin.»

Genç yumuşak sesle «Gelecek misin?» diye sordu. Mary onun yüzüne baktı Düzgün esmer alnı, yemyeşil gözleri ve alnına düşmüş siyah ipeği andıran kıvırcık saçları gördü.

«Gelemem yaptığımız çok, çok kötü bir şeydi.»

Dirk. «Öyleyse söylerim» dedi.

Mary doğrulup ağır ağır küçük odadan çıktı. Omuzları teslim olduğunu belirtir gibi çökmüştü. Dirk onun geleceğini biliyordu.

45

Sean kiraladığı arabayla tam saatinde Goldberg malikânesine erişti. Arabanın koltuğu süslü kâğıtlara sarılmış türlü paketlerle doluydu. Bununla birlikte Sean'un üç yaşındaki bir kızın zevkleri konusunda sınırlı bir bilgiye sahip olduğu da seçtiği armağanlardan belliydi. Her pakette bir bebek vardı. Yatınca gözlerini kapatan porselen bebekler, sarı örgülü saçları olan bebekler, karnı sıkılınca bağıran bir bebek, milli kıyafetlerde bir düzine bebek.

Mbejane arabanın arkasından gidiyor, Sean'un eşsiz bir orjinallik saydığı armağanı getiriyordu. Alacalı bir Shetland midillisiydi bu. Hem elde yapılmış bir eyeri, martingal kayışı ve dizginleri de vardı.

Çakıllı yol arabalarla dolmuştu. Sean son yüz metreyi kolunda armağanlarla yürümek zorunda kaldı. Yaklaştıkça bahçeden sürekli tiz haykırışlar yükseldiğini duyuyordu. Sonunda birinin pantolunun sağ paçasını çektiğini hissederek durdu.

Dizinin oralardan bir ses, «Bunlar benim armağanlarım mı?» diye sordu. Sean başını yana eğerek minyatür bir Madonna'nın yukarıya kaldırdığı yüzüne baktı. Simsiyah parlak bukleler, saf oval yüzü çerçeveliyor, kocaman gözler pırıl pırıl parlıyordu. Sean kalbinin hızla çarptığını hissetti.

«Bu adının ne olduğuna bağlı,» diye kaçamak cevap verdi.

«Adım, Miss Storm Fridman. Pietermaritzburg'da, Chase Valley'de, Golds'da oturuyorum. Şimdi bu armağanlar benim mi?»

Sean Madonna'yla yüz yüze gelmek için diz çöktü. «Doğum gününüzü kutlarım. Nice yıllara, Miss Friedman.»

«Oh. ne iyi!» Kız heyecanla titreyerek paketlerin üstüne atıldı. Bu sırada elli kadar çocuk da onların etrafını aldı. Haykırmalar son haddini bulmuştu.

Storm paketletin kâğıtlarını çabucak parçaladı. Parmakları bu iş için yeterli olmadığı zaman dişlerini de kullanıyordu. Küçük davetlilerden biri ona yardım etmeye kalktı, fakat Storm, «Bunlar benim armağanlarım!» diye bağırarak bir panter yavrusu gibi üstüne atılınca, küçük konuk telaşla geriledi.

Sonunda çocuk parçalanmış kâğıtlarla bebeklerin arasına oturarak Sean'un elinde kalan son pakedi işaret etti. «Ya o?»

Sean başını salladı. «Hayır, bu annen için. Fakat arkana bakarsan başka bir şey bulabilirsin.»

Mbejane tatlı tatlı sırıtarak midilliyi tutuyordu. Storm coşkusundan birkaç saniye konuşamadı. Sonra buharlı bir düdük gibi bir ses çıkararak ayağa fırladı. Yeni evlat edindiği bebekleri bırakarak midilliye koştu. Arkada kalan bir sürü küçük kız bebeklere saldırdılar. Avını bırakan aslanın ardından hücum eden akbabaları andırıyorlardı.

«Beni kaldır! Kaldır!» Storm mutluluk dolu bir sabırsızlıkla zıplıyordu. Sean bu kıpır kıpır kıpırdanan, sıcak, küçük vücudu ellerinin arasına alınca, yine içinde bir şeyler oldu. Çocuğu usulca eyere oturtup dizginleri de eline verdi ve midilliyi eve doğru götürdü.

Ruth, Storm'un konuklarının anne ve babalarıyla yiyecek dolu büyük masanın yanında duruyordu. Sean çekme kayışını Mhejane'ye verip «Ona iyi bak,» diyerek terastan geçti. Pek çok insanın gözlerinin üstünde olduğunun farkındaydı. O sabah bir saatini berberde geçirdiğine ve kılığına dikkat etmesine sevindi. Pahalı ingiliz alpakasından yapılmış yeni bir elbise giymişti. Çizgileri pırıl pırıl parlıyordu. Yeleğine altın bir köstek ve yakasına da beyaz bir karanfil takmıştı.

Ruth'un önünde durarak şapkasını çıkardı. Kadın ona elini uzattı. Sean bu eli sıkmasının beklenmediğini anladı.

«Sean, gelmekte ne kadar iyi ettin.»

Sean onun elini tuttu, eğilip dudaklarını buna değdirdi. Bu da onun duygularının derinliğini gösteriyordu. Çünkü el öpmeyi Fransızlara uygun bir züppelik, vakarsız bir hareket sayardı.

«Beni çağırdığın için çok iyisin, Ruth.»

Kolunun altındaki pakedi çıkarıp genç kadına uzattı. Ruth bir şey söylemeden pakedi açtı ve içindeki uzun saplı gülleri görünce, yanakları memnunlukla kızardı.

«Oh, ne kadar iyisin!» Kadın gözlerinin içine bakıp gülerken Sean'un kalbi yine hopladı. Ruth onun koluna girerek, «Bazı dostlarımla tanışmanı isterim,» dedi.

O gece diğer konuklar gidip sinirleri ve vücudu bitkin düşen Storm yatağına yatırıldıktan sonra Sean, Goldberg'lerde akşam yemeğine kaldı. Artık anne ve baba Goldberg, Sean'un Ruth'la ilgilendiğinin farkındaydılar. Bunun nedeninin adamın Saul'la olan dostluğu olmadığını da anlamışlardı. Bütün gün öğleden sonra, Sean bahçede St. Bernard köpeğin bir kanişi kovalaması gibi Ruth'un peşinde dolaşmıştı.

Yemekte kendi durumundan, Ruth ve Goldberg'lerin davranışlarından pek memnun olan Sean, kendisini anne Goldberg'e sevdirmeyi başardı. Ayrıca parasız bir maceracı olduğunu düşünen Ben Goldberg'in kuşkularını da giderdi. Konyak ve puro içerlerken Sean'la Ben, Lion Kop ve Mahobo Kloofda yapılacak işlerden söz ettiler. Sean mali durumunun güç olduğunu saklamadı. Ben de bu kumarın büyüklüğü ve Sean'un ihtimalleri soğukkanlılıkla saptaması yüzünden etkilendi. Bu tıpkı Ben Goldberg'in bugünkü durumuna erişmesini sağlayan oyuna benziyordu. Adam eski günleri anımsayarak hafif bir özlem duydu. Onun için de kadınların yanına giderlerken. Sean'un kolunu okşayıp ona, «Oğlum,» dedi.

Sean evden ayrılacağı sırada ön basamaklarda durup. «Seni tekrar ziyaret edebilir miyim, Ruth?» diye sordu.

«Tabii, çok hoşuma gider.»

Böylece Sean için yepyeni saydığı bir flört dönemi başlamıştı. Bundan hoşlandığını anlayınca kendisi de şaştı. Her cuma akşamı trenle Pietermaritzburg'a gidip Beyaz At Oteline iniyordu. Kampanyasını bu merkezden yönetiyordu. Ya Gold'larda veya Ruth'un dostlarında ya da Sean'un ev sahipliği yaptığı yerel otellerden birinde ziyafetler veriliyordu. Ayrıca balolar, danslar, yarışlar, piknikler düzenleniyordu. Sean'un Ladyburg'da bulunmadığı zamanlar Dirk, Protea Caddesindeki evde kalıyordu. Sean oğlunun durumu surat etmeden kabul eder gibi görünmesine memnundu.

İlk ağaçların kesilme zamanı gelmişti. Sean, Ruth'u Ladyburg'a getirebilmek için bunu bir bahane olarak kullanmaya kararlıydı. Goldberg'ler bu daveti duyunca önce dondular ama Ada'nın bir hafta konuğu olması için Ruth'a yazdığı mektubu görünce yumuşadılar. Sean ilk kez böyle bir kesim yapılacağı için bir kutlama düşündüğünü açıkladı. Kesim hafta sonu başlayacaktı, ondan sonra aylarca Ladyburg'dan uzaklaşmasına olanak yoktu.

Anne Goldberg. Strom'un bir hafta kendisine kalacağını düşünerek gizli gizli seviniyordu; bu yüzden ustalıkla Ben'i etkiledi. Adam da istemeye istemeye duruma razı oldu.

Sean, Ruth'u ziyaret eden bir kraliçe gibi karşılanmasına karar vermişti. Bu, kampanyasının doruğu sayılabilirdi.

46

Çevrenin en büyük toprak sahiplerinden biri olduğu ve savaştaki başarısı yüzünden Sean, Ladyburg'un karmaşık toplumsal yapısında yüksek bir yere sahipti. Bu nedenle Ruth'un gelmesi için yapılan hazırlıklar tüm Ladyburg'u etkileyen bir heyecan ve merak salgınına neden oldu. Sean'un yolladığı sayısız davetiye kadınların gardroplarına ve dikiş kutularına koşmalarına yol açtı. Bu sırada uzaklardaki çiftçiler de kentin yakınındaki akraba ve arkadaşlarından kalabilecekleri yer rica etmekteydiler. Kendi sosyal durumlarını düşünüp kıskançlığa kapılan toplumun bazı ileri gelenleri, Lion Kop'a giderek Sean'un boş bıraktığı üç gün boyunca eğlenceler düzenlemeyi önerdiler. Sean istemeye istemeye kabul etti. O günler için özel planları vardı.

Ada ve kızları boşa çıkamayacakları kadar yeni elbise siparişi almışlardı. Fakat onlar yine de bir günü boş bıraktılar, ellerinde süpürgeler, toz bezleri ve kutu cilalarla Lion Kop'a geldiler. Sean'la Dirk evden atıldı. İkisi o günü Sean'un topraklarında atla dolaşmakla geçirdiler. Haftanın en fevkalâde olayı olacak büyük av için en iyi yeri aradılar.

Mbejane, bir grup Zulusunu alarak evin etrafındaki birbirine girmiş otları kesmiş, et kızartmak için yere ocaklar kazdırmıştı.

Bu sırada bölgenin ileri gelenleri genel heyecan ve eşlerinin kesin talimatı yüzünden toplanarak Ruth Friedmanın istasyonda bir törenle karşılanmasını, o gece resmi bir balo verilmesini kararlaştırmışlardı. Sean, Dennis Petersen'in Ruth'un geldiği gece bahçesinde bir ziyafet düzenlemesine izin vermemişti. Bu durumda Dennis'i, istasyonda kısa bir karşılama konuşması yapmasına izin vererek yatıştırdılar.

Sean, Ronny Pye'a uğradı. Ronny'nin neşeli neşeli bin sterlin daha borç vermeyi kabul etmesine de şaştı. Ronny çeki imzalarken ağının son telini de ören bir örümcek gibi memnundu Sean da hemen Pietermaritzburg'a bir kuyumcuya gitti. Eve beş yüz sterlin harcayıp döndü. Ceketinin göğüs cebinde kocaman bir pırlantası olan platin bir yüzüğün durduğu kutu vardı. Dirk babasını karşılamak için istasyona gelmişti. Sean ona bir kez baktı ve hemen berbere gitmesini söyledi.

Ruth'un gelmesinden bir gece önce de Sean'la Mbejane, beklenmedik bir saldırıya geçerek itiraza çalışan Dirk'i sürükleye sürükleye banyoya götürdüler. Sean güneşten yanmış sandığı oğlunun sabun sürülünce beyazlaşmasına pek hayret etti.

Ertesi sabah tren istasyonda durunca, Ruth önündeki kadife iplerle ayrılmış yere baktı. Bunun berisinde pek çok yabancı toplanmıştı. Kilise kılıklarını giymiş Ladyburg Ortaokulu öğrencilerinin de bulunduğu bu toplulukta sadece bir aile yoktu.

Ruth şaşkın şaşkın vagonun balkonunda durduğu sırada, oradakilerin takdir ve merak dolu mırıltılarını da duydu. Ruth yas kılığını hafifletmek için şapkasına geniş pembe bir kurdele takmıştı. Eldivenleri ve yüzüne esrarlı bir hava veren ince tülü de pembeydi.

Bir yanlışlık olduğu kanısına varan genç kadın tam kompartımana girecekken, kadife iplerle ayrılmış yoldan yaklaşan karşılama grubunu gördü. Sean onların başındaydı ve kadın onun kaşlarını iyice çatmış olduğunu farketti. Sean çok utandığı zaman böyle yapardı. Ruth o anda kahkahalarla gülme arzusuna kapıldıysa da, kendisini tutarak balkona çıkıp elini tutan adama gülümsedi.

Sean telaşla, «Ruth, çok özür dilerim,» diye fısıldadı... «Bütün bunları ben planlamadım. Her şey birden kontroldan çıktı.» Sonra ağır ağır merdivenden çıkıp peşinden gelen Dennis Petersen'i tanıttı. Dennis kalabalığa dönerek kollarını iki yana açtı.

«Bayanlar, baylar, tüm Ladyburg'lular...» diye başladı. Onun konuşma tarzından Sean bu işin en az yarım saat süreceğini anladı. Yan gözle Ruth'a bakınca, onun gülümsediğini gördü. Kadının bu durumdan hoşlandığını anlayınca da şaşırdı ve biraz rahatladı. Ruth usulca elini tutunca, içi daha da rahat etti. Kalabalıkta dikkati çeken Ada'nın geniş kenarlı şapkasını görerek ona gülümsedi. Kadın da Ruth'a bakıp memnun kalmış bir tavırla başını salladı.

Dennis nedense sözlerini karıştırmıştı. Artık yeni su süzme donanımından ve bunun topluma ne kadar yararlı olacağından söz ediyordu. «...Fakat bu Belediyenin sizin için tasarladığı projelerden sadece biridir.» Anlamlı anlamlı sustu.

Sean yüksek sesle, «Yaşa, yaşa,» diye bağırarak el çırptı. Kalabalık da alkışlamaya başladı. Sean da Dennis'in yanından geçip balkonun demirlerine dayandı.

«Gösterdiğiniz dostluk ve ev sahipliği için Bayan Friedman ve kendi hesabıma teşekkür ediyorum.» Sonra Dennis'i sessiz sedasız ağzını açıp kapayarak bırakıp Ruth'u oradan götürdü. Bazı kişilerle tanıştırdı onu. Pek çok kimsenin elini sıktıktan sonra Ada ve Dirk'i de alarak hepsini arabaya bindirdi.

Sean'la Mbejane valizleri alırlarken Ruth ve Ada eteklerini toplayıp şapkalarını düzelttiler. Ancak ondan sonra birbirlerine bakabildiler.

Ada, «Sean söylemişti ama,» dedi. «Bu kadar güzel olacağını ummamıştım.»

Sevinç ve mutluluktan kızaran Ruth dayanamayıp öne doğru eğilerek kadının koluna dokundu. «Sizinle tanışmayı çok istiyordum, Bayan Courtney.»

«Bana 'Ada' diyeceğine söz verirsen ben de sana 'Ruth' derim.»

Ter içinde kalmış sersemlemiş Sean arabaya daldı. «Haydi buradan cehennem olup gidelim.»

O hafta yıllarca anımsanacaktı. Geneleksel Noel eğlenceleri bile bunun yanında pek sönük kaldı.

Kadınlar yiyecek sağlamak için birbirleriyle korkunç bir rekabete girişmişlerdi. Herkesden gizledikleri yemek kitaplarından yararlanarak yaptıkları yemeklerden tepeler oluşabilirdi. Yemek yapma sırasında eski düşmanlıklar canlandı, yenileri başladı ve kadınlar kızları için endişelendiler.

Delikanlılar atletizm yarışmaları, polo maçları yaptılar, sonra kendilerini dans pistinde gösterdiler. Dirk Courtney çadır kurma yarışmasını kazandı. Ziyarete gelen Pietermaritzburg okul futbol takımına karşı kendi okul takımına kaptanlık etti ve oyunu 30-0 kaybettiler.

Genç kızlar da birbirleriyle şiddetle yarışıyor, bunu da gülüşler ve kızarmalarla gizliyorlardı. Gayretlerinin başarısı o hafta yapılan nişanlar ve ortaya çıkan rezaletlerle ölçüyordu.

Yaşını almış erkekler hoşgörüyle gülümsüyorlardı fakat içmeye başlayınca vakarlarını unutup dans pistinde zıplayıp hoplamaya başladılar. Yumruk yumruğa üç de kavga oldu ama bunlar eski düşmanlar arasındaydı ve hiçbiri de seyretmeye değecek gibi değildi.

Hafta arasında bir fırsatını bulan Sean, Ruth'u Ada'dan ayırmayı başarıp Lion Kop'daki evine götürdü. Genç kadın boş odaları sessiz sedasız dolaşıp gözlerini kısarak düşünceli düşünceli etrafına bakarken, Sean endişeyle onun peşinden gidiyor, sessizliğin beğenmezliğini açıkladığına inanıyordu. Aslında Ruth mutluydu. Bu bir kabuk, bir evin eşsiz bir kabuğuydu ve içinde bir kadın izi bile yoktu. Bu ev canlandırması için onu bekliyordu. Ruth istediği perdeleri gözlerinin önünde canlandırıyordu. Isaac Amcasının Pretoria'dan yolladığı İran halıları ambardaydı. Sarı tahta yerler cilalanınca, bu halılar odalara pek yakışacaktı. Mutfağı yenilemek gerektiğinden kuşkusu yoktu. Yatak odası...

Sean dayanamayarak, «Eee,» dedi. «Hoşlandın mı bari?»

Ruth ağır ağır ona dönerken düşüncelerinden sıyrıldı.

«Oh, Sean! Dünyanın en güzel evi.»

Bu duygusal anda Sean o gece yapmayı düşündüğü teklifi açıkladı. «Ruth, benimle evlenir misin?»

Zaman istemeyi planlayan Ruth da bunun yerine, «Oh, tabii!» diye karşılık verdi.

Yüzük genç kadını gerçekten etkiledi.

47

Hafta Sean Courtney'in düzenlediği av partisiyle sonuçlanacaktı.

Sean'la Dirk şafak sökelken Protea'daki eve geldiler. İkisi de kaba kumaştan dokunmuş av kılıkları giymişti. Deriden yapılmış tüfek mahfazaları da katır arabasında Sean'un ayaklarının dibindeydi. Sean'un Ruth, Ada ve kızları evden alıp arabaya bindirmesi on beş dakika tuttu. Bu, bir bakıma bir erkeğin tavukları kümese götürmeye çalışmasına benziyordu. Onları önüne katıp götürürken, birden biri hafif sesle bağırıyor ve unuttuğu şemsiye, dikiş kutusu gibi bir şey için eve dönüyordu.

Bu üçüncü kez tekrarlanınca Sean kafasında bir şeyin çatladığını hissetti. Birden kükredi. Kadınların üstüne derin bir sessizlik çöktü, içlerinden ikisi ağlayacağa benziyordu.

Ada onu yatıştırmaya çalıştı. «Böyle sinirlenme, şekerim.»

«Sinirlenmiyorum.» Kendisini tutmaya çalışan Sean'un sesi titriyordu. «Fakat ona kadar sayacağım. Bu süre içinde herkes arabada olmazsa kolaylıkla sinirlenebilirim.»

Beşe kadar saydığında herkes arabadaydı. Çok öfkeli bir horozu andıran Sean da arabayı ağılların olduğu yere doğru sürdü.

Ladyburg bölgesinde yaşayan herkes türlü arabalarla gelmiş, ağılların yanındaki tarlada bekliyorlardı. Sean öne geçince, diğer arabalar da teker teker sıralanarak onu izlediler. Mahobo Kloof Çiftliğine doğru yol alıyorla'dı Büyük Av başlamıştı.

Sıranın ortasında biri akordeon çalıyor, şarkılar arabadan arabaya yayılıp tekerlek, nal sesleri ve kahkahalara karışıyordu.

Sean'un öfkesi de yavaş yavaş geçti. Ada'nın kızları arka tarafta şarkı söylüyorlardı. Dirk de arabadan atlayıp yarım düzine kadar gençle atların önünde koşmaya başlamıştı. Ruth çekinerek Sean'un bacağına dokununca, adam dönerek gülümsedi ve kendisine aynı şekilde karşılık veren Ruth'un içinin rahatladığını anladı.

«Ne güzel bir gün, Sean.»

Erkek, «Özür dilerim neredeyse günü berbat ediyordum,» dedi.

«Oh, saçma!» Kadın ona daha sokulunca Sean birden kendini mutlu hissetti. Bütün hazırlıklara değmişti doğrusu. Yanında Ruth hafit sesle güldü.

Sean uzanıp onun elini tuttu. «Seni güldüren komik şey ne?»

«Bir şey yok. Sadece içimden gülmek geldi. Bak her şey ne kadar yeşil.» Bunu erkeği meşgul etmek, başka yere bakmasını sağlamak için söylemişti. Böylece Sean'un yüzünü inceleyecekti. Bu oyunu başarılı oldu.

«Topraklar çok genç gözüküyor şimdi.» Erkeğin yeşilliklere bakan gözleri Ruth'un çok iyi bildiği yumuşaklıkla doldu. Artık kadın onun pek çok halini biliyordu. Bunları nasıl ortaya çıkaracağını her bir duygusuna nasıl yön verebileceğini öğrenmişti. Aslında Sean ne denli yalın bir erkekti. Bununla birlikte onun gücü bu yalınlığındaydı. Ruth, bir dağa benziyor, diye düşündü. Sabah erken güneş parlarken dağın nasıl olacağını bilirsin. Rüzgâr güneyden eserken doruğun sislerle kaplanacağını da bilirsin. Geceleri dağın belirli yerleri gölgelenir. Uçurumlar koyu mavimsi bir renk alır. Bununla birlikte dağın biçiminin değişmediğini ve hiçbir zaman değişmeyeceğini de bilirsin.

Ruth «Seni seviyorum, dağım,» diye fısıldarken onun yüzünün alacağı hali tahmin ediyordu.

Ruth, «Seni seviyorum, erkeğim,» diye düzeltti.

Kadın, şimdi de biraz sıkıldı, diye düşündü. Oh Tanrım, onu yiyebilirim! Şimdi uzanıp onu herkesin önünde öpseydim... Bu fikir ona gizli bir zevk verdi.

Sean boğuk br sesle konuştu. «Yine ne şeytanlık planlıyorsun?» Onun fikirlerini böyle isabetle okumaması gerekirdi. Ruth şaşırarak ona bakakaldı. Birden 'dağ' kendisine bakan kadının duygularını olduğu gibi anlamıştı.

Şaşkın şaşkın, «Hiç,» diye inkâr etti. «Ben bir şey...» Fakat daha ne olduğunu anlayamadan, Sean yerinde dönerek birden onu kaldırdığı gibi kucağına aldı.

Ruth, «Sean, yapma!» diye soludu, sonra itirazları duyulmaz oldu. Ada'nın kızları gülüyor, diğer arabalardan cesaret verici sözler ve alkışlar geliyordu. Ruth debeleniyor, tekme atıyor, bir eliyle Sean'un göğsünü iterken, öbürüyle şapkasını tutmaya çalışıyordu.

Sean onu tekrar yanına oturttuğu zaman Ruth'un saçları çözülmüş, şapkası başından düşmüş, yanakları kıpkırmızı kesilmişti. Sean onu iyice öpmüştü.

«İyi isabet, Sean!»

«Bu adamı tutuklayın!»

Bağırmalar ve kahkahalar genç kadının büsbütün sersemlemesine neden oldu. Ruth şapkasıyla yüzünü gizleyip kızarmasına engel olmaya çalışarak, «Korkunçsun!» dedi. «Hem bunca insanın gözlerinin önünde!»

«Bu bir süre yaramazlık etmene engel olur, kızım!»

Ruth birden kendi dağının biçiminden pek emin olmadığını anladı.

Arabalar anayoldan patikaya sapıp karşıdaki yamaca tırmandılar ve ağaçların arasına girerek durdular. Bir gece önceden beri orada bekleyen uşaklar hemen efendilerinin duran atlarının yanına koştular. Her arabadan önce gürültücü çocuklar ve köpekler, sonra daha ağır başlı sayılabilecek büyükler indi. Kadınlar hiç duraklamadan ağaçların arasına kurulmuş olan iki büyük çadıra gittiler. Erkekler de mahfazaları açarak silahlarını çıkarmaya başladılar.

Sean arabanın önündeki yerinde oturuyordu hâlâ. Ayaklarının dibindeki deri mahfazayı açarak namluları çiftesinin kundağına takarken, bir yandan da yaptırmış olduğu hazırlıkları memnunlukla seyrediyordu. Bu yeri yalnızca gölge veren yabani ful ağaçları yüzünden seçmemiş ve yine hayvanların su içebileceği derenin yakın olmasını da düşünmemiş, burasını av alanından sadece on beş dakika uzakta olduğu için uygun bulmuştu.

Mbejane'nin emrinde çalışan Zulular daha günlerce önce anaçların altlarındaki otları temizlemişler, çadırları kurmuşlar, büyük tahta masaları yerleştirmişler, yemek pişirilecek ocakları yapmışlardı. Hatta konaklama yerinden gözükmeyen etrafı sazla çevrili iki tuvalet bile kazımışlardı.

Yemek pişirilecek çukurlarda şimdi kocaman kütükler yanıyordu. Fakat öğleye kadar oralarda sadece korlar kalacaktı. Kadınların etrafında çalışmaya başladıkları masalar yemek doluydu.

Diğer arabalardan inen erkekler fişekliklerini takıyor, çiftelerini omuzluyor, heyecanlarını gizlemek için kayıtsız tavırlarla konuşuyorlardı. Sean'dan emir alan Dirk, çifteyle ateş edemeyecek kadar küçük, ama kadınlarla kalamayacak kadar da büyük olan çocukları biraraya toplamıştı. Onlar heyecanlarını gizlemek için çaba harcamıyorlardı Zuluların sikela dedikleri savaş sopalarıyla silahlanmış çocuklar her an taşkınlık yapacak haldeydiler.

Daha şimdiden küçük bir çocuk bağırarak ağlayıp oyun sırasında vurulan bir sikela'nın neden olduğu şişi oğuşturuyordu

Sean haykırdı. «Tamam... Hepiniz kesin sesinizi. Dirk sizi ağaçlara vurarak hayvanları yönlendirenlerin yanına götürecek. Av başlayınca sıradan çıkmayın ve size söylenenleri yapın. Birinin ortada koştuğunu ya da sıranın önüne geçtiğini görürsem, onu kendi elimle pataklarım. Anladınız mı?» Bunları bağırarak söylemek zordu. Sözlerini bitiren Sean'un yüzü mosmor kesilmişti. Bu durum da sözlerinin daha etkili olmasını sağladı.

Çocuklar bir ağızdan saygıyla, «Evet, Bay Courtney,» dediler.

«Öyleyse gidin.»

Çocuklar bağırıp birbirleriyle yarışacak ağaçların arasına dalınca, kampa biraz olsun sessizlik çöktü.

«Tanrım, bırak tavşanları, bu çocuklar fillerin, yaban öküzlerinin ve aslanların da paniğe kapılıp kaçmasına neden olurlar.» Dennis Petersen'in sesi alaylıydı. «Durumumuz için ne diyorsun, Sean?»

Sean hepsinin dikkatini çektiğini bilerek bu anı biraz daha uzattı. «Önce Elends'e Kloof'a gideceğiz. Mbejane ve iki yüz Zulu işaret için Kloof'un tepesinde bizi bekliyorlar. Silahlar Kloof'un orada mevzilenecekler.»

«Peki ya bizim yerlerimiz?»

Sean. «Biraz sabır.» diye onları kınadı. «Güvenlik kurallarını tekrarlamama gerek olmadığını biliyorum ama...» Hemen anlatmaya koyuldu. «Tüfek yok... Sadece çifte. Yani önünüzdeki 45 derecelik açı içinde ateş edeceksiniz. İki tarafa ateş etmek yok. Özellikle siz sayın peder.» Tetiğe asılmaktan pek hoşlanan centilmen birden çok utandı. «Düdüğün ağaçlara vuranların çok yakında olduklarını haber verecek... Bütün silahlar kaldırılacak ve hemen boşaltılacak.»

«Vakit geç oluyor, Sean.»

«Şu işe başlasak artık.»

Sean, «Tamam,» diye kabul etti. «Ben orta yeri alacağım.» Bunu kabul mırıltıları izledi. Bu konuda Sean haklı sayılırdı. Av partisini düzenleyen kimsenin en iyi yeri seçmesine kimse bir şey diyemezdi. «Sol yanımda da sırayla Rahip Smiley... Tanrı avın çoğunu ona yollayacağına göre bundan yararlanmalıyım.» Adamlar gülüştüler. Rahip bu alaydan dehşete kapılmakla birlikte bir yandan da şansına seviniyordu. «Sonra Ronny Pye, Dennis Petersen, Ian Vermaak, Gerald ve Tony Erasmus, Nick...» Sean elindeki kâğıttan okuyordu. Bu sıra Ladyburg'un ileri gelenlerini sırasına göre belirlemekteydi. Sean kendisini tam hattın ortasına yerleştirmekle kalmış, listenin hazırlanmasına pek karışmamıştı. Bu konuda yanılmayan Ada, onun toplum görüşüne güvenmeyerek listeyi kendi hazırlamıştı.

«Böylece sol kanadı hallettik.» Sean listeden başını kaldırdı. Okumaya daldığı için dinleyicilerinindeki gerilimi ve bekleyişi farketmemişti. O sırada bir tek binici harika bir saf kan atın üstünde kampa giriyordu. Adam sessiz sedasız atından indi, uşaklar hayvanı alıp götürdüler. Elinde çiftesi bulunan adam Sean'un arabasına doğru geldi.

Sean başını kaldırınca onu gördü. Hayretle ona bakarken, birden içi sevinçle doldu. Bu yüzden neşeyle sırıttı.

Hevesle, «Gelebildiğine sevindim, Garry!» diye seslendi. Fakat kardeşinin yüzü ifadesizdi. Kısa bir selam verdi sadece. Sean, sonunda geldi, diye seviniyordu. Bu bir uvertür. Artık iş bana kalıyor.»

«Sağımdaki ilk yeri alabilirsin, Garry.»

«Teşekkür ederim.» Garry gülümsedi, ama bu gülümseyiş tuhaf sayılacak kadar soğuktu. Sonra dönerek en yakınındaki adamla konuşmaya başladı. Herkes daha heyecan verici bir şey olacağını ummuştu. Hepsi Courtney kardeşler arasındaki kavgayı ve bunu saran esrarı biliyordu. İstedikleri gibi bir olay olmayınca hepsi Sean'a dönüp okuduklarını dinledi. Sean sözlerini bitirip arabadan atlayınca, adamlar da dağıldılar. Sean, Garrick'in Eland's Kloofa giden patikada tek sıra halinde yürüyen erkeklerin başında olduğunu gördü. Hem avcılar hevesle hızlı hızlı yürüyorlardı. Sean koşmadıkça, o adamları geçip Garry'e erişemeyeceğini anladı. Av yerine varana kadar bekleyeyim, diye düşündü. Bu hafta için ne güzel bir sonuç bu Tanrım. «Ruth benim. Şimdi kardeşimi ve onunla birlikte Michael'ı da kazanabilsem.»

Avcılar yara doğru uzanan yerde durdular. Burada hava kuru ve temizdi. Aşağıda ıslak topraklar ve çürüyen bitkiler yüzünden pek pis bir koku olduğunu biliyorlardı.

Biri işaret etti. «işte çocuklar orada.» Dirk çocukları Kloof'un yüksek topraklarından geçiriyordu.

Sean ikiz kardeşine yaklaştı.

«Eee, Garry, Theuniskraal'da işler nasıl?»

«Fena değil.»

«Kitabını okudum.... Fevkalade yazmışsın. İngiltere'deki başarısını hakketti doğrusu. Lord Caisterbrook kitabının son bölümünün Savunma Bakanlığını çok düşündürdüğünü yazdı bana. İyi basardın, Garry.»

«Teşekkür ederim.» Fakat Garry'nin cevabında içtenlikten eser yoktu. Hem bu konuşmaya devam etmek için bir gayret de göstermedi.

«Bugün Michael seninle beraber gelmedi mi?»

«Hayır.»

«Neden Garry?»

Garry ilk kez soğuk bir tavırla ve kafa tutarmış gibi güldü. «Gelmek istemedi.»

«Ya!» Üzüntüsü bir an Sean'un yüzünden belli oldu ama sonra etrafındaki adamlara döndü. «Tamam, beyler. Oraya inelim artık.»

Sıraya giren adamlar karanlık, kokulu ve sıcak yere indiler. Sean çiftesinin iki emniyet mandalını da açtı. Silahın namlularını havaya çevirip ateş etti. Patlama vadide derin yankılar yaptı, sonra etrafa yine sessizlik çöktü.

Sean hareketsiz kalarak çevreyi dinledi ama sadece vızıldayan bir böcekle şaşıran bir kuşun sesini duyabildi. Ancak ağaçlara vuranlarla arasında iki mil vardı. Bu ağaçlar ve gür bitkiler bütün sesleri engellerdi. Fakat adamları geliyordu herhalde. Bundan emindi. Onların silahın patlamasını duyduklarını biliyordu, iki yüz zenciyle küçük beyaz çocukların bu av kadar eski bir soruyu şarkı söyler gibi tekrarlayarak yaklaştıklarını hayal ediyordu.

Yerliler, «Eyapi?» diye tekrarlıyorlardı durmadan,

«Eyapi?» 'Nereye gidiyorsun?' demekti.

Sean çiftesine iki yeni mermi yerleştirdi, parmağı tetikte beklemeye başladı. Neredeyse hayvanlar ortaya çıkacaktı. Önce açık kahverengi ceylanlar, sonra geyikler ve inkonka. Bu hayvanlar bağırmalardan, gürültüden kaçacak, eşlerini, yavrularını tehlikeden uzaklaştırmak için doğru aşağıya inerek bekleyen silahlara doğru geleceklerdi.

«Bir şey duydum!» Rahip Smiley in sesi sanki boğuluyormuş gibi çıkmıştı.

«Sesini kes budala!» Sean böyle konuştuğu için günah işlediğini düşünüyordu. Ama boşuna üzülmüştü, çünkü sözleri Smiley'in çiftesinin patlamasında kayboldu. Bu ses o denli yüksek ve öylesine beklenmedik bir şeydi ki, Sean'un ayakları yerden kesildi.

Korkudan hafifçe titreyen bir sesle, «Peder avınızı vurdunuz mu?» diyebildi ama cevap çıkmadı.

Sean ısrar etti. «Peder, birini vurdunuz mu?» Hiçbir şey görmemiş, hiçbir şey duymamıştı. Hayali çok geniş biri bile orada bir ceylan olduğuna inanamazdı.

Smiley mezarından gelirmiş gibi bir sesle cevap verdi. «Amanın, yemin edebilirdim... Ah, yanılmışım sanırım.»

Sean kaderine razı olarak, işte yine başladık, diye düşündü. Hafifçe seslendi. «Merminiz biterse bana haber verin.» Sonra alınan Smiley'in ağzını açmamasına güldü. Rahibin ateş etmesi hayvanların yeniden ağaçlara vuran yerlilere doğru dönmelerine neden olmuştu. Artık kaçacak bir yer arayarak toplanmaktaydılar. Belki de kanatlardan birine doğru gideceklerdi. Sean'un düşüncelerini doğrular gibi sol taraftan ateş edildi. Bunu sağdan iki el ateş izledi.

Eğlence gerçekten başlamıştı.

Sean kısa süren sessizlikte vurucuların heyecanla bağırdıklarını duydu. Sesler boğuk olmakla birlikte yakından gelmişti.

Karşısındaki dallar birden aralanarak koyu gri bir şey görünür gibi olunca, Sean silahını kaldırıp ateş etti. Yere düşen hayvanın yuvarlanıp debelendiğini duydu.

Sean sevinçle, «Vurdum! dedi. Hâlâ debelenen bir yaban keçisinin başı ve omuzları otların arasında belirdi. Açık ağzından kanlar akıyordu. Sean bir daha ateş ederek onun acısına son verdi.

Etraftaki patlamalar kulakları sağır edecek gibiydi. Ağaçlara vuran yerliler haykırıyor, onlara avcılar bağırarak cevap veriyorlardı, ilerdeki uzun otların arasında paniğe kapılmış hayvanlar koşuşuyordu.

Birden simsiyah renkli, pek iri bir Inkonka ortaya çıktı. Hayvanın boynuzu üç burmalıydı. Birden durarak dehşetle soluya soluya baktı. Sean bir vuruşta onu da devirdi. «Vurdum!»

Başka bir hayvan, tam silahların menziline girdi. Panikten körleşen hayvan neredeyse Sean'un üstüne çıkacaktı. Bir ceylandı ve arkasında da yavrusu vardı. Sean onlara ilişmeyip kaçmalarına izin verdi.

Sonunda Sean'u gören ceylan sola doğru kaçtı. Böylece Sean ve Garrick'in arasından geçecekti. Hayvan hızla atlayıp giderken Sean döndü ve geride kardeşini gördü. Garrick kendi yerinden çıkıp Sean'a yaklaşmıştı. Hafifçe eğilmiş olan adam çiftesini iki eliyle sıkı sıkı tutuyordu. Silahın emniyet mandalları açıktı ve Garry gözlerini kardeşine dikmişti.

Garrick av başlamadan önce sakin sakin bekledi. Üstüne oturmuş olduğu ağaç kütüğü yosunlarla kaplıydı ve çürüyüp yumuşamıştı. Ceketinin üst cebinden üstü lalelerle süslü gümüş matarasını aldı. İlk yudum gözlerinin yaşarmasına, dilinin uyuşmasına neden oldu. Fakat içkiyi zorla yutup matarayı indirdi.

Değer verdiğim her şeyi elimden aldı.

Bacağım. Garry topuğu ıslak otların arasına girmiş, onun de dimdik uzanan bacağına baktı. Çabucak yine içki içti ve içini yakan konyak yüzünden gözlerini kapattı.

Karım. Gözkapaklarının gerisindeki koyu kızıllıkta yine Sean'un bıraktığı haldeki karısını gördü. Karısının dudakları çürüyüp şişmişti. Yırtık geceliğiyle öylece yatıyordu.

«Erkekliğimi aldı. Sean'un o gece yaptıkları yüzünden Anna hiçbir zaman vücuduna dokunmama izin vermedi. O zamana kadar umut vardı. Fakat artık kırk iki yaşındayım ve bakirim. Çok geç.»

Askerlik mesleğimi mahvetti. Sean olmasaydı o domuz Acheson beni yerimden asla atmazdı.

Şimdi de Michael'ı elimden alacak.

Anna, Sean ve Michael'ı Theuniskraal'da beraber gördüğünü söylediği an, yaklaşan bir felaketi sezmişti. O an yine bunu anımsadı. Her şey o zaman başlamıştı. Her küçük olay bunun büyümesine yol acıyordu. Michael bir gün deri kaplı sığır kayıt defterindeki solmuş iri yazılara bakmıştı. «Bu Sean amcamın el yazısı mı?»

Michael ahırların üstündeki samanlıkta eski eyeri bulmuştu. Onu seve seve cilalamış, sökülen dikişleri dikmiş, yeni özengi kayışları takmıştı. Ve bir yıl kullanmıştı eyeri. Yani Garry eyer çantasının üstüne kazınmış eğri büğrü markayı görene dek: 'SC.' O gece Garry eyeri alarak büyük su kazanının ocağına atmıştı.

On sekiz ay önce, yani Michael'ın yirmi birinci yaş gününde. Garry onun Theuniskraal'daki duvarları tahta kaplamalı çalışma odasına çağırmıştı. İstemeye istemeye ona Sean'un mirasını açıklamıştı. Michael köşeleri bükülmüş kâğıdı alıp dudaklarını kımıldatarak ses çıkarmadan okumuştu. Sonra başını kaldırıp titrek bir sesle, «Sean Amcam daha ben doğmadan Theuniskraal'in yarı hissesini bana bırakmış,» demişti. «Neden baba? Bunu neden yaptı?» Garry ona verecek cevap bulamamıştı.

Bu son hafta iş çığrından çıkmıştı artık. Anna'yla Garrick birlikte Michael'ı etkilemeye çalışıp yalvarmışlar, onun Sean'un davetine gitmesine engel olmuşlardı. Sonra Michael'ı izlemek ve eğer Theuniskraal'ın sınırından çıkacak olursa hemen Garrick'e haber vermekle görevli Zulu genci, Michael'ın her gece hendeğin orada yüksek topraklara çıkarak Lion Kop Çiftliğine doğru baktığını söylemişti.

Onu kaybedeceğim. Sean babası da olsa o benim oğlum. O benim oğlum ve engel olmazsam Sean onu da elimden alacak.

Eğer engel olmazsam... Matarayı tekrar dudaklarına götürdü. Ama boş olduğunu anlayınca da şaştı. Kapağını kapatıp iç cebine koydu.

Etrafında atışlar ve haykırmalar başlamıştı. Yanında duran çifteyi alarak doldurdu. Ayağa kalkıp emniyet mandallarını açtı.

Sean onun biraz topallayarak ağır ağır geldiğini gördü. Garry hafifçe öne eğilmişti ve yüzüne çarpan dalları ittiği de yoktu.

«Yaklaşma, Garry. Yerinde kal. Oluşturduğumuz hatta bir boşluk yaratın.»

Sonra Garry'nin yüzündeki ifadeyi farketti. Sanki kardeşinin derisi elmacık kemikleriyle burnunun üstüne sıkı sıkı gerilmişti. Bu yüzden burun kanatları bembeyazdı. Çenesi sinirli sinirli oynuyor, alnı da terden parlıyordu. Hasta ya da çok korkmuş gibiydi.

«Garry, bir şeyin yok ya?» Sean telaşlanarak ona doğru gidecek oldu, ama birden durdu. Garry çifteyi kaldırmıştı.

Kaidesi. «Sean,» dedi. «Onu sana veremem.» Sean sadece çiftenin boş namlularını ve bunun altında sıkıca dipçiği tuttuğu için Garry'nin beyazlaşmış el üstünü görüyordu. Bir parmağını tetiklere geçirmişti Garry.

Sean o zaman korktu. Bacakları ağırlaşıp uyuştuğu için kımıldayamadan öylece kaldı.

«Bunu yapmam gerekiyor.» Garry'nin sesi bir hırıltıydı. «Bunu yapmam gerekiyor... Aksi halde sen onu alacaksın. Onu da mahvedeceksin.»

Korkudan bacakları ağırlaşan, hareketleri beceriksizleşen Sean, kardeşine arkasını dönerek yerine gitti. Sırt kasları her an patlayacak çifteyi beklerken gerilmişti. Adeta düğüm olan kaslar sancıyordu.

Ağaçlara vuran zenciler yaklaşmışlardı. Sean onların ilerde bağırdıklarını ve dallara vurduklarını duyuyordu. Düdüğü dudaklarına götürüp üç defa kesik kesik öttürdü. Bağırmalar kesildi ve bu eskisine kıyasla sessiz anda, Sean arkasından gelen hıçkırıkla azap dolu çığlığı andıran sesi duydu.

Ağır ağır dönerek arkaya baktı. Garry gitmişti.

Sean'un bacakları titremeye, kalçasının altında bir kas seğirmeye başladı. Yumuşak, ıslak yaprakların oluşturduğu örtünün üstüne çökerek oturdu. Yaprak sigarasını yakarken de iki elini birden kullanmak zorunda kaldı.

«Baba! Baba!» Dirk koşarak küçük düzlüğe çıktı. «Baba. kaç tane vurdun?»

Sean. «İki.» diye cevap verdi.

«Sadece iki mi?» Dirk'in sesi düşkırıklığı ve utançtan kurulaştı. «Rahip Smiley bile seni yendi. Dört tane vurmuş!»

48

Ruth av partisinin ertesi günü Pietermaritzburg'a döndü. Sean onu evine kadar götürmekte ısrar etmişti. Ada, Dirk ve Ruth'un orada kaldığı hafta içinde edindiği bir düzine kadar ahbap onları geçirmek için istasyona gittiler. Sean, Ruth'un bütün kadınların büyük ayrılıklar arifesinde daima daldıkları hararetli konuşmayı kesip trene binmesini istiyordu. Birkaç kez, «Trene binsen iyi olur, güzelim,» diye tekrarladı. Daha sonra. «Tren kalkacak,» dedi. Ama kadınların hepsi de onu duymazlıktan geldiler. Sonunda adam, Ruth'u kolundan tuttuğu gibi kompartmana sokmak zorunda kaldı. Fakat Ruth hemen başını pencereden uzatıp konuşmaya Sean'un kestiği yerden devam etti. Sean da trene bineceği sırada gözü Dirk'e ilişti. Birden Dirk'i bütün hafta ihmal ettiğini düşünerek bir suçluluk duydu.

Sean boğuk bir sesle, «Hoşçakal. Dirkie,» diye mırıldandı. Oğlu koşup onun boynuna sımsıkı sarıldı.

«Haydi, Dirk. Yarın sabah burada olacağım.»

«Seninle gitmek istiyorum.»

«Yarın okulun var.» Sean, Dirk'in ellerini boynundan çözmeye çalışıyordu. Kadınlar susmuş onu seyrediyorlardı şimdi. Sean utançtan kızardığını hissetti. Fısıldarken öfkesini belli etmemeye çalıştı. «Böyle davranmaktan hemen vazgeç. Herkes hakkında ne düşünecek?»

«Beni de birlikte götür, baba. Lütfen ben de geleyim.» Dirk ona sarılmış titriyordu. Düdük çaldı ve kadınlar bir soluk alıp yeniden konuşmaya koyuldular.

Sean hafif sesle söylendi. «Böyle davrandığın zaman seninle gururlandığımı mı sanıyorsun? Kendine gel ve gereken şekilde el sıkış.» Dirk onun elini yakalamış, gözleri yaşlarla dolmuştu.

«Bundan hemen vazgeç!» Sean birden dönerek tren hareket ettiği sırada vagona atladı.

Dirk trenin peşinden kararsız kararsız birkaç adım attı. Sonra omuzlarını kontrol edilemeyecek şekilde sarsılırken, durup pencereden gözüken Sean'un yüzüne baktı.

Ada teselli etmek ister gibi elini çocuğun omzuna dayadı.

«Baban yarın dönecek Dirkie.»

Dirk, «Beni sevmiyor,» diye fısıldadı. «Hiçbir zaman...»

Ada hemen onun sözünü kesti. «Seviyor tabii. Sadece kendisi bu ara... » Fakat Dirk onun sözlerini bitirmesini beklemedi. Kadının elini iterek döndü ve bir kör gibi platformdan tren yoluna atladı. Gerideki dikenli telin altından geçip kırda koşmaya başladı. Trenin yamaçta geniş bir kavis çizeceğini biliyordu. Treni orada yakalamak niyetindeydi.

Yüzü allak bullak olan Dirk, bacaklarını dolayan sert otlara aldırmadan koştu, ilerde tren yaslı bir sesle düdüğünü çalarak Van Essen'in çiftliğinin arkasından dönüp ortaya çıktı.

Dirk trene yetişemeyeceğini anlamıştı. Babasının kompartmanını muhafız vagonunun hemen önünde, yani en gerilerde olmasına karşın Dirk buna yetişemeyecekti.

Soluk soluğa durarak babasını bir an görebilmek umuduyla baktı. Fakat Sean'un kompartmanının penceresi boştu.

«Baba!» diye haykırdıysa da sesi demiryolunun takırtısı ve istimin tiz feryadında kayboldu.

«Baba!» iki kolunu deli gibi havada salladı. «Baba! Benim... Ben... Dirk.»

Sean'un kompartmanı ağır ağır görüş açısına girdi. Kısa süren birkaç saniye kompartmanın içine baktı.

Sean pencereye yan dönmüş duruyordu. Öne doğru eğilmişti ve Ruth kollarındaydı. Kadın başını arkaya atmıştı. Başından şapkası düşmüş, koyu renk saçları karmakarışık olmuştu. Ruth gülüyor, beyaz dişleri ve gözleri parlıyordu. Sean öne eğilerek onun açık ağzını dudaklarıyla örttü. Tren geçip gitti.

Dirk kolları havada öylece kaldı. Sonra kolları ağır ağır iki yanına düştü. Dudaklarının gerginliği geçti ve gözlerindeki ifade de kayboldu. Öylece durarak trenin bayırı tırmanıp ufukta kaybolmasını seyretti.

Dirk demiryolundan geçip tepelere giden patikayı buldu. Bir kez başını kaldırıp başparmaklarıyla yanaklarındaki yaşları sildi. Sonra bezgin bezgin durup ayaklarının dibindeki böceğe baktı. Bir erkeğin başparmağı büyüklüğündeki böcek simsiyah renkte ve boynuzluydu. Kendisinden üç misli büyük bir inek tezeğiyle uğraşıyordu. Yuvarlak bir top haline getirdigi tezeği ön ayaklarıyla itmekteydi. Böcek bu tezeği gizli bir yete götürecek, üstüne yumurtalarını bırakacaktı. Bu yüzden sessiz sedasız çalışıyor, başka bir şeye aldırmıyordu.

Dirk çizmesinin burnuyla topağı iterek otların arasına yuvarladı. Böcek, amacından yoksun kalarak bir an hareketsiz kaldı. Sonra aranmaya başladı. İleriye geriye giderken kalın, patlak kabuğunu patikanın sert çıplak toprağına sürüyordu.

Böceğin deli gibi aranmasını seyreden Dirk'in yüzü sakin ve güzeldi. Ayağını kaldırıp topuğuyla böceğe hafifçe bastı. Böceğin topuğu altında kımıldandığını duyuyordu. Sonra topuğuyla böceği ezdi. Kalın kabuk yassıldı içinden koyu kahverengi bir sıvı püskürdü. Dirk ezilmiş böceğin üstünden atlayarak tepeye doğru gitti.

O gece Dirk yalnız başına oturdu. Kollarını bacaklarına dolayıp alnını dizine dayamıştı. Meşe dallarının arasından süzülen ay ışığında bir soğukluk vardı. Dirk'in vücudunun kazık kesilmesine neden olan duygu kadar soğuktu bu. Yukardan gelen ay ışığı Dirk'in yüz hatlarının mükemmelliğini daha belirli hale koyuyordu. Alnı geniş ve düzgündü. Sadece dudaklar ızdırapla gerilmişti.

«Ondan nefret ediyorum.» Bu sözleri fısıldarken acıyla gerilen ağzının biçimi değişmedi. «O kadından da nefret ediyorum. Babam artık bana aldırmıyor... Bütün düşündüğü o kadın.»

Hırsla soluk verdi. Dudaklarının arasından çıkan soluk umutsuzluğunun sesiydi.

«Daima ona göstermeye çalışıyorum?... Ondan başkasına değil... Sadece ona. Fakat o aldırmıyor. Neden anlamıyor? Neden? Neden? Neden?»

Şiddetle titredi.

«Beni istemiyor. Umrumda bile değilim.»

Titreme kesildi, dudaklarındaki acının yerini nefret aldı.

«Ona göstereceğim. Eğer beni istemiyorsa... O zaman ona göstereceğim.» Daha sonraki sözleri, ağzındaki pisliği temizlemek istermişçesine adeta tükürür gibi söyledi. «Ondan nefret ediyorum.» Etrafında meşe yaprakları rüzgârda hışırdadı. Dirk ayağa fırlayarak koşmaya başladı. Ay ışığının aydınlattığı yolda Lion Kop Çiftliğinin içlerine doğru gidiyordu.

Nefreti yüzünden adımlarını daha da hızlandırmıştı. Hıçkırığı andıran soluğu ayaklarına tempo tutar gibiydi Kuru batı rüzgârı yüzüne vururken koşuyordu. Bu rüzgâra gereksinmesi vardı. İntikam duyguları rüzgâra kapılıp gidecekti.

Koşarken birden, «Şimdi göreceğiz.» diye bağırdı. «Beni istemiyorsun... Öyleyse benim yerime bunu al!» Ağaçlar ve rüzgâr uzaktan gelen seslerle ona cevap verdiler.

Dirk ikinci yola gelince, sağa sapıp yirmi dakika kadar koştu. Durduğu zaman kesik kesik soluyordu.

«Tanrı hepinizin belasını versin!» Kurumuş ağzından sesi bir hırıltı gibi çıkmıştı.

Yoldan ayrılıp ağaçların arasına girdi. Bunlar iki yıl önce dikilmiş fidanlardı ve daha seyreltilip araları açılmıştı. Birbirine girmiş dallar ona engel oluyor, tıpkı umutsuz küçük eller gibi onu yakalıyor, elbisesini çekiştiriyorlardı. Fakat Dirk dalları itip ağaçlığın içlerine kadar gitti.

Haşin haşin, «İşte!» diyerek yerleri kaplamış kuru otlarla çıtırdayan küçük dal parçalarının arasına diz çöktü. Parmaklarıyla bu yaprak ve dalları çekiştirerek küçük bir yığın yaptı. Çalışırken bir yandan da hıçkırıyordu. Onun için de sözleri kesik kesik ve anlamsızdı.

«Kuru... Bu kuru. Öyleyse sana göstereceğim... Sen istemiyorsun... Her şeyi yaptım ve sen... Senden nefret ediyorum... Oh. baba! Neden... Ben ne yaptım?»

Ve kibrit kutusu elinde sallandı. İki kez kibrit çaktıysa da iki seferinde de kibrit elinde kırıldı. Üçüncüsü mavi bir alevle yanarken minik kükürt zerrelerini etrafa saçtı. Sonra siper ettiği avuçlarının içinde sarımsı bir renk aldı alev.

«Al işte!» Kibriti toplamış olduğu kuru yaprak ve dalların içine attı. Alev titredi, neredeyse sönüyordu ama sonra bir ot tutuştuğu için alev canlandı.

Bir anda kül oldu ot alev de söndü... Daha doğrusu söneceği sırada kuru bir yaprağı tutuşturdu. Alev birden otları sardı.

Kuru dal parçaları yanmaya başladı. Bir çıtırdı oldu ve alevler yana doğru yayıldı. Yanan bir yaprak yukarıya doğru havalandı.

Alevler yüzüne doğru gelirken Dirk geriledi. Artık hıçkırıyordu.

Alev üstünde kalan taze yapraklarla dolu bir dala atlayınca Dirk. «Baba,» diye fısıldadı. Rüzgâr alevi birden canlandırdı ve turuncumsu altın alevler yandaki ağaca atladı.

«Baba... » Dirk'in sesi şaşkındı Ayağa kalkarak endişeyle ellerini gömleğine sildi. «Hayır.» Dal alev içindeydi şimdi. Hem alevler hafif sesle fısıldıyordu.

«Hayır.» Dirk in sesi yükseldi. «Aslında böyle yapmak istememiştim... » Fakat sözleri tabanca atılır gibi patlamalara neden olan alevler ve korkunç bir homurtu halini alan fısıltı arasında kayboldu.

Dirk, «Dur!» diye haykırdı. «Oh Tanrım, böyle yapmak istemedim. Hayır! Hayır!» İleriye fırlayıp parlak turuncu bir ışıkta yanmakta olan dalı deli gibi tekmeledi. Bu yüzden dal paralandı ve alevler belki elli yere birden yayıldı.

«Hayır, durun! Ne olur durun!» Yanan ağaca saldırdıysa da ısı yüzünden gerilemek zorunda kaldı. Dirk başka bir ağaca koşup yapraklı bir dal kopardı. Bununla alevlere saldırdı. Alevlere vuruyor, dumanlar ve ateş içinde hıçkırıyordu.

Batı rüzgârında keyifle gürleyen kırmızı, turuncu alevler ağaçların arasına yayılarak Dirk'i dumanlarla küllerin arasında yalnız bıraktılar.

«Oh, baba! Üzgünüm... Böyle bir şey yapmak istemedim.»

49

Bir panjur rüzgârda hafifçe vuruyordu ama Michael Courtney'in uyuyamamasının tek nedeni bu değildi. Kendisini kapana sıkışmış, kıramayacağı bağlar yüzünden zincirlenmiş gibi hissediyordu. Çevresindeki Theuniskraal'ın karanlık, boğucu varlığını farkediyordu. Burası bir hapishane, acılar ve nefretle dolu bir yerdi.

Michael yatağında huzursuz huzursuz kımıldarken panjur vuruyor, vuruyordu. Üstündeki tek çarşafı atıp kalkınca, yerdeki tahtalar gıcırdadı.

«Michael!» Yan odadan gelen ses sert ve kuşkuluydu.

«Evet, anne?»

«Nereye gidiyorsun, sevgilim?»

«Bir panjur açık kalmış. Onu kapatacağım.»

«Üstüne bir şey giy, canım. Soğuk alma.»

Boğulacak gibi olan, sıkıntısından terleyen Michael, bu evden kurtulup rüzgârın ve gecenin serin bağımsızlığına kavuşması gerektiğini anlıyordu. Sessiz sedasız ve çabucak giyindi. Çizmelerini eline alarak uzun koridardan usulca geçip ön kapıdan geniş verandaya çıktı.

Pancuru bularak kapattı, sonra ön basamaklarda oturup çizmelerini giydi. Tekrar kalkıp çimenlikte ilerledi. Thuniskraal'ın bahçelerinin en alttaki terasında durdu. Batı rüzgârı hızla esiyor, ağaçları sallıyordu.

Rüzgârın huzursuzluğu, onun sıkıntısını daha da arttırmıştı. Onun için vadiden kaçmalı hendeğin üst tarafında kalan yüksek topraklara çıkmalıydı. Hızla yürüyerek ahırlara yaklaştı. Fakat ahır avlusunda birden durdu. Lion Kop'un uzaktaki tepelerinin orada bir pırıltı, turuncu bir pırıltı vardı.

Michael koşmaya başladı. Seyislerin bölümünün önünden geçerken bağırdı. Bir bölmeyi açıp asılı olan gemi kaparak atının yanına koştu. Telaşından elleri acemileşmişti. Gemi hayvanın dişlerinin arasına zorla sokarak yanak kayışının tokasını taktı. Atı avluya çıkardığında iki seyis orada uykulu uykulu duruyordu.

Michael eliyle tepeleri işaret etti. «Yangın! Herkesi çağırın. Hepsi yardım etmeye gelsin.» Atının çıplak sırtına atlayarak seyislere baktı. «Bu çevreden herkesi getirin. Katır arabasıyla gelin. Mümkün olduğu kadar çabuk gelmelisiniz.» Sonra kısrağının sağrısına topuğuyla vutarak avludan çıktı.

Yirmi dakika sonra hendeğin üst tarafındaydı Michael. Kısrağı soluk soluğa kalmıştı. Beş mil ilerde parlak ay ışığında bile pırıltısı seçilen bir yangın vardı. Lion Kop Çiftliğindeki ağaçlar yanıyordu. Bunun tam üstünde de rüzgârla yükselip genişleyen ve yıldızları saklamaya çalışan kara bir bulutu görüyordu.

«Oh Tanrım... Sean Amca!» Michael'ın ağızından can acısını andıran bir feryat gibi çıktı bu sözler. Yine ilerlemesi için kısrağını zorladı. Hayvanı Babcon Irmağına sürdü. Sonra karşı kıyıya çıkıp tepelerin arasına daldı.

Michael Lion Kop'un kapısından geçip avluya girdiğinde, dörtnala yol alan kısrak sendelemeye başlamıştı. Orada arabalar ve baltalar taşıyan pek çok zenci vardı. Michael kısrağın dizginlerini şiddetle çekince, hayvan az kalsın devriliyordu.

Sean'un özel uşağı olduğunu bildiği iri Zuluya, «Nkosi nerede?» diye haykırdı.

«Pietermariztburg'a gitti.»

Michael atının üstünden kayarak inip hayvanı serbest bıraktı.

«Yardım istemek için köye adam yolla.»

Zulu, «Bu yapıldı.» diye karşılık verdi.

«Sığırlar üst taraftaki ağıllardan almalı, atları ahırlardan çıkarmalıyız. Yangın bu tarata gelebilir.»

«Bu işleri yapmaları için bütün karılarımı yolladım.»

«Öyleyse iyi yapmışsın. Haydi gidelim.»

Zulular arabalara koşup uzun saplı baltaları kapıyorlardı. Michael'la Mbejane en öndeki arabaya atladılar. Michael dizginleri yakaladı. O anda iki atlı, dörtnala avluya daldı. Karanlıkta yüzleri seçilmiyordu. Michael, «Kimsiniz?» diye bağırdı.

«Broster ve Van Wyk!» Onlar en yakın komşulardı.

«Tanrıya şükürler olsun! Siz de öbür arabaları alır mısınız?»

Adamlar atlarından atlayıp koşarak Michael'ın yanından geçtiler

Michael bacaklarını iyice aralayıp omuzlarını arkaya vererek kırbacı en öndeki katırların kulaklarına doğru şaklattı. Hayvanlar ileriye atıldılar ve araba sallana sallana avludan çıktı.

Böyle konvoy halinde çiftliğin anayolundan giderlerken çocuklarını almış olan Zulu kadınlarının çiftlik evine doğru yürüdüklerini gördüler. Kadınlar tatlı sesleriyle onları selamlayıp erkeklerine de başarılar dilediler.

Fakat Michael onları duymadı bile. Gözlerini Sean'un ağaçların tam ortasında yükselen kızıl alev duman sütuna dikmiş, ayakta duruyordu.

Yanında Mbejane konuştu, «iki yıl önce diktiğimiz ağaçların orada çıkmış yangın. Ama giderek daha büyük ağaçlara yaklaşıyor. Yangını orada durdurmayı umamayız.»

«Öyleyse nerede?»

«Bu tarafta daha genç ağaçlar ve geniş bir yol var. Orada deneyebiliriz.»

Michael, «Adın ne?» diye sordu.

«Mbejane.»

«Ben Michael'ım. Nkosi'nin yeğeni.»

Mbejane, «Biliyorum,» diye başını sallayarak devam etti. «Bundan sonraki yolların kesiştiği yerden dön.»

Dörtyol ağzına geldiler. Önlerindeki bölümde genç ağaçlar vardı. Bir erkeğin kolu kalınlığında, üç metre boyunda, sık yapraklı ve dalları birbirine girmiş ağaçlardı. Bunların epey gerisinde kalan ulu, büyük ağaçlara doğru ilerliyordu alevler. Bu durumda bir saate kalmadan yangın bu ağaçlara erişecekti.

Böyle bir yangın karşı konulmazsa alevler dokuz metre genişliğindeki bir yolu atlayıp geçerdi. Onun için genç ağaçlardan bir kısmını kesip aradaki açıklığı en az altı metreye çıkarmaları gerekliydi.

Michael arabayı yoldan çıkarıp dizginleri çekerek katırları durdurdu. Aşağıya atlayıp yaklaşan diğer arabaları karşıladı.

«İki yüz metre kadar gidin. Sonra adamlarınıza yangın tarafında kalan ağaçları kestirin. Yolu genişletmemiz gerekiyor Ben adamlarımla buradan başlayacağım.»

Van Wyk, «Tamam,» diye karşılık verdi.

«Bay Broster, siz de bu bölümün sonuna gidin ve ağaçları keserek bu tarafa doğru gelin. Dokuz metrelik yerdeki ağaçları kesin.»

Broster gerisini dinlemeye gerek duymadan arabasını sürdü. Michael'ın babası yaşındaki bu adamlar hiç tartışmadan, onun emir vermeye hakkı olduğunu kabul etmişlerdi.

En yakındaki Zulunun elinden baltayı kapan Michael, genç ağaçlara doğru koşarken bağırarak emir verdi. Adamlar onun peşinden koştular. Michael bir ağaç seçip ayaklarını açarak durdu ve baltayı salladı. Ağaç sarsıldı, darbenin etkisiyle yapraklar yağmur gibi genç adamın üstüne yağdı. Michael bu kez yön değiştirerek ağaca öte yandan vurdu. Keskin balta yumuşak kütüğe gömüldü. Ağaç öbür yana yatarken inler gibi bir ses çıktı. Michael devrilen ağacın yanından geçerek bir ötekine yaklaştı. Etrafında Zulular yol boyunca yayılmışlardı. Balta darbeleri gecede yankılar yapıyordu.

Bunu izleyen yarım saat içinde dört araba hızla geldi, içleri adam dolu arabaları Sean'un komşuları sürüyordu. Sonunda üç yüze yakın insan Sean'un sevgiyle dikip özenle baktığı genç ağaçları baltayla devirmeye koyuldular.

Adamlar omuz omuza vermiş, sessiz sedasız ve telaşla baltaları indiriyor, devrilen genç ağaçlara basarak ilerliyorlardı.

Bir ara bir adam acıyla bağırdı. Michael başını kaldırınca, iki Zulunun hatalı bir balta darbesi yüzünden bacağının yarısı kopmuş bir diğerini yola doğru götürdüklerini gördü.

Sonra birden rüzgâr yanık kokusunu ve dumanları getirdi. Michael durup yukarıya baktı, iki yanındaki adamlar da işi bırakmışlardı. Alevler onların terden sırılsıklam olmuş çıplak vücutlarını aydınlatıyordu.

Yüz yirmi metre genişliğindeki alevler ağır ağır onlara yaklaşıyordu. Ağaçlar yanan bir çam ormanındaki gibi parlak beyaz bir ışık çıkarmıyorlardı. Turuncu ve koyu kırmızı korkunç alevler, yükselen dumanlar ve durmadan kıvılcımlar sıçratarak yaklaşıyordu yangın.

Sıradaki baltaların sesleri yavaş yavaş durdu. Adamlar kendilerine yaklaşan bu korkunç afete baktılar. Yangın onların yüz terini iyice aydınlatıyor, duydukları korkuyu ortaya koyuyordu. Artık sıcaklığı da duyuyorlardı. Rüzgârla gelen korkunç ısı alevlerin ilersindeki bitkileri kurutuveriyordu. Birden bir rüzgâr kapkara dumanları hareketsiz duran adamların üstüne yolladı. Birbirlerini görmelerini engelledi. Bu duman geldiği kadar hızla geçti ve adamların öksürmelerine, soluk almaya çalışmalarına neden oldu.

Michael, «Geri!» diye haykırdı. «Yola dönün!» Bu bağırmayı sıradaki adamlar tekrarladılar. Bellerine kadar çıkan otların arasından zorlukla geçerek yolda küçük, sessiz gruplar oluşturdular. Ellerinde baltaları, aciz aciz duruyorlardı. Yaklaşan alevler ve dumandan korktukları belliydi.

Michael. «Yangını söndürmek için dal kesin!» diyerek onların uyuşukluğunu giderdi. «Kenara sıralanın.» Yolda hızla ilerleyerek adamları sıraya soktu. Zencileri tehdit ediyor, içinden de kendi korkusuna küfrediyordu. «Haydi gelin. Alevler devrilen ağaçlara gelince yere inecektir. Yüzlerini gömleklerinize örtün. Hey, sen... Orada öyle durma.»

Her adam yenilenen bir kararlılıkla yeşil bir dal kapıp yine yolun kenarında sıraya girdi.

Etrafı gündüze çeviren alevlerin ışığında sessiz sedasız durdular. Kara yüzler ifadesizdi. Beyazlarsa sıcaktan ve telaşla çalışmaktan kızarmıştı.

Michael, Ken Broster'in yanına varınca. «Acaba bunları kurtarmamız... » diye başladı ama birden sustu. Sormayı istediği sorunun cevabı yoktu. Bunun yerine. «Daha şimdiden on iki bin dönüm kaybettik.» dedi. «Ama yangını burada önleyemezsek kötü!»

İkisi de irade dışı bir hareketle gerideki ulu ağaçlara baktılar.

Broster duymadğı bir güvenle konuştu. «Yangını burada kontrol altına alacağız.»

Michael, «Haklı olduğunu umarım,» diye fısıldadı.

Sonra Broster birden haykırdı. «Oh Tanrım... Bak!»

Michael bir an kırmızı ışık ve kara dumanlar yüzünden kör gibi oldu. Yangın düzgün ilerlemiyordu. Bazı yerlerde dev üçgen biçimi alevler ileriye saldırıyor, geride sıcakta kuruyan, kahverengileşen ağaçlar bırakıyordu.

İşte bu geride kalan alevsiz yerlerden birinde devrilip ezilmiş dallarla atlar arasında sendeleyen bir adam vardı.

Michael, «Allah kahretsin, kim...» diye başladı. Adam tanınacak gibi değildi. Gömleğini lime lime eden dallar, yüzünü de kanlı bir maske haline getirmişti. Yola doğru bitkin bitkin iki adım attı, sonra yere devrilip yaprakların altında kayboldu.

Mbejane'nin sesi alevlerin homurtusunu bastırarak yükseldi. «Nikosina!»

«Dirk! Dirk Courtney!» Michael ileriye atıldı.

Michael'ın yüzünü yakan sıcak acı vericiydi. Dirk'in yattığı yerde kimbilir sıcak ne denli korkunçtu. Alevler avlarının aciz olduğunu bilir gibi genci kül etmek için hevesle, heyecanla ileriye atıldılar. Onların elinden avlarını almak için gidecek olan kimse ateşin korkunç öfkesiyle karşılaşacaktı.

Michael otların arasına dalarak Dirk'in mecalsiz debelendiği yere gitti. Alevler öldürmek için onu sarmışlardı. Mbejane, Michael'ın yanında koşuyordu.

Mbejane. «Geri çekil!» diye haykırdı. «Bu iş için sadece birimize gerek var.» Fakat Michael cevap vermedi ve yan yana otların arasından geçtiler.

Çocuğa ilk erişen Mbejane oldu. Onu kaldırdığı gibi yola doğru döndü. Fakat bir adım atıp yere kapaklandı. Birbirine girmiş dalların arasında zorlukla doğruldu. Zulunun büyük gücü bile bu cehennem sıcağında yetersizdi. Mbejane ağzını açmıştı. Parlayan kara yüzünde pembe bir mağara gibi duruyordu bu ağız. Soluk almaya çalışırken göğsü delinir gibi oluyordu. Ama boğazından içeriye giren kızgın bir sıcaktı.

Michael korkunç sıcakta ona erişebilmek için kendisini ileriye attı. Kızgın sıcakta yüz derisinin gerildiğini, gözlerindeki nemin kuruduğunu hissediyordu.

«Bacaklarını ben tutayım,» diye bağırarak Dirk'e uzandı. Birden gömleğinde sanki ütüden yanmış gibi büyük, kahverengi bir leke belirdi. Kumaşı kavuran sıcak içe işleyerek korkunç bir acı verdi ona.

Dirk'i aralarına aldılar ve daha altı adım attıkları sırada Michael takılarak düştü. Mbejane de onunla birlikte yere kapandı. Kalktıklarında da etrafları çevrilmişti.

İki alevden biri yanlarındaki devrilmiş ağaçlara erişmişti. Ağaçların devrilmiş olması alevlerin hızını kesip hafiflemelerine neden olmuştu. Fakat o sırada esen rüzgâr yine alevleri körüklemiş ve onların birbirlerine doğru dönmelerine yol açmıştı. Böylece Mbejane'yle Michael'ın etrafında zıplayan, dans eden alevlerden bir çember oluşmuştu.

Boğazı yanıp şişen Michael, «Buradan geçmeliyiz,» diyebildi. «Bu alevleri aşmalıyız.»

Kendilerini çevreleyen alev duvarına doğru gittiler. Adamların onlara yol açmak için vurarak alevleri söndürmeye çalıştıklarını hayal meyal görüyordu. Mbejane sadece bir kasık bağı takmıştı. Michael'ınki gibi vücudunu koruyacak pantolonu, ceketi, çizmeleri yoktu. Zulu gücünün sınırına gelmişti.

Taşıdıkları çocuğun üstünden Michael'a bakan Mbejane garip bir şey gördü. Michael'ın saçı yavaş yavaş kırılmaya, sonra duman çıkarmaya başladı. Saç eski bir paçavra gibi tütüyordu.

Michael can acısıyla haykırdı. Bu korkunç ses alevlerin homurtu ve çatırtısını bastırdı. Fakat o can havliyle haykırış vücuduna depolanan son gücü kullanmasına neden oldu. Sanki bez bir bebekmiş gibi Dirk'i Mbejane'nin elinden kapıp omzuna vurarak alevlere saldırdı.

Alevler beline kadar çıkıyor, koşarken açlıkla ona saldırıyorlardı. Dumanlar da çevresinde dönüyordu. Ama Michael çemberi yarmıştı.

Alevlere vuran Zululara, «Mbejane'ye yardım edin!» diye bağırarak kendini yola attı. Dirk'i yere bırakıp çıplak elleriyle üstündeki alevlere vurdu. Çizmeleri kömürleşmiş, elbisesi belki bir düzine yerden tutuşmuştu. Alevleri söndürmek için tozlu yolda deli gibi yuvarlanıyordu.

İki Zulu Mbejane'ye yardıma gitti. Adsız iki zenci, iki işçi... önemi olmayan adamlar. İkisinin de çizmesi yoktu. Bitkin bitkin kendilerine doğru sendeleyen Mbejane'ye yetiştiler. Dev zencinin iki tarafına geçerek onu yola çıkardılar.

O sırada Michael yolda dizlerinin üstünde doğrulmuştu. Büyük acı duymakla birlikte korkunç bir merakla zencilere baktı.

Zulular, Mbejane'yi sanki kömür gibi aralarına almış çekiyor; çıplak ayaklarının altındaki alevlerden etrafa kıvılcım bulutları yükseliyordu. Sonra dumanlar onları kapladı, gözden kayboldular.

Michael hırıltılı sesle, «Mbejane!» diyebildi ve ona gitmek için kendisini zorlayarak kalktı. Sonra içini çekti. «Oh Tanrım... Tanrıya şükürler olsun.» Mbejaneyle Zululardan biri dumanların arasından sendeleyerek çıkıp kendilerini bekleyen adamların kollarına atıldılar.

Hiç kimse öteki Zuluyu almaya gitmedi. Aradan iki saat geçip şafak söktükten sonra, yangın yolda durulup büyük ağaçlar kurtuluncaya dek kimse o zenciyi kurtarmaya yeltenmedi. Ondan sonra Ken Broster, küçük bir grubu kara bir çölü andıran ve hâlâ kızgın küllerle dolu olan yere götürdü. Zuluyu yüzüstü yatar buldular. Ancak toprağa değen yerlerinin bıraktığı izden bir zamanlar o karaltının bir insan olduğunu anlamak mümkündü.

50

Kondüktör başını kompartmanın kapısından uzattı. «Yirmi dakika sonra Ladyburg'dayız, Bay Courtney.»

Sean kitaptan başını kaldırdı. «Teşekkürler, Jack.»

«Sabah gazetesinde nişanlandığınızı okudum.»

«Doğru.»

Öyleyse ikinize de mutluluklar dilerim.» Sean gülümsedi, adam da koridorda uzaklaştı. Sean kitabını çantasına koyduktan sonra kalkıp kondüktörü izledi.

Vagonun sahanlığında durup bir yaprak sigarası yaktı. Parmaklığa dayanarak Lion Kop'u görebilmek için kırlara baktı.

Bu sabah son derece mutluydu. Bir gece önce anne ve baba Goldberg'le konuşan Ruth, düğün tarihini gelecek yılın mart'ı olarak uygun bulmuştu. Sean da o vakte kadar ilk ağaçları kesmiş olacaktı. Böyle Cape'a giderek bir ay kalabilirler, balayı yaparlardı.

Artık bir erkeğin makul olarak isteyebileceği her şeye sahibim, diye düşünerek gülümsedi ve işte o an dumanı gördü. Doğrularak puroyu attı.

Tren tepeye geldiğinde Ladyburg vadisi aşağıda belirdi. Sean ağaçlarının arasında garip bir lekeye benzeyen açıklığı farketti. Hem tepelerin oradan ince gri duman sütunları yükseliyordu.

Sahanlığın kapısını açarak trenden atladı. Ayakları yere çarpınca demiryolunun çakıllı kenarından aşağıya yuvarlandı. Dizlerinin ve avuçlarının derisi soyuldu. Ama Sean ayağa fırlayarak koşmaya başladı.

Yangının durdurulduğu yolda adamlar bekliyorlardı. Sessiz sedasız oturan ya da bitkinlikten kıvrılıp uyuyakalan adamların hepsinin üstü kül ve kurum içindeydi. Gözleri dumandan kızarmış, vücutları yorgunluktan zonkluyordu. Ama kapkara olan dönümlerden dumanlar çıkarken, onlar yine de bekliyorlardı. Çünkü yeniden rüzgâr çıkarsa, o küllerden kıvılcımlar yükselebilirdi.

Ken Broster başını kolundan kaldırdı, sonra hemen doğrulup oturdu.

«Sean geldi!» dedi. Çevresindeki adamlar kımıldandılar; ağır ağır ayağa kalkıp Sean'ın yaklaşmasını seyrettiler. Sean beş mil koşmuş gibi adeta ayaklarını sürüyerek yürüyordu.

Biraz geride durdu. Soluğu hırıltılı hırıltılı çıkıyordu. «Nasıl? Nasıl oldu?»

«Bilmiyoruz, Sean,» Ken Broster acıyarak gözlerini onun yüzünden kaçırdı. Istırap çeken bir adam süzülmezdi. Sean da arabalardan birine yaslandı. Ağaçların birer iskelet halini aldığı, dumanlar tüten, o uçsuz bucaksız çöl gibi topraklara bakmaya cesareti yoktu.

Ken hafif sesle, «Adamlarından biri öldü,» diye mırıldandı. Bir an durakladıktan sonra daha kesinlikle devam etti. «Diğerleri yaralandı. Fena yandılar.»

Sean cevap vermedi. Bu sözleri anlamamışa benziyordu.

«Yeğeninle oğlun Dirk...» Sean hâlâ ona boş gözlerle bakıyordu.

«Onları eve yolladım. Doktor orada.»

Sean yine cevap vermedi ama bu kez eliyle ağzını ve gözlerini sildi.

«Mike ve Dirk'in durumu pek kötü değil. Yanıkları hafif. Fakat Mbejane'nin ayakları berbat halde,» diye Ken Broster hızlı hızlı anlatmaya başladı. «Dirk alevlerin arasında hapis kalmış. Michael ve Mbejane onu kurtarmaya gittiler... Etrafları alevlerle sarıldı... Çocuğu kucakladılar... Ayaklarının etleri...»

Sean için bu sözler birbirlerine bağlı olmayan anlamsız şeylerdi. Arabaya dayandı. İçinde bir gevşeklik vardı. İradesini yitiriyordu. Bu kadarı fazlaydı. Kendini toparlamalıydı.

«Sean, iyi misin?» Broster'in ellerini omuzlarında hissetti. Doğrulup tekrar etrafına bakındı.

«Onların yanına gitmem gerek. Bana bir at ver.»

«Sen git Sean. Biz burada kalır, topraklara bakarız. Bunun için endişe etme. Bir daha yangın çıkmaması için gerekeni yaparız.»

«Teşekkür ederim, Ken.» Sonra çevresindeki endişe ve acıma dolu yüzlere bakarak tekrarladı. «Teşekkür ederim.»

Sean, ağır ağır Lion Kop'un ahır avlusuna gitti. Orada pek çok araba, uşak, zenci kadın ve çocuk vardı. Kalabalık Sean'u tanır tanımaz avluya derin bir sessizlik çöktü. Avlunun karşı tarafındaki duvarın dibinde kaba bir sedyenin çevresinde kadınlar toplanmıştı. Sean oraya yaklaştı.

«Seni görüyorum, Mbejane.»

«Nkosi.» Kirpikleri yanmış olan Mbejane'nin yüzüne şaşkınmış gibi bir ifade gelmişti. Elleriyle ayaklarında bembeyaz sargılar vardı. Fakat sarı merhem yer yer bu sargılardan sızmıştı. Sean onun yanında diz çöktü. Konuşamıyordu. Adeta çekinerek uzanıp Mbejane'nin omzuna dokundu.

Ancak o zaman? «Kötü mü?» diye sorabildi.

«Hayır, Nkosi. Çok kötü değil. Karılarım beni almaya geldiler. Hazır olduğum zaman geri döneceğim.»

Baş başa kısa bir süre konuştular. Mbejane ona Michael'la birlikte Dirk'i nasıl kurtardıklarını anlattı. Sonra, «Bu kadın ölenin eşi, » dedi.

Sean kadını ilk kez farketti. O kalabalık avluda tek başına oturuyordu. Yanında da bir çocuk vardı. Çıplak çocuk kadının kocaman, siyah göğüslerinden birini iki eliyle tutmuş meme emiyordu. Kadın ayaklarını altına almış, sırtında kırmızıya boyanmış deri bir pelerinle hareketsiz oturuyordu. Sean ona yaklaştı.

«O bir erkekti.» diyerek kadını selamladı.

Kadın ciddi ciddi başını eğerek, «O bir erkekti!» diye yineledi.

Sean sordu. «Nereye gideceksin?»

«Babamın çiftliğine.» Başındaki kırmızı kilden yüksek süs vakarlı cevabını güçlendiriyordu.

«Birlikte götürmek için sürülerimden yirmi baş hayvan seç.»

«Ngi Yabonga, Sana şükürler olsun Nkosi.»

«Barış içinde git.»

«Barış içinde kal.» Kadın kalkıp çocuğunu alarak kalçasına dayadı, arkasına bakmadan ağır ağır avludan çıktı.

Mbejane yattığı sedyeden konuştu. «Artık gideceğim, Nkosi.» Yüzü can acısından grimsi bir renk almıştı. «Tekrar döndüğümde yine ağaç dikeceğiz. Bu küçük bir yangındı.»

Sean, «Sadece küçük bir yangındı,» diye başını salladı. «Barış içinde git dostum. Bol bira iç ve şişmanla. Seni ziyaret edeceğim.»

Mbejane hafifçe güldü, sonra karılarına sedyenin etrafında yerlerini almalarını işaret etti. Tarlalarda çalışmaktan güçlenen genç kadınlar sedyeyi kolayca kaldırdılar.

«Barış içinde kal, Nkosi.» Mbejane can acısıyla yumuşak kürk şilteye uzandı ve onu avludan çıkarıp götürdüler. Zulular kapıdan çıkınca şarkıya başladılar. Sedyenin iki yanında sıra olmuş gidiyorlardı. Yağlanmış çıplak sırtları pırıl pırıl parlıyordu. Çarpışmadan dönen savaşçıya 'hoşgeldin' diyen eski bir şarkıyı söylerken, sesleri gururla yükselmekteydi.

Pek çok komşusu ve onların eşleri Lion Kop'un terasında toplanmıştı. Hepsi de ona yardıma gelmişti.

Sean basamakları çıkınca Ada'nın kendisini beklediğini gördü. «Dirk?» diye sordu.

«Uykuya daldı. Laudanum sayesinde.»

«Michael?»

«Seni bekliyor, ilacı içmeyi reddetti. Onu senin odana yatırdım.»

Sean odasına giderken Dirk'e uğradı. Kapıdan bakınca Dirk'in sırtüstü yattığını gördü. Sargılı ellerini göğsünde kavuşturmuştu. Yüzü şişmiş, dalların çarptığı yerlerde kırmızı izler kalmıştı. Yatağın yanındaki iskemlede Mary oturmuş, sabırla nöbet tutuyordu. Sean'u görünce kalkacak oldu. Fakat adam başını salladı. «Yok. Ben Dirk uyandığı zaman gelirim.» Koridordan geçerek kendi odasına gitti.

Ada'nın kızlarından üçü Michael'ın karyolasının etrafında döneniyordu. Sean'u görür görmez hepsi de sustu. Ada'nın bütün kızları anlatılamayacak şekilde Sean'dan korkmaktaydılar.

Genç kızlardan biri, «Oh, Bay Courtney,» diye başladı. «Zavallı elleri... » Sonra kıpkırmızı kesilip reverans yaparak odadan kaçtı. Diğerleri de hemen onu izlediler.

Sean karyolaya yaklaştı.

«Merhaba, Mike.» Delikanlının yanağındaki soluk bir üzüm tanesi gibi duran su toplanmasını görünce sesi boğuklaşmıştı.

«Merhaba, Sean Amca.» Yüzündeki ve dudaklarındaki yanıklara sarı merhem sürülmüştü. Sean usulca yatağın kenarına ilişti.

«Teşekkür ederim, Michael.»

51

Ronny Pye ertesi sabah erkenden uğradı. Dennis Petersen de onun yanındaydı: ikisi de takım elbise giymişti.

Sean. «Pek şıksınız,» diye onları selamladı. «İş için mi ahbaplık için mi geldiniz?»

Ronny verandanın üst basamağında durdu. «Her ikisi içinde diyebilirsiniz. İçeriye girebilir miyiz?»

Sean onları verandanın köşesine götürdü. Başka bir laf etmeden önce oturdular.

«Yangını duydum, Sean. Korkunç bir iş. Bir yerlinin öldüğünü, Dirk'le Michael'ın yaralandığını duydum. Korkunç şey.» Ronny acır gibi başını salladı.

Sean nazikçe «On altı bin dönüm ağaç kaybettiğimi de duydun mu?» diye sordu.

Ronny ciddi ciddi başını salladı. «Bunu da duydum. Korkunç bir iş.»

Ronny ve Dennis usulca birbirlerine göz atıp sonra ellerine baktılar.

Ronny, «Korkunç iş,» diye tekrarladı ve ortalığa bir sessizlik çöktü.

Sean nazik nazik, «Seni üzen başka bir şey mi var?» dedi.

«Şey, şimdi sözünü ettiğin için...» Ronny ceketinin iç cebinden kırmızı kurdeleyle bağlanmış katlanmış kalın bir belge çıkardı. «İstersen bundan bugün söz etmeyiz, kendini daha iyi hissedeceğin bir zamana bırakabiliriz.»

Sean, «Konuş,» dedi kesin bir tavırla.

«Sekizinci madde.» Ronny belgeyi masadaki kahve fincanlarının arasına yaydı. «Sözü geçen garantinin, yani Lion Kop topraklarındaki 2 numara diye bilinen meşelik...» Ronny durakladı. «Bunu okumamın anlamı yok sanırım. Ne dediğimi biliyorsun. O meşe ağaçları verdiğim kredinin karşılığı olan teminatın bir bölümüydü.»

Sean. «Bu parayı bulmam için bana ne kadar zaman verirsin?» diye sordu.

«Şey. Sean, bu anlaşmada böyle zaman tanınmıyor. Parayı hemen vermen gerekiyor bence.»

Sean ona, «Bir ay istiyorum,» dedi.

»Bir ay!» Bu istek Ronny'i hem şaşırttı, hem de canını sıktı. »Buraya bak, Sean. Açıkçasını istersen... Yani sende bu para vardır tabii. Neden bir ay bekliyoruz. Bize çekini ver olsun bitsin.»

«Bende bu paranın olmadığını çok iyi biliyorsun.»

Ronny. «Bana kalırsa...» diye duraksadı. »Eğer şimdi paran yoksa, bir ay içinde bunu elde etmene de pek ihtimal yok. Sana hakaret etmek istemedim, Sean. Fakat bu duruma iş açısından bakmamız gerekir. Ne dediğimi anlıyorsan tabii.»

«Anlıyorum.» Sean başını salladı. «Ve bir ay süre istiyorum.»

Dennis Peterson dayanamadı. «Ona bu süreyi ver, Ronny.» ilk kez söze karışıyordu. Ronny öfkeden allak bullak olan bu yüzle ona döndü. Çehresini ifadesizleştirmek ve sesinin sakin çıkmasını sağlamak için beş saniye kadar uğraşması gerekti.

«Fakat, Dennis,» diye itiraz etti. «Bu, işe olağandışı bir bakış sayılır. Bana kalırsa...»

«Buraya gelmeden önce, Audrey'le konuştum. Ona söz verdim. Neyse, ikimiz de fikir birliğine vardık.» Ortağının gözlerine bakamayan Dennis uzaktaki vadileri seyrediyordu.

Ronny Pye birden güldü. Evet, böylesi çok daha iyi olacaktı. Bu iriyarı, küstah namussuzun şapkası elinde orada burada sürünerek yalvarmasını seyretmek daha zevkliydi. Sean önce Jackson'a gidecekti. Ronny bir gün önce Jackson'a telgraf çekmişti. Şimdiye dek bu haber Güney Afrika bankalarına yayılmış olacaktı. Sean Courtney, borç olarak bir yemek parası almakta bile güçlük çekecekti.

«Pekâlâ, Sean. özel bir ayrıcalık olarak sana bir ay veriyorum.» Birden gülüşü kayboldu ve koltuğunda öne eğilerek. «Tam otuz günün var.» dedi. «Ondan sonra da sen burada otururken evini bile satacağım.»

Onlar gittikten sonra Sean tek başına geniş verandada kaldı. Tepelerde güneş parlak ve sıcaktı ama gölgede hava serindi Adanın kızlarının evde bir yerde konuştuklarını duydu. Sonra onlardan biri tiz bir seste güldü. Bu ses Sean'u sinirlendirdi, kaşları daha da çatıldı. Cebinden kırışmış bir zarf çıkararak koltuğun kolunda düzeltti. Bir süre küçük bir kurşunkalemi kemirerek oturdu.

Sonra yazmaya başladı: 'Jackson, Natal Ağaç Kabuğu şirketi... Standard Bankası...' Sonra 'Ben Goldberg' yazdı, durup listesindeki bu son adı düşündü. Yüksek sesle söyleyip kalemle adı çizdi. Goldberg'lerden para alamazdı. Onları bu işe karıştırmamalıydı.

Tekrar çabucak bir ad yazdı: 'Candy.' Bunun altına 'Tim Curtis'i ilave etti.

Hapsi bu kadardı. John Acheson İngiltere'deydi. Ondan cevap almak iki ay sürerdi.

Hatifçe içini çekerek zarfı katlayıp cebine koydu. Sonra bir yaprak sigarası yakarak koltuğa iyice gömüldü, ayaklarını da önündeki alçak veranda duvarına dayadı. Yarın sabahki trenle buradan ayrılırım, diye düşündü.

Arkasındaki pencereler açıktı. Pencerelerin gerisindeki yatakta yatan Michael Courtney konuşmanın her kelimesini duymuştu. Genç, canı acıya acıya yataktan kalkıp giyinmeye başladı. Arka kapıdan çıktığı için kimse onun gittiğini görmedi. Kısrağı ahırdaydı. Bir eyer ödünç alarak Theuniskraal'a döndü.

Anna onun geldiğini görünce karşılamak için avluya çıktı.

Michael oh. Michael. Tanrıya şükürler olsun sana bir şey olmadı. Duyduğumuz. Sonra oğlunun yüzündeki şiş ve yanıkları görerek dondu. Michael ağır ağır atından indi ve seyislerden biri hayvanı alarak gitti.

«Michael, sevgilim. Zavallı yüzünü...» Kadın hemen onu kucakladı.

«Önemli değil, anne.»

«Önemli değil mi!» Kadın geri çekildiğinde dudakları ince, sert bir çizgi halini almıştı. «Gece yarısı. O... o... kaçıyorsun... Sonra... Günler sonra yüzün ve ellerin berbat halde eve dönüyorsun... Bu önemsiz ha!»

«Özür dilerim, anne. Büyükannem bana baktı.

«Biliyorsun, burada oturup türlü kötü şeyler hayal ederek endişeden ölecek hale geldim. Bana bir haber bile yollamadın... »

Michael hafif sesle, «Lion Kop'a gelebilirdin,» dedi.

«O canavarın evine mi? Asla!» Michael annesine bakmamak için başını çevirdi.

«Babam nerede?»

«Her zamanki gibi çalışma odasında. Sevgilim, seni nasıl özlediğimi bilemezsin. Beni sevdiğini söyle, Michael.»

Michael mihaniki bir tavırla, «Seni seviyorum,» derken yine boğulacak gibi oldu. «Babamı görmeliyim. Çok acele.»

«Daha şimdi geldin. Sana yiyecek bir şeyler hazırlayayım... Yüzüne de bir şeyler yapmalıyız.»

«Şimdi babamı görmem gerekiyor. Özür dilerim.» Michael annesinin yanından geçerek eve girdi.

Michael çalışma odasına girdiğinde, Garry masasının başında oturuyordu. Michael bu odadan nefret ederdi. Dumanların lekelediği yüksek tavandan, iç sıkıcı, koyu renk duvar kaplamalarından, büyük av anılarından, hatta halılardan, eski kâğıt ve toz kokusundan bile tiksiniyordu. Yaşamını kısıtlayan ve ona önceden yön veren kararlar bu odada alınmıştı hep. Burası kaçmayı istediği her şeyin simgesiydi. Michael sanki oda canlı bir yaratıkmış gibi kafa tutarcasına çevresine baktı. Bana borçlu olduğun şeyi senden zorla almaya geldim, diye düşündü. Benden değerli şeyler aldın. Şimdi geri ver bakalım!

«Michael!» Oğlunu karşılamak için ayağa kalkan Garrick'in çizmesi ahşap zemine sürttü. Bu ses Michael'ın yüzünü buruşturmasına neden oldu.

«Merhaba baba.»

«Annenle ben çok endişelendik. Neden bize haber yollamadın?» Garrick'in sesinden kırıldığı belliydi. Michael her zamanki gibi suçluluk duyarak özür dilemek için ağzını açtı. Fakat sözler niyet ettiğinden daha farklı oldu.

«İşim vardı. Fırsat bulamadım.»

«Otur oğlum.» Garrick cilalanmış deri koltuklardan birini işaret etti. Burun üstüne taktığı madeni çerçeveli gözlüğü çıkardı. Fakat Michael'ın yaralı yüzüne tekrar bakmadı. Sean'la Michael'in birarada olmalarını düşünmek istemiyordu.

«Geri döndüğüne sevindim. Yeni kitabımın ilk bölümleri üstünde çalışıyorum. Bu, büyükdedenin dedesinin Cape'a gelmesiyle başlayan aile tarihimiz. Senin fikrini almayı da çok isterim. Buna çok değer veriyorum. Güney Afrika Üniversitesini bitirmiş birinin önemli düşünceleri.»

Tuzağa yakalanmak üzereydi. Bu çok belirli olduğu için Michael yerinde sıkıntıyla kıpırdandı. Tahta kaplamalı duvarların o anda üstüne gelir gibi olduğunu hissetti. «Baba, seninle konuşmam gerekiyor.» diye onun sözünü kesmeyi denedi. Fakat Garrick gözlüğünü düzeltmiş, masasındaki kâğıtları karıştırıyor, bir yandan da hızlı hızlı konuşuyordu.

«Bunu beğeneceğini sanıyorum. Eminim, seni ilgilendirecek. Garrick başını kaldırıp Michael'a bakarak armağan verilen bir çocuk gibi hevesle gülümsedi. «Yalnız bunun henüz ilk müsvedde olduğunu da unutmamalısın. Yeterince üstünde çalışılmadı » Sonra okumaya başladı. Her bölüm sonunda Michael'ın beğenisini bekleyerek umutla gülümsüyordu. Michael sonunda dayanamayarak birden bir cümlenin ortasında haykırdı.

«Bana Theuniskraal'daki hissemi vermeni istiyorum.»

Garrick'in okuması bir an kesildi. Sesindeki ani titreme Michael'ın isteğini duyduğunu belirtiyordu. Sonra okumaya devam etti. Ama sesi gücünü kaybetmiş, cansız tekdüze bir hal almıştı. Paragrafı bitirince kâğıdı yana bıraktı. Güzlüğünü çıkarıp kılıfına koydu. Sonra ağır ağır başını kaldırdı.

«Neden?»

«O paraya ihtiyacım var.»

«Ne için?»

«İhtiyacım var dedim.»

Garry kalkıp pencereye gitti. Ellerini arkasında kenetleyerek pencerenin önünde durdu. Yemyeşil çimenlik bahçeyi sınırlayan çitlere kadar iniyordu. Yeşillikte ortancalar canlı birer kırmızı leke gibi duruyordu. Daha geride de altın rengi otlar, orman ve sığırların otladığı mera vardı. Gökyüzünde büyük gümüş bulutlar belirmişti.

Garrick, «Bu gece yağmur yağacak.» diye mırıldandıysa da Michael cevap vermedi. «Yağmura çok ihtiyacımız var. Üç haftadır kuraklık yüzünden otlar sararıyor.» Yine cevap alamayan Garry masasına, döndü.

»Duyduğuma göre Lion Kop'da dün gece yangın çıkmış »

«Öyle.»

«Amcanın işinin bitik olduğunu söylüyoılar. Bu yangın onu mahvedecek.»

Michael hemen. «Hayır!» diye karşı çıktı. «Bu doğru değil.»

«Parayı bunun için mi istiyorsun. Michael?»

«Evet.»

«Bunu Sean'a mı vermek istiyorsun?»

«Lion Kop'da bir hisse almak istiyorum. Bir soy vermek niyetinde değilim. Bu bir iş önerisi.»

«Ya Theuniskraal... Burası senin evin. Sen burada doğdun.»

«Rica ederim, baba. Ben kararımı verdim.»

«Bunu Sean'mu önerdi?»

«Hayır. O bu konuda bir şey bilmiyor.»

«Öyleyse bu senin fikrin. Bunu kendi başına düşündün. Kendi anne ve babanı onun için satacaksın. Tanrım, bu adam üstünde nasıl bir etki yapmış ki, onun için böyle bir şeye kalkışıyorsun!»

Yüzü kızararak kiremitimsi bir renk alan Michael, koltuğunu tekmeleyerek ayağa fırladı. «Yapmak istediğim şeye bir kalleşlik havası veriyorsun.»

Garrick, «Ama tam anlamıyla kalleşlik bu!» diye bağırdı. «Annenle ben... Her şeyimizi vererek seni büyüttük. Seni üniversiteye yollayabilmek için ekonomi yapmak zorunda kaldık. Yaşamlarımızı senin üstüne kurduk. Bir gün Theuniskraal'a döneceğini düşünerek çalıştık.» Soluk soluğa susarak dudaklarından çenesine fırlayan tükrüğü sildi. «Bunları yapacak yerde sen kaçıp... o domuzla birleşiyorsun. Bundan memnun kaldığımızı nasıl düşünebilirsin? Kalbimizi kırdığını düşünemiyor musun? Bu kadar insanın içinde onu seçtin! Şimdi de Theuniskraal'ın yarısını istiyorsun... Bunu ona armağan edecek, onun toprağını satın alacak... »

Michael sert bir sesle, «Kes artık, baba!» diye ihtar etti. «Hem daha ileriye gitmeden Theuniskraal'in yarısının bana nereden kaldığını anımsa. Bunu bana kimin armağan ettiğini bir düşün!» Şapkasıyla kamçısını alarak kapıya doğru gitti.

«Michael!» Garry'nin sesindeki korkunç yalvarış onu durdurdu.

«Ne var?»

«Hissen... pek fazla tutmuyor. Sana daha önce söylemedim. Fakat sen küçükken bir ara... Hayvanlarımız hastalandı. O zaman yapmam gerekti...» Devam edemedi.

«Bana söylemeye çalıştığın nedir?»

«Otur, Michael. Otur da sana göstereyim.» Michael duyacaklarından korkarak istemeye istemeye dönüp koltuğun yanında durdu.

Garry saat kösteğindeki anahtarlardan birini seçerek masanın üst çekmesini açtı. Oradan sarılmış bir belge aldı, kurdelesini çıkarıp bir şey söylemeden oğluna uzattı.

Michael belgeyi açarak üstündeki yazıyı okudu. «İpotek Antlaşması.»

Birden içinin çekildiğini hissederek sayfayı çevirdi. Bütün yazıyı okumadı. Sözler ve grup grup kelimeler daha koyu mürekkeple yazılmıştı. Bu kadar da yeterliydi:

«Ladyburg Bankası... Pietermaritzburg bölgesine bağlı Ladyburg ile ortalama yüz bin dönüm tutan ve Theuniskraal diye bilinen çiftlik... Buradaki bütün yapılar, araçlar... Yüzde sekiz buçuk faizle... »

«Anlıyorum.» Michael belgeyi babasına uzatıp doğruldu.

«Nereye gidiyoısun?»

«Lion Kop'a dönüyorum.»

Garry, «Hayır!» diye fısıldadı. «Hayır, Michael. Rica ederim oğlum. Olamaz... Tanrım... Hayır!»

Michael odadan çıkarak kapıyı da arkasından usulca kapattı.

Anna odaya girdiğinde, Garry masanın başında oturuyordu. Omuzları çökmüş, sessiz sedasız öylece kalmıştı.

Kadın. «Onun gitmesine izin verdin!» diye tısladı. Garry kımıldamadı. Duymamış gibiydi.

«Michael gitti. Kardeşine gitti... ve ona izin verdin!» Anna'nın sesi pek hafifti ama birden yükseldi ve haykırışa dönüştü, «Seni işe yaramaz sarhoş hayvan seni! Burada oturmuş küçük kitaplarınla oynuyorsun. Sen onun babası olabilecek kadar erkek değildin... Senin için kardeşinin bunu yapması gerekti, Michael'ı burada tutacak kadar erkek de değilsin... Yine kardeşin! Onun gitmesine ses çıkarmadın. Oğlumu elimden aldın.»

Garry kımıldanmadan oturuyordu. Bir şey görmüyor bir şey duymuyordu. Kafasında bütün görüntü ve sesleri örten yumuşak gri bir sis vardı. Bu sis sıcaktı... sıcak ve güvenli. Kimse ona orada erişemezdi, çünkü bu sis onu sarıp koruyordu.

«Sen sadece bu işe yararsın.» Anna onun önündeki masada duran aile tarihiyle ilgili yazıları kaptı. «Küçük kâğıt parçaların. Başka adamlar... gerçek erkeklerle ilgili düşlerin ve hikâyelerin.»

Kâğıtları tekrar tekrar yırtarak kocasının kafasına attı. Kâğıt parçacıkları havada dönerek uçuştular, sonra kuru yapraklar gibi Garry'nin başına, omuzlarına kondular. Adam yine kımıldamadı. Anna üzüntü ve öfkeyle soluyarak yazıların kalanını da aldı ve parça parça edip küçük beyaz kâğıtları odaya fırlattı.

52

İkisi istasyonda duruyordu. Konuşmuyorlardı. Geçen gün ve gecenin büyük bölümünü konuşmakla geçirmişlerdi çünkü. Artık söyleyecek bir şey kalmamıştı. Büyük bir dostluk içinde sessiz sedasız duruyorlardı. Onlara bakan bir yabancı hemen baba oğul olduklarını anlardı. Michael, Sean kadar boylu ve enli olmamakla birlikte teniyle saç renkleri aynıydı. İkisi de iri Courtney burnunu almışlardı. Ağızları da büyükçe ve dudakları dolgundu.

«Parayı bulur bulmaz telgraf çekerim.» Sean, Michael'a Lion Kop'un mali durumunu bütün ayrıntılarıyla anlatmıştı, iflas etmemek için parayı nasıl bulabileceğini de açıklamıştı ona.

«Ben buradaki işleri yönetirim.» Michael yangından zarar görmemiş olan ağaçları kesmeye başlamıştı. Bir gün önce atla çiftlikte dolaşmışlar, kesilmeye uygun olan ağaçların bulunduğu yerleri işaretlemişlerdi. «Talihin açık olsun, Sean Amca.»

«Artık birlikte çalıştığımıza göre, şu 'amca' sözünden vazgeç, Mike. Bu her gün kullanılması gereksiz bir sözcük.»

Michael sırıttı. «Talihin açık olsun, Sean.»

«Teşekkürler, Mike.» Birbirlerinin elini sıkıca tuttular. Sonra trene bindi.

Jackson dost gözükmekle birlikte kesin konuştu. Standard Bankasındaki Nichols da çok nazik ve anlayışlıydı. Sean son iki kurşunu atmak için Johannesburg'a giden trene bindi.

«Albay Courtney. Sizi görmek ne kadar hoş.» Candy'nin otelindeki kâtip onu selamlamak için masasından kalkıp yaklaştı. «Daha geçen hafta sizden söz ediyorduk. Johannesburg'a hoşgeldiniz.»

«Merhaba, Frank. Biraz şişmanlamışsın, değil mi?» Sean adamın yeleğine parmağıyla dokundu. Kâtip güldü. «Söyle Frank... Acaba Candy... Yani Miss Rautenbach burada mı?»

«Ah, siz gittiğinizden beri burada bazı değişiklikler oldu, efendim.» Kâtip hafif bir alaycılıkla sırıttı. «Artık kendisi Bayan Rautenbach değil. Hayır, efendim. Bayan Heyns... Jock Heyns artık!»

«Aman Tanrım! Jock'la evlendi ha!»

«Evet öyle. İki hafta önce. Johannesburg'un savaştan beri en büyük düğünüydü bu. İki bin davetli vardı.»

«Şimdi nerede?»

«Denizde. Altı ay sürecek bir balayı için İngiltere ve Avrupa'ya gidiyorlar.»

Sean ayrılırken kadının gözlerinde gördüğü yalnızlığı anımsayarak, «Onun mutlu olacağını umarım,» diye mırıldandı.

«Bayan Heyns'in onca parasıyla başka türlü olmasına imkân var mı?» Kâtip bunu hayretle sormuştu. «Kalacak mısınız, albay?»

«Odanız varsa.»

«Dostlarımız için daima odamız vardır. Ne kadar süreyle, efendim?»

«İki gün, Frank.»

Tim Curtis kent madeninin başmühendisiydi. Sean ona borçtan söz edince adam güldü. «Tanrım! Sean, ben sadece orada çalışıyorum. Kahrolasıca maden benim değil.»

Sean, Tim ve iki yıl önce evlendiği eşiyle akşam yemeği yedi. Onların ısrarı üzerine yeni doğan çocuklarına da baktı. İçin için bebeğin memeden kesilmemiş bir buldoğa benzediğini düşündü.

Sean, Johanesburg'da daha fazla kalarak bankalara uğradı. Uzun yıllar önce onların çoğuyla iş yapmıştı. Fakat bankaların personeli değişmişti ve bu yüzden her birinin müdürünün kendi adını duymuş olmasına şaştı.

«Albay Courtney. Siz Natal'daki Lion Kop'un sahibi Albay Sean Courtney misiniz?» Sean bunu doğrulayınca müdürlerin gözlerinde beliren gölgeyi de gördü. Sanki ihtiyatlı ev sahipleri hırsızlara karşı pencerelerin kepenklerini kapatıyorlardı.

Sean sekizinci gece dairesine iki şişe konyak yollanmasını istedi. Umutsuzlukla durmadan içti. Konyak kafasındaki şiddetli kavgayı yatıştıracak yerde alevlendiriyor, sorunlarını daha büyütüp üzüntüsünü artırıyordu.

Dışarda şafak sökene, havanın aydınlanmasıyla gazlambalarının sarı ışıkları körleşene dek yapayalnız yattı. Konyak kafasını karıştırıyordu ve Sean'un huzura ihtiyacı vardı. Geniş kırların sonsuz sessizliğinde bulduğu huzuru arıyordu. Birden gözlerinin önünde küçük bir tepenin dibindeki ıssız bir mezar belirdi. Rüzgârın orada inlediğini ve kahverengi otların sallandığını gördü. İşte huzur oradaydı.

Güç bela yatakta doğrulup oturdu.

«Saul,» dedi. Arkadaşının mezarına gideceğine kendi kendine söz vermişti. Bu sözü tutmadığı için çok üzgündü.

«Burada her şey bitti. Artık gideceğim.» Ayağa kalkınca başı dönmeye başladı. Dengesini bulabilmek için karyolanın demirine tutunmak zorunda kaldı.

53

Daha dört mil uzaktayken tepeyi tanıdı. Bunun biçimi belleğine silinmeyecek biçimde kazınmıştı. İki tarafı simetrik olan tepenin yamaçlarındaki iri taşlar güneşte donuk parlıyordu. Tepenin düz doruğunun etrafı da kayalarla çevrilmişti. Yaklaşınca üst yamaçlardaki aloe bitkilerini de seçti. Bitkinin yaprakları taçları andırıyordu ve çiçekler de kırmızı birer mücevher gibiydi. Tepenin altındaki kısa kahverengi otların arasında uzun bir sıra beyaz benek vardı. Sean atını onlara doğru sürdü. Yaklaşınca her benek kireçle boyanmış taşlardan oluşan bir mezar halini aldı. Her birinin üstünde de madeni bir haç vardı.

Bütün gün atla yol aldığı için kasları tutulan Sean, eyerden ağır ağır indi. Atların sırtlarından eyerleri ve denkleri alarak otlamaları için serbest bıraktı. Yalnız başına kalınca bir yaprak sigarası yaktı. Birden mezarlara yaklaşmaktan çekinmeye başlamıştı.

Bu hoş toprakların sessizliği yumuşaklıkla onu sardı. Ova da esen rüzgarın hışırtısı bu sessizliği bozmuyor, büsbütün adıyordu. Atı kahverengi otları yemek için dişleriyle çekerken çıkan ses, burada küfür sayılırdı ama bu ses Sean'u düşüncelerinden uyandırdı. İki sıra mezarlara doğru yürüyüp birinin önünde durdu. Madeni haçın üstünde kargacık burgacık harflerle, 'Burada cesur bir Boer yatıyor.' yazılmıştı.

Sıradaki haçların yanından geçerken her birinin üstünde aynı sözleri okudu. İkinci sıra haçlara doğru gitti.

'Kıdemli denizci W. Carter.' Şu şişman asker...

'Onbaşı Henderson. Kahramanlık Madalyası.' İki kez göğsüne ve bir de karnına kurşun yemişti.

Sıra boyunca ilerleyerek adları okudu. Bazıları sadece isimdi ama diğerleri o anda canlılıkla gözlerinin önünde belirdi. Onların güldüklerini ya da korktuklarını, ata binişlerini gördü. Sesleri ni anımsadı Şurada yatan hâlâ kendisine bir altın borçluydu. O iddiayı anımsamıştı.

'Para sende kalsın.' Ölüler böyle yüksek sesle konuştuğu için kendisine kızarlar mıydı? Ancak bir deli ölülerle böyle konuşabilirdi.

Ağır ağır sıranın sonuna gitti. Emrettiği gibi diğerlerinden uzakta, ayrı olan mezara yaklaştı.

Üstündeki yazıyı okudu. Sonra mezarın yanında diz çöktü ve güneş batıp hava soğuyana kadar öylece oturdu Sonra gidip eyere sarılı battaniyeyi aldı, Yakacağı kütük yoktu. Gecenin soğuğu ve daha da dondurucu olan düşünceleri yüzünden pek uyuyamadı

Sabah yine Saul'un mezarına döndü. İlk kez mezar taşları'nın arasından otlar çıktığını ve haçın bir yana doğru hafifçe eğilmiş olduğunu farketti. Ceketini çıkarıp dizüstü çökerek mezarın orada bir bahçıvan gibi çalıştı. Av bıçağıyla otları temizledi. Sonra mezarın başındaki haçın etrafındaki taşları kaldırdı. Haçı yerden çıkarıp tekrar bir çukur kazdı ve dikkatle dikti. Dibine çakıl taşları ve toprak doldurdu. Sonunda kireçle boyalı taşları tekrar haçın dibine sıkıca yerleştirdi.

Geriye çekilerek ellerindeki toprak ve kireçleri sildi, yaptığı işe baktı. Tüm uğraşına karşın yine de iyi durmuyordu. Bir eksik vardı. Kaşlarını çatarak bunu düşündü.

Sonunda aradığını bularak, «Çiçek,» diye mırıldandı. Başını kaldırıp yukarda kalan tepenin yamacındaki aloe çiçeklerine baktı. Tepeye tırmanmak için yürüdü. Doruğa yaklaşırken iri kayaların arasından geçti. Bıçağıyla çiçeklerin kalın saplarını kesti. Bir kucak kayalar arasında pembe ve beyaz renkteki çiçekler dikkatini çekti. Bunlar Hotanto Papatyalarıydı. Bu güzel çiçekleri bulduğuna sevinen Sean, elindeki aloe'ları bırakarak papatyaların arasına girdi. Çiçekleri toplayıp demetler yapmaya, bunları uzun otlarla bağlamaya başladı. Böyle ağır ağır ilerleyerek yarın yanına kadar geldi. Orada ağrıyan sırtını dinlendirmek için doğruldu.

Yar epey dardı; üstünden kolaylıkla atlayabilirdi. Fakat iyice de derindi. Pek ilgi duymadan aşağıya baktı. Aşağıda yağmurdan ıslanmış kumlar vardı. Büyük bir hayvanın yarı gömülmüş iskeletini seçince birden ilgisi uyandı. Ama bu yardan aşağıya inmesinin nedeni o kemikler değil, bunların arasındaki kocaman, deri cisimdi.

Yarın son birkaç metresini sırtüstü kayarak inen Sean, dibe erişip bulduğu şeyi inceledi. Bu katırlara takılan çift çantalı eyerlerdendi. Eyer kayışının tokaları paslanmıştı. Çekip eyeri kumdan çıkarırken ağırlığına şaştı.

Deri kuruyup sertleşmiş, açık havada kaldığı için beyazımsı bir renk almıştı. Çantaların kilitleri de iyice paslanmıştı. Bıçağıyla bir çantanın kapağını kesince içinden altınlar döküldü.

Sean altınlara inanmayan gözlerle baktı. Eyeri atıp altın yığınının yanında çömeldi. Çekine çekine altınlardan birini alarak eski Cumhurbaşkanının portresini inceledi. Sonra parayı ağzına sokarak dişledi. Dişleri yumuşak madene batınca parayı ağzından çıkardı.

«Amanın kahrolayım!» diye kendi kendine konuşarak yüksek sesle güldü. Kalçalarının üstünde sallanıp başını gökyüzüne kaldırarak neşe ve rahatlamasını kahkahalarıyla belirtti. Bir süre sonra kahkahaları kesildi, birden ciddileşti.

Altınları avuçlayarak, «Siz ne cehennemden geldiniz?» diye sordu. Ona cevabı her altının üstündeki kasvetli kabartma surat verdi. Bunlar Boer altınıydı.

Sean, «Allah kahretsin hiç de öyle değil!» diye homurdandı. «Bu andan itibaren bunlar Courtney altınları.» Ve parayı saymaya başladı.

Parmaklarıyla birlikte kafası da çalışıyordu. Kendi vicdanına karşı savunmasını hazırlamıştı. Ona arabalar dolusu fildişinin üstünü borçluydular. Ona Volkskaas Bankasına yatırdığı paranın kalanını borçluydular. Ona bacağındaki şarapnel yarası, karnındaki kurşunun karşılığını borçluydular. Ona üç yıl süren sıkıntı ve tehlikeyi, bir de dost borçluydular. Altınları yirmişer yirmişer dizerken kendi davasını düşündü. Bunun kesin şekilde halledildiği kanısına vardı. Kararı kendi lehine verdi.

«Davanın yeniden görülmesini isteyen kişi haklıdır,» diye açıkladı. Sonra bütün dikkatini altınları saymaya verdi. Bir buçuk saat sonra toplamayı bitirdi.

Bir masa olarak kullandığı düz kayanın üstünde büyük bir yığın altın vardı. Bir yaprak sigarası yakarak dumanını içine çekince birden başı döndü. Vicdanı kayıtsız şartsız teslim olmuş, yerini bir rahatlık almıştı. Bir süre devamlı sıkıldığı için bu huzur daha da yoğundu.

«Sean Courtney, bir zamanlar varolan Transvaal Cumhuriyeti Hükümetinden yirmi dokuz bin iki yüz altını kabul eder. Buna karşılık bütün alacak ve iddialarının ortadan kalktığını bildirir.» Tekrar gülerek altınları deri çantalara doldurmaya koyuldu.

Ağır eyeri omzuna vurup kucağında kır çiçekletiyle tepeden aşağıya indi Sean. Atını eyerledi ve çiçekleri Saul'un mezarına yığmadan önce altın dolu çantaları da katırına yükledi. Çiçekler kahverengi otların atasında renk renk parlıyorlardı.

Sean, orada bir saat daha kaldı. Çiçekleri tekrar tekrar düzeltti. Saul'a teşekkür etmemek için de kendini zorladı. Artık altınların Cumhuriyet Hükümeti'nin bir armağanı değil. Saul Friedman'dan geldiği kanısına varmıştı. Bu da altınları kabul etmesini kolaylaştırıyordu.

Sonunda atına atlayıp oradan uzaklaştı. Sean ve hayvanlar uzaklaştıkları sırada, güneyden toz dolu bir rüzgâr geldi. Sıcak hava, toz ve kuru ot parçalarından oluşan bu hortum tepenin önündeki mezarlığa doğru gitti. Bir süre mezarlığın yanından geçecekmiş gibi gölündü ama sonra birden yön değiştirerek çift sıra haçlara daldırdı. Saul'un mezarının üstündeki çiçekleri kapıp havaya kaldırdı, yapraklarını koparıp kırlara serpiştirdi.

54

Eşyalarının içinde en ağır parça olan bez çantayı taşıyan Michael'la arabadan indi Sean. Kaldırımdan karşıya geçerek Ladyburg Bankasına girdi.

Danışma masasındaki genç kadın sevinçle, «Oh, Albay Courtney.» dedi. «Bay Pye'a geldiğinizi haber vereyim.»

«Lütfen rahatsız olmayın. Bu güzel haberi kendim veririm.»

Ronny Pye bürosunun kapısı birden açılıp ikisi içeriye dalınca, endişeyle başını kaldırdı.

Sean neşeli neşeli. «Günaydın, Ronny,» diye onu selamladı. «Bugün yine kan emdin mi, yoksa daha çok mu erken?»

Ronny ihtiyatla bir şeyler mırıldanarak ayağa kalktı.

Sean masadaki deri kutudan bir puro seçip kokladı.

«Burada bulundurduğun gübrelerin iyisi,» diyerek puronun ucunu ısırdı. «Lütfen kibrit. Ronny. Ben müşteriyim. Nezaketin nerede kaldı?»

Ronny istemeye istemeye ve kuşkuyla onun purosunu yaktı. Sean oturup ayaklarını masaya dayadı, bileklerini de zarif bir tavırla üst üste koydu.

«Sana ne kadar borcum var?» diye sordu. Bu soru Ronny'nin kuşkusunu artırdı, gözleri Michael'ın ellerindeki bez çantaya dikildi.

«Yani hepsi mi? Sermaye ve faiz mi?»

Sean, «Sermaye ve faizi,» diye doğruladı.

«Şey... Bunu hesap etmem gerek.»

«Bana yuvarlak bir şey söyle.»

«Şey... Bunu ortalama olarak söylüyorum. Anlıyorsun değil mi?... Şey bilemiyorum...» Durakladı. O bez çanta pek de ağır gözüküyordu. Çantanın yanları iyice kabarmış, Michael'ın taşırken kol kasları gerilmişti. «Şey, diyelim... Yirmi iki bin sekiz yüz on altı sterlin, on beş şilin.» Ronny tam miktarı söylerken, tanrısının adını anan ilkel bir kabile insanı gibi saygıyla sesini hafifletmişti.

Sean ayaklarını indirip öne eğilerek masayı kaplayan kâğıtları bir yana itti. «Pekâlâ. Adama parasını ver, Michael.»

Michael ciddi ciddi çantayı masaya koydu. Fakat Sean göz kırpınca genç ciddi halini koruyamayarak sırıttı.

Ronny telaşını gizlemek için gayrete gerek görmeden iki elini birden çantanın içine soktu ve brandadan yapılmış iki torba çıkardı. Bunlardan birinin ağzındaki sicimi gevşeterek altınları masasına döktü.

Öfkeyle, «Bunları nereden buldun?» diye sordu.

«Gökkuşağının öbür yanından.»

Ronny tekrar ellerini bez çantaya sokarken, «Burada bir servet var,» diye soludu.

«Öyle olduğunu itiraf etmeliyim.»

«Fakat, fakat...» Ronny bir tavuğun solucan araması gibi altınları eşeliyor, bunların kaynağının sırrını anlamaya çalışıyordu. Oysa Sean, Johannesburgda bir hafta ve Pietermaritzburg'da iki gün kalıp bütün bankalara uğramış, az miktarda Boer altını verip yerine Viktoria, Portekiz ve öteki devletlerin altınlarını almıştı. Sean bir dakika kadar onun uğraşmasını aşağı gören neşeli bir gülüşle seyretti. Sonra, «Artık eve dönmemiz gerekiyor,» dedi. Kolunu Michael'ın omzuna atarak onu kapıya doğru götürdü.

«Paranın kalanını hesabıma geçir, dostum.»

İtirazları doğmadan ölen, mutsuzluğu öfkesine karışan Ronny Pye penceresinden baktı. Lion Kop topraklarının sahibinin arabaya binip şapkasını başına giydikten sonra, 'Elveda' der gibi nazik nazik kamçısını sallamasını ve pençesinden kurtulup gidişini seyretti.

Bütün yaz Lion Kop'un tepeleri yüzlerce Zulunun balta sesi ve söyledikleri şarkılarla yankılandı. Her kütük devrilişinde adamlar şeker kamışı bıçaklarıyla değerli ağaç kabuğunu soyuyorlardı. Bu kabuklar denkler halinde bağlanıyor; Pietermaritzburg'a giden her tren vagonlar dolusu kabuğu oradaki tanen çıkarma fabrikasına götürüyordu.

Birlikte geçirdikleri uzun günler Sean'la Michael'ın arasındaki bağları güçlendirmekteydi. Kendilerine özgü bir dil oluşturmuşlardı. Özellikle kısa konuşmak için kullanıyorlardı bunu. Uzun tartışmalara gerek kalmadan ikisi de Lion Kop'da başka başka işleri yönetmekteydi. Michael kendisini araç ve gereçlerin bakımından, yükleme, gönderme, kâğıt işleri ve malzeme siparişlerinden sorumlu tutuyordu. Sean başlangıçta onun işlerini gizli gizli incelemişti. Fakat hiç hata bulamayınca, bir daha buna kalkışmamıştı. Sadece haftasonlarında birbirlerinden ayrılıyorlardı. Sean, belirli nedenler yüzünden Pietermaritzburg'a gidiyor, Michael da görevi olduğu için Theuniskraal'a dönüyordu.

Michael eve dönmekten nefret ediyordu. Anna'nın sonu gelmeyen suçlamaları, onun sadakatsizliğinden yakınmaları ve zaman zaman ağlamasından bıkıp usanmıştı. Fakat daha da kötüsü Garry'nin yüzündeki sessiz sitemdi. Her pazartesi sabahı erkenden hapisten salınmış bir suçlu gibi sevinçle Lion Kop'a koşuyordu.

Sadece geceleri evin önündeki verandada oturarak rahat rahat konuşabiliyor, paradan, savaştan, politikadan, kadınlardan, ağaç kabuğundan söz ediyorlardı. Hem çekinmeden, aynı amaç uğruna birlikte çalışan erkekler gibi konuşuyor ve birbirleriyle eşit olduklarını düşünüyorlardı.

Dirk sessiz sedasız gölgelerde oturup onları dinliyordu. On beş yaşında olmakla birlikte Dirk'in bu çağına hiç de uymayacak korkunç bir kini vardı. Şimdi bu kini de Michael'a yöneltmişti. Sean'un Dirk'e karşı olan tutumunda hiçbir değişiklik yoktu. Dirk eskisi gibi okuldan kaçıyordu. Sean'un peşisıra çiftlikte dolaşıyor, onun haşin sevgisinden kendi payını alıyordu. Babasının uyguladığı disiplin daha da haşindi. Yalnız Dirk, babasıyla Michael arasında kendi güvenini korkunç bir şekilde tehdit eden bir şeyler seziyordu. Sadece yaşı ve tecrübesizliği yüzünden verandadaki gece konuşmalarına katılmasına izin verilmiyordu. Söylediği birkaç söz hoşgörüyle karışık bir ilgiyle karşılanıyor, sonra sanki o bir şey söylememiş gibi konuşmalar devam ediyordu.

Dirk sessiz sedasız oturuyor, Michael'ı nasıl öldüreceğini en korkunç ayrıntısına kadar saptıyordu. O yaz Lion Kop'da küçük hırsızlıklar oldu. Bu açıklanmayan hırsızlık olayları yalnızca Michael'ı etkiliyordu. Gencin en iyi çizmeleri kayboldu. Okuldaki aylık dans için giyinmeye kalkışınca biricik frak gömleğinin sırtının yırtılmış olduğunu gördü. Av köpeği dört yavru doğurmuştu ama bunlar ancak bir hatta sağ kalabildiler. Michael yavruları ağılda, samanların arasında ölü buldu.

Ada ve kızları 1904 Aralığının ortasında Noel için hazırlanmaya başlamışlardı. Ruth'la Storm, ayın yirmisinde konuk olarak Pietermarizburg'dan geldiler. Sean'un bu yüzden sık sık Lion Kop'dan ayrılması da Michael'ın işinin iyice ağırlaşmasına yol açtı. Protea Sokağındaki evde esrarlı bir hava vardı. Sean'u, Ada'nın özel odalarındaki uzun konuşmalara dahil etmiyorlardı. Ruth'la Ada bu odalara çekilip düğün kılığını konuşuyorlardı ama tek sır bu değildi. Bütün genç kızların heyecanlanmalarına ve kıkır kıkır gülmelerine neden olan başka bir şey daha vardı. Sean usulca konuşmaları dinleyince, bunun Ruth'un kendisine vereceği Noel armağanıyla ilgili olduğunu anladı.

Bununla birlikte Sean'un başka dertleri eksik olmuyordu. En önemlisi de. Miss Storm Friedman'ın sevgisini koruyabilmekti. Onun için de Sean türlü şekerlemelere bol para harcıyor ve bunlar Ruth'un haberi olmadan Storm'a veriliyordu. Midilli, Pietermaritzburg'da kaldığı için onun yerine Sean'un geçmesi istenmişti. Dizleri ve pantolonu ot lekesi içinde kalan adam bu yüzden vakarından fedakârlık ettiğinin farkındaydı. Buna karşılık ödül olarak her ikindi Storm ve bebekleriyle çay içmeye davet ediliyordu.

Storm'un sevdiği oyuncaklar arasında başına hakiki saç takılmış, güzel porselen bir bebek vardı. Storm bebeğin porselen yüzünün parça parça olduğunu görünce kalbi kırılarak ağladı. Sean'un yardımıyla bebeği arka bahçeye gömüp mezar için Ada'nın çiçeklerini yoldular. Dirk somurtarak bu cenaze törenini seyretti. Storm kaybına tümüyle razı olmuş ve bu töreni çok beğenmişti. Onun için Sean'dan cesedi çıkarıp tekrar gömmesini istedi. Sonunda bebek dört kez gömüldü ve Ada'nın bahçesi çekirge saldırısına uğramış gibi bir hal aldı.

55

Noel günü Sean için erken başladı. Michael'la birlikte Zulular için on büyük öküzün kesilmesine nezaret ettiler. Sonra aylık ve armağanları dağıttılar. Her erkeğe haki bir gömlekle bir şort. kanlarının her biri için de iki avuç renkli boncuk verildi. Kahkahalar atılıp şarkılar söylendi. Mbejane, bu olay için yatağından kalkarak çok dramatik bir konuşma yaptı. Henüz yeni iyileşen ayaklarının üstünde zıplayamadığı için mızraklarını sallayıp durdu, haykırarak Zululara sorular sordu.

«Nkosi sizi dövdü mü?»

«Ai-bho!» Adamlar ona, «Hayır,» diye karşılık verdiler.

«Karnınızı doyurdu mu?»

«Yhe-bho! Evet!»

«Ceplerinizde altın var mı?»

«Yhe-bho!»

«O bizim babamız mı?»

«O bizim babamız!»

Daha sonra Sean öne çıkarak Mbejane'nin en büyük eşinin kendisine sunduğu akdarı birası dolu toprak kabı kabul etti. Kabı ağızdan çekmeden birayı içmek bir onur sorunuydu. Sean da, Michael da bunu başardılar. Sonra bekleyen arabaya bindiler. Mbejane dizginleri aldı. Dirk de onun yanına oturdu. Ladyburg'un yolunu tuttular.

Kutlamalar ve iyi dileklerden sonra Ruth, Sean'u arka avluya götürdü. Herkes onların peşindeydi. Orada üstü branda kaplı kocaman bir şey duruyordu. Branda törenle kaldırılınca Sean, Ruth'un kendisine verdiği şeye bakakaldı.

Boyası pırıl pırıl parlayan, madeni kısımları, deri döşemesi güneşte ışıldayan bir otomobildi bu.

Büyük tekerlek göbeklerinde ve radyatörün üstündeki amblemin altında 'Rolls-Royce' yazılıydı.

Sean bu korkunç güzel otomobilleri Johannesburg'da görmüştü. Onlara bakarken duyduğu huzursuzluk şimdi daha da güçlenmişti.

«Sevgili Ruth, sana nasıl teşekkür edeceğimi bilemiyorum.» Camlara yaklaşması gereken anı ertelemek için kadını uzun uzun öptü.

«Gerçekten beğendin mi?»

«Beğenmek mi? Bu şimdiye dek gördüğüm en harika şey.» Sean omzunun üstünden bakınca, Michael'ın yönetimi eline almış olduğunu görerek rahatladı. Orada bulunan tek mühendis olduğu için Michael direksiyonun arkasına geçmiş, etrafına toplanan kalabalığa otoriter tavırla bir şeyler söylüyordu.

Ruth, «Bin!» diye emretti.

«Önce şuna bir bakmama izin ver.» Sean kolunda Ruth'la Rolls'un etrafında dolaştı, ama arabaya altı adımdan fazla yaklaşmadı. Kocaman farlar ona kötü kötü bakıyordu. Sean gözlerini kaçırdı. Huzursuzluğu yavaş yavaş korkuya dönüşmeye başlamıştı. Çünkü sadece arabaya binmekle kalmayıp yönünü ve süratini saptamasının beklendiğini de anlamıştı.

Daha fazla erteleyemediği için yaklaşıp arabanın burnunu okşadı. Otomobile aksi aksi, «Merhaba,» dedi. Eğitilmemiş bir hayvana ilk dokunduğu an üstünlük göstermek gerekirdi.

«Bin!» Yönetim hâlâ Michael'daydı. Sean itaat ederek Ruth'u ortaya oturttu, kendisi de kapının yanına yerleşti. Ruth'un kucağındaki Storm heyecanla hoplayıp bağırıyordu. Michael uzun uzun el kitabına bakarkenki gecikme Sean'un güvenini hiç de artırmadı.

«Ruth, bu seferlik Storm'u evde bırakmamız daha doğru olmaz mı?»

«Oh, Storm beni rahatsız etmiyor.» Ruth soru sorar gibi ona bakarak gülümsedi. «Bu gerçekten güvenli bir araç, sevgilim.» Sean onun yatıştırıcı sözlerine rağmen, motor birden homurdanınca korkudan kazık kesildi. Ladyburg'un sokaklarından zaferle geçerlerken de hep aynı halde kaldı. Gözlerini ileriye dikmiş, hareketsiz oturuyordu. Yollarının üstündeki evlerden kasabalılar ve hizmetkârlar fırladılar. Yolun iki tarafında sıralanıp hayret ve sevinçle bağırdılar.

Sonunda Protea Sokağına döndüler. Michael arabayı evin önünde durdurunca, Sean kâbustan kurtulan bir adam gibi arabadan kaçtı. Ailenin otomobille kiliseye gitme önerisini de görgü kurallarına aykırı bulduğunu söyleyerek şiddetle reddetti. Rahip Smiley, Sean'un vaaz boyunca uyanık kaldığını görünce gururlandı; Sean'un yüzündeki endişeli ifadeyi farkedince de sonunda onun, ruhu yüzünden korkuya kapıldığı kanısına vardı.

Michael kiliseden sonra ailesiyle Noel yemeğini yemek için Theuniskraal'a gitti, fakat Sean'a araba kullanmasını öğretmek için ikindi üzeri döndü. Ladyburg'da oturan herkes Sean la Michael'ın yürüyüş hızıyla bloğun etrafında dönmelerini seyretti. Akşamüzeri olurken Michael, Sean'un artık tek başına arabayı kullanabileceğine karar verdi.

Direksiyonda tek başına kalıp ecel terleri döken Sean, etrafında umutla kendisine bakan yüzler arasında Mbejane'nin dişlerini göstere göstere sırıttığını gördü.

«Mbejane!» diye gürledi.

«Nkosi.»

«Benimle gel.» Mbejane'nin gülüşü silindi. Biraz da geriledi. Ancak doğaüstü bir araba kendi kendine gidebilirdi. Mbejane buna yaklaşmak istemiyordu pek.

«Nkosi, bacaklarımda hâlâ çok ağrı var.»

Kalabalıkta Lion Kop'dan pek çok Zulu vardı; mucizeyi duyunca tepelerden inmişlerdi. Bunlardan biri Mbejane'nin cesaretine kuşku düşürecek şekilde güldü. Mbejane birden dimdik durarak gözleriyle adamı adeta kavurup gururla Rolls Royce'a gitti. Sean'un yanına oturup kollarını göğsünde kavuşturdu.

Sean derin bir soluk alarak direksiyonu iki eliyle yakaladı. Gözlerini kısarak karşısındaki yola kötü kötü baktı.

Kendi kendine, «Debriyaj,» dedi. «Vitese tak! Gaz pedalına bas. Debriyaj!»

Rolls öyle şiddetle ileriye fırladı ki, neredeyse Mbejane'yle Sean yerlerinden fırlayıp arka koltuğa düşeceklerdi. Elli metre kadar gidince benzin bittiği için araba durdu. Bu da talihin bir lütfuydu. Çünkü, Sean otomobili nasıl durduracağını anımsayacak durumda değildi.

Yüzü grimsi bir renk alan, bacakları titreyen Mbejane, Rolls'dan son kez indi. Bir daha da bu arabaya binmedi. Sean için için onun bağımsızlığına haset ediyordu. Kap'dan benzin gelene dek haftalar geçeceğini duyunca da rahat bir soluk aldı.

56

Ada Courtney Sean'un düğününden üç hafta önce meyve bahçesine gitti. Kahvaltı için meyva toplamak istiyordu. Mary'i orada büyük avokado ağacında asılı buldu. Zavallının sırtında beyaz geceliği vardı. Ada ipi kesip onu aşağıya indirerek Doktor Fraser'i çağırması için hizmetçilerinden birini yolladı.

Doktorla birlikte ölen kızı kaldırıp küçük odasına götürerek yatağına yatırdılar. Doktor Fraser acele bir muayene yaparken, Ada da ölümün daha da acınacak hale getirdiği yüze baktı.

«Onu ölüme kimbilir ne büyük bir yalnızlık itti.» fısıldadı.

Doktor Fraser cesedin üstüne bir çarşaf örtüp Ada'ya baktı. «Neden bu değil... Aslında biraz daha yalnız kalsaydı çok iyi olurdu.» Tütün kesesini çıkarıp piposunu doldurmaya başladı. «Onun erkek arkadaşı var mıydı, Ada?»

«Erkek arkadaşı yoktu.»

«Olması gerek.»

«Neden böyle söylüyorsun?»

«Ada teyze, bu kız dört aylık hamileymiş.»

Küçük cenaze törenine sadece Courtney ailesi ve Adanın kızları katıldı. Mary bir yetimdi ve başka dostu da yoktu.

Sean'la Michael düğünden iki hafta önce mevsimlik ağaç kabuğu kesimini bitirdiler ve Zuluları yangında kül olan ağaçların yerlerine yenilerini dikmeye yolladılar. Birlikte bir kazanç ve zarar bilançosu çıkardılar. Muhasebecilik konusundaki yetersiz bilgilerini birleştirip gece geç vakitlere kadar tartışarak sonunda bir anlaşmaya vardılar. Altı bin dönüm ağaçtan bin dört yüz yirmi ton kabuk almışlardı. Bu da bürüt kazanç olarak yirmi sekiz bin sterlinden biraz fazla tutuyordu.

Fakat burada anlaşmaları sona erdi. Michael yeni ağaç dikimiyle ilgili masrafların yeni yıla geçirilmesinde ısrar ediyordu. Böylece o yıl net olarak dokuz bin strenlin kazanmış sayılacaklardı. Sean ise bütün masrafları kazançtan çıkarmak istiyordu. Böylece bin sterlinlik bir kazanç olacaktı. Bu yüzden anlaşamayınca bütün defterleri Pietermaritzburg'da iyi bir muhasebeciye gönderdiler. O da Michael'a hak verdi.

Sonra ertesi mevsimi düşündüler. On altı bin dönümlük yerden alacakları brüt gelir seksen bin sterlin tutacaktı. Bu onları biraz da şaşırttı.

O gece Michael, Sean'a haber vermeden iki mektup yazdı. Bunlardan biri Birmingham'da ağır makineler yapan bir fabrikaya, diğeriyse Londra'da Foyle kitapevineydi. Michael ağaç kabuklarının işlenmesiyle ilgili bütün kitapların kendisine gönderilmesini istiyordu. Michael Courtney büyük düşler kurma huyunu Sean'dan almıştı. Ayrıca bu düşleri gerçekleştirmek için harekete geçme gücünü de yine ondan elde etmişti.

Düğünden üç gün önce Ada ve kızları trene binerek Pietermaritzburg'a gittiler. Sean, Michael ve Dirk de onları Rolls Royce'la izlediler.

Üçü, Beyaz At Oteline geldiklerinde toz toprak içinde ve sinirliydiler. Asap bozucu bir yolculuk olmuştu. Sean arabayı süren Michael'a durmadan bağırıp uyarılarda bulunarak, yol göstererek ve küfrederek bu yolculuğu daha da zorlaştırmıştı.

«Ağırlaş. Tanrı aşkına ağırlaş! Hepimizi öldürmek mi istiyorsun?»

«Dikkat et! Şu ineğe bak!»

«Uçurumun kenarına pek yaklaşma!»

Dirk de su dökmek için arabanın sık sık durmasını istemiş, yanlardan aşağı sarkmış, yorulmadan önden arkaya, arkadan öne geçmiş ve Michael'a Sean'un koyduğu sürat sınırını aşması için ısrar etmişti. Sonunda öfkeye kapılan Sean, Michael'a arabayı durdurtmuş, yolun kenarındaki bir melkbos ağacından kestiği dalla oğlunu cezalandırmıştı.

Dirk'i Ada karşıladı ve ağlayan çocuğu alıp götürdü. Michael, Rolls'u alarak Natal Ağaç Kabuğu Şirketinin fabrikasının olduğu yöne doğru gitti. Genç üç gün orada çevresine bakınıp sorular sordu. Sean da, Jan Paulus Leroux'u bulmaya çıktı. Jan Paulus, Sean'un düğün davetini alarak Pretoria'dan gelmişti. Düğün gününe kadar Michael Courtney kabukların işlemesi konusunda defterler dolusu not aldı. Jan Paulus da Sean'a Güney Afrika Partisinin amaç ve hedeflerini ayrıntılarıyla anlattı. Fakat ısrarlarına karşılık Sean sadece bunu düşüneceğine söz verdi.

Düğün töreni herkesin düşünmesine neden olmuştu. Sean'un bir sinegogda evlenme konusunda bir itirazı yoktu. Fakat bunu yapabilmesi için gerekli can yakıcı o küçük ameliyata yanaşmıyordu. Ruth'a yarım ağızla Hristiyan olmasını teklif etmiş, kadın da bunu kesinlikle reddetmişti. Sonunda bir uzlaşmaya varıldı. Ben Goldberg oradaki yargıcı Golds Malikânesinin yemek salonunda nikâh kıyması için kandırdı.

Gelini, damada Ben Goldberg verdi ve anne Goldberg de biraz ağladı. Ada'nın yaptığı üstü küçük incilerle işlenmiş yeşil saten tuvaleti giymiş olan Ruth şahaneydi. Storm da Ruth'un elbisesinin minik bir kopyasını giymişti. Sağdıç olan Michael görevini büyük rahatlıkla yaptı. Tam zamanında yüzükleri çıkarıp verdi. Damat söyleyeceklerini unutunca ona sözleri anımsattı

Bahçede verilen davette Goldberg'lerin pek çok ahbabı, iş arkadaşı ve Ladyburg'un yarısı hazır bulundu. Ronny Pye, Dennis Petersen ve aileleri de oradaydı. Garrick'le Anna Courtney gelmemişler, hatta davetiyeyi aldıklarını bile belirtmemişlerdi.

O gün güneş pırıl pırıldı, çimenlikler pahalı halılar gibi yumuşak ve yemyeşildi.

Bu arada Ruth onu yakalayana dek Storm Friedman, bir davetli grubundan diğerine giderek eteklerini kaldırıp uzun iç donunun pembe kurdelelerini gösterdi.

Dirk ilk kez tattığı şampanyayı pek beğenerek gül ağaçlarının arkasında altı kadeh içti. Sonra bir hayli kustu. Neyse onu Sean'dan önce Michael bularak usulca misafir yatak odalarından birine götürüp yatırdı.

Sean kolunda Ruth'la teşhir edilen düğün armağanlarına baktı ve çok etkilendi. Daha sonra Ruth yolculuk kılığını giymek için ayrıldı. Onun attığı gelin buketini Ada'nın kızlarının en güzeli, bir sarışın yakaladı ve o anda Michael'la göz göze gelerek pespembe kesildi. Yanakları elindeki kırmızı karanfillere dönmüştü.

Öven sözler ve kar tipisini andıran konfeti yağmuru arasında, Ruth, tahta çıkan bir kraliçe gibi Rolls'daki yerini aldı. Onun yanına geçen muşambalı, kocaman güneş gözlüklü Sean. kendisini zorlayarak oturdu ve türlü dualar mırıldanıp arabayı çalıştırdı. Otomobil vahşi bir at gibi neredeyse arka tekerleklerinin üstünde şaha kalkıyordu. Sonra Rolls çakılları fırlatıp konukların kaçışmalarına neden olarak hızla araba yolundan geçti. Durban'a giden yola çıkıp arkasında bir toz bulutu bırakarak gözden kayboldu.

57

Çift üç ay sonra Storm'u anne Goldberg'den alarak Lion Kop'a döndü. Sean toplamıştı; ikisinde de başarılı bir balayından dönen çiftlere özgü hayattan memnun bir hal vardı.

Düğün armağanları Ruth'un eşyaları ve halılarının bulunduğu büyük ambalaj sandıkları verandaya ve Lion Kop'un ağıllarına konulmuştu. Ruth, Ada'nın yardımıyla eşyalarını açmaya ve eve yerleştirmeye koyuldu. Bu iş ona çok zevk veriyordu. Bu sırada Sean da topraklarını dolaşmaya ve kendisi yokken nelerin zarar gördüğünü anlamaya çıktı. O yokken Michael'ın işleri çok iyi yönettiğini anlayınca da sanki kendisini gereksiz buluyormuş gibi bir duyguya kapıldı. Ağaçlar bakımlıydı ve altlarındaki otlar temizlenmişti. Tam ortada kalan simsiyah lekemsi topraklara da yeni fidanlar dikilmişti. Sean sonunda onu öven sözler söylemek zorunda kaldı.

Böylece cesaret bulan Michael bir gece çalışma odasında yalnız kalan Sean'a yaklaştı. Sean yediği nefis rostoyu pek beğendiği için büyük bir mutluluk içinde oturmuş, yemeğini sindiriyordu. Ayrıca Ruth'un, sonunda Storm'u evlat edinmesine izin vermesine de sevinmişti. Çocuğun isminin Friedman'dan Courtney'e çevrilmesine razı olmuştu kadın. Hem kanyağını ve Havana purosunu bitirince, çift kişilik çok büyük yatakta Ruth'un yanına yatacağını düşünmek de ona zevk veriyordu.

Sean genç adamı dostlukla selamlayarak. «Gel Michael,» dedi. «Otur. Bir konyak iç.» Michael İran halısına basıp geçerek Sean'un masasına bir deste kâğıt bıraktı.

Sean ona gülümsedi. «Bunlar da nedir?»

Oku. «Anlarsın.» Michael geri çekilip bir koltuğa oturdu. Sean gülümsemeye devam ederek en üstteki kâğıda baktı.

«Lion Kop'da yapılması önerilen tanen çıkarma fabrikasının projesi ve ortalama masrafları.»

Gülüş silindi. Sayfayı çevirip okumaya başlayınca kaşları gitgide çatıldı. Okumayı bitirince sönmüş purosunu yakarak beş dakika ses çıkarmadan oturdu ve kendini bu şoktan kurtardı.

«Bu işi yapman için sana kim akıl verdi?»

«Hiç kimse.»

«Çıkaracağın taneni nereye satacaksın?»

«Beşinci sayfa. Satılacak yerler ve son on iki yılki fiyatlar orada yazılı.»

«Bu fabrikaya yılda yirmi bin ton kabuk gerekiyor. Biz Lion Kop ve Mahobo Kloof'un her adımına bile ağaç diksek yine de ancak bu miktarın yarısını sağlayabiliriz.»

«Geri kalanını vadideki çiftliklerden alırız. Jackson'dan daha iyi fiyat öneririz, çünkü Pietermaritzburg'a kadar olan navlun oltadan kalkacak.»

«Fabrikayı kim yönetecek?»

«Ben mühendisim.»

Sean, «Kâğıtta öylesin,» diye söylendi. «Ya su?»

«Çağlayanların orada Baboon ırmağına set çekeriz.»

Sean bir saat bu planı didikledi, zayıf bir nokta aradı. Michael sakin sakin her sorusuna cevap verince de telaşı arttı. «Pekâlâ!» diye gürledi. «Ev ödevini iyi yapmışsın. Şimdi şu soruma cevap ver. Bu küçük işi yapabilmek için yetmiş bin sterlini nereden bulmayı düşünüyorsun?»

Michael dua edermiş gibi gözlerini Kapattı. Çene kasları gerilmişti. Sean birden bu yüzdeki gücü, inatçı, adeta fanatik kararlılığı o zamana dek neden görmemiş olduğuna şaştı.

Lion Kop ve Mahobo Kloofu ipotek edip yirmi beş bin sterlin alırız. Fabrikayı da aynı tutar karşılığı ipotek ederiz. Geri kalanı da çıkaracağımız hisse senetleriyle sağlarız.»

Sean yerinden fırlayarak, «Hayır!» diye kükredi.

Michael sakin sakin ve akılcı bir tavırla sordu. «Neden?»

«Çünkü ömrünün yarısını gırtlağıma kadar borçlu olarak geçirdim!» Sean kendi boğazını yakalamıştı. «Çünkü sonunda borçtan kurtuldum attık ve böyle kalmak istiyorum. Çünkü istediğimden daha fazla paraya sahip olmanın ne demek olduğunu biliyorum. O zamanki duygum da hiç hoşuma gitmiyor. Çünkü durumumdan memnunum... Yine bir aslanı kuyruğundan yakalamayı ve onun dönerek beni paralamasını istemiyorum.» Soluk soluğa sustu, sonra yine haykırdı. «Çünkü paranın bir miktarı sana ait fakat daha da önemlisi sen ona aitsin. Çünkü ben tekrar o kadar zengin olmak istemiyorum!»

Michael öfkeli bir kaplan gibi birden yerinden fırlayarak yumruğunu masaya indirdi. Sean'a kötü kötü bakıyordu. Güneş yanığı yüzü iyice kızarmış, vücudu tir tir titriyordu.

«Ama ben istiyorum! Planıma tek itirazın bunun akla yakın olması.»

Sean şaşkınlıkla göz kırpıştırdıktan sonra, «Bu serveti elde edersen sonuç hoşuna gitmeyecek ama,» diye karşılık verdi.

«Bırak da bu konuda ben karar vereyim.»

O sırada çalışma odasının kapısı açıldı, Ruth eşikte durup hayretle onlara baktı. İki erkek, ibikleri kabarmış dövüş horozlarına benziyorlaıdı.

Kadın. «Ne oluyor?» diye sordu. Michael da, Sean da suçlu suçlu ona baktılar, sonra gevşediler. Michael yerine oturdu ve Sean da çekingen bir tavırla öksürdü.

«Sadece bir tartışmaya dalmıştık, şekerim.»

«Storm'u uyandırdınız ve neredeyse damı uçuracaktınız.» Sonra Ruth gülümseyerek gidip Sean'un kolunu tuttu. «Neden bu işi yarına bırakmıyorsun. O zaman aranızda yirmi adım ve ellerinizde birer tabancayla bu tartışmaya devam edersiniz.»

Ituri ormanındaki Pigmeler, minik oklarla fil avlarlardı. Ok saplandıktan sonra sessiz sedasız ve inatla fili izlerlerdi. Geceler boyunca filin iz bıraktığı yerlerde konuklarla ve oktaki zehir hayvanın kalbine işleyip onu yere devirene kadar böyle devam ederlerdi. Michael da okunu Sean'un vücuduna iyi saplanmıştı.

58

Ruth, Lion Kop'da hiç ummadığı, varlığına inanmadığı bir mutluluk bulmuştu.

O güne dek kendisini seven fakat sert bir babanın yönetiminde yaşamış, daha sonra Ben Goldberg de ona babası gibi davranmıştı. Saul Friedman'la geçirdiği kısa birkaç yıl mutluydu ama bunlar da çocukluk anıları gibi hayal halini almıştı. Ruth daima zenginlik kozasına bürünmüş, toplumsal tabular ve ailenin vakarı yüzünden sınırlanmıştı. Hatta Saul bile onu hassas bir çocuk gibi görmüş ve onun hesabına bütün kararları vermesi gerektiğini düşünmüştü. Yaşam sakin, düzenli fakat çok sıkıcı olmuştu. Ruth için. Sadece iki kez başkaldırmıştı. Bir sefer Pretoria'dan kaçmış, ikincisinde de hastanede yatan Sean'a gitmişti. Sıkıntı onun devamlı arkadaşı olmuştu.

Ama şimdi büyük bir yerin hanımıydı. Başlangıçta bu duygu onu biraz şaşırtmış ve alışkanlık yüzünden Sean'a yaklaşıp günlük kararları onun vermesini istemişti.

Adam. «Seninle bir anlaşma yapacağım,» demişti. «Bana nasıl ağaç yetiştirmem gerektiğini söyleme. Ben de sana evi nasıl yöneteceğini anlatmayayım. Tanrının belası büfeleri en iyi duracakları yere koy.»

Ruth önce çekinerek daha sonra artan bir güvenle ve sonunda kendinden emin olarak Lion Kop'u güzel ve rahat bir yuva haline getirmişti. Evin çevresindeki sert otlar ve kökler temizlenmiş, buralara çimler ekilip çiçek tarhları yapılmıştı. Lion Kop'un dış duvarları pırıl pırıl beyaza boyanmıştı. İçerde de sarı yer tahtaları parlatılmış kehribar gibi duruyor ve Buhara halılarıyla büzgülü kadife perdelerin daha da dikkati çekmesini sağlıyordu.

Birkaç tatsız deneyden sonra mutfaktan da Michael'ı hayran eden ve Sean'ın da 'Yenilebilir' dediği yemekler çıkmaya başlamıştı.

Ruthun bir düzine hizmetçisi olduğu için başka işlere de vakti kalıyordu. Kitap okuyor, Storm'la oynuyor ve ata biniyordu. Sean, ona düğün armağanı alarak dört tane safkan doru at vermişti. Ayrıca Ada Courtney'i ağırlayacak ve ziyaret edecek vakti de buluyordu. İkisi arasında bir anne ve kızınkinden çok daha uyumlu bir dostluk kurulmuştu.

Yine danslar, ziyafetler için zaman vardı. Gülmek için, sevmek için zaman vardı.

Ata binmek ve yürümekten sertleşen vücudu aynı zaman da sağlıklı ve istekliydi. Kadifelere sarılmış, aşk için yapılmış bir heykeldi sanki.

Mutluluğunu gölgeleyen bir tek şey vardı... Dirk Courtney.

Ruth onunla dost olmak için girişimlerde bulunmuş ama Dirk somurtarak karşılık vermişti. Özel olarak pişirdiği armağanları reddetmişti. Kadın onun düşmanlığının nedenini anlıyordu. O güzel gözlerin, o ateşli zarif yüzün arkasındaki kıskançlığın farkındaydı. Ruth günlerce ona ne diyeceğini düşünmüştü. Dirk mutfağa uğradığı zaman da bu fırsatı buldu. Oğlan onu görerek hemen gitmek için döndü fakat Ruth ona engel oldu.

«Oh. Dirk, lütfen gitme. Seninle konuşmak istediğim bir şev var.» Genç gelip masaya dayanarak durdu. Ruth o zaman onun bir yıl içinde iyice boy attığını farketti. Omuzları gelişiyor, erkekleşiyordu. Kalçaları dar, bacakları uzun ve biçimliydi. Hem Dirk kalçalarını kasıtlı bir küstahlıkla ileriye veriyordu.

Kadın, «Dirk...» diye başlayıp durdu. Birden kendine güvenemediğini hissetmişti. Karşısında sandığı gibi bir çocuk yoktu. Bu güzel yüzdeki şehvetli ifadeden rahatsız olmuştu. Dirk vücudunun farkındaydı ve bir kedi gibi hareket ediyordu. Ruth birden korkuya kapılarak devam etmeden önce telaşla yutkundu.

«Storm ve ben buraya geldikten sonra... her şeyin senin için ne denli zor olduğunu biliyorum. Babanı ne kadar sevdiğini, ona ne kadar değer verdiğini biliyorum. Fakat...» Hazırlamış olduğu sözleri unutan Ruth ağır ağır konuşuyor, durumu açıklayacak sözler arıyordu. Sean'un sevgisi konusunda rekabet etmediklerini Dirk'e göstermeye çalıştı. Ruth, Michael, Storm ve Dirk bir bütün oluşturmaktaydılar. Çıkarları birbirine ters düşmüyordu. Her biri Sean'a başka tür bir sevgi veriyor ve başka türlü seviliyordu. Sonunda sesi hafifleyip sustuğunda, Dirk'in onu dinlememiş, anlamaya gayret etmemiş olduğunu anladı. «Dirk, senden hoşlanıyorum ve benden hoşlanmanı isterim.»

Dirk kaba etleriyle masaya dayanıp doğruldu. Gülümseyerek gözlerini ağır ağır Ruth'un vücudunda gezdirdi.

«Artık gidebilir miyim?» diye sorunca Ruth'un kasları gerildi. O anda uzlaşma olamayacağını, Dirk'le savaşması gerektiğini anladı.

«Evet Dirk, gidebilirsin.» Ruth birden onun kötü olduğunu anlamıştı. Bu rekabeti kaybederse Dirk onu da çocuğunu da mahvedecekti. Ama o anda Ruth korkusunun hafiflediğini hissetti.

Bir kediyi andıran Dirk de ondaki değişikliği sezmişe benziyordu. Kadın bir an onun gözlerinde küçük bir kuşku, bir güvensizlik gördüğünü sandı. O sırada Dirk dönerek ağır ağır mutfaktan çıktı.

Ruth durumun yakında patlak vereceğini sezmişti ama bu kadar çabuk olacağını ummamıştı.

Genç kadın her gün öğleden sonra ata biniyor ve yarımda midillisine binen Storm'la güya Sean ve Michael'ı arama oyunu oynuyorlardı. Türlü ağaçlıklı yolların arkasından geçiyorlar, sonunda onları bulup kahve dolu mataralarla sandviç sepetini veriyorlardı. Dördü yumuşak kuru otların üstüne oturup piknik yapıyordu.

O gün öğleden sonra at kılığını giyip yiyecek sepetini alan Ruth, mutfak avlusuna çıktı. Genç Zulu dadı mutfak duvarının gölgesinde oturmuş, seyislerden biriyle flört etmekteydi. Storm görünürlerde yoktu. Ruth sert sert, «Miss Storm nerede?» diye sordu.

«Nkosana Dirk'le gitti.»

Ruth bir tehlikeyi sezerek, «Neredeler?» dedi.

Dadı belli belirsiz bir tavırla ahırları ve tepenin öbür yamacına yayılan diğer binaları işaret etti.

«Benimle gel.» Ruth sepeti atarak eteklerini bir eliyle toplayıp koşmaya başladı. İlk sıra ahırlara erişince telaşla her geçtiği bölmeye bir göz attı. Sonra yem odasına baktı.

Storm dehşetle çığlık attı. Sadece bir kez bağırmıştı. Ama bu ses çok tiz ve acı doluydu.

Ruth, eyer odası, diye düşünerek dönüp koştu. Yalvarırım Tanrım! Ne olur buna izin verme! Yalvarırım! Yalvarırım!

Eyer odasının açık kapısına erişti. Kalın taş duvarlı oda loş ve serindi. Ruth bir an gördüğü manzaraya bir anlam veremedi.

Storm bir köşeye dayanmış, yüzünü korumak ister gibi ellerini kaldırmıştı. Küçük parmakları gerilip aralanmıştı. Vücudu sessiz hıçkırıklarla sarsılıyordu.

Dirk küçük kızın önünde diz çökmüş, öne doğru eğilmişti, Bir armağan sunar gibi bir elini ona doğru uzatıyordu. Gülüyordu Dirk, sonra Ruth, Dirk'in elindeki şeyin kımıldadığını görerek dehşetten donup kaldı. Dirk'in bileğine sarılmıştı bu. Birden açılarak ağır ağır Storm'a uzandı. Başını havaya doğru kaldırmış, sırıtır gibi duran pembe dudaklarının arasında minik siyah dili titriyordu.

Ruth haykırınca Dirk birden ayağa fırladı ve sağ elini arkasına saklayıp hemen kadına doğru döndü.

Köşedeki Storm koşarak gelip yüzünü Ruth'un eteklerine gömerken iç paralayan bir sesle ağlamaya başladı. Ruth onu kucaklayıp başını omzuna dayadı. Fakat gözlerini Dirk'den hiç ayırmamıştı.

«Bu sadece bir rooi-slang » Dirk yine güldü fakat sesi sinirliydi. «Bunlar zararsızdır... Sadece bir şaka yapıyordum.» Arkasına sakladığı yılanı ortaya çıkarıp taş zemine attı ve başını çizmesinin topuğu altında ezdi. Yılanın ölüsünü tekmeleyerek duvara doğru ittikten sonra sabırsız bir tavırla alnına düşen siyah bukleleri geriye itti. Odadan çıkmaya hazırlandı.

Ruth bir adım atıp onun yolunu kesti. «Dadı, Miss Storm'u eve götür.» Ruth çocuğunu şefkatle Zulu kızına verip onlar çıkınca kapıyı kapattı ve sürgüyü de sürdü.

Oda artık daha karanlıktı. Sadece yukarda kalan iki pencereden güneş ışıkları içeriye süzülüyordu. Ruth'un kesik solukları derin sessizliği bozmaktaydı.

Dirk, «Sadece bir şaka yapıyordum.» diye tekrarlayarak kafa tutar gibi kadına güldü. «Herhalde hemen koşup babama söyleyeceksin, değil mi?»

Odanın duvarlarında sıra sıra çengeller vardı, bunlardan eyerler ve gemler salkıyordu. Kapının yanında da Sean'un tabaklanmamış deriden yapılmış sığır kamçıları duruyordu. İki buçuk metre uzunluğundaki örgü kamçının dibi kalındı ve uca doğru ipincecik oluyordu Ruth bunlardan birini raftan alarak salladı. Kamçının ucu aralarında kalan zemine değdi.

«Hayır, Dirk. Babana söyleyecek değilim. Bu iş sadece seninle benim aramda.»

«Ne yapacaksın?»

«Bu işi halledeceğim.»

«Nasıl?» Dirk sırıtmaya devam ederek ellerini kalçalarına dayadı. Gömleğinin kollarını sıvamıştı. Pazıları kaslı, cildi esmer ve sanki yeni yağlanmış gibi pırıl pırıldı.

«İşte böyle.» Ruth, eteğini yana iterek bir adım attı ve kamçıyı yerden doğru şaklattı. Kamçı bir yılan gibi Dirk'in ayak bileğine sarılıverince ani bir hareketle çekti. Birden dengesini kaybeden Dirk arkaya doğru düştü. Yere düşerken de başını taş duvara çarptı. Sersemleyerek öylece yatıp kaldı.

Ruth kendisine kamçıyı kullanacak yer açmak için odanın ortasına doğru yürüdü. Öfkesi soğuk, buzdan daha soğuktu. Bu hiddet ata binmekten kasları güçlenmiş kollarına kuvvet veriyor, acıma duygusunu silip götürüyordu. Artık yaşayabilmek ve çocuğunun yaşamasını sağlamak için boğuşan dişi bir hayvandan farksızdı.

İyi bir binici olmaya çalışırken kamçı kullanmasınıda öğrenmişti. İlk darbede Dirk'in gömleğini omuzdan bele kadar yırttı. Genç, öfkeyle haykırarak dizlerinin üstünde doğruldu. Sonraki darbe boynunun dibine ve belkemiğine geldi. Kalkacak gibi olan Dirk, felç olmuş gibi kaldı. Bunu dizlerinin arkasına inen kamçı darbesi izledi. Dirk yüzüstü düştü.

Oğlan karınüstü sürünerek duvara dayalı duran tırmığa erişecek oldu ama örülmüş deri bileğinde patladı bu kez, tekrar haykırarak yan döndü ve acıyan elini göğsüne götürdü.

Ruth yine vurunca, Dirk yerde kalçaları saçmayla paralanmış, yararlı bir kaplan gibi sürüne sürüne yaklaştı. Ruth adım adım gerilerken uzun kamçı ıslık gibi bir ses çıkardı ve hedefini buldu.

Kadın hiç acıma duymadan oğlanın sırtındaki gömlek paramparça olana, kırmızı kabarık izlerle dolu beyaz düzgün cilt ortaya çıkana kadar onu dövdü.

Dirk yerde titreyerek yatıp inleyene, kanları yerdeki taşlara sıçrayana dek kamçı şaklamaya devam etti.

Sonra Ruth kamçıyı katlayarak dönüp kapıyı açtı. Ahır avlusunda toplanmış olan seyisler ve hizmetkârlar sessiz bir merakla bekliyorlardı.

Ruth onlardan dördünü seçti.

«Nkosana'yı odasına götürün.» Sonra seyislerden birine, «Hemen Nkosi'ye git,» dedi. «Ona çabucak buraya gelmesini söyle.»

Sean koşarak geldi. Korkunç bir telaşa kapıldığı için acelesinden Dirk'in yatak odasının kapısını kırıyordu az kalsın. Sonra eşikte öyle kalarak dehşetle Dirk'in sırtına baktı.

Beline kadar çıplak olan Dirk, yatağında yüzükoyun yatıyordu. Ruth süngerle onun sırtını silmekteydi. Kadının yanındaki masada duran leğenden buharlar çıkıyor, bir antiseptiğin sert kokusu odaya doluyordu.

«Aman Tanrım! Ona ne oldu?»

Ruth sakin sakin, «Onu bir sığır kamçısıyla dövdüm,» diye cevap verdi. Sean hayretle karısına baktıktan sonra gözlerini Dirk'in vücudunda gezdirdi.

«Bunu sen mi yaptın?»

«Evet.»

Sean'un ağzı öfkeden bir çizgi halini aldı. «Aman Tanrım! Onu paramparça etmişsin. Neredeyse öldürecekmişsin.» Yine Ruth'a bir göz attı.

«Neden?»

«Çünkü gerekliydi.» Kadının hiç pişmanlık duymadan, kendinden kesinlikle emin olarak konuşması Sean'u şaşırttı. Birden öfkesi arasında bir kararsızlığa kapıldı.

«Ne yaptı?»

«Bunu sana ben söyleyemem. İkimizin arasında özel bir şey bu. Dirk'e sorman gerekiyor.»

Sean hemen yaklaşıp yatağın yanında çömeldi.

«Dirk. Dirkie oğlum, ne oldu? Ne yaptın?»

Dirk başını yastıktan kaldırıp babasına bakarak mırıldandı.

«Bu bir hataydı. Ziyanı yok.» Sonra yüzünü tekrar yastığa gömdü. Sesi boğuklaştığı için Sean doğru işitmiş olabileceğine inanamadı.

«Ne dedin?» diye ısrar etti.

Kısa bir sessizlik oldu ve sonra Dirk iyi anlaşılır bir sesle, «Suçun bende olduğunu söyledim,» diye cevap verdi.

«Ben de böyle söylediğini sanmıştım.» Sean şaşkın şaşkın ayağa kalktı. «Beni neden çağırttığını bilmiyorum, Ruth. Durumu iyi kontrol ettiğin anlaşılıyor. Kapıya doğru giderken konuşacakmış gibi başını çevirip baktı. Sonra fikrini değiştirip kafasını sallayarak çıkıp gitti.

O gece uykuya dalmadan önceki sessiz, yorgun dakikalarda, Sean dudaklarını Ruth'un yanağına dayayarak mırıldandı. «Senin bugün yaptığını ben yıllar önce yapmalıymışım.» Sonra uykulu uykulu güldü. «Artık Lion Kop'un hanımının kim olduğu konusunda kimsenin kuşkusu kalmadı.»

59

Sean'un yaşam görüşü son derece basitti. Ona göre bir soruna çare bulabilmek için kesin olarak harekete geçmek gerekirdi.

Bir kadın kafanı fazlaca karıştırırsa onu elde ederdin. Bu da istenen sonucu vermezse onunla evlenirdin.

Bir toprağı, atı veya evi ya da altın madenini istiyorsan parasını verir onu satın alırdın. Paran yoksa gidip bulurdun.

Bir erkekten hoşlanıyorsan onunla içki içer, avlanır, birlikte gülerdin. Ondan hoşlanmıyorsan ya kafasına yumruk atar ya da alay eder, dalga geçerdin. İki durumda da o kimsenin, senin duygularından kuşkusu kalmazdı.

Oğlun çığrından çıkarsa, derisini yüzecek kadar döverdin, sonra ona sevgini gösteren pahalı bir armağan verirdin. Sean attık Dirk konusunda ihmali olduğunu itiraf ediyordu. Fakat Ruth işi kesin şekilde halletmişti. Artık geriye Dirk'i çalışma odasına çağırıp biraz azarlamak kalıyordu. Bir hafta sonra da Pietermaritzburg'a yaptığı yolculuktan dönen Sean mahcubiyetle kaşlarını çatıp Dirk'e barış armağanlarını verdi. İlki köşeleri pirinçli, deri bir mahfazaydı. İçinde Londra'da, Greener tarafından yapılmış bir çifte vardı. Üstü gümüş süslü olan silahın kundak ve kabzası cevizdi. Öbür armağan da iki yaşında, saf kan bir kısraktı. Çok soylu bir aileden gelen Güneş Dansözü adlı bu hayvan için Sean bin sterlin ödemiş, yine de bunun kelepir olduğunu düşünmüştü.

Sean artık Dirk konusunda bir sorun kalmadığına inanıyordu. Onun için de tüm gücünü ilgilendiği üç konuya verebilirdi.

Birincisi Ruth'un çocuğu olması konusuydu. Bu konuda Ruth da onun kadar istekliydi. Ne var ki o güne dek başarılı olamamışlardı. Sean ilk karşılaşmalarında gösterdiği büyük heceliyi anımsayarak şaşıyordu. Ruth yağmurlar gelene dek denemeye devam etmelerini önermişti. Kadın gökgürültüsünün büyük gücüne batıl bir inançla bağlanmıştı.

Sonra Michael'ın tanen fabrikası işi vardı. Michael, Sean'u dehşete uğratan ve insanların iyiliği konusundaki inancını silip attığını söylediği bir namussuzluğa kalkışmış, vadideki bütün ağaç yetiştirenlerle konuşmuştu. Adamlara ağızlarını sıkı tutmaları için yemin ettirdikten son yeni şirkette hisse vermeyi önermişti. Bu adamlar pek heveslenmişlerdi ve başlarında Michael olduğu halde resmi olarak Lion Kop'u ziyaret ettiler. Konuşma son derece sert geçmekle birlikte aslında aylardan beri Michael'ın önerisini düşünmekte olan Sean, kendisini ikna etmelerine izin verdi.

Böylece başkanı Sean olan bir yönetim kurulu seçildi. Sekretere de Ladyburg Ağaç Kabuğu Kooperatif Ltd'in ticeret odasına kaydettirilmesi için emir verildi. Bu arada Sean, Michael Corntney'i fabrika mühendisi olarak seçtirdi. Yanına yaşlıca bir danışman katılan Michael ilk Union Castle posta gemisiyle İngiltere'ye gönderildi. Genç adamın cebinde bir vekâletname vardı: ayrıca Sean, ona iyi öğütler de vermişti. Sean kendi yirmi üç yaşını anımsayarak Michael'a Londra'ya özellikle makine almaya gittiğini belirtmek zorunda kalmıştı, «İngiliz Adalarının nüfusunu artırmaya, otellerini ve kumarhanelerini gezmeye gitmiyorsun.» demişti.

Fakat fabrikanın kurulduğu duyulunca. Natal Ağaç Kabuğu Şirketinin başındaki Jackon hemen tepki gösterdi. Adam, Tuqela Vadisindeki yetiştiricilerle şirketi arasındaki anlaşmaların yenilenemeyeceğinden üzüntü duyduğunu belirtiyordu. Aynen başka yerlerden gelen talep fazla olduğu için bu yetiştiricilere tohum ya da fidan da veremeyeceklerdi. Ne var ki Sean'un tohum yatakları bütün vadinin ihtiyacına yetecek hale gelmişti artık. Hem talihleri yardım ederse, ertesi kesme mevsiminin başında fabrika da çalışmaya başlayacaktı.

Michael'la ona göz kulak olması için gönderilen yaşlıca danışman işi başarıyla halledip dönerlerken, Sean'a başka bir ziyaretçi geldi. Jan Paulus Leroux, Sean'la üç yıldan beri mektuplaşıp bir sonuç alamadığı için Ladyburg'e gelmişti. Sean, Güney Afrika Partisinin Natal kolunu kurup başına geçmeyi kabul edene kadar da orada kalacaktı. Hem adam Sean'un milletvekili seçimlerinde Ladyburg'dan aday olmasını da istiyordu.

Jan Paulus Leroux, iki hafta misafir kalıp Sean'la sülün, yabani tavuk, ceylan avlayarak bol kahve, konyak içtikten ve her ikisinin sesi de kısılana dek tartıştıktan sonra, aralarındaki son anlaşmazlığı da halletti. Adam, Johannesburg trenine binerken son söz olarak, «Toe Maar!» dedi. «Öyleyse anlaştık.»

Güney Afrika Partisine Cape, Transvaal, Hollanda Bağımsız Devleti ve Natal dahildi. Bütün bu devletlerde Whitehall'a bağlıydı. Aşırı fikirli İnglizlerle, Honlandalılar ve Tanrının Krala başka türlü davranmasını isteyen Cumhuriyetçiler bu partiye muhaliftiler.

Sean, Jan Paulus'un verdiği listedeki adamlarla konuştuktan sonra kampanyaya başladı. Ona ilk inanan da Ruth Courtney oldu. Kadın, Sean'un konuşma yeteneğinden çok bir seçim savaşının coşkusuna kapılmıştı. Her ay bir ya da iki hafta Natal'da dolaşıyor, siyasi toplantılara katılıyorlardı, Ruth. Sean'a konuşmasını ezberletmişti. Zaten Sean'un bir tek söylevi vardı ve bunu kelimesi kelimesine biliyordu. Ruth platformda onun yanında oturuyor ve halkın arasına karışıp ısrarlı sorular sorarak kendisini taciz eden kimselerle kapışmasına engel oluyordu. Ruth'un gülüşü, yürüyüşü Güney Afrika Partisine hiç de oy kaybettirmiyordu tabii. Lord Caisterbrook da Londra'dan mektup yazarak, Sean'u destekleyeceğine söz vermişti. Bu durumda Sean, meclisin otuz üyeliğinden yirmi ikisini garantileyeceğe benziyordu.

Baboon ırmağının yakınındaki topraklarda Ladyburg Ağaç kabuğu Kooperatifinin fabrikası kurulmaya başlandı. Fabrika kırk dönüm yer kaplıyordu ve önde de fabrikada çalışacak kimseler için yapılan düzgün, küçük lojmanlar vardı.

Michael'ın şiddetle itiraz ötmesine karşın, Sean öteki yöneticilerin isteklerine boyun eğerek fabrika çalışmaya başladığı sırada işe bakacak bir mühendis tuttu. Çünkü o olmazsa bir yıllık ağaç kabuğu ürününü kaybedeceklerdi. Michael hevesli ve yorulmak bilmez bir insan olmakla birlikte bu konuda tecrübeli değildi henüz.

Sonunda gümüş rengi uzun bacadan dumanlar yükselmeye başladı. Ocaklar geceyi cehennem ateşi gibi aydınlatmaya koyuldu. Fabrikanın çevresindeki yanları açık ambarlara binlerce ton ağaç kabuğu yığıldı.

Bu olağanüstü iyi bir mevsimdi. Bolca düşen yağışla ağaç kabuklarının yararlı sıvılarla dolmasını sağlamıştı. Yıl sona erdiğinde Kooperatif on bin sterlin kazanç gösterdi bir yıllık kazançtı bu. Lion Kop ise o bir yıl içinde bunun dört katını kazanmıştı Fabrika kurmak için borca giren Sean kısa süre içinde bu borçlan kurtuluvermisti.

O yıl bol yağmur yağmasına karşılık sadece üç büyük fırtına oldu. Her seferinde de Sean, iş dolayısıyla Lion Kop'dan uzaktaydı. Tepelerde şimşekler çakar, vadide gökgürültüsü yankılanırken. Ruth yatak odalarının penceresinde durup yine kaçırılan bir fırsata üzüldü. Mbejane çok daha başarılıydı. O mevsim de Mbejane'nin dört tombul oğlu olmuştu.

60

Bu, Dirk Courtney için de hareketli bir yıl sayılırdı. Kamçı olayında tam anlamıyla yenilen Dirk, üvey annesiyle barış anlaşması yapmıştı. Fakat Ruth da, o da ihtiyatlı davranmaktaydılar. Bununla bitlikte Dirk, Lion Kop'un yönetimini Ruth'a bırakmıştı.

Dirk bu arada Storm Couttney'i görmezlikten geliyordu. Ancak kız, Sean'un kucağında veya omuzundaysa durum değişiyordu. O zaman Dirk gizli gizli onları gözetliyor, sonra ya bir bahane bulup onların oyununu yarıda kesiyor ya da Lion Kop'dan uzaklaşıyordu. Dirk'in evden uzaklaşması epey sıklaşmıştı. Futbol ve polo oynamak için Pietermaritzburg'a ve çevresine gidiyordu. Ayrıca Ladyburg'a esrarlı gece ziyaretleri yapıyordu. Sabahları da şafakla birlikte atına atlayıp evden ayrılıyordu. Sean onun okula gittiğini sanıyordu ama okul müdüründen kendisini görmesi için bir mektup alınca durum değişti.

Okul müdürü, Dirk'in devam kaydını ve karnesini gösterdikten sonra koltuğuna yaslanarak Sean'un konuşmasını bekledi

«Hiç de iyi değil, ha?»

«Aynı kanıdayım: Bay Courtney. Hiç iyi değil.»

«Onu başka bir yerdeki yatılı bir okula yollayamaz mıyız, Bay Besant?»

Besant. «Evet bunu yapabilirsiniz.» derken biraz kuşkuluydu. «Fakat pek işe yaramaz. İyi bir futbol takımı kaptanı olmak dışında bunun bir amaca hizmet edeceğini sanmıyorum.»'

«Üniversiteye başka nasıl girebilir?» Sean yüksek eğitimin Michael için olağanüstü sonuçlar verdiğini anlayaıak etkilenmişti. Üniversitenin, gençliğin bütün hatalarını ortadan kaldıran bir sihir olduğunu düşünür gibiydi.

«Bay Courtney...» Müdür çekinerek durdu. Sean'un öfkesi hakkında çok şey işitmişti ve bunu görmeyi arzu etmiyordu. «Bazı delikanlılar üniversite eğitimine uygun değildirler.»

Sean atıldı. «Ben Dirk'in üniversiteye gitmesini istiyorum.»

«Stellenbosch ya da Cape Üniversitesinin bu amacınızı, iyi niyetinizi paylaşacağını sanmıyorum.» Bir an sınıfta davrandığı gibi hareket ettiği için kuru bir atayla konuşmuştu.

Sean, «Yani oğlum aptal mı?» diye ısrar etti.

«Hayır, hayır.» Besant telaşla onu yatıştırdı. «Sadece kendisinin okumaya pek düşkün olmadığını söyleyebiliriz.»

Sean bir süre düşündükten sonra, «Siz ne önerirsiniz?» diye sordu.

Besant aslında Dirk Conrtney'in okulundan cehennem olup gitmesini önerecekti, fakat bunu yumuşaklıkla açıkladı. «Dirk henüz on altısında olmakla birlikte yaşına göre çok olgun. Onu fabrikaya alıp işe başlatacak olsanız...»

Sean düşünceli düşünceli, «Demek onu okuldan almamı öneriyorsunuz,» diye mırıldanınca Besant gizlice rahat bir soluk aldı.

Dirk Courtney fabrikada kazan ustabaşısının yanına çırak verildi. Dirk'in ilk yaptığı iş ustabaşına, bir gün fabrikayı kendisinin yöneteceğini söyleyerek küstahlık etmek oldu. Ustabaşı gencin kötü ününü duymuştu. Pis pis bakarak çiğnediği tütünü, Dirk'in çizmesinin burnunun yakınına tükürüverdi, uzun uzun da küfretti. Sonra atölyedeki ocağa işaret ederek. «Bana bir fincan kahve yap.» dedi.

Bir hafta içinde ikisi dost oldular. Adı Archibald Fredrick Longwodhy olan usta, Dirk'e çelik levha yapımından başka şeyler de öğretmeye başladı. Archy otuz altı yaşındaydı. Leavent Worth hapishanesinde Crimen İnjuria, yani hakaret suçundan beş yıl yattıktan sonra Afrika'ya gelmişti. Adam bu suçu işlemesine neden olan olayı anlatınca Dirk pek eğlendi.

Archy onu ahbaplarından birine de tanıştırdı. Hazel ismindeki bu tombul, dost canlısı kız Ladyburg otelindeki barda çalışıyordu. Dağıttığı içki gibi arkadaşlık açısından da cömertti. Dirk kısa süre içinde onun en beğendiği erkek oldu. Bu sayede de Hazel'den türlü numara öğrendi.

Archibald Longworthy durumu dikkatle incelemiş ve Sean Courtney'in varisiyle dostluk kurmaktan sadece kazanç gelebileceğini anlamıştı. Ayrıca genç çok da eğlenceliydi. En güçlü erkeklerle rahat rahat cin içiyor, kadınlarla düşüp kalkıyordu. Üstelik onda bitmez tükenmez miktarda altın vardı.

Buna karşılık Dirk, Archie'ye hayrandı. Babasına duyduğu sevginin büyük bölümünü ilk gerçek arkadaşına vermişti artık. Archy'nin su ve sabundan pek hoşlanmadığını gösteren kirli bilekleriyle boynuna, seyrek saçları arasından gözüken pembe kafa derisine ve kapkara ön dişine aldırmayan Dirk, onu eski zamanlardaki korsanlara benzetiyordu.

Dirk acı vermeyen ama pis kokulu bir rahatsızlığa yakalanınca, Archy bunun önemli olmadığını söyleyerek onunla birlikte Pietermaritzburg'da bir doktora gitti. Dönüşte de nasıl intikam alacaklarını şakalaşıp gülerek ve gitgide artan bir coşkuyla planladılar.

Hazel onları bir pazar günü öğle vakti karşısında görünce şaşırdı. İki erkek Hazel'in otelin arka tarafına bakan odasına girince kız ayağa kalktı.

«Dirkie gündüz vakti buraya gelmemeliydin... Baban işi öğrenir. ». Eski püskü eşyalarla dolu oda sıcaktı. Hazel'in ince gömleği terden vücuduna yapışmış, iri göğüslerini daha belirli hale getirmişti. Gözlerinin altında koyu gölgeler vardı. Küçük bir bukle terden ıslanıp yüzüne yapışmıştı. İkisi kapıda durarak ona güldüler. Hazel pek çok tecrübesine dayanarak o sırıtmaların gizlediği kurtça açlığı sezdi.

«Ne istiyorsun?» Birden korkuya kapılmıştı ve iç güdüsüne uyarak göğsünün önünü bir eliyle kapattı.

«Dirkie, seninle biraz konuşmak istiyor.» Archy dikkatle kapıyı kapatarak anahtarı kilitte çevirdi, sonra yatağa yaklaştı. Atölyede çalışmak yüzünden kollarındaki kaslar güçlenip kabarık bir hal almıştı. İki yanında sarkan üstü sarı kıllı elleri vücuduna göre çok büyük ve kabaydı.

«Bana yaklaşma Archy Longworthy» Hazel ayaklarını yataktan indirince gömleğini sıyrılarak şişman bacak üstleri ortaya çıktı. «Dert istemiyorum. Beni rahat bırak.»

«Bizim Dirki'ye belsoğukluğu bulaştırmışsın. Dirkie benim arkadaşım ve kendisine bulaştırdığın şeyden hoşlanmadı.»

«Hayır! Bunu yapan ben olamam. Ben temizim...» Hazel hâlâ geceliğinin önünü tutarak ayağa kalktı ve geriledi. «Bana yaklaşma!» Archy ileriye atıldığı sırada da, «Yapma,» diyebildi. «Ben...» Sonra haykırmak için ağzını açtı ama Archy'nin eli tüylü bir örümcek gibi bu ağzı örttü. Hazel yüzündeki eli çekiştiriyor, umutsuzlukla debeleniyordu.

«Gel, Dirk.» Archy tek elle kadını rahat rahat belinden tutarken güldü. Dirk kapının önünde kalmış, kararsız kararsız bakıyordu ve gülmüyordu artık.

«Haydi gel be adam! Ben onu tutarım.» Archy ani bir hareketle kadını yüzüstü yatağa attı. Sonra yaklaşıp başına bastırarak ağzını yastığa gömdü. «Gel Dirk, bunu kullan.» Boş eliyle ucu körleştirilmiş çiviler çakılmış kemeri tutuyordu. «Bunu çift kat yap!»

«Amanın Arch... Bunu yapmamız doğru mu dersin?» Elinden kemer sarkan Dirk hâlâ kararsız duruyordu.

«Yoksa korkuyor musun?» Bu alay Dirk'in dudaklarının gerilmesine neden oldu. Yaklaşıp kemeri debelenen vücuda indirdi. Hazel can acısıyla dondu, sonra patlar gibi bir ses çıkararak yastığa soludu.

««Tamam böyle işte... Bir an dur.» Archy kadının ince geceliğine parmağını takıp sırtından etek ucuna kadar yırttı. Hazel'in gamzeli, beyaz şişman kaba etleri ortaya çıktı. «Haydi, canına oku şimdi!»

Dirk ikiye katlanmış deriyi tekrar havaya kaldırdı. Böyle dururken baş döndürücü bir güç duyarak kendini bir tanrı sandı. Sonra vücudunu bükerek darbeyi indirdi.

61

Ronny Pye, «Ona karşı koyan yok.» deyince yanında duran Garrick Courtney rahatsız rahatsız kımıldandı.

Ronny ısrar etti. «Konuşmasını dinledin mi?»

«Hayır,»

«Natal'ın Bağımsız Devlet ve Transvaal'deki Hollandalılarla birleşmesini istiyor.»

«Evet, biliyorum.»

«Onun fikrini kabul ediyor musun?»

Garry sesini çıkarmadı. O anda önündeki bölmede duran taylara dalmış gibiydi. «Pietermaritzburg'daki açık arttırmaya bir yaşına varmış yirmi tay yollayacağım. Her biri dört ya da beş yüz sterlin edecektir, çünkü bunlar birinci sınıf hayvanlar. Borcuma karşılık sana hatırı sayılır bir para ödeyebileceğim.»

«Bunun için endişelenme, Garry. Buraya para istemeye gelmedim.» Ronny tabakasını uzattı ve Garry reddedince bir puro seçerek dikkatle ucunu kesti. «Sen bu 'birlik' fikrini kabul ediyor musun?»

«Hayır?»

«Neden?» Ronny hâlâ elindeki puroya bakıyordu. Hevesini vakitsiz göstermek istemiyordu.

«Onlarla savaştım... Leroux, Niemand, Botha, Smuts. Onların hepsiyle savaştım ve biz kazandık. Şimdi onlar Pretoria'da oturmuşlar, bütün ülkeyi ele geçirmek için sakin sakin plan yapıyorlar. Sadece Bağımsız Devlet ve Transvaal'la da yetinmiyorlar. Natal ve Cape'ı da istiyorlar. Onlara yardım eden bir ingiliz hem Kralına karşı gelmiş sayılır, hem de vatan hainidir. Onu duvarın önüne dayayıp kurşuna dizmek gerekir.»

«Burada pek çok kimse böyle düşünüyor.. Epey kimse. Ama hiç kimse Sean Courtney'e karşı çıkmıyor. Bu gidişle Parlamentoya girecek.»

Garry dönerek topallaya topallaya ahırlara doğru gitti. Ronny de onun yanındaydı.

«Ben ve diğerleri ona karşı iyi bir adam çıkarmamız gerektiğini düşünüyoruz.. Çok prestiji olan bir adam. İyi bir savaş sicili bulunan, kitap yazmış ve siyasetin ne olduğunu bilen biri... Sözleri iyi kullanabilen bir erkek. Eğer böyle birini bulabilirsek bütün masrafları seve seve üstlenmeye hazırız.» Bir kibrit çakıp kükürt kokusunun geçmesini bekledi. Purosunu yakarken dumanların arasından konuştu. «Seçime sadece üç ay var. Hemen örgütlenmemiz gerekiyor. Sean gelecek hafta okulda bir toplantı yapacak.»

Sean'un pek dikkati çekmeden sakin sakin sürmekte olan siyasi kampanyası birden dramatik bir niteliğe büründü.

Ladyburg'daki ilk toplantıya kasabalıların çoğu geldi. Bu insanlar, eğlenceye susadıkları için Natal gazetelerinin çoğunda kelimesi kelimesine çıkan konuşmasını Sean'un ağzından dinlemeye hazırdılar. İyimserliğe kapılarak sorulara ayrılacak zamanın daha zevkli olacağını ummaktaydılar. Bazıları da av lisanslarının bedeli, genel kitaplık sistemi, hayvanlara dayanan bazı hastalıkların kontrolü gibi çok önemli sayılan sorular hazırlamışlardı. Hiç olmasa bu toplantı sayesinde uzak çevrelerden gelen ahbaplarını göreceklerdi.

Fakat Sean'un adamları, dostları ve komşuları dışında başkaları da gelip okulda sınıfın ilk iki sırasına doluştular. Hepsi de Sean'un o güne dek görmediği genç adamlardı. Toplantı açılacağı sırada yüksek sesle kahkaha atıp şakalaşan bu adamlara Sean hiç de hoşlanmayarak baktı.

Başkana, «Bunlar da nereden çıktı?» diye sordu.

«Öğleden sonraki trenle geldiler. Tek grup halinde.»

«Bana kalırsa bela arıyorlar.» Sean onlardaki havayı sezmişti. Hepsi de kavga çıkarmak için kendilerini hazırlayan ve bu yüzden tuhaf bir coşkuya kapılan kimselerdi. «Çoğu kafayı çekmiş.»

«Sakin ol, Sean.» Ruth eğilip elini kocasının dizine dayadı. «Sinirlenmeyeceğine söz ver. Onları kendine düşman etme.» Sean cevap vermek için ağzını açtığı sırada, Garry Couttney'in kapıdaki kalabalığı yarıp içeriye girdiğini görünce kalakaldı. Kardeşi gidip arka sıradaki Ronny Pye'ın yanına oturdu.

Ruth, «Ağzını kapa sevgilim,» diye mırıldanınca Sean itaat etti. Sonra gülümseyerek kardeşine el salladı. Garry ona başıyla selam verip Ronny Pye'la derin bir konuşmaya daldı.

Öksürmeler, ayak sürtmeler arasında başkan ayağa kalkarak Sean'un bir zamanlar okul arkadaşı olan, daha sonra içkisini içip beraber avlanan adamlara tanıttı. Onlara Sean'un İngiliz-Boer savaşını adeta tek başına kazandığını, kurduğu fabrika ve sahibi olduğu ağaçlar sayesinde bölgeye zenginlik getirdiğini anlattı. Sonunda Sean'un rahatsız olmasına ve parmaklarını yakasının içine sokup çekiştirmek istemesine yol açan bazı sözler ekledi.

«Güzel bölgemizin bayanları ve bayları... Size ileriyi gören, kafalı, kalbi yumruğu kadar büyük olan bir adamı, sizin ve benim adayım olan Albay Sean Courtney'i sunuyorum!»

Sean gülümseyerek ayağa kalktıysa da ön sıralardakilerin alayları ve ıslıklarıyla karşılaştı. Gülüşü silinen adamın önündeki kürsüye dayadığı elleri bolyozu andıran yumruklar halini aldı. Fakat ceketinin kuyruğu hafifçe çekilince yumruklarını gevşetti. «Otur!», «Konuş!», «Ona bir fırsat verin!», «Aşağı in!» bağırtıları ve yere vurulan ayakların gürültüsü arasında haykırarak konuşmaya başladı.

Sean bu gürültü arasında üç kez ne diyeceğini unutarak sözünü anımsatması için dönüp Ruth'a baktı. Alaylı kahkahaları duyunca da yüzü öfke ve utançtan mosmor oldu. Konuşmasını not defterinden okuması gerekti ama bunun önemi yoktu. Çünkü bir metre ötedekiler bile bu gürültüde onun sözlerini duyamıyorlardı. Yerine oturunca birden salona derin bir sessizlik çöktü. Herkes bir şey bekler gibiydi. Sean bu işin dikkatle planlandığını ve asıl eğlencenin şimdi başlayacağını sezdi.

«Bay Courtney.» Salonun gerisinde Garry Courtney ayağa kalkmıştı. Bütün başlar ona doğru döndü. «Size birkaç soru sorabilir miyim?»

Sean ağır ağır başını salladı. Demek iş buydu! Bu karşılamayı Garry planlamıştı.

«Öyleyse işte ilk sorum. Vatanını Kralının düşmanlarına satan adama ne ad verildiğini bize söyleyebilir misiniz?»

İçeridekiler, «Vatan haini!» diye haykırdılar.

«Boer!» Hepsi birden kalkmış Sean'a doğru gürlüyordu. Bu kıyamet belki beş dakika sürdü.

Sean, Ruth'a, «Seni buradan götüreceğim,» diye fısıldadı. Karısının kolunu tutmak üzere uzandı.

Fakat Ruth geri çekildi. «Hayır, burada kalacağım.»

«Haydi gel. Dediğimi yap. Burada olay çıkacak.»

Öfkeden daha da güzelleşen Ruth, «Beni ancak taşıyıp götürebilirsin,» diye söylendi.

Sean bu kafa tutmayı kabulleneceği sırada gürültüler birden kesildi. Yine bütün başlar Garrick Courtney'e döndü. O ikinci sorusunu hazırlamış bekliyordu. O sessizlikte kötü kötü sırattı Garry.

«Bir şey daha var. Bize karınızın milliyetini ve dinini söyleyebilir misiniz?»

Sean'ın başı geriye gitti. İndirilen bu darbe yüzünden midesinin bulandığını hissetti. Ayağa fırlamak için doğruldu. Fakat Ruth ondan daha önce davranıp kalkmıştı. Kadın uygunsuz bir şey yapmasına engel olmak için elini onun omzuna dayadı.

«Bu soruya ben cevap vereceğim sanırım, Garry,» Sesi son derece berraktı. «Ben bir Museviyim.»

Sessizlik devam etti. Hâlâ eli Sean'un omzunda olan kadın dimdik ve gururla duruyor, Garry'nin bakışlarına karşılık veriyordu. Gözlerini ilk kaçıran Garry oldu. Boynuna kadar kızaran adam başını eğip sakat bacağının üstünde sallandı. İlk sıralarda oturan adamlarda da aynı suçluluk tepkisi görüldü. Birbirlerine bakıp başlarını çevirdiler ve utançla kımıldandılar. Bir adam ayağa kalkıp kapıya doğru ilerledi. Tam yarı yola gelince durup döndü.

«Özür dilerim, Bayan Courtney. Burada bu tür şeyler olacağını bilmiyordum.» Adam kapıya doğru gitti ve Ronny Pye'ın yanından geçerken de çıkardığı bir altını onun kucağına attı. Başka bir adam kalkıp sıkıntılı sıkıntılı Ruth'a gülümseyerek telaşla çekip gitti. Sonra diğerleri ikişer, üçer onu izlediler. Sean, adamların hepsinin Ronny'nin parasını iade etmediğini zevkle farketti.

Odanın dibinde Garry kararsız duruyordu. Oradan ayrılması mı, yoksa kalıp yaptığı onarılamayacak hatadan kendisini küstahlıkla kurtarmaya çalışması mı gerektiğini bilemiyordu.

Sean ağır ağır ayağa kalkarak kolunu Ruth'un beline doladı. Karısıyla çok gururlandığı için boğazına bir şey tıkanmıştı. Oksürdükten sonra bağırdı. «Sadece bu kadar da değil. Karım bu bölgenin en olağanüstü aşçılarından biridir.»

Bunu izleyen kahkaha ve alkışlar arasında Garry sendeleyerek önündekileri itip sınıftan çıktı.

62

Garrick Courtney ertesi gün bağımsız olarak Ladyburg'dan adaylığını koyacağını açıkladı. Fakat krala çok bağlı gazeteler bile ona kazanma şansı tanımıyorlardı... Bu durum seçime altı hafta kalana dek böyle sürdü.

O gece hava kararınca Dirk. Güneş Dansözü'nü otelin önündeki parmaklığa bağladı. Eyer kayışını gevşetip hayvanın ağzındaki gemi çıkararak yalaktan su içmesi için bıraktı ve kaldırıma çıktı. Barın önünden geçerken 'Susadıysan Goldberg Birası İç' yazılı büyük camdan içeriye bir göz attı.

Oturan müşterilerin arasında muhbir olup olmadığına baktı. Babasının ustabaşılarından hiçbiri yoktu. Onlar daima tehlikeliydiler. Bay Petersen, Pye ya da Erasmus da o gece orada değildi, iki fabrika teknisyenini, birkaç demiryolcuyu, bir banka memurunu tanıdı ve ayrıca altı kadarda yabancı olduğunu farketti. Orasının güvenli olduğu kanısına vardı. Oradakilerden hiçbiri Ladyburg sosyetesinden değildi ve bu yüzden de Sean Courtney'e gidip oğlunun içtiğini söylemeye cesaret edemezlerdi.

Dirk bloğun sonuna kadar gittikten sonra orada birkaç saniye durdu, sonra sakin sakin geri döndü. Fakat gözleriyle, karanlıklarda haber taşıyabilecek kimseleri araştırıyordu. O gece anacadde ıssızdı. Barın sallanan kapı kanatlarının arasından yan yan geçti. Sarı ışıklı salona girdi. Bu havayı seviyordu. Talaşların, içkinin, sigara dumanının ve insanların kokusunu seviyordu. Burası erkeklere ait bir yerdi. Sert sesler, kahkahalar, kaba şakalar ve dostluk bulunan bir yer.

O içeriye girince peykenin önündeki birkaç adam başlarını kaldırıp baktılar.

«Hey, Dirk!»

«Seni özledik... Bütün hafta neredeydin?»

Dirk, Archy'nin selamına biraz sıkılarak karşılık verdi ama arkadaşının yanına, peykeye giderken dimdik yürüyor ve biraz da cakayla sallanıyordu. Çünkü burası erkeklere ait bir yerdi!

Barmen hemen ona yaklaştı. «İyi geceler, Dirk. Ne içeceksin?»

«Merhaba, Henry... Bu gece işler iyi mi?» Dirk'in sesi fısıltı halini almıştı.

Henry onu yatıştırdı, «iyi olması gerekir... İşimize burnunu sokan kimse beklemiyoruz. Fakat arkandaki kapı kilitli değil.»

Dirk'in köşedeki yeri dikkatle seçilmişti. Oradan içeriye giren her yeni müşteriyi görebiliyor, ama peykenin önündeki adamlar onun görülmesine engel oluyordu. Arkasındaki kapıdan da avludaki tuvalete gidiliyordu. İnsan on yedi yaşındayken, kanun ve babası içkiyi yasakladığı zaman böyle önlemler almak gerekliydi.

Dirk, «Pekâlâ,» diye mırıldandı. «Bize her zamankinden ver.»

Henry büyük bir bardağa cin koyup üstüne de açtığı şişeden gazoz doldurdu. «Bu gece geç kaldın. Yoksa yine ava mı çıkmıştın?» Henry ellisini geçmiş soluk yüzlü, küçük mavi gözlü bir adamdı. Konuşurken de Archy Longworthy'e göz kırptı.

Bu kez Archy soruya başladı. «Bu gece yine iş aldın mı?»

Dirk güldü. «Sen ne dersin?» O sırıtınca hepsi neşeyle güldü.

«Kim? Madam'mı?» Archy ona takılıyor ve böylece diğer müşterilerin dikkatini çekiyordu. Erkeklerin hepsi sırıtarak öne doğru eğilmişti.

«Aman o!» Dirk aşağı gören bir tavırla omuz silkti. Madam tren makinistlerinden birinin karısına taktıkları addı. Kocası iki günde bir gece trenini Pietermaritzburg'a götürüyordu. Doğrusu o kadın pek elde etmeye değer biri sayılmazdı.

Henry takıldı. «Öyleyse kim?»

Dirk, «Orada kalmaktan vazgeçtiğim zaman söylerim.» diye söz verdi.

«Güzel mi?» diye ısrar ettiler. «Genç mi, ha?»

«İyidir... Fena sayılmaz.» Dirk cini tattı.

Archy, «Be adam o kadar çok buluyorsun ki artık değerini anlamıyorsun,» diye söylenerek dinleyicilerine sırıttı. Dirk gururla kızardı. «Söyle be adam... Ateşli mi?»

Dirk cevap verecek yerde bir parmağıyla usulca bardağına dokundu ve sanki kızgın çeliğe değmiş gibi elini geri çekerek acıyla inledi. Hepsi de onu takdir eden kahkahalarla güldü. Dirk de kendisini kabul etmelerinden memnun kalarak kızarıp onlarla birlikte güldü.

Henry ısrar etti. «Bize hikâyeyi anlat. Adını vermen şart değil. Sadece ayrıntılarını anlat. Onu nereye götürdün?»

«Şey...» Dirk durakladı.

«Haydi, Dirk. Bize anlat şu işi.»

Bunun üzerine denileni yaptı tabii. Olayı en ince ayrıntılarıyla açıkladığı için adamların alaylı gülüşleri kesildi ve gence yaklaşıp açlıkla dinlemeye koyuldular.

«Tanrım! Öyle mi dedi?»

«Peki sen ne yaptın?» diye de merakla soruyorlardı arada sırada.

Dirk onlara her şeyi anlattı. Hikâye anlatmasını iyi biliyordu. Çevresindekiler susup ona dalmışlardı fakat barın geri kalan bölümünden kahkahalar, bağrışmalar geliyordu. İçersi Dirk'in geldiği zamankinden daha gürültülü bir hal almıştı. Özellikle bir grup, içkinin etkisini fazlaca dışa vurmaktaydı.

Dirk, «...Sonra elini tuttum,» diye devam etti. «'Şimdi sana küçük bir sürprizim var,' dedim. Sanki bilmiyormuş gibi. 'Nedir o?' diye sordu. 'Gözlerini kapat da göstereyim,' dedim. O...»

O sırada salonda bir ses yükseldi. «...Şu iriyarı namussuz Courtney'e bak.' O kocaman otomobille dolaşıp nutuk atmaktan başka ne yapıyor sanki?»

Dirk sözünü yarıda keserek başını kaldırdı. Birden yüzü solmuştu. Konuşan, barın öbür ucundaki gruptan biriydi. Mavi pamukludan eski bir tulum giymişti. Genç de değildi. Gözleriyle ağzının etrafında derin çizgiler vardı.

«Ona parayı kim veriyor biliyor musunuz? Size söyleyeyim... Biz veriyoruz. Bunlar olmasa onun işi biter... Bir ay bile dayanamaz.» Adam tırnakları kırılıp kirlenmiş nasırlı ellerini havaya kaldırdı. «İşte parasını buradan alıyor. Albay Namussuz Courtney.»

Dirk gözlerini konuşan adama dikmiş, peykeye dayadığı elleri yumruk halini almıştı. Birden salon pek sessizleşmişti. Onun içinde adam sonraki sözlerini daha da bağırarak söylemiş gibi geldi gence.

«Onun ne para verdiğini biliyorsunuz. En yüksek işçi aylığı otuz iki sterlin! Ayda otuz iki sterlin!»

Arkadaşlarından biri soğuk soğuk, «En az aylık yirmi beş sterlindir,» dedi. «İstersen daha iyi bir işe girebilirsin. Eğer bulursan, tabii... Ben, burada, yerimde kalacağım.»

«Sorun bu değil. O iriyarı, tembel namussuz bizim sırtımızdan bir servet kazanıyor. Onun için de daha fazla verebilir. Bence... »

«Sen bu kadar paraya değdiğini mi sanıyorsun?» Dirk bar sandalyesindan atlayıp bağırmaya başlamıştı, ilgi uyandırdığı için başlar ona doğru döndü.

Henry telaşla, «Onu kendi haline bırak. Dirk,» diye fısıldadı. «Adam sarhoş. Olay çıkarma.» Sonra diğer adama dönerek sesini yükseltti. «Yeteri kadar içtin, Norman. Artık yola çıkma zamanın geldi. Karın seni yemeğe bekliyordur.»

«Tanrım!» Norman kanlı gözlerini Dirk'in oturduğu köşeye dikmişti. «Aman Tanrım! Courtney'in enciği!»

Dirk'in yüzü öfkeden gerildi. Ağır ağır adama doğru yürüdü.

«Onu bırak, Dirk.» Archy yanından geçen gencin kolunu yakaladı. Fakat Dirk silkelenerek onun elinden kurtuldu.

«Babama hakaret ettin. Ona namussuz dedin.»

Norman, «Doğru,» diye başını salladı. «Babanın namussuz olduğundan kuşku yok. Baban ömründe bir gün bile çalışmamış, iriyarı, talihli bir namussuz... Dev gibi işe yaramaz bir köpeğin babası... Vaktini barlarda geçiren bir kö...»

Dirk ağzına bir yumruk indirince, adam sandalyesinden geriye kayarak dengesini yitirdi. Sırtüstü yere düştü, sonra dizlerinin üstünde doğrulmaya çalıştı.

Ağzına dolan kanlarla kırılan bir dişi tükürerek, «Seni küçük piç...» diyecek oldu. Dirk sol ayağını öne atarak yaklaştı ve bütün vücut ağırlığını verdiği sağ ayağını şiddetle adama vurdu. Çizmeli ayağının burnu adamın göğsüne çarpınca onu yeniden sırtüstü devirdi.

Henry peykenin arkasından, «Tanrım, onu durdurun!» diye bağırdı. Fakat Dirk bar sandalyesini kapıp başının üstüne kaldırarak hızla aşağı indirdiği sırada hepsi felç olmuşçasına hareketsiz kaldı. Ağır tahta sandalye adamın alnına geldi. Kafatası taş zemine çarparak kırıldı ve burun deliklerinden fışkıran kanlar yerdeki talaş tozlarına karıştı.

«Onu öldürdün.» Olayı izleyen uzun sessizliği bu ses bozdu.

Dirk, «Evet» diye kabul etti. İçinden bir ses durmadan, 'Onu öldürdün. Onu öldürdün.' diyor, adeta vahşi bir şarkıyı andırıyordu bu. Ses yükselerek göğsüne doldu. Bu yüzden güçlükle soluk alabiliyordu. Cesedin yanında dururken, bunun bir anını bile kaçırmayı istemiyordu. Bacaklarının titrediğini, yanak kaslarının gerildiğini hissediyordu. Heyecandan neredeyse yırtılacaktı yanak kasları.

«Evet, onu öldürdüm.» Sesi benliğini kaplayan zevkin şiddeti yüzünden boğuklaşmıştı. Görüş açısı daralmış, yalnızca ölen adamın yüzünü görüyordu. Alında derin bir çukur oluşmuş, gözleri yuvalarından uğramıştı.

Çevresinde ani bir telaş başladı.

«En iyisi babasına haber gönder.»

«Ben buradan gidiyorum!»

«Hayır, olduğun yerde kal. Kimse ayrılmamalı.»

«Tanrım, Doktor Fraser'i çağırın.»

«Doktora gerek yok, polis çağırın.»

«Ne kadar hızlı hareket etti. Kanlı bir kaplan gibi...»

«Tanrım, buradan gidiyorum.»

İki kişi cesedin üstüne eğildi.

Dirk, «Bırakın!» diye bağırdı. «Ona dokunmayın.» Tıpkı ilk avını paralayan bir aslan gibi kıskançtı. Adamlar istemsiz olarak itaat ettiler, doğrulup uzaklaştılar. Onlarla birlikte herkes geri çekildi ve Dirk'i tek başına bıraktılar.

Henry tekrarladı. «Babasını çağırın. Biri atla gitsin ve Sean Courtney'e haber versin.»

Sean bir saat sonra bara girdi. Geceliğinin üstüne paltosunu almış, telaşından çizmelerini çıplak ayaklarına geçirmişti. Eşikte durarak odadakilere kötü kötü baktı. Uykudan saçları karmakarışık olmuştu. Fakat içeriye girer girmez barın atmosferi değişti. O gerilim dolu sessizlik kalktı ve bütün yüzler hevesle ona doğru döndü.

Doktor Fraser'in yanında duran genç polis memuru, «Bay Courtney.» diyebildi. «Tanrıya şükürler olsun, geldiniz.»

Sean sordu. «Durum ne kadar kötü, doktor?»

«Adam ölmüş, Sean.»

«Baba, hakaret etti...» diye başlayacak oldu Dirk.

Sean aksi aksi emretti. «Kes sesini!» Polise döndü. «Kim bu adam?»

«Norman Van Eek... Fabrikadaki işçilerinizden biri.»

«Kaç tanık var?»

«On dört tane, efendim. Hepsi de olayı görmüş.»

Sean, «tamam.» dedi. «Cesedi karakola götür. Yarın sabah bütün tanıkların ifadesini alabilirsin.»

«Ya suçlanan... yani oğlunuz ne olacak, efendim?»

«Ondan ben sorumlu olacağım.»

«Fakat bu durumda bunun doğru olduğunu pek...» Polis. Sean'un yüzündeki ifadeyi görerek istemeye istemeye kabul etti. «Böylesi uygun olur herhalde.»

Dirk yine konuşacak oldu. «Baba...»

«Sana çeneni tutmanı söyledim... Bu gece için yeterince zarar verdin.» Sean ona bakmadan konuşmuştu. Sonra barmene döndü.

«Bir battaniye bul.» Polise emretti. «Onlardan bazıları sana yardım etsin.» Eliyle önüne meraklıların yığılmış olduğu pencereyi işaret etti.

«Peki Bay Courtney.»

Adamlar battaniyeye sarılı cesedi çıkarınca Sean anlamlı anlamlı Doktor Fraser'e baktı.

Doktor, «Oraya gidip muayenemi tamamlayayım,» diye mırıldandı.

Sean başını salladı. «Öyle yap.» Doktor çantasını kapatıp çıktı. Sean da onun arkasından kapıyı kilitleyip büyük pencerenin panjurunu örttü. Sonra peykenin yanında endişeli endişeli bekleyen adamlara döndü. «Ne oldu?» Adamlar rahatsız rahatsız kımıldanarak gözlerini ondan kaçırdılar.

Sean tekniksiyenlerden birini seçti. «Sen, George?»

«Şey, Bay Courtney. Sizin Dirk, Norman'a yaklaşıp bir yumrukta onu sandalyesinden düşürdü. Norman kalkmaya çalışırken de bir tekme attı. Sonra bir iskemle kapıp Norman'ın kafasına vurdu.» Teknisyen bu sözleri duraklayarak söylemişti.

Sean, «O adam Dirk'i tahrik etti mi?» diye sordu.

«Sizden... Özür dilerim efendim... İriyarı, tembel, kan emen namussuz, diye söz etti.»

Sean kaşlarını çattı. «Demek öyle! Başka ne söyledi?»

«Sizin bir esir tüccarı olduğunuzu... adamlarınızı aç bıraktığınızı söyledi. Bir gün sizinle hesaplaşacakmış.» Bu soruya Archy Longworthy cevap vermişti. Adam kendisini desteklemelerini isteyerek çevresine bakındı. Birkaç saniye sonra da adamlar suçlu suçlu başlarını salladılar. Bir, ikisi mırıldanarak onun sözlerini kabul etti. Archy bundan cesaret aldı. «Norman, bir gece yolunuzu kesip sizinle ödeşeceğini ima etti.»

«Bunu açık açık söyledi mi?» Sean'da öyle otoriter bir hal vardı ki, Archy yine kendisini desteklemeleri için oradakilere baktı. Adamların yüzlerinde aradığı desteği buldu.

«Norman, 'Bir gece o iriyarı namussuzu bekleyeceğim... Sonra ona birkaç şey göstereceğim.'» dedi. Archy'nin bu sözlerine kimse itiraz etmedi.

«Sonra ne oldu?»

«Şey... Ondan sonra genç Dirk'e musallat oldu. 'İşte Courtney'in piçi burada,' dedi. 'Sen de baban kadar korkaksın sanırım!'»

Sean, «Dirk ne yaptı?» diye sordu.

«Bay Courtney, oğlunuz güldü... Bir centilmen gibi dostluk ve nezaketle güldü... 'Bunları unut,' dedi. 'Sen fazla içmişsin.'»

Sean'un aklına birden başka bir şey geldi. «Dirk'in burada ne işi vardı?»

«Durum şöyle, Bay Courtney... Birkaç, hafta önce o bana iki sterlin borç vermişti. Bu gece parayı iade etmek için kendisini buraya çağırdım... Hepsi bu.»

Sean kuşkuyla, «Yani o içmiyor muydu?» diye sordu.

«Aman Tanrım! Hayır!» Archy'nin bu sözlere çok şaştığı belliydi.

Sean başını salladı. «Peki sonra ne oldu?»

«Neyse... Norman onu taciz etmeye devam etti. Onun bir korkak olduğunu söyledi... Tam sözleri anımsamıyorum. Fakat sonunda genç Dirk'in tepesi attı. Gidip adamı iskemleden yuvarladı. Norman bunu hakketmişti sanırım... Siz ne dersiniz, çocuklar?» Archy yine bardakilere baktı.

Bir teknisyen, «Doğru,» dedi. «Dirk'e böyle saldırmasına çok öfkelenmiştim.» Diğerleri de mırıldanarak bu sözlere katıldılar.

Archy hikâyesine devam etti. «Norman yerde yatarken birden bıçağını çekti.» Bardakiler şaşırdılar ve bir adam ağzını açıp itiraz etmek için elini kaldırdı ama sonra sıkılarak elini ensesine attı. Boynunu ovmaya başladı.

«Bıçak. Hangi bıçak? Nerede şimdi?» Sean heyecanla öne eğildi. Onun yanında duran Dirk usulca gülümsedi. Böyle gülümeyince yüzü çok güzel oluyordu.

«Bıçak burada.» Henry peykenin altından sapı kemik bir sustalı çıkardı. Bardakilerin hepsi de boş gözlerle bu bıçağa baktılar.

Sean, «Bıçak oraya nasıl girdi?» diye sorarken ilk kez karşısındaki adamların suçluluk duygusu yüzünden çirkinleşen yüzlerini farketti. O anda bunun bir yalan olduğunu anladı.

«Daha sonra bunu Norman'ın elinden aldım. Gerçeği ilk öğrenenin siz olmanız gerektiğini düşündük. Çünkü siz onun babasısınız.» Archy omuzlarını indirip yaltaklanarak kendi tanıklarına da gülümsedi.

Sean ağır ağır kendisine en yakın olan adama döndü. Bu bir banka kâtibiydi. «Norman Van Eek'in oğlumu tehdit ettiği bıçak bu mu?»

«Evet, Bay Courtney.» Adamın sesi tuhaf şekilde hırıltılıydı.

Sean onun arkasındaki adama bakarak aynı soruyu tekrarladı.

«Evet, o bıçak, efendim.»

«Ta kendisi.»

«Evet.»

«Bundan hiç kuşkum yok.»

Sean sırayla her adama sordu, hepsinden de aynı karşılığı aldı.

«Dirk.» Sean soruyu en son oğluna sordu. Sesi yorgundu ve ağır ağır konuşuyordu. Oğlunun masum gözlerinin içine bakarak, «Dirk,» dedi. «Tanrı şahidin olsun... Norman Van Eek sana bu bıçağı çekti mi?»

İçin için, oğlum, ne olur bunu inkâr et, diyordu. Böyle söyle ve hepsi de seni duysun. Eğer sevgime değer veriyorsan... şimdi bana gerçeği söyle. Lütfen, Dirk... Lütfen.

Dirk cevap verdi. «Tanrı şahidimdir, baba.»

Sean, «Cevap vermedin,» diye ısrar etti. Hâlâ, ne olur yavrum, diye düşünüyordu.

«Bıçağı tulumun arka cebinden çıkardı. Bıçak kapalıydı. Sol elinin başparmağıyla açtı, baba.» Dirk hafif sesle anlatıyordu. «Eline tekme atıp bıçağı düşürmek istedim. Fakat ayağım göğsüne geldi. Sırtüstü düştü. Bıçağı atmak ister gibi kaldırdığını gördüm. Ona bar sandalyesiyle vurdum. Ancak böyle durdurabilirdim onu.»

Sean'un yüzündeki duygular birden kayboldu. Çehresi taş gibi oldu.

«Pekâlâ. Artık eve dönelim.» Sonra bardakilere baktı. «Teşekkür ederim beyler.» Kapıdan çıkarak Rolls'a gitti. Dirk de çekine çekine onu izledi.

Ertesi gün öğleden sonra yerel yargıç elli sterlin kefalet karşılığı Dirk Courtney'i babasına teslim etti. İki hafta sonra kentten kente dolaşan mahkeme Ladyburg'a geldiğinde Dirk adam öldürme suçuyla yargılanacaktı.

Dirk'in davası mahkeme listesinin en başındaydı. Bütün bölge halkı bu davayı izlemeye gelerek küçük mahkeme salonuna doluştular. İçerde yer bulamayanlar da salonun pencerelerinin önüne toplandılar.

Jüri karar vermek için çekildikten yedi dakika sonra geri döndü. Dirk de gülen, kutlayan insanlar arasında salondan caddeye çıkarıldı.

Boşalan mahkeme salonunda Sean yerinden kalkmamıştı. Onun Pietermaritzburg'dan getirttiği savunma avukatı Peter Aaronson, evraklarını çantasına sokup zabıt kâtibiyle şakalaştıktan sonra Sean'un yanına geldi.

«Tam yedi dakikada beraat etti. Doğrusu bu rekorlar kitabına geçirilecek bir olay. Bir puro için, Bay Courtney.» Sean, 'Hayır' der gibi başını sallayınca avukat kocaman puroyu ağzına sokup yaktı. «Açıkçasını isterseniz o bıçak işi beni endişelendiriyordu. Bu yüzden tatsızlık çıkacağını sanıyordum. O bıçak işi hiç hoşuma gitmedi.»

Sean hafif sesle, «Benim de öyle,» diye kabul etti.

Peter başını yana eğerek küçük parlak gözleriyle Sean'u süzdü. «Fakat o tanıkları sevdim. Tıpkı birlikte sirkte numaralarını gösteren fok balıklarına benziyorlardı. Birinin onları iyi eğitmiş olduğu belliydi.»

Sean aksi aksi. «Ne demek istediğini anlayamıyorum,» diye söylendi.

Peter omuz silkti. «Neyse... Hesabımı yollarım. Fakat büyük para alacağımı da belirteyim. Beş yüz altına ne dersiniz?»

Sean arkasına yaslanıp avukata baktı. «Beş yüz altın,» diye kabul etti.

«Gelecek sefere avukata ihtiyacınız olunca... Rolle adında akıllı bir genci önereceğim. Humphrey Rolle.»

«Tekrar avukata gereksinmem olacağını mı düşünüyorsun?»

Peter kesinlikle, «O genç için size avukat gerek,» diye belirtti.

Sean ani bir ilgiyle ona baktı. «Peki sen bu işi istemiyor musun? Her seferinde beş yüz altın.»

«Parayı her yerden kazanabilirim.» Peter ağzındaki puroyu çekip ucundaki grimsi küle baktı. «Bu adı unutmayın, Bay Courtney.. Humphrey Rolle akıllı çocuktur... Hem ince eleyip sık dokumaz.»

Ufak tefek avukat ağır çantasını alarak sıraların arasından geçip uzaklaştı. Sean da kalkıp ağır ağır onu izledi. Merdivende durarak alana baktı. Küçük bir grup gülen Dirk'in etrafını almıştı. Archy Longworth da kolunu onun omzuna atmıştı. Archy'nin sesi Sean'un durduğu yere kadar geldi.

«Bizim Dirkie'yle kavgaya kalkmayın sakın. Aksi halde dişleriniz ensenizden çıkar.» Archy sırıtınca kararmış dişleri gözüktü. «Hepinizin duyması için bunu söylüyorum. Dirkie, dostumdur... Ve onunla gururlanıyorum.»

Sean, sadece sen, diye düşündü. Oğluna bakınca onun ne kadar dik durduğunu farketti. Omuzları geniş, kolları kaslıydı. Karnında hiç yağ yoktu ve bacakları da uzundu. Bu vücut erkekleşmişti.

Kendi kendine, ama, henüz on altısında, dedi. Daha çocuk sayılır. Belki de kötü olmasını önleyecek zaman var hâlâ. Ama sonra gerçeği anımsayarak kendi kendini kandırdığını anladı. Bir dostun çok uzun yıllar önce ona söylediği şey geldi aklına:

'Bazı üzümler kötü toprakta yetişir. Bazıları daha ezilmeye gitmeden bozuktur. Diğerleriyse dikkatsiz bir şarapçı yüzünden bozulur. Her üzümden iyi şarap olmaz.'

Ben de dikkatsiz şarapçıyım, diye düşündü.

Sean alana indi. Dirk'e sert sert, «Eve gidiyorsun,» derken onun güzel yüzüne baktı. Artık oğlunu sevmediğini biliyordu. Bu düşünce midesini bulandırdı.

«Tebrikler, albay. Kazanacağımızı biliyordum.» Archy Longworthy gülümsüyordu.

Sean ona bir göz attı. «Yarın sabah onda büromda olacağım. Seninle konuşmak istiyorum.»

Archy mutlulukla, «Evet, efendim!» diye sırıttı. Fakat ertesi geceki trenle Ladyburg'dan ayrılırken sırıtmıyordu. Cebinden de daha önceden haber verilmeden çıkarıldığı için tazminat olarak verilen bir aylığı vardı.

63

Dirk'in davası yüzünden gazetelerde aleyhte yazılar çıktı. Dolayısıyla da seçimlerde Garry Courtney'in kazanma şansı arttı. Sadece liberal gazeteler Ladyburg Ağaç Kabuğu Kooperatifinin Norman Van Eek'in dul eşiyle yetim çocuğuna bol aylık bağlandığını yazdılar.

Bununla birlikte herkes Sean Courtney'in hâlâ çok ilerde olduğunu biliyordu. Fabrikasıyla topraklarında çalıştırdığı iki yüz kişinin oyunu alacağından kuşku yoktu kimsenin. Ayrıca diğer ağaç yetiştirenlerle yanlarında çalışanlar, kasabada yaşayanlar ve çiftçiler de Sean'u desteklemek niyetindeydiler. Ancak Pietermaritzburg Çiftçi ve Tüccar Gazetesi baş sayfasını olduğu gibi Archibald Fredrick Longworthy'nin hikâyesine ayırınca durum değişti.

Bay Longworthy şiddetle ve işini kaybetmekle tehdit edildiği için mahkemede yalan söylemek zorunda kaldığını açıklıyordu. Dava sonuçlanır sonuçlanmaz da işinden atılmıştı zaten. Fakat söylediği yalanın ne olduğu belirtilmemişti.

Sean, Pietermaritzburg'daki avukatlarına telgraf çekerek hemen bu gazete aleyhine hakaret davası açmalarını istedi. Sonra kendi güvenliğini bile tehlikeye atarak Rolls'a atladığı gibi saatte elli kilometre hızla telgrafının peşinden gitti. Pietermaritzburg'a gelince Bay Longworthy'nin verdiği ifadeyi imzalayıp karşılığında elli altın aldıktan sonra hiç adres bırakmadan ortadan kaybolduğunu öğrendi. Avukatlar Sean'a Çiftçi ve Tüccar gazetesinin yazı işleri müdürünü ziyaret etmemesini öğütlediler. Çünkü böyle yapacak olursa karşı taraf bir hakaret ve saldırı davası açabilirdi. Sean'un hakaret davasının bakılmasına iki ay vardı. Oysa seçimler on gün sonra yapılacaktı.

Sean sadece liberal gazetelerde olayı yadsıyan birer sayfalık yazılar bastırabildi. Sonra ağır ağır Ladyburg'a döndü. Jan Paulus ve Jan Niemand, bu koşullar altında Sean'un adaylıktan çekilmesinin uygun olacağını ileri sürdüler. Sean onlara çektiği telgraflarda pek yakıcı bir dil kullandı.

Garry ve Sean Courtney seçim gününe, tıpkı bir arabaya koşulmuş iki at gibi başa baş geldiler.

Seçim ladyburg Kasabasının Belediye binasında iki hükümet görevlisinin gözleri önünde yapıldı. Daha sonra oy sandıkları Pietermaritzburg'a götürülecekti. Ertesi gün Belediye Sarayında oylar sayılacak ve resmi sonuçlar açılacaktı.

Alanın iki tarafında iki aday büyük çadırlar kurdurmuşlardı. Bu çadırlarda oy verecek kimselere yiyecek ve içecek sunuluyordu. Hava bir hayli sıcaktı: elbiseli, yelekli Sean, çadırına gelen her konuğun elini sıkarken endişeyle terliyordu. Yanında duran Ruth bir gülü andırıyor, yine bir gül kadar tatlı kokuyordu. İlk kez yaramazlık etmeyen Storm da aralarındaydı. Dirk orada yoktu. Sean, ona Lion Kop'un öbür ucunda bir iş bulmuştu. Pek çok kimse sinsi söz ve bakışlarla onun yokluğuna değindi.

Ronny Pye, Garry'i üniformasını giymemesi için kandımıştı. Anna da onun yanındaydı. Mor elbise giymiş, yapma çiçekler takmış kadın hoştu. Ancak yanına yaklaşanlar onun ağzıyla gözlerinin etrafındaki çirkin çizgileri, gür saçlarındaki ak telleri seçiyorlardı. Ne kadın, ne de Garry karşı taraftaki çadıra bakıyordu.

Michael gelip önce babasıyla konuştu. Görevini yerine getirir gibi annesini öptükten sonra, Sean'un bir gece önce yarıda bıraktığı tartışmaya devam etmek için karşıya geçti. Michael, Sean'un Tongaat civarındaki sahilden kırk bin dönüm toprak almasını istiyordu. Buraya şekerkamışı ekilecekti. Ancak genç adam çadıra gittikten sonra tartışmak için uygun bir zaman olmadığını anladı. Sean onun ileri sürdüğü her fikri gülerek karşıladı ve kendisine bir puro ikram etti. Cesareti kırılan ama kararından caymayan Michael da çıkıp oy vermeye gitti. Her iki adaya da sadık olduğu için oy pusulasına kasıtla mürekkep döküp bu sorunu böylece halletti. Sonra fabrikada bürosuna dönerek şekerkamışı hesaplarına baktı yine. Sean'a tekrar saldırdığında her şeyin hazır olmasını istiyordu.

Ada Courtney, o gün Protea Sokağındaki evinden hiç çıkmadı. İki tarafın yardım isteklerini de kesinlikle reddetmişti. Kızlarının da hazırlıklara yardım etmelerine izin vermemişti. Kadın bu işi hiç de hoş karşılamıyordu. Ailesinden iki kişinin resmi bir göreve talip olmakla kalmayıp bu yüzden birbirleriyle yarışmalarını vakarsızlık sayıyordu. Zaten kadın resmi işlerden nefret ederdi. Resmi işlere duyduğu derin güvensizlik ve hoşnutsuzluk Belediyenin, Protea Sokağına gaz lambaları koymaya kalktığı zaman başlamıştı. Ada, Belediyenin daha sonraki toplantısına yanına silah olarak aldığı bir şemsiyeyle gitmişti. Görevliler sokak ışıklarının sivrisinekleri çekmediğine ona inandırmak için boşuna uğraşmışlardı.

Bütün bölgede seçimlere katılmayan tek kişi de Ada'ydı. Sabahtan başlayarak sandıkların kapandığı ana, yani saat beşe kadar alan tıklım tıklım doldu. Mühürlü oy sandıkları tren istasyonuna götürülürken de pek çok kişi olayı izledi. Hatta aynı trenle oyların sayımında bulunmak için Pietermaritzburg'a gidenler oldu.

Bütün gün durmadan sinirleri gerilen Ruth ve Sean, Beyaz At Otelindeki dairelerine çıktıktan kısa bir süre sonra birbirlerinin kolunda uyuyakaldılar. Sabaha karşı ani bir fırtına kenti kasıp kavurur, şimşekler çakarken uykusunda rahatsız rahatsız kımıldandı Ruth. Sean da o sırada uyandı. Birden ikisi de sevişmekte olduklarını farkettiler. Şafak sökerken Ruth bir erkek çocuğu olabileceğini düşünüyordu. Sean ise bundan emin olmak için biraz erken olduğuna inanıyordu.

Banyo yaptıktan sonra birbirlerine daha da yakınlık duyarak yatakta kahvaltı ettiler. Beyaz ipek bir gecelik giyip gür saçlarını omuzlarına bırakan Ruth'un cildi pırıl pırıl parlıyor, bu haliyle Sean'un başını döndürüyordu. Bu yüzden de Belediye Sarayına geç gelerek kendi taraftarlarını telaşlandırdılar.

Oy sayımı işi epey ilerlemişti. Newcastle üyeliğini Güney Afrika Partisinden Bay Robert Sampson kazanınca Sean gidip onu kutladı. «İyi başardın, ahbap,» diye bağırarak adamın sırtına vurdu.

«Teşekkürler, Sean. Anlaşılan biz kazanıyoruz. Bu kadar büyük farkla kazanacağım aklıma gelmezdi.»

Gün heyecanlı geçiyordu. Her sonuç açıklandığında kopuyordu. Partisinin, bekledikleri her üyeliği alışında Sean'un güveni de artmaktaydı. Fakat az sonra yine bir sonucu belirten çıngırak çaldı. Baş Sayım Görevlisi, «Ladyburg ve Aşağı Tugela seçim sonuçları,» diye haber verdi. «Yarbay Garrick Courtney, 638 oy. Albay Sean Courtney, 631 oy.»

Ruth şiddetle onun elini sıktı. Fakat Sean buna karşılık vermedi. İkisi o gürültüde, zaten bağrışmaları ve yenilgi iniltileri arasında sessiz sedasız, hareketsiz durdular. Sonunda Sean, «Artık otelimize dönmemiz iyi olur, sevgilim,» diye mırıldandı.

Ruth da bir şeyler fısıldayarak karşılık verdi. Sesi kulaklarına aciz bir acıma gibi geldi. Birlikte ilerleyince kalabalık onlara yol açtı. İki taraftaki insanların yüzlerinden üzüntü, mutluluk, merak, kayıtsızlık ve bazen de zafer dolu kötülük okunuyordu.

Caddeye çıkınca Sean, Ruth'u arabaya bindirdi. Tam onun yanına oturacağı sırada aklına yapması gereken şey geldi. Arabacıyla konuşup para vererek Ruth'un yanına geldi. «Lütfen beni otelde bekle, şekerim.»

«Nereye gidiyorsun?»

«Garry'i kutlamam gerek.»

Garry çevresini kuşatan insanların arasında Sean'un yaklaştığını gördü. Vücudu bu adama duyduğu nefretle sevginin çarpışması yüzünden gerildi.

Sean onun önünde durarak gülümsedi. «İyi basardın.» Elini uzattı. «Beni zor ve dürüst bir mücadelede yendin. Elini sıkmak isterim.»

Garry bu sözleri büyük bir cesaretle dinleyip duyduklarının doğru olduğunu anladı. Sean'la savaşmış ve onu yenmişti. İşte bu yadsınamayacak bir gerçekti. Sean bunu asla elinden alamazdı. «Onu yendim. İlk defa... Ömrümde ilk kez!»

Duyguları yüzünden inanılmaz bir zevke kapıldığı için uzun bir süre ne kımıldayabildi, ne de cevap verebildi Garry.

«Sean... » Sesi boğuklaştığı için devam edemedi. Sean'un uzattığı eli avuçlarına alarak umutsuz bir güçle sıktı.

«Sean, belki şimdi...» diye fısıldadı. «İsterim... Yani Ladyburg'e dönünce...» Sonra susup utançtan kıpkırmızı oldu. Hemen Sean'un elini bırakarak geri çekilip mırıldandı. «Yani Theuniskraal'a gelmeyi isteyeceğini düşündüm. İşin olmadığı bir gün. Eski çiftliğe bakmak istersin...» Sonra daha hevesle ilave etti. «Çok uzun zaman geçti. Hâlâ babamın eski... »

«Asla!» Anna Courtney bu sözü tıslar gibi söylemişti. İkisi de onun salondan geçip geldiğini farketmemişti. Fakat kadın birden Garry'nin yanında belirivermişti. Kırışıklar içindeki gözleri nefretle parlıyordu. Sean'a kötü kötü bakarken rengi bembeyazdı. «Asla!» diye tekrar tıslayarak Garry'nin kolunu tuttu. «Benimle gel.» Bu bir emirdi. Garry itaatle onu izledi. Fakat dönerek Sean'un durduğu yere baktı. Gözlerinde umutsuz bir yalvarış vardı. Kendisini anlaması, bu zayıflığını bağışlaması için yalvarıyordu.

64

Kasırga bölgesinde yaşayan, bulutların biçimlerini bilen ve korkunç rüzgârdan önceki derin sessizliği tanıyan biri gibi, Ruth da planları başarısızlığa uğradığı için tepki gösterecek olan kocasının başıboş öfkesiyle uğraşmak zorunda kalacağını biliyordu.

Otele gelir gelmez hemen müdürü yanına çağırttı. «Yarım saat sonra dairemize yemek istiyorum. Fakat bu sizin her zamanki yemeklerinizden olmayacak. Gerçekten iyi yiyecekler olmalı.»

Müdür bir an düşündü. «İstiridye! Umwanga Kayalarından bir fıçı biraz önce geldi.»

«Mükemmel.» Ruth, adamın ani durum karşısındaki bu tutumunu beğenmişti.

«Ayrıca füme jambon, soğuk geyik eti, istakoz ve salata verebiliriz.»

«Yine mükemmel. Ya peynir?»

«Gruyere. Rokfor, Camembert.»

«Ya şarap?»

«Şampanyaya ne dersiniz?»

Ruth hemen «Evet.» diye kabul etti. Sean'un şampanyaya duyduğu zaaftan hiç sıkılmadan yararlanacaktı. «Bir şişe Veuco Clicquot... Yok en iyisi üç şişe olsun.»

«Önce şampanyayı mı yollayayım?»

Ruth «Hemen,» diye cevap verdi. «En iyi kristal kadehleriniz ve gümüş kovayla.»

Sonra süslenmeye koştu. Böyle bir gün için elinin altında Fransız parfümü ve gri ipekliden bir sabah elbisesi bulunduğuna sevindi. Çabucak ve ustaca yüzüyle ilgilendi. Saçlarını taradı. Süslenmeyi bitirince de sakin sakin aynanın önünde oturup yüzüne huzurlu bir ifade verdi. Kendisini dikkatle süzerek. «Sonuç iyi.» diye karara vardı. Sean onu ilk kez örgülü saçla görmüştü Bu yüzden de Ruth'un saçını örmesine bayılırdı. Örgülü saçla küçük bir kıza benziyordu doğrusu.

«Şampanyayı açayım mı madam?»

Ruth oturma odasındaki garsona, «Evet, lütfen,» diye seslendi Sonra gidip kasırganın başlamasını beklemeye koyuldu.

Üç dakika sonra Sean içeriye hafif bir rüzgâr gibi girdi. Dişlerinin arasına bir puro sıkıştırıp ellerini de ceplerine sokmuştu. Yüzünde şaşkın bir ifade vardı.

Sean onu görünce purosunu ağzından çekip durdu. «Vay vay! Çok hoşsun!»

Sean'un kılığını farketmesi, kocasının ruh hali üzerinde kesin bir yanılgıya düştüğünü kanıtlıyordu. Ruth dayanamayarak gülmeye başladı.

Sean yumuşaklıkla, «Bu kadar komik olan nedir?» diye sordu.

«Hiçbir şey ve her şey. Sen ve ben. Bir kadeh şampanya iç.»

Sean, «Çılgın kadın,» diyerek onu öptü. «Saçını böyle örmeni seviyorum.»

«Düşkırıklığına uğramadın mı?»

«Sonuçları mı söylüyorsun? Evet, herhalde uğradım.» Masaya gidip kıristal kadehlere şampanya doldurdu. Birini Ruth'a verip diğerini de kendisi aldı.

«Şerefe içelim... Sean Courtney'in kısa ve heyecan veren siyaset hayatına içelim.»

«Kazanmayı çok istiyordun... ama şimdi.»

Sean başını salladı. «Evet, daima kazanmayı isterim. Fakat artık oyunu kaybettim...» Omuz silkti. «Sana bir şey söyleyeyim mi? O kadar konuşma yapmaktan ve el sıkmaktan tiksinmeye başlamıştım. Uykumdayken bile yüzümde boş bir gülüş olduğunu hissediyordum.» Gidip minnetle deri koltuklardan birine çöktü. «Hem başka bir şey daha var. Buraya gel de sana anlatayım.»

Ruth gidip onun kucağına oturarak elini gömleğinden içeri soktu. Böylece Sean'un göğsündeki yumuşak tüylerle sert kaslarını hissediyordu.

Kadın. «Anlat.» deyince Sean ona Garry'den söz etti. Ağır ağır konuşarak ona her şeyi anlattı. Garry'nin bacağını, çocukkenki ilişkilerini ve sonunda da Michael'ı açıkladı. Ruth bir süre ses çıkarmadı. Onun gözlerindeki üzüntüyü gören Sean, başka bir kadınla sevişmiş olduğu için Ruth'un kırıldığını anladı.

Sonunda Ruth, «Garry, Michael'ın senin oğlun olduğunu biliyor mu?» diye sordu.

«Evet. Anna bir gece bunu ona söyledi. Ladyburgdan ayrıldığım gece anlattı. Garry beni öldürmek istemişti.»

«Neden evden ayrıldın?»

«Kalamazdım. Garry, oğlunun babası olduğum için benden nefret ediyordu... Anna da kendisine gitmediğim için benden nefret ediyordu.»

«Demek seni hâlâ istiyordu?»

«Evet. O gece... Ayrıldığım gece Anna bana gelerek...» Sean durakladı. «Ne demek istediğimi anlıyorsun.»

«Evet.» Ruth kırılmış ve kıskanmıştı fakat anlayabilmek için gayret gösteriyordu.

«Onu reddettim... O da Garry'e gitti ve bana kızdığı için çocuk olayını anlattı. Aman Tanrım! O ne zehirli bir kaltaktır!»

«Fakat seni istediğine göre neden Garry'le evlenmiş?»

«Hamileymiş. Benim Zulu savaşında öldüğümü sanmış. Çocuğuna bir baba sağlamak için Garry'le evlenmiş.»

Ruth. «Anlıyorum,» diye mırıldandı. «Fakat neden bana bunları anlatıyorsun?»

«Garry konusunda neler hissettiğimi anlamanı istiyordum. O toplantıda sana yaptıklarından sonra ondan hoşlanmanı pek bekleyemem. Ama o seni üzmeye çalışmıyordu. Beni hedef almıştı. Ona çok şey borçluyum ve bunları da hiçbir zaman ödeyemedim. İşte bu yüzden.... »

Ruth. «İşte bu yüzden bugün onun kazandığına sevindin.» diye kocasının sözlerini tamamladı.

Sean heyecanla cevap verdi. «Evet. Bunun Garry için ne denli önemli okluğunu anlıyorsun, değil mi? Ömründe ilk kez... ilk kez o...» Aradığı sözleri bulamayarak öfkeyle elini salladı.

«Seninle eşit koşullarda yarışmayı başardı.»

«Tamam!» Sean yumruğunu koltuğun kenarına vurdu «Onu kutlamaya gittiğim zaman benimle karşılaşmaya hazırdı. Beni Theuniskraal'a davet etti. O sırada o korkunç, kötü kadın araya girerek onu götürdü. Ama artık her şeyin düzeleceğine inanıyorum.»

Dış kapıya vurulunca sustu Sean. Ruth onun kucağından kalkarak, «Garson yemeği getirmiş olacak.» dedi. Fakat daha odanın ortasına geldiği sırada kapıya yeniden ve sertce vuruldu. Dışardaki kimse neredeyse duvarın sıvalarını dökecekti.

«Geliyorum.» Sinirlenen Ruth sesini daha da yükselterek bağırdı ve kapıyı açtı.

Başlarında Bob Sampson olan bir grup erkek. İçeriye daldı. Sean'a yaklaşırlarken bağırıp çağırıyor, ellerini kollarını sallıyorlardı.

Sean, «Ne oluyor?» diye sordu.

Bob haykırdı. «Sen kazandın! Oylar tekrar sayıldı. O zaman senin on oy daha fazla almış olduğun anlaşıldı!»

Sean içini çekti. «Tanrım!» Sonra ancak Ruth'un duyabileceği bir sesle ilave etti. «Garry... Zavallı Garry.»

«Şampanyayı açın. Bir kasa şampanya daha isteyin. Hepimiz kazandık!» diye bağırdı Bob Sampson. «Onun için Güney Afrika Birliğine içelim!»

65

«Bu sefer bile kazanamadım... Pek çok kez, pek çok şey... Ama bu sefer bile olamadı.» Garry Courtney daha şimdiden sarhoştu. Koltuğuna gömülmüş büyük içki bardağını iki eliyle tutarak oturuyordu. Salladığı bardaktan kahverengi içkinin birkaç damlası dışarıya süzüldü ve pantolonuna damladı.

Anna, «Evet,» diye kabul etti. «Bu sefer bile kazanamadın.» Kadın arkasını ona dönmüş, dairelerinin penceresinden gaz lambalarının aydınlattığı caddeye bakıyordu. Çünkü kocasının yüzünü görmek istemiyordu. Fakat sesindeki sertliği ve sevinci de gizleyemiyordu. «Artık yine küçük kitaplarını yazmaya dönebilirsin. İstediğini belirttin. Ne kadar becerikli olduğunu kendine ve dünyaya kanıtladın.»

Ellerini ağır ağır oynatarak cinsel bir zevkle kollarının üstlerini ovmaya başladı. Hafif bir ürperme onu heyecanlandırdığı için huzursuz huzursuz kımıldanınca etekleri rüzgâra kapılan yapı aklar gibi hışırdadı. Tehlikeye ne denli yaklaşmıştı... Bu yüzden de korkmuştu.

«Sen daima kaybedensin. Hep öyle oldun... Ve daima da öyle olacaksın.»

Yine korkusunun anısıyla titredi. Az kalsın Garry elinden kaçacaktı. Anna bunu daha ilk sonuçlar açıklandığı zaman sezmiş ve her geçen dakika bu duygusu güçlenmişti. Garry'nin sesi bile değişip kalınlaşmış, güvenle dolmuştu. Adam, Anna'ya boyun eğmeden tuhaf tuhaf bakmış ve onu aşağı görmeye başlamıştı. Sean Courtney'le konuşurken birden kafa tutar gibi bir hal almıştı. İşte Anna o zaman gerçekten korkmuştu.

«Sen kaybedensin,» diye tekrarladığı sırada adamın yarı yutkunma, yarı iç çekişi andıran sesini duydu. Bekleyince şişeden bardağa boşaltılan konyağın sesini işitti. Oyların tekrar sayılarak sonucun açıklanmasını anımsayarak gülümsedi. Garry o anda büzülmüş, çökmüş ve duyduğu güvenle küçümseme duygusunu da kaybederek Anna'ya dönmüştü. Bunlar geçip gitmişti. Sonsuzluğa dek gitmişti! Sean Courtney onu ele geçiremeyecekti. Anna bu konuda yemin etmişti. Artık bu yemin tutulacaktı.

Daha önceleri pek çok defa yaptığı gibi o gecenin ayrıntıları kafasından geçti. Yemini de o gece etmişti zaten...

...Yağmur yağıyordu. Anna, Theuniskraal'ın geniş verandasındaydı; Sean atını Theuniskraal'ın çimenliklerinden geçiriyordu. Islanmış gömleği göğsüne ve omuzlarına yapışmıştı. Sakalı yağmurdan küçük bukleler halinde kıvrılmıştı. O haliyle muzip bir korsana benziyordu.

Anna kendi sesini duydu. «Garry nerede?»

Sean, «Endişelenme,» diye cevap verdi. «Ada'yı görmek için kasabaya indi.»

Sonra basamakları çıkarak Anna'ya doğru geldi Sean. Genç kadının tepesinden bakıyordu. Onun kolunu tutan eli de yağmurdan buz gibi olmuştu. «Artık kendine daha itina etmelisin. Bundan böyle soğukta durmamalısın.» Anna'yı tutarak kapıdan içeriye soktu. Kadının başı Sean'un ancak omuzları hizasına geliyordu. Hem Sean'un Anna'ya bakan gözlerinde erkeklerin hamile kadınlara duydukları o özel şaşkınlıkla karışık bir yumuşaklık vardı.

«Çok iyi bir kadınsın, Anna. Hem harika bir bebeğin olacağından da eminim.»

«Sean!» Anna onun adını, istenmeden boğazdan yükselen bir feryat gibi söylediğini anımsadı. Duyduğu korkunç ihtiras yüzünden vücudunu erkeğin vücuduna yapıştırarak sırtını geriye büküp kalçalarını onun kalçalarına dayadı. Sean'un başını kendisine çekerken elleri saçlarına gömüldü. Erkeğin açılan ağzı sıcak ve ıslaktı.

«Delirdin mi sen!» Sean onun elinden kurtulmaya çalışıyordu. Fakat Anna kollarıyla onu sımsıkı sarıp yüzünü de göğsüne gömdü.

«Seni seviyorum. Ne olur, Sean. Lütfen. Sadece sana sarılmama izin ver. Hepsi bu kadar. Sadece sana sarılmak istiyorum.»

«Benden uzaklaş!» Anna şöminenin yanındaki divana doğru hırsla itildiğini hissetti.

«Sen Garry'nin karısısın ve yakında onun çocuğunun annesi olacaksın. Kızgın, küçük vücudunu ona sakla.» Birden yüzünü Anna'ya yaklaştırdı. «Seni istemiyorum. Hele sana el sürmeme imkân yok. Bu annemle sevişmek kadar olanaksız. Eğer bir daha başka bir erkeğe bakarsan seni öldürürüm. Seni kendi ellerimle öldürürüm.»

Aşk o anda adamın sözleri yüzünden birden nefrete dönüştü. Anna'nın tırnakları Sean'un yanağını tırmaladı ve akan kanlar sakalına doğru süzüldü.

Erkek bileklerini tutarken Anna debelenerek haykırmaya başladı. «Domuz.. Pis domuz... Garry'nin karısı olduğumu söylüyorsun. Şimdi gerçeği duy. İçimdeki şey sana ait. O senin... Garry'nin değil!»

Sonra Sean geriledi. «Yalan söylüyorsun. Olamaz.»

Anna onun peşinden giderek en acımasız sözleri yumuşak sesle söyledi. «Savaşa gitmeden benimle nasıl dalaştığını unuttun mu? Arabada geçirdiğimiz geceyi anımsamıyor musun?»

«Bırak beni... Beni yalnız bırak. Düşünmem gerekiyor. Bilmiyordum.» Ve Sean gitti. Kadın, çalışma odasının kapısının çarparak kapandığını duydu. Odanın ortasında kalakalmıştı. Öfkesi geçerek yerini korkunç bir kine bıraktı.

Sonra yatak odasında yalnız duruyor ve aynaya bakarak yemin ediyordu.

«Ondan nefret ediyorum. Ondan alabileceğim bir tek şey var. Garry benim artık. Benim, Sean'un değil Garry'i ondan alacağım.»

Başındaki firketeleri çekip saçlarını omuzlarına bıraktı. Ellerini kaldırarak saçlarını iyice karıştırdı. Dişlerini dudağına geçirerek kendi kanını tadana kadar ısırdı.

Bu acı arasında, «Tanrım, ondan ne kadar nefret ediyorum,» diye fısıldadı. Elbisesinin önünü yutarak aynada hamilelik yüzünden renkleri koyulmakta olan pembe göğüs uçlarına baktı.

«Ondan nefret ediyorum.» Külotunu çekerek yırtıp attı. Tuvalet masasının üstündeki pudra ve boyaları savurdu. Kırılan şişeler yüzünden oda parfüm kokusuna boğuldu.

Sonra karanlık odada tek başına yattı. Garry'nin gelmesini bekliyordu...

Pencerenin önünde duran Anna dönerek zaferle Garry'e baktı. Onun bir daha kaçamayacağını biliyordu artık.

Yeminimi tuttum, diyerek düşünerek koltuğa yaklaştı.

«Zavallı Garry.» Kendisini zorlayarak tatlı sesle konuşmuştu. Adamın saçlarını alnından geriye iterek okşadı. Garry hayretle ona bakarken, şefkate susadığını belirtiyordu. «Zavallı Garry. Yarın. Theuniskraal'a, evimize döneceğiz.»

Masanın üstündeki şişeyi iterek adamın eline yaklaştırdı. Sonra onu yanağından hafifçe öperek dairenin yatak odasına geçti. Garry'nin zayıflığı yüzünden kendini güvende ve rahat hissederek tekrar gülümsedi.

66

Dört ay çabucak geçti. Sean yüklendiği sorumluluklar, gelen dağlar gibi mektuplar, toplantılar, görüşmeler yüzünden Michael'ın şeker konusundaki planlarına pek itiraz edemedi. Michael sahile gidip toprağı satın aldı ve bunu satan adamın büyük kızıyla da yakın bir ilişki kurdu. Bu genç kadın, Natal'da pek ender rastlanan bir şey yapmış, yani kocasından boşanmıştı. Bu yüzden tuhaf bir ünü vardı. Bu dedikodu kulaklarına gelince Sean için için sevindi. Böylece Michael bakirlikten kurtulmuştu. Rolls'a atladığı gibi onu kurtarmaya gitti. Yanında pişman Michael'la geri döndü, iki hafta sonra da o genç kadın bir satış memuruyla evlenerek Tongaat'dan Durban'a gitti. Böylece Michael'in Tongaat'a dönerek şekerkamışı tarlalarını hazırlaması mümkün oldu.

Ruth artık kocasıyla yolculuklara gitmiyordu. Gitgide büyüyen karnı ve sabahları aşermesi yüzünden Lion Kop'da kalıyordu. Orada Ada'yla baş başa oturup bebek kılıklarını düşünüyor, dikiş dikiyorlardı. Bu işde Storm da onlara yardımcı oluyordu. Storm bir bebek ceketini üc ayda ördü. Ne var ki bu ceket sırtı kambur ve bir kolu diğerinin iki katı uzunlukta bir bebeğe uyabilirdi.

Dirk, Mohobo Kloof'un başkâhyası görevine atandığı için sabah erkenden hava kararana dek çalışıyor, gezecek vakit bulamıyordu pek. Ladyburg da Sean'un çok iyi bir casus örgütü vardı ve Dirk'in kasabaya ender ziyaretleri de hemen ayrıntılarıyla babasına bildiriliyordu.

Fakat Ladyburg'un öbür yanındaki Theuniskraal sevgisizlik yüzünden ıssız ve harap kalmıştı. Gece evin sadece bir tek penceresinde soluk sarı bir ışık görülüyordu. Garry Courtney çalışma odasında, masasının başında yalnız oturuyordu. Önünde de acınacak kadar ince bir demet kâğıt oluyordu. Adam saatlerce bu kâğıtlara gözlerini dikip oturuyor, ama onları görmüyordu. İçi kupkuruydu. Yaşam veren sıvıdan yoksun olduğu için bunu daima yanında bulunan şişedeki içkiyle gidermeye çalışıyordu.

Günler haftalara ve haftalar da aylar dönüşüp geçmekteydi. Garry de geçen zamana kapılmış sürüklenir gibiydi.

Her gün öğleden sonra atların dolaştırıldığı etrafı çitli alanın yanına gidiyor, kalın tahta kazığa dayanarak atlarını seyrediyordu. Saatlerce öyle kımıldamadan duruyor ve o sırada kendi vücudundan ayrılarak tüyleri pırıl pırıl parlayan hayvanların içinde yaşadığını sanıyordu. Sanki koşarken toynakları çimlere gömülen kendisiydi.

Ronny Pye bir gün öğleden sonra onu yine orada buldu. Garry adamın geldiğini farketmemişti bile. Ronny usulca yaklaşıp onun yanında durdu. Acı, kuşku ve korkunç bir özlemin soluk mavi gözlerle dudakların çevresinde izler bırakmış olduğu soluk, gergin yüze baktı.

«Merhaba. Garry.» Birden sesindeki acımayı farkederek değişti. Bu ara yumuşaklığın sırası değildi. Acımasızca kararını pekleştirdi.

«Ronny.» Garry şaşkın şaşkın ona döndü, sonra mahcubiyetle gülümsedi. «İş için mi geldin, dostluk etmeye mi?»

«İş, Garry.»

«Senet mi?»

«Evet.»

«Ne yapmamı istiyorsun?»

«Neden kasabaya gelmiyorsun? Birlikte büromda işlere göz atarız.»

«Şimdi mi?»

«Evet, lütfen.»

«Pekâlâ.» Garry ağır ağır doğruldu. «Seninle geleceğim.»

Birlikte tepeyi aşıp Baboon Irmağının üstündeki beton köprüye doğru gittiler, ikisi de sessizdi. Garry içinde bir şey olmadığı, söylenecek bir şeyi bulunmadığı için susuyordu. Ronny Pye ise yapacağı şeyden utandığı için ses çıkarmıyordu. Bu adamın evini alacak ve onu yaşamasına imkân olmayan bir dünyada bırakacaktı.

Köprüde atlarını dinlendirmek için durdular. Öylece konuşmadan beklerken garip bir çift oluşturmaktaydılar. Bir adam, sessiz sedasız oturuyordu. İnce, bitkin adamın elbisesi hafifçe buruşuk, yüzü azap çekmekten sertti. Diğeri parlak kızıl saçlı, kırmızı yüzlü tombul bir erkekti ve eyerde sıkıntılı sıkıntılı kıpırdanıyordu.

Irmağın karşı tarafında pek az yaşam belirtisi vardı. Kabuk fabrikasının bacalarından yükselen duman sıcak havaya karışıyordu. Bir zenci çocuk, sürüsünü sulamak için ırmağa götürüyordu. Bunların dışında Ladyburg bir yaz öğleden sonrasının sıcağında uyukluyordu.

Sonra aşağıda kalan yemyeşil ovada bir hareket Ronny'nin dikkatini çekti. Biraz rahatlayarak gözlerini o noktaya dikti.

Bir atlı dörtnala gidiyordu. Ronny çok uzak olmakla birlikte yine de onu tanıdı.

«Genç Dirk.» diye mırıldanınca Garry kendisini toplayarak suyun öbür tarafına baktı. Atla binici bir tek vücut olmuş gibiydiler. Yere çok hafif basıp uçuyordu at sanki. Onları yere, arkalarında kalan incecik, soluk toz bağlıyordu.

«Tanrım, bu küçük piç de ata iyi biniyor doğrusu.» Ronny istememekle birlikte hayranlığını belirterek başını sallayınca saçlarının dibinde süzülen bir damla ter yanağından aktı. Atlı yola erişti. Biniciyle hayvanın tempolu zarifliği ve gücü seyredenleri heyecanlandırdı.

Ronny, «Şuna bak!» diye bir ıslık çaldı. «Bütün Natal'da bu atı geçebilecek bir hayvan yoktur, sanırım.»

«Öyle mi düşünüyorsun?» Garry'nin sesi birden canlanmış, dudakları öfkeyle büzülmüştü.

«Bundan kesinlikle eminim.»

«Benim... Gri Hava... Bir yarışta Sean Courtneyin bütün atlarının karşısına onu çıkarabilirim.»

Bu sözler Ronny Pye'a bir fikir verdi. Gözlerini kısıp Dirk Courtney'in Güneş Dansözü'nü fabrikaya doğru sürüşünü seyrederken fikri kafasından geçirdi. Biniciyle at fabrikanın yüksek kapısından geçip gözden kaybolunca, Ronny hafif sesle konuştu. «Atının üstüne para koyar mısın?»

«Atımın üstüne hayatımı koyarım.» Garry'nin sesi vahşileşmişti.»

Ronny, evet diye düşündü. Hiç olmazsa böylece ona bir şans verebilirim. Bu şekilde karar kadere kalır. Bu yüzden suçluluktan da kurtulurum.

«Peki Theuniskraal'a ne dersin?» Bu soru üstüne sessizlik oldu.

Garry, «Ne demek istiyorsun?» diye fısıldadı.

«Kazanırsan Theuniskraal'ın ipoteğini kaldırırım.»

«Ya kaybedersem?»

«Çiftliği kaybedersin.»

Garry, «Hayır,» diye homurdandı. «Tanrım, Hayır! Bu kadarı fazla!»

Ronny omuz silkti. «Bu sadece bir fikirdi... Herhalde akıllılık ediyorsun. Sean'un karşısında pek şansın olamaz.»

Garry yüksek sesle içini çekti. Bu kafa tutma onu derinden yaralamıştı. Sean'la arasında doğrudan doğruya bir rekabete neden olmuştu bu. Artık buna aldırmamak, hiçbir zaman kazanamayacağını itiraf etmek olurdu.

«Bu iddiayı kabul ediyorum.»

«Hepsini mi? Yani Theuniskraal'dan geriye kalanla benim koyacağım parayı mı karşılayacaksın?»

«Evet. Allah kahretsin. Evet, sana Sean karşısında ne kadar şansım olduğunu göstereceğim.»

Ronny yumuşaklıkla, «Bunu yazılı bir anlaşmayla belirtelim,» dedi. «Sonra Sean'la işi halletmeye bakarım.» Atını mahmuzladı ve köprüde ilerlediler. «Ha, küçük iddiamızdan kimseye söz etmemen iyi olur, sanırım. Bunun sadece bir onur yarışması olduğunu iddia ederiz.»

Garry bunu kabul ederek başını salladı. O gece oğluna mektup yazıp durumu açıkladı. Yarışta Gri Hava'ya binmesini Michael'dan rica etti.

Michael da yarıştan iki gün önce durumu büyükannesine açtı. Ada, Theuniskraal'a giderek Garry'i bu çılgınca kumardan vazgeçirmek için boşuna uğraştı durdu. Garry son derece kararlıydı. Onun için ortaya konan şeyin bir anlamı yoktu. Sadece kazanmayı düşünüyordu.

Artık Gri Hava ve ona binecek Michael vardı. Bu kez kazanacaktı. Bu kez!

67

Sean karanlıkta Dirk'le birlikte ahırlara giden yola saptı. Gizlenen güneş, ufuktaki bulutları kırmızımsı bir renge boyamıştı. Rüzgâr ağaçların arasında ıslık çalıyordu. Fidanlar sarsılarak inliyordu.

Sean «Kuzey Rüzgârı,» diye söylendi, «Gece olmadan yağmur yağacak.»

«Güneş Dansözü yağmuru sever.» Dirk'in sesi gergindi.

Sean ona baktı. «Dirk, bugün kaybedersen...» diyecek oldu.

Fakat oğlu onun sözünü kesti. «Kaybetmeyeceğim.» Yemin edermiş gibi tekrarladı. «Kaybetmeyeceğim!»

«Diğer işlerde de bu kararlılığı gösterseydin... Daha önemli olan işlerde... »

«Önemli! Baba, bu önemli. Şimdiye dek yaptığım en önemli şey bu.» Dirk durup babasına döndü. Sean'un kolunu yakalayarak sıkıca yapıştı. «Baba, bunu senin için yapıyorum. Senin için baba!»

Sean başını eğerek oğlunun yüzüne baktı. Oğlunun güzel yüzünde gördüğü şey söyleyeceği sözlerden vazgeçmesine neden oldu. Kendi kendine, seni yetiştirirken nerede hata yaptım, diye sorarken sevgisine tiksinti karışıyordu. Bu kanı sen kimden aldın? Neden böylesin?

Sonra kuru bir sesle mırıldandı. «Teşekkürler.» Kolunu kurtararak ahırlara doğru yürüdü.

Dirk'i düşünmeye daldığı için Sean, Mbejane'yi farketmeden ahır avlusuna girdi.

«Nkosi, seni görüyorum.» Mbejane oturmakta olduğu el oyması tabureden ciddi bir tavırla kalktı.

Sean zevkle, «Ben de seni görüyorum,» diye bağırdıktan sonra kendini tuttu. Daha önemsiz kimselerin önünde duygularını açıklamak Mbejane'yi utandırdı. Ciddi ciddi sordu. «İyi misin?» Mbejane'nin kocaman karnına parmağını batırmamak için kendini zor tuttu. Mbejane'nin sırf dünyaya zenginliğini göstermek için böyle şişmanladığını kendi anımsattı.

Mbejane cevap verdi. «İyiyim.»

«Gelmiş olman bana zevk veriyor.»

«Nkosi, önemli bir günde eskisi gibi birlikte olmamız doğrudur.» Ve Mbejane ilk kez gülümsemeye razı oldu. Bu gülüş birkaç saniye içinde muzip bir sırıtmaya döndü. Sean da ona aynı şekilde karşılık verdi. Sean, Zulunun bir kavga, av ya da yarışmayı kaçırmayacağını bilmesi gerektiğini düşündü.

Sonra Mbejane, Dirk'e döndü. Tıpkı kendi oğullarından biriyle konuşurmuş gibi emir verdi. «Bize bugün onur ver. Babanla ben seni seyredeceğiz.» Kutsar gibi kocaman kara elini Dirk'in omzuna dayadı. Sonra elindeki sinek kovucuyla arkasında bekleyen seyislere işaret verdi.

«Atı getirin!»

İki seyis atı çıkardılar. Hayvan başını kaldırmış, kulaklarını ileri geri oynatıyordu; Dirk'i görünce de kadife gibi burnunu kırıştırarak sesli bir soluk verdi.

«Hey, kızım.» Dirk kısrağa doğru gitti. Onun yaklaştığını gören at gözlerini yuvalarında fırıl fırıl döndürüp kulaklarını da başına yapıştırdı.

Dirk, «Bu saçmalıktan vazgeç,» diye azarladı. Kısrak tehdit eder gibi sarı dişlerini ortaya çıkarıp uzun boynunu ileriye vererek gence erişmeye çalıştı. Dirk elini uzatınca da at onun parmaklarını kocaman dişlerinin arasına alarak hafif hafif ısırdı. Ondan sonra yine burnundan soluyarak kulaklarını havaya dikti. Dirk'in boynuna ve göğsüne sürdü yüzünü.

«Battaniyesi nerede? Yemini yedi mi? Gemle eyeri otomobile koyun.» Dirk, Güneş Dansözü'nü bir sevgili gibi okşarken seyislere emirler yağdırıyordu.

«Bir insanda ne kadar çok zıtlık var!» Üzgün üzgün oğluna bakan Sean'un içinden bu kızılımsı şafak kadar büyük bir sıkıntı yükselmekteydi. Yine, nerede hata yaptım, diye düşünüyordu.

Mbejane onun duygularını sezmiş ve bunlardan kurtulmasını istemişti. «Nkosi ben atla giderim.»

Sean, «Senin gibi önemli birinin benimle arabaya binmesi daha doğru olur,» diye itiraz etti. Mbejane'nin avlusunun ilersinde pırıl pırıl parlayan büyük Rolls'a sinsice bakışından da büyük zevk aldı.

Mbejane ise, arabanın canavarınkiler gibi gözleri var, diye düşünerek hemen bakışlarını kaçırdı. Sonra fikrini açıkladı. «Bir zarar gelmemesi için atın yanında gideceğim.»

Sean, «Nasıl istersen,» diye kabul etti. Küçük grup Ladyburg'a doğru yola çıktı. İki seyis kırmızı kareli battaniye örtülmüş kısrağı götürüyorlardı. Mbejane de arkasında oymalı taburesiyle mızraklarını taşıyan oğullarıyla birlikte atı izliyordu.

Sean iki saat sonra Rolls'u satılacak hayvanların bir süre için bırakıldıkları alanın gerisine soktu, iki eliyle sıkı sıkı direksiyona yapışmış dikkatle ileriye baktığı için bağırarak kendisini selamlayanların sesini duymadığı gibi, eğlenmeye gelen kalabalığı ve bayrakları da farketmedi. Rolls otların arasında durunca ellerini ağır ağır direksiyondan çekerek hafifçe soluk verdi. Gerileyen yüz kasları da belirsiz bir zafer gülüşüyle gevşedi.

Pek de güvenemezmiş gibi konuştu. «İşte başardık!»

«Çok iyi basardın, şekerim.» Ruth'un sesi de biraz kısıktı ve koluyla koruduğu Storm'u bıraktı.

«Arabayı kullanmayı bana bırakmalıydın, baba.» Dirk arkadaki eyere dayanmış oturuyordu. Sean öfkeyle ona döndü. Fakat Dirk çabuk davranıp Sean söyleyeceklerini toparlamadan Rolls'un etrafındaki kalabalığa karıştı. Sean onun arkasından kötü kötü baktı.

«Merhaba, Sean. Seni gördüğüme sevindim.» Dennis Petersen yanındaki kapıyı açmıştı. Sean hemen öfkesini gizleyerek gülümsedi.

«Merhaba, Dennis. Epey kimse gelmiş.»

Dennis, «Bu bölgede oturan herkes,» diye karşılık verdi. El sıkıştıktan sonra memnun memnun çevrelerine baktılar. Hayvan satılan yerin çitinin önüne bırakılmış en az elli tane arabası vardı. Açık bir arabayı da yiyecek, içecek pavyonu gibi kullanıyorlardı. Arabaya gümüş kahve ibrikleri, kekler konulmuştu. Kapının kenarında köpekler kavga ediyor, küçük erkek çocuklar bağırıp çağırarak kalabalıkta birbirlerini kovalıyorlardı.

Sean geride iple ayrılmış yerdeki finiş çizgisini belirten direklerden sallanan bayrak ve yün sancaklara bakarak, «Süslemeden sorumlu olan kim?» diye sordu.

«Belediye komisyonu. Buna geçen hafta karar verdik.»

«Çok güzel.» Sean atların durduğu hayvan satış alanına baktı. İnsanlar parmaklığın önünde adeta bir barikat oluşturmuştu, fakat Dirk'in parmaklığa tırmanıp seyredenlerin alkışları arasında Güneş Dansözünün yanına atladığını gördü.

«Yakışıklı genç.» Dennis de Dirk'e bakıyordu ama sesinin tonu yine de onun oğlum olmamasına seviniyorum, der gibiydi.

«Teşekkürler.» Sean'un sesindeki kafa tutmayı farkeden Dennis alaylı alaylı gülümsedi.

Dennis başıyla çizginin öbür ucundaki arabayı işaret etti. «Gidip diğer hakemlerle konuşalım. Garrick bekliyor.» Sean kaidesinin orada olduğunu farkedip acı duymuştu, fakat o anda dönerek ilk kez o yöne baktı.

Michael, Pye, Erasmus ve babasıyla arabanın yanında duruyordu. Dimdik oturan, siyah çizmeli, uzun boylu, ince genç adamın yakası açık beyaz ipek gömleği omuzlarının genişliğini daha belirgin hale koyuyordu. Michael arabanın tekerleğine dayanmıştı. Arabanın arkasında da Ada'yla Anna yan yana oturuyorlardı. Sean, Ada'nın onların yanında olduğunu görünce ani bir öfke duydu.

Sean hiç gülümsemeden, «Anne,» diye kadını selamladı.

«Merhaba. Sean.» Onun ses tonundan da yüzündeki ifadeden de bir anlam çıkaramadı Sean. Bu yüzde pişmanlık mı, yoksa istemeye istemeye bir red mi vardı? Uzun bir dakika birbirlerinin gözlerinin içine baktılar. Sonunda Sean öfke yerine suçluluk duymaya başladığı için gözlerini kaçırdı. Fakat bu suçun kaynağını da anlayamadı. Sadece Ada'nın gözlerindeki hüzünlü suçlama onun bu duyguya kapılmasına neden olmuştu.

«Anna.» Kadını da selamladı. Anna da soğuk bir tavırla başını salladı.

«Garry.» Sean gülümsemeye çalıştı. Sağ elini kaldıracakken birden reddedileceğini hissederek durdu. Çünkü Ada'nın gözlerinde gördüğü suçlama Garry'ninkilerde de vardı. Ancak Michael'a dönünce rahat bir soluk aldı.

«Merhaba, Michael. Canına okunacağını biliyorsun, değil mi?»

«Bu sözleri sana tuz ekip yedireceğim.» İkisi birlikte güldüler. Birbirlerinden ne denli zevk aldıkları kahkahalarından belliydi. Bu yüzden Anna yerinde rahatsız rahatsız kımıldanarak sert sesle konuştu. «Bu işi bitiremez miyiz, Ronny?»

Ronny Pye telaşla kabul etti. «Evet. Pekâlâ, Genç Dirk nerede? Gidip onu bulalım.»

Kadınları bırakarak grup halinde kalabalıktan geçtiler. Dirk'in iki kızla gülerek konuştuğu alana gittiler. Sean onların fabrika ustabaşısının kızları olduğunu farketti. iki kız da Dirk'e bakıyor ve hiç sıkılmadan hayranlıklarını belli ediyorlardı. Sean o anda hafif bir gurur duydu. Dirk kayıtsız bir tavırla kızları savarak onların yanına geldi. «Her şey tamam baba.»

Sean, «Öyle olduğunu görüyorum,» diye söylenerek Dirk'in yanındaki adamlara saygı göstermesini bekledi.

Fakat Dirk, onlara aldırmayarak sadece Ronny Pye'la konuştu.

«Her şeyi bir duyalım hele!»

«Pekâlâ. Garry Courtney'in atı Gri Hava'yla Sean Courtney'in kısrağı Güneş Dansözü arasında bir yarış yapılacak. Bu, at sahiplerinin para koymadıkları, bir saatlik bir onur yarışı olacak. Kabul mü?»

Sean, «Tamam,» dedi.

Garry ağzını açtıysa da sonra kesinlikle kapattı ve başını salladı. Biraz terliyordu. Elindeki mendili açarak alnını sildi.

Yarış mesafesi ortalama beş mil. Dört noktadan geçiyor. İlk nokta bu alana dikilmiş olan direkler. İkincisi Theuniskraal'ın kuzeydoğu sınırındaki işaret kazığı. Uçüncüsüyse Mahobo Kloof çiftliğinin 3 numaralı hayvan ilaçlama tankı.» Ronny eliyle o tarafı işaret etti. «Ama ikiniz de bunu biliyorsunuz.»

Dirk, «Tabii.» diye cevap verdi. Michael da başını salladı.

«Dördüncü ve finiş noktası da start noktasıyla aynı. Yani burada.» Adam eliyle üstleri bayraklarla süslü direkleri işaret etti.

«Theuniskraal sınırına da, hayvan ilaçlama tankının oraya da gözcüler diktik. Bu noktaların dış tarafından geçeceksiniz. Hakemler Bay Petersen, Bay Erasmus ve benim. Yarışla ilgili anlaşmazlıklar ve kuralların uygulanması konusundaki kararları biz vereceğiz.

Ronny konuşmaya devam etti. Sean heyecanının karnından yukarıya doğru yükselip kollarının kaslarını gerdiğini hissetti. Hepsi de aynı coşkuya kapılmaya başlamıştı. Ronny'nin sesi bile tizleşmişti. Sean durumu bilmiyordu. Aslında Rony'nin yüzündeki tilkimsi heves bu yarışta her ikisinden de daha kazançlı çıkacağını bilmesindendi. Fakat Garrick her şeyi çok iyi anlıyor, büyülenmiş gibi gözlerini Ronny'nin ağzından ayıramıyordu.

Ronny, «Hepsi bu kadar,» diyerek sözlerini bitirdi ve binicilere baktı. «Atlarınızı eyerleyin ve starta getirin.»

Hakemler uzaklaşarak dört Courtney'i orada bıraktılar.

«Sean...» İlk konuşan Garry oldu ama gözleri pek üzgündü. «Bilmen gerekir sanırım...» Ama sözlerini bitiremedi.

Sean birden, «Ne?» diye sorunca, sesinin tonu Garrick'in dogrulmasına neden oldu. Gözlerindeki ifade değişti ve bunun yerini Sean'un hiçbir zaman görmeyi ummadığı bir şey... gurur vardı.

«Önemi yok.» Garry dönerek kasıtlı adımlarla atına doğru gitti Birden yürüyüşüne bir canlılık gelmiş omuzları dikleşmişti

Sean genç adamın koluna vurdu. «Talihin açık olsun, Mike.»

Michael. «Senin de.» diyerek Garrick'in arkasından baktı. Sonra durup Sean'a döndü. «Kim ne derse desin Sean, bu işi planlamadığını biliyorum.» Sonra yürüdü.

Sean şaşırmıştı. «Bu sözlerle ne demek istedi?»

Fakat Dirk onun düşüncelerine engel oldu. «Bunu neden yaptın baba.»

Sean anlamayan gözlerle oğluna baktı. «Neyi?»

«Ona talih diledin. Neden bunu yaptın? Senin için yarışa giren benim. O değil. Senin oğlun benim... O değil!»

İki binici birlikte starta doğru giderlerken konuşan kalabalık da onları izledi.

Sean, Güneş Dansözü'nün yanında yürüyordu. Dirk de eyerden eğilmiş dikkatle babasını dinlemekteydi.

«Bataklığı geçerken atını zorlama çünkü o çamura girdiği zaman bütün gücüne gereksinme duyacaktır. Michael orada seni geçebilir. Çünkü atının bacakları güçlü. Fakat o hayvan ağır. Michael'ın izinden git ve sana yol açmasını sağla. Bataklıktan çıkınca onu bayırda yakalar ve yanından geçip gidebilirsin. İşte atını orada zorlamalısın. Tepeye önce erişmeli ve ilaçlama tankına kadar da önde gitmelisin.»

«Pekâlâ, baba.»

«Tepeden aşağıya inerken Van Essen çiftliğinin açığından geç. Orada toprak serttir ve bataklıkta kaybettiğin zamanı kazanırsın. Bana kalırsa, Mike tepeyi inip dosdoğru gelecektir. Ama sen daha uzun olan yolu seçmelisin. Güneş Dansözü'nün hızını Gri Havanın gücüne karşı kullanmalısın.»

Start yerine gelmişlerdi. Kalabalık ikiye ayrılıp iplerin önünde durdu.

Ronny Pye yandan seslendi. «İkiniz de hazır mısınız? Lütfen alandan çık, Sean.»

Sean elini Dirk'in dizine dayadı. «Ne yapacağını görelim bakalım.» Sonra iplerin altından geçip kalabalığa karıştı.

Güneş Dansözü sinirli sinirli hareket ediyor, şaha kalkıp başını geriye atıyordu. Kızılımsı altın yelesi güneşte pırıl pırıldı. Kısrağın omuzları terlemişti. Michael, Gri Hava'yla daireler çiziyor, hayvanı yavaş yavaş dolaştırırken öne eğilip boynunu okşuyor, hafif sesle konuşuyordu. At, onu dinlemek için kulaklarını geriye atmıştı.

Dennis bir megafonla, «Herkes sussun, lütfen!» deyince sesler bir bekleyiş fısıltısı halini aldı birden.

Dennis yarışçılara bağırdı. «Artık starter'in emrine uyacaksınız. Dönün ve yan yana gelin.»

İki binici direklerin yanından dönerek biraraya geldiler. Dirk mahmuzuyla Güneş Dansözü'nü dürtünce hayvan geri zıplayıp sağrısını Michael'ın bacağına çarptı.

Dirk, «Tanrının belası hayvanına sahip ol!» diye bağırdı Michael'a. «Bana sokulma!»

«Sinirli misin, Dirkie?» Michael itaatle atının başını çevirerek biraz uzaklaştı.

«Kahrol! Sana kimin sinirli olduğunu göstereceğim!» Dirk birden dizginini çekince kısrak itiraz eder gibi başını arkaya attı.

Megafondan Dennis'in boğuklaşan sesi yükseldi. «Dönün! Hayvanlarınızı döndürün.»

İkisi de dönerek ilerlediler. Atlar starttan yirmi metre gerideydiler. Güneşte ikisinin de tüyleri pırıl pırıl parlıyor, biri soluk altın, diğeri koyu kırmızı duruyordu. Seyredenler içlerini çekince, rüzgârda hışırdayan otları andıran bir ses çıktı.

Starta on adım kala Güneş Dansözü öne atılarak yaklaşmaya kalktı.

Dennis bağırdı. «Bir hizada olacaksınız!» Dirk atını acımasızca çekti. Gencin burun kanatları kabarıp sinirden beyazlaşmıştı.

Michael onun yanına yaklaştı. Ellerini hayvanın boynuna doğru uzatmıştı. Büyük, doru at dizginlendiği için abartılmış hareketlerle ayaklarını fazlaca yukarıya kaldırarak adım atıyordu.

Son beş adımda hızlanan iki at, starta geldiklerinde binicileri eyerlerinde iyice eğilmişti.

Dennis, «Tamam!» diye bağırınca kalabalık da kükredi. «Tamam!» İki at aynı anda birbirlerinin süratine uyarak eşkin gitmeye başladılar. Dirk de, Michael da hayvanların birden başlarını alıp gitmemeleri için özengilerinde hafifçe yükseldiler. Bataklık yarım mil ilerdeydi. Bunun gerisinde de bodur bitkiler, dikenlerle dolu, taşlı, engebeli beş mil kadar bir dağ yolu vardı. İkisi de birden atlarını dörtnala sürüp sıralanmış insanların arasından geçerek açıklığa çıktılar.

Kalabalık dağıldı. Seyirciler iyi görebilecekleri yerlere koştular. Sean da koşarken dürbün çantasını açtı. Bir yandan da heyecanla kendi kendine gülüyordu.

Ruth, Rolls'un yanında bekliyordu. Sean onu belinden tutarak arabanın üstüne oturttu.

Kadın, «Sean, arabanın boyası çizilecek,» diye itiraza çalışarak şapkasını sıkıca tuttu ve arabanın yüksek burnunun üstünde tehlikeli şekilde sallandı.

Sean onun yanına çıkarak güldü. «Boyanın da Tanrı belasını versin.» Ruth sıkıca ona tutundu. Adam bağırdı. «İşte oradalar!»

Çayırın ilersinde iki at parlak yeşil renkli bataklığa doğru koşuyordu. Sean dürbünü gözlerine götürüp ayarladı. Birden atlılar öyle yaklaştılar ki, o anda sert nal seslerini duyacağını sandı. Gri Hava öndeydi, güçlü hayvan olanca hızıyla gidiyordu. Güneş Dansözü fazla çekilen gem yüzünden başını iyice geriye atmış, onu izliyordu. Atın üstündeki Dirk dirseklerini onun sağrılarına gömmüştü.

Sean haykırdı. «Küçük serseri öğütleri dinliyor. Onun daha şimdiden kamçıya sarılacağını sanıyordum.»

Sean aralarındaki uzaklığa rağmen Dirk'in kazanma konusundaki kararlılığını elle tutulur bir şekilde hissediyordu. Bunu, oğlunun omuzlarının duruşunda, kollarının sert hatlarında görebiliyordu. Fakat göremediği, önündeki Michael'ın arkasından bakan Dirk'in yüzündeki sert nefret çizgileriydi.

Nal sesleri değişti. Atlar artık sert topraklarda koşmuyorlardı. Bataklığa yaklaştıkları için sesler boğuklaşmıştı. Gri Hava'nın toynaklarından ıslak killer fırlıyordu. Bir kil parçası da Dirk'in göğsüne çarparak beyaz ipek gömleğinin önünü kirletti. Güneş Dansözü de yumuşak çamuru hissederek birden gidişini değiştirdi.

Dirk, «Rahat ol kızım,» diye fısıldıyordu. «Haydi, kızım.» Kısrağa cesaret vermek için onu dizleriyle hafifçe sıkmaktaydı. Otlar özengilerine sürünüyordu. İlerde Gri Hava, ilk çamur çukuruna girdi. Bunu aştı ve bataklığa daldı. Yüksek papirüs otları arasında kayboldu at.

«Bizim ihtiyar haklıymış.» Dirk ilk kez gülümsedi. Michael sazlar arasından bir yol açıyor. Dirk'in onun kadar güç harcamasına gerek kalmadan izlemesini sağlıyordu. Gri Hava iki kez yarı beline kadar siyah tutkalı andıran çamurlarla dolu çukurlara gömüldü. Hayvan şaha kalkıp kendini kurtarmaya çalıştı. Oysa Dirk bu çukurların yanından geçti.

İki hayvan da çamur içindeydi. Binicileriyse bellerine kadar ıslanmışlar, gömlekleri de çamurlanmıştı. Bataklık bir vahşi hayvan kafesi gibi pis kokuyordu. Hayvanların ayakları girdikçe bataklıktan pis gazlar yükseliyordu. Tepelerinde uçuşan böcekler bir bulutu andırıyordu. Bu papirüsün jilet gibi keskin yaprağı Michael'ın yanağını kesti ve ince bir kan çenesine süzülüp çamurlara karışarak gömleğine damladı.

Sonra birden atların ayakları altındaki toprak sertleşti. Sık papirüsler seyreldiler ve bir süre sonra geride kaldılar. Gri Hava önden koşarak tepenin ilk yamacına erişti. Hayvan yorulmaya başlamıştı artık. Sık sık soluyordu. Bu sırada Güneş Dansözü de onun yanına erişti

Yan yana geldiklerinde Dirk. «İşin bitti!» diye haykırdı Michael'a. «Seni finişte görürüm artık.» Sonra eyerde öne eğilerek kısrağı hem mahmuzladı hem de kamçıladı.

Michael atını zorlamadan Dirk'i sağa doğru sürdü. Dizginleri gevşek tutmuş, kendisini doruğa çıkaracak zikzak yolun ilkini izliyordu.

Dirk doruğun altında kalan dimdik yerde durmadan kamçısını kullandı ve Güneş Dansözü zıplamaya başladı. Hayvanın toynaklarının altından taşlar kayıp yuvarlanıyordu. Terlediği için omuzlarındaki çamurlar akmıştı. Kısrak her atlayışta kontrolünü biraz kaybeder gibiydi. Dirk, «Atla, kaltak!» diye haykırarak başını çevirip sakin sakin tırmanmakta olan Michael'a baktı. Michael iki yüz metre aşağıdaydı ve aynı hızı koruyarak geliyordu, Dirk'in bu hareketi kısrağın dengesini yitirmesine yol açtı. Atlamaya kalktığı an toynakları kayarak düşecek gibi oldu. Dirk hemen ayaklarını üzengilerden çekip elinde dizginlerle yere atladı. Ayaklarını yere bastığı an da hayvanın düşmesini engellemek için dizginlere asıldı. Fakat kısrak dizüstü çökmüş, geri geri kayıyordu ve böyle kayarak Dirk'i de aşağıda kalan düzce bir yere kadar indirdi.

Birlikte debeleniyorlardı. Sonunda Dirk onu ayağa kaldırmayı başardığında kısrak korkuyla titriyordu. Çamurlu bacaklarına toprak ve kuru ot parçaları yapışmıştı.

Dirk onun kalçalarını elleriyle yoklayıp yaralanıp yaralanmadığına bakarken, «Kahrolasıca,» diye fısıldadı. «Kahrol, beceriksiz kaltak!» Başını çevirip bakınca Michael'ın daha yakında olduğunu gördü.

«Tanrım!» diye haykırarak Güneş Dansözü'nün dizginlerini kaptığı gibi bayır yukarı koşarak hayvanı da peşinden sürükledi. Doruğa eriştiğinde yüzünden akan terler gömleğini ıslatıyordu. Tükrüğü ağzında kuruyup yapışkan bir köpek halini almıştı ve kesik kesik soluyordu. Ama yine öndeydi ve Güneş Dansözü de titremekten kurtulmuştu artık. Hatta Dirk üstüne binerken kısrak hafifçe zıplayarak iyileştiğini gösterdi.

«Bu tarafa, Dirkie!» Theuniskraal'ın sınırını gösteren taşların üstünde duran iki gözcü kollarını sallıyor, cesaret verici sözler bağırıyodardı. Dirk hayvanı mahmuzlayarak yarın yanından dörtnala geçip üç mil ilerdeki sakız ağaçlarına doğru gitti.

«Onu yakala, Mike! Koş be adam, koş!» Bu hafif gelen bağırmaları duyan Dirk, arkasına bakmadan Mike'ın doruğa eriştiğini ve kendisini kovaladığını anladı. Dörtnala yoluna devam ederken, bayıra tırmandığı sırada kaybettiği zamana üzülüyor, bu yüzden kısraktan da, Michael'dan da nefret ediyordu. O anda elli değil, dört yüz metre ilerde olması gerektiğini düşünüyordu.

Tam karşıda Baboon Irmağı vardı. Suyun iki yanı yemyeşil bodur ağaçlarla kaplıydı. Dirk bir yol bularak döndü. Suyu daha yukardan geçecekti. Artık yerde ot olmadığı için dörtnala giden Güneş Dansözü'nün nal seslerinin hızlı ritmi duyuluyordu. Fakat buna yankı gibi başka nal sesleri cevap veriyordu. Michael da yolda ve peşindeydi. Dirk kendi kolunun altından baktı. Michael o kadar yakındaydı ki, onun ağzının kenarlarındaki gülüş çizgilerini görebiliyordu. Bu alay genci daha da öfkelendirdi.

«Ona göstereceğim!» Dirk yine hayvanı kamçılamaya başladı. Kamçı kısrağın omzuna ve sağrısına iniyordu. At yeni bir telaşla ileriye atıldı. Irmağın dik kıyısından inip kumsaldan geçti. Artık Gri Havanın burnu çizmesinin hizasındaydı. Koyu yeşil suda yan yana yol aldılar. Havaya fırlayan su tanecikleri güneş ışığında parıldıyordu. Derine gelince eyerlerden atlayıp atlarının yanısıra yüzdüler, Akıntı onları çağlayanlara doğru attı. Yine eyerlere atladılar ve birlikte karşı kıyıya geçtiler. Kumlukta heyecanla bağırarak kıyıdan yukarıya çıkan dar yola doğru atlarını sürdüler, Bu yola ilk erişen kimse avantajlı olacaktı.

Dirk öfkeyle. «Yol ver!» diye haykırdı. «Yol ver! Ben öndeyim!»

Michael onunla alay etti. «Kendi yolunu kendin aç!»

«Namussuz!» Dirk dizleriyle dizginleri kullanarak Güneş Dansözü'nün omzuyla Michael'a vurmaya ve onu zorla uzaklaştırmaya çalıştı.

Michael. «Bu numaraya kalkma!» diye uyardı.

«Namussuz! Sana göstereceğim!»

Artık diz dize gidiyorlardı. Dirk birden atından ayağa kalktı ve ayağını özengiden çekerek çizmesinin burnunu Michael'ın ayağının altına dayadı. Birden acımasızca bir tekme atarak Michael'ın ayağını özengisinden kurtardı ve genç adamın yana devrilir gibi olmasını sağladı. Michael düşeceğini anladığı an umutsuzca eyer kayışına sarıldı. Eyer hayvanın üstünde döndü. Sonra Gri Hava'nın kalçalarına doğru kaydı. Ağırlığın böyle yer değiştirmesi atın dönerek yoldan çıkmasına neden oldu. Michael omzunun üstüne düşüp kumlarda yuvarlandı.

Dirk kafa tutarak, «Bunu hakkettin!» diye haykırdı, sonra kıyıdan geçip açık araziye daldı. Geride kalan Michael, kumlukta sendeleyerek kalktı. Islak olan üstü başı kum içinde kalmıştı. Eyeri karnına dönmüş, gerisin geri suya doğru giden Gri Hava'nın peşinden koştu.

«Küçük, pis domuz! Aman Tanrım, eğer Sean bu durumu bilseydi...» Michael atını su içmeye başlamadan önce yakaladı. Sırtındaki eyeri güçlükle düzeltip kayışı da sıktı.

«Artık onun kazanmasına izin veremem!» Atın sırtına atlayıp kıyıya doğru sürdü. «Onun kazanmasına izin veremem.»

İki yüz metre ilerdeki Dirk, kahverengi otların arasında beyaz bir benek gibi gözüküyordu. İlaçlama tankının yanından geçip atının başını yarışın son bölümü için bayıra doğru çevirirken. gözcülerden biri, «Michael'a ne oldu?» diye seslendi.

Dirk cevap verdi. «Irmağa düştü. İşi bitti!» Sesi zaferle çınlamıştı.

Sean, Rolls'un üstünde durmuş, dürbününü sakız ağaçlarının olduğu tarafa çevirmişti, «Önde... Dirk önde!» Bayırın tepesinde beliren atlıyı ilk gören Sean olmuştu. Dürbünle bile atla binicisi minicik gözüküyordu.

Ruth, «Michael nerede?» diye sordu.

Sean mırıldandı. «Pek uzakta olamaz.» Endişeyle genç adamın gözükmesini beklemeye başladı. Dirk'in tehlikeye aldırmadan tepeye tırmanışını seyrederken çok sinirlenmiş ve oğlunun hayvana acımasızca davranması yüzünden de yüksek sesle küfürler yağdırmıştı. Bayırda Michael'ın ona yetişmeye başladığını görünce de, oğlunun atını daha hızlı sürememesine kızmıştı. Ondan sonra iki binici ırmağı geçmek üzere gözden kaybolmuştu. İki yarışçıdan biri şimdi ortaya çıkmıştı.

«Küçük budala, çok açıktan gidiyor. Ona bataklığın hemen yanından geçmesini söylemiştim.»

Ruth, «Michael nerede?» diye tekrarladı. Sean dürbününü çevirerek doruğa bakarken ilk kez endişe duydu.

«Henüz ortada yok... Başına bir şey geldi, galiba.»

«Kötü bir şey mi oldu dersin? Yaralanmış olmasın?»

«Nereden bileyim?» Sean endişesi yüzünden huysuzlaşmaya başlamıştı ama sonra hemen pişman olarak kolunu Ruth'un beline attı. «Michael kendini korumasını bilir. Onun için endişelenmeye gerek yok.»

Dirk tepeden inmeye devam ediyordu. Arkasında ince bir toz bulutu bırakıyordu, çünkü Güneş Dansözü yolun bu noktadaki büyük bölümünü kalçalarının üstünde kayarak almıştı.

Ruth kocasının yanında huzursuz huzursuz kımıldandı. «Michael hâlâ görünürlerde yok mu?»

Sean, «Hayır. Henüz yok,» diye söylendi. «Dirk, bataklığın açığından rahat rahat dolaşabilir, Çeyrek mil ilerde.»

Birden kalabalıktan sevinçli sesler yükseldi.

«İşte orada!»

«Bayırdan iniyor.»

«Uçmadıkça yarışı alamaz.»

Sean dürbününü Dirk'den Michael'a ve sonra yine Dirk'e çevirerek süratlerini, durumlarını saptadı. Michaelin bataklıktan geçerken vakit kaybedeceğini biliyordu ama buna karşılık bataklığın çevresinde dolaşacak olan Dirk'in de daha fazla yol alması gerekmekteydi.

Yüksek sesle, «Bu başabaş bir yarış.» dedi. «Dirk önde fakat başabaş bir yarış. Biri çok az farkla yarışı alacak.»

Ada durumu böyle görmüyordu. Dirk öndeydi ve yarışı kazanacaktı. Kadın Garrick'e bir göz attı. O yüz metre ötedeki finiş çizgisinin yanında bulunan direğin orada duruyordu. Ama bu kadar uzaktan bile omuzlarının düşmüş olduğunu, duyduğu mutsuzluğun kendisini bir yenilgi gibi sardığını farketmemek imkânsızdı. Güneş Dansözü'nün toynakları her adımda onun yaşamını parça parça ediyordu.

Ada bir an daha dayanamayarak arabadan atladığı gibi kalabalığın arasından geçip büyük bir zafer heykeli gibi Rolls'un üstünde duran Sean'un yanına gitti.

«Sean.» Kadın uzanıp onun bacağına dokundu. Fakat yarışa dalmış olan Sean onu farketmedi bile.

Ada. «Sean!» diye haykırarak onun paçasını cekiştirdi.

«Anne?» Sean dönerek şaşkın şaşkın ona baktı.

Ada heyecanla bağıran kalabalıkta sesini duyurmak için haykırdı. «Seninle konuşmam gerek.»

«Şimdi olmaz. Finişe yaklaşıyorlar. Onları görecek bir yere çık.»

«Şimdi. Seninle şimdi konuşmam gerekiyor. Hemen aşağıya in!» Kadının ses tonu onu şaşırttı. Bir an duraklayarak usulca yarışa baktı. Sonra kaderine razı olup omuz silkerek aşağıya, kadının yanına indi.

«Ne var? Lütfen çabuk ol. Yarışı kaçırmak istemi...»

«Çabuk olacağım.» Sean o ana dek Ada'nın böyle buz gibi bir öfkeye kapıldığını görmemişti. «Sana şunu söylemek istedim. Bir gün sana karşı sadece bir küçümseme duyabileceğim aklıma gelmezdi. Sen sık sık düşüncesizlik ettin ama hiçbir zaman böyle acımasız olmamıştın.»

«Anne, ben...» Sean şaşırmıştı.

«Beni dinle. Kardeşini mahvetmeye karar verdin ve bunu yaptın. İşte artık bundan zevk alacağını umarım. Theuniskraal senin oldu. Bunun tadını çıkar. Geceleri iyi uyu.»

«Theuniskraal mı? Ne demek istiyorsun?» Sean iyice sersemlemiş, üvey annesine bağırıyordu. «Ben o çiftlik için bahse girmedim!»

Ada, «Yok canım,» diye alay etti. «Girmedin tabii... Kendi yerine bunu Ronny Pye'a yaptırdın.»

«Pye mı? Onun bu işle ne ilgisi var?»

«Her türlü ilgisi var. Bunu planlamana o yardım etti. Budalalığa kalkışması için Garry'i kışkırtarak sana yardım etti. Theuniskraal, ona ipotekli!»

«Fakat... » Birden durumun korkunçluğunu anlamaya başladı Sean.

«Onun bacağını aldın. Şimdi de Theuniskraal'ı al ama bunun bedelini benim sevgimi yitirerek ödeyeceksin!» Gözlerini Sean'un gözlerine dikmişti. Ada'nın ıstırabı gözlerini bulutlandırıyordu. «Elvada, Sean. Bir daha birbirimizle konuşmayacağız.» Kadın ağır ağır uzaklaştı. Sonunda yaşlı bir kadın gibi, yorgun bitkin bir kadın gibi yürüyordu.

Sean durumu anlayarak finişe doğru koşmaya başladı. Kalabalığın arasından bir sardalye sürüsünün arasına dalan bir köpekbalığı gibi geçti. Onların başlarının üstünden bakınca, iki atlının dörtnala kırda ilerlediklerini gördü.

Dirk öndeydi ve özengilerine basıp ayağa kalkmış, durmadan Güneş Dansözü'nü kamçılıyordu. Siyah saçları rüzgârda uçuşuyordu ve gömleği zıplayan çamurlardan leş gibi olmuştu. Altındaki kısrak uzun toynaklarının üstünde dans eder gibiydi. Nal sesleri kalabalığın bağırışlarını bastırıyordu. Kısrağın gövdesi terden koyulaşıp pırıl pırıl olmuştu. Açılmış pembe ağzından çıkan köpükler göğsünde beyaz danteller gibi duruyordu.

Onun elli metre kadar gerisinde Gri Hava umutsuzca koşuyordu. Michael üzüntüyle topuklarını hayvanın karnına vurmaktaydı. Yüzü umutsuzluğun verdiği acıyla allak bullak olmuştu. At da bitmişti. Bacakları yorgunluktan titriyor, her adımda hırıldar gibi soluyordu.

Sean iplerin önüne dizilmiş insanları ayırarak iki kadını omuzlayıp öne çıktı. Sonra eğilip ipin altından geçerek alana girdi.

Güneş Dansözü onun üstüne doğru geliyordu. Hayvanın sert nal sesleri duyuluyor ve her adımda da başını sallıyordu.

Sean, «Dirk. onu durdur!» diye gürledi.

«Baba! Baba! Yoldan çekil...» Dirk de ona haykırıyordu. Fakat Sean onu yakalamak için atıldı.

«Baba!»

Sean onun önünde kollarını iki yana açıp eğilmişti. Güneş Dansözü'nün başını tutup çeviremeyecek kadar yakındaydı. Onu durdurmak için geç kalmıştı.

Dirk, «Atla kızım!» diye bağırdı. «Atla!» Atı dizleriyle sıkınca hayvanın kalçalarını kasarak cevap verdiğini hissetti. Kıstağın ön ayaklarını kaldırarak göğsüne doğru çevirdiğini de anladı. At havalanır gibi oldu. Ancak Dirk onun bitkin vücudunun gevşediğini ve Sean'un başının üstünden geçecek kadar yükselemeyeceğini anladı.

Acı ve umutsuzluk dolu bir an Güneş Dansözü ayaklarını yerden kesti ve ön bacaklarıyla Sean'a çarptığı sırada kalabalık dehşetle bağırdı. Kısrak havada dönerek düştü. Dirk de hızla savrulurken özengi kayışları kamçı şaklaması gibi sesler çıkararak ayrıldı. Sonra hepsi birlikte otlara devrildi. Kalabalıktaki kadınlar tiz çığlıklar atıyorlardı.

Güneş Dansözü debelenerek doğruldu. Bir bacağı dizden kırılmış sallanıyordu. Hayvan kırık kemiğin acısıyla kişniyordu.

Sean sırtüstü yerde yatıyordu. Başı bir yana dönmüş, parçalanan yanağından akan kanlar burnuna ve ağzına doluyordu. Bu yüzden soluğu hırıltılı çıkmaktaydı.

Dirseklerinin ve bir yanağının derisi soyulmuş olan Dirk sürüne sürüne Sean'a yaklaştı. Onun yanında doğrularak diz çöktü ve sıkıp havaya kaldırdığı yumruklarını şiddetle indirmeye başladı. Yumrukları kanların etrafa sıçramasına neden oluyordu. Babasının göğsüne, gevşemiş, hareketsiz yüzüne vuruyordu.

«Neden bunu yaptın? Oh Tanrım, senden nefret ediyorum!» Şok, öfke, umutsuzluk. «Senin için! Beni durdurdun! Beni durdurdun!»

Michael, Gri Hava'nın dizginlerini çekip durdurdu ve kendisini eyerden attığı gibi onların yanına koştu. Dirk'in kollarını yakaladı. Genci babasının üstüne çekerek engellemeye çalıştı.

«Bırak onu, küçük piç.»

«Kazanmamı istemedi. Beni durdurdu. Ondan nefret ediyorum. Onu öldüreceğim.»

Kalabalık öne doğru geldi. İpleri aşıp geçti adamlar, iki kişi Michael'ın Dirk'i tutmasına yardım ederken, diğerleri Sean'un çevresine toplandı.

Bunu bağırmalar ve sorular izledi.

«Doktor Fraser nerede?»

«Tanrım, fena yaralandı.»

«O atı yakalayın. Bir tabanca getirin.»

«Ya girişilen iddialar ne olacak?»

«Ona dokunmayın. Durun...»

«Kolunu düzeltmemiz gerek.»

«Bir tabanca getirin. Tanrı aşkına bir tabanca getirin.»

Sonra ortalığa bir sessizlik çöktü. Ruth koşarak kocasına doğru gitti. Mbejane de onun peşindeydi.

«Sean!» Hamileliği yüzünden hareketleri ağırlaşan kadın onun yanında çömeldi. «Sean.» Etrafındaki erkekler onun yüzüne bakamadılar.

Kadın. «Mbejane onu arabaya getir,» diye fısıldadı.

Zulu omzundaki maymun derisi pelerini atarak Sean'un üstüne eğildi. Onu kucaklayarak kaldırdı. Göğsünün ve kollarının büyük kara kasları şişen Mbejane taşıdığı ağırlık yüzünden dengesini bulmak için bacaklarını aralayarak durdu.

«Kolu, Nkosikazi.»

Ruth sarkan kolu, kocasının göğsünün üstüne yerleştirdi.

«Onu getir.» diye tekrarladı ve birlikte kalabalıktan geçtiler. Sean'un başı tıpkı uyuyan bir çocuğunki gibi Mbejane'nin omzuna dayalı kalmıştı. Mbejane onu usulca otomobilin arka tarafına yatırıp başını da Ruth'un kucağına koydu.

Storm. «Baba baba,» diye tekrarlarken kanları gördüğü için yüzü allak bullak olmuştu. Küçük vücudu korkmuş bir tavşan gibi titriyordu.

Ruth arabanın yanında beliren genç adama baktı. «Lütfen bizi götürür müsün, Michael? Bizi Protea sokağına götür.»

Mbejane yanında koşarken, büyük otomobil endişeli seyircilerin arasından geçerek anayola çıktı ve Ladyburg'a doğru gitti.

68

Etrafındaki kalabalık yavaş yavaş dağılır, insanlar arabalarına giderlerken, Dirk Courtney tek başına durarak Rolls'un kendi savurduğu tozların arkasında kaybolmasını seyretti.

Olayın tepkisiyle bacakları titremeye, midesi bulanmaya başladı. Çakıllar yüzünden soyulan yüzü asit dökülmüş gibi yanıyordu.

«Kasabaya git de Doktor Fraser yüzüne bir şey sürsün.» Elinde ağır bir askeri tabancayla arabasından inen Dennis Petersen onun yanında durmuştu.

Dirk ifadesiz bir sesle, «Evet,» dedi. Dennis iki yerli seyisin Güneş Dansözü'nü tuttukları yere gitti. Kısrak dengesiz bir şekilde üç bacağının üstünde duruyordu ama sakinleşmişti artık, iki seyisin arasında başını acıyla önüne eğmiş duruyordu.

Dennis tabancanın namlusunu hayvanın alnına dayadı ve silah patlayınca kısrak şiddetle sarsılıp titreyerek yere düştü. Bacakları son bir kasılmadan sonra kazık kesildi ve hayvan hareketsiz kaldı.

Ona bakan Dirk acıyla titredi, sonra eğilerek otların üstüne kusmaya başladı. Kusmuğu ekşi ve ateş gibi yakıcıydı. Avucuyla ağzını sildikten sonra yürümeye başladı. Nereye gittiğini bilmeden, etrafını görmeden tepeye doğru gidiyordu.

Kafasından hep aynı sözler geçiyor, bunlar bir marşın nakaratı gibi adımlarına uyuyordu.

«Beni istemiyor. Beni istemiyor.»

Sonra çılgınca öfkeyle tekrarlıyordu.

«Dilerim ölsün! Ne olur Tanrım onun canını al.»

«Ne olur onun canını al.» Anna Courtney bu sözleri pek hafif söylediği için, arabada oturan kadının yanında yerde duran Garry bu sözleri duymadı. Omuzlarını çökertmiş, başını düşünceyle öne eğmiş, kollarını sarkıtmış duruyordu Garry. Elleri yavaş yavaş açılıp kapanıyordu. Sonra bir elini kaldırarak parmaklarını kapalı gözkapaklarına bastırdı.

«Ona gideceğim,» dedi. «Tanrı yardımcım olsun... Fakat ona gideceğim.»

«Hayır! Buna izin vermiyorum. Onu bırak... Benim çektiğim gibi oda çeksin.»

Garry şaşkın şaşkın başını salladı. «Gitmem gerekiyor. Bu çok uzun sürdü. Çok fazla. Gitmeliyim. Çok geç kalmamış olmak için Tanrı'ya yalvarıyorum.»

«Bırak ölsün.» Birden kafasının içinde bir şey koptu sanki. Anna çok uzun yıllar taşıdığı nefretin ağırlığı altında ezildi.

Feryat ederek yerinden kalktı. «Geber! Kahrol Geber!» Garry gözlerini açarak endişeyle karısına baktı.

«Kendine gel, güzelim.»

«Geber! Geber!» Anna'nın yüzünde kıpkırmızı benekler belirmiş, sanki boğulur gibi sesi tizipşip incelmişti. Garry onun yanına çıkarak korumak ister gibi kollarını vücuduna doladı.

Anna ona bakarak, «Yanımdan git!» diye haykırdı. «Bana dokunma.» Garry'nin kollarından kurtulmak içip debeleniyordu. «Senin yüzünden kaybettim onu. Öyle büyük, öyle güçlüydü... benimdi fakat...»

Adam çılgın gibi bağıran kadını yatıştırmaya çalıştı. «Anna, Anna. Lütfen yapma. Lütfen, sus, sevgilim.»

«Sen... Sürünen sakat yaratık. Senin yüzünden.» Tıpkı bir çıbandan cerahatin püskürmesi gibi Anna'nın duyguları da birden ortaya çıktı, «Fakat sana da bunu ödettim. Seni de kardeşinden ayırdım... Ve şimdi o öldü. Artık ona kavuşamayacaksın.» Kadın nisbet verir gibi çılgınca gülmeye başladı.

«Anna, sus!»

«O gece... O geceyi anımsıyor musun? O ya da sen bunu unutabilecek misiniz? Onu istedim. O iri yarı vücudu üstümde hissetmek istedim. Eskisi gibi benimle sevişmesini istedim... Ona yalvardım. Yalvardım ama senin yüzünden... Onun sakat, zayıf kardeşi yüzünden... Tanrım! Ondan nefret ettim!» Nefret ve azap dolu bir sesle tiz bir kahkaha attı. «Üstümdekileri paraladım ve dudağımı ısırdım... Bunları onun yapmasını istemiştim. Sen geldiğin zaman... İstediğimi yerine getirmeni arzu ettim... Ama sen... Senin sadece yarım bir adam olduğunu unutmuştum! Onu öldürmeni... öldürmeni istemiştim!»

Yüzü iyice solup beyaz mermeri andıran Garry'nin alnından terler akıyordu. O anda tiksintiyle kadından uzaklaştı.

Adam, «Bunca zaman,» diye mırıldandı. «Sean'un bunu yaptığını sandım... Sana inandım.» Arabadan düşercesine indi. Bir an dengesini bulabilmek için tekerleğe dayanıp kaldı.

«...Bunca zaman yazık oldu.» Garry doğrulup koşmaya başladı. Sakat bacağı sarsılıyor, sendelemesine neden oluyordu.

Dennis Peterson arabasıyla onun yanında durarak, «Seni götürmemi ister misin, Garry?» diye sordu.

«Evet. Oh, evet.» Garry el demirine tutunup kendisini yukarıya çekerek Dennis'in yanına oturdu. «Lütfen beni ona götür. Mümkün olduğu kadar hızlı gidelim.»

69

Sessiz, ıssız ev üstüne çöker gibiydi. Güneş girmemesi için panjurları kapanan kasvetli, büyük ev sanki duvarlarının içinde eski ihtiraslar ölmüş gibi küf kokuyordu.

Anna büyük salonda durarak adını haykırdı. «Theuniskraal!»

Kalın taş duvarlar onun deliliğinin sesini boğdular.

«O öldü! Beni duyuyor musunuz? Onu hepinizin elinden aldım.» Sonra yanaklarından yaşlar süzülürken zaferle güldü. Kahkahası bir çığlıktan farksızdı. «Kazandım! Beni duyuyor musunuz? Kazandım!» Ve acısı kahkahasının feryada dönmesine neden oldu.

Ağır cam lambayı yakaladığı gibi karşı duvara doğru savurdu. Lamba parçalanarak parafin etrafa yayıldı. Duvarlarda parlayıp halıyı ıslattı.

«Theuniskraal! Beni dinle! Senden de nefret ediyorum. Ondan nefret ediyorum. Hepimizden... Nefret ediyorum.»

Deli gibi salonda koşarak duvarlardan yaldızlı çerçeveli tabloları çekerek paraladı. Camlar loşlukta küçük mücevherler gibi pırıldadılar. Bir iskemleyi kaparak camlı büfeye vurup eski porselen ve kristalleri kırdı. Raflardaki kitapları süpürüp yere attı. Yırtılan sayfaları havaya savurdu.

«Nefret ediyorum!» diye haykırdı. «Nefret ediyorum!» Aşınan duygulardan bitkin düşmüş, eski, üzgün ve her şeyi bilen büyük ev sessiz sedasız bekledi.

«Senden nefret ediyorum... Hepinizden nefret ediyorum.» Koşarak koridora çıktı. Mutfaklardan, kilere geçti. En alt rafta on altı litrelik bir odun alkolü varili duruyordu. Kadın tıpasını çıkarmaya çalışırken soluk soluğa kaldı. Tıpa çıkınca saydam sıvı varilin iki yanından aktı. Anna varili kucaklayıp göğsüne bastırarak sendeleye sendeleye mutfağa döndü. Alkol eteklerine dökülüp kalın kumaşı iyice ıslatıyor, yerde küçük birikintiler oluşturuyordu.

«Nefret ediyorum!» Gülerek sendeleye sendeleye yürürken dengesini kaybetti. Varili yine de sıkıca tutarken mutfak ocağının üstüne düşdü. Kızgın maden elbisesini yakıp kalçasının etlerini dağladı. Fakat Anna bir şeycikler hissetmedi. Islak etekleri ocağın ateşine süründü. Küçük bir alev belirdi kumaşta ve ateş birden büyüdü. Bu yüzden Anna evde koşarken alevlerden oluşmuş bir kuyruk geliyordu arkasından.

Büyük salona dönünce varildeki alkolü kitapların halının üstüne döktü. Kahkahalar atarak büzgülü, uzun kadife perdeleri ıslattı.

Tutuşan eteğinin farkında bile değildi. Ancak iç etekleri de alev alarak bacakları yanmaya başlayınca durumu sezdi. Ona acı veren vücudu ve beyni yüzünden tekrar haykırdı. Düşürdüğü varil patlayarak onu mavi alevleriyle sardı. Kadının saçları, yüzü ve vücudu canlı bir meşaleye dönmüştü. Alevler Theuniskraalın damına erişemeden bu canlı meşale yere yıkılıp kıvrandı ve öldü.

70

Güvertenin ortasında durarak birbirlerine baktılar. Parlak güneş ışınları altında gölgeleri güvertenin pis tahtalarına vuruyordu. İkisi de koyu renk saçlıydı ve yine ikisinin burnu da Sean Courtney'inki gibi iriydi. Uzun boylu genç adamların ikisi de öfkeliydi. Geminin Arap personelinden üç kişi baş tarafta durmuş, hafif bir merakla onları seyrediyordu.

Michael. «Demek eve gelmeyeceksin?» diye sordu. «Bu çocukluğa devam edeceksin, ha?»

«Neden eve dönmemi istiyorsun?»

«Ben mi? Aman Tanrım, seni bir daha hiç görmemek beni daha mutlu eder. Sensiz Ladyburg daha temiz bir kasaba olur.»

«Öyleyse neden geldin?»

«Baban bunu yapmamı istedi.»

«Neden kendisi gelmedi?» Dirk'in acı duyguları sesinden belli oluyordu.

«O hâlâ hasta bir insan... Başı... Fena yaralandı.»

«Beni isteseydi kendi gelirdi.»

«Seni çağırttı, değil mi?»

«Fakat neden senin kazanmanı istedi... Neden beni durdurdu?»

«Beni dinle, Dirk. Henüz çok gençsin. Anlayamadığın pek çok şey var.»

«Anlamıyorum ha!» Başını geriye atan Dirk aşağı gören bir tavırla güldü. «Oh, çok iyi anlıyorum. Tekneden insen iyi edersin. Neredeyse hareket edeceğiz.»

«Dinle, Dirk...»

«Bas, git. Ona koş... Benim hissemi de alabilirsin.»

«Dirk, beni dinle. Sean gelmeyi reddedecek olursan, bunu sana vermemi söyledi.» Michael ceketinin iç cebinden bir zarf çıkararak uzattı.

«Nedir o?»

«Bilmiyorum... Fakat para olduğunu sanırım.»

Dirk güvertede ağır ağır yürüyerek ona yaklaşıp elindeki zarfı aldı.

Michael, «Ona göndereceğin bir haber var mı?» diye sordu.

Dirk, 'Hayır' der gibi başını sallayınca Michael dönerek tahta iskeleye atladı. Arkasından hemen bir hareket başladı ve Arap gemiciler halatları aldılar.

Michael iskelenin ucunda durarak küçük, biçimsiz geminin Durban Koyuna doğru hareket etmesini seyretti. Teknedeki sintine suyunun ağır kokusunu duyuyordu. Teknenin iki yanı insan pisliği içindeydi. Personelin tik ağacından yapılmış tek direğe çektiği yelken de leke içinde ve ayrıca yer yer yamalıydı.

Rüzgâr tekneyi çevirdi ve yelkenin ortası şişti. Küçük gemi dalgalı, pis yeşil sulara doğru ilerde.

İki üvey kardeş gitgide açılan mesafeden birbirlerine baktılar. İkisi de ne el salladı ne gülümsedi... Tekne uzaklaşıyordu. Dirk'in yüzü beyaz, tropik elbisesinin üstünde küçük kahverengi bir benek gibi gözüküyordu. Sonra birden sesi duyuldu.

«Ona söyle...» Fakat gemi uzaklaştığı için sesi hafif çıkıyordu. «Ona söyle... » Sözlerin gerisi rüzgârda ve tekneyi yalayan küçük dalgalarda kayboldu.

71

Oturdukları yüksek yerden Theuniskraal'ın duvarları nefretin gömüldüğü bir mezarlığın dumandan kararmış taşları gibi gözüküyordu.

Sean, «Artık yeniden bir ev yapmanın zamanı geldi,» diye söylendi. «Sonsuzluğa kadar Protea Sokağında oturamazsın.»

«Hayır.» Garry devam etmeden bir an durdu. «Ev için yeni bir yer seçtim. Şurada... iki numaralı hayvan ilaçlama tankının gerisinde.»

İkisi de damı kalmamış yıkıntılardan gözlerini kaçırarak sustular. Sonra Garry utana sıkıla, «Planlara bir bakmanı isterim,» diye mırıldandı. «Bu eski ev kadar büyük olmayacak. Çünkü artık sadece Michael'la ben varız. Bunu yapabilir misin...?»

Sean hemen onun sözünü kesti. «İyi. Neden yarın akşam planları Lion Kop'a getirmiyorsun? Ruth akşam yemeğine kalmanı isteyecektir.»

«Buna sevinirim.»

Sean, «Erken gel,» diyerek üstünde oturduğu kayadan kalkmak için doğruldu. Hareketleri ağır ve hantaldı. Garry hemen ona yardım etmek için fırladı. Sean, yavaş yavaş iyileşmekte olan vücudunun acizliğinden nefret ettiği için Garry'nin hevesle uzanan ellerini itecekti. Ama kardeşinin yüzündeki ifadeyi görünce itaatle razı oldu.

«Şu taşlık yerden geçebilmem için lütfen yardım et.» derken sesi boğuk boğuk çıkıyordu.

Sean, kolunu Garry'nin omzuna attı ve yan yana arabanın beklediği yere indiler.

Sean ağır ağır arabaya tırmanıp deri kaplı yumuşak yere oturdu.

«Teşekkür ederim.» Dizginleri tutup Garry'e bakarak gülümsedi. Garry zevkten kızararak başını çevirdi ve Theuniskraal'in tepelerini kaplayan ucu bucağı görünmez sıra sıra fidanlara baktı.

«İyi gözüküyor, değil mi?» diye sordu.

Sean hâlâ gülümsüyordu. «Sen ve Michael burada harikalar yarattınız.»

«Courtney Kardeşler ve Oğlu» Garry, Theuniskraal ve Lion Kop'un topraklarını birleştiren yeni şirketin adını yumuşak bir sesle söylemişti.

«Yarın görüşürüz, Garry.» Sean dizginleri sallayınca araba hareket etti ve pek düzgün olmayan yeni yolda sarsılarak ilerledi.

Garry onun arkasından, «Yarın görüşürüz, Sean,» diye seslendi ve araba koyu renk büyük ağaçların arasında kaybolana dek ardından baktı. Sonra gidip atına bindi. Bir süre öylece oturup uzakta şarkı söyleyerek çalışan Zulu işçilerini seyretti. Michael'ın, onların arasında dolaşarak zaman zaman eğilip emirler verdiğini görüyordu.

Ve Garry gülümsemeye başladı. Bu gülüş gözlerinin etrafındaki çizgileri yok etti. Adam, Michael'ın yanına gitmek üzere atını mahmuzladı.

Table of Contents

Kapak

Künye

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

67

68

69

70

71