EDİP CANSEVER

Gelmiş Bulundum

Seçme Şiirler

Hazırlayan:

Bedirhan Toprak

Yapı Kredi Yayınları - 2657

Doğan Kardeş – 209

—ilkgençlik—

Gelmiş Bulundum / Edip Cansever

Hazırlayan: Bedirhan Toprak

Düzelti: İncilay Yılmazyurt

Kapak tasarımı: Nahide Dikel

1. baskı: İstanbul, Mart 2008

12. baskı: İstanbul, Mart 2015

ISBN 978-975-08-3255-0

© Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık Ticaret ve Sanayi A.Ş., 2014

Sertifika No: 12334

Bütün yayın hakları saklıdır.

Kaynak gösterilerek tanıtım için yapılacak kısa alıntılar dışında

yayıncının yazılı izni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz.

Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık Ticaret ve Sanayi A.Ş.

İstiklal Caddesi No: 142 Odakule İş Merkezi Kat: 3 Beyoğlu 34430 İstanbul

Telefon: (0 212) 252 47 00 (pbx) Faks: (0 212) 293 07 23

http://www.ykykultur.com.tr

e-posta: ykykultur@ykykultur.com.tr

İnternet satış adresi: http://alisveris.yapikredi.com.tr

“Bir”in Derdi “İki”

Kendini, anlatmak, hep anlatmak... bıkmadan, usanmadan, sonuna kadar anlatmak şeklinde vareden bir bitmez tükenmez dil akışı-aktarımını bilebildiyse şiirimiz, bunu öncelikle Nâzım Hikmet’e, ama pek çok yönden ve daha fazlasını Edip Cansever’e borçludur; iddiayı daha anlaşılır kılmak adına eklemek gerekir ki mesele nicelikle ilgili değildir ve mesela, külliyatının cesametiyle hem Nâzım Hikmet hem de Edip Cansever’in yazdıklarını geride bırakan Fazıl Hüsnü Dağlarca anlatmamış, söylemiştir.

Anlattığı, tek kelimelik bir maceradır Edip Cansever’in... ama işte, öyle bir “tek kelime”dir ki o macera, geçmişi ve şimdiyi, içine geleceği de katıp “ân”da kavrayan binbir kollu kapsayışıyla “varoluş”un akla geldik gelmedik tüm konaklarına uğrar; eğleşir de o konaklarda bir zaman, ama hangi konakta ne süre eğleşirse eğleşsin, bir sonraki konağın çağrısı kaçınılmazdır ve bir zaman da söz konusu o “yeni” konağın suyundan içmek üzere yola koyulmak zorunda kalır; sonra bir konak daha, sonra bir daha... yalnızlık çünkü, sonsuzdur; insan gibi; ki bunu, başı sonu yalnızlık demek olan ömür adlı o kutlu macerayı, Şairin Seyir Defteri adını verdiği kitabının girişindeki şu dört dizeyle, (dünya durdukça duracak, ancak has şairlerin harcı bir mükemmel dille) gene Edip Cansever’in kendi özetler: “Doğanın bana verdiği bu ödülden / Çıldırıp yitmemek için / İki insan gibi kaldım / Birbiriyle konuşan iki insan”.

Bu şah şiir, Edip Cansever’in (reddettiği İkindi Üstü ve ölümünden sonra yayımlanan Gül Dönüyor Avucumda adlı kitapları da dahil) onsekiz kitaplık külliyatının da özetidir gerçi... ama söz konusu dört dizeyi epeyce indirgemeci davranarak “doğa-ödül-insan” kavramlaştırmasıyla ele aldığımızda, sadece kişi ve şair olarak Edip Cansever macerasının bir mükemmel özetiyle değil, felsefe’nin bin yıllardır çözmeye uğraştığı bir “çözülmez bilmece”nin, Şiir’ce tam (ve ona mükemmel niteliğini kazandıran) alçakgönüllü çözümüyle de karşı karşıya kalırız; “çıldırıp yitmemek için” vurgusu ise meseleye (felsefe’ye) şair katkısıdır, ki yukarıda anıldığı üzere ancak has şairlere mahsustur. Buradaki “ödül”, başlıbaşına “yaşamak” olarak okunabileceği gibi, pekâlâ, bahşedilmiş (durmaksızın kaynayan, taşan, uçan, sonuç olarak hiç susmayan), kişiyi çıldırtacak ölçüde gözalıcı-güzel-zengin-sonsuz bir iç dünya olarak... ya da eldeki kalem (yazma yeteneği, bahtı) olarak okunabilir; bu ya da bunlarla (bu arada yalnızlıkla da) başedebilmenin yegâne yolu, kişinin bir kendi “daha” bulabilmesidir ancak... ki Şair, kendinden bir “kendi” daha çıkarıp karşısına koyarak, onunla konuşup ona anlatarak bulacaktır çözümü. Toparlamak adına son bir çabaya daha girişirsek söylenecek söz şudur: Yalnızlığın ilacı yoktur... ama işte söz konusu bu devâsızlık nedeniyledir ki, kişiye “kendini bulmak” gibi eşi menendi yok bir armağan bahşeder; fazladan, bu armağanı başkalarıyla, mesela insan kardeşleriyle de paylaşabilmek gibi bir çoğalma-çoğullama-çoğullaşma konağına varır ki serencâm, varana-bulana ne mutlu!

Edip Cansever’in (daha sonra çocuksu ölçüde “naif” bulup da reddedeceği) İkindi Üstü’nden başlayarak varmak özlediği konak budur; öyle bir konak ki, çaresi yok yalnızlığa bir çare, bir eş bulsun, avunsun.

Dirlik Düzenlik’in “Masa Da Masaymış Ha...” başlıklı şiirinde “Adam ha babam koyuyordu” derken aradığı budur; Yerçekimli Karanfil’in “Yangın” şiirinde “Tıkır da tıkır işleyen apartmanlar vardır ya, sakın ha! / Ya da her sabah / Göğe bir yüz metre kollarınızla” ya da “Buz Gibi” şiirinde “Aşk iyidir bak / Duyumunu artırır insanın” derken; Umutsuzlar Parkı’nın “Amerikan Bilardosuyla Penguen V” şiirinde “Siz değil, o kadar ayrı gidiyor ki sizden / O ne mi, yaşadıklarınız belki” derken; Petrol’ün “Phoenix” şiirinde “Kim ne derse desin ben bu günü yakıyorum / Yeniden doğmak için çıkardığım yangından” derken; Nerde Antigone’nin “Medüza” şiirinde “Ne kadar konuşursak o kadar bir sessizlik olur / Adımızı sorarız birine, o bize adını söyler” derken; Tragedyalar’ın “Tragedyalar III – Koro” şiirinde “Bir yankı: durmadan yalnızsınız / Durmadan yalnızsınız” derken; Çağrılmayan Yakup’un IV. şiirinde “Biz işte onunla birlikte savunacağız beni / Düşlerimi ve düşlerimden arta kalan ellerimi / Biz ikimiz” derken; Kirli Ağustos’un “Ha Yanıp Söndü Ha Yanıp Sönmedi Bir Ateş Böceği” şiirinde “O kadar yalnızım ki birden, gördüm de / Binlerce yıldızıyla bu sonsuz mağaranın içini / Ha yanıp söndü, dedim / Ha yanıp sönmedi bir ateş böceği.” derken; Şairin Seyir Defteri’nin “Kuşatma” başlıklı şiirinde “Doğasın sen, doğasın, yarat beni yeniden / Ey yalnızlığımı kuşatan yalnızlık” derken... Sonrası Kalır; Ben Ruhi Bey Nasılım; Sevda ile Sevgi; Bezik Oynayan Kadınlar; İlkyaz Şikâyetçileri; Oteller Kenti... derken, aradığı budur: Bulunca biz kardeşleriyle de paylaşacağı bir “kendi” daha yaratmak... ya da daha doğru ifadesiyle “kendini keşfetmek”.

Gene has şairlerin harcı bir kehânetle, “Sonrası Kalır” diye, olabilecek “en son sözü” söylemek bahtı da Edip Cansever’in olmuştur; sonsuzluk diye bir şey varsa ve biz “burda”ysak, sonrası hep kalacaktır çünkü; sonrası, olsa olsa “bir sonra” gelenle, gelenlerle... “bir”ken “iki” olmayı özleyenlerle; mesela, Gelmiş Bulundum’dan yola çıkıp “sonrası”nı merak edecek sizlerle gelecek... Öyleyse, bir daha: Şair’e, okuruna, ne mutlu!

Bedirhan Toprak

22 Ekim 2007 / Üsküdar

MASA DA MASAYMIŞ HA...

Adam yaşama sevinci içinde

Masaya anahtarlarını koydu

Bakır kâseye çiçekleri koydu

Sütünü yumurtasını koydu

Pencereden gelen ışığı koydu

Bisiklet sesini çıkrık sesini

Ekmeğin havanın yumuşaklığını koydu

Adam masaya

Aklında olup bitenleri koydu

Ne yapmak istiyordu hayatta

İşte onu koydu

Kimi seviyordu kimi sevmiyordu

Adam masaya onları da koydu

Üç kere üç dokuz ederdi

Adam koydu masaya dokuzu

Pencere yanındaydı gökyüzü yanında

Uzandı masaya sonsuzu koydu

Bir bira içmek istiyordu kaç gündür

Masaya biranın dökülüşünü koydu

Uykusunu koydu uyanıklığını koydu

Tokluğunu açlığını koydu

Masa da masaymış ha

Bana mısın demedi bu kadar yüke

Bir iki sallandı durdu

Adam ha babam koyuyordu

DİPSİZ TESTİ

Beni dinlersen Üsküdar’a gitme

İbrahim’i görme şiir yazma

Şu herkesin bildiği düzlük

Bu deli alacası çayır

Ardıç kuşu türkülü sokak

Senin için değil

Sen yoksun

Çevrende kimseler yok

Zengin de olsan

Yoksulluğun gitmez

DİRLİK DÜZENLİK

Bir hoş oldum ele güne karşı

Herkeslerden utandım

Bir yanım insanlı kahve

Dünyalar dolusuydu bir yanım

Ah beyler söylemesi güç

İşim bitince kahvelik olurum

Bana cezveler tutulunca

Bir yanlara çevrilidir başım

İşte bu yüzden arayı bozdum

Dünyalar gözükmedi gözüme

Nelere dadandım o yüzden

Mehtaba alıştım pisi pisine

Yollar benimmiş gibilerden

Durmaklı yürümekli bir gece

Kahvenin etrafında şiirler uçuşur

Herkes bir şeyler bırakır çarşıların içinde

Alıştım bir kere işim iş

Köşe bucak alaca duman

En azdan bir gökyüzü

Çarşıyı görmeden edemem

Kahveci kahveye uzanır şurda

Akşamı bitiren yanıma gelir

Bir de utanmak olmasa

Dünyayı seviyorum demektir

İçime siner mahallenin kokusu

Gökyüzü karışıksa kuşların işi

Ya içim içime sığmıyorsa

Ne denir kötüdür insanların gidişi

Sonra benim bir kötü huyum daha

Anlatmak istemem kendimi

uzaklarda çorbalar pişer

Şu benim yalnızlığıma karşı

Ah beyler söylenir mi hiç

Az buçuk işim iştir

Bana cezveler tutulunca

Gökyüzü bir daha değişir

EY

Bu böyle kimin gittiği? sen dur ey!

Belki de ellerimiz mi? biraz ince, biraz da çok kelimeli!

Bu sanki niye durduğumuz mu? açıkken sevişme bölgeleri

Ay, pencere, göz! siz git ey!

Kim bilir neyi saldığımız bu da; yalnızlığımız gel

Yırtıcı kuşları mı gözlerimizin? onlar mı bu sürüylen?

Yoksa onlar mı işte seninle sevişme biçiminde?

Oysa sevgimiz yerde; kara sevda sen uç ey!

Sen usul, ben yavaş, kime yaraşır bu sessizlik?

Kim biner bu gemiye insandan kıyılar yapılırken

Yetmez mi dalgası vursundu azıcık gözlerimize

Gözlerin gözlerime; siz bak ey!

Şu sen de olmasan insan çıldıracak mı?

Hiç yoktan bir yerlere mi gidecek belki?

Olsun neresi olursa, git karanlık ama git

Gecemizde duranı sen kal ey!

Benim, bu çok elli, bu çok gözlü delişmen

Çok bildim sana yaraşır olmayı günlerce

Şunu sevdim, şuna özendim, şununla yetindim sonunda

Ben miyim şimdi nerede? ben çok ey!

AŞKIN RADYOAKTİVİTESİ

Aşkı duydum mu bir başıma kalıyorum

Kasıklarımı ovuyorum bir güzel

En küçükleri var ya ayak parmaklarımın

İlk peşin onları görüyorum.

Bir çelik mavisi damar tam da çenemin üstünde

Çoğu zaman gün ışığında seçtiğim

Tıp tıp atıyor yüzümün kenarcığında

Saçlarım kapkalın geliyor elime.

Gündüzün, ama tam gündüzün oluyor bu iş

Kirlerim, pis kokularım belliyken iyice

Soluyup dururken, bir şeyler geçirirken aklımdan

Uzanıp kalıyorum tâ pencerenin dibinde.

Yukarıyı düşünüyorum, bir aşağı katta oluşumdan

Dört duvar, bir buz dolabı, naylona benzer bir gök

Bütün o zehir gibiliği soğumuş şeylerin

Anlıyorum bir aşk akımıdır dolanıyor üstümde.

Durmadan aşklanıyorum ama hep böyle

Karanfiller gibi taze omzum, dizlerim, ayaklarım

Toplanıp gidiyor derken o deli fişek şey

Gün gibi parlıyor tırnaklarım.

YANGIN

Dışarı çıkıyorsanız dikkat! çiçeklerle karşılaşmayın

Ya da koklamayın onları, iyisi mi, yüzünüzü örtün şapkanızla

Ya da düşünmeyin hiç, ben bakın öyle yapıyorum

Neden diyeceksiniz? insandaki sevgiliyi eskitiyor bu çiçekler

Güneşe benzetiyorlar adamı, masaya vurmuş koyun butlarına

Pek tuhaf! ben de sahanda yumurtayı kıskanırım...

Beni seviyorsanız dikkat! köşe başındaki camcıya sorun

O ne derse doğrudur, dalga geçmeyin adamla

Üstelik beni sevmek haşlanmış pirinçleri beyazlatır. Günaydın!

Sabahlarınız gibidir beni sevmek, horozun renkleri gibidir

Beni sevdiniz mi? yangındır artık parmaklarınız.

Sizi görmüyor muyum dikkat! trenlere çikolata yediriyorum

Bunu her zaman yapıyorum akılla oynamak yani

Öyle trenler var ki, insanı şımartıyor;

Çıkıp kuruluyorum pencere yanına gel keyfim gel

Gidip duruyorum böylece, adımı bileceksiniz; çok ülkeli adam

Üstelik daha kalkma saati gelmeden trenlerin...

Sokağa dökülüyorsam dikkat! bu da doğrudur oldukça

Bir kanunu vardır belki; ya su içmişimdir ya da yıkamışımdır yüzümü

Ya su kovalarına bakmışımdır çok çok

Olmıyacak şey mi? niye bakmıyayım denizlere

En akıllı tarafımdır balıkla deniz tutmak.

>

Bir cümle tuhafsa dikkat! pek tuhaftır insanın tırnak çıkardığı

Sonra da boyadığı, ne demeli sonra da kestiği

Korkum yok; ben güpegündüz rakılar boğazlıyorum

Gözlerimi batırıyorum istakozlara

Oh ne güzel! şişenin de bir anlamı oluyor böylece

Kim konuşuyor? ben konuşmuyorum.

Bir gün çok yürürseniz dikkat! sinekler şehirde kalıyor

Bütün taşıtlar paslanıyor ayrıca

Pencereli yıldız, misafirli oda; bol bol öttürüyorsunuz onları

Çünkü kırlara çıkıyorsunuz, şemsiyenizi bırakın ayıp!

Bana parmağınızdaki çiçekleri gösterin.

Bir yere kapanıyorsanız dikkat! yanınızda olsun elleriniz

Kim ne der? bakındı işte durmadan ellerinize

Dünyayı dolaşan damarlar içinde.

En kemikli taraflarıyla zencileri döversiniz

En kirli yerleriyle çat kapı fakir mahalleleri

Ayıptır yani insan elini temiz tutmalı biraz.

Bir gün ölümü beğenmiyecekseniz dikkat! ölmeyin kolayla

Kadınlara sarkıntılık edin, hoşa giden bardaklar satın alın

Ya da bir aptalın yalnızlığını seçin; çiçekler sulamakla olsun bu

Tıkır da tıkır işleyen apartmanlar vardır ya, sakın ha!

Ya da her sabah

Göğe bir yüz metre kollarınızla...

VAR VAR

Yok denecek bir şey ama var var

Yılan yılan çinkoya mavi

Damın altında kaç sıra tuğla eksik eksik

Niyedir bilmiyorum pencere koysak mıydı adını?

Bir ördek, bir keçi yavrusuyla dışarısı

Gebe karnıyla bir kadının

Güneşin döndüğü tepsiye vurmuşlukla

Vay! çiçekleri, kedileri bakmak bakmak yapan elim

Nedendir bilmiyorum ellerim tutsak mıydı?

Bizi bir pencere gösteriyor ama gösteriyor,

Işıklar sırtımıza vurmuşlukla

Vay ışıklar vay! hep birden çinkoya mavi,

Akıntısı aya doğru uzanan

Bir komşum var kesin gözlü, uzağa baktıkça rahat

Bana ay diye yutturdu pembecikleriyle bir kızı

Onunla birlikte yatıyoruz şimdi

Onunla birlikte kılların uzunluğu

Aramızda bir odada olmaktan başka neyimiz var?

Yok denecek bir şey ama var var

Vay! Mendili dörtlere katlayıp cebine koyan ben

Çok ağrıyan yerlerim pembeye mavi

Bir gün üç kişi tam pıçakla çekip alacaklar

Bilirim ondan öyle ne ağrı, ne sızı

Aklıma damların üstünde koşmak, koşmak

Bu uçanlar serçe cıva gibileri serçe

Gittikçe unuttum o kadar insan sevdim de;

Çekik gözlü, kıvırcık sıçlı, düz beyaz yüzlü o kadar

Diyorum elleri nerde? Benimkisi bu bu...

Hani o büyücek sevgiler? Şimdi de yok mu?

Yok denecek bir şey ama var var...

YERÇEKİMLİ KARANFİL

Biliyor musun? az az yaşıyorsun içimde

Oysaki seninle güzel olmak var

Örneğin rakı içiyoruz, içimize bir karanfil düşüyor gibi

Bir ağaç işliyor tıkır tıkır yanımızda

Midemdi, aklımdı şu kadarcık kalıyor.

Sen o karanfile eğilimlisin, alıp sana veriyorum işte

Sen de bir başkasına veriyorsun daha güzel

O başkası yok mu? bir yanındakine veriyor

Derken karanfil elden ele.

Görüyorsun ya bir sevdayı büyütüyoruz seninle

Sana değiniyorum, sana ısınıyorum, bu o değil

Bak nasıl, beyaza keser gibisine yedi renk

Birleşiyoruz sessizce.

BUZ GİBİ

Aşk iyidir bak

Duyumunu artırır insanın

Hele don gömlek sabahları

Tıraş olacağını duyarsın

Yeni gömleğini giyeceğin gelir

Bir yeni biçim eklersin insan olacağa

Masaya, merdivene, aynalı dolaba

Derken ardından şıpınişi bir kahvaltı

Amanın dersin bu ne delice gidiş

Paldır küldür açar mıydı fıstık ağacı

İspinoz düşünür müydü?

Deli olan kaşınır mıydı?

Kolların upuzun Walt Whitman’ı okumaktan

Ağzın desen bir karış açık

Sokaklar, amanın o sokaklar

Önce bir yeşile işkilli

Evlerde büyümeler, alıp başım gitmeler olacak

Kızıp duracaksın üstüne başına konan toza

Televizyondaki işe

Usanmak, hızını eksiltmek dendi mi

Cin ifrit kesileceksin birden

Hey gidi duyumuna yandığımın dünyası

Alıp vereceğin olacak ille

Aşk maşk buz gibi yaşayacaksın.

GÖZLERİ

Sanki hiçbir şey uyaramaz

İçimizdeki sessizliği

Ne söz, ne kelime, ne hiçbir şey

Gözleri getirin gözleri!..

Başka değil, anlaşıyoruz böylece;

Yaprağın daha bir yaprağa değdiği

O kadar yakın, o kadar uysal

Elleri getirin elleri!..

Diyorum, bir şeye karşı komaktır günümüzde aşk;

Birleşip salıverelim iki tek gölgeyi.

AMERİKAN BİLARDOSUYLA PENGUEN

I

Elleri el gibi kocaman

Beyazda bir nokta gibi kocaman

Kocaman boşluğun küçülttüğü her şey gibi

Biriyle kendini artırıyor durmadan

Biriyle koyunlar gibi güdüyor ötekini

Ayaklarını gizliyor bir köpekle

Evine dönerken sonsuza geçen

Göğü kullanıyorken maviye

En kesin fırınlar gibi kızararak

Günümüzden sesler alıyor – sesleri

Devamlı, gülünç, acısız

Acımaktan kurtulmuş yerlerine

Sonra duvardan duvara çizilerek

Ölü bir korkunçluğu taşıyor

Sen, hey, duvarlar dibi öldürülmek!

En yeni tam-tamları dünyamızın

Ya da kendiyle bırakılması insanın

Sizi

Sizleri selâmlıyor işte

Doğrusu elinizden ne gelir ki

Siz dolgun yaşamaya bakın günleri

II

Çıkacaksanız çıkın daha karar vermediniz mi?

Baktıkça bakıyorsunuz kendinize

Yetişir! bu da hiç konuşmayan adam yapıyor sizi

Körükler, dev kapılar, balık solungaçları gibi

Emiyor sizi yalnızlık

Kurtarıp rahata geçirin ellerinizi

İşte bir kadın kadına geçiyor yürürken

Sizi alıyor, sizi ölçüyor, sizi yapıyor kendinize

Açığa koyuyor sizi

Bilip de söyleyemediklerinizi

Eve dönmeyi, yemek yemeyi, uykuya dalmaları

Bana sorarsanız ters çevirin uykuları

Alın şu adını “ben” koyduğunuz geceyi

Bakınca göreceksiniz, daha bakınca bir ötekini

Geceler, işte geceler

Gündüzler, işte gündüzler

Beyaza siyah penguen sürüleri gibi

Ama elinizden ne gelir ki

Siz dolgun yaşamaya bakın günleri.

III

Bu gözler onunla az mı yaşadınız gözleri

Bu dudaklar onunla az mı seviştiniz

Bana kalırsa gözleri saklamalı

Eliniz yok mu, bastonla iş görmeli

Ya da boşluğa takılmış bir eldiven

Asılın, kurtarın hemen

Az şey mi kurtarıp rahat etmek

Ellerle gözleri.

Bir penguen

Nişanla pengueni

Siz kırmızı yerler, kırmızı saçlar severdiniz

O penguen

Bir anahtar, bir pencere, bir horoz tüyü

O penguen

Çay masaları, öğle yemekleri, gezintiler

O penguen

Ölmek mi diyoruz, susturun ölümleri

O penguen

Penguen penguen

Hiçlikle kesilen tahin helvaları gibi

Güneşi eriten çocuk başları gibi

Bir tramvay gibi; günümüzde köşe başları yapan

Serüvenler, hafta tatilleri

Portakal suları gibi içmeyle erkekleşen

Penguen

Vur düşür pengueni

Ama elinizden ne gelir ki

Siz dolgun yaşamaya bakın günleri.

IV

Her evde bir çekirdek gibi insan ağaçları

İnsan elleri

O penguen

Penguen penguen

Soğuk su tadında kadın yüzleri

Bir eski havada belirsizliğe giden

Dörtnala atlar gibi bitmezlik içinde

Örülmeden kazağınız

Dokunmadan çorabınız işte

Hayata yerleşen peşin iplikler gibi

Sevinme iplikleri

Kıskançlık iplikleri

Beni biliyorsunuz ya, öyle sakin

İplikleri

Penguen penguen

Vur düşür pengueni

Ama nasıl, daha karar vermediniz ki

Doğrusu elinizden ne gelir ki

Siz dolgun yaşamaya bakın günleri.

V

Siz değil, o kadar ayrı gidiyor ki sizden

O ne mi, yaşadıklarınız belki

Bir umut oluyorlar sizden önce

Bir aşk, kahveye vurmuş asker ağızları gibi

Siz sabahları şehirlere bakarsınız

Siz sabahları dünyaya bakarsınız şehirlerden

Bir deniz, bir itfaiye eri

Bir pencere sokağa girdi girecek

Damları çiziyor istemenin elleri

Bir çocuk kiremitlerle karışıyor

Cam kırıklarıyla bir kedi

Bir vapur girintiler yapıyor anılarda

Yaşamanın hızları gibi

Eski bir gündüzü açıyor bacaklarınız

Ve elleriniz

Sevişenleri avlıyor bir bitmeyende

Ölüler gülüyor ölüler

Kırın şu sürahileri!

Soğukta durdurulmuş boyunlar gibi

Ve işte

Sizi gösteriyor sizi

Bu yoksulluk odası

Bu kupkuru tahta

Tahtaya geçiyor düşünme sürüleri

Bir yağmur bir yağmur

Ama elinizden ne gelir ki

Siz dolgun yaşamaya bakın günleri.

SIĞINAK

VIII

Olanca kuvvetimle bakıyorum

Her yerde bir şeyler bulunuyor

Dokunma ve renk dağıtma şeyleri.

Bugün pazar kendimi selâmlıyorum

Ve sanki kendimi tekrarlıyorum durmadan

İşte bir sarmağışın son yaprağı gibi

Güneşe, öyle birden ki güneşe

Bir erkek, bir dişi olduğum zaman.

Demek ilk olarak kendimi tekrarlıyorum Nokta

Kim bilir, belki de ben

Bu türlü düşünmenin ilk karşılığı

Kendi yaşamamda

İNSAN

SANA GÜVENİYORUM

SAYGILARIMLA.

PETROL

Bıkmıştım, kediler damlarda vardı

Adamlar geliyordu birtakım adamlardan

Ben, Henri, Alain, bir de Bob

Bugün hepimiz noksan

Bugün hepimiz noksan.

Henri’yi tanıyoruz, kim der ki tanımıyoruk Henri’yi

O bizim musluğumuzdur, çok hızlı akar Avrupa’dan

Alain’se açlığımızdır; bir sürü kadınlar tanır

Günün her saatinde ayrılan

Günün her saatinde ayrılan.

Yorgundum, uzakta güller vardı

Yeni bir gül oluyordu bir gülün oynamasından

Bir ay yeni bir ay yapıyordu odaya girdiğini

Biz Bob’u çok seviyoruz, Bob çünkü umutsuzun biri

Ölüler gibi yani, en çabuk akılda kalan.

Kim geçti bu leylâktan nedense anlaşılmaz

Karışık yüzler aldık birtakım çarşılardan

Ben, Henri, Alain, bir de Bob

Burası Avrupa bazan da şiirde olan

Sizi anlıyorum

– Ne çıkar bizi anlamaktan.

ŞEY ŞEY ŞEY VE ŞEYLERDEN

Bir adam kendi tiyatrosunda, tamam

Bir köpek sokak değiştirdi, korkak

İçi süt dolu bir lokanta ve kapandı

Ben ağzıma geleni söyledim, öyle

Gene bir ağaç öttü, bu kaçıncı.

Sevişsek olmaz mıydı, varan bir

Elbette olurdu, bir kır çiçeği bir bulut

Bir gülüş kanamak üzere, ve gizli

Ve çabuk tarafından bir şey, şarap

Aşk gene kelime değiştirdi, vahşi.

Güneşe çıktık, bunu unutma, varan iki

Ne uzak bir sesimiz vardı, efsane

Gelince Ç ile geliyordu bir çay

Oysa biz iki demiştik, varan üç

Gözler ki demeye kalmadı, derin.

Kim bilir ne seviştik ki saat kaç

Elleri tetikte bütün gazetelerin.

PHOENIX

Ben orda, akşamına orospular dadanan

Camlarında pis sinekler gezinen, ben orda

Eskimiş bir tutuşla şarabını içiyor

Kadınlarda oluyor kadınsız bakışlarla

Başıyla öne düşmüş yüreğiyle beraber

Ya Tanrı’ya inanır ya da isyana.

Kimseye vermiyor ki acılardan atarsa

Kuytular çıkarıyor sevişmeler onlardan

Bu nasıl bir bakış ki dünyaya intiharla

Ya da hep kar yağıyor da düşünmesi siyahtan

Öyle ya kim sevişirdi acıları olmasa

Kim bakardı uzağa köpekleri saymazsam.

Orası bir ölümdür şarabımı doyuran

Ölünen yüzler gibi bir bütündür adamlar

Vaftizi gün ışığında bir garip protestan

Tanrısıyla sevişir; herkes bilir sevişmeyi o kadar

Kim ne derse desin ben bu günü yakıyorum

Yeniden doğmak için çıkardığım yangından.

SESLİ HARFLER

Sen, o benim, daha ne duruyorsun aşk kelimesi

Burası ben, gene bir sevdaya çağrıldı o yer

İnanma elimi deniz, ağzımı bulut ettiğime

Ağzım da, ellerim de dünyaya göre

Günüm aydınlıkla biter.

Tut ki ben her türlü görünmenin apayrısı

Gün günden sevdaya benzer

Bir adam düşünülsem şapkası maviyle gelen

Bir ekmek koparılsam işte o sıra

Benzer mi benzer sevdaya

Bir duruşum var çevresi gözlerinden.

Seni yanımda gezdiriyorum aşk kelimesi

Uyanık, duygulu, her günkü yanımda

Bilmem ki ne yapsam, ne etsem bu sevinirliği

Kendimi görmeye parklara gidiyorum

Kiminin bana kiminin çaresizliğe elleri.

Kaçsam o da bir türlü karanlık şimdi

Ne kadar aynı bir dünyadayız seninle

Aşka, döğüşe, maviye yetmek için

Biriyim, cesurum, var mısın ellerime

Bir başka sabaha kadar içelim.

TAHTAKALE

Gövdesi ince uzun, eliyse peynir ekmekli

Beni mi süzüyor ne, çay mı içiyor ne, anlamadım

Bir asker, öyle bir asker ki, doğduğu günden beri izinli

Dünyaya izinli, kadına izinli, sevmeye izinli

Bilmem ki nasıl olmuş her yerden çıkıvermişler

Ürkek ve devamlı insan yüzleri.

Güneşler gidiyor camlarda; Bayburt’ta akşam yemeği

Kolunu kaldırıyor biraz, yüzünü ekşitiyor biraz, biraz da Donkişotvari

Biriyse elini atmış durmadan karıştırıyor

Cebini karıştırıyor, güldükçe gülüyor kadının biri

Güldükçe gülüyor ya da gülmüyor işte güldükçe

Adamla sıkıntı çatılmış silâhlar gibi.

Çocuksun, anlamıyorsun, süslemişler her yeri

Dokunsan ağlayacak, konuşsan susmayacaklar bir daha

Elleri vardır bilseniz, durmadan sizi gösterir elleri

Baksanız bakılırlar, sevseniz sevilirler kimseye benzemeden

Biri de bir kadındır alınmış efsanelerden

Bir kadındır güzelim unutmuş erkekleri.

Bu sandık, tahta sandık, üstünde gül resimleri

Yanında bir adamla; sanırım doğu illerinden

Üç asker tıraş olmuş, beyaza kesmiş yüzleri

Şeker mi yiyorlar ne, düş mü kuruyorlar ne, anlamadım

Belki de bir Tanrısı var acının, hüznün, ayrılığın

Ki durup dururken öyle ansızın yürüdükleri...

ŞAİRİN KANI

Kanıdır şairin bu sevilmiyen yüz

Gözleri bir köpeğin, bırakmış köpeğini

Tanrısız, kimsesiz, her şeysiz biraz

Gözleri bir başına insanlar gibi

Kanıdır şairin ölümle kımıldamaz.

Kanıdır, bilirim, şairin kanı

Kocaman bir aşk lekesi yıkanmış eski evlerde

Kanıdır, bir adam ki düşürüp ellerini

Önce yorgun ve asil, sonra mahzun ve ürkek

Beyazı unutulmuş orta çağ resimleri.

Kanıdır şairin, gecenin her yerinden

Sevişmeye gireriz korkunç ve bıçak gibi

Açılıp yataklara amansız güllerimizle

Sanki biz her cinsel olayda biraz gemici

Bir gidip bir geldiğimiz o hayal illerinde.

Yüzüdür şairin kanarsa yalnızlıktan

Bir yüz ki upuzun kadınsız günler gibi

Ve nasıl bir acıdır ki, acıyla anlatılmaz

Bir hiçin bir ağızla duraksız kemirildiği

Öyle bir sıkıntı ki ölümle kımıldamaz.

SEVİŞEN

Seni seviyorsam bununla her yerin

Öyle iç çekişlerin gibi bir değil iki

Nasıl yaşamaya başlar daha çok

Buluşan iki mısra gibi. Bir şiirin

Kokusuz, tatsız çocuk adları gibi.

Bir kuş da gözlerine uygulanmış sesiyle

Öter durur kıyısız boş saatleri

Ben niye titriyorum’la birlikte

“Sonsuzluk alanıdır yüreğin.”

Bir anlık gecesinde bir günlük mevsimlerin

Bildik mi yaşamayı ikimizce

Biz getirdik demektir anlamayı evrene

Sevişmek alanıdır yüreğin.

TRAGEDYALAR III / KORO

Birdenbire yapayalnızsanız her yerde

Ve bundan korkuyorsanız

En küçük şeylerden bile. Örneğin birine saati sorsanız

Karşıdan karşıya geçseniz bir caddede

Sesinizi alçaltıp dikkatle bakarken çevrenize

Biriyle bir şeyler konuşsanız

Ve her gün kitaplar, dergiler alsanız. Postacı her gün mektup getirse

Sözgelimi bir resmi dairede

Fazlaca oyalansanız

Şöyle bir iki otobüs kaçırsanız üstüste, neden olmasın

Kaldı ki, hiçbir şey yapmasanız bile

Tuhaftır

Sanki herkes kuşkuyla bakacaktır yüzünüze.

ÇAĞRILMAYAN YAKUP

I

Kurbağalara bakmaktan geliyorum, dedi Yakup

Bunu kendine üç kere söyledi

Onlar ki kalabalıktılar, kurbağalar

O kadar çoktular ki, doğrusu ben şaşırdım

Ben, yani Yakup, her türlü çağrılmanın olağan şekli

Daha hiç çağrılmadım

Biri olsun “Yakup!” diye seslenmedi hiç

Yakup!

Diye seslenmedi ki, dönüp arkama bakayım

Ve içimden durgun ve çürük bir suyu düşüreyim

Ceplerimdeki eskimiş kâğıt parçalarını atayım

Sonra bir güzel yıkanayım da...

Ben size demedim mi.

Evet, kurbağalara bakmaktan geliyorum

Sanki böyle niye ben oradan geliyorum

Telâşlı, aç gözlü kurbağalara

Bakmaktan

Bilmiyorum

Bilmiyorum, bilmiyorum

Ben, yani Yusuf, Yusuf mu dedim? hayır, Yakup

Bazan karıştırıyorum.

>

Bazan karıştırıyorum ya, çok uzun bir gündü

Sonra bu çok uzun günün sıcak bir günü

Kediler kırmızı alevler halinde koşuyordu

Onlar işte hep boyuna koşuyordu

Birileri çıkıyordu ordan burdan

Hiç çıkmamak halinde ve ölgün

Birileri çıkıyordu

Geceden kalma bir lamba yanıyordu, açık

Bir pencerenin sokağa doğru içinde

Bu uyum korkunçtur Yakup!

Yakub’un olması korkunçluğudur bu

Dünyanın insana doğru içinde

Yakup, Yakup!

Burdayım, yani ben... evet, geliyorum

Lambayı söndürmesinler, geliyorum

Siz bütün lambaları yakın, evet

Ben, yani Yusuf, Yusuf mu dedim? hayır, Yakup

Bazan karıştırıyorum.

Ve kendine bilinmeyenler yaratan Yakub’um ben, iyi ya

Durduğum bir gündü, diyorum, bütün ilgiler sizin olsun

Her türlü bir şeyler sizin olsun, ben artık

Hep böyle istiyorum, ayıp değil ya

Durduğum bir gündü, diyorum, yüzümü göğe doğurduğum

Bir gündü ve yaşar gibi kaldığım bir yaşama içinde

Ve yollarda ölü baykuşlar bulduğum

Bir ölünün günü boyayan renginde

Çürük evler bulduğum, içleri sonsuz kayalar

Kayalardan dondurmalar sorduğum

Ben, yani Yakup, Yakub’un hiç çağrılmamış şekli

Kim bilir ne diyordum

(Kim bilir ne diyordu bir baykuş yaratıldığına

Bir baykuş tarafından

Ve bütün baykuşlar o bütün baykuşların arasında ne oluyordu

Ben ne oluyordum.)

Bütün iskemleler ağır ve hastalıklı

Bir gidip bir geliyordum kendime aptallaşarak

Bunu Yakup söyledi

Dedi ki, çünkü herkes Yakub’u yaşıyordu, bense

Çöllerden ve kızgın güneşlerden icatlar yapıyordum

Kızgın kâğıtların üstüne

Ve alevler halinde dünya bana dokunuyordu

Ve ayakta soğuk bir bira içmiş kadar bir anlamım oluyordu bazan

Oluyordu ve bir de

Bir otobüse bindiğim, biletçinin bilet bile kesmek istemediği ben

Kendimi koruyordum

Bunu bana Yakup söyledi

Öyle bir Yakup ki bu, onca din kitaplarının sözünü bile etmediği

Kimsenin sözünü bile etmediği bir Yakup

Ben

Bunu hep biliyorum

Bunu hep biliyorum ve işte

Özgürüm, cezasız duruyorum.

UÇURUM

Bir ağaç sürüsünün üstünden

Çok ağaçlı bir ağaç sürüsünün üstünden

Kesilmiş limon dilimleri gibi düşüyor güneş

Votka bardağımın içine

Benim olmayan bir sevinç duyuyorum.

Kesiyorum durduğumuz yeri ortasından

Ey görünüş! seni bir yerinden hiç anlamıyorum

Dibinde değil ayaklarımın, damarlarında

Derinliğini orda tutan, ordan harcayan

Uçsuz bucaksız bir uçurum.

Zamanla değil, bir yerde

Benim olmayan bir şeyle yaşlanıyorum

Geçiyorum ilk şeklimi tüketerekten

Ağır ağır yanan bir tuğla harmanını

Billûrdan sarkaçlarıyla.

Kalbim, serseriliğim benim.

KİRLİ AĞUSTOS

O da var olanın ağır ağır yokluğu

Surda bir gündüz kımıldamakta

Dağılmanın beyaz organı: tuz birikintileri

Gibi bir gündüz

Kalın kabuklarını kaldırır doğa.

Düşer bir balıkçının tersi olan şey

Kirli ağustos! beni ordan oraya götüren eşya

Aklımda üç beş otel ya kalır

Ya kalmaz üç beş otel aklımda

O da değil bir otelin kendisi

Yalnızlığın kahverengi organı: düş birikintisi

Bir de kahverengi alevlerden yapılma.

Başka değil, yokluğu görmek için

Kirli ağustos! gözkapaklarımı da yaktım sonunda.

ÜRPERTİ

Sisini kendi yaratan gemi

Kayıp gidiyor ayaklarımın altından

Çırpıyor kanatlarını zıpkın kuşu

Sisin içinde

Denizde zaman yok.

Yanmış bal kokuları getiriyor rüzgâr

Kıyıdaki çamlardan

Döl tozlarıyla.

Ben de bir tohumum burada

Uyarılmış bir tohum

Beni kıyıya

Bırakan bana

Denizde zaman yok.

Saflığın ve güzelliğin

Büyük zamanı...

GÖKANLAM

IX

Ey deniz! sen bile ıslanırsın

Ben senin sonsuzundan bir alkolik çocuğum.

Düşer ilkyaz kalır bir zeytin dalı hemen

Bir doğa sayımından değilse kendiliğinden

Ben çıkarım bir yükseklikten düşme’ye

İnerim inerim bir kuğunun sağa ve sola bakma serüvenine

Ey deniz sen bile ıslanırsın ki, anla

Günlerden saatlerden bir alkolik çocuğum.

Az mı kaldım sayılır bir otel’de bir yerde

İçi buz dolu bir bardakla aynı değerde

İsterim geçmek isterim az az yaşamakla bir şeyleri

Mavi bir zamandan kalma’yı, mavi bir zamanı bilme’yi

Oysa ben yaşamaktan da yoğun

Bir sıra yalnızlıktan bir alkolik çocuğum.

SU

Bir gün, bir uzun gün hep denize baktık

Miller ve ağırlıklar bitti

Gelip geçmeler bitti, gemilerin

Beyaz ve kocaman gövdeleri

Gözün kahverengi suyuna geldik.

Palamutlar yaktık, çalılar her zamanki gibi

Süsledi bizi bu ufak değişiklik

Çok ağır bir şeydi gün dörtgenleri üstümüze düşen

Aydınlıktan kopan aydınlıktan kesilen

Ağır mı ağır

Kaldık ne kadar kaldıksa böyle

Sonra gün diye bildiğimiz ne varsa akıtıldı

Duvarlar, sarmaşıklar, evler akıtıldı

Güneşler, hızarlar, kıymık taneleri

Vinç sesleri, çekiç sesleri bir bir.

Sokağın bitiminde dönüp arkama baktım

Her şey nasıldı diye

Sundurma hazin

Çarşı kararsız

Düzlerde yarlarda tepelerde

Kurtlar, tavşanlar, yılanlar erimekte

Herkes dünyayı bir yanından onarıyor sanki

Meltem belli belirsiz bir şeyleri kıpırdatıyor

Gözümü kapatıp baktığımda

Sudur gün.

Ah sudur, ne yandan baksam sudur

Suyun imgesi sudur

Trenlerin kalktığı her yerde

Bavullar sudur

Bir gün bir Erzurum çalkantısı

Öbür gün bir Konya pası

Manisa’dan görünen İstanbul kıyıları

Çantası açık duran bir kadının anısı ve

Dudak boyası

Ardahanlı bir kartal

Kızılcahamamlı bir pirinç

Tülbentler, yazmalar, krepler

Hep sudur

Askerin son defa memleketine baktığı

Yüzünü çevirince bir bardak gibi düşüp kırılan memleket

Ve gemilerin ağır ağır limanlardan çıktığı

Ah sudur.

Bir gün, bir uzun gün bir aynanın önündeyim

Kirpikler ve saçlar bitti

Gövdem duvara sürte sürte inceltilmiş bir nesne gibi

Dalgın ve uzun

Uzun ve sisli

Ben ki gövdemle tattım gövdemi, iyi bilirim

Bir hurma, bir başdönmesi

Kokusu başdönmesinin

Güzel kaplar aldım bu yüzden, ne kadar güzel kap varsa aldım

Bilmek için suyumu

Ve hazırlıklı değildim ve bildim

Ben suyun bir dakika durduğu

Durunca boğulduğu bir yerdeyim.

>

Bir kilimi yere sermek kadar güzel ne var

Sonra püsküllerini düzeltmek kadar

Ya sofraya dilim dilim kesilmiş bir domatesi koymaktaki görkem

Kamyon sürmek yükünü bilmeden

Ve ikimiz bir akşamüstü sırasında

Ve akşamüstünün Anadolu’ya giden bir otobüs gibi kalkması sırasında

Dağlarda, tarlalarda, köprü altlarında

Sazların, taşların, yosunların arasından geçerek

Bir akik gibi yansıyaraktan hem de

Kırmızı bir karpuzun doğum sancısına

Su akar ben akarım

Ben akarım su akar

Vakit yok bakışmaya

Günlerden suya.

PAS

Duvar diplerinde ve sakınaraktan

Duvar diplerinde ve alacakaranlıkta

İyi yenmemiş bir kiraz çekirdeği gibi yıprak

Gidip geliyorsa durmadan

Gücenik bir köpeğin bir okul şarkısını anımsattığı gibi

Gidip geliyorsa

Ve çocukluğunun bir düğme kadar delik yerinden bakılırsa

Gözleri bir çağla çekirdeği gibi beyaz ve kocamansa o zaman

Gözleri iki safran ipliği şimdi.

Ve güneş kar topluyorsa bakışlarından

Biz ki utançlı bir kar seyircisi

Sen bak ki o beyaz karın kırmızı

O beyaz karın ürkek

O beyaz karın utanaraktan geri geldiğini

Seyrediyorsa susarak

Biliyordur tam göğsünün altında yaşar gibi

Biliyordur ki bir eylemdir yerine göre susmak.

>

Duvar diplerinde ve sakınaraktan

Bütün paslar kabarıyor bir bir

Ağzın ve dilin ve parmakların pası

Yüreğin ve bilincin

Bak işte, patlamış kentin su boruları da

Duyduğu bir çürük su şırıltısı

Ki hemen geliyor aklına

Bir şarkı ne zaman güzel değildir

Sonu olduğu zaman

Sonu yoktur çünkü güzel şarkıların

Kimse bir şarkıyı sonuna kadar söyleyemez

Nasıl ki ölüm öldürenlerinse

Ve korku korkmuyor görünenlerin

Şarkı tersine

Tut ki kırgın bir menekşeden sapmıştır onun yüreğiyse

Hem de bir menekşeyi yeniden icat etmiş gibi

Gererek yapraklarını

Gererek gözkapaklarını

Yumruklarını sıkarak

Ağlamayı unutmak için.

Duvar diplerinde ve sakınaraktan

Bir akşamüstü sırasında

Saygı anılarınıza

Saygımız ki bir kurşun yarası kadar derin.

MENDİLİMDE KAN SESLERİ

Her yere yetişilir

Hiçbir şeye geç kalınmaz ama

Çocuğum beni bağışla

Ahmet abi sen de bağışla.

Boynu bükük duruyorsam eğer

İçimden böyle geldiği için değil

Ama hiç değil

Ah güzel Ahmet abim benim

İnsan yaşadığı yere benzer

O yerin suyuna, o yerin toprağına benzer

Suyunda yüzen balığa

Toprağını iten çiçeğe

Dağlarının, tepelerinin dumanlı eğimine

Konya’nın beyaz

Antep’in kırmızı düzlüğüne benzer

Göğüne benzer ki gözyaşları mavidir

Denizine benzer ki dalgalıdır bakışları

Evlerine, sokaklarına, köşebaşlarına

Öylesine benzer ki

>

Ve avlularına

(Bir kuyu halkasıyla sıkıştırılmıştır kalbi)

Ve sözlerine

(Yani bir cep aynası alım-satımına belki)

Ve bir gün birinin bir adres sormasına benzer

Sorarken sorarken üzünçlü bir ev görüntüsüne

Camcının cam kesmesine, dülgerin rende tutmasına

Öyle bir cıgara yakımına, birinin gazoz açmasına

Minibüslerine, gecekondularına

Hasretine, yalanına benzer

Anısı ıssızlıktır

Acısı bilincidir

Bıçağı gözyaşlarıdır kurumakta olan

Gülemiyorsun ya, gülmek

Bir halk gülüyorsa gülmektir

Ne kadar benziyoruz Türkiye’ye Ahmet abi.

Bir güzel kadeh tutuşun vardı eskiden

Dirseğin iskemleye dayalı

– Bir vakitler gökyüzüne dayalı, derdim ben –

Cıgara paketinde yazılar resimler

Resimler: cezaevleri

Resimler: özlem

Resimler: eskidenberi

Ve bir kaşın yukarı kalkık

Sevmen acele

Dostluğun çabuk

Bakıyorum da şimdi

O kadeh bir küfür gibi duruyor elinde.

Ve zaman dediğimiz nedir ki Ahmet abi

Biz eskiden seninle

İstasyonları dolaşırdık bir bir

O zamanlar Malatya kokardı istasyonlar

Nazilli kokardı

Ve yağmurdan ıslandıkça Edirne postası

Kıl gibi ince İstanbul yağmurunun altında

Esmer bir kadın sevmiş gibi olurdun sen

Kadının ütülü patiskalardan bir teni

Upuzun boynu

Kirpikleri

>

Ve sana Ahmet abi

Uzaktan uzaktan domates peynir keserdi sanki

Sofranı kurardı

Elini bir suya koyar gibi kalbinden akana koyardı

Cezaevlerine düşsen cıgaranı getirirdi

Çocuklar doğururdu

Ve o çocukların dünyayı düzeltecek ellerini işlerdi bir dantel gibi

O çocuklar büyüyecek

O çocuklar büyüyecek

O çocuklar...

Bilmezlikten gelme Ahmet abi

Umudu dürt

Umutsuzluğu yatıştır

Diyeceğim şu ki

Yok olan bir şeylere de benzerdi o zaman trenler

Oysa o kadar kullanışlı ki şimdi

Hayalsiz yaşıyoruz nerdeyse

Çocuklar, kadınlar, erkekler

Trenler tıklım tıklım

Trenler cepheye giden trenler gibi

İşçiler

Almanya yolcusu işçiler

Kadınlar

Kimi yolcu, kimi gurbet bekçisi

Ellerinde bavullar, fileler

Kolonyalar, su şişeleri, paketler

Onlar ki, hepsi

Bir tutsak ağaç gibi yanlış yerlere büyüyenler

Ah güzel ahmet abim benim

Gördün mü bak

Dağıtılmış pazar yerlerine benziyor şimdi istasyonlar

Ve dağılmış pazar yerlerine memleket

Gelmiyor içimizden hüzünlenmek bile

Gelse de

Öyle sürekli değil

Bir caz müziği gibi gelip geçiyor hüzün

O kadar çabuk

O kadar kısa

İşte o kadar.

Ahmet abi, güzelim, bir mendil niye kanar

Diş değil, tırnak değil, bir mendil niye kanar

Mendilimde kan sesleri.

SONRASI KALIR

On kalır benden geriye, dokuzdan önceki on

Dokuz değil on kalır

On çiçek, on güneş, on haziran

On eylül, on haziran

On adam kalır benden, onu da

Bal gibi parlayan kekik gibi bunalan

On adam kalır.

Ne kalır ne kalır

Tuz gibi susayan, nane gibi yayılan

Dokuzu unutulmuş on yüz mü kalır

Onu da unutulmuş bir şiir belki kalır

On çizik, on çentik, on dudak izi

Bir çay bardağında on dudak izi

Aşklardan sevgilerden

Suya yeni indirilmiş bir kayık gibi

Akıp geçmişsem, gidip gelmişsem

Bir de bu kalır.

Ne kalır benden geriye, benden sonrası kalır

Asıl bu kalır.

On yerde adım geçse geçmese

Dağlardan tepelerden inen bir düzlüktüm, anlaşılır.

Akşam olur bir günden dibe çökerim

Su içer dibe çökerim

İyimser bir duvarcıyım her gün bir tuğla düşürürüm elimden

Bu yüzden gecikirim

Size bu sıkıntı kalır.

Ne kalır

Kahvelerde kalın kalın kayısı vakti

Dişleri kesmeyenin en az kayısı vakti

Dişleri hiç kesmeyenden

Gün geçer kendi kalır

Kahvelerde kayısı.

Gezginim, açık denizlerden yanayım

Biraz da Akdenizliyim, bu işte böyle kalır

Akdenizli herkes konuşur duyarlığını

Başka ne kalır

Biz ki bir konuşuruz geriye on şey kalır.

Benim göğüm gövdemin böyle yuvarlak vakti

Kolları açılmış kalır.

Ben buyum, dersin, arkadaş

Sevgilim ben buyum

Yüreğim vurgun, dişlerim altın

Ceketim sol omuzumda

Vakit vakit incelen vakit.

ÖLÜ MÜ DENİR

Ölü mü denir şimdi onlara

Durmuş kalbleri çoktan

Ölü mü denir şimdi onlara

Kımıldamıyor gözbebekleri

Ölü mü denir peki

En büyük limanlara demirlemiş

En büyük gemiler gibi

Kımıldamıyor gözbebekleri

Ölü mü denir şimdi onlara.

Suratları gergin

Suratları kararlı

Belli ki çok beklemişler

Kabuğundan çıkan bir portakal gibi gelen sabahı

Suratları gergin

Bir savaş alanına benziyor suratları

Dudakları nemli

Son defa kendi etini öpüp

Yani son defa gerçek bir insan etini

Hazla kapanmışlar öyle

Geçirmiyor gövdeleri soğuğu

Geçirmiyor sıcağı da

Ve ikiye ayrılmış bir nehir gibi bacakları

Akıyorlar sonsuza

Ölü mü denir şimdi onlara.

Kimse hüzünlü olmasın

Sırası değil hüznün daha

Bir gün bir şehrin alanında

Bir mermer yığınının gözlerine

Omuzlarına düşerse bir çınar yaprağı

Hüzünlensin yaşayanlar o zaman

Sırası değil hüznün daha.

Öylesine sıkılmış ki yumrukları

İyice sıkılsın diye yumruklar

Saklansın diye bir armağan gibi bu katılık

Öylesine sıkılmış ki yumrukları

Kimse hüzünlü olmasın

Kimse hüzünlü olmasın diye

Sırası değil hüznün daha.

Unutulsun bir gövdeye duyulan hasret

Unutulsun bu alışılmış duyarlık

O kadar sade, o kadar kalabalık ki

Unutulmaya değer onların insan gövdeleri

Ve unutulmalı mutlaka

Dolsunlar diye yüreklere

Dolsunlar damarlara.

Ölü mü denir

Ölü mü denir şimdi onlara.

BEN RUHİ BEY NASILIM

I

Gördün mü hiç suyun yanmasını tuzda

Gördüm ben bu yaşam boyu iniltiyi

Büyük bahçelerin küçük içinde

Saksılardan birinde

Gördüm de

Uyurken uyandırılmış gibi

Beni bir sardunya büyüttü belki.

O ben ki

Bir kadında bir çocuk hayaleti mi

Bir çocukta bir kadın hayaleti mi

Yalnızca bir hayalet mi yoksa.

Ne peki

Yere dökülen bir un sessizliği mi

Göğe bırakılmış bir balon sessizliği mi

İşini bitirmiş bir org tamircisinin

Tuşlardan birine dokunacakkenki

Dikkati ve tedirginliği mi.

Bekler mi beni

Her yanı, ama her yanı çocuklar gibi gülümseyen

Bir sürü yaz gününün içinde

Acaba bekler mi beni

Uykularım, o sonsuz uykularım

Yanmış bir limonluktaki

–Ve limonlar ki her gün bir yaprak ayininde

Sesini hiç eksiltmeyen–

Ama bilmez miyim ben

Bilmez miyim hiç

Böyle sığ hayallerle oyalanmak yerine

Kısacık bir zaman olmalıydı elimde

Turfanda meyva gibi bir zaman

Yollar yollar kateden tadı ve ekşiliği

Geçerek erguvanların dönemecinden

Leylakların dörtyol ağzından

Yapıştırıncaya dek beni dudaklarına

Acının dudaklarına ve geçmişin

Bir yaban gülü yaprağı gibi beni

Ama ne gezer.

>

Korkmuyorum artık solmaktan

Solmaktan ve solgunluktan

Gelmişim nerelerden böyle

Kurumuş bir dere yatağı gibi

Ya da pek kurumamış da

Baygın, hasta ya da cançekişen

Çırparaktan yüzgeçlerimi dip sularında

Ya da yer tahtaları, muşamba, örtük perdelerin kasvetini

Yorgun düşerek taşımaktan

Ve ne çıkar ayırmasam kendimi

Suların büyük içkilere kavuştuğu koylardan.

Koylardan

Kapsayan o sevimsiz, o küçük aşkları da

Eskiyen turunçlar gibi ilk rengini pek aratmayan

Ayırmasam kendimi

Diyorum ayırmasam

Köhnemiş bir geminin –izine pek rastlanılmayan–

İçindeki bir yolcudan da, değerli taşlarla dolu cepleri

Cepleri yüreği cepleri

Ayırmasa da ben

Kim görürdü o yolcuyu, yani kim farkederdi beni

Sıradan acılardır çünkü bütün ilgileri toplayan

Oysa sıkıntıyı buruşuk bir iç çamaşırı gibi saklayan

Bu kımıltısız gövde

Görülmemiştir ki hiç görülsün şimdi

Görülmediği gibi gündoğumundan havalanan kuşların

Ya da bir oda kapısını açtığınız zaman

O müthiş öğle sıcağında

Pencerenin önünde örgü ören birinin

–Örgü mü, bir çay bardağını başka başka tutan ellerin

becerikliliği mi–

Görülmediği gibi

Ama var mıydı sanki görülmeyi isteyen

Var mıydı bir şeyler bekleyen yüreğimin eskittiklerinden.

BEN RUHİ BEY NASILIM / KORO

ÇİÇEK SERGİCİSİ, MEYHANE GARSONU, MEYHANE PATRONU, KÜRK TAMİRCİSİ YORGO, HAYRÜNNİSA, GENELEV KADINI, OTEL KÂTİBİ, CENAZE KALDIRICISI ÂDEM, AKORDEONCU KADIN, EMEKLİ POSTACI, V.B.

Çelenklerimizle geldik, yoktunuz

Ara sokaklarda, pasajlarda aradık, yoktunuz

Meyhanelere baktık, otellere sorduk, yoktunuz

Nerdesiniz Ruhi Bey?

RUHİ BEY

O kadar bekledim ki, geliyorum

Ölümümü bekledim, geliyorum

“Bir ölüyü ve ölünün bütün inceliklerini”

Bekledim geliyorum.

Ben Ruhi Bey, mutlu olan Ruhi Bey

Ölümü gömdüm, geliyorum

Bir sonbahar günüydü, geliyorum

Güneşler buz gibiydi, geliyorum

Ve bütün kötülükler

Ölümün armaları gibiydi

Size anlatırım, geliyorum.

Hepsini, hepsini gömdüm, geliyorum

Havuzun kırık taşlarını –siz bilmezsiniz–

Limonluğu ve kırmızı konağı –siz bilmezsiniz–

Aynalarda kendini seven Ruhi Beyi –siz bilmezsiniz–

Ve bildiğiniz Ruhi Beyi –ya da pek bilmediğiniz–

Gömdüm ben, geliyorum.

>

KORO

İyi biliriz sizi biz, iyi biliriz

Nerdesiniz Ruhi Bey.

RUHİ BEY

Gömdüm hepsini, geliyorum

Bütün ölülerimi gömdüm, geliyorum.

KORO

Peki, ya sonuç Ruhi Bey, ya sonuç

Biz sizi tanımaz mıyız

Siz ne yaparsınız bundan sonra, biz ne yaparız

Bir bütünün parçalarıyız, bir bütünün parçalarıyız.

RUHİ BEY

Sonuç mu dediniz, ne dediniz

Sonuç hiç gömülür mü, geliyorum

Ben yalnız ölülerimi gömdüm, geliyorum.

KORO

Doğrusu anlamıyoruz Ruhi Bey

Her insan biraz ölüdür

Biz ki bir bütünün parçalarıyız, biliriz

Her insan biraz ölüdür.

RUHİ BEY

İnsan yaşıyorken özgürdür

Yaklaştım iyice, geliyorum.

KORO

Her insan biraz ölüdür

Biz de biraz ölüyüz.

RUHİ BEY

Ölüler ki bir gün gömülür

İçimizdeki ölüler, dışımızdaki ölüler

İnsan yaşıyorken özgürdür

İnsan

yaşıyorken

özgürdür.

ADSIZ BİR ÇİÇEK

Rengini dünyaya ilk defa sunan

Adsız bir çiçek gibi parlıyorsa gözlerim

Sevgilim

Bana ‘sen bir şairsin’ dediğin zaman.

Yalnız sana yazıyorum bu şiiri

İstersen bir şiir gibi okuma

Çünkü her yıl yeniden yazacağım onu

Soğuklar başlayınca havalanıp

Millerce yol katettikten sonra

Güneyi tadan bir kuşun sevinciyle.

Ve yazmış olacağım bir de

Her dönemde her çağda

Sevdanın kendine özgü diliyle.

SEVDA BİR ATEŞ BULDU SENDE...

Sevda bir ateş buldu sende, eğilip öptü seni

Artık kimse denizi bilmiyor.

Dirseklerini masaya koyuşundan belli

Gelip geçen bir günü bitirmek istemediğin

Sevda bir umut buldu sende.

Ey bir yolcu listesinde bir ölüyü arayan

Artık kimse gözlerini bilmiyor.

Şunu imzala

Bir mektup, bir telgraf alındısı değil

Unutulmuş bir sevdadır kapını çalan

Ve sevimsiz bir terlik gibi duran odan

Kimse artık bir şey giymek istemiyor.

Sonra bir pencereden kendine

Ayışığı gibi vuran sen

Ne sana ne başkasına benziyor.

Ve işte bir dip balığı su boşluğunda

Çırparaktan yüzgeçlerini

Hiç kimseye uymayan bir mevsim öneriyor.

İÇİNDEN DOĞRU SEVDİM SENİ

İçinden doğru sevdim seni

Bakışlarından doğru sevdim de

Ağzındaki ıslaklığın buğusundan

Sesini yapan sözcüklerinden sevdim bir de

Beni sevdiğin gibi sevdim seni

Kar bırakılmış karanlığından.

Yerleştir bu sevdayı her yerine

Yüzünde ter olan su damlacıklarının

Kaynağına yerleştir

Her zaman saklamadığın, acısızlığın son durağına

Gül taşıyan çocuğuna yerleştir

Ve omuzlarına, daracık omuzlarına

Üşümüş gibisin de sanki azıcık öne taşırdığın

Tam oraya işte, uçsuz bucaksız bir düzlükten

Bir papatya tarlasıyla ayrılmış göğüslerine yerleştir

Ve esmerliğine bir de, eski bir yangının izlerinin renginde

Saçlarının yana düşüşüne, onları bölen ikiliğe

Alnından başlayan ve ayak bileklerinde duran

Yani senin olmayan, seni bir boşluk gibi saran hüzne yerleştir

Yerleştir onu bir kentin parça parça aklında tuttuğun

Kar taneleri gibi uçuşan

Ve her gün biraz daha hafifleyen semtlerine

Yerleştir bu sevdayı her yerine.

Ekledim ben tattığım her şeyi denizlere

Bildiğim ne varsa onlar da hep denizlerden

Sen de bir deniz gibi yerleştir onu istersen

Sevdayı

Ve köpüklendir

Ve yaşlandır ki işte kederi anlamasın

Ama dur, her deniz yaşlıdır zaten

Öğrenmez ama öğretir mutluluğu

Bizim sevdamız da öyledir, iyi şiirler gibi

Biraz da herkes içindir. Ve gelinciğin ikinci tadına benzemeli

Var eden kendini birincisinden

Yani bir sevdayı sevgiye dönüştüren.

Ben şimdi bir yabancı gibi gülümseyen

Tanımadığın bir ülke gibi

İçinde yaşamadığın bir zaman gibi

Tam kendisi gibi mutluluğun

Beni bekliyorsun

Ve onu bekliyorsun beni beklerken.

İÇİNDEKİ SESSİZ PARLAKLIK

İçindeki sessiz parlaklık

Elini kestiğin bir yerlerden görünür

Sözgelimi bir tırnak kenarında

Kalbini anlatırken kalbinde

Bir şiir okurken şiirden sızan kanda

Öyle ki

Gözlerin maviyse de pembeyle bakarsın bana

Kalır aklımda

Çünkü o

Ekim günleriyle aralıksız boyanan

Bir ırmağın durgun sesidir

İyi ya, ekimdir işte, kasıma ne kalmıştır şurada

Yani bir çay ocağının başında

Bir adam şekerlere çocukluğunu sevdirir.

Nerden nereye

Dün akşam evinin önünden geçtim

Nedense uğramadım sana

Sanki dünyaları kapsayan bir uğultu

Azala azala

Yol boyunca yapraklarda oluştu

Boğaziçi iskelelerinden birinde

Sarı bir elmayı dişledi bir iskele memuru

İyi biliyorum günlerden perşembeydi ve akşam

O kadar da akşam değildi

Hafifçe yanmış bir simit yenebilirdi

Okumayı bilsem köşedeki eski çeşmenin

Saçları örgülü çeşmenin

Alnı armalı çeşmenin

Yazıları rahatça

Okunabilirdi.

Göksu deresinin orada

Köhne ahşap bir bina

Üstünde bir yazı: Brasserie

Sanırım işgal zamanından kalma

Kıyıya çekmiş motorunu Ahmet abi

Şimdilerde dikiş dikiyor gecekondusunda

Nicedir gördüğüm de yok

Yüzyıllar geçmiş sanki aradan

Gerçekte zaman da ne ki

O olmasaydı, onlar olmasaydı

Gelecekte insan gibi yaşamanın onuru

Elbette gecikirdi

Yeri gelmişken saygıyla, içten

Merhaba Ahmet abi.

>

Saat yirmi on beş’te bir vapur var Köprü’ye

Çay ocağının karşısında oturacağım

Demli çay, mavi gözlerin

Gözlerin neden mavi.

Aklıma geldi birden

İstanbul’da doğup büyüyen

Herkes

Masmavi düşünür kendini bir mozayık gibi

Mavi bir dünyadan gelir en önce

Mavilerle yaşlanır

Koyu mavi bir toprakla örtülür üstü

Geçelim

Daha pek düşünmek istemiyorum ölümü

Yeter ki eksilmesin öfkem

Yeter ki aklım gücüm yerinde

Ve sonuna kadar direnmede

Adımı unutup

Bir kaya gibi sert ve görkemli kalmayı bileyim

Elbette umutsuzluğa düşerim bazan

Elbette umutluyum her zaman

Neden yazılır bir şiir

Neden okunur bunca yazı

Çünkü nasıl alışabilir başkaca

İnsanın karmaşıklığı.

Evet

Dün akşam evinin önünden geçtim

İçim hem kimsesizdi hem kalabalık

Bu demektir ki sevgisiz düşünemiyorum sevdayı

bana söz ver yarın akşam

Göze al her şeyi yeni baştan konuşmayı.

BİR SU YILI DENEBİLİRDİ...

Bir su yılı denebilirdi geldi geçti

Üstünde durmuyorum

Terledim, bulanık baktım

Ne varsa kendiliğindendi

Hemen hemen evden çıkmadım.

Sanki avuçlarımda sürekli

Yıkanmış, tabağa konmuş bir meyvanın ellenmişliği

Ola ki makyajı bir oyuncunun karışmış gözyaşlarına

Yeni kireçlenmiş bir duvarın kireci

Avuçlarımda sürekli

Bir su yılı denebilirdi üstünde durmuyorum

Kalmışsa kalmıştır bir çomak gibi

Kuru

Artık kullanılmayan bir demiryolu

Kararmış, kırık dökük

Üstünde bir yük vagonu.

>

Mavi bir araba kapımın önünde

Bütün yıl

Bir su yılı

Kapısını kimse açmadı

Açıp kapamadı hiç kimse

Aslında mavi de sayılmazdı pek

Balkıyıp duruyordu kırmızı bir şakayığın renginde

Yani sabah güneşlerini denizde

Günbatımını denizde

Severek yaşayan bir balık da denebilirdi ona

Çünkü düşler gerçekle

Gerçekler düşle

Anlayınca bir gün buluştuğunu

Geçirir her günceye kısa bir yolculuğu

Ama bir takı eksik gibidir bir sözcükte

Damağın dudağın alışkanlığına karşı

Kalbin atışlarıyla çok uyumlu bir de.

Hadi anlat deseler anlatamam

Bir yere gidiyorken cayıp bir başka yere gitmeyi

Yani bir kunduzu karşıdan karşıya yüzdüren sezgi

Nedir ben bilemem ki

Belki bir raslantıdır da ondan mı sevdanın yeri

En yakın yeri

En uzak yeri

Bitmeyen yeri

Bitecek yeri

Farkedilmez zaten anlaşılmış sevdanın

Anlaşılmaz sevda ile bütün ekleri.

Gözlerim sevdim seni

Kökleri gözlerimin

Suyunu benden içen ıssız bir kasaba gibi.

HER SEVDA...

“Yeni aşk kelimeleri,

yeni öğrenilen incelikler

öbür sevgiliyle saklanıyor.”

F. Scott Fitzgerald

Her sevda başlangıçtır bir yenisine

Öteki başkaldırır daha bitmeden biri

Biz isteyelim istemeyelim sürüp gider böylece.

Baksak ki unutmuşuz günün birinde her şeyi

Ne o sevdalar, ne ölümsüz sözler kalmış

Toplasak toplasak hepsini işte

Onca sevda bir sevdayı yaratmış

Döner durur başımızın üstünde

Gözlerden ağızlardan saçlardan

Ellerden omuzlardan yapılmış bir hâle.

Ve çınlar her biri bir silahın yankısı gibi

Bir yaşam boyu biz tetiği çektikçe.

ŞAİRİN SEYİR DEFTERİ / BAŞLANGIÇ

Doğanın bana verdiği bu ödülden

Çıldırıp yitmemek için

İki insan gibi kaldım

Birbiriyle konuşan iki insan.

KUŞATMA

Bir gün akıp gitmeye her yerim

Suyundan içmeyle alışık.

Gitmek! yazmışım defterime çoktan

Rıhtımlar, güz halatları, daha bir sürü şey

Şuramda darmadağınık.

Vişneler, atlar, yıldızlar

Yıldızlar, sık ağaçlar, kasaba lokantaları

Yıllarca duran sözler yenisi konuşulmadık.

Oteller, oteller, o bakımsız suçluluğum benim

Geçmem kapınızdan bile artık.

Doğasın, bir sen beklersin beni, bilirim

Sesimi, düşlerimi, kırık parmaklarımı

Var başka neyimse onları artık.

Doğasın sen, doğasın, yarat beni yeniden

Ey yalnızlığımı kuşatan yalnızlık.

NELER ALMALIYIM YANIMA

I

Şiir için: yılgı, sessizlik, yavaşlatılmış uyum

Acı için: bir kandil, bir tütün kesesi, bir iskemle kırık

–çocuklar kapı önlerinde otursunlar, oynasınlar ya da–

Düş için: kendini denizde sanan o bunak kaptan

–gerekli çok–

Şarkı için: kalmadı usumda tek dize –ama o dizelerin sesi var,

ilk ağızdan çıktıkları günkü gibi, pespembe renkleriyle–

Zaman için: yer değiştiren gölge –yeterli–

Mevsimler için: portakal, böğürtlen, ayçiçeği

Aşk için: unutkanlık ya da

Dikkatle kullanılan ve değiştirilebilen birkaç anı

Öfke için: Marx, Lenin, vb.

Okumak için: Dostoyevski, Marquez, Sait Faik

–başkaca kim olabilir düşünmeli

Şiirse, elbet

Akdeniz şairleri.

Keser, çivi, kerpeten

Çanak çömlek

Gerekli hepsi

Bir kayık kıyıda

Akşam serinliği, ürperti

Ve sazlıkların orada

Orada sazlıkların

Bir sabah erken

Güneş doğmadan daha

Birdenbire ikimiz

Kötüler gibi bir şiiri

Arar gibi kendimizde belli belirsiz.

KİTAP, MENEKŞE, TIRNAK

Bahçede şezlonga uzanmış

Kitap okuyan adam

Kaldırıyor arada başını kitaptan

Bir lastik hortumun ışıldadığı tarhtaki

Menekşenin M’sine bakıyor yalnız –günün kapı aralığı mavidir–

O menekşe ki çiçek kavramından kurtulduğu için var

Adam ki sevgi kavramından kaçtığı için mutlu

Denizin bir adam boyu üstü gibi erinçli bir de.

Şiirin gölgesi olmalı eylül –diyebilirdi–

Şiir okumam ki diyor karısı

Sırtını duvara dayamış, gökteki bir uçağın yaldızlı

İzine bakıyor –yüzünde birbirine benzemeyen üç ayrı uzaklık–

Ekliyor: biraz daha kessem tırnaklarımı

Güz benim olacak.

Kitaba dalıyor adam

Küçük bir ot koparıyor kadın

Ben buradan göremiyorum, masamdan, otun cinsini yani

İyi günler diliyorum onlara, uzaktan

Ve yalnızlığa değgin çok şey biliyorum.

Adamın elindeki kitap benim kitabım

Okuduğu şiir de işte bu okuduğunuz şiir.

BEŞ MEVSİM

Yaşamım bir şarkıcının iç çekme anıdır

Beş mevsim yaşarım yılda

Bölerim bölerim bir kayısıyı, çıkardığı ses

Bir yakınlık duygusudur yüzümle sakalımla

Yaşamım bir şarkıcının iç çekme anıdır.

Balıklar dinlenirken sularda, sokak adlarında

Uykulardan geçerim

Ya sabahtır erkendir, ya kimseler raslamaz bana

Ya alıp başımı gitmek isterim

Bir şiir yazmışımdır da güneyde

Güneyde portakalda.

Ben sanki bir gazetenin hiç okunmayan yerlerindeyim

Kalmışımdır ya da bir kentin varoşlarında

Kendimle konuşurum, çok tuhaf bir noterimdir ben

İmzam bir kıyının kıyı olarak imzasıdır

Olurum böyle işte kumda çakılda.

Ben belki de bir yarış arabasındayımdır kimbilir.

Ellerim direksiyonda

Kaplanmıştır soğuğumla her yanım

Hiçbir şey duymuyorumdur hızımla sevişmekten başka

Bir de var her görünüşten tatmışımdır bilirim

Bir kozmonotumdur yani en son dönen dünyaya.

Yaşamım bir şarkıcının iç çekme anıdır

Beş mevsim yaşarım yılda.

GELMİŞ BULUNDUM

Ben mişim –neymiş?– su sesiymiş

Oymuş –cam kırıkları gibi gövdemi yakan–

Yanağında sardunya kokusuyla yazdan

Kimmiş o gelen ya giden kimmiş

Bir yabancı mı, yoksa bir ermiş

Değilmiş, bir çağrı bile yokmuş uzaktan.

Güneş mi batarmış bir özel ismi bitirir gibi

Yanmış bir ağacın yaprakları mıymış kımıldayan

Ne kalmış bir önceden ya da bir sonradan

Kim koparmış dalından bu yabani incirleri

Ya kimmiş kıyıya çeken hayalet gemileri

Ne yazılmış nereye bu garip kargaşadan.

Yıldızlar, büyülü ülke, adımı unutturan

Bir kaya, bir ot, bir akarsu

Hangi yaz şarkıcılarının ürpertili korosu

Ki bütün ölüleri sığa çıkaran

Ve kenti bir ölüm derinliğine salan

Yani bir gül solarken bir gülün açma korkusu.

Şiirler yazdım, kitaplar okudum

Elime bir bardak aldım, onu yeniden oydum

Derinlerde kaldım böyle bir zaman

Kim bulmuş ki yerini, kim ne anlamış sanki mutluluktan

Ey yağmur sonraları, loş bahçeler, akşam sefaları

Söyleşin benimle biraz bir kere gelmiş bulundum.

EYLÜLÜN SESİYLE

Baylar!

Bin dokuz yüz seksen birdeyiz

Karşınızda eylülün sesi

Ağustos çekildi, eylülün sesi

Birazdan konuşacak

“Bu dünyada yaşamak can sıkıcı bir şeydir baylar.”

Tepelerde bulamaçların kahverengi eridiği

Eriyip sarı sarı aktığı bir mevsim

Bir saat gibi işlerken avucumdaki güz çiçeği

Yosunların kapılara usulca

Tırmanıp yerleştiği

Yani eylülün sesi, buysa çok iyi baylar.

Yaz geçti, sözgelimi midyelerden yorulduk

Eni boyu belirsiz bir ıslaklıktan

Upuzun gündüzlerden, sevimsiz otellerden

Eylül ki, sorabilir mi

Hüzünler iç kamaştırıyor, aşklarsa niye yoksul

Bir asfaltın kuru sıcak soğuğundayız

Oysa bir deniz feneri mevsimsiz ölür baylar.

Dahası

Bu düğmesiz giysileri şöylece giymek

Bir boşluğu giyinmek mi olur

Olsun

İşte karşınızda ekimin sesi

Kasımın sesi sonra

Yağmurun eşliğinde –çocuğunu emziriyor yaz–

Bundan böyle günlerimiz nasıl geçecek baylar.

Her şey o kadar dokunaklı ki

Eylülsem, istemeden kırılıyorsam bazen

Dağınık, renksiz bir mozayık gibiysem

Üstelik yalnızsam bir de –telefonda kuş sesleri–

Aynalardan duvarlara bir üzünç akıntısı

Bu dünyada çekingen olmak çok iyi bir şeydir baylar.

Sonra bir kır kahvesi kendini okurken

Masaları toplanmış, bardakları toplanmış

Tam kendini okurken

Derim ki bir semti iyi tanımak kadar

İyi tanımalı dünyayı

Açın radyolarınızı: eylülün sesi

Bu dünyada can sıkıntısının bir başka anlamı var baylar.

Elmalar silik silik kırmızı artık –olsun–

Gözlerimiz tozlanmış, kirli

Gizlisi yok, bu dünyada böyle sıkılmak iyi

Sıkılmak iyi baylar

Biz hazır tuttukça böyle

İçi yangında alev alev

Dışı buz tutmuş kalplerimizi.

ÜÇLÜKLER

I

Gülümse! gör ölümsüz karşılığını bunun

İşte

Lambalar, bardaklar, çiçekli güz sürahileri.

II

Günün ilk saatleri

İyi biliyorum, ilk saatleri günün

Peki, nedir öyleyse bu sabah silintisi.

III

Hiçbir dilde söylenmemiş

Hiçbir dilde yazılmamış

Sözler ve şarkılar içindeyim.

IV

Neden aklıma geliyor istasyon büfesindeki duruşun

Hava soğudu –kasımın son günleri–

Kar yağacak, bembeyaz olacak unutulmuşluğun.

V

Bir gemi geçiyor, sessiz bir gemi

Oysa yolcularla dolu içi

Girince gemiye kimseler yok –dalgalardan başka–

VI

Bütün gün yağmur yağdı

Ya da bir gün içinde bir yıldan fazla

Günü ıslattı bu yağmur.

VII

Nedir mi yalnızlık –kendine sor önce–

Bir sabah, erkenden, bir kır çiçeğinin üzerinde

Görünce parladığını bir çiy tanesinin.

VIII

Gölgen yok senin, ayak izlerin yok

Neden mi? acılar barınmamış ki sende

Mutluluk yok, mutsuzluk yok.

MANASTIRLI HİLMİ BEYE BİRİNCİ MEKTUP

İşte şu yağmurlar, işte şu balkon, işte ben

İşte şu begonya, işte yalnızlık

İşte su damlacıkları, alnımda, kollarımda

İşte yok oluşumdan doğan kent

Hiçbir yere taşmıyorum, kendime sızıyorum yalnız

Ben dediğim koskocaman bir oyuk

Koltuğun üstünde, aynadaki yansıda

Bir oyuk! sofada, mutfakta, yatağımda

Yaşamayı tersinden kolluyorum sanki

Yetişip öne geçiyorum sık sık. Sözgelimi

Bir iki saatte bitiveriyor bir mevsim

İyi

Bugün pazartesi mi? kapının, pencerenin durumu

Salıyı gösteriyor.

Salondaki büyük saati sattım

Saatin ölçebileceği

Herhangi bir zaman parçası yok

Gittiği yeri bilmeyen böcekler gibiyim

Bir oyuğa, oyulmuş bir yaşama

Ne gereği var ki saatin

Balkona çıkıyorum sürekli

Yollar yollar yollar katediyorum sanki böylece

Bir semtin ilk rengini alıyorum

Örneğin Ümraniye’de bir çay bahçesindeyim

Bazan

Anılardan anılara bir yol

Ve

Anılardan anılara sallanan bahçe

Hangi yaprağı koparsam son anı avucumda kalıyor

İyi.

Yeniköy’de bir kahve içer miyiz, dedim bu sabah

Bu sabah bu sabah

Oralı olmadı kimse –pazartesi miydi–

Oyuğumdan çıkmıştım tam, begonyamsa güller içinde

Nasıl?

Güllerse güller içinde yani

Ve balkon demirinde bir martı. Dedim ki

Deniz şuralarda bir yerde olmalı

Çıt yok evin içinde

Deniz şuralarda bir yerde olmalı

Çıt yok

Sanki dünyadaki bütün çay ocakları kapalı

Ve göklerden tepelere inen bir sokak

Ya da bir akarsuyum ben

Denizse

Şuralarda...

Yok önemi bir iki gün kaldı –martı–

Balkonda

Deniz de öldü sonra, martı da

İyi iyi.

>

Suyu tutmak gibi bir şeydi hepsi

Günler –seni anımsadığım zaman–

Birden Kurtuluş’tan Taksim’e giden bir tramvay görüntüsü

Mavi bir elektirik çakımı tellerde

Sanki kar yağıyor da sürekli, Tepebaşı’ndayız

Karlar gıcırdıyor ayaklarının altında

Besbelli Gümüşsuyu’ndayız, Rus lokantasındayız

–Ne tuhaf, biz her zaman her yerdeyiz ikimiz–

Şarap içmişiz, üşüyoruz

Dışarda dünya silinmiş

İkimiz ikimiz ikimiz

Böyle birkaç defa ikimiz

Sonra ki bir fotoğrafa dönüşüyor her şey

Nasılsa

Sarı emmiş, mordan çekinmiş, kahverengi bir fotoğrafa

Sahi, kalınca bir şeyler giyinmeliyim ben

Üşümüyorum da

Bende herkes var, diyen bir kızın titrek

Sesleri dökülüyor kucağıma

Dudaklarım kan mavisi bugün.

Biz burda iyiyiz, biz burda çok iyiyiz

Biz burda kırk yaşındayız hepimiz

Dördümüz bir kişiyiz de ondan

İçimizden biri uyuyor olsa, falan filan

Onu bekliyoruz bir kişi olmak için

Evet evet, yanılmıyorum ben

Bir iki kişi kaldığımız zaman yanılabilirim

Doğrusu ya

Yanılmak her şeyi yeniden görmek gibi bir şey oluyor

Duvardaki vitray, begonya

Begonya, vitray

Kurtuluş’la Asmalımescit birbirine geçiyor

Bir tramvayın durmasıyla durmaması arasındaki ayrım

Karanfil kokuyorsa biraz

Yeni koparılmış bir demet karanfilim ben

Saçlarım soğuk ve uzun.

>

Ne diyordum? yağmurlar, evet

Üşümüyorum ürperiyorum sadece

Biçimini zorlayan bir kedi gibi

Dur biraz

Kapı çalındı, hayır, telefon

Telefon kapı telefon

İkisi birden mi yoksa

Yoksa

Ne telefon ne kapı

Bir şimşek sesi hiç olmazsa

O da değil

Ses filan duymadım ki ben

Yuvarlandıkça büyüyen

Bir kartopunun yumuşak sesi mi? belki

İki sesi taşıyan bir ses

Neden olmasın

Biraz önceki gibi

üstümden biri kalkmıştı –yok canım–

Öyle değil, bir gölgeydi hepsi hepsi

Yer değiştiren gezgin bir gölge

Bahçedeki ceviz ağacından

İçeri sürüklenen.

ESTER’İN SÖYLEDİKLERİ

BİTMEYEN

Ve ağzım ağzını öptü ise

Çünkü için sözle doludur

Elim eline değdi ise

Çünkü elin yaratılmış işler doğurur

Gözlerine baktım ise

Ki bakmışımdır

Onlar bir denizi sezme derinliğindedir

Ve saçlarına

Ve boynuna

Ve omuzlarına

Baktım ise

Ki bakmışımdır

Onlar bir kuşun uçuşunu

Sezme derinliğindedir

Ey sözlerim benim

Onlar ki bana her zaman

Bir diriliş verenedir

Meselim bitmeyendedir.

I

KAÇIŞINA UĞRAYAN ÇİÇEK

Şurayı götürün dedim onlara

Burayı da, burayı da

Alın götürün dedim

Çimenlerin tirşe buğusunun üstünden

Tirşe buğunun düşlere değen üstünden

Düşlerin ayçiçeği giysilerinin üstünden

O zaman anlatırım dedim onlara

Pencere önümün niye uçtuğunu.

Evet

Dönüp geliyor az sonra

Kolumun altına yerleşiyor

Kendisiyle yer değiştirir gibi

İtiyorum onu, itiyorum, itiyorum

Bütün zamanlar bitti diyorum –anlasa ya–

İki tek kiraz ağacı kaldı yalnız

İki tek kiraz ağacı

İlkyazlar ve bütün başlangıçlar bitti

Kiraz ağaçları? onlar da

Gözlerimin deli kırmızısını yıkamak için

Ağladıkları zaman.

Ne vardı sundurmamın üstünde –ne vardı–

Anımsayamıyorum şimdi

–Pek şimdi değil, çoktandır–

Yağmurlar yağdığı zaman büyüyen

Geçmişi olmayan bir saksı mı

Yoksa

Bir sap çiçek mi –saksısız–

Kaçışına uğrayan bir çiçek

Neden olmasın

Yağmurlar

Yağmurlar yağdığı zaman.

Sular insanlar gibi geçiyor aklımdan

Mavi aklımdan

Sordular –anımsıyorum–

Bir gün

Neyle örtülürmüş ki su

Suyla demiştim –elbette suyla–

Ya yaşam

Bir başka yaşamla, bir başka, bir başka, bir başka

oysa bütün yaşamlar bitti

İlkyazlar ve bütün başlangıçlar

Sular

İnsanlar gibi duruyor aklımda.

>

Dişlerimin arasından gösteriyorum ellerimi

Korkuyla kaçışıyor güvercinle karanfil

Dönüp arkama bakmıyorum

Odalar bitti çünkü, merdivenler de

Dışarsı var: şurası, burası, orası

Ve yağmur –yağmurlar–

Ah şu yağmurlar durmasa ya

Ne güzel ıslanıyor ilkyaz

Ne güzel ne güzel ne güzel

Denize zorla sokulmuş

Ağlamaklı bir çocuk gibi.

İKİ DÜŞ ARASINDA BEKLENTİ / ARMALAR

1

O sabah, orada, bir başıma

Var mıydım, yok muydum, anlamıyordum ki

Kalakalmış gibiydim aklımda.

2

Yalnızken ve senden bunca uzakta

Öyle soğuk, öyle anlamsız ki her şey

Sevilen bir insan yüzünde ne yoksa.

3

Duyuyorum çıtırtısını gözlerimde

Önümde uzayıp giden kumsalın

Bir deniz minaresinin diliyle

Farkındayım sessizliğe ve

Sonsuzluğa çağrıldığımın.

>

4

Onlar mı, dedim, kendi kendime

Ne olacak deniz kelebekleri işte

Doldurmuşlar erkenden kumsalı

Oyaladı saatlerce beni bu

Görünen bir şeyle görünmeyen bir şeyin pazarlığı.

5

Yağmur yağmur yağmur

Uçsuz bucaksız bir deniz

Anısız, sonrasız, biz bizeyiz

Devinimsiz bir yüz gibi terlemekte zaman.

6

— Kim söyler caz şarkılarını en iyi

— Zenciler, zenciler

— Ama sen beyazsın ne haber

— Benim de kapkara yaptılar içimi.

7

Söyledim miydi sana

Bir düş olduğunu onun, ödünç aldığım

İki beklenti arasında bir düş

Onunla en yakınken uzanıyorum senin yanına

Onunla iç içeyken sarılıyorum sana

Çekilince ondan özlüyorum seni

Çünkü sen

Sen benim sevmemin başlangıcısın olsa olsa.

8

Tanrının düşüyüz, dedi, o yaşlı adam

Bizi unutunca ölüyüz

Basbayağı bir ölü

Bilmem ki bu sözleri ben

Hangi sözle buluşturdumdu o zaman.

9

Dilini çözüyordu mor salkımlar

Yıkık, taş duvarların

Abartılmış bir aşk gibiydi bu görünüm

Başka hiçbir görüntüye yer bırakmayan.

>

10

Üç büyük gemi rıhtımda

Üçü de beyaz, bembeyaz

Yönünü bilmeyen kuşlar gibi ben

Anılarla donatacağım

Bu tanımadığım kenti, ayak basar bazmaz.

11

Şimdi bu durulukta bu saydam

Hiçbir anlam içermeyen bu

Gökyüzü ormanında

Varoluşun o garip hüznü.

12

İki ayna karşılıklı

Bilinmeyenli iki denklem

Bölünüp parçalanırdı yeryüzü

Ansızın araya girsem.

13

Yukarda taş bulutlar, taş

Yıkıldı yıkılacak

Aşağıda, çok aşağıda

Bir telaş, bir kaçış, bir çırpınış

Akarsudan yapılmış bir ölüm gibi yaşamak.

14

Düşlerimle buluşunca kar yağışları

–İkisi de aynı hamurdan–

Rüzgârda, bulutta, yıldızda

Düşlerden bir kardan adam.

15

Gördüğün herhangi bir şey

Görülecek bir başka şeyi gösterir olsa olsa

Bak

Bir kadınla bir erkek geçiyor kolkola

Ayak izleri ruhta ve uzaklıklarda.

16

Emine Birol’a

kim bilir hangi kentten

Bu kente ne zaman gelmişim

Şimdi söyleyin bana

Benden önce doğdunuz kalbim.

BİR OTEL DE SİZİN ADINIZ

Giriniz

Giriniz, giriniz

Elbette, tam zamanında geldiniz

Sardunyalar sardunyalara akarken

Günler tane tane günlerimize sarkarken

İç içe geçmiş bardaklar gibi

Dış dışa geçmiş kolyeler gibi

Odalardan odalara bakışımlı

Aşk ışıklı sürahiler gibi

Günler günlerimize tane tane damlarken

Diyorum

Bir kuşluk vaktinin sarı solgun söylemiyle

Düşlerde görülen bir başkasının düşünden

Neden olmasın siz de geçiniz.

Geçiniz

Geçiniz, geçiniz

Üstelik tam zamanında geldiniz

–Az önce, biraz sonra ve şimdi–

Yani vakitlerden bir dokunma vakti

Ne güzel, hep birden çıkageldiniz.

İyi yaptınız, doğrusu çok iyi yaptınız

Siz sayın bayanlar, siz sayın baylar

Değil mi bundan böyle

Bir otel de sizin adınız.

DO RE Mİ GÜL

Asansör mü dediniz –öyleyse ne dediniz–

Hayır işlemiyor, bozuldu çoktan

Söküp götürecekler yakında

Gül ağacından bir gül gibi

Solgun ama görkemli bir gül gibi

Alıp götürecekler bir gün nasılsa

Kim bilir

Belki de çok süslü bir tabut yapacaklardır ondan

Asansörden bir tabut

Yaşlı bir kadın sesi (mavi satenler giymiş):

Bir aşağı bir yukarı

İndirip çıkartmak için

İndirip çıkartmak için İsa’yı

Belki de

Masa, kanepe, konsol

Gibi bir şeyler –neden olmasın–

Ama bana kalırsa

— Evet, size kalırsa

Kuyruklu bir piyanoya

Eklemeli bu sevimli gül sesini

>

Do re mi fa

Do re mi gül

Do re mi fa

Do re mi gül

Böylece

Unutulmuş bir otel konçertosu

Bizim olurdu bir daha.

(Çok konuşkan iki kişiydiler

İki kadın –iki erkek de olabilir–

Yıllarca, ama yıllarca konuştular

Asansörün başında

Söyleşip durdular her gün

Sabahtan akşamlara dek

Akşamdan sabahlara

Sonunda bir iki sözle

Sonunda bir iki sesle konuşur oldular

Asfalt bir yolun gidip gelişi gibi

O kadar benzediler ki birbirlerine

Bir kişi olup çıktılar

Karlı ve çiçekli bir günde

Karlı ve güneşli bir günde

Karlı ve karlı bir günde

Geçmişte kalan bir çay saatinde sanki

O kadar kıpırtısız

Saatsiz, müziksiz ve aynalarsız

Ve dünyanın

Nereden bakılırsa bakılsın

Sadece yuvarlak olarak kaldığı

Kalıverdiği bir çay saatinde sanki

Gövdesiz, giysisiz, gömütsüz

Bembeyaz bir belirsizlik gibi

Karlara karıştılar.)

KIRDA

Biçilen ot rengi bir alışkanlıkla

Başımı yukarıya kaldırıyorum

Her şey ne kadar yakın, her şey ne kadar uzak

Gözyaşlarım bile

Gülüşlerimle örtülü.

Otlarla çiçeklerle bezeli

Dar yolda yürüyorum usul usul

Parmakları süslü bir tanrıçayı

İncitmekten çekinir gibi.

YALNIZLIK SENSİN

Oyuluyorum şu masmavi boşluğa

Gölgesiz kıpırtısız

Yalnızlık sensin.

Konuşuyorum kendi kendime odamda

Bir portakal suyu iç, ya da içme, ne yaparsan yap

Yalnızlık sensin.

Bir giden, bir dönen, sonra yeniden giden

Şiire dönüşen bir yalnızlıksa bu da

Bir sen varsın, ordasın, kısık sesli yalnızlık

Sözgelimi İskenderiye’de bir atlıkarıncada.

Şiirlerin Yer Aldığı Kitaplar

Dirlik Düzenlik (1. basım: 1947, Yeditepe Yayınları)

Masa da Masaymış Ha… • 11 • Dipsiz Testi • 12 • Dirlik Düzenlik • 13

Yerçekimli Karanfil (1. basım: 1957, Yeditepe Yayınları)

Ey • 15 • Aşkın Radyoaktivitesi • 16 • Yangın • 17 • Var Var • 19 • Yerçekimli Karanfil • 20 • Buz Gibi • 21 • Gözleri • 22

Umutsuzlar Parkı (1. basım: 1958, Yeditepe Yayınları)

Amerikan Bilardosuyla Penguen - I • 23 • II • 24 • III • 25 • IV • 26 • V • 27 • Sığınak - VIII • 28

Petrol (1. basım: 1959, İstanbul Matbaası)

Petrol • 29 • Şey Şey Şey ve Şeylerden • 30 • Phoenix • 31 • Sesli Harfler • 32 • Tahtakale • 33

Nerde Antigone (1. basım: 1961, Yeditepe Yayınları)

Şairin Kanı • 34 • Sevişen • 35

Tragedyalar (1. basım: 1964, De Yayınevi)

Tragedyalar III - Koro • 36

Çağrılmayan Yakup (1. basım: 1966, De Yayınevi)

Çağrılmayan Yakup - I • 37

Kirli Ağustos (1. basım: 1970, De Yayınevi)

Uçurum • 40 • Kirli Ağustos • 41 • Ürperti • 42 • Gökanlam - IX • 43

Sonrası Kalır (1. basım: 1974, Cem Yayınevi)

Su • 44 • Pas • 47 • Mendilimde Kan Sesleri • 49 • Sonrası Kalır • 54 • Ölü mü Denir • 56

Ben Ruhi Bey Nasılım (1. basım: 1976, Koza Yayınları)

I • 58 • Koro • 62

Sevda ile Sevgi (1. basım: 1977, Koza Yayınları)

Adsız Bir Çiçek • 66 • Sevda Bir Ateş Buldu Sende • 67 • İçinden Doğru Sevdim Seni • 68 • İçindeki Sessiz Parlaklık • 70 • Bir Su Yılı Denebilirdi... • 73 • Her Sevda… • 75

Şairin Seyir Defteri (1. basım: 1980, Ada Yayınları)

Başlangıç • 76 • Kuşatma • 77 • Neler Almalıyım Yanıma - I • 78 • Kitap, Menekşe, Tırnak • 79 • Beş Mevsim • 80

Eylülün Sesiyle (1. basım: 1981, Cem Yayınevi (Yeniden içinde) )

Gelmiş Bulundum • 81 • Eylülün Sesiyle • 82 • Üçlükler • 84

Bezik Oynayan Kadınlar (1. basım: 1982, Ada Yayınları)

Manastırlı Hilmi Beye Birinci Mektup • 86 • Bitmeyen • 91

İlkyaz Şikâyetçileri (1. basım: 1984, Adam Yayınları)

Kaçışına Uğrayan Çiçek • 92 • Armalar • 95

Oteller Kenti (1. basım: 1985, Adam Yayınları)

Bir Otel de Sizin Adınız • 100 • Do Re Mi Gül • 101

Gül Dönüyor Avucumda (1. basım: 1987, Adam Yayınları)

Kırda • 103 • Yalnızlık Sensin • 104

Edip Cansever (1928–1986) İstanbul’da doğdu. İstanbul Erkek Lisesi’nden mezun olduktan sonra girdiği Yüksek Ticaret Okulu’ndaki öğrenimini yarıda bırakarak babasının Kapalıçarşı’daki dükkânında ticarete başladı ve 1976 yılına kadar antikacılık yaptı... Turgut Uyar ve Cemal Süreya ile birlikte “İkinci Yeni”nin öncü şairleri arasında anılan Cansever’in ilk kitabı İkindi Üstü (1947), henüz 19 yaşında bir delikanlının, dünyayla ilk karşılaşmasının, tanışmasının ve ilk itirazlara yeltenişinin izlenimlerini dile getirir. Yer yer acemice de olsa alttan alta, akacağı derin ve geniş yatağın ilk işaretlerini de taşıyan İkindi Üstü’nden sonraki ikinci kitabı Dirlik Düzenlik (1954), büyük ölçüde “Garip Şiiri”nin etkisinde kalsa da, şairin daha sonra İkinci Yeni’ye ulanacak şiir yaklaşımının ilk ipuçlarını verir; bu kitapta yer alan “Masa da Masaymış Ha” adlı şiir, Türk şiirinin en çok bilinen şiirleri arasında yer alacaktır. Dilini olduğu kadar konularını, yöneliş ve tercihlerini de bulduğu kitap olan Yerçekimli Karanfil (1957), “bireyin yalnızlığı ve yabancılığının güdülediği sonsuz arayış çabası” biçiminde özetlenebilecek Cansever şiirinin temellerini atar; ve aynı izlek, “dramatik şiir”in ayrı ayrı ustalık örnekleri olan Umutsuzlar Parkı (1958), Petrol (1959), Nerde Antigone (1961) ve Tragedyalar (1964) ile sürer. Çağrılmayan Yakup’la (1969) başlayan sol siyasal eylemlere duygusal ve düşünsel planda katılışın şiirleri, Kirli Ağustos’ta (1970) çeşitlenerek sürdükten sonra, Sonrası Kalır’la (1974) destansı boyutlar kazanır. Ben Ruhi Bey Nasılım (1976) ve Sevda ile Sevgi (1977), toplumsal planda yaşanan “yenilgi”nin ardından yeniden bireysele dönüştür; ve Şairin Seyir Defteri (1980), Bezik Oynayan Kadınlar (1982), İlkyaz Şikâyetçileri (1984), Oteller Kenti (1985) adlı kitaplar, bu “içe kapanış”ı evrensel yalnızlık planında kavrayışın şiirlerini bir araya getirir. Yerçekimli Karanfil ile 1958 Yeditepe Şiir Armağanı; Ben Ruhi Bey Nasılım ile 1977 TDK Şiir Ödülü; ve Yeniden adlı toplu şiirleriyle Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü bulunan Edip Cansever’in yayımlanmamış şiirleri Gül Dönüyor Avucumda (1987) adlı kitapta toplanmıştır.

Edip Cansever’in

YKY’deki kitapları:

Sonrası Kalır – Bütün Şiirleri (iki cilt, 2005)

Şiiri Şiirle Ölçmek – Şiir Üzerine Yazılar,

Söyleşiler, Soruşturmalar (2009)

Öncesi de Kalır (Kitaplarına Giremeyen Şiirler) (2009)

Doğan Kardeş:

Gelmiş Bulundum – Seçme Şiirler (2008)