Kapak

1042 ve 1043 seneleri hücec-i Rumeli sadâreti ve Mahfil-i şer‘iyyât 56

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 39 - Hüküm no: Dış - Orijinal metin no: [Dış Kapak])﻿

﻿

﻿

Kapak

Ed-dâ‘î el-fakīr Mehmed b. Abdullah el-mukayyid sene 1096.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 39 - Hüküm no: Kapa - Orijinal metin no: [İç kapak])﻿

﻿

﻿

Kapak

Vakfiye-i Aynî Hâtun bt. el-Hâc Mahmud Vakfiye-i Mehmed Ağa b. Abdülkerim eş-şehîr bi Memi Ağa Vakfiye-i Merve Hâtun bt. Ebûbekir el-bevvâbü’s-sultânî min mahalle-i Baba Hasan el-Alemî vakf-ı nukūd Vakfiye-i Halil Efendi b. Abdi el-Kâtib Vakfiye-i Mustafa Efendi b. Şemseddin el-Kâtib Vakfiye-i Evliyâ Mehmed Efendi b. Cafer el-İmâm es-sultan Murad Hân Vakfiye-i Mustafa Efendi b. Şemseddin el-mezkûr Ed-defteru’s-sâlis min vekāyi‘i’l-vâkı‘a fî zemâni el-müvellâ el-merhûm Karaçelebizâde Mehmed Efendi -rahimehumullâh-Sümme mâ vaka‘a fî zemeni el-Müvellâ Hocazâde Abdullah Efendi -sellemahullâhü el-kadı bi askeri Rumeli el-ma‘mûre Li sene isneteyn ve erba‘în ve elf Cild-i evvel

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 39 - Hüküm no: Fihr - Orijinal metin no: [1a-fihrist])﻿

﻿

﻿

1. Hüküm

Defterdârzâde İbrahim Efendi b. Abdurrahman Efendi’nin nukûd vakfı

Nukūd-ı pür-sûd-ı hamd-i mevfûr ve cevâhir-i zevâhir-i şükr-i nâ-mahsûr ol bahşende-i mâye-i nakd-i hayât ve âferînende-i edvâr-ı kâ’inât hazretlerinin cenâb-ı vâlâ-nisâbına îsâr ve nisâr olunur ki, vâsılân-ı ser menzili belâgat ü beyân ânın ma‘rifet-i zât-ı pâkinde âciz ve hayrândır. Ve ukūd-ı durûd-ı amîmü’l-vürûd ol bâ‘isü hayât-ı âlem güzîde-i Benî Adem seyyidi Arab ve Acem -sallallâhu te‘âlâ aleyhi ve sellem-hazretlerinin merkad-i münevver ve meşhed-i mu‘attarlarına bezl ve ihdâ olunur ki, hakk-ı tarîk-i hidâyete da‘vet ve sübül-i hayrâta delâlet eyledi. Ve bakiyye-i nakıyye-i salât ü selâm ol âl ü evlâd-ı kirâm ve ashâb ü ahbâb-ı zevi’l-ihtirâmlarının merâkıd-ı aliyyelerine ithâf olunur ki, her biri mütevellî-i cihât-ı dîn ve nâzır-ı şerâyi‘-i seyyidü’l-mürselîndir -rıdvânullâhi te‘âlâ aleyhim ecma‘în-. Ve ba‘d, işbu kitâb-ı sıhhat-nisâbın tahrîr ve inşâ ve tastîr ve imlâsına sebeb ve bâdî ve hâmâyil? ve dâ‘î budur ki, Dârü’l-hilâfeti’l-aliyye ve medâru’s-saltanati’s-seniyye Kostantıniyyetü’l-mahmiyye’de merhûm-ı mağfiret-nişân Sultan Süleyman Hân -eskenallâhü te‘âlâ fî ferâdîsi’l-cinân câmi‘-i şerîfi mahallesi sükkânından hâlâ Tersâne-i âmire emîni olup, beyne’l-a‘yân Defterdârzâde demekle ma‘rûf umdetü’l-emâcid ve’l-ekâbir mecma‘ü’l-mehâmid ve’l-mefâhir İbrahim Efendi b. el-merhûm Abdurrahman Efendi vaktâ ki, bu dâr-ı dünyâ bî-sebât ve bekā olup na‘îmi ma‘raz-ı zevâlde mukīmi şeref-i irtihâlde olduğunu mülâhaza edip ve sadaka ve infâk ale’l-ıtlâk enfa‘-ı vesâil ve efdal-i nevâfil olup, husûsen avâ’idi müstekar ve fevâidi müstemirre olan vakıf ve tesbîl efdal-i hayrât olduğu mahalli kāl u kīl olmayıp ve Kur’ân-ı azîmü’ş-şân ve Furkân-ı kerîmü’l-ünvân ki, nûr-ı mübîn-i habl-i metîn şefî‘u’l-müznibîn vahy-i Rabbü’l-âlemîn’dir, ânın tilâvetinde ve sâyir husûsiyâtında nakl ve rivâyet olunan fazl ve sevâb ve ecr-i bî-hesâbı kemâ yenbağī ma‘lûm-ı tab‘-ı mekârim-nisâbları olmağın, ceddi merhûm Defterdâr Derviş Efendi havâss-ı aliyye Kostantıniyye kazâsına tâbi‘ kasaba-i Baba Nakkaş’da vâki‘ câmi‘-i şerîfde vech-i âtî üzre rûhu için ta‘yîn eylediği eczâ-i şerîf mühimmâtı için hâl-i sıhhat-i zât ve kemâl-i nefâz-ı tasarrufâtında hulûs-i niyyet ve safâ-yı taviyyet ile atyeb-i mâl ve e‘azz-i emvâlinden kâmil bin aded riyâlî guruş -ki, nısfı te’kîden li’l-asl ve tevsîmen li’l-kül beş yüz aded mezkûru’l-vasf guruş olur-mümtâz ve li ecli’l-vakf târih-i kitâbdan altı ay mukaddem ihrâc ve ifrâz edip şart eyledi ki, hâl-i vakf-ı mezbûr her senede onu on buçuk ziyâde olmak üzre ale’n-nehci’ş-şer‘i’l-helâl rehn-i kavî veya kefîl bi’l-mâl-i melî ile istirbâh ve istiğlâl olunup, hâsıl olan rıbhından câmi‘-i merkūmda her gün ba‘de salâti’l-asr on aded eczâ-i şerîf tilâvet eden on nefer kimesneye yevmî ikişer akçe vereler. Ve içlerinden biri ser mahfil olup, ol mukābelede ona bir akçe dahi verile ve zikr olunan eczâ-i şerîfenin beş adedinin tilâveti câmi‘-i şerîf-i mersûme muttasıl müşârunileyh Derviş Efendi hânkāhında sâkin olan talebeye meşrût olup, mâ‘adâsının biri câmi‘-i şerîf-i merkūm imâmına ve ikisi iki müezzinine ve biri kayyımına verilip ve birisini kasaba-i mezbûrede sâkin el-Hâc Haydar nâm kimesne tilâvet eyleye. Ve hânkāh-ı merkūmda şeyh olan efendi vakf-ı mezbûra nâzır olup, eczâ-i şerîf tilâvet edenlerden tekâsül edenlere tenbîh ve te’kîd ve mütenebbih olmayanların cüz’lerini mütevellî ma‘rifetiyle kasaba-i merkūme ahâlîsinden müstahıkkına tevcîh olunup şeyh-i müşârunileyhe yevmî bir akçe nezâret verile. Ve sükkân-ı hânkāhdan talebe bulunmazsa eczâ-i şerîfe-i mezbûre sâyir müstahıkkına tevcîh oluna. Ve yine kasaba-i mezbûrede vâki‘ mürûr-ı eyyâm ile harâbe müşrif olup, imârete vakfından müsâ‘ade olunmamakla izn-i hâkimü’ş-şer‘ ile vâkıf-ı müşârunileyh İbrahim Efendi imâret ve tecdîd eylediği Solak Mehmed Bey Mescidi demekle ma‘rûf mescidi şerîfin imâmına yevmî üç akçe ve müezzinine yevmî iki akçe verile. Ve mescidi mezbûrda îkād olunmak için her sene imâmına yüz elli akçe mum akçesi verile ve vakf-ı mezbûra mütevellî olan kimesneye yevmî dört akçe vazîfe-i tevliyet ve bir kimesne kâtib ve câbî olup yevmî iki akçe vazîfe verile. Ve tevliyet vâkıf-ı müşârunileyh hayâtda oldukça kendiye meşrûta ola, ba‘de re’y-i hâkimü’ş-şer‘ müveffez ola. Ve mürûr-ı eyyâm ve kürûr-ı şuhûr-ı a‘vâm ile vakf-ı mezbûra tağayyür târî olup icrâ-i şürût-ı mezkûre müte‘azzir olursa, meblağ-ı mezbûr mutlakā fukarâ-i müslimîne vakf ola deyü ta‘yîn-i vakf ve beyân ve harc ve sarf eyledikden sonra meblağ-ı mevkūf-ı mesfûru li ecli’t-tescîl mütevellî nasb eylediğim ( ) b. ( ) def‘ ve teslîm eyledim deyü mesfûr ( ) muvâcehesinde ikrâr ve i‘tirâf eyledikde, mukırr-ı müşârunileyhi ikrâr-ı meşrûhunda mütevellî-i mezkûr vicâhen tasdîk ve meblağ-ı mezbûru altı ay mukaddem vakfiyet üzre kabz ve tesellüm edip sâyir evkāf mütevellîleri tasarruf ettikleri gibi tasarruf eylediğini tahkīk eyledikden sonra, vâkıf-ı sâlifü’z-zikr mütevellî-i mezkûr mahzarında da‘vâ edip, eimme-i selâse-i nehârîr -aleyhim rıdvânullâhi’l-meliki’l-kadîr-mezheb-i hatîr ve ve re’y-i münîrlerinde vakf-ı nukūd ve ona müteferri‘ olan şurût ve kuyûd bâtıl ve hilye-i sıhhat ve kabûlden âtıl ve mütevellî-i mezbûr altı ayda tevliyet için aldığı yedi yüz yirmi akçenin üç yüz akçesi ecr-i mislinden zâyid olmakla lâzımü’r-reddir. Binâen alâ zâlik asl-ı mâl-ı mârrü’l-beyân ve mütevellînin ecr-i mislinden zâyid aldığı meblağ-ı merkūmü’l-mikdâr bana red ve teslîm olunmak matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mütevellî-i mezbûr fesh-i makāl edip, fi’l-hakīka vakf-ı derâhim ve denânîr eimme-i selâse-i nehârîr katlarında sahîh olmadığı kütüb-i mu‘teberede mastûr ve sarîhdir. Lâkin esâtîz-i eimme-i ictihâd ve salâtîn-i ecille-i rüşd ü sedâddan imâm-ı mu‘teber ve hümâm-ı cennet-makar hazreti İmâm-ı Züfer’den dâric-i medâric-i rahmeti Bârî merhûm İmâm Ensârî rivâyetinde vakf-ı nukūd [ve] zımnında olan şurût ve kuyûd sahîh ve cârî ve şart-ı nifâzı câiz olup, fî zamâninâ kuzât-ı İslâm ve vülât-ı zevi’l-ihtirâm ol rivâyet ile hükme mütevellî oldukları tuğrâ-yı garrâ-yı sultânî ile muhallâ olan menşûrlarında mastûrdur ve galâl-i vakf-ı mezbûrdan aldığım vazîfe dahi ber mûceb-i vakf-ı sahîh hakk-ı sarîhim olmuşdur deyü red ve teslîmden imtinâ‘ ve nehc-i muharrer üzre husûmet ve nizâ‘ edip, tevkī‘-i şerîf-i zîver-i sadr-ı kitâb olan hâkim-i fâzıl-ı âlî-kadr ve me‘âlî-nisâb [3b] -yesserallâhu lehû hüsne’l-müte‘âl ve’l-me’âb-hazretlerine müterâfi‘ân ve fasl-ı hükme tâlibân olduklarında, hâkim-i mûmâ-ileyh lâ zâle yenâbi‘ü’l-hükkâm câriyen beyne yedeyh dahi ale’r-re’yi’l-imâmi’l-mezbûr sıhhat-i vakf-ı mastûra ve sıhhat-i meşrûta ve kuyûduna ve zımân-ı vazîfe-i mezbûreden zimmeti mütevellî-i mezbûrun berâetine hükm ettikden sonra, vâkıf-ı kesîrü’l-avârif kelâmını semt-i âhara sârif olup, eğerçi hükm-i mezkûr ile vakfa sıhhat hâsıl oldu. Lâkin İmâm-ı a‘zam ve hümâm-ı akdem sirâcü’l-eimme kâşifü’l-gamme Ebû Hanîfe el-Kûfî -cûziye bi’l-hayr ve kûfiye-hazretleri re’y-i münîr ve mezheb-i hatîrlerinde sıhhat lüzûmu müstelzim olmayıp rücû‘ meşrû‘ olmağın, tekrâr vakf-ı mezbûrdan rücû‘ eyledim. Meblağ-ı mevkūf-ı mezkûr bana red ve teslîm olunmak taleb ederim dedikde, ba‘de’l-istintâk mütevellî-i mezbûr cevâb verip, eğerçi re’y-i imâm-ı mezkûr üzre sıhhat müfârık ani’l-lüzûm olduğu meşhûr ve ma‘lûmdur. Lâkin İmâm-ı Rabbânî Ebû Yusuf el-imâmü’s-sânî mezheb-i hatîrinde mücerred “vakaftü” demekle ve imâm-ı sânî Muhammed b. el-Hasan eş-Şeybânî re’y-i münîrinde teslîm ile’l-mütevellî olunmağın, lüzûm ârız olup istirdâd olunmağa mecâl kalmamışdır. Mezheb-i İmâmeyn-i mezkûreyn üzre lüzûmuna dahi hüküm taleb ederim dedikde, hâkim-i mûmâ-ileyh hazretleri dahi cânib-i vakfa nazaran ve mubtıl-ı hayr olmakdan hazer edip, vakf-ı mezbûrun lüzûmuna dahi alâ re’yi’l-imâmeyni’l-merkūmeyn âlimen bi’l-hilâf ve vâkıfen alâ mevâkıfi’l-ihtilâf hükm-i sahîh-i şer‘î ve kazâ-i sarîh-i mer‘î kılıp, min ba‘d nakz ve naksına mecâl emr-i muhâl ve ibtâl ve ihlâli mümteni‘ü’l-ihtimâl oldu ve alâ zâlike vaka‘a’l-işhâd. Fî evâ’ili Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-a‘yân Safâyî Efendi b. Mehmed, Mahmud Çelebi b. Mehmed ahi’l-mezbûr, Abdülbâkī Beşe b. ( ), Fahrü’l-ikbâl Hüseyin el-Mübâşir, Mefharü’l-meşâyihi’l-kirâm Şeyh Mehmed Efendi b. el-merhûm eş-Şeyh Ahmed Efendi, Hasan Çavuş b. ( ) Köstendilî, Fahrü’l-akrân Mehmed Subaşı b. ( ), Mehmed Beşe b. ( ) el-Cündî, Fahrü’l-a‘yân Ömer Ağa b. ( ) el-müteferrika, Ahmed Çelebi b. Mahmud ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 39 - Hüküm no: 1 - Orijinal metin no: [1b-1])﻿

﻿

﻿

2. Hüküm

Halid Bey b. Salih Bey’in 14. sekbanlar odasına olan borcunu ödediği

Vilâyet-i Anadolu’da vâki‘ Diyarbakır eyâletinde Bârgiri sancağının elân beyi olan fahrü’l-ümerâi’l-kirâm zü’l-kadri ve’l-ihtirâm Halid Bey b. Salih Bey’in kethüdâsı ve cümle umûruna vekîli olan zahrü’l-akrân Ahmed Kethüdâ b. Ali nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ dergâh-ı âlî yeniçerileri odalarından yeni odalardan on dördüncü sekbanlar odasının düzen akçesini zabt ve tasarruf ve i‘mâle me’mûr olan bâ‘isü’l-kitâb Kasab Mehmed Beşe nâm râcil mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, müvekkili merkūm Halid Bey’in ba‘zı mesâlih-i mühimmesi için zikr olunan düzen akçesinden sâlifü’z-zikr odanın ihtiyârlarından Bölükbaşı Mustafa Beşe ve Korucu Kurd Beşe ve Mumcu Hüseyin Beşe ve İvaz Beşe ve diğer Mustafa Beşe ve sâirlerinin ma‘rifet ve izinleri ile mezbûr Kasab Mehmed Beşe yedinden kâmil dokuz yüz riyâl guruş alıp kabz edip, târih-i kitâbdan üç ay tâmamında meblağ-ı merkūmu edâ ve îfâya ta‘ahhüd eyledim dedikde, müşârunileyh Ahmed Kethüdâ’nın kelimât-ı meşrûhasını mezkûr Kasab Mehmed Beşe dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve meblağ-ı merkūm dokuz yüz riyâl guruşu vech-i muharrer üzre def‘ ve teslîm eylediğini tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-hâmis aşer min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Şeyh Mehmed Efendi el-kadı bi Petrik, Osman Çavuş b. Bayezid, Ahmed Bey b. Yunus, Hasan Bey b. Ahmed el-müteferrika, Mehmed Çavuş el-ma‘rûf bi Beyzâde, Ahmed Çavuş b. Abdullah, Hüseyin Bey b. Mahmud el-Cündî, Mustafa Beşe b. Abdullah er-Râcil, Ahmed Efendi el-ma‘rûf bi Ekşi? Ali Efendi kâtib-i urûz, Mustafa Beşe er-Râcil, Cafer Beşe er-Râcil, Mustafa Beşe es-Saka, Hacı Bey el-Cündî, Mehmed Beşe çukadâr ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 42 - Hüküm no: 2 - Orijinal metin no: [2a-1])﻿

﻿

﻿

3. Hüküm

İbrahim Efendi b. Ömer’in Şatır Bâli Bey b. Mustafa’nın mülkleriyle alakasının olmadığı

Vilâyet-i Rumeli’nde medîne-i Saray sükkânından işbu hâmilü’l-kitâb fahrü’l-akrân Şâtır Bâli Bey b. Mustafa meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, âti’z-zikr olan çiftlik ve değirmen ve tarlalara vâzı‘u’l-yed idiği şer‘an sâbit olan medîne-i merkūme ahâlîsinden İbrahim Efendi b. Ömer nâm vâ‘iz mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, medîne-i merkūme nevâhîsinden Visoka nâhiyesinde Kerşon nâm karye kurbunda vâki‘ beynimizde ve lede’l-ahâlî ma‘lûmü’l-hudûd olup bir beyt-i süflîyi ve iki sığır damı ve zât-ı eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmire hadîkayı müştemil olup Vranyak çiftliği demekle ma‘rûf olan mülk çiftliğine ve zikr olunan çiftliğin kurbunda cârî olup Vranyak nâm nehir üzerinde dâyir bir göz değirmen ve karye-i mezbûre sınırı dâhilinde mevâzi‘-i şettâda vâki‘ olup her birinin hudûdu beynimizde ve lede’l-ahâlî ma‘lûm olmağın, tehdîd ve tavsîfden müstağnî hâlâ hakk-ı tasarrufu taht-ı yedinde olan kırk dönüm tarlalarıma mezbûr İbrahim Efendi bi gayri vech vaz‘-ı yed eder, suâl olunup kasr-ı yedine tenbîh olunmak matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr İbrahim Efendi cevâbında, benim zikr olunan çiftlik değirmeni ve tarlalarda min ba‘d alâkam ve medhalim yokdur, cümlesi mezkûr Şâtır Bâli Bey’indir dedikde, mezbûr İbrahim Efendi’nin minvâl-i meşrûh üzre cârî olan kelimâtı mezkûr Şâtır Bâli Bey talebi ile ketb ve yedine def‘ olundu. Tahrîren fî gurreti Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf Ağa b. ( ) reisü’l-muhzırîn, Ali Çavuş b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. İbrahim, Alişah b. Gazanfer, Derviş b. ( ) ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 43 - Hüküm no: 3 - Orijinal metin no: [2a-2])﻿

﻿

﻿

4. Hüküm

Mustafa Çavuş b. Osman’ın Ali Beşe b. Abdullah’a borcu olmadığı

Vilâyet-i Rumeli’nde Misivri kazâsına tâbi‘ Bâli Gözeki? nâm karye ahâlîsinden Ali Beşe b. Abdullah nâm râcil meclisi şer‘-i lâzımü’t-tevkīrde, dergâh-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- yeniçerileri çavuşlarından olup, elli sekizinci ağa bölüğünden fahrü’l-akrân Mustafa Çavuş b. Osman mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, târih-i kitâb senesi Şa‘bânü’l-mu‘azzamının evâilinde mezbûr Mustafa Çavuş Âsitâne-i sa‘âdet’den gelip senin ba‘zı şâkîlerin vardır deyü beni haps ve kasaba-i merkūme sâkinlerinden Mehmed Çelebi nâm kimesne yediyle benden cerîme nâmına bi gayri vech-i şer‘î on bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçemi kabz eyledi. Suâl olunup alıverilmek matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl ve akībe’l-inkâr müdde‘î-i mezbûrdan sıdk-ı da‘vâsına beyyine taleb olundukda, ityân-ı beyyineden izhâr-ı acz edip istihlâf etmeğin, mezbûr Mustafa Çavuş’a minvâl-i meşrûh üzre merkūm Ali Beşe’nin cerîmesi nâmına mezkûr Mehmed Çelebi yedinden on bin mezbûru’n-na‘t akçe alıp kabz etmediğine kendiye yemîn teklîf olundukda, ol dahi hasbe’l-mes’ûl yemîn billâhi te‘âlâ etmeğin, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâbi‘ aşer min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Beşe b. Mehmed mumcu, Mustafa b. Abdullah odabaşı, Bâli Beşe b. Abdullah er-Râcil, Mehmed Beşe ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 44 - Hüküm no: 4 - Orijinal metin no: [2a-3])﻿

﻿

﻿

5. Hüküm

Mustafa Çavuş b. Osman’ın Ali b. Yusuf’a borcu olmadığı

Vilâyet-i Rumeli’nde Misivri kazâsı muzâfâtından Bâli Gözeki? nâm karye ahâlîsinden Ali b. Yusuf nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, dergâh-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- yeniçerileri çavuşlarından olup elli sekizinci ağa bölüğünden fahrü’l-akrân Mustafa Çavuş b. Osman mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, bundan akdem mezbûr Mustafa Çavuş beni kasaba-i Varna’da haps edip vâlidem Cennet bt. ( ) nâm hâtun ve Uzun Kurd nâm kimesne yediyle benden cerîme nâmına bi gayri vech-i şer‘î elli bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçemi aldı. Suâl olunup alıverilmek matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl ve akībe’l-inkâr müdde‘î-i mezbûrdan sıdk-ı da‘vâsına beyyine taleb olundukda ityân-ı beyyineden izhâr-ı acz edip istihlâf etmeğin, mezbûr Mustafa Çavuş’a vech-i meşrûh üzre ve merkūm Ali Bey’in cerîmesi nâmına mezbûrân Cennet ve Uzun Kurd yedleriyle altı bin mezbûru’n-na‘t akçe alıp kabz etmediğine yemîn teklîf olundukda, ol dahi hasbe’l-mes’ûl yemîn billâhi te‘âlâ etmeğin, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâbi‘ aşer min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Beşe b. Mehmed mumcu, Mustafa Beşe b. Abdullah odabaşı, Bâli Beşe b. Abdullah er-Râcil, Mehmed b. Abdullah ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 44 - Hüküm no: 5 - Orijinal metin no: [2b-1])﻿

﻿

﻿

6. Hüküm

Şaban Beşe’nin vârislerinin Musa Subaşı b. Yahya ile sulh oldukları

Mahmiye-i İstanbul’da Kefeli mahallesinde sâkin olup, bundan akdem vilâyet-i Rumeli’de Karasu nâm kasabada müteveffâ olan Şa‘bân Beşe b. ( ) nâm râcilin verâseti, zevce-i metrûkesi Hatice bt. Mehmed nâm Hâtun ve sulbiye sagīre kızları Saliha ve Aişe’ye münhasıra olup ve merkūme Hatice sagīretân-ı mezbûretânın tesviye-i umûru için li’l-ihtiyâc men lehü’n-nasb olan hâkim kıbelinden vasî nasb olundukdan sonra mezbûre Hatice Hâtun asâleten ve vesâyeten meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, işbu hâmilü’l-kitâb fahrü’l-akrân Musa Subaşı b. Yahya tarafından ikrâr-ı âti’l-beyânı tasdîka vekîl olup, bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan İbrahim Beşe b. Abdülkerim mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mûrisimiz merhûm Şaban Beşe kasaba-i merkūmede vefât eyledikde, müvekkili mezbûr Musa Subaşı anda yeniçeri zâbiti olmakla emâneten ba‘zı terekesine vaz‘-ı yed edip, hâlâ vaz‘-ı yed eylediği muhallefâtdan kasaba-i merkūme kadısı Mevlânâ Mehmed Efendi b. Murad imzâsıyla mümzâ ve hâtemi ile mahtûm olan defter mûcebince dört re’s sagīre câriye ve sâyir a‘mâl-i muhtelifesin zikr olunan defterde mastûr ve mukayyed olduğu üzre asâleten ve vesâyeten ahz u kabz eyledikden sonra müvekkili mezbûr Musa Subaşı müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından teslîm eylediği câriyelerden mâ‘adâ beş re’s câriye ve bir gümüş kemer kuşak ve bir çuka kürdiyesin ketm eylemişdir deyü da‘vâ eyledikde, mezbûr Musa Subaşı dahi inkâr edip, ben isbâtdan âciz olmağın beynimizde münâza‘ât-ı kesîre ve muhâsamât-ı şedîde vâki‘ olmuş idi. El-hâletü hâzihî beynimizde muslihûn tavassut edip sulh sagīretân-ı mezbûretâna enfa‘ ve evlâ olmakla altı bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe üzerine akd-i sulh inşâ ettiklerinde, ben dahi sulh-ı mezbûru kabûl ve bedel-i sulh olan meblağ-ı mezbûr elli bin akçeyi müvekkili mezkûr Musa Subaşı yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz edip, müvekkili mezbûr Musa Subaşı’nın zimmetini da‘vâ-yı mezkûreden asâleten ve vesâyeten ibrâ eyledim dedikde, mezbûre Hatice Hâtun’un minvâl-i muharrer üzre cârî ve sâdır olan ikrârını vekîl-i mezbûr İbrahim Beşe vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâbi‘ aşer min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İshak Çelebi b. Veli, Hüseyin b. Veli, Veli b. Lütfi, Mehmed b. Mahmud, el-Hâc Mehmed, Hasan Beşe b. Mustafa ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 45 - Hüküm no: 6 - Orijinal metin no: [2b-2])﻿

﻿

﻿

7. Hüküm

Köle Handan b. Abdullah’ı öldüren köle Dilaver b. Abdullah’ın, maktûlün sahiplerine teslim edildiği

Vilâyet-i Rumeli’de Çorlu kasabasında bundan akdem maktûlen müteveffâ olan Handan b. Abdullah nâm mu‘takın verâseti mevlâ-yı mu‘takı olan Yahya’nın sulbî oğlu oğulları Hüseyin ve Yahya ibney Pîr Ali nâm sagīrler ile diğer sulbî oğlu oğlu Ebûbekir b. İbrahim nâm sagīre münhasıra olduğu zâhir ve müte‘ayyin oldukdan sonra sıgār-ı merkūmûnun li’l-ihtiyâc men lehü’n-nasb olan hâkim tarafından mansûb vasîleri olan Mustafa Bey b. İbrahim nâm râcil meclisi şer‘-i kavîmde, işbu bâ‘isü’l-kitâb Mumcu Hüseyin Bey b. Hasan er-Râcil mahzarında bi’l-vesâye ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mezbûr Mumcu Hüseyin Bey’in abd-i memlûkü olup işbu hâzır bi’l-meclis olan uzun boylu, açık kaşlı, kara gözlü Çerkeziyyü’l-asl Dilaver b. Abdullah nâm şâbb-ı emred gulâm bundan akdem müteveffâ-yı mezbûr Handan’ı târih-i kitâb şehrinin dördüncü vâki‘ olan sebt günü gecesi kasaba-i merkūmede yattığı yerde amden balta ile başına vurup katl eylediğini, mevlâsı mezbûr Mumcu Hüseyin Bey muvâcehesinde bi tav‘ihî ikrâr ve i‘tirâf edip, mevlâsı dahi mezbûrun i‘tirâfını bi’l-muvâcehe tasdîk etmekle, bu sûretde mevlâsı gulâm-ı kātili evliyâ-i katîle def‘ ile diyyet-i [5a] maktûlü fedâ beyninde muhayyer olduğu cihetden gulâm-ı mezbûru bana def‘ ve teslîm etmeğin, ben dahi bi’l-vesâye mezbûr Mumcu Hüseyin Bey’in yedinden alıp sıgār-ı merkūmîn için tesellüm eyledim dedikde, mukırr-ı merkūm İbrahim Bey’in bi’l-vesâye sudûr eden i‘tirâfını mezbûr Mumcu Hüseyin Bey’in dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve gulâm-ı mevsûf-ı merkūmu vech-i muharrer üzre teslîm eylediğini tahkīk edicek, mâ hüve vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-hâdî aşer min Zilhicceti’l-harâm min şuhûri li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Abdi Bey b. Abdurrahman, Mehmed Beşe b. Sinan odabaşı, Mumcu Mehmed Beşe b. Abdullah el-Mübâşir, Yahya Bey b. Zekeriya, Hüseyin b. Ahmed ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 46 - Hüküm no: 7 - Orijinal metin no: [2b-3])﻿

﻿

﻿

8. Hüküm

Abdülkerim Efendi b. İbrahim’den miras odanın Fâtıma Hatun b. Mehmed’e satıldığı

Mahmiye-i İstanbul’da Mehmed Paşa zâviyesinin şeyhi iken bundan esbak vefât eden merhûm Abdülkerim Efendi b. İbrahim’in verâseti, zevce-i metrûkeleri Hümâ bt. Ahmed ve Aişe bt. Mustafa’ya ve sulbî kebîr oğulları Pîr Mehmed Çelebi’ye ve Abdülkerim Çelebi’ye ve sulbiye kebîre kızları Râbia ve Emetullah nâm hâtunlara ve sulbiye sagīre kızı Sâbiha’ya münhasıra olup, mezbûr Pîr Mehmed Çelebi sagīre-i mersûmenin tesviye-i umûru için cânib-i şer‘-i mutahhardan mansûb vasîsi olduğu hâkim-i muvakki‘ü’l-kitâb huzûrlarında sâbit ve mütehakkık oldukdan sonra mezbûr Pîr Mehmed Çelebi kendisi tarafından asâleten ve sagīre-i mersûme tarafından vesâyeten ve vâlidesi merkūme Aişe Hâtun ile hemşîresi Rukiye Emine Hâtun taraflarından zikr-i âtî ebniyeyi bey‘a vekîl olup, mezbûretân ma‘rifet-i şer‘iyye ile ârifân olan Ömer Efendi b. Mustafa ve Eyüb Çelebi b. Durak şehâdetleriyle hasm-ı câhid mahzarında vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten ve merkūm Abdülkerim Çelebi dahi kezâlik kendi tarafından asâleten ve vâlidesi mezbûre Hümâ ile hemşîresi mesfûre Râbia Hâtun taraflarından kezâlik zikri âtî olan ebniyeyi bey‘a vekîl olup, şâhidân-ı mezbûrân şehâdetleriyle hasm-ı câhid mahzarında şer‘an vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten mahfil-i kazâda, işbu sâhibetü’l-kitâb fahrü’l-muhadderât Fâtıma Hâtun bt. Mehmed tarafından ikrâr-ı âti’z-zikri tasdîka vekîl olup, vekâleti nehc-i mu‘teber üzre sâbite olan sadrî kebîr oğlu Mehmed b. Ahmed mahzarında her biri asâleten ve vekâleten ve vesâyeten ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mûrisimiz müteveffâ-yı mersûm hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde mahmiye-i mersûmede Helvacıbaşı mahallesinde vâki‘ senede merkūm Behrâm Paşa Evkāfı’na yedi yüz yirmi akçe mukāta‘a ile tasarrufunda olan arsa-i hâliye üzerine binâsı mülkü olmak üzre izn-i mütevellî ile beş bâb müte’ehhilîn odaları binâ edip, ba‘de vefâtihî bi hasebi’l-irsi’ş-şer‘î bize intikāl eylemiş idi. Lâkin babamız müteveffât-ı mersûmenin düyûn-ı müsbetesi olup zarûret-i deyni için sâlifü’z-zikr beş bâb odalardan iki tarafı bizim mülk-i mûrisimiz olan odalara ve bir tarafı tarîk-i âm ve bir tarafı tarîk-i hâs ile mahdûd bir bâb fevkānî ve bir bâb tahtânî odaları ve sofayı ve kenîfi müştemil arsasına senede vakf-ı mezbûra yüz altmış akçe mukāta‘alı olup, binâsı mülkümüz olan bir bâb müte’ehhilîn odasını müvekkile-i mezbûre Fâtıma Hâtun’a tarafeynden îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile otuz iki bin beş yüz fıddî râyic fi’l-vakt akçeye bey‘ ve teslîm edip, ol dahi iştirâ ve tesellüm eyledikden sonra semeni olan meblağ-ı sâlifü’l-beyân otuz iki bin beş yüz mezbûru’n-na‘t akçeyi mersûme Fâtıma Hâtun yedinden bi’t-tamâm ahz ve kabz edip, ba‘de’l-yevm mârrü’z-zikr odanın binâsı mersûme Fâtıma Hâtun’un mülk-i müşterâsıdır, keyfe mâ-teşâ ve tahtâr mutasarrıfe olsun dedikde, mukırrân-ı mersûmânın asâleten ve vekâleten ve vesâyeten cârî olan ikrârını merkūm Mehmed bi’l-vekâle vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Fi’l-yevmi’l-ışrîn min Zilka‘deti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Efendi b. Mehmed el-Hatîb, Mehmed Efendi b. Memi el-Müderris, Ahmed Efendi b. Vildan el-Müderris, el-Hâc İsmail b. ( ) el-İmâm, Mehmed [b.?] Hüdâverdi el-Müezzin, İshak b. Muharrem, Eyüb b. Durak, Hüseyin b. Yakub, el-Hâc Mustafa b. Abdullah, Dilaver b. Abdullah, Abdülkādir b. Mustafa ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 46 - Hüküm no: 8 - Orijinal metin no: [3b-1])﻿

﻿

﻿

9. Hüküm

Yahya Çavuş b. Veli Çavuş’un evini Mehmed Bey b. Ebûbekir’e sattığı

Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Üsküblü mahallesinde sâkin olan fahrü’l-cuyûş Yahya Çavuş b. Veli Çavuş, meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda hâzır olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘, fevkānî iki beyti, fevkānî selâmlığı, fevkānî diğer bir beyti, tahtânî bir beyti, kameriyeyi ve avluyu müştemil, bir tarafdan bâyi‘-i mezbûr mülkü, diğer tarafdan Üsküblü Vakfı, öteki tarafdan mahmiye-i mezbûre kalesi duvarı ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘-i menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i menâfi‘ ve mürâfıkı ile râyicü’l-vakt dört yüz pâre riyâlî gümüş sikkeye hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed Bey b. Ebûbekir’e îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mezbûr da kendi mâlıyla ve kendisi için menzili merkūmu ondan iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, müşterî-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis aşere min Zilhicce eş-şerîfe sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Hamza Efendi b. el-Cündî, Mehmed Çelebi b. eş-şehîr bi Pîrinççizâde, Musa Efendi b. Halil el-İmâm, Mesud Çelebi el-İmâm, Mehmed Çelebi b. Haydar, es-Seyyid Mustafa, İbrahim Beşe

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 48 - Hüküm no: 9 - Orijinal metin no: [4a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

10. Hüküm

Köle Ali b. Abdullah’ı öldüren köle Dilaver b. Abdullah’ın maktûlün vârislerine teslim edildiği

Vilâyet-i Rumeli’nde Çorlu kasabasında Câmi‘-i Atîk mahallesinde bundan akdem maktûlen müteveffâ olan Ali b. Abdullah’ın mevlâ-yı mu‘takı olan Yahya’nın sulbî oğlu oğulları ve bi tarîki’l-velâ vârisleri olan Yahya ve Hüseyin ibney Pîr Ali nâm sagīrler ile diğer oğlu oğlu ve kezâlik vârisi Ebûbekir b. İbrahim nâm sagīrin li’l-ihtiyâc men-lehü’n-nasb olan hâkimü’ş-şer‘ tarafından mansûb vasîleri olan Mustafa Bey b. İdris nâm râcil meclisi şer‘e Dilaver b. Abdullah nâm emred gulâmı ihzâr ve mevlâsı olan Mumcu Hüseyin Bey b. Hasan nâm râcil mahzarında bi’l-vesâye takrîr-i da‘vâ edip, mezbûr Dilaver târih-i kitâb senesi şehrinin dördüncü vâki‘ olan sebt günü gecesi sâlifü’z-zikr Ali’yi yattığı yerde amden balta ile başına vurup katl eyledikde verâseti vech-i meşrûh üzre sıgār-ı merkūmeteyne münhasıra olmağın, mezbûr Dilaver’i ihzâr eyledim, vesâyet-i mahkiyyem hasebiyle vâki‘ hâl mezbûrdan suâl olunup mûceb-i şer‘iyyesi icrâ olunmak taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezkûr Dilaver cevâbında, fi’l-vâki‘ merkūm Ali sâbıkan bana birkaç def‘a fi‘l-i şenî‘ kasd edip ben dahi tahammül edememek ile mezbûr Ali’yi leyle-i merkūmede yattığı yerde başına amden bir balta ile vurup katl eyledim idi deyü bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, mevlâsı mezbûr Mumcu Hüseyin Bey dahi fi’l-hakīka hâl bu minvâl üzre olmuşdur deyü mezbûr Dilaver’in i‘tirâfını bi’l-muvâcehe tasdîk edip, gulâm-ı merkūmu evliyâ-yı katîle teslîm eylediğini tahkīk edicek, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-hâmis aşer min Zilhicceti’ş-şerîfe min şuhûri li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Abdi Bey b. Abdurrahman, Yahya Bey b. Zekeriya, Mehmed Beşe b. Şaban Reisü’l-muhzırîn?, Mumcu Mehmed Beşe b. Abdullah el-Mübâşir, Hüseyin b. Ahmed el-muhzır ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 48 - Hüküm no: 10 - Orijinal metin no: [4a-2])﻿

﻿

﻿

11. Hüküm

Babaları ölen Saliha ve Ayşe adlı küçüklere vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’ş-şerîfi’l-müstetâb, Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kefeli mahallesinde sâkine olan hâmile-i hâzihi’l-vesîka Hatice Hâtun bt. ( )’u, hâl-i hayâtında mahalle-i mezkûrede sâkin iken bundan akdem vilâyet-i Rumeli-i ma‘mûrede vâki‘ Karasu kasabasında fevt olan merhûm Şaban Beşe’nin Saliha ve Ayşe nâm sagīre kızlarına hıfz-ı ahvâl ve müteveffâ-i mezbûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden emvâlin zabtı için evânî-i rüşd ve zamân-ı bülûğlarına kadar ihtiyâçlarına binâen vasî nasbetti. Hatice Hâtun da vesâyet-i mezkûreyi kabûl edip hidemât-ı lâzimesini edâyı üzerine aldı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâdis aşere min şehri Zilhicce eş-şerîfe sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Veli, Veli b. Lütfi, Mehmed b. Mahmud, el-Hâc Mehmed b. ( ) ve gayruhüm

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 49 - Hüküm no: 11 - Orijinal metin no: [4a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

12. Hüküm

Hâkimin vasî üzerine nâzır atadığı

Hâkim-i muvakki‘-i alâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’ş-şerîfi’l-müstetâb, hâmil-i hâze’l-kitâb İshak Kulu b. Veli’yi, hâl-i hayâtında mahalle-i mezkûrede sâkin iken bundan akdem vilâyet-i Rumeli-i ma‘mûrede vâki‘ Karasu kasabasında fevt olan merhûm Şaban Beşe’nin Saliha ve Ayşe nâm sagīre kızlarına kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Hatice Hâtun bt. ( )’nu üzerine nâzır-ı hasbî nasbetti ki vasîyy-i mezbûr bundan sonra nâzır-ı merkūmun re’y ve ma‘rifeti olmadan umûr-ı vesâyetle alâkalı husûslarda tasarruf etmeyecektir. Mezbûr İshak da nezâret-i merkūmeyi kabûl edip hidemât-ı lâzimesini üzerine aldı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâdis aşere min şehri Zilhicce eş-şerîfe sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Veli, Veli b. Lütfi, Mehmed b. Mahmud, el-Hâc Mehmed ve gayruhüm

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 49 - Hüküm no: 12 - Orijinal metin no: [4b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

13. Hüküm

Babaları ölen Mehmed ve Yahya adlı küçüklere nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i alâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’ş-şerîfi’l-müstetâb, bundan akdem mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Baba Hasan mahallesinde fevt olan Mahmud b. Mehmed’in Mehmed ve Yahya nâm sagīr oğullarının nafaka, kisve ve sâir havâic-i zarûriyeleri için, himâye ve terbiyesi altında bulundukları bâ‘ise-i hâze’l-kitâb Fâtıma bt. Süleyman nâm annelerinin talebiyle, müteveffâ-i mezbûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden emvâlden alınmak üzre zeyl-i kitâbda mezkûr târihden i‘tibâren her birine üçer akçe olmak üzre yevmî râyicü’l-vakt altı akçe farz ve takdîr etti. Hâkim-i mûmâ ileyh ilâveten vakt-i hâcette istidâne edip meblağ-ı mefrûzu sagīreyn-i merkūmeynin havâicine sarf etmeye ve vakt-i zaferde rücû‘ etmeye mezbûre Fâtıma’ya izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis aşere min şehri Zilhicce eş-şerîfe min şuhûri sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Mehmed b. Abdullah er-Râcil, el-Hâc Lütfullah b. Abdullah, Mehmed Halîfe el-Kayyım, Mehmed Çelebi b. Abdullah el-Kâtib, Dilaver Çavuş b. Abdullah, Hüseyin Efendi b. Mustafa el-kadı, Yusuf Bey b. Abdullah, Mansur b. Abdullah ve gayruhüm

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 50 - Hüküm no: 13 - Orijinal metin no: [4b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

14. Hüküm

Hâkimin vasî üzerine nâzır atadığı

Hâkim-i muvakki‘-i alâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’ş-şerîfi’l-müstetâb, bâ‘is-i hâzihi’l-vesîka Ahmed Beşe b. Mehmed er-Râcil nâm kimesneyi, bundan akdem Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Baba Hasan el-Alemî mahallesinde fevt olan Mahmud b. Mehmed nâm müteveffânın Mehmed ve Yahya nâm sagīr oğullarının tesviye-i umûruna ve hıfz-ı ahvâl ve kendilerine müteveffâ-i mezbûr babalarından irs-i şer‘le intikāl eden emvâlin zabtına, ihtiyâçlarına binâen kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Fâtıma Hâtun bt. Süleyman nâm hâtun üzerine nâzır-ı hasbî nasbetti ki ki vasîyy-i merkūme bundan sonra nâzır-ı merkūmun re’y ve ma‘rifeti olmadan umûr-ı vesâyetle alâkalı husûslarda tasarruf etmeyecektir. Mezbûr Ahmed Beşe de nezâret-i merkūmeyi kabûl edip hizmeti lâzimesini edâyı ta‘ahhüd etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâdis aşere min şehri Zilhicce eş-şerîfe min şuhûri sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Mehmed b. Abdullah, el-Hâc Lütfullah b. Abdullah, Mehmed Halîfe el-Kayyım, Mehmed Çelebi b. Abdullah ve gayruhüm

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 50 - Hüküm no: 14 - Orijinal metin no: [4b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

15. Hüküm

Ahmed Efendi b. Şaban’ın miras ev hissesinin Kamer Hatun b. Abdullah’a satıldığı

Mahmiye-i İstanbul’da Debbâğ Yunus mahallesinde sâkin iken bundan akdem vefât eden merhûm Ahmed Efendi b. Şaban’ın verâseti, zevce-i metrûkesi Hatice bt. Mehmed Efendi’ye ve zî-rahm-i mahrem cihetinden vârisi olup vilâyet-i Anadolu’da Gönen kazâsına tâbi‘ Çavuşköy nâm karyede sâkin olan Bâli Efendi b. el-Hâc Bostan’a münhasıra oldukdan sonra mersûm Bâli Efendi mahfil-i kazâda, menzili âti’z-zikre vâzı‘atü’l-yed olduğu şer‘an sâbite olan bâ‘isetü hâze’l-kitâb Kamer Hâtun bt. Abdullah mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mûrisimiz mersûm Ahmed Efendi bundan akdem vefât eyledikde, silk-i mülkünde olan emlâkinden mahalle-i mersûmede vâki‘ bir tarafı merhûme Zeynî Hâtun Vakfı ve bir tarafı Medîne-i Münevvere Vakfı ve bir tarafı el-Hâc Osman Vakfı ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup, iki bâb tahtânî ve iki bâb fevkānî odaları ve bir sofayı ve bi’r-i mâyı ve cüneyneyi ve kenîfi ve muhavvata[yı] müştemil menzilden irs-i şer‘î üzre bana âid olan selâse-i erbâ‘ı zâhirde vâris-i ma‘rûf olmamak zu‘mu ile mahmiye-i mezbûrede beytülmâl-i hâssa emîni olan fahrü’l-a‘yân Yusuf Ağa b. Abdülmennân merkūm Kamer Hâtun’a yirmi üç bin makbûzu akçe bey‘ ve teslîm edip, ol dahi vech-i muharrer üzre iştirâ ve tesellüm eylemeğin, emîn-i mersûm Yusuf Ağa huzûrunda müteveffâ-yı mersûmun zevi’l-erhâm cihetinden vârisi olmadığı nakl-i şer‘î ile isbât edip, lâkin emîn-i mersûmun menzili mersûmdan bana âid olan selâse-i erbâ‘ından olan bey‘i gabn-ı fâhiş ile bey‘ olmuşdur deyü mersûme Kamer Hâtun taleb-i da‘vâ eyledikde beynimizde muslihûn tavassut edip, husûs-ı mersûmdan üç bin akçe üzerine inşâ-i akd-i sulh eylediklerinde, ben dahi sulh-ı merkūmu kabûl ve bedel-i sulh olan meblağ-ı mersûmu merkūme Kamer Hâtun yedinden bi’t-tamâm ahz u kabz eyledim. Ba‘de’l-yevm benden asâleten ve vekâleten husûs-ı mersûma müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ sâdır olursa lede’l-hükkâmi’l-kirâm makbûle ve mesmû‘a olmasın dedikde, mukırr-ı mersûmun vech-i muharrer üzre cârî olan ikrârını mersûme Kamer Hâtun vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Fi’l-yevmi’s-sâlis min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Receb Çavuş b. Murad el-Mübâşir, Halîfe b. Yakub el-İmâm, Emrullah b. Abdullah, el-Hâc Hüseyin Beşe b. Mehmed, el-Hâc Merdane b. Abdullah, el-Hâc Himmet b. Abdullah, Abdi b. Hasan, Cafer Çavuş b. Yahya, Ahmed Efendi b. Mehmed, Ahmed b. Abdülcebbar, Receb Efendi el-kadı, Mehmed Bey b. Kurd ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 51 - Hüküm no: 15 - Orijinal metin no: [4b-4])﻿

﻿

﻿

16. Hüküm

Mahmud b. Mehmed’in Ahmed Beşe b. Mehmed’deki alacağının vârisesi Fâtıma bt. Süleyman’a teslim edildiği

Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiyye-i Kostantıniyye’de Baba Hasan el-Alemî mahallesinde bundan akdem müteveffâ olan Mahmud b. Mehmed nâm kimesnenin zevce-i metrûkesi ve sulbî oğulları Mehmed ve Yahya nâm sagīrlerin vâlideleri ve li’l-ihtiyâc men lehü’n-nasb olan hâkim-i hâsim tarafından mansûbe vasîleri olan Fâtıma bt. Süleyman nâm Hâtun meclisi şer‘-i şerîf-i şâmihü’l-bünyâdda, sagīrân-ı merkūmânın ammileri işbu hâfızu’l-kitâb Ahmed Beşe b. Mehmed er-Râcil mahzarında bi’l-vesâye ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, zevcim müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtından ber mûceb-i defteri kassâm sulbî oğulları sagīrân-ı merkūmândan mezbûr Mehmed’in hissesine ta‘yîn olunan altı bin beş yüz akçe ile mesfûr Yahya’nın hissesine ta‘yîn olunup ammileri mezbûr Ahmed Beşe’nin zimmetinde olan cem‘an on sekiz bin akçeyi mezbûr Ahmed Beşe bana def‘ ve teslîm etmekle, ben dahi vesâyet-i mahkiyyem hasebiyle mezbûrun yedinden alıp kabz ve teslîm eyledim. Min ba‘d zikr olunan on sekiz bin akçeden mezbûr Ahmed Beşe’nin zimmetinde bir akçe ve bir habbe kalmadı dedikde, mukırra-i merkūme Fâtıma Hâtun’un bi’l-vesâye sudûr eden i‘tirâfını merkūm Ahmed Beşe dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve vech-i muharrer üzre def‘ ve teslîm eylediğin tahakkuk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Mehmed b. Abdullah er-Râcil, el-Hâc Lütfullah b. Abdullah, Mehmed Halîfe b. Abdi el-Kayyım, Mehmed Çelebi b. Abdullah Yazıcı, Dilaver Çavuş b. Abdullah ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 52 - Hüküm no: 16 - Orijinal metin no: [5a-1])﻿

﻿

﻿

17. Hüküm

Aynî Hatun bt. el-Hâc Mahmud’un vakfiyesi

Vakfiye-i Aynî Hâtun bt. el-Hâc Mahmud Hamd-i müebbed ve şükr-i muhalled ol vâkıf-ı zamâyir ve kâşif-i serâir hazretlerinin dergâh-ı azamet-penâh ve bârgâh-ı izzet-destgâhına ref‘ olunur ki, mahlûkātı tarz-ı bedî‘ üzre ibdâ‘ ve âmme-i masnû‘âtı üslûb-ı menî‘ üzre ihtirâ‘ edip, dâr-ı cinânı a‘mâl-i hisân ashâbına in‘âm ve ihsân ve sulehâ-i mü’minîn ve mü’minâtı lâyık-ı gufrân etmek ile lutf-i bî-pâyân eyledi. Ve salât ü selâm ol seyyidi enâm ve sened-i havâss u avâm pîşvâ-yı kül ve rehnümâ-yı sübül, efdal-i efrâd-ı beşer, şefî‘-i rûz-ı mahşer, habîb-i Hüdâ Muhammed Mustafa aleyhi mine’t-tahiyyeti ezkâhâ hazretlerinin ravza-i raziyye ve hatre-i hat[î]relerine îsâr olunur ki, şefî‘-i usât-ı ümmet ve kıble-i erbâb-ı himmetdir. Ve bakiyye-i nakıyye-i selâm ü peyâm âl ü evlâd-ı kirâm ve ashâb-ı emcâd-ı zevi’l-ihtirâmları merâkıd-ı aliyye ve meşâhid-i seniyyelerine nisâr olunur ki, her biri mütevellî-i cihât-ı dîn ve nâzır-ı şer‘-i seyyidi’l-mürselîndirler. -Rıdvânullâhi te‘âlâ aleyhim ecma‘în.- Ve ba‘d, dâ‘î-i tahrîr-i kitâb-ı müşgîn-nikāb budur ki, Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiyye-i Kostantıniyye’de Arablar Hamamı kurbunda Elvanzâde mahallesi sâkinelerinden sâhibetü’l-hayrât, tâlibetü’l-meberrât Aynî Hâtun bt. el-Hâc Mahmud b. Abdullah nâm hâtun vaktâ ki, bu dâr-ı dünyâ bî-sebât ve bî-bekā olup, ni‘ami ma‘raz-ı zevâlde ve mukīmi şeref-i irtihâlde olduğunu mülâhaza kılıp, “es-sadakatü fidyetün li’l-me‘âsî yevme yü’hazü’l-mücrimûn bi’n-nevâsî” mefhûmu dahi ma‘lûmu olup, ahsen-i sadakāt fevâidi müstemirre ve avâ’idi müstekırra olan sadaka-i câriye olduğuna [vâ]kıfe olmağın, niyet-i sâfiye ve taviyyet-i vâfiye ile silk-i mülk-i sahîhimde münselik ve muntazam olup, mahmiye-i merkūmede Davudpaşa İskelesi kurbunda Kasab İlyas mahallesinde vâki‘ olup, bir tarafı Hacı Demir mülkü ve bir tarafı Arslan b. Hasan mülkü ve iki tarafı tarîk-i âm ile mahdûd birbirine mülâsık ve mürâfık biri keresteci dükkânı demekle ma‘rûf hoşâb dükkânı ve biri tatlı boza dükkânı zikr olunan iki bâb dükkânı cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile hasbeten lillâh ve taleben li-rızaihî vakf-ı sahîh-i şer‘î ve habs-i sarîh-i mer‘î ile vakf edip şart eyledikde, zikr olunan dükkânlar mütevellî-i vakf yediyle ecr-i misilleri olan yevmî yirmi bir akçe icâre-i müeccele ile îcâr olunup, her sene hâsıl olan icâresinden yevmî üç akçesine mahmiye-i merkūmede Şeyhü’l-harem mescidinde imâm olan kimesne mutasarrıf olup, mukābelesinde vâkıfe-i mûmâ-ileyhânın vâlidi merhûm-ı merkūm el-Hâc Mahmud rûhu için her gün kable salâti’l-fecr bir sûre-i Mülk tilâvet edip ve iki akçesine mescidi merkūmda müezzin olan kimesne mutasarrıf olup, mukābelesinde her gün ba‘de salâti’l-asr bir sûre-i Fâtiha ve üç İhlâs-ı şerîf tilâvet edip, kezâlik merhûm-ı mezbûr el-Hâc Mahmud rûhuna ihdâ edeler. Ve senede yetmiş akçesi mahmiye-i merkūmede merhûm ve mağfûrun leh Çivizâde Efendi mescidi şerîfinde yağ mumu mühimmâtına sarf oluna. Ve otuz akçesini dahi zikr olunan mumun mûkıdı olan kimesne mutasarrıf ola ve yüz akçesi dahi mahmiye-i merkūmede vâki‘ Hobyar mahallesi mescidinde her sene Ramazân-ı şerîf leyâlîsinde su saky mühimmâtına sarf oluna ve dahi vâkıfe-i ârife-i sâlifetü’l-evsâf şart eyledi ki: Zikri sebk eden icârenin yevmî ikişer akçesine Raziye bt. Hasan Bey nâm hâtun mutasarrıfe olup, mukābelesinde vâkıfe-i merkūme Aynî Hâtun rûhu için yevmî bir sûretü’rRahman-ı şerîf tilâvet ede ve ikişer akçesine Saliha bt. Muharrem nâm hâtun mutasarrıfe ola, mukābelesinde yevmî bir sûre-i Mülk tilâvet edip ve iki akçesi dahi İsmihan bt. Abdullah nâm hâtun mutasarrıfe olup, mukābelesinde yevmî bir sûre-i Fâtiha ve üç İhlâs-ı şerîf tilâvet edip, iki akçesine vâkıfe-i merkūmenin rebîbesi Rahime bt. Abdullah nâm hâtun mutasarrıfe olup, mukābelesinde yevmî bir sûre-i Fâtiha-i şerîf ve üç İhlâs-ı şerîf tilâvet edip ve bir akçesine dahi rebîbe-i uhrâsı Fâtıma bt. Abdullah nâm hâtun mutasarrıfe olup, mukābelesinde yevmî bir sûre-i Nebe-i şerîf tilâvet edip ve bir akçesine dahi câriye-i müdebberesi Sâkine bt. Abdullah nâm mutasarrıfe olup mukābelesinde yevmî üçer salavât-ı şerîfeye müdâvemet edip ve iki akçesine dahi sulehâdan Yakub [5b] Dede nâm mutasarrıf olup, mukābelesinde yevmî bir sûre-i Yâsîn-i şerîf tilâvet edip, mezkûrât Raziye ve Saliha ve İsmihan ve Rahime ve Fâtıma ve Sâkine ve mezkûr Yakub Dede tilâvet eyledikleri suver-i şerîfe ve salavât-ı münîfenin sevâbını vâkıfe-i merkūme Aynî Hâtun’un rûhuna ihdâ edeler ve merkūme Sâkine Hâtun’un mutasarrıfe olduğu yevmî bir akçe merkūme Sâkine’nin vefâtından sonra vâkıfe-i mersûmenin utekāsından Mülâyim bt. Abdullah mutasarrıfe olup ve icâre-i merkūmenin yevmî iki akçesine mütevellî-i vakf olan kimesne mutasarrıf olup, zikirleri sebk eden ricâl ve nisvândan bi emrillâh müteveffâ olanların mutasarrıf oldukları vazîfelerine minvâl-i âtî üzre kendi evlâdından ve evlâd-ı evlâdından ilâ âhiri’l-inkırâz hayâtda olanı mutasarrıf ola. Eğer evlâdı veya evlâd-ı evlâdı bi’l-külliye munkarize ise kendinin utekāsı mutasarrıfe ola. Eğer kendinin utekāsı yoğise evlâdının utekāsı mutasarrıf ola. Eğer evlâdından ve utekāsından kimesne olmayıp, bi’l-külliye munkariz olursa mutasarrıf olduğu vazîfesi Medîne-i Münevvere -alâ münevverihâ tayyibâtü mükerrere-fukarâsına meşrûta ola ve mesârif-i merkūmeden kalîl ü kesîr ve celîl ü hakīr kalan fazla mütevellî-i vakf yediyle hıfz olunup, mahallinde vakfın lâzım gelen mühimmine sarf oluna. Ve dahi vakf-ı merkūmun tevliyeti evvelâ hayâtta oldukça vâkıfe-i merkūme Aynî Hâtun’a meşrûta olup, ba‘de vefâtihâ utekāsından Hasan b. Abdullah nâm kimesneye meşrûta olup ve mezbûr Hasan Bey vefâtından sonra bâlâda ismi mastûr olan Saliha’nın zevci Mahmud b. Ramazan nâm kimesneye meşrûta olup ve mezbûr el-Hâc Mahmud’dan sonra evlâdına meşrûta ola. Eğer evlâdı bi’l-külliye munkariz olursa mezbûr el-Hâc Mahmud’un utekāsına, eğer utekāsı dahi munkariz olur ise vâkıfe-i merkūmenin utekāsına utekāsı dahi munkarize olursa utekāsının evlâdına meşrûta ola, eğer evlâd ve utekā dahi munkarize olursa re’y-i hâkimü’ş-şer‘le bir müstakīm ve dindâr kimesneye tevcîh oluna ve dahi vâkıfe-i merkūme Aynî Hâtun vakf-ı merkūmun tebdîl ve tağyîr ve taklîl ve teksîri hayâtta oldukça kendi yedinde olup keyfe mâ teşâ mutasarrıfe ola. Ve eğer mürûr-ı eyyâm hasebiyle icâre-i merkūmeyi mesârif-i mersûmeye sarf müte‘azzir olur ise, cümlesi mutlakā fukarâ-i müslimîne sarf oluna deyü mahdûd-ı mezkûru li ecli’t-tescîl mütevellî nasb eylediği sâlifü’z-zikr el-Hâc Mahmud b. el-Hâc Ramazan’a teslîm edip, ol dahi vakfiyet üzre kabz ve tesellüm edip, emr-i vakf ve teslîm kemâ yenbağī ikmâl ve tetmîm olundukdan sonra vâkıfe-i merkūme meclisi şer‘de mütevellî-i merkūm mahzarında takrîr-i da‘vâ edip, vakf-ı akār İmâm-ı muhtâr Ebû Hanîfe Kûfî -cûziye bi’l-hayr kûfiye-hazretleri katında gayr-ı lâzım olduğundan mâ‘adâ, vâkıf menâfi‘i kendi nefsine şart etmekle, vakf-ı mezbûr sahîh olmadığına İmâm-ı Rabbânî Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî câzim olmağın, mahdûd-ı mezbûrun vakfiyetinden rücû‘ eyledim, mütevellî-i mezbûr kasr-ı yed edip bana teslîm etmeğe taleb ederim dedikde, mütevellî-i mezbûr cevâbında, nehc-i sâbık ve mârr üzre olan vakf-ı akār İmâmeyn-i hümâmeyn katlarında vakıf olunup, teslîm ile’l-mütevellî oldukdan sonra vakf-ı sahîh lâzım olup ve şart-ı mezkûr sıhhatine İmâm-ı Ebû Yusuf hazretleri câzimdir deyü red ve teslîmden imtinâ‘ ve husûmet ve nizâ‘ edip, hâkim-i muvakki‘ü’l-kitâb hazretlerinde müterâfi‘ân ve fasl ve hükme tâlibân olduklarında, hâkim-i mûmâ-ileyh dahi temhîd-i kavâ‘id-i vakfı evlâ ve teşyîd-i mebânî-i hayrı ahrâ görüp re’y-i imâmeyn üzre vakf-ı akārın lüzûmuna hükm-i sahîh-i şer‘î ve kazâ-i sarîh-i mer‘î edip, min ba‘d vakf-ı mezbûr vakf-ı sahîh-i lâzım ve habs-i sarîh mütehattim olup nakz ve naksına mecâl muhâl olmağın, mâ vaka‘a ketb olundu. Tahrîren fî evâ’ili Zilka‘deti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Efendi b. Sinan el-İmâm, Yusuf Halîfe b. Mustafa el-Müezzin, Mehmed b. Abdüsselâm, el-Hâc Hasan b. Ali, Ahmed Dede b. Hasan, Halid Efendi b. İsmail, Yusuf Ağa b. Abdülmennân, Cemşid Çavuş b. Abdullah, Mehmed Ağa b. Receb el-Cündî, Abdurrahman b. Mehmed, Mehmed Çelebi b. İbrahim el-Kâtib, Ramazan b. Mehmed, Mustafa b. Mehmed, el-Hâc Bostan b. İsmail, Hasan Beşe b. Abdullah er-Râcil, Perviz Bey b. Abdullah el-Cündî, diğer Perviz Bey b. Abdullah el-Cündî, Yakub Dede b. Mustafa ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 52 - Hüküm no: 17 - Orijinal metin no: [5a-2])﻿

﻿

﻿

18. Hüküm

Ali Beşe b. Abdullah’ın, oğlu Bâli Bey b. Ali Beşe’yi vekil ettiği

Udûlden Abdurrahman b. Mehmed ve Ali Bey b. Kasım nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzırân olup, Ali Beşe b. Abdullah nâm kimesnede karz-ı şer‘î cihetinden tâmmü’l-vezn sahîhu’l-ayâr üç yüz dinar alacakları olduğunu iddi‘â eden ve babamız hâl-i hayâtında zeyilde mezkûr târihden yirmi beş sene mukaddem meblağ-ı merkūmu müdde‘â aleyh-i mezbûra ikrâz etmiş o da istikrâz etmişdi; babamızın vefâtından sonra meblağ-ı merkūm bize intikāl etti diyen bundan akdem hâlik olan Aloni nâm kimesnenin Delımadlı Zamandali ve Yorgali nâm zimmî evlâdı mahzarında, müdde‘â aleyh-i mezbûrun sulbî oğlu hâmil-i hâze’l-kitâb Bâli Bey b. Ali Beşe’den sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘â aleyh-i merkūm bizim yanımızda lehine şâhidlik yapılan oğlu mezbûr Bâli Bey’i, müdde‘iyyeyn-i merkūmeyn ile olan husûmetine ve redd-i cevâba ve hükkâm-ı zevi’l-efdâl huzûrunda murâfa‘aya vekîl eyleyip nefsine nâib kıldı. O da vekâlet-i mezbûreyi kabûl edip hidemâtını üzerine aldı. Şehâdetleri ba‘de şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ mu‘teber ve makbûl olmağın mûcibince hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâbi‘ aşere min Zilhicce eş-şerîfe sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Ahmed, el-Hâc Abdurrahman b. Ahmed, Ali Beşe b. Hasan mumcu, Mansur b. ( )

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 55 - Hüküm no: 18 - Orijinal metin no: [5b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

19. Hüküm

Ali Bey Vakfı evin müderris Mehmed Efendi b. Ebûbekir’e tevcih edildiği

Vilâyet-i Rumeli’nde medîne-i Yanbolu mahallâtından Bahar Ağa mahallesinde vâki‘ merhûm Ali Bey nâm sâhibü’l-hayr vakfının inde’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd ve’l-hıytân olup, süknâsı ulemâya meşrûta olan menzilde sâkin olan Hasan Efendi b. Mehmed nâm kimesne müteveffâ olup, menzili merkūmun süknâsı mahlûle olup, ulemâdan bir müstahık kimesneye tevcîh olunması lâzım ve mühim oldukda, müderrisîn zümresinden işbu hâfızu’l-kitâb Mehmed Efendi b. Ebûbekir nâm kimesne ulemâdan olup, süknâya şiddet-i ihtiyâcı olmakla menzili sâlifü’l-beyânın süknâsı hasbemâ şarate’l-vâkıf mûmâ-ileyh Mehmed Efendi’ye tevcîh ve ta‘yîn olunup, bu hurûf ber-sebîl-i temessük ketb ve tahrîr ve yedine def‘ ve vaz‘ olundu ki lede’l-hâce ihticâc edine. Tahrîren fi’l-yevmi’t-tâsi‘ aşer fî şehri Zilhicceti’ş-şerîfe min şuhûri li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-kuzât Sarı Ali Efendi, Fahrü’l-kuzât İsmail Efendi, Mahmud Efendi b. el-kadı, Fahrü’l-müderrisîni’l-kirâm Mehmed Efendi.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 56 - Hüküm no: 19 - Orijinal metin no: [6a-1])﻿

﻿

﻿

20. Hüküm

Efendisini öldüren köle hakkındaki kısas talebinin maktûlün oğlunun bülûğuna kadar durdurulduğu

Babası bundan akdem maktûlen fevt olan Ali Bey’in Mustafa nâm sagīr oğluna tesviye-i umûru için kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan fahrü’l-akrân Şaban Ağa b. Abdülmennân meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda -sânehâ Allahu te‘âlâ ani’l-be’sâi ve’d-darrâi-hâzır oldu. Onunla birlikte müteveffâ-i mezbûrun abd-i sâbıkı olan Rûsiyyü’l-asl Yusuf b. Abdullah nâm gulâm da hâzır oldu. Vasîyy-i merkūm, zeyilde mezkûr senenin Ramazân-ı mübârekinin on dördüncü gecesi gulâm-ı mezkûrun keskin bir âlet-i câriha ile efendisi mezbûru amden katlettiğini iddi‘â etti ve kısas taleb etti. Gulâm-ı mezkûra soruldukda efendisini vech-i meşrûh üzre katlettiğini tâi‘an ikrâr ve i‘tirâf etti. Hâkim de kütüb-i şer‘iyyede musarrah olduğu üzre imâmeyn-i hümâmeynin kavline iktidâen sagīr-i mezbûrun bülûğuna kadar kısasın durdurulmasına hükmetti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-ışrîn min Zilhicce eş-şerîfe sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-etıbbâi’l-hazzâk İsmail Efendi, el-Hâc Subaşı, fahrü’l-a‘yân Kasım Ağa b. Abdullah, muharrirü’l-hurûf Mehmed Efendi ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 56 - Hüküm no: 20 - Orijinal metin no: [6a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

21. Hüküm

Defterdâr Mustafa Paşa hâssı bedelinin mültezim Mehmed Efendi b. Kemaleddin Efendi tarafından ödenmiş olduğu

Vilâyet-i Anadolu’da hâlâ muvakkaten Kilis kadısı olan umdetü kuzâti’l-İslâm zübdetü vülâti’l-enâm Mehmed Efendi b. el-merhûm Kemaleddin Efendi meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, atabe-i aliyye-i sultâniyede bundan [akdem] şıkk-ı evvel defterdârı olup, hâlâ maktûlen vefât eden Mustafa Paşa’nın kethüdâsı olan fahrü’l-akrân Mehmed Ağa b. ( ) mahzarında takrîr-i kelâm ve bast-ı merâm edip, bundan akdem havâss-ı hümâyûndan olup ba‘dehû müşârunileyh Mustafa Paşa kendinin vezâreti hâssı olmak üzre hâl-i hayâtında mutasarrıf olduğu vilâyet-i Anadolu’dan Konya ahâlîsinden Suğla hâssını târih-i kitâb senesinin vâki‘ Mart ibtidâsından sene tamâmına değin kadîmden zabt olıgeldiği [üzre] müşârunileyh Mustafa Paşa’dan merkūm Mehmed Ağa vesâtâtı ile üç yük nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye iltizâm ve ta‘ahhüd edip, ol dahi minvâl-i meşrûh üzre der-uhde eyledikden sonra meblağ-ı mezbûrun iki yüz beş bin akçesini mûmâ-ileyh olan Mustafa Paşa’ya ver deyü merkūm Mehmed Ağa’ya def‘ ve teslîm edip, ol dahi kabz ve tesellüm eyledi, suâl olunup takrîri tahrîr olunmak matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Mehmed Ağa cevâbında fi’l-hakīka müşârunileyh Mehmed Efendi yedinden zikr olunan hâssı der-uhde için vech-i meşrûh üzre iki yüz yetmiş bin mezbûru’n-na‘t akçe alıp kabz eyledim. Lâkin meblağ-ı mezbûru emrin ile bi’t-tamâm ve’l-kemâl mezkûr Mustafa Paşa’ya def‘ ve teslîm eyledim dedikde, mezbûr Mehmed Ağa’nın minvâl-i meşrûh üzre olan kelimâtı müşârunileyh Mehmed Efendi talebi ile ketb ve yedlerine def‘ olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-ışrîn min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve [erba‘în] ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Veli Ağa, Fahrü’l-akrân Mehmed Ağa, Zahrü’l-emsâl Yusuf Ağa reisü’l-muhzırîn, Halil Bey b. Hasan el-Cündî ve gayruhüm mine’l-huzzâr.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 57 - Hüküm no: 21 - Orijinal metin no: [6a-3])﻿

﻿

﻿

22. Hüküm

Mehmed b. Kemaleddin’in Defterdâr Mustafa Paşa’nın hâssı almak için verdiği câizenin iâdesi

Vilâyet-i Anadolu’da hâlâ muvakkaten Kilis kadısı olan umdetü kuzâti’l-İslâm zübdetü vülâti’l-enâm Mehmed Efendi b. el-merhûm Kemaleddin Efendi meclisi şer‘-i lâzımü’t-tevkīrde, atebe-i aliyye-i sultâniyede bundan [akdem] şıkk-ı evvel defterdârı olup hâlâ maktûlen vefât eden Mustafa Paşa’nın kethüdâsı olan fahrü’l-akrân Mehmed Ağa b. ( ) mahzarında üzerine da‘vâ edip, bundan akdem mezbûr Mehmed Ağa’nın kendiye maktûl-i mezbûr Mustafa Paşa’dan vilâyet-i Anadolu’da Konya eyâletinde Suğla hâssı[nı] alıvermek için câ’ize nâmına kırk bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe def‘ ve teslîm eylemiş idim. Hâlâ meblağ-ı merkūm kırk bin akçeyi mezkûr Mehmed Ağa’dan taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl merkūm Mehmed Ağa cevâbında, fi’l-hakīka müdde‘î-i müşârunileyh Mehmed Efendi yedinden zikr olunan hâssı alıvermek için câize nâmına kırk bin mezbûru’n-na‘t akçe almış idim deyü i‘tirâf etmeğin, mezbûr Mehmed Ağa meblağ-ı mezbûru müdde‘î-i müşârunileyh Mehmed Efendi’ye red ve teslîm etmek için merkūm Mehmed Ağa’ya tenbîh olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-ışrîn min Zilhicceti’ş-şerîfe fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Ağa Veli Ağa, Zahrü’l-emsâl Yusuf Ağa muhzırbaşı, Musli b. Musa, İskender b. Şaban el-muhzır ve gayruhüm mine’l-huzzâr.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 58 - Hüküm no: 22 - Orijinal metin no: [6a-4])﻿

﻿

﻿

23. Hüküm

Sekbanbaşı Hüseyin Ağa b. Hasan Ağa’dan miras kalan odaların vakıf olduğu

İbtidâ kerdem an kuyem kerîm mübdi‘-i kevneyn ve sultân-ı kadîm ve resûl ü âl ve ashâbeş müdâm ez-hüdâvend-i cihân bî-hadd-i selâm. Ammâ ba‘d bu mecelle-i celîlü’ş-şânın ve cerîde-i bedî‘ü’l-ünvânın tahrîrine bâ‘is ve tastîr-i sebeb-i hâdis budur ki, bundan akdem atebe-i aliyyede sekbanbaşı olup mahmiye-i Kostantıniyye’de Haraccı mahallesinde müteveffâ olan merhûm Hüseyin Ağa b. Hasan Ağa’nın verâseti, zevce-i metrûkesi Fâtıma bt. Kurd Ağa nâm hâtuna ve sulbiye kızı Afife nâm sagīreye münhasıra olup ve sagīre-i merkūme Afife’nin tesviye-i umûru için vâlidesi merkūme Fâtıma Hâtun li’l-ihtiyâc men lehü’n-nasb olan hâkim tarafından vasî nasb olunduğu zâhir ve müte‘ayyin oldukdan sonra vakf-ı âti’l-beyânı da‘vâ için savb-ı şer‘-i mübînden mütevellî nasb ve ta‘yîn olunan fahrü’l-eşbâh Süleyman Bey b. Mehmed el-bevvâbü’s-sultânî meclisi şer‘-i şerîf-i lâzımü’t-tevkīrde, câi’z-zikr olan odalara vâzı‘atü’l-yed idiği şer‘an ma‘lûm olan mezkûre Fâtıma Hâtun tarafından husûs-ı âtîye vekîl olup, vekâleti mahzar-ı hasm-ı câhidde merkūme Fâtıma Hâtun’un zâtını ma‘rifet-i şer‘iyye ile ârifân olan el-Hâc Pîrî b. Emrullah ve Mehmed Beşe b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleri ile sâbite olup, hâlâ atabe-i aliyyede Arpa emâneti hizmetinde olan umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Hüseyin Efendi b. Hasan mahzarında tevliyeti mahkiyyesi hasebiyle takrîr-i da‘vâ edip, mahmiye-i merkūmede Kırkçeşme kurbunda İbrahim Ağa mahallesinde vâki‘ bir tarafı fahrü’l-muhadderât Fâtıma Hanım mülkü ve bir tarafı zahrü’l-muvakkarât Bedia Hanım bt. el-merhûm Pertev Paşa mülkü ve bir tarafı Revânî’nin vakfı ve bir tarafı tarîk-i hâs ile mahdûd merhûm-ı mezbûr Revânî Bey Vakfı’na senede yedi yüz yirmi akçe mukāta‘ası olup, tûlen ve arzan bi hesâb-i şatrancî üç bin yüz zirâ‘ arsası olup, elân müvekkile-i merkūme Fâtıma Hâtun’un yedinde olan yirmi bir bâb mukābileyn odalarının arsası mukaddemâ müteveffâ-yı merkūm Hüseyin Ağa’nın taht-ı tasarrufunda olmakla, hâl-i hayâtında bin otuz altı senesinde mütevellî-i vakf-ı mezbûr ma‘rifetiyle arsa-i mezkûre üzerine odalar binâ etmek için bana kendi mâlından beş yük akçe teslîm etmekle, ben dahi mûmâ-ileyh Hüseyin Ağa’nın mâlı ile zikr olunan yirmi bir bâb odaları müceddeden binâ ve imâret eylediğimden sonra hâl-i sıhhat-i zât ve zamân-ı nefâz-ı tasarrufât-ı teberru‘âtında hasbeten li’llâhi te‘âlâ ve taleben li-merzâti Rabbihi’l-a‘lâ zikr olunan yirmi bir bâb odalar vakf ve habs edip, her birini icâre-i mu‘accele-i ma‘lûme ve yevmî ikişer akçe icâre-i müeccele-i mu‘ayyene ile îcâr olunup, ücret-i hâsılasından mütevellî-i vakf yedinden zikri sebk eden İbrahim Ağa mahallesinde odalar kapısı fevkinde binâ eylediği mescidi şerîfin imâmı yevmî üç akçe vazîfeye mutasarrıf ola ve müezzini dahi yevmî iki akçe vazîfeye mutasarrıf ola ve kayyımlık dahi müezzin-i mezbûre meşrûta olup, yevmî bir akçe vazîfe ola. Ve mescidi merkūmun mumu ve hasırı mühimmâtına senede yedi yüz yirmi akçe sarf oluna. Ve ehl-i Kur’ân’dan mücevvid ve mürettil on nefer kimesne dahi yevmî ikişer akçe vazîfeye mutasarrıf olup, mukābelesinde hergün mescidi merkūmda ba‘de salâti’s-subh bir yerde cem‘ olup, her biri Kur’ân-ı Azîm ve Furkân-ı kerîm’den birer cüz’-i şerîf ber vech-i tertîl bilâ-kesel velâ-ta‘cîl tilâvet edip, bunun sevâbını sultân-ı enbiyâ ve mesnedi evliyâ hazreti Muhammed Mustafa -sallallâhu te‘âlâ aleyhi vesellem-rûh-ı şerîflerine ve birinin sevâbını cihâr-ı güzîn ve aşere-i mübeşşere -rıdvânullâhi aleyhim ecma‘în-ervâh-ı şerîflerine ve birinin sevâbını dahi sâir ashâb-ı kirâm ve evliyâ-yı izâm ve eimme-i dîn ve ulemâ-yı yakīn ervâh-ı şerîflerine ve birinin sevâbını vâkıf-ı mezbûrun vâlidi merhûm Hasan Ağa rûhuna ve birinin sevâbını vâlidesi Fâtıma Hâtun bt. ( ) rûhuna ve birinin sevâbını dahi vâkıf-ı merkūmun kızı Afife rûhuna ve birinin sevâbını dahi vâkıf-ı mersûmun kayın atası merhûm Kurd Ağa rûhuna ve birinin sevâbını dahi vâkıf-ı mezbûrun kayın anası merhûme Aişe Hâtun bt. ( ) rûhuna hibe edip, içlerinden biri cenâb-ı gāfirü’z-zenb ve kābilü’t-tevb savbına an-samîmi’l-kalb mezbûrlar için tazarru‘-günân ve recâ-i afv ve ihsân ede. Ve bir kimesne dahi yevmî bir akçe vazîfe mutasarrıf olup, mukābelesinde noktacılık hizmetinde olup hizmetini edâ ve eczâ-i şerîfeyi bir sandık içine vaz‘ edip, hıfz eyleye. Ve üslûb-ı kitâbetde mâhir ve rakam-ı siyâkata kādir bir kimesne dahi yevmî iki akçe vazîfeye mutasarrıf olup mukābelesinde kitâbet hizmetini edâ edip vakfın mahsûlünü ve îrâd ve mesârifini kemâ-yenbağī tahrîr ve tastîr eyleye. Ve bir kimesne dahi yevmî iki [akçe] vazîfeye mutasarrıf olup, mukābelesinde vakf-ı mezbûra nâzır olup, nezâret hizmetini edâ eyleye. Ve bir kimesne dahi yevmî iki akçe vazîfeye mutasarrıf olup, vakfın câbîsi ve senede yedi yüz yirmi akçe dahi zikr olunan odaların arsası Revânî Bey Vakfı olmakla vakf-ı mezbûrun mütevellîsi yediyle dahi vâkıf-ı merkūm vakf-ı mezbûrun tevliyetini ve tebdîl ve tağyîr ve vazîfelerin taklîl ve teksîrini ve ziyâde ve noksânını vücûh-ı hayrâtdan murâd eylediği kimesneye ta‘yîn ve hayâtda oldukça tevliyeti mezbûreyi kendiye ve ba‘de vefâtihî zevcesi müvekkile-i mezbûre Fâtıma Hâtun bt. Kurd Ağa’ya ve merkūmenin vefâtından sonra sulbiye kızı merkūme Afife’ye ve ba‘de vefâtihâ merkūme Afife’nin evlâdına ve evlâd-ı evlâdına neslen ba‘de nesl ve fer‘an ba‘de asl el-iyâzü billâhi te‘âlâ mine’l-inkırâzi’l-evlâd vâkıf-ı mezbûrun zevcesi mezbûre Fâtıma Hâtun bt. Kurd Ağa’nın dayı oğlu Mehmed Çelebi b. Hüseyin Ağa’ya ba‘dehû evlâdına ve evlâd-ı evlâdına ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdına ve ba‘de inkırâzi’l-evlâd tevliyeti mezbûre hâkimü’l-vakt re’yine müfevvez ola deyü şart edip ve her kim mütevellî olur ise yevmî beş akçe vazîfeye mutasarrıf ola deyip, vech-i meşrûh üzre ta‘yîn-i vakf ve beyân-ı harc ve sarf eyledikden sonra zikr olunan odaları mevâni‘-i kabzdan hâlî olduğu hâlde li ecli’t-tescîl mütevellî nasb eylediği ( ) nâm kimesneye teslîm edip, ol dahi vakfiyet üzre kabz u tesellüm edip, ba‘dehû hâkimü’ş-şer‘ huzûrunda mütevellî-i vakf ile hâzır olup tafsîl-i mârr üzre vakf ve hapse i‘tirâf edip, mütevellî-i mezbûr dahi tasdîk ettikden sonra vâkıf-ı mezbûr ile mütevellî-i merkūm beyninde rücû‘ ve istirdâd bâbında vech-i mu‘tâd üzre nizâ‘ ve cânib-i mütevellîye [7a] imsâk ve imtinâ‘ vâki‘ oldukdan sonra, hâkim-i müşârunileyh -esbağallâhu te‘âlâ ni‘amehû aleyh-dahi âlimen bi’l-hilâf ve vâkıfen ale’l-ihtilâf vakf-ı mezbûrun sıhhat ve lüzûmuna hükm-i sahîh-i şer‘î ve kazâ-i sarîh-i mer‘î edip, zikr olunan odaları ale’n-nehci’l-mükemmel vakf-ı sahîh-i lâzım ve müseccel eylemiş iken, müvekkile-i merkūme Fâtıma Hâtun bi gayri vech-i şer‘î mahdûd-ı mezkûra vaz‘-ı yed edip, mâlikâne tasarruf eder, kasr-ı yedine tenbîh olunup ihkāk-ı hak olunmak taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mersûm Hüseyin Efendi b. Hasan bi’l-vekâle cevâbında, zikr olunan yirmi bir bâb odalar müteveffâ-yı merkūm Hüseyin Ağa’nın mülkü olup, ba‘de vefâtihî verâseti zevce-i metrûkesi müvekkile-i merkūme ile sulbiye kızı sagīre-i mezbûre Afife’ye münhasıra olmakla, zikr olunan odalar bi tarîki’l-irsi’ş-şer‘î mezbûretâna intikāl etmekle müvekkile-i merkūme Fâtıma Hâtun bi’l-asâle ve bi’l-vesâye mülk-i mevrûsları olmak üzre zabt ve tasarruf eder, müteveffâ-yı merkūm Hüseyin Ağa’nın vech-i meşrûh üzre hâl-i hayâtında vakf edip, vakf-ı lâzım ve müseccel idiği ma‘lûmu değildir deyü bi’l-külliye inkâr edicek, mütevellî-i mezbûrdan da‘vâ-yı meşrûhasına muvâfıka beyyine taleb olundukda, udûl-i müslimînden olup zümre-i râcilinin yirmi sekizinci ağa bölüğünde çorbacı olan umdetü’l-a‘yân Hüseyin Subaşı b. Hasan ve yaya beylerinden mefharü’l-ümerâ’i’l-kirâm Mustafa Bey b. el-Hâc Ali ve atabe-i aliyyede hâlâ ekmekcibaşı olan fahrü’l-eşbâh Hüseyin Ağa b. Abdullah ve fahrü’l-eşbâh Süleyman Çelebi b. ( ) ser oda meclisi şer‘a li ecli’ş-şehâde hâzırûn olup isre’l-istişhâdi’ş-şer‘î her biri takrîr-i şehâdet-i şer‘iyye edip, fi’l-vâki‘ mahalle-i mezbûrede merhûm Revânî Bey Vakfı’na senede yedi yüz yirmi akçe mukāta‘ası olup tûlen ve arzan bi hesâb-i şatrancî üç bin yüz zirâ‘ arsa üzerine olup, elân vech-i sâlifü’z-zikr üzre müvekkile-i merkūme Fâtıma Hâtun’un yedinde olan mahdûd-ı mezkûr yirmi bir bâb mukābileyn odalarının arsası mukaddemâ müteveffâ-yı mezbûr Hüseyin Ağa’nın taht-ı tasarrufunda olmakla, hâl-i hayâtında bin otuz altı senesinde mütevellî-i vakf-ı mezbûr ma‘rifetiyle üzerine odalar binâ etmek için müdde‘î-i mezkûr Süleyman Bey kendi mâlından beş yük akçe teslîm etmekle, mezbûr dahi müteveffâ-yı mûmâ-ileyhin mâlı ile zikr olunan yirmi bir bâb odaları müceddeden binâ ve imâret eyledikden sonra hâl-i sıhhat-i zât ve zamân nefâz-ı tasarrufât-ı teberru‘âtında hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-merdâti Rabbihi’l-a‘lâ vakf ve habs edip, zikr olunan odaların her biri ücret-i mu‘accele-i ma‘lûme ve yevmî ikişer akçe icâre-i müeccele-i mu‘ayyene ile mütevellî-i vakf ma‘rifetiyle îcâr olunup, ücret-i hâlisasından yine mütevellî-i mezkûr yediyle zikri sebk eden İbrahim Ağa mahallesinde binâ eylediği mescidi şerîfin imâmı yevmî üç akçe vazîfeye mutasarrıf ola ve müezzini yevmî iki akçe vazîfeye mutasarrıf ola ve kayyımlık dahi müezzine meşrûta olup, yevmî bir akçe vazîfeye mutasarrıf ola ve mescidi mezbûrun mumuna ve hasırına senede yedi yüz yirmi akçe sarf oluna ve ehl-i Kur’ân’dan mücevvid ve mürettil on nefer kimesne dahi yevmî ikişer akçe vazîfeye mutasarrıf olup, mukābelesinde mescidi merkūmda ba‘de salâti’s-subh bir yerde cem‘ olup, her biri Kur’ân-ı Azîmü’ş-şân [ve] furkân-ı bâhiru’l-burhândan birer cüz’-i şerîf ber vech-i tertîl bilâ-kesel ve lâ-ta‘cîl tilâvet edip, bunun sevâbını sultân-ı enbiyâ ve mesnedi evliyâ hazreti Muhammed Mustafa -sallallâhu te‘âlâ aleyhi ve sellem-rûh-ı şerîflerine ve birinin sevâbını cihâr-ı yâr-ı güzîn ve aşere-i mübeşşere -rıdvânullâhi aleyhim ecma‘în-ervâh-ı şerîflerine ve birinin sevâbını dahi sâir ashâb-ı kirâm ve evliyâ-yı izâm ve e’imme-i dîn ve ulemâ-yı yakīn ervâh-ı şerîflerine ve birinin sevâbını vâkıf-ı mezbûrun vâlidi merhûm Hasan Ağa rûhuna ve birinin sevâbını dahi vâkıf-ı mezbûrun vâlidesi Fâtıma Hâtun rûhuna ve birinin sevâbını dahi vâkıf-ı mezbûrun kendi rûhuna ve birinin sevâbını dahi vâkıf-ı mezbûrun kendi zevcesi müvekkile-i mezbûre Fâtıma Hâtun bt. Kurd Ağa rûhuna ve birinin sevâbını dahi vâkıf-ı mezbûrun kızı Afife rûhuna ve birinin sevâbını dahi vâkıf-ı mezbûrun kayın atası merhûm Kurd Ağa rûhuna ve birinin sevâbını dahi vâkıf-ı mezbûrun kayın anası merhûme Aişe Hâtun rûhuna hibe edip içlerinden biri cenâb-ı gāfirü’z-zenb ve kābilü’t-tevb savbına an-samîmi’l-bâl mezbûr için tazarru‘-günân [ve] recâ-yı afv ve ihsân edeler. Ve bir kimesne dahi yevmî bir akçe vazîfeye mutasarrıf olup, mukābelesinde noktacılık hizmetini edâ ve eczâ-i şerîfeyi cem‘ edip, bir sandık içinde vaz‘ edip hıfz eyleyip ve üslûb-ı kitâbetde mâhir ve rakam-ı siyâkata kādir bir kimesne dahi yevmî ikişer akçe vazîfeye mutasarrıf olup, mukābelesinde kitâbet hizmetini edâ edip vakfın mahsûlünü ve îrâd ve mesârifini kemâ yenbağī tahrîr ve tastîr eyleye. Ve bir kimesne dahi yevmî ikişer akçe vazîfeye mutasarrıf olup mukābelesinde vakfın nezâreti hizmetini edâ eyleye. Ve bir kimesne dahi yevmî iki akçe vazîfeye mutasarrıf olup, mukābelesinde vakfın cibâyeti hizmetinde ola. Ve dahi vâkıf-ı merkūm vakf-ı mezbûrun tevliyeti ve tebdîl ve tağyîr ve teksîr ve ziyâde ve noksânı vücûh-ı hayrâtdan karâr eylediği kimesneye ta‘yîn ve hayâtda oldukça kendiye ve ba‘de vefâtihî zevcesi müvekkile-i mezbûre Fâtıma Hâtun’a ve merkūmenin vefâtından sonra sulbiye kızı Afife’ye ve merkūme Afife’nin vefâtından sonra mezbûre Afife’nin evlâdına ve evlâd-ı evlâdına ve neslen ba‘de nesl ve fer‘an an-asl el-iyâzü billâhi te‘âlâ ani’l-inkırâz ve ba‘de’l-inkırâz evlâd-ı vâkıf-ı mezbûrun zevcesi Fâtıma Hâtun bt. Kurd Ağa’nın dayısı oğlu Mehmed Çelebi b. Hüseyin Ağa’ya ba‘de vefâtihî evlâdına ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdına neslen ba‘de nesl ve fer‘an ba‘de asl ve ba‘de inkırâzi’l-evlâd tevliyeti mezbûre hâkimü’l-vakt re’yine müfevvez ola deyü şart edip ve her kim mütevellî olursa yevmî beşer akçe vazîfeye mutasarrıf ola. Ve düşen mahlûlü mütevellî-i vakf resm-i âdî üzre âhara verdikde mukābelesinde alınan akçeyi hıfz edip, vakf-ı mezbûrun meremmâtına harc ve sarf eyleye ve meremmât-ı vakfdan ziyâde ile vakfı ziyâde eyleye deyü ber vech-i meşrûh üzre ta‘yîn-i vakf ve beyân-ı harc eyledikden sonra zikr olunan odaları mevâni‘-i kabzdan hâlî olduğu hâlde li ecli’t-tescîl mütevellî nasb eylediği kimesneye teslîm edip ve vakfiyet üzre kabz ve tesellüm edip ba‘dehû hâkimü’ş-şer‘ huzûrunda mütevellî-i vakf ile hâzır olup, tafsîl-i mâr üzre vakf ve habse i‘tirâf edip mütevellî dahi tasdîk edip, ba‘dehû vâkıf-ı mezbûr ile mütevellî-i mezkûr mâbeyninde rücû‘ ve istirdâd bâbında nizâ‘ ve cânib-i mütevellîden imsâk ve imtinâ‘ vâki‘ oldukdan sonra hâkim-i müşârunileyh dahi âlimen bi’l-hilâf ve vâkıfen ale’l-ihtilâf vakf-ı mezbûrun sıhhat ve lüzûmuna hükm-i şer‘î ve kazâ-i sarîh-i mer‘î edip, zikr olunan odalar ale’n-nehci’l-mükemmel vakf-ı sahîh-i lâzım ve müseccel olmuşdur. Bu husûsa bu vech üzre şâhidleriz, şehâdet dahi ederiz deyü her biri edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerine şâhidûn-ı mezkûrûn sırren ve alenen ta‘dîl ve tezkiye olunup, şehâdetleri makbûle ve i‘tibâ[r]-ı kabûle mevsûle kılınıp mûcebince bi’l-mesâil fî hâze’l-bâb [7b] ve izbâr ilallâhi’l-ecr ve’s-sevâb zikr olunan yirmi bir bâb odaların sıhhat-i vakfiyetine hükm-i sahîh-i şer‘î ve kazâ-i sarîh-i mer‘î olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-a‘yân Ömer Çavuş b. ( ) çavuş-ı yeniçeriyân, Fahrü’l-a‘yân Mustafa Çavuş b. Hüseyin Ağa, Mustafa Efendi b. Mehmed el-İmâm bi mescidi Manisalı, Mehmed Çelebi b. Hüseyin el-mütekā‘id, Rüstem Halîfe b. Abdullah kâtib-i vakfiye el-İmâm, Ahmed Halîfe b. İbrahim el-Müezzin, İsâ Efendi b. Mehmed el-İmâm, Ramazan Efendi b. ( ) İmâm-ı mescidi Sarıgerz, Kadri Halîfe b. ( ) el-Kayyım, Mustafa Bey b. Abdullah el-Yesârî, Yusuf b. Abdullah, el-Hâc Habib b. Şaban er-Râcil, Mehmed Çelebi b. Şaban er-Râcil, Mustafa Bey b. ( ) el-Yesârî, Cafer Bey b. Abdullah el-Cündî, Gazanfer b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 58 - Hüküm no: 23 - Orijinal metin no: [6b-1])﻿

﻿

﻿

24. Hüküm

İbrahim Çelebi b. Derviş’in Rus asıllı iki cariyesini âzat ettiği

Hamdele ve salvele. Ammâ ba‘d. İşbu mazmûnunda âzat ikrârından bahseden sahîh ve şer‘î bir hüccettir. Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Emin Nureddin mahallesinde sâkin olan fahrü’l-akrân İbrahim Çelebi b. Derviş b. Mehmed Ağa meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde hâzır olup, rıkkını mu‘terife olan, açık kaşlı, elâ gözlü, orta boylu, Rûsiyyetü’l-asl hâfıza-i hâze’l-kitâb Afitab bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini ve câriye-i mezbûrden doğan açık kaşlı, elâ gözlü, beyaz tenli Ayşe nâm câriye-i sagīresini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâti rabbihi’l-a‘lâ ve Nebiyyi muhtâr sallallâhu aleyhi ve sellemin “Kim bir mü’mini âzat ederse Allah da onun her bir uzvunu cehennem ateşinden âzat eder” va‘adini umarak âzat etti. Her iki câriye-i mezkûre de sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefîn gibi hurre oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâbit olan velâ hakkından gayrı üzerlerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min Zilhicce eş-şerîfe sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-eimme Mustafa Efendi b. Cafer imâm-ı evvel-i câmi‘-i Şehzâde Sultan Mehmed Han, Mehmed Efendi b. Ahmed el-Hatîb, Hasan Efendi b. Mahmud el-İmâm, Gazanfer Beşe b. Abdullah er-Râcil, Mustafa Çelebi b. el-Hâc, Handan b. Abdullah, Yahya Çelebi b. Mustafa, Handan b. Abdullah el-Cündî, İbrahim b. Ahmed Beşe, Mehmed b. Ali, Kurd b. Hasan

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 63 - Hüküm no: 24 - Orijinal metin no: [7b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

25. Hüküm

Ali b. Bayram’ın bir miktar parasını vedîa olarak bıraktığı kimsenin ölmesinden sonra bunu terekeden talep ettiği

Udûlden Şaban Beşe b. Ahmed ve Mehmed Beşe b. İbrahim nâm kimesneler meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda hâzırân olup, babası bundan akdem vefât eden İbrahim b. Osman nâm sagīre kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan ve müteveffânın muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan Şaban Beşe b. Mustafa nâm kimesne mahzarında, Ali b. Behrâm nâm kimesneden sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, lehine şâhidlik yapılan müdde‘î-i mezbûr bizim yanımızda müteveffâ-i merkūma vedî‘a tarîkiyle üç yüz riyâl sikke-i harbiyye-i fıddiyye verdi. O da hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde cemî‘-i meblağ-ı mezbûru kabz etti. Hâl-i mechûl olarak fevt oldu ve meblağ-ı mezbûr üzerinde deyn kaldı. Elân müdde‘î-i mezbûrun, meblağ-ı mezkûru terekesinden taleb etmeye hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın ba‘de’t-tahlîfi’ş-şer‘î mûcibince hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-ışrîn min Zilhicce eş-şerîfe sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Yusuf Ağa muhzırbaşı, Yahya b. Zekeriya el-muhzır, İskender b. Şaban el-muhzır, Kurd b. Hasan

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 64 - Hüküm no: 25 - Orijinal metin no: [7b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

26. Hüküm

Ahmed Beşe b. Yusuf’un ödünçten dolayı Aydın Paşa’nın terekesinde alacağı olduğu

Udûlden, Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Madran? mahallesinde sâkin olan Perviz Bey b. Abdullah ve Hızır Bey mahallesinde sâkin olan İsmail Beşe b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde hâzırân olup, bundan akdem vefât eden merhûm Aydın Paşa’nın Receb, Fâtıma ve Ayşe nâm evlâd-ı sıgārına tesviye-i umûrları için hâkim-i men lehû velâyetü’n-nasb kıbelinden vasîyy-i mansûb olan ve vesâyet-i mahkiyyesi hasebiyle müteveffâ-i mezbûrun terekesine vâzı‘-ı yed bulunan, husûs-ı âtiyyü’z-zikri münkir umdetü’l-müderrisîn İbrahim Efendi b. Ebûbekir mahzarında râcilin zümresinden olup üçüncü râcilin bölüğünden hâmil-i hâze’l-kitâb Ahmed Beşe b. Yusuf’dan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, lehine şâhidlik yapılan müdde‘î-i mezbûrun, müteveffâ-i merkūmun zimmetinde karz-ı şer‘î cihetinden dört yüz riyâl sikke-i harbiyye-i fıddiyye hakkı vardır. Müsteşhed-i mezbûr ona ikrâz etmiş o da hâl-i hayâtında bizim yanımızda meblağ-ı merkūmu istikrâz etmişdi. Elân müdde‘î-i mezbûrun, meblağ-ı merkūmu tereke-i vâfiyeden taleb etmeye hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın ba‘de’t-tahlîfi’ş-şer‘î mûcibince hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Zilhicce eş-şerîfe fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Yusuf Ağa b. Reisü’l-muhzırîn, el-Hâc Abbas b. İbrahim, İskender b. Şaban, İbrahim Beşe b. Şükrullah, el-Hâc Mustafa b. el-Hâc Mehmed, el-Hâc Mehmed b. el-Hâc Hüseyin, el-Hâc İsmail b. Hamza, el-Hâc Ali b. Murad

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 64 - Hüküm no: 26 - Orijinal metin no: [7b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

27. Hüküm

Mehmed b. Mehmed’in el-Hâc Mustafa b. Ali’deki alacağının bir kısmını aldığı

Mahmiye-i İstanbul’da ( ) mahallesinde sâkin Mehmed b. Mehmed nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, işbu hâmilü’l-kitâb el-Hâc Mustafa b. Ali nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, bundan akdem mezbûr el-Hâc Mustafa benden bi gayri vech-i şer‘î kırk altı bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçemi [aldın] deyü da‘vâ ve taleb eyledikde, ol dahi inkâr edip ben dahi isbâtdan âciz olup yemîn teklîf eyledikde, fedâ-i yemîn bana iki bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe verip, ben dahi meblağ-ı mezbûr iki bin akçemi merkūm el-Hâc Mustafa’nın yedinden alıp kabz edip, hakk-ı tahlîfimi iskāt eyledim dedikde, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ gıbbe’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-ışrîn min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Yusuf Ağa reisü’l-muhzırîn, el-Hâc Yahya b. Zekeriya el-muhzır, Süleyman b. Zekeriya el-muhzır, el-Hâc Behrâm b. ( ), İskender b. Şaban.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 65 - Hüküm no: 27 - Orijinal metin no: [7b-4])﻿

﻿

﻿

28. Hüküm

Mehmed Bey b. Ali’nin sattığı sabun bedelinden müteveffâ İbrahim’in terekesinde alacağı olduğu

Udûlden, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Haraccı mahallesinde sâkin olan Şaban b. Mehmed ve Üsküblü mahallesinde sâkin olan İbrahim b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde hâzırân olup, hâkim-i lehû nasbu’l-ensâb kıbelinden, babası bundan akdem vefât eden İbrahim b. Osman Beşe nâm sagīre tesviye-i umûru için kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan ve müteveffâ-i mezbûrun muhallefâtına vesâyet-i mahkiyyesi hasebiyle vâzı‘-ı yed olan ve husûs-ı âtiyyü’z-zikri münkir bulunan Ali b. Behrâm nâm kimesne mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed Bey b. Ali el-Cündî nâm kimesneden sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, lehine şâhidlik yapılan müdde‘î-i mezbûrun, müteveffâ-i merkūmun zimmetinde müşterâ-i makbûz sabun bahâsından râyicü’l-vakt bin dört yüz akçe lâzımü’l-edâ alacağı vardır. Elân müdde‘î-i mezbûrun, meblağ-ı merkūmu tereke-i vâfiyeden taleb etmeye hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın ba‘de’t-tahlîfi’ş-şer‘î mûcibince hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî ve’l-ışrîn min Zilhicce eş-şerîfe sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İskender Bey b. Şaban, el-Hâc Behrâm b. ( ), Kurd b. Ali, Hasan b. Hüseyin

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 65 - Hüküm no: 28 - Orijinal metin no: [8a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

29. Hüküm

Manol Reis’in gemisinde bazı malları telef olan Nakşalı zimmîlerin birbirleriyle anlaştıkları

Akdeniz’de vâki‘ Nakşa adasında sâkin olan zimmî tâifesinden işbu hâmilü’l-kitâb Kostantin v. Lefter ve Yani v. Lefter ve Arkurus v. Manol ve Pandilos v. Yorgi ve Yani [v.] Yanaki nâm zimmîler meclisi şer‘a gelip bi tav‘ihim ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, bundan akdem zikr olunan ada zimmîlerinden Manol Reis’in gemisine kız dimisi demekle ma‘rûf olan metâ‘ımı tahmîl edip, bu tarafa gelirken deryâda harbî kâfir gemisine rast gelip bizim metâ‘ımızı aldıklarında biz dahi zikr olunan gemide olan yolcularından olup metâ‘ı alınmayanlar ile nizâ‘ eylediğimizde cümlemizin metâ‘ı hesâb olunup, metâ‘ı zâyi‘ olmayanlar beyninde alâ tarîki’l-guremâ tevzî‘ olunmak için savb-ı şer‘den Mustafa Efendi nâm nâib irsâl olunmakla, cümlenin rızâsıyla metâ‘ı tahrîr ve defter olundukdan sonra mezbûr Kostantin Mişel v. Varvad yedinden beş yüz endâze ve Matos v. Matyoz yedinden yüz endâze cem‘an altı yüz endâze kız dimisi alıp kabz edip ve mezbûr Yani v. Lefter dahi Nikola v. Arvad nâm zimmî yedinden dört yüz zirâ‘ ada dimisi alıp ve mesfûr Argiri dahi Manol v. Dimitri nâm zimmî yedinden altı yüz zirâ‘ ada dimisi alıp ve mesfûr Pandilos dahi ( ) v. Matyoz nâm zimmî yedinden üç yüz zirâ‘ ada dimisi alıp ve mezbûr Yani zimmî Manol v. Dimitri yedinden yüz elli endâze ve Yani v. Kortlak’dan doksan endâze cem‘an iki yüz kırk endâze kız dimisi ve Nikola v. Hanti yedinden dahi yüz endâze ada dimisi alıp ve Yorgi v. Matyoz yedinden altı zirâ‘ kız dimisi bâkī kalmışdır. Ba‘de’l-yevm her birimizin âhar ile da‘vâ ve nizâ‘ı yokdur, yedimizde olan defter mûcebince takrîr hüccet olunup yedimize verilsin deyü mezbûr Mustafa Efendi’nin hattını müştemil ve takrîr-i meşrûhlarına mutâbık defter îrâd eylediklerinde, sûret-i hâl hıfz-ı makāl için bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâ’ili Zilka‘deti’l-harâm li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Pîrî Çavuş el-Mübâşir, Piyâle Bey b. Abdullah, Dilaver Bey b. Abdullah, Mustafa Çelebi b. Abdi, Bâli Çelebi b. Abdullah, Hasan Bey b. Mustafa ve gayruhüm mine’l-huzzâr.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 66 - Hüküm no: 29 - Orijinal metin no: [8a-2])﻿

﻿

﻿

30. Hüküm

İlyas Beşe b. Yusuf’un eşi Aişe bt. Hasan’a olan borcunu ödemesi

Mahmiye-i İstanbul’da Mimar Şucâ‘ mahallesi sâkinelerinden Aişe bt. Hasan nâm hâtun meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, hâlâ zevci olan İlyas Beşe b. Yusuf nâm râcil mahzarında üzerine takrîr ve da‘vâ edip, zevcim mezbûr İlyas Beşe zimmetinde cihet-i karz-ı şer‘îden on bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe hakkım vardır suâl olunup alıverilmek matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr İlyas Beşe cevâbında, fi’l-vâki‘ zevcem mezkûre Aişe’ye zimmetimde cihet-i karz-ı şer‘îden on bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ deynim vardır deyü bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf etmeğin, edâsıyla ilzâm olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhir Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Beşe b. Zülfikar kolcu el-Mübâşir, İskender b. Şaban, Yusuf b. Şaban, Kurd b. Hasan ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 67 - Hüküm no: 30 - Orijinal metin no: [8a-3])﻿

﻿

﻿

31. Hüküm

İdam edilen Yusuf Paşa’nın Şam beylerbeyiliğinde el koyduğu Hisar Ağası Ömer Ağa b. Haydar’ın mallarının iâdesi

Medîne-i Şâm-ı şerîf-i şeref-encâmda olan Hisâr ağası olan bâ‘isü’l-kitâb fahrü’l-a‘yân Ömer Ağa b. Haydar nâm kimesnenin halîlesi ve tarafından vech-i âtî üzre da‘vâ ve isbâta ve ityân-ı beyyinâta vekîl olup, vekâleti nehc-i mu‘teber üzre Mehmed b. Nurullah ve Mehmed Beşe b. Ahmed nâm kimesneler şehâdetleri ile sâbite olan fahrü’l-muhadderât Fâtıma bt. Ali Ağa nâm hâtun meclisi şer‘de, bundan akdem Şâm-ı şerîf Beylerbeyiliğinden münfasıl iken maktûlen müteveffâ olup, zâhirde vâris-i ma‘rûfu olmamakla terekesi taraf-ı mîrîye âid olan Yusuf Paşa’nın muhallefâtına vâzı‘u’l-yed olup, atabe-i aliyyede bi’l-fi‘il şıkk-ı sânî defterdârı olan kıdvetü’l-emâcid ve’l-ekârim hâvi’l-mehâmid ve’l-mekârim Ömer Efendi tarafından vech-i âtî üzre inkâr ve husûmete vekîl olup, vekâleti bimâ hüve tarîkü’s-sübût sâbite olan Maksud Bey nâm kimesne mahzarında bi’l-vekâle takrîr-i da‘vâ edip, müteveffâ-yı merkūm Yusuf Paşa bundan akdem hâl-i hayâtında Şâm-ı şerîf Beylerbeyisi iken zevcim müvekkili mezbûr Ömer Efendi’den gasben ve cebren iki bin aded esedî guruş alıp kabz eyledikden mâ‘adâ merkūm Ömer Efendi’nin Şâm-ı şerîf muzâfâtından merhûm Sultan Selim Hân Vakfı’ndan Evra nâm karyede vâki‘ ma‘lûmü’l-hudûd çiftliğini basıp, dâhilinde vâki‘ olup müvekkilimin silk-i mülkünde olan yüz bin akçe kıymetli hınta ve şa‘îr ve devâb ve sâyir esbâb ve esvâbını dahi zulmen ve cebren alıp kabz eylemiş idi. Elân vekâlet-i mahkiyyem hasebiyle muhallefâtından taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Maksud Bey husûs-ı mezbûru bi’l-vekâle inkâr edip, müdde‘iyye-i mûmâ-ileyhâdan müdde‘âsına mutâbıka beyyine taleb olundukda, udûl-i müslimînden mahmiye-i merkūmede Saray-ı atîk kurbunda sâkin olan Mehmed Efendi b. Nurullah ve zikr olunan Saray-ı atîk baltacılarından el-Hâc Mehmed Beşe b. Musa nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup akībe’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı merkūm Yusuf Paşa bundan akdem hâl-i hayâtında Şâm-ı şerîf Beylerbeyisi iken müvekkili mûmâ-ileyh Ömer Efendi’den gasben ve cebren bin aded esedî guruş alıp kabz eylediğinden mâ‘adâ merkūm Ömer Efendi’nin Şâm-ı şerîf muzâfâtından merhûm Sultan Selim Hân Vakfı’ndan Evra nâm karyede vâki‘ ma‘lûmü’l-hudûd çiftliği basıp, dâhilinde [8b] mülkünde olan yüz bin akçe kıymetli hınta ve şa‘îr ve devâb ve sâyir esbâb ve esvâbını dahi zulmen ve cebren alıp kabz eyledi idi. Bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde, ba‘de ri‘âyet-i şerâiti’l-kabûl şehâdetleri makbûle olup mûcebiyle edâsına tenbîh olunup, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Zilhicceti’ş-şerîfe min şuhûri li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Beşe b. Yunus, Yusuf b. Abdullah, Hüseyin b. Ahmed, Dilaver Çavuş b. Abdullah, el-Hâc Mustafa b. Hüseyin ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 67 - Hüküm no: 31 - Orijinal metin no: [8a-4])﻿

﻿

﻿

32. Hüküm

Mehmed Bey b. Ali’nin defterli kıbtiyân vergilerini toplayan Mehmed Çavuş b. Ali’de alacağının kalmadığı

Vilâyet-i Rumeli’nde vâki‘ kasaba-i Kırkkilise ahâlîsinden olup, mahmiye-i Galata tevâbi‘inden Beşiktaş kasabasında sâkin olan Mehmed Bey b. Ali el-Cündî meclisi şer‘-i hatîrde, dergâh-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- çavuşlarından olup, bundan akdem vilâyet-i mersûme mukāta‘âtından Yanbolu kalemine tâbi‘ defterli kıbtiyân ta’ifesinin bin kırk senesine mahsûb olmak üzre cizye ve ispençelerini cem‘e me’mûr olan bâ‘isü’l-kitâb fahrü’l-a‘yân Mehmed Çavuş b. Ali nâm kimesne mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, bundan akdem mezbûr Mehmed Çavuş ile mukāta‘a-i merkūme mahsûlüne müte‘allik ba‘zı hesâbımız olup, mezbûr Mehmed Çavuş’un hizmetkârı olan Yunus Bey nâm kimesne ile kendilerine irsâl eylediğim yüz bin akçe için bana vâsıl olmadı demekle beynimizde münâza‘ât-ı kesîre vâki‘ olmuşidi. El-hâletü hâzihî erbâbü’l-bâb huzûrunda hesâb ve kitâb eylediğimizde mezbûr Mehmed Çavuş zimmetinde zuhûr eden hakkı kalîl ü kesîri ne mikdâr var ise bi’t-tamâm ve’l-kemâl mezbûr Mehmed Çavuş’un yedinden alıp kabz eyledim. Min ba‘d mezbûr Mehmed Çavuş ile mukāta‘a-i merkūme mahsûlüne müte‘allik alâkam kalmadı dedikde mukırr-ı merkūm Mehmed Bey’i kelimât-ı meşrûhasında mezbûr Mehmed Çavuş dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve sûret bu minvâl üzre idiğini tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb [olundu]. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâbi‘ ve’l-ışrîn min Zilka‘deti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çavuş bölükbaşı, Kara Ahmed Bey bölükbaşı, Mahmud Çavuş el-Üsküdârî el-Mübâşir, Ali Ağa kıbtiyân-ı sâbıkan, es-Seyyid İbrahim el-Hatîb, Mehmed Çavuş b. Abdullah, Mehmed Bey el-Cündî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 68 - Hüküm no: 32 - Orijinal metin no: [8b-1])﻿

﻿

﻿

33. Hüküm

Osman b. el-Hâc Hüseyin’in Mehmed Efendi b. Sunullah’dan parasını alıp kiraladığı evi teslim etmesi

Vilâyet-i Rumeli’nde sâbıkan Eğribucak kadısı olan işbu râfi‘ü’l-kitâb umdetü’l-kuzât es-Seyyid Mehmed Efendi b. Sunullah kendi tarafından asâleten ve li-ebeveyn kardeşi Seyyid Ahmed tarafından husûs-ı âti’l-beyâna vekîl olup nehc-i mu‘tebere üzre vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten mahfil-i kazâda, mahmiye-i İstanbul’da Sultân mahallesinde sâkin Osman b. el-Hâc Hüseyin muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve ta‘bîr-i ani’l-merâm edip, mahalle-i mersûmede vâki‘ bir tarafı Hasan Çelebi b. Abdullah mülkü ve bir tarafı Hüseyin Beşe b. Abdullah mülkü ve bir tarafı Çiçekçi Ömer Çavuş mülkü ve [bir] tarafı tarîk-i âm ile mahdûd fevkānî ve tahtânî iki bâb odaları ve sofayı ve bi’r-i mâyı ve dut ağacını hâvî muhavvatayı müştemil meşrûtamız olan vakıf menzili on sene mukaddem merkūm Osman’a îcâr ve teslîm edip, ol dahi istîcâr ve kabûl eyledikden sonra ber vech-i peşîn yedinden on bin akçe ahz u kabz eylemiş idik. Hâlâ meblağ-ı mezbûr on bin akçeyi mersûm Osman’a asâletim ve vekâletim hasebiyle edâ ve teslîm eyledim, suâl olunup mârrü’z-zikr menzili bana teslîme tenbîh olunmak matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mersûm Osman cevâbında, fi’l-vâki‘ sâlifü’l-beyân on bin akçemi mûmâ-ileyh es-Seyyid Mehmed Efendi yedinden bi’t-tamâm ahz u kabz eyledim. Menzili mersûmu mûmâ-ileyhe teslîm edeyim deyicek i‘tirâfı üzre menzili mersûmu, mersûm es-Seyyid Mehmed Efendi’ye teslîme tenbîh birle, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb [ketb] olundu. Fi’l-yevmi’s-sâlis aşer min Zilka‘deti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Efendi el-kadı, Mustafa Efendi el-kadı, Yunus b. ( ) ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 69 - Hüküm no: 33 - Orijinal metin no: [8b-2])﻿

﻿

﻿

34. Hüküm

Hasan Beşe b. Mehmed ve Mustafa Bey b. Osman’ın Hasan Bey b. Hüseyin’e olan borçlarını ödemeleri

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Gedikpaşa mahallesinde sâkin olup dergâh-ı âlî solaklarından olan bâ‘isü’l-kitâb Hasan Bey b. Hüseyin meclisi şer‘de, mahmiye-i merkūme mahallâtından Hacı Ahmed mahallesi sükkânından yeniçeri tâifesinden on sekizinci sekbanlarından Hasan Beşe b. Mehmed mahzarında takrîr-i da‘vâ edip, bundan akdem mezbûr Hasan Beşe ile mahmiye-i merkūmede Davudpaşa mahallesinde sâkin olup, hâzır bi’l-meclis olan Mustafa b. Osman ve Defterdâr Ahmed mahallesinde sâkin olup gāib ani’l-meclis olan İbrahim Çelebi b. Abdullah nâm kimesneler zimmetlerinde ber vech-i iştirâk cihet-i karzdan elli beş bin akçe ve târih-i kitâb senesi Cumâdelûlâ’sının altıncı gününden altı ay tamâmına değin müeccel olmak üzre ma‘lûmü’l-vasf çuka bahâsından yirmi yedi bin akçe cem‘an seksen iki akçe hakkım olduğuna mezbûrlar mukaddemâ bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, i‘tirâfları hüccet olunmuş iken elân merkūmân Hasan Beşe ve Mustafa Bey meblağ-ı merkūmdan hisselerine isâbet eden akçeyi edâdan imtinâ‘ ederler, yedimde olan hüccete nazar olunup, mûcebince alıverilmek taleb ederim deyü târih-i merkūm ile müverraha ve Saraçhâne Mahkemesi’nde nâibü’ş-şer‘ olan Mevlânâ Abdülhalim b. Ahmed’in hat ve hâtemini müştemile ve mefhûmu takrîr-i meşrûhuna mutâbıka ve mezbûrân Hasan Beşe ve Mustafa’nın ber vech-i iştirâk deyn-i merkūme i‘tirâflarını nâtıka hüccet ibrâ edicek, gıbbe’s-suâl merkūmân Hasan Beşe ve Mustafa cevâblarında, fi’l-vâki‘ müdde‘î-i merkūm Hasan Bey’e mukaddemâ vech-i muharrer üzre ber vech-i iştirâk cihet-i karzdan elli beş bin ve müeccel çuka bahâsından yirmi yedi bin akçe deynimiz vardır deyü cümlemiz i‘tirâf edip yedine hüccet verdik idi. Lâkin deynimiz olmayıp kâziben i‘tirâf eyledik idi dediklerinde, bu husûslara ale’l-kavli’l-mu‘teberi’l-me’hûz istihsânen imâm-ı sânî re’y-i şerîfi üzre mukırrân-ı merkūmân ikrâr-ı meşrûhalarında kâzib olmadıklarına mukarrun leh mezkûr Hasan Bey’e yemîn teveccüh edicek, vech-i mezkûr üzre yemîn teklîf olundukda mezbûr Hasan Bey dahi mukırrân-ı merkūmân Hasan Beşe ve Mustafa ikrâr-ı meşrûhalarında kâzib olmayıp, da‘vâ-yı meşrûhasında mubtıl olmadığına alâ vefki’l-mes’ûl yemîn billâhi te‘âlâ eyledikde, mûcebince meblağ-ı merkūmdan hisselerine isâbet eden akçeyi edâya tenbîh olunup, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Zilhicceti’l-harâm li sene isneyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Yahya Bey b. Zekeriya, İskender b. Şaban, Mehmed Efendi b. ( ) el-kadı, Hüseyin b. Mustafa Efendi, Dilaver Çavuş b. Abdullah, Mustafa b. Hüseyin, Mehmed Çelebi b. Hüseyin er-Râcil.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 70 - Hüküm no: 34 - Orijinal metin no: [8b-3])﻿

﻿

﻿

35. Hüküm

Mahmud Bey b. Abdülmennân’ın Ahmed Beşe b. Sefer ile alacağı hususunda sulh olduğu

Ebnâ-i sipâhiyândan Mahmud Bey b. Abdülmennân nâm cündî meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, dergâh-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- yeniçerilerinin seksen ikinci cemâ‘atinden işbu hâmilü’l-kitâb Ahmed Beşe b. Sefer nâm râcil mahzarında bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, bundan akdem mezbûr Ahmed Beşe’ye beynimizde ma‘lûme bir maslahat temşiyyeti için bi tarîki’r-rüşve yüz elli riyâlî guruş def‘ ve teslîm edip, ol dahi alıp kabz eyledikde, meblağ-ı mezbûru merkūm Ahmed Beşe’den da‘vâ ve taleb eyledikde inkâr edip, ben dahi isbât etmek sadedinde iken beynimizde muslihûn tavassut edip da‘vâ-yı mezkûreden beni merkūm Ahmed Beşe ile yetmiş kıt‘a riyâlî guruş üzerine sulh ettiklerinde, ben dahi “es-sulhu seyyidü’l-ahkâm” fehvâsı üzre sulh ve merkūmu kabûl ve bedel-i sulh olan meblağ-ı mezbûr yetmiş riyâlî guruşu merkūm Ahmed Beşe yedinden alıp kabz edip zimmetini da‘vâ-yı mezkûreden ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt eyledim. Ba‘de’l-yevm eğer bi’z-zât veya vekîlden bi’l-vâsıta husûs-ı mezkûra müte‘allika da‘vâ ve nizâ‘ sudûr ve zuhûr ederse lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dedikde, mukırr-ı mezbûr Mehmed Bey’in minvâl-i muharrer üzre cârî ve sâdır olan ikrârını el-mukarru lehü’l-merkūm Ahmed Beşe vicâhen ve şifâhen tasdîk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’s-sâlis ve’l-ışrîn min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-emâcid Süleyman Beşe b. İbrahim Efendi, Hüseyin Çavuş, Hüseyin Çelebi el-bevvâb, Hüseyin Beşe b. Mahmud, İskender Bey b. Şaban.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 71 - Hüküm no: 35 - Orijinal metin no: [9a-1])﻿

﻿

﻿

36. Hüküm

Kayıp cariyenin efendisine iâde edildiği

Udûlden, Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Akşemseddin mahallesinde sâkin olan fahrü’l-eimme Osman Efendi Mehmed el-İmâm ve …? mahallesinde sâkin olan Ali b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde hâzırân olup, hîn-i da‘vâ ve şehâdette hâzıra bi’l-meclis olan âtiyyü’z-zikr câriye-i sagīreye kendi mülkü zannederek vâzı‘atü’l-yed olan Raziye Hâtun bt. ( ) nâm hâtun mahzarında, mezbûre …? mahallesinde sâkine olan Ayşe Hâtun bt. Meryem’den sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, beyaz tenli, açık kaşlı, Rûsiyyetü’l-asl Emirhan bt. Abdullah nâm câriye-i sagīre otuz günden beri kayıp olup, lehine şâhidlik yapılan müdde‘î-i mezbûrun mülk-i mahzı ve hakk-ı sırfıdır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın ba‘de’t-tahlîfi’ş-şer‘î mûcibince hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis ve’l-ışrîn min Zilhicce eş-şerîfe sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çavuş b. Yahya, diğer Mehmed Çavuş b. Yahya, Mehmed b. Ali, İskender b. Şaban ve gayruhüm

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 71 - Hüküm no: 36 - Orijinal metin no: [9a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

37. Hüküm

Hatice Hatun bt. Mehmed’in Eflak asıllı cariyesini âzat ettiği

Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Kumkapısı diye meşhûr mevzi‘ kurbundaki Hâtuniye Câmi‘i mahallesinde sâkine olan Hatice Hâtun bt. Mehmed nâm hâtun meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda hâzıra olup, rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Eflakiyyetü’l-asl bâ’ise-i hâze’l-kitâb Nihale bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hurre oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî ve’l-ışrîn min Zilhicce eş-şerîfe sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Câker Ağa b. Abdülmennân el-müteferrika, Mustafa Çelebi b. Câker Ağa el-merkūm, Halil Çelebi b. Câker el-merkūm, İsmail Çelebi b. Câker Ağa el-mezbûr, Haydar Bey b. Abdullah, Mansur Bey b. Abdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 72 - Hüküm no: 37 - Orijinal metin no: [9a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

38. Hüküm

Mehmed Bahri Efendi b. Ali Efendi’nin Osman Beşe’de ödünçten alacağı olduğu

Udûlden Hüseyin Efendi b. İsâ ve Şaban Beşe b. Ahmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfde hâzırân olup, hâl-i hayâtında Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından ( ) mahallesinde sâkin iken bundan akdem deryâda garîken fevt olan Osman Beşe nâm kimesnenin Bayram nâm sagīr oğluna hâkim-i men lehû velâyetü’n-nasb tarafından mansûb vasî olan ve vesâyeti hasebiyle husûs-ı âtiyyü’z-zikri inkâr eden Ali Beşe b. Behrâm nâm kimesne mahzarında, bâ‘isü’l-kitâb Mehmed Bahri Efendi b. merhûm Ali Efendi el-Müderris kıbelinden vech-i meşrûh-i âtiyyü’z-zikr üzre isbât ve ityân-ı beyyineye vekâleti Abdülaziz b. Süleyman ve Mehmed b. Himmet nâm şâhidlerin şehâdetleri ile sâbit olan Osman Efendi b. Yakub nâm kimesneden bi’l-vekâle sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mûmâ ileyh müvekkil Mehmed Bahri Efendi’nin, müteveffâ-i mezbûrun zimmetinde yüz kuruşu karz-ı şer‘î cihetinden ve on kuruşu nev‘i ve vasfı beynlerinde ma‘lûm olan müşterâ-yı makbûz çuka bahâsından olmak üzre lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ yüz on kuruş hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince muhallefât-ı müteveffâdan edâsına hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâdî ve’l-ışrîn min Zilhicce eş-şerîfe min şuhûri sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Efendi b. Mehmed el-kadı, Yahya b. Zekeriya, Dilaver Çavuş b. Abdullah, Mansur b. Abdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 72 - Hüküm no: 38 - Orijinal metin no: [9a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

39. Hüküm

Abdülkerim Efendi b. İbrahim’den miras odanın Hatice ve Emine bt. Yusuf’a satıldığı

Mahmiye-i İstanbul’da Mehmed Paşa zâviyesinin şeyhi iken bundan esbak vefât eden merhûm Abdülkerim Efendi b. İbrahim’in verâseti, zevce-i metrûkesi Hümâ bt. Ahmed’e ve Aişe bt. Mustafa’ya ve sulbî kebîr oğulları Pîr Mehmed Çelebi ve Abdülkerim Çelebi’ye ve sulbiye kebîre kızları Râbia ve Emetullah nâm hâtunlara ve sulbiye sagīre kızı Sâbiha’ya münhasıra olup, mezbûr Pîr Mehmed Çelebi sagīre-i mersûmenin tesviye-i umûru için cânib-i şer‘den mansûb vasîsi olduğu hâkim-i muvakki‘-i kitâb huzûrunda sâbit ve mütehakkık oldukdan sonra mezbûr Pîr Mehmed Çelebi kendi tarafından asâleten ve sagīre-i mersûme tarafından vesâyeten ve vâlidesi merkūme Aişe Hâtun ile hemşîresi Emetullah Hâtun taraflarından zikr-i âtî olan ebniyeyi bey‘a vekîl olup, mezbûretânı ma‘rifet-i şer‘iyye ile ârifân olan Ömer Efendi b. Mustafa ve Eyüb Çelebi b. Durak şehâdetleri ile hasm-ı câhid mahzarında vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten Abdülkerim Çelebi dahi kezâlik kendi tarafından asâleten ve vâlidesi mezbûre Hümâ ile hemşîresi mesfûre Râbia Hâtun tarafından kezâlik zikr-i âtî olan ebniyeyi bey‘a vekîl olup, şâhidân-ı mezbûrân şehâdetleri ile hasm-ı câhid mahzarında şer‘an vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten mahfil-i kazâda, işbu hâmiletei’l-kitâb Hatice ve Emine bintey Yusuf mahzarlarında ve her biri asâleten ve vekâleten ve vesâyeten ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mûrisimiz müteveffâ-yı [9b] mersûm hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde mahmiye-i mezbûrede Helvacıbaşı mahallesinde vâki‘ senede merkūm Behrâm Paşa Vakfı’na yedi yüz yirmi akçe mukāta‘a ile tasarrufunda olan arsa-i hâliye üzerine binâsı mülkü olmak üzre izn-i mütevellî ile beş bâb müte’ehhilîn odaları binâ edip, ba‘de vefâtihî bi hasebi’l-irsi’ş-şer‘î bize intikāl eylemişdi. Lâkin babamız müteveffâ-yı mersûmun düyûn-ı müsbetesi olup, zarûret-i deyni için sâlifü’z-zikr beş bâb odalardan bir tarafı Rıdvan Çavuş b. Yahya Bey ve bir tarafı Ali Efendi b. ( ) mülkü ve bir tarafı tarîk-i hâs ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd ve bir bâb fevkānî ve bir bâb tahtânî odaları ve sofayı ve kenîfi ve muhavvata-i yesîreyi müştemil arsasının senede vakf-ı mezbûra yüz altmış beş akçe mukāta‘ası olup, binâsı mülkümüz olan bir bâb odayı mezbûretân Hatice ve Emine’ye tarafeynden îcâb ve kabûlümüz cârî bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile yirmi dokuz bin beş yüz nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘ edip, anlar dahi iştirâ ve kabûl ve tesellüm eylediklerinden sonra semeni olan meblağ-ı mezbûr yirmi dokuz bin beş yüz akçeyi mezbûretân yedlerinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz eyledik. Ba‘de’l-yevm mârrü’z-zikr odanın binâsı mersûmetânın müşterâlarıdır. Keyfe mâ teşâ ve tahtâr mutasarrıfe olsunlar dediklerinde, mukırrân-ı mesfûrânın minvâl-i muharrer üzre asâleten ve vekâleten ve vesâyeten cârî olan ikrârların merkūmân vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk eylediklerinde, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’r-râbi‘ ve’l-ışrîn min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’s-sulehâ eş-Şeyh Ömer Efendi b. Mustafa, Fahrü’t-tahrîr ve’l-kalem Ahmed Efendi b. Mehmed Kâtib-i Dîvân-ı âlî, Fahrü’l-eimme Hasan Efendi b. Abdullah el-İmâm, Mustafa Efendi b. Mehmed, Mehmed Efendi b. Memi el-Müderris, Ahmed Efendi b. Vildan el-Müderris, Mestan b. Mustafa, Eyüb b. Durak, Ali b. Hüseyin, Ebûbekir b. Kaya, Hüseyin b. Yahya, es-Seyyid Mustafa [b.] es-Seyyid Ahmed, Ali b. Ahmed.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 73 - Hüküm no: 39 - Orijinal metin no: [9a-5])﻿

﻿

﻿

40. Hüküm

Abdülkerim Efendi b. İbrahim’den miras odanın Mehmed Kethüdâ b. Yahya’ya satıldığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Mehmed Paşa zâviyesinin şeyhi iken bundan esbak vefât eden merhûm Abdülkerim Efendi b. İbrahim’in verâseti, zevce-i metrûkeleri Hümâ bt. Ahmed’e ve Aişe bt. Mustafa nâm hâtuna ve sulbî kebîr oğulları Pîr Mehmed Çelebi ve Abdülkerim Çelebi’ye ve sulbiye kızları Râbia ve Emetullah nâm hâtunlara ve sulbiye sagīre kızı Sâbiha’ya münhasır olup mezbûr Pîr Mehmed Çelebi sagīre-i mersûmenin tesviye-i umûru için men lehü’n-nasb olan hâkim tarafından mansûb vasîsi olduğu hâkim-i muvakki‘-i kitâb huzûrunda sâbit ve mütehakkık oldukdan sonra mezbûr Pîr Mehmed Çelebi kendi tarafından asâleten ve sagīre-i mersûme tarafından vesâyeten ve vâlidesi merkūme Aişe Hâtun ile hemşîresi Emetullah Hâtun taraflarından zikri âtî olan ebniyeyi bey‘a vekîl olup, mezbûretânı ma‘rifet-i şer‘iyye ile ârifân olan Ömer Efendi b. Mustafa ve Eyüb Çelebi b. Durak şehâdetleri ile hasm-ı câhid mahzarında vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten Abdülkerim Çelebi dahi kezâlik kendi tarafından asâleten ve vâlidesi mezbûre Hümâ ile hemşîresi mesfûre Râbia Hâtun taraflarından kezâlik zikr-i âtî olan ebniyeyi bey‘a vekîl olup, şâhidân-ı mezbûrân şehâdetleri ile hasm-ı câhid mahzarında şer‘an vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten mahfil-i kazâda, işbu hâfızu’l-kitâb Fahrü’l-akrân Mehmed Kethüdâ b. Yahya mahzarında her biri asâleten ve vekâleten ve vesâyeten ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mûrisimiz müteveffâ-yı mersûm hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde mahmiye-i mezbûrede Helvacıbaşı mahallesinde vâki‘ senede merkūm Behrâm Paşa evkāfına yedi yüz yirmi akçe mukāta‘a ile tasarrufunda olan arsa-i hâliye üzerine binâsı mülkü olmak üzre izn-i mütevellî ile beş bâb müte’ehhilîn odaları binâ edip, ba‘de vefâtihî bi hasebi’l-irsi’ş-şer‘î bize intikāl eylemişdi. Lâkin babamız müteveffâ-yı mersûmun düyûn-ı müsbetesi olup, zarûret-i deyni için sâlifü’z-zikr beş bâb odalardan bir tarafı Saraylı? Hâtun Vakfı ve bir tarafı Zeliha bt. Abdullah nâm hâtun mülkü ve bir tarafı masraf kâtibi Ali Efendi b. ( ) mülkü ve bir tarafı tarîk-i hâs ile mahdûd fevkānî ve tahtânî odaları ve sofayı ve kenîfi ve muhavvatayı müştemil arsasının senede vakf-ı mezbûra yüz yetmiş beş akçe mukāta‘ası olan binâsı mülk bir bâb odayı mezbûr Mehmed Kethüdâ’ya tarafeynden îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile otuz üç bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘ ve teslîm edip, ol dahi iştirâ ve tesellüm eyledikden sonra semeni olan meblağ-ı mezbûr yirmi otuz üç bin akçeyi merkūm Mehmed Kethüdâ yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz edip, ba‘de’l-yevm mârrü’z-zikr odanın binâsı mersûm Mehmed Kethüdâ’nın mülk-i müşterâsıdır, keyfe mâ yeşâ ve yahtâr mutasarrıf olsun dediklerinde, mukırrân-ı merkūmânın asâleten ve vekâleten ve vesâyeten cârî olan ikrârların merkūm Mehmed Kethüdâ vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk eylediklerinde, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-hâdî ve’l-ışrîn min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: eş-Şeyh Ömer Efendi b. Mustafa, Mustafa Efendi b. Mehmed el-Hatîb, Mehmed Efendi b. Mehmed el-Müderris, Ahmed Efendi b. Vildan el-Müderris, Sinan b. Mustafa, Eyüb b. Durak, Cafer b. Ali, Ali b. Hüseyin, Ebûbekir b. Kaya, Hüseyin b. Yahya, es-Seyyid Mustafa b. es-Seyyid Ahmed, Ali b. Mehmed [Ahmed].

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 74 - Hüküm no: 40 - Orijinal metin no: [9b-1])﻿

﻿

﻿

41. Hüküm

Derviş Bey b. Lütfullah’ın evini bey‘ bi’l-istiğlâl ile sattığı

Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Şeyh Ferhad mahallesinde sâkin olan Derviş Bey b. Lütfullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, mahalle-i mezbûrede vâki‘, bir tarafdan Mehmed b. Mustafa mülkü, diğer tarafdan Mahbûbe Hâtun bt. Lütfullah mülkü, öteki tarafdan Osman Çavuş b. Mehmed mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘-i menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i menâfi‘ ve mürâfıkı ile râyicü’l-vakt sekiz yüz pâre sikke-i harbiyye-i fıddiyye riyâl semen-i mu‘ayyen-i makbûzla, bundan akdem Sadullah Çavuş nâm babaları vefât eden Mehmed ve Mehmed Ali nâm sagīreyn kardeşlere, tesviye-i umûrları için hâkim-i men lehû velâyetü’n-nasb kıbelinden mansûb vasî olan hâmil-i hâze’l-kitâb umdetü kuzâti’l-İslâm zübdetü vülâti’l-enâm El-Hâc Abdurrahman b. Ahmed’e îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘ ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vasîyy-i mezbûr da sagīreyn-i mezkûreynin mâlıyla ve istiğlâl maksadıyla menzili mezbûru ondan iştirâ etti. Bâyi‘-i mezkûrun menzili merkūmu icâreye almak istemesi üzerine vekîl-i mesfûr, ba‘de’t-tahliye ve’t-tekābuz zeyilde mezkûr târihden bir sene tamâmına yüz riyâl ücret-i kirâ ile icâreye verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-ışrîn min Zilhicce eş-şerîfe sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-kuzât Abdullah Efendi b. Ahmed Efendi, Seyyid Mahmud Efendi b. Seyyid Sinan Efendi, Hidayetullah Efendi b. Mehmed Efendi, Hâce Mustafa b. el-Hâc Hasan, Mehmed b. Habib, Abdullah Çelebi b. Yusuf, Hüseyin b. Sinan, el-Hâc Ali b. Veli, el-Hâc Ramazan b. Hacı Bâli, Ahmed Çavuş b. Sefer Çavuş, İbrahim b. Ramazan

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 75 - Hüküm no: 41 - Orijinal metin no: [10a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

42. Hüküm

Hâkimin tebennî (evlatlık) maksadıyla Mehmed adlı küçüğü Abdurrahman Efendi’ye teslim ettiği

Hâkim-i muvakki‘-i alâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’ş-şerîfi’l-müstetâb, Mehmed b. Sadullah Çavuş nâm sagīri, hâmil-i hâze’l-kitâb umdetü kuzâti’l-İslâm Abdurrahman Efendi’ye teslîm etti. O da tebennî ve terbiye maksadıyla sagīr-i merkūmu teslîm aldı. Sonra hâkim-i mûmâ ileyh sagīr-i mezkûrun nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i lâzimesi için, mütebennî-i merkūmun talebi ile, müteveffâ-i mesfûr babasından intikāl eden mâllardan alınmak üzre zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren râyicü’l-vakt yevmî on akçe farz ve takdîr etti. Hâkim sonra meblağ-ı mezbûru kendi mâlından sagīr-i merkūma sarf etmeye ve vakt-i zaferde emvâl-i sagīre rücû‘ etmeye mezbûr Abdurrahman Efendi’ye izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ min Zilhicce eş-şerîfe sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Abdullah Efendi b. Ahmed Efendi, Seyyid Mahmud Efendi b. Seyyid Sinan, Hidayetullah Efendi b. Mehmed, Hâce Mustafa b. [el-Hâc Hasan], el-Hâc Hasan b. İsmail, el-Hâc Latif b. ( ), İbrahim b. Ramazan, el-Hâc Ramazan b. Hacı Bâli, el-Hâ[c] Ahmed b. Sefer Çavuş, Mehmed b. Habib

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 76 - Hüküm no: 42 - Orijinal metin no: [10a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

43. Hüküm

Hatice Hatun’un miras hissesini almaya Mustafa Bey b. Seydi Ali’yi vekil ettiği

Hâl-i hayâtında mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kurşunlu Türbe mahallesinde sâkin olan ve bundan akdem vilâyet-i Rumelinde vâki‘ Ermediye kasabasında fevt olup verâsetinin Hatice Hâtun bt. ( ) nâm annesine ve Râbia Hâtun nâm li-ebeveyn kız kardeşine ve Hasan b. Mustafa nâm amcazâdesine münhasır olduğu hâkim-i kirâm indinde zâhir olup tahakkuk ettiğinde, mezbûre Hatice Hâtun meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda hâzır oldu ve hâmil-i hâze’l-kitâb Mustafa Bey b. Seydî Ali’yi merhûm-ı mezbûrun muhallefâtındaki hisse-i şer‘iyyesini, muhallefâtı zabt eden vârisîn-i merkūmînden talebe ve hükkâm-ı zevi’l-efdâl huzûrunda murâfa‘aya ve kendisine îsâle ve bu husûsda lâzım gelen husûsâta vekîl edip nefsine nâib kıldı. O da vekâlet-i mezbûreyi kabûl edip hidemâtını üzerine aldı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâdis ve’l-ışrîn min Zilhicce eş-şerîfe sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Beşe b. İbrahim, Feridun b. Abdullah, Mustafa b. Musa, Yusuf Bey b. Şaban

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 77 - Hüküm no: 43 - Orijinal metin no: [10a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

44. Hüküm

Abdülkerim Efendi b. İbrahim’den intikal eden odanın Rıdvan Çavuş’a satıldığı

Mahmiye-i İstanbul’da Mehmed Paşa zâviyesinin şeyhi iken bundan esbak vefât eden merhûm Abdülkerim Efendi b. İbrahim’in verâseti, zevce-i metrûkesi Hümâ bt. Ahmed’e ve Aişe bt. Mustafa’ya ve sulbî kebîr oğulları Pîr Mehmed Çelebi ve Abdülkerim Çelebi’ye ve sulbiye kebîre kızları Râbia ve Emetullah nâm hâtunlara ve sulbiye sagīre kızı Sâbiha’ya münhasıra olup, mezbûr Pîr Mehmed Çelebi sagīre-i mersûmenin tesviye-i umûru için cânib-i şer‘-i mutahhardan mansûb vasîsi olup, hâkim-i muvakki‘-i kitâb huzûrunda sâbit ve mütehakkık oldukdan sonra mezbûr Pîr Mehmed Çelebi kendi tarafından asâleten ve sagīre-i mesfûre tarafından vesâyeten ve vâlidesi merkūme Aişe Hâtun ile hemşîresi Emetullah Hâtun taraflarından zikri âtî olan ebniyeyi bey‘a vekîl olup, mezbûretânı ma‘rifet-i şer‘iyye ile ârifân olan Ömer Efendi b. Mustafa ve Eyüb Çelebi b. Durak şehâdetleri ile hasm-ı şer‘î-i câhid mahzarında vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten merkūm Abdülkerim Çelebi dahi kezâlik kendi tarafından asâleten ve vâlidesi mezbûre Hümâ Hâtun ile hemşîresi mesfûre Râbia Hâtun taraflarından kezâlik zikr-i âtî olan ebniyeyi bey‘a vekîl olup, şâhidân-ı mezbûrân şehâdetleri ile hasm-ı câhid mahzarında şer‘an vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten mahfil-i kazâda, işbu hâmilü’l-kitâb Rıdvan Çavuş b. ( ) mahzarında her biri asâleten ve vekâleten ve vesâyeten ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mûrisimiz müteveffâ-yı mezbûr hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde mahmiye-i mezbûrede Helvacıbaşı mahallesinde vâki‘ senede merkūm Behrâm Paşa evkāfına yedi yüz yirmi beş akçe mukāta‘a ile tasarrufunda olan arsa-i hâliye üzerine binâsı mülkü olmak üzre izn-i mütevellî ile beş bâb müte’ehhilîn odaları binâ edip, ba‘de vefâtihî bi hasebi’l-irsi’ş-şer‘î bize intikāl eylemişdi. Lâkin babamız müteveffâ-yı mezbûrun düyûn-ı müsbetesi olup, zarûret-i deyni için sâlifü’z-zikr beş bâb odalardan bir tarafı Mehmed Kethüdâ b. Yahya mülküne ve bir tarafı [10b] Masraf kâtibi Ali Efendi b. ( ) mülküne ve bir tarafı Emine Hâtun bt. Yusuf ve Hatice Hâtun bt. Yusuf mülklerine ve bir tarafı tarîk-i hâs ile müntehî olan bir bâb fevkānî ve bir bâb tahtânî odaları ve bir bâb sofayı ve kenîfi ve muhavvata-i yesîreyi müştemil arsasının senede vakf-ı mezbûra yüz beş akçe mukāta‘ası olup, binâsı mülkümüz olan bir bâb odayı mezbûr Rıdvan Çavuş tarafından îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile on üç bin beş yüz nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘ ve teslîm edip ol dahi iştirâ ve tesellüm eyledikden sonra semeni olan meblağ-ı mezbûr on üç bin beş yüz akçeyi mezbûr Rıdvan Çavuş yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz edip, ba‘de’l-yevm mârrü’z-zikr odanın binâsı keyfe mâ yeşâ ve yahtâr mutasarrıf olsun dediklerinde mukırrân-ı mezbûrânın asâleten ve vekâleten ve vesâyeten cârî ve sâdır olan ikrârların merkūm Rıdvan Çavuş vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâlis ve’l-ışrîn min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ömer Efendi b. Mustafa, Mustafa Efendi b. Mehmed el-Hatîb, Mehmed Efendi b. Memi el-Müderris, Ahmed Efendi b. Vildan el-Müderris, Sinan b. Mustafa, Eyüb b. Durak, Cafer b. Ali, Ali b. Hüseyin, Ebûbekir b. Kaya, Hüseyin b. Yahya, es-Seyyid Mustafa b. es-Seyyid Ahmed.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 77 - Hüküm no: 44 - Orijinal metin no: [10a-4])﻿

﻿

﻿

45. Hüküm

Abdülkerim Efendi b. İbrahim’den intikal eden odanın Zeliha bt. Abdullah’a satıldığı

Mahmiye-i İstanbul’da Mehmed Paşa zâviyesinin şeyhi iken bundan esbak vefât eden merhûm Abdülkerim Efendi b. İbrahim’in verâseti, zevce-i metrûkeleri Hümâ bt. Ahmed’e ve Aişe bt. Mustafa nâm hâtuna ve sulbî kebîr oğulları Pîr Mehmed Çelebi ve Abdülkerim Çelebi’ye ve sulbiye kebîre kızları Râbia ve Emetullah nâm hâtunlara ve sulbiye sagīre kızı Sâbiha’ya münhasıra olup, mezbûr Pîr Mehmed Çelebi sagīre-i mersûmenin tesviye-i umûru için cânib-i şer‘-i mutahhardan mansûb vasîsi olduğu hâkim-i muvakki‘ü’l-kitâb huzûrunda sâbit ve mütehakkık oldukdan sonra mezbûr Pîr Mehmed Çelebi kendi nefsinden asâleten ve sagīre-i mersûme tarafından vesâyeten ve vâlidesi merkūme Aişe Hâtun ile hemşîresi Emetullah Hâtun taraflarından zikr-i âtî olan ebniyeyi bey‘a vekîl olup, mezbûretânı ma‘rifet-i şer‘iyye ârifân olan Ömer Efendi b. Mustafa ve Eyüb Çelebi b. Durak şehâdetleri ile hasm-ı câhid-i şer‘î mahzarında vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten merkūm Abdülkerim Çelebi dahi kezâlik kendi tarafından asâleten ve vâlidesi mezbûre Hümâ Hâtun ile hemşîresi mesfûre Râbia Hâtun taraflarından kezâlik zikr-i âtî olan ebniyeyi bey‘a vekîl olup, şâhidân-ı mezbûrân şehâdetleri ile hasm-ı câhid mahzarında şer‘an vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten mahfil-i kazâda, işbu sâhibetü’l-kitâb Zeliha bt. Abdullah nâm hâtun mahzarında her biri asâleten ve vekâleten ve vesâyeten ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mûrisimiz müteveffâ-yı mersûm hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde mahmiye-i mezbûrede Helvacıbaşı mahallesinde vâki‘ senede merkūm Behrâm Paşa evkāfına yedi yüz yirmi beş akçe mukāta‘a ile tasarrufunda olan arsa-i hâliye üzerine binâsı mülkü olmak üzre izn-i mütevellî ile beş bâb müte’ehhilîn odaları binâ edip, ba‘de vefâtihî bi hasebi’l-irsi’ş-şer‘î bize intikāl eylemişdi. Lâkin babamız müteveffâ-yı mersûmun düyûn-ı müsbetesi zarûret-i deyni için sâlifü’z-zikr beş bâb odalardan bir tarafı Mehmed Çavuş b. Yahya mülkü ve bir tarafı Fâtıma bt. ( ) mülkü ve iki tarafı tarîk-i hâs ile mahdûd bir bâb fevkānî ve bir bâb tahtânî ve sofayı ve kenîfi müştemil arsasının senede vakf-ı mezbûra yüz yirmi akçe mukāta‘ası olup, binâsı mülkümüz olan bir bâb odayı merkūme Zeliha Hâtun’a tarafeynden îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile yirmi iki bin beş yüz nakd-i râyic fi’l-vakt akçe bey‘ ve teslîm edip, ol dahi iştirâ ve tesellüm eyledikden sonra semeni olan meblağ-ı sâlifü’l-beyân yirmi iki bin beş yüz akçeyi mezbûre Zeliha Hâtun yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz edip, ba‘de’l-yevm mârrü’z-zikr odanın binâsı mersûme Zeliha’nın mülk-i müşterâsıdır. Keyfe mâ teşâ ve tahtâr mutasarrıfe olsun dediklerinde, mukırrân-ı mersûmânın asâleten ve vekâleten ve vesâyeten cârî olan ikrârların merkūme Zeliha Hâtun vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l yevmi’l-ışrîn min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ömer Efendi b. Mustafa, Mustafa Efendi b. Ahmed, Mehmed Efendi b. Memi el-Müderris, Ahmed Efendi b. Vildan el-Müderris, Eyüb Çelebi, Hızır b. Ali, Ali b. Hüseyin, Ebûbekir b. Memi, Hüseyin b. Yahya, es-Seyyid Mustafa [b.] es-Seyyid Ahmed, Ali b. Mehmed [Ahmed], Sinan b. Mustafa.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 78 - Hüküm no: 45 - Orijinal metin no: [10b-1])﻿

﻿

﻿

46. Hüküm

İsmail Çelebi b. İsa’nın Hüseyin Efendi b. İsa’ya olan borcunu kabul ettiği

Mahmiye-i İstanbul’da merkūm ve mağfûrun leh Şeyh Ebülvefâ mahallesi sâkinlerinden İsmail Çelebi b. İsâ meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, işbu hâmilü’l-kitâb Hüseyin Efendi b. İsâ mahzarında bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, mezbûr Hüseyin Efendi’ye zimmetimde cihet-i karz-ı şer‘îden beş bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe târih-i kitâbdan yüz seksen gün tamâmına değin müeccel ve mev‘ûd zimmetimde zirâ‘ı ma‘lûm iplik alacası bahâsından dahi bin akçe cem‘an mezbûr Hüseyin Efendi’ye zimmetimde altı bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ deynim vardır dedikde, mukırr-ı mezbûr İsmail Çelebi’nin minvâl-i meşrûh üzre cârî olan ikrârını el-mukarru lehü’l-merkūm Hüseyin Efendi vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l yevmi’s-sâdis ve’l-ışrîn min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Efendi b. Mustafa es-Sahhâf, el-Hâc Abbas b. İbrahim, Yusuf Bey b. Şaban el-muhzır, İskender Bey b. Şaban el-muhzır.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 80 - Hüküm no: 46 - Orijinal metin no: [10b-2])﻿

﻿

﻿

47. Hüküm

Mustafa Paşa Vakfı’nın Rumeli’deki mukâtaasının Ali Bey b. Abdullah ve Derviş Bey b. Abdullah’a verildiği

Medîne-i Üsküdar muzâfâtından Gekvize kasabasında medfûn olan merhûm Mustafa Paşa Vakfı’nın elân mütevellîsi olup, mahmiye-i Kostantıniyye’de Haydarhâne mahallesinde sâkin olan Kasım Ağa b. Osman nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîrde, bi’l-fi‘il rikâb-ı hümâyûn-ı sa‘âdet-makrûn silâhdârlarından umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Ahmed Ağa mensûbâtından olup, sipâh-ı zafer-penâh tâyifesinden olan işbu bâ‘isiyyü’l-kitâb Ali Bey b. Abdullah ve Derviş Bey b. Abdullah nâm kimesneler mahzarlarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, vakf-ı merkūmdan vilâyet-i Rumeli’nde Dukakin? sancağında vâki‘ Dadurga? mukāta‘asının bir senesi taraf-ı vakfdan maktû‘an verilmek lâzım olup mu‘tâd üzre tâlibîn beyninde müzâyede olundukda, merkūmân Ali Bey ve Derviş Bey üzerlerinde yüz doksan beş akçede karâr edip âhar tâlibi olmamakla, mukāta‘a-i merkūmenin bin kırk iki senesi Mart’ı ibtidâsından bin kırk üç senesi Mart’ına değin bir senesi mezbûrân Ali Bey ve Derviş Bey’e tevliyeti mahkiyyem hasebiyle yüz doksan beş bin akçeye der-uhde eylediğimde, mezbûrân dahi ber vech-i iştirâk iltizâm ve kabûl eylediklerinden sonra zikr olunan yüz doksan beş bin akçenin doksan beş bin akçesini ber vech-i peşîn yedlerinden alıp, vakıf için kabz edip tasarruflarına izin ve yedlerine hat ve hâtemi müştemil temessük verdim. Ba‘de’l-yevm zimmetlerinde olan yüz bin akçeyi cânib-i tedrîcle teslîm eylesinler dedikde, mütevellî-i merkūm Kasım Ağa’yı kelimât-ı meşrûhasında merkūmân Ali Bey ve Derviş Bey dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve minvâl-i muharrer üzre mukāta‘a-i merkūmeyi bi’l-iştirâk kabûl ve meblağ-ı merkūmun vech-i muharrer üzre doksan beş bin akçesini teslîm eylediklerini tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ramazan Çelebi b. Sadi el-Kâtib, Mustafa Efendi b. Mehmed el-Kâtib, Mehmed b. Murad, Mahmud b. Ahmed el-Câbî, Mehmed b. Muzaffer el-Câbî, Mustafa Efendi el-Hatîb, Mehmed Dede b. Abdülkerim.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 80 - Hüküm no: 47 - Orijinal metin no: [11a-1])﻿

﻿

﻿

48. Hüküm

Doğan çocuğunun nesebinin müteveffâ babasına ait olduğunun sübûtu

Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Elvânzâde mahallesinde sâkine olan el-Hâcce Meryem Hâtun bt. Seyyid Mehmed nâm hâtun, meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda -sânehallâhu te‘âlâ ani’l-be’sâi ve’d-darrâi-hâzıra olup, bundan dört ay önce mahalle-i mezbûrede sâkin iken fevt olan Hasan Beşe b. Abdullah nâm merhûmun kızı ve vârisi olan ve ayrıca müteveffâ-i merkūm babasının muhallefâtına vâzı‘a-i yed olan ve husûs-ı âtiyyü’z-zikri münkire bulunan Fâtıma nâm hâtun mahzarında, müteveffâ-i mezbûrun zevce-i metrûkesi ve hâzır bi’l-meclis Hasan nâm sagīr oğluna kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan Kerime Hâtun bt. Osman nâm hâtundan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, işbu sagīr-i mezbûr, müteveffâ-i merkūmun sulbî oğludur. Zeyilde mezkûr târihden dokuz gün önce mesfûre Kerime Hâtun’un batnından doğmuştur. Sagīr-i merkūm annesinden doğduğunda kadınlar orada olup buna muttali‘ oldular. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim veled-i mezbûrun müteveffâ-i merkūmun sulbî oğlu olduğuna şehâdetleri mûcibince hükmetti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâdis ve’l-ışrîn min Zilhicce eş-şerîfe sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Yusuf Ağa b. Kadı reisü’l-muhzırîn, İskender b. Şaban, Kurd b. Hasan, Mehmed b. Ali

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 81 - Hüküm no: 48 - Orijinal metin no: [11a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

49. Hüküm

Hâşimî Hasan Efendi Vakfı’ndan ödünç alan kiracısı Osman Bey b. Derviş’in vakfa borcunu ödediği

Mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ merhûm Hâşimî Hasan Efendi vakfının bi’l-fi‘il mütevellîsi olan Hasan b. Ali nâm kimesne meclisi şer‘de, mahmiye-i merkūmede Mimar Ayas mahallesi sükkânından bâ‘isü’l-kitâb Osman Bey b. Derviş er-Râcil mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, merkūm Osman Bey bundan akdem sene selâse ve selâsin ve elfde züyûf akçe ile altın üç yüz altmışar akçeye râyic iken mahalle-i merkūmede vâki‘ ma‘lûmü’l-hudûd mülk menzili bi tarîki’l-istiğlâl yirmi bin akçeye bana bey‘ ve teslîm eyledikde, ben dahi vakf-ı merkūm mâlı ile vech-i meşrûh üzre iştirâ ve edâ-yı semen edip, ba‘de’t-tahliyeti’ş-şer‘iyye sene-i merkūme şehr-i Ramazâni’l-mübâreki gurresinden senede ikişer bin beşer yüz akçe icâre-i müeccele ile istîcâr ve tesellüm eyledikden sonra cedîd akçe zuhûr edip, derâhim-i atîka kâside ve emr-i sultânî ile te‘âtîsi memnû‘ olmakla tesellümü müte‘azzir olup, şer‘an yevm-i bey‘de semen-i kâsidin altından kıymeti lâzım gelmekle, hesâb-ı mezkûr üzre asl-ı mâl olan yirmi bin kâsid akçe mukābelesinde mezbûr Osman Bey zimmetine elli bin altı yüz altmış altı cedîd akçe lâzım geldiğine hükm-i şer‘î lâhık olup, yedine hüccet-i şer‘iyye verilmekle, mezbûr Osman Bey ile’l-ân taraf-ı vakfa âid olan icâre-i menzili her sene vech-i meşrûh üzre edâ ve teslîm etmiş idi. El-hâletü hâzihî mezbûr Osman Bey zikr olunan elli bin altı yüz altmış altı akçe asl-ı mâl-ı merkūmu bana def‘ ve teslîm etmekle, ben dahi tevliyeti mahkiyyem hasebiyle bi’t-tamâm ve’l-kemâl yedinden alıp vakf-ı merkūm için kabz ve tesellüm edip ve fekk-i rehin eyledim. Min ba‘d bâlâda zikri sebk eden derâhim-i atîka-i kâsidden mezbûr [Osman] Bey zimmetinde olan yirmi bin akçe asl-ı mâl vakıfdan bir akçe ve bir habbe kalmadı dedikde, mütevellî-i merkūm Hasan’ı ikrâr-ı meşrûhunda mezbûr Osman Bey dahi bi’l-muvâcehe tasdîk etmeğin, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Musa Bey el-bevvâbü’s-sultânî, Hasan Bey b. Abdullah er-Râcil, Yusuf b. Abdullah er-Râcil, İsmail b. Abdullah er-Râcil, Mehmed b. Ali.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 81 - Hüküm no: 49 - Orijinal metin no: [11a-3])﻿

﻿

﻿

50. Hüküm

Mehmed ve Mehmed Ali b. Sadi Çavuş kardeşler vasîsinin tereke davasında Abdullah Efendi b. Ahmed’i vekil tayin ettiği

Vilâyet-i Anadolu’da Seferihisar nâm kasaba ahâlîsinden olup bundan akdem vefât eden merkūm Sadi Çavuş b. Mehmed’in verâseti, zevce-i metrûkesi Mahbûbe bt. Lütfullah nâm hâtun ve sulbî sagīr oğulları Mehmed ve bî-zebân Mehmed Ali’ye münhasır olduğu şer‘an mütehakkık oldukdan sonra sagīrân-ı merkūmânın li’l-ihtiyâc men lehü’n-nasb olan hâkim tarafından mansûb vasîleri olan fahrü kuzâti’l-islâm Abdurrahman Efendi b. Ahmed meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, birâderi umdetü kuzâti’l-kirâm Abdullah Efendi b. Ahmed mahzarında takrîr-i kelâm edip hâlâ vasîsi olduğum sagīrân-ı mezbûrâna babaları müteveffâ-yı mezbûr Sadi Çavuş’dan irs-i şer‘î ile intikāl edip, hâlâ mezbûre Mahbûbe Hâtun vâzı‘atü’l-yed olduğu eşyâyı kassâm-ı askerî defteri mûcebince mezbûre Mahbûbe Hâtun’dan da‘vâ ve talebe ve ahz u kabze ve mezbûre ile huzûr-ı hükkâm-ı kirâmda mürâfa‘aya ve bu emr[in] mütevakkıf olduğu umûrun cümlesine birâderim mezbûr Abdullah Efendi’yi vekîl ve menâbıma nâib nasb ve ta‘yîn eyledim dedikde, ol dahi vekâlet-i mezbûreyi kabûl ve hizmeti lâzımesini edâya müte‘ahhid olmağın, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-kuzât es-Seyyid Mahmud Efendi b. Ahmed Efendi, Hidayetullah Efendi b. Mehmed, Hoca Mustafa b. el-Hâc Hasan, Abdullah Çelebi b. Yusuf, Hüseyin b. Sinan, el-Hâc Ali b. Musa, el-Hâc Ramazan b. Hacı Bâli, el-Hâc Ahmed b. Sefer Çavuş, el-Hâc Latif b. ( ), İbrahim b. Ramazan, Mehmed b. Habib.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 82 - Hüküm no: 50 - Orijinal metin no: [11b-1])﻿

﻿

﻿

51. Hüküm

Rıdvan b. Osman’ın İskenderiye’den yüklenen kahve bedeli davasının reddi

Tüccâr tâifesinden Rıdvan b. Osman nâm kimesne meclisi şer‘-i lâzımü’t-tevkīrde, işbu hâmilü’l-kitâb Mustafa Bey b. Memi nâm kimesne mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, târih-i kitâbdan iki sene mukaddem diyâr-ı Mısriye’den medîne-i İskenderiye’de mezbûr Mustafa Bey her dengi üçer kantar ve dokuzar batman gelir iki denk kahve teslîm edip, bir dengi kendi kahve denkleri ile Maska oğlu demekle ma‘rûf reisin sefînesine ve bir dengi âhar sefîneye tahmîl eyle deyü emr eylemiş iken, mezbûr Mustafa benim emrime muhâlefet edip kendiye teslîm eylediğim iki dengi bile mezbûr Maska oğlu sefînesine tahmîl edip, hâlâ sefîne-i merkūme hâlik olup içinde olan metâ‘ zâyi‘ ve telef olmağın, benim emrime muhâlefet edip tahmîl eylediği bir denk kahvenin kıymet-i meşrûhası olan yetmiş üç riyâl guruşu merkūm Mustafa Bey’den taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Mustafa Bey cevâbında müdde‘î-i mezkûr Rıdvan bana bir sefîneye tahmîl eyle deyü iki denk kahve teslîm edip, ben dahi kendi ile ma‘an zikr olunan Maska oğlu oğlunun sefînesine iki dengi bile tahmîl eyledik dedikde, gıbbe’l-istintâk mezbûr Rıdvan takrîr-i makāl edip zikr olunan iki denk kahveyi sefîne-i merkūmeye ma‘an tahmîl eyledik deyü i‘tirâf etmeğin, vech-i meşrûh üzre olan da‘vâsından men‘ olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Bey b. Hüseyin, İbrahim Efendi b. Ahmed el-kadı, Şaban Çavuş b. ( ), Yusuf Çavuş b. Abdullah el-Mübâşir.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 83 - Hüküm no: 51 - Orijinal metin no: [11b-2])﻿

﻿

﻿

52. Hüküm

Eskişehir Mustafa Paşa Câmii hatib ve mutemedinin vakıf mütevellîsinden vazifelerini aldıkları

Medîne-i Üsküdar nevâhîsinden kasaba-i Gekvize’de câmi‘-i şerîfi olan merhûm ve mağfûrun leh Mustafa Paşa’nın vilâyet-i Anadolu’da Eskişehir nâm kasabada binâ eylediği câmi‘in berât-ı Pâdişâhî ile hatîbi olan Mevlânâ Mustafa b. Ali ve câmi‘-i mezkûrun vazîfe-i mu‘ayyene ile mu‘temedi olan Ahmed Dede b. el-Hâc Mustafa kendi nefislerinden asâleten ve câmi‘-i mezkûrun mürtezikaları olup, defteri vakf-ı mezbûrda isimleri mastûr ve mukayyed olan kimesneler taraflarından husûs-ı âti’z-zikrde vekîl olup bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an vekâletleri sâbite oldukdan sonra vekâleten meclisi lâzımü’t-tevkīrde, hâlâ vakf-ı mezbûrun meşrûtiyyet üzre mütevellîsi olan fahrü’l-akrân Kasım Çelebi b. Osman mahzarında her biri ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, bin kırk iki senesi Muharremü’l-harâmı gurresinden bin kırk üç Muharrem’i gurresine gelince câmi‘-i mezbûrun mesârifi için hasbe şarti’l-vâkıf on dokuz bin yüz otuz bir akçe ve ikimizin ve müvekkillerimizin sene-i merkūmede vazîfe-i mu‘ayyeneleri olmakla müstahık oldukları altmış bin dört yüz seksen akçe ki cem‘an yetmiş dokuz bin altı yüz on bir akçe olur meblağ-ı mezbûrun cümlesini merkūm Kasım Çelebi yedinden asâleten ve vekâleten bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz eyledik, sene-i merkūmede müstahık olduğumuz vazîfeden bizim ve müvekkillerimizin min ba‘d vakf-ı mezbûrda bir akçe ve bir habbe vazîfeleri bâkī kalmamışdır dedikde, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ramazan Çelebi b. Şaban, Mustafa b. Mehmed, Mehmed Çelebi b. Mustafa, Mahmud b. Ahmed.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 84 - Hüküm no: 52 - Orijinal metin no: [11b-3])﻿

﻿

﻿

53. Hüküm

Abdülkerim Efendi b. İbrahim’den intikal eden bağın müzâyedeyle Sâbiha Hatun bt. Yahya Çavuş’a satıldığı

Mahmiye-i İstanbul’da Mehmed Paşa zâviyesinin şeyhi iken bundan akdem vefât eden merhûm Abdülkerim Efendi b. İbrahim’in verâseti, zevce-i metrûkeleri Hümâ bt. Ahmed’e ve Aişe bt. Mustafa’ya ve sulbî oğulları Pîr Mehmed Çelebi ve Abdülkerim Çelebi’ye ve sulbiye kebîre kızları Râbia ve Emetullah nâm hâtunlara ve sulbiye sagīre kızı Sâbiha’ya münhasıra olup, mezbûr Pîr Mehmed Çelebi sagīre-i mersûmenin tesviye-i umûru için cânib-i şer‘-i mutahhardan mansûb vasîsi olduğu hâkim-i muvakki‘ü’l-kitâb huzûrunda sâbit ve mütehakkık oldukdan sonra mezbûr Pîr Mehmed Çelebi kendi tarafından asâleten ve sagīre-i mersûme tarafından vesâyeten ve vâlidesi merkūme Aişe Hâtun ile hemşîresi Emetullah Hâtun taraflarından âti’z-zikr olan bağı bey‘a vekîl olup, mezbûrâtı ma‘rifet-i şer‘iyye ile ârifân Mehmed b. Ahmed ve Eyüb Çelebi b. Durak şehâdetleri ile hasm-ı câhid mahzarında vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten merkūm Abdülkerim Çelebi dahi kezâlik kendi tarafından asâleten ve vâlidesi mezbûre Hümâ ile hemşîresi mesfûre Râbia Hâtun taraflarından kezâlik zikr-i âtî olan bağı bey‘a vekîl olup şâhidân-ı mezbûrân şehâdetleri ile hasm-ı câhid mahzarında şer‘an vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten mahfil-i kazâda, işbu sâhibetü’l-kitâb Sâbiha Hâtun bt. Yahya Çavuş tarafından ikrâr-ı âti’l-beyânı tasdîka vekîl olup, bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan Ömer Efendi b. Mustafa mahzarında her biri asâleten ve vekâleten ve vesâyeten ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, müteveffâ-yı mezbûr muhallefâtından vilâyet-i Anadolu’da Yoros kazâsına tâbi‘ Kale-i cedîd sınırı dâhilinde vâki‘ bir tarafı Ebûbekir Kethüdâ b. Abdullah mülkü ve bir tarafı Berber demekle ma‘rûf nâm kimesne mülkü ve iki tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan bir kıt‘a bağı müteveffâ-yı mezbûrun zarûret-i düyûn-ı müsbetesi içün bey‘ lâzım geldikde, hasbe’l-âde beyne’t-tâlibîn nidâ ve müzâyede olunup ba‘de inkıtâ‘i ragabâti’n-nâs müvekkile-i mezbûre Sâbiha Hâtun üzerinde semeni misli olan elli bin akçede karâr edip ziyâde ile tâlib-i âhar olmamağın, zikr olunan bağı müvekkile-i mezbûreye tarafeynden îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile altı bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘ edip, ol dahi iştirâ ve kabûl eyledikden sonra semeni olan meblağ-ı mezbûru yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz edip, bey‘-i mezbûru mahallinde kabza müşterîye-i mezbûreyi taslît eyledik. Ba‘de’l-yevm zikr olunan bağ mülk-i müşterâsıdır, keyfe mâ teşâ ve tahtâr mutasarrıfe olsun dediklerinde mukırrân-ı merkūmânın asâleten ve vekâleten ve vesâyeten cârî ve sâdır olan ikrârların vekîl-i mezbûr Ömer Efendi vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l yevmi’s-sâdis ve’l-ışrîn min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Efendi b. Mehmed el-Hatîb, Mehmed Efendi b. Memi el-Müderris, Ahmed Efendi b. Vildan el-Müderris, Sinan b. Mustafa, Eyüb b. Durak, Hızır b. Ali, Ebûbekir b. Kaya, Hüseyin b. Yahya, es-Seyyid Mustafa b. es-Seyyid Ahmed, Ali b. Mehmed.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 84 - Hüküm no: 53 - Orijinal metin no: [12a-1])﻿

﻿

﻿

54. Hüküm

Abdülkerim Efendi b. İbrahim’den miras bağın müzâyede ile Halil’e satıldığı

Mahmiye-i İstanbul’da Mehmed Paşa zâviyesinin şeyhi iken bundan akdem vefât eden merhûm Abdülkerim b. İbrahim’in verâseti, zevce-i metrûkeleri Hümâ bt. Ahmed’e ve Aişe bt. Mustafa’ya ve sulbî kebîr oğulları Pîr Mehmed Çelebi ve Abdülkerim Çelebi’ye ve sulbiye kebîre kızları Râbia ve Emetullah nâm hâtunlara ve sulbiye sagīre kızı Sâbiha’ya münhasıra olup mezbûr Pîr Mehmed Çelebi sagīre-i mersûmenin tesviye-i umûru için cânib-i şer‘-i mutahhardan mansûb vasîsi olduğu hâkim-i muvakki‘ü’l-kitâb huzûrunda sâbit ve mütehakkık oldukdan sonra mezbûr Pîr Mehmed Çelebi kendi tarafından asâleten ve sagīre-i mersûme tarafından vesâyeten ve vâlidesi merkūme Aişe Hâtun ile hemşîresi Emetullah Hâtun taraflarından âti’z-zikr olan bağı bey‘a vekîl olup, mezbûrânı ma‘rifet-i şer‘iyye ile ârifân olan Eyüb b. Durmuş ve Sinan b. Mustafa şehâdetleri ile hasm-ı câhid mahzarında vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten ve merkūm Abdülkerim Çelebi dahi kezâlik kendi tarafından asâleten ve vâlidesi mezbûre Hümâ ile hemşîresi mesfûre Râbia Hâtun taraflarından kezâlik zikr-i âtî olan bağı bey‘a vekîl olup, şâhidân-ı mezbûrân şehâdetleri ile hasm-ı câhid mahzarında şer‘an vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten mahfil-i kazâda, işbu hâmilü’l-kitâb Halil b. ( ) nâm kimesne tarafından ikrâr-ı âti’l-beyânı tasdîka vekîl olup, bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan Ömer Efendi b. Mustafa mahzarında her biri asâleten ve vesâyeten ve vekâleten ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, müteveffâ-yı mezbûr muhallefâtından vilâyet-i Anadolu’da Yoros kazâsına tâbi‘ Kale-i cedîd sınırı dâhilinde ve Dolaypınar? nâm mevzi‘ kurbunda vâki‘ bir tarafı Osman Beşe b. ( ) mülkü ve bir tarafı Sinan Beşe b. ( ) mülkü ve iki tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan bir kıt‘a bağı müteveffâ-yı mezbûrun zarûret-i düyûn-ı müsbetesi için bey‘ lâzım geldikde hasbe’l-âde beyne’t-tâlibîn nidâ ve müzâyede olunup, ba‘de inkıtâ‘i ragabâti’n-nâs müvekkile-i mezbûr Halil üzerinde semeni misli olan iki bin akçede karâr edip ziyâde ile tâlib-i âhar olmamağın, zikr olunan bağı müvekkili merkūm tarafeynden îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile iki bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘ edip, ol dahi iştirâ ve kabûl eyledikden sonra semeni olan meblağ-ı mezbûru yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz edip, mebî‘-i mezbûru mahallinde kabza müşterî-i mezbûr Halil’i taslît eyledik. Ba‘de’l-yevm zikr olunan bağ mülk-i müşterâsıdır, keyfe mâ yeşâ ve yahtâr mutasarrıf olsun dediklerinde, mukırrân-ı merkūmânın asâleten ve vekâleten cârî ve sâdır olan ikrârların vekîl-i mezbûr Ömer Efendi vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l yevmi’s-sâdis ve’l-ışrîn min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Efendi b. Mehmed el-Hatîb, Mehmed Efendi b. Memi el-Müderris, Ahmed Efendi b. Vildan el-Müderris, Sinan b. Mustafa, Eyüb b. Durak, Hızır b. Ali, Ebûbekir b. Kaya, Hüseyin b. Yahya, es-Seyyid Mustafa b. es-Seyyid Ahmed, Ali Ağa b. Mehmed.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 85 - Hüküm no: 54 - Orijinal metin no: [12a-2])﻿

﻿

﻿

55. Hüküm

Cezâyir’de ölen İbrahim Bey b. Kurd Çelebi’nin vârisinin eski Cezâyir beylerbeyisi Yunus Paşa’dan alacak davasının reddi

Mahmiye-i Galata muzâfâtından kasaba-i Kasımpaşa sükkânından olup deryâ Beylerinden olmakla bundan akdem Cezâyir’de müteveffâ olan İbrahim Bey b. Kurd Çelebi nâm kimesnenin sulbiye kızı ve bi tarîki’l-hasr vârisesi olan Fâtıma Hâtun tarafından husûs-ı âti’l-beyâna vekîl olup, vekâleti mahzar-ı hasm-ı câhidde Ömer Efendi b. Ömer ve Mustafa Efendi b. Ahmed nâm kimesneler şehâdetleri ile sâbite olan Mustafa Efendi b. Hasan el-Müderris meclisi şer‘-i hatîrde, mukaddemâ Cezâyir Beylerbeyisi olan emîrü’l-ümerâ’i’l-kirâm sâhibü’l-izzi ve’l-ihtişâm Yunus Paşa b. ( ) mahzarında bi’l-vekâle takrîr-i da‘vâ edip, mezbûr İbrahim Bey bundan esbak müteveffâ oldukda Cezâyir’de vâki‘ olan muhallefâtdan on dokuz bin beş yüz esedî guruş dokuz buçuk vakıyye külçe gümüş ve üç yüz dirhem sikke altını Cezâyir kulu bölükbaşılarından isimleri ma‘lûmum değil on iki nefer kimesne kabz ve zabt edip, her biri kendinin hâtemiyle hâtemleyip anda bezzâzistân ahâlîsinden bir kimesneye bi tarîki’l-vedî‘a teslîm eylediklerinden sonra müteveffâ-yı merkūmun veresesi gelip eşyâ-i merkūmeyi kabz eylesinler deyü mektûb irsâl etmişler iken mûmâ-ileyh Yunus Paşa ol târihde Cezâyir Beylerbeyisi olmakla Cezâyir kulunun mevâcibleri husûsunda müzâyaka vardır deyü muhallefât-ı merkūmeyi vech-i meşrûh üzre zabt eden kimesneden gasben ve cebren alıp kabz eylemiş imiş. Elân vekâleten mahkiyyem hasebiyle mûmâ-ileyhden taleb ederim dedikde, gıbbe’l-istintâk mûmâ-ileyh Yunus Paşa husûs-ı mezbûru bi’l-külliye inkâr eylediğinden mâ‘adâ vekîl-i merkūm Mustafa muhallefât-ı merkūmeyi zikr olunan on iki nefer kimesne kabz ve vaz‘-ı yed edip bi tarîki’l-vedî‘a âhara teslîm eylediklerine mu‘terif olmakla bi hasebi’ş-şer‘ vâzı‘u’l-yed olanlardan taleb olunup, evvelâ paşa-yı müşârunileyhden talebe mesâğ-ı şer‘î olmamakla vekîl-i merkūm Mustafa muhallefât-ı merkūmeyi ibtidâ kabz ve vaz‘-ı yed edenlerden taleb edip ber vech-i şer‘î mûmâ-ileyh Yunus Paşa’ya ta‘arruz etmemek için tenbîh olunup, [mâ] vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâil şehri Zilhicceti’l-harâm li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf Bey b. Arif el-bevvâb, Fahrü’l-a‘yân İsmail Ağa b. Abdullah el-müteferrika, Tulumcu Mehmed Çavuş el-Mübâşir, Haydar Çavuş b. Abdullah, Mansur b. Abdi.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 87 - Hüküm no: 55 - Orijinal metin no: [12b-1])﻿

﻿

﻿

56. Hüküm

Hümâ Hatun vakfına ait menzilin kiracısı Aişe bt. Mehmed’in yaptığı tamir harcamalarının kiradan sayıldığı

Menzili âti’l-beyânın hâlâ mütevellîsi olan Ahmed Efendi b. Sinan meclisi şer‘-i lâzımü’t-tevkīrde, menzili câi’z-zikre hâlâ vâzı‘atü’l-yed olduğu şer‘an sâbit olan Aişe bt. Mehmed nâm hâtun mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, mahmiye-i İstanbul’da Hoca Üveys mahallesinde vâki‘ bir tarafı el-Hâc Ahmed b. ( ) mülkü ve bir tarafı Kâtib İsâ Efendi mülkü ve bir tarafı Abdurrahman Efendi mülkü ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup, bir beyt-i ulvîyi ve bir beyt-i süflîyi ve bir fevkānî kiler ve bahçeyi ve bi’r-i mâyı müştemil olan menzili bundan akdem mâlikesi olan Hümâ Hâtun bt. ( ) nâm sâhibetü’l-hayr vakf ve haps edip, süknâsı utekāsına ve evlâd ve utekāsına şart edip, bundan akdem utekādan olup [menzili] mezbûrda sâkin olan Müstedâm nâm kimesne fevt olup, ben vâkıfe-i mezkûrenin mu‘takı Sinan nâm kimesnenin sulbî oğlu olmakla ber mûceb-i şart-ı vâkıf süknâsı menzili mezbûre müstahık iken mezbûra Aişe Hâtun menzili mezbûra bi gayri vech-i şer‘î vaz‘-ı yed eder, suâl olunup kasr-ı yed ettirilmek matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûre Aişe Hâtun cevâbında, fi’l-vâki‘ hâl zikr olunan minvâl üzredir. Lâkin menzili mezkûrda mukaddemâ utekā-yı vâkıfe-i mezkûreden olup ber mûceb-i şart-ı vâkıf sâkin ve menzili mevkūf-ı mezkûrun mütevellîsi olup bundan [akdem] fevt olan merkūm Müstedâm hâl-i hayâtında menzili mezbûr harâbe müşrif olup ta‘mîr ve termîmine cânib-i vakıfda müsâ‘ade olmadığı ecilden menzili merkūmun muhtâc-ı meremmet olan mevâzi‘ini ben ta‘mîr ve meremmet edip sarf eylediğim meblağ icâre-i mu‘acceleye mahsûb olmak üzre bana tevliyeti mahkiyyesi hasebiyle izin verip, ben dahi menzili merkūmda altı bin sekiz [yüz] kırk beş akçe harc ve sarf edip, muhtâc-ı ta‘mîr ve meremmet olan mevâzi‘ini ta‘mîr ve meremmet eyleyip, bin otuz sekiz senesi Zilka‘desi evâilinde mahmiye-i merkūmede keşif nâibi olan Mevlânâ Mer‘î? Mustafa Efendi b. Şemseddin ta‘mîr ve meremmet eylediğim mevâzi‘i ebniye ve sukūf ahvâline kemâ-yenbağī vukūfu olan bî-taraf müslümânlar keşf ve tahrîr ve vech-i meşrûh üzre elli bin sekiz yüz kırk akçeye takvîm-i sahîh ile takvîm eyleyip yedine hat ve hâtemini müştemile hüccet verip menzili merkūmda altı bin sekiz yüz kırk beş akçe icâre-i mu‘accelem mütekarrire oldukdan sonra menzili mezbûru mütevellî-i mezbûr Müstedâm bana beher şehr yetmiş akçe ücret-i müeccele ile îcâr edip, ben dahi istîcâr ve kabûl eyledim ol ecilden vaz‘-ı yed ederim deyü takrîr-i meşrûhuna muvâfık hüccet ibrâz edip nazar olundukda, mazmûnu takrîrine muvâfık bulunmağın, gıbbe’l-istintâk mezkûr Ahmed Efendi husûs-ı merkūmu bi’l-külliye münkir olmağın mezkûre Aişe Hâtun’dan sıdk-ı kelâmına beyyine taleb olundukda, udûl-i ricâlden Hasan b. Abdullah ve Hüseyin b. Hızır ve Mustafa b. Pîrî ve Abdülbâkī b. Mehmed nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde mahfil-i kazâya hâzırûn olup gıbbe’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ mütevellî-i mezbûr Müstedâm hâl-i hayâtında mezbûre Aişe Hâtun’a menzili mezbûrun muhtâc-ı ta‘mîr ve meremmet olan mevâzi‘ini ta‘mîr ve termîm eyle sarf eylediğin meblağ icâre-i mu‘acceleye mahsûb olunsun deyü bizim huzûrumuzda izin verdikden sonra mezbûre Aişe Hâtun dahi kendi bi’t-tasarruf menzili mezbûrun muhtâc-ı ta‘mîr ve meremmet olan mevâzi‘ini icâre-i mu‘acceleye mahsûb olma üzre altı bin sekiz yüz guruş akçe harc ve sarf edip ta‘mîr ve meremmet eyledi. Biz bu husûsa bu vech- üzre şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde, gıbbe’t-ta‘dîl ve’z-tezkiye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra mezbûr Ahmed Efendi min ba‘d mezkûre Aişe Hâtun’a bî-vech mu‘ârazadan men‘ olunup, mâ hüve’l-vâki‘ ketb olundu. Tahrîren fî evâsıt Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-müderrisîn İbrahim Efendi b. Ebûbekir, Yusuf Bey b. Şaban, Mansur Bey b. Hızır, Yahya Bey b. Zekeriya, el-Hâc Abbas b. İbrahim.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 87 - Hüküm no: 56 - Orijinal metin no: [12b-2])﻿

﻿

﻿

57. Hüküm

El-Hâc İbrahim b. Nasuh’un vârislerinin alacak davası açtıkları Kadı Abdülhay Efendi b. Mustafa’ya mehil verildiği

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Ayakapısı kurbunda Kâtib Şemsî mahallesinde bundan akdem müteveffâ olan el-Hâc İbrahim b. Nasuh nâm kimesnenin sulbiye kızları ve bi tarîki’l-hasr vâriseleri olan Amine ve Hatice ve Aişe nâm sagīrelerin li’l-ihtiyâc men lehü’n-nasb olan hâkim tarafından mansûb vasîleri olan bâ‘isü’l-kitâb Halil Efendi b. el-Hâc Abdullah meclisi şer‘de, Rumeli kuzâtından Abdülhay Efendi b. Mustafa mahzarında bi’l-vesâye takrîr-i da‘vâ edip, mezbûr Abdülhay Efendi bundan akdem müteveffâ-yı merkūm el-Hâc İbrahim’den hâl-i hayâtında bi tarîk-i karzi’ş-şer‘î yüz altmış riyâl guruş alıp kabz ettiğine müslimîn huzûrunda i‘tirâf eylediğinden mâ‘adâ yedine hat ve hâtemi müştemile ve deyn-i merkūme i‘tirâfını nâtıka tezkire verdiğinden sonra mezbûr el-Hâc İbrahim müteveffâ olup, meblağ-ı merkūm vech-i mersûm üzre sulbiye kızları sıgār-ı merkūmûna intikāl etmekle bi’l-vesâye taleb eylediğinde edâdan imtinâ‘ etmeğin, yedimde olan tezkireye nazar olunup mûcebince alıverilmek taleb ederim deyü takrîr-i meşrûhuna mutâbıka ve merkūm Abdülhay Efendi’nin hat ve hâtemini hâviye ve deyn-i merkūma i‘tirâfını nâtıka tezkire îrâd edicek, gıbbe’s-suâl mezbûr Abdülhay Efendi cevâbında, fi’l-vâki‘ zikr olunan tezkire benim hattım olup müslimîn huzûrunda dahi deyn-i merkūma i‘tirâf eyledim idi. Lâkin deynim ancak altı? bin akçe olup mezbûr el-Hâc İbrahim hâl-i hayâtında [ve] zarûretim esnâsında beni ahz ve deyn-i merkūmu taleb eyledikce, ben dahi bir mikdâr meblağ da‘vâ etmeğimle bi tarîki’r-ribâ ziyâde olunup yüz altmış guruş deynim vardır deyü i‘tirâf etmiş idim, şuhûdum vardır ihzâr edeyim deyü istimhâl etmek ile mehil-i şer‘î verilip, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî sâlisi Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf min hicreti men lehü’l-izz ve’ş-şeref.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Efendi b. Şaban el-İmâm, İsmail Efendi b. Muharrem, Ahmed b. Ali el-Müezzin, Derviş Çelebi b. Abdullah ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 89 - Hüküm no: 57 - Orijinal metin no: [13a-1])﻿

﻿

﻿

58. Hüküm

Defterdâr Mustafa Paşa’nın Konya’daki hâssı iltizâmından kefâleti sebebiyle Mehmed Efendi b. Kemaleddin’in borcu kaldığı

Atebe-i aliyye-i sultâniyede hâlâ şıkk-ı evvel defterdârı olup, tahsîl-i emvâl-i mîrîyyeye taraf-ı saltanat-ı aliyyeden vekîl-i mutlak olan zü’l-kadri’r-refî‘ ve’l-câhi’l-menî‘ İbrahim Efendi b. ( ) meclisi şer‘-i şerîf ve dîvân-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- de hâlâ vilâyet-i Anadolu’da muvakkaten Kilis kadısı olan umdetü kuzâti’l-İslâm zübdetü vülâti’l-enâm Mehmed Efendi b. Kemaleddin muvâcehesinde üzerine takrîr-i da‘vâ edip, bundan akdem mezbûr Mehmed Efendi gāib ani’l-meclis olan Mevlüd Bey nâm kimesne tarafından vekâleten vilâyet-i Anadolu’da Konya eyâletinde vâki‘ havâss-ı hümayûndan olup bundan akdem katl olunan Mustafa Paşa kendiye vezâret hâssı eylediği hâs maktûl-i mezbûr Mustafa Paşa’dan bin kırk iki senesi Mart’ı ibtidâsından bin kırk üç senesi Mart’ı ibtidâsına gelince üç yük nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye iltizâm ve ta‘ahhüd edip, mezbûr Mustafa Paşa dahi vech-i meşrûh üzre der-uhde eyledikden sonra meblağ-ı mezbûr üç yük mezbûru’n-na‘t akçeye merkūm Mehmed Efendi kefâlet-i sahîha-i şer‘iyye ile kefîl olmuş idi. Hâlâ meblağ-ı mezbûru Hazine-i âmire için mezkûr Mehmed Efendi’den kefâlet-i mahkiyyesi hasebiyle taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Mehmed Efendi cevâbında, fi’l-hakīka hâl zikr olunan minvâl üzre olup mezkûr Mevlüd Bey tarafından vekâleten zikr olunan hâssı maktûl-i mezkûrdan mezbûr Mevlüd Bey için bin kırk iki senesi Mart’ı ibtidâsından bin kırk üç senesi Mart’ı ibtidâsına gelince üç yük mezbûru’n-na‘t akçeye ta‘ahhüd ve iltizâm edip, ol dahi minvâl-i muharrer üzre der-uhde eylemiş idi. Lâkin meblağ-ı mezbûrun bir yük akçesini yine müvekkili mezbûr Mevlüd Bey’in târih-i mezbûrdan evvel zikr olunan hâs için verip cânib-i mîrîde kalan bir yük mezbûru’n-na‘t akçe ile ve doksan beş bin akçesini yine mezbûr Mevlüd Bey’in mukaddemâ Uşak mukāta‘ası peşîni için cânib-i mîrîye def‘ ve teslîm eyleyip cânib-i mîrîde kalan doksan beş bin akçe ile mezbûr Mevlüd Bey tarafından vekâleten takās edip elli bin akçesini dahi kefâlet-i mahkiyyem hasebiyle kendim îfâ ve teslîm edip, hâlâ meblağ-ı mezbûr üç yük akçenin üzerimizde ancak elli beş bin akçesi kalmışdır dedikde, gıbbe’l-istintâk müşârunileyh İbrahim Efendi husûs-ı mezbûru münkir olmağın, müdde‘î-i mezbûr Mehmed Efendi’den sıdk-ı kelâmına beyyine taleb olundukda, udûl-i ricâlden olup Niğde Kadısı olan İbrahim Efendi b. Ahmed ve sâbıkan Karal Kadısı olan es-Seyyid Ahmed Efendi b. Muhyi Efendi li ecli’ş-şehâde mahfil-i kazâda hâzırân olup gıbbe’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ mezbûr Mehmed Efendi zikr olunan hâssı mezkûr Mevlüd Bey tarafından vekâleten üç yük mezbûru’n-na‘t akçeye maktûl-i mezbûr Mustafa Paşa’dan ta‘ahhüd ve iltizâm edip ol dahi der-uhde eyledikde, meblağ-ı mezkûrun bir yük akçesini târih-i merkūmdan evvel zikr olunan hâssı için mezkûr Mevlüd Bey cânib-i mîrîye verip, bâkī kalan bir yük akçe ile ve doksan beş bin akçesini mezkûr Mevlüd Bey mukaddemâ Uşak mukāta‘ası peşîni için verip cânib-i mîrîden mukarrer olan doksan beş bin akçe ile vekâleten takās edip ve elli bin akçesini dahi kefâlet-i mahkiyyesi hasebiyle mezbûr Mehmed Efendi maktûl-i mezbûr Mustafa Paşa’ya hâl-i hayâtında îfâ ve teslîm eyledi. Biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde, gıbbe’s-suâl ve’z-tezkiye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra mezbûr Mehmed Efendi i‘tirâfı mûcebince kefâleti hasebiyle meblağ-ı bâkī mezkûr elli beş bin akçenin edâsıyla ilzâm olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’r-râbi‘ mine’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İshak Efendi b. Şeyh Makbul, Zeynullah Efendi b. İvaz, Osman b. Ömer, Halil b. Hasan, Yusuf b. ( ) reisü’l-muhzırîn, İskender Bey b. Şaban.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 90 - Hüküm no: 58 - Orijinal metin no: [13a-2])﻿

﻿

﻿

59. Hüküm

Hasan Beşe b. Mehmed’in kürk bedelinden el-Hâc Abdülkâdir b. el-Hâc Mehmed’i borçlu olduğu

Tüccâr tâifesinden işbu bâ‘isü’l-kitâb el-Hâc Abdülkādir b. el-Hâc Mehmed nâm kimesne meclisi şer‘de, dergâh-ı âlî yeniçerilerinden Hasan Beşe b. Mehmed nâm kimesne mahzarında takrîr ve da‘vâ edip, bundan akdem silk-i mülkümde olup biri neftî çukaya kaplı ve biri darçini renkli pars çukaya kaplı iki samur kürkü mezbûr Hasan Beşe’ye safka-i vâhide ile bâtten yüz dokuz bin akçeye bey‘ ve teslîm edip, semenlerini târih-i kitâb senesi Şa‘bânü’l-mu‘azzamı gurresinden iki ay tamâmına değin te’cîl eyledikde mezbûr Hasan Beşe müslimîn huzûrunda bin kırk iki senesi Şa‘bânü’l-mu‘azzamı gurresinden iki ay tamâmına değin müeccel iki samur kaplı ferâce bahâsından yüz dokuz bin akçe deynim vardır deyü kirâren ve mirâren ikrâr ve i‘tirâf dahi edip ve ecel-i merkūm hulûl edeli üç aydan ziyâde olmuş iken mezbûr Hasan Beşe meblağ-ı merkūmu edâdan imtinâ‘ eder mezbûrun i‘tirâfına elân şuhûdum istimâ‘ olunup alıverilmek taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Hasan Beşe husûs-ı mezbûru bi’l-külliye münkir olup, müdde‘î-i merkūm el-Hâc Abdülkādir’den da‘vâsına mutâbıka beyyine taleb olundukda, udûl-i müslimînden Hasan Efendi b. İbrahim ve Abdülaziz Efendi b. Hüseyin nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup gıbbe’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ mezbûr Hasan Beşe bundan akdem bin kırk iki senesi Şa‘bânü’l-mu‘azzamı gurresinden iki ay tamâmına değin müeccel iki samur kaplı ferâce bahâsından mezbûr el-Hâc Abdülkādir’e yüz dokuz bin akçe deynim vardır deyü kirâren ve mirâren ikrâr ve i‘tirâf eyledi idi. Mezbûr Hasan Beşe’nin minvâl-i muharrer üzre sudûr eden i‘tirâfına şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde, ba‘de ri‘âyet-i şerâiti’l-kabûl şehâdetleri makbûle olmağın mûcebiyle edâsına tenbîh olunup, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Fî selh-i Zilhicceti’l-harâm min şuhûri li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Mehmed, Haydar Çavuş b. Abdullah, Mustafa b. Mehmed, Mansur b. Hızır, el-Hâc Ahmed b. Abdi, Ömer Efendi b. Hacı.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 91 - Hüküm no: 59 - Orijinal metin no: [13b-1])﻿

﻿

﻿

60. Hüküm

Melik v. Serkis’in Mehmed b. İsmail’e borçlu olduğu

İşbu hâmilü’l-kitâb Mehmed b. İsmail nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, Melik v. Serkis nâm Ermeni muvâcehesinde üzerine takrîr-i da‘vâ edip, mezbûr Melik zimmetinde cihet-i deyn-i şer‘îden iki yüz elli kıt‘a riyâl guruş hakkım vardır, hattâ mahzar-ı müslimînde deyn-i mezkûru i‘tirâf eylediğinden mâ‘adâ yedime hat ve hâtemini müştemile tezkire dahi vermişdir, suâl olunup alıverilmek matlûbumdur deyü [bir kıt‘a tezkire ibrâz edip nazar olundukda] mezkûr Melik’in hat ve hâtemini müştemile ve mezbûr Mehmed’e iki yüz elli riyâl guruş deynim var demeği nâtıka bulunmakla, gıbbe’s-suâl mezbûr Melik zikr olunan tezkire kendinin idiğini i‘tirâf edip, lâkin vech-i meşrûh üzre olan i‘tirâfımda kâzibim dedikde, hazreti Ebî Yusuf’un kavl-i şerîfi ki hâlâ fî zamâninâ müftâ-bihdir, mezbûr Mehmed merkūm Melik vech-i meşrûh üzre olan i‘tirâfında kâzib olmadığına yemîn teklîf olundukda, ol dahi hasbe’l-mes’ûl yemîn billâhi te‘âlâ etmeğin, mezbûr Melik meblağ-ı mezbûrun edâsıyla ilzâm olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Abdi Bey b. Hasan, Cafer b. Abdullah, Yahya Çelebi b. Hasan, Osman b. Cafer.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 92 - Hüküm no: 60 - Orijinal metin no: [13b-2])﻿

﻿

﻿

61. Hüküm

Mahmud Bey b. Mehmed’in damadı Mehmed Subaşı b. Abdullah’dan alacaklı olduğu ve mühlet verildiği

Dergâh-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- bevvâblarından işbu bâ‘isü’l-kitâb fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Mahmud Bey b. Mehmed nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, kendinin damadı olup yeniçeri çorbacılarından olan Mehmed Subaşı b. Abdullah nâm mahzarında takrîr-i da‘vâ edip, bundan akdem damadım mezbûr Mehmed Subaşı zimmetinde bi tarîki’l-karzi’ş-şer‘î dört yüz guruş-ı kebîr hakkım olup edâdan imtinâ‘ etmeğin alıverilmek taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Mehmed Subaşı cevâbında, fi’l-vâki‘ kayın atam müdde‘î-i merkūma Mahmud Bey’e bi tarîki’l-karz dört yüz guruş-ı kebîr deynim var idi. Lâkin üç yüz altmış guruşunu mukaddemâ kendiye edâ ve teslîm edip zimmetimde ancak kırk guruş kalmışdır dedikde, gıbbe’l-istintâk merkūm Mahmud Bey husûs-ı mezbûru bi’l-külliye inkâr edip, mesfûr Mehmed Subaşı’dan zikri sebk eden üç yüz altmış guruşu edâ ve teslîm eylediğine beyyine taleb olundukda, isbât-ı beyyine için istimhâl edicek mehil-i şer‘î ile imhâl olunup ve zimmetinde elân deyni olduğuna i‘tirâf eylediği kırk guruşun edâsına tenbîh olunmakla, sûret-i hâl gıbbe’t-taleb ve’s-suâl ketb ve tâlibi yedine def‘ olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’r-râbi‘ min şehri’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Efendi b. Mehmed, Yusuf Bey b. Abdullah, Mustafa Bey b. Mehmed el-Mübâşir, Dilaver Çavuş b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 92 - Hüküm no: 61 - Orijinal metin no: [13b-3])﻿

﻿

﻿

62. Hüküm

Fâtıma bt. Kurd’un cariye davasının reddi

Mahmiye-i İstanbul’da Ahırkapısı mahallesinde sâkine Sitti Hâtun bt. ( ) meclisi şer‘-i şerîfde, işbu hâmiletü’l-kitâb Fâtıma bt. Kurd nâm hâtun mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, bundan akdem mezkûr Fâtıma Hâtun uzun boylu açık kaşlı Şâkire bt. Abdullah nâm Gürciyyetü’l-asl on bin akçe kıymetli mülk câriyeme bi gayri vech-i şer‘î vaz‘-ı yed eylemiş idi. Hâlâ câriye-i mezbûre mevcûde ise aynını hâlike ise kıymet-i meşrûhasını mezbûre Fâtıma Hâtun’dan taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûre Fâtıma Hâtun cevâbında, câriye-i mezkûre mukaddemâ zevcem olup vefât eden mezbûre Sitti Hâtun’un sadrî oğlu İbrahim Subaşı’nın mülkü olup, ba‘de vefâtihî verâseti mezbûre Sitti Hâtun’a ve bana münhasıra oldukda câriye-i mezkûre hîn-i kısmet-i terekede benim rub‘ hisse-i şer‘iyyem mukābelesinde bana isâbet edip, hattâ hîn-i kısmet-i terekede mezbûre Sitti Hâtun hâzıra ve sâkine olmuşdur deyü def‘le mukābele edicek, gıbbe’l-istintâk mezbûre Sitti Hâtun cevâbında, fi’l-hakīka hîn-i kısmetde câriye-i mevsûfe-i mezkûreyi mezbûre Fâtıma Hâtun rub‘ hisse-i şer‘iyyesi mukābelesinde ahz eyledikde, mezbûre Sitti Hâtun hâzıra ve sâkine olduğunu bi tav‘ihâ mu‘terife olmağın, bi gayri vech mezbûr Fâtıma Hâtun’a mu‘ârazadan men‘ olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî mine’l-Muharremi’l-harâm li sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Ahmed b. ( ), İskender Bey b. Şaban, Hızır b. Abdullah, Yunus b. ( ).

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 93 - Hüküm no: 62 - Orijinal metin no: [14a-1])﻿

﻿

﻿

63. Hüküm

Mehmed b. Abdullah’ın Emerik v. Eribey’e verdiği ödüncü tahsil ettiği

Mehmed b. Abdullah ve Emerik v. Eribey ez-zimmî nâm kimesnelerin her biri meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, mezbûr Mehmed bundan akdem zimmî-i merkūma karz cihetinden bin yüz sikke-i harbiyye-i fıddiyye riyâl verdiğini ve zimmetinde bir akçe ve bir habbe kalmayacak şekilde elân meblağ-ı mezbûru ondan tâm ve kâmil olarak tahsîl ettiğini ikrâr etti. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Her biri aralarındaki cemî‘-i mu‘âmelâttan ve karzdan doğan az ya da çok cemî‘-i hukūkunundan diğerinin zimmetini, biribirine olan da‘vâları hükkâm-ı kirâm indinde mesmû‘ olmayacak şekilde ibrâ-i âm ile ibrâ etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-âşir mine’l-Muharremi’l-harâm li-âm selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Mehmed Ağa b. Ali el-müteferrika, zahrü’l-akrân Veli Bey b. Mustafa, Nesimî Efendi b. el-Hatîb, el-Hâc İvaz b. el-Hâc Mehmed, İskender Bey b. Şaban el-muhzır, Ali Efendi b. Abdullah, Ali b. Hasan, muharrirü’l-hurûf Mehmed Turâbî

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 94 - Hüküm no: 63 - Orijinal metin no: [14a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

64. Hüküm

Melik v. Serkis’in Ali Bey b. Mustafa’ya borçlu olduğu

İşbu hâmilü’l-kitâb Ali Bey b. Mustafa nâm cündî meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, Ermeni tâifesinden Melik v. Serkis muvâcehesinde üzerine takrîr-i da‘vâ edip, mezbûr Melik zimmetinde cihet-i karz-ı şer‘îden yüz kıt‘a riyâlî guruş ve evsâfı beynimizde ilm-i şer‘î ile ma‘lûme mükemmel rahtı ile bir re’s at bahâsından dahi yüz kıt‘a riyâlî guruş ki cem‘an mezbûr Melik zimmetinde iki yüz riyâlî guruş hakkım olup, taleb eylediğimde vermeden ta‘allül eder suâl olunup alıverilmek matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Melik cevâbında, fi’l-hakīka müdde‘î-i mezbûr Ali Bey’e zimmetinde vech-i meşrûh üzerine iki yüz riyâlî guruş lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ deynim vardır deyü bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf etmeğin, mezbûr Melik meblağ-ı mezbûr iki yüz kıt‘a riyâlî guruşun edâsıyla ilzâm olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf Bey b. Şaban, Haydar Bey b. ( ), Mehmed b. Ali, Hüseyin b. Hasan, Mehmed b. Ahmed.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 94 - Hüküm no: 64 - Orijinal metin no: [14a-3])﻿

﻿

﻿

65. Hüküm

Sitti Hatun Vakfına ait iki odanın Abdullah Efendi b. Şeyh Abdurrahman Efendi’ye kiralandığı

Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiyye-i Kostantıniyye’de vâki‘ merhûme mağfûrun lehâ Sitti Hâtun Vakfı’nın bi’l-fi‘il mütevellîsi olan Osman Bey b. Mehmed nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, işbu hâfızu’l-kitâb umdetü’l-müderrisîni’l-kirâm Mevlânâ Abdullah Efendi b. el-merkūm eş-Şeyh Abdurrahman Efendi mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, vakf-ı merkūmdan mahmiye-i mersûmede Muhtesib Karagöz mahallesinde vâki‘ bir tahtânî ve üç fevkānî hucurâtı ve bir tahta-pûş ve bi’r-i mâyı ve kenîfi müştemil olup, iki tarafı vakf-ı mezbûr ve bir tarafı tarîk-i hâs ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan bir bâb oda ile zikr olunan odaya muttasıl olup bir tahtânî hücreyi ve bir sofayı ve kenîfi ve eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi hâviye muhavvatayı muhtevî olup, bir tarafı zikr olunan oda ve bir tarafı yine vakf-ı mezbûr ve bir tarafı tarîk-i hâs ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan oda taraf-ı vakfdan ücret-i mu‘accele ve icâre-i müeccele ile îcâr olunmak her vechile lâzım ve mühim olup kirâren ve mirâren nidâ ve müzâyede olundukda, zikirleri sebk eden iki bâb oda ecr-i misilleri olan yevmî üç akçe icâre-i müeccele ve elli bin akçe ücret-i mu‘accele ile müşârunileyh Abdullah Efendi üzerinde karâr edip, bir akçe ziyâde ile âhar tâlibi olmayıp minvâl-i muharrer üzre îcâr olunmak min külli’l-vücûh vakfa nâfi‘ olmağın, tevliyeti mahkiyyem hasebiyle zikr olunan iki bâb odayı yevmî üç akçe icâre-i müeccele ile ve elli bin akçe ücret-i mu‘accele ile mûmâ-ileyh Abdullah Efendi’ye îcâr ve teslîm eylediğimde, müşârunileyh dahi vech-i meşrûh üzre istîcâr ve kabûl eyledikden sonra zikr olunan elli bin akçe ücret-i mu‘acceleyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl yedinden alıp vakf için kabz u zabt edip, kendi mâlıyla binâ ve ihdâs eylediği ebniye kendinin mülkü olmak üzre ebniye ihdâsına izin ve yedine hat ve hâtemi müştemil temessük verdim. Min ba‘d zikr olunan elli bin akçe ücret-i mu‘acceleden müşârunileyh Abdullah Efendi zimmetinde bir akçe ve bir habbe kalmamışdır, keyfe mâ yeşâ ve yehtâr mutasarrıf olsun dedikde, mütevellî-i merkūm Osman Bey’i kelimât-ı meşrûhasında mûmâ-ileyh Abdullah Efendi dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve vech-i muharrer üzre istîcâr ve kabûl eylediğini tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî ve’l-ışrîn min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Kıdvetü’l-ulemâi’l-kirâm Abdülaziz Efendi neclü’l-müvellâ el-merhûm Hüsameddin Efendi, Fahrü’l-müderrisîni’l-kirâm Hamdi Efendi, Halil b. Timur, es-Seyyid Abdülgafur eş-şehîr bi Küçük Emîr, Kâtibü’l-hurûf Nakībzâde, Hasan Çavuş b. Mustafa, Hasan Bey b. Mustafa el-Cündî, Halil b. Mustafa, Mustafa Çavuş b. Murad, Receb Çavuş b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 95 - Hüküm no: 65 - Orijinal metin no: [14a-4])﻿

﻿

﻿

66. Hüküm

Müferrah bt. Abdullah’ın Fâtıma Hatun bt. Hasan Efendi’ye menzilini satıp tarlalarının tasarruf hakkını devrettiği

Medîne-i Üsküdar mahallâtından Toygartepesi mahallesi sâkinelerinden Müferrah bt. Abdullah nâm hâtun meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, Fâtıma Hâtun bt. Hasan Efendi tarafından husûs-ı âti’z-zikre vekîl olup bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan Davud b. Ali nâm kimesne mahzarında ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î kılıp, silk-i mülkümde münselik Hâslar kazâsına tâbi‘ Cebe nâm karyede vâki‘ bir bâb fevkānî evleri ve üç bâb odaları ve bir samanlığı ve bir ahırı müştemil hudûdu inde’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûme olan menzilimi, müvekkile-i merkūmeye tarafeynden îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile yirmi iki bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘ edip, ol dahi iştirâ ve kabûl eyleyip ve karye-i mezbûre sınırı dâhilinde vâki‘ tahmînen yirmi müd tohum ekilir her biri inde’l-ahâlî ma‘lûmü’l-hudûd olan ( ) kıt‘a tarlaların hakk-ı tasarrufunu dahi sâhib-i arz izin ve ma‘rifeti ile müvekkile-i merkūmeye on beş bin mezbûru’n-na‘t akçe mukābelesinde tefvîz edip, ol dahi tefevvuz ve kabûl eyledikden sonra semeni olan meblağ-ı mezbûr yirmi iki bin akçe ile bedel-i tefvîz olan meblağ-ı mezbûr on beş bin akçeyi müvekkile-i merkūme yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz edip, menzili mezbûru ve sâlifü’l-beyân olan tarlaları mahallinde kabza müvekkile-i merkūmeyi taslît eyledim dedikde, mukırra-i merkūmenin minvâl-i meşrûh cârî ve sâdır olan ikrârını vekîl-i mesfûr Davud vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-âşir min Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim Çelebi b. Mahmud el-İmâm, Receb b. Hamdullah, Ali Efendi b. Abdünnebî, el-Hâc Hüseyin b. ( ) el-Müezzin, Mehmed Bey b. İbrahim, İsmail Ağa b. ( ) el-Cündî, Resûl Bey b. ( ) el-bevvâb, Solak Ahmed Bey b. ( ), Mehmed Beşe b. ( ), Ali b. ( ) kör.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 96 - Hüküm no: 66 - Orijinal metin no: [14b-1])﻿

﻿

﻿

67. Hüküm

Abdi Çelebi b. Abdülganî’nin, kardeşi Mahmud Bey’in Yayalar Vakfı’ndan aldığı ödünce kefil olduğu

Udûlden mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kethüdâ Bey mahallesinde sâkin olan Mustafa Bey b. Hızır ve İbrahim Bey b. Mustafa el-Cerrâh ve İbrahim Paşa mahallesinde sâkin olan İlyas b. Süleyman ve Kadı Çeşmesi mahallesinden Mehmed b. Abdi nâm kimesneler meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâda hâzırûn olup, mahmiye-i merkūme mahallâtından Kadri Ağa mahallesinde sâkin olan ve husûs-ı âtiyyü’z-zikri inkâr eden Abdi Çelebi b. Abdülganî nâm hasm-ı câhid mahzarında, yeni odalar ta‘bîr edilen hucurâtta vâki‘ kırk sekizinci râcilin bölüğünün mühimmâtı için vakfedilen nukūdun mütevellîsi bâ‘is-i kitâb Abdülkerim Bey b. Mehmed’den sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, Abd-i Çelebi el-münkir el-merkūm, Kadri Ağa mahallesinde bundan akdem vefât eden kardeşi Mahmud Bey’in nukūd-ı mevkūfeden aldığı karz-ı cihetinden on bin akçe ve murâbaha-i şer‘iyye cihetinden de bin akçe olmak üzre cem‘an on bir bin akçe deynine îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefil oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâdis min Muharremi’l-harâm min şuhûri sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Yakub, el-Hâc Ali b. Süleyman, Mehmed b. Mustafa, Yusuf b. Abdullah, Piyâle Çavuş b. Abdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 96 - Hüküm no: 67 - Orijinal metin no: [14b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

68. Hüküm

Kocası gâib olan Kalender Hatun bt. Abdülvehhâb adlı kadına nafaka takdir edildiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından İsmail Ağa câmii mahallesinde sâkine olan Kalender Hâtun bt. Abdülvehhâb nâm hâtun uzun bir süreden beri gāib olan Murad Beşe b. Ali nâm zevcinin kendisine nafaka, kisve ve nafaka cinsinden bir şey bırakmadığına dâir yemîn ettikde, hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’ş-şerîf el-müstetâb, nafakası, kisvesi ve sâir zarûri levâzımı için zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren zevc-i gāibi üzerine yevmî râyicü’l-vakt beş akçe farz ve takdîr etti ve vakt-i hâcette istidâne edip vakt-i zaferde zevc-i gāib-i mezkûruna rücû‘ etmesine izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-âşir mine’l-Muharremi’l-harâm min şuhûri sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Abdullah gāib-i mezbûrun babası, Yusuf Bey b. Abdullah el-Cündî, Mehmed Bey emîn-i matbah-ı Mahmud Paşa, Piyâle Çavuş b. Abdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 97 - Hüküm no: 68 - Orijinal metin no: [14b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

69. Hüküm

Süleyman Beşe b. Mahmud’un Saliha bt. İbrahim’den aldığı parayı iâde etmesi

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Demirkapı mahallesinde sâkine olan işbu bâ‘isetü’l-kitâb Saliha bt. İbrahim nâm hâtun meclisi şer‘de, mahmiye-i merkūmede yeni odalarda yirmi üçüncü cemâ‘atin odabaşısı olan Süleyman Beşe b. Mahmud nâm râcil mahzarında takrîr-i da‘vâ edip, mezbûr Süleyman Beşe bundan akdem bi gayri vech-i şer‘î yirmi beş riyâlî guruşum alıp kabz etmiş idi. Hakīkat-i hâl suâl olunup alıverilmek taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl merkūm Süleyman Beşe cevâbında, fi’l-vâki‘ müdde‘iyye-i merkūme Saliha Hâtun’dan vech-i meşrûh üzre yirmi beş riyâl guruş almış idim. Lâkin merkūmenin zevc-i mutalliki olup hâzır bi’l-meclis olan el-Hâc Mehmed Beşe nâm râcil zimmetinde zikr olunan odanın düzeni akçesinden yirmi beş riyâlî guruş olup mezbûr el-Hâc Mehmed Beşe mukaddemâ şark seferine gidip hayli zamân mürûr etmekle zikr olunan yirmi beş riyâl guruşu sâbıkan zevcesi olan merkūme Saliha Hâtun’dan aldım idi deyü i‘tirâf edicek, merkūm Süleyman Beşe’nin bi gayri vech-i şer‘î aldığı yirmi beş riyâl guruşu edâsına tenbîh olunup, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. [15a] Tahrîren fî evâhiri’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Hüseyin, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Mansur b. Emircan, Mehmed Efendi b. Mehmed el-Kadı, Ahmed b. Hüseyin.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 97 - Hüküm no: 69 - Orijinal metin no: [14b-4])﻿

﻿

﻿

70. Hüküm

El-Hâc Osman b. Mustafa’nın Tebrizli tüccârlar Dellâl Mehmed ve ortaklarında alacağının kalmadığı

Vilâyet-i Anadolu’da vâki‘ medîne-i Kayseriye ahâlîsinden tüccâr tâifesinden olup, hâlâ mahmiye-i Kostantıniyye’de Pîr Paşa hânında sâkin olan el-Hâc Osman b. Mustafa nâm kimesne meclisi şer‘de, diyâr-ı Acem’de vâki‘ kasaba-i Tebriz ahâlîsinden olup mahmiye-i merkūmede Sultan Odaları nâm hucurâtın birinde sâkin olan bâ‘isü’l-kitâb Mehmed Dellâl nâm kimesne tarafından ikrâr-ı âti’z-zikri tasdîka vekîl olup, vekâleti mahzar-ı hasm-ı câhidde Mehmed Çavuş b. Nusret ve Bünyad b. İsmail nâm kimesne şehâdetleri ile sâbite olan Mustafa Çavuş b. Hasan nâm kimesne mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, müvekkili merkūm Dellâl Mehmed ile gāibeyn ani’l-meclis olan Mehmed Takī ve Mehmed İhsan ve Mehmed Kerim ve el-Hâc Murad Fazıl ve Eşekli Receb nâm kimesneler bundan akdem ticâret umûrunda abd-i me’zûnum olan Hasan b. Abdullah nâm kimesneden zikr olunan kasaba-i Tebriz’de ber vech-i iştirâk bin üç yüz riyâlî guruşum alıp, her biri âharın zimmetine lâzım gelen iltizâm ve kabûlü hâviye kefâlet-i sahîha ile kefîl olduklarını medîne-i Erzurum’da şuhûd-ı udûl ile hâkimü’ş-şer‘ huzûrunda isbât edip, nakl-i şehâdet ihrâc eyledikden sonra şürekâ-i merkūmînden sâlifü’z-zikr Mehmed Takī’ye kasaba-i Tokat’da rast gelip, asâlet ve kefâleti hasebiyle deyn-i merkūmun üç yüz riyâl guruş mukābelesinde yedinden yedi re’s mâye deve alıp kabz ettikden sonra bunda gelip müvekkili merkūm Dellâl Mehmed’i bulup mazmûn-ı nakl-i merkūmu muvâcehesinde şer‘ ile isbât etmekle deyn-i merkūmun bakiyyesi olan bin guruş mezbûr Dellâl Mehmed’den kezâlik asâleten ve vekâleti hasebiyle hükm olunup savb-ı şer‘den haps olunmuş idi. El-hâletü hâzihî zikr olunan bin riyâlî guruş hakkımın sekiz yüz riyâlî guruşunu müvekkili mezbûr Dellâl Mehmed’in yedinden alıp kabz edip, mâ‘adâsı olan iki yüz guruşdan bi’l-külliye fâriğ olup müvekkili mezbûr Dellâl Mehmed ile şerîkleri olan merkūmûn Mehmed Takī ve Mehmed İhsan ve Mehmed Kerim ve Hacı Murad Fazıl ve Eşekli Receb’in zimmetlerini ibrâ ve iskāt eyledim. Min ba‘d zikr olunan bin üç yüz riyâlî guruşdan müvekkili merkūm Dellâl Mehmed ile şerîkleri merkûmûn zimmetlerinde bir akçe ve bir habbe hakkım kalmadı dedikde, mukırr-ı merkūm el-Hâc Osman’ı kelimât-ı meşrûhasında mezbûr Mustafa Çavuş dahi bi’l-vekâle tasdîk ve kaziyye bu minvâl üzre câriye olduğunu tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî âşeri’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çavuş b. Nasuh Çavuş, Hüseyin Çelebi b. Abdullah, el-Hâc Ali b. Abdi, İbrahim Çelebi b. Dede, Mustafa Çavuş el-Mübâşir.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 98 - Hüküm no: 70 - Orijinal metin no: [15a-1])﻿

﻿

﻿

71. Hüküm

Mehmed Ağa b. Abdullah’ın menzil kirası ve tamir masraflarından Emine Hatun’da alacağının kalmadığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Kâtib Kasım mahallesi sükkânından Mehmed Ağa b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘de, işbu bâ‘isetü’l-kitâb Emine bt. ( ) nâm hâtun mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mahmiye-i merkūmede vâki‘ merkūm Ahmed Çavuş Vakfı’ndan mahalle-i merkūmede vâki‘ olup bir tarafı Hacı Yusuf mülkü ve bir tarafı Yunus Efendi mülkü ve bir tarafı Bahtiyar nâm zimmî mülkü ve taraf-ı râbi‘i tarîk-i âm ile mahdûd olan menzil mukaddemâ ücret-i mu‘accele ve icâre-i müeccele ile merkūme Emine Hâtun’un yedinde ve taht-ı tasarrufunda olmakla, merkūme Emine Hâtun menzili merkūmu bana müddet-i ma‘lûme tamâmına değin icâre-i müeccele-i mu‘ayyene ile îcâr ve teslîm etmekle, ben dahi menzili merkūmun icâre-i müeccelesinden mersûme Emine Hâtun’a ber vech-i peşîn iki bin altı yüz akçe teslîm eylediğimden mâ‘adâ merkūme Emine Hâtun’un rızâsı ve vakf-ı merkūmun mütevellîsi olan Meryem Hâtun’un ma‘rifeti ile mâlımdan ba‘zı ebniye ihdâs eylediğimden sonra akd-i icâreyi rızâmız ile fesh etmekle, merkūmeye ber vech-i peşîn def‘ eylediği iki bin altı yüz akçe icâre-i müeccele ile ihdâs eylediğim ebniye-i merkūmenin kıymeti bana teslîm olunmak lâzım gelecek, zikr olunan ebniyenin kıymet-i tahammülünü keşf ve temyîz için savb-ı şer‘-i mübînden üzerine nâib ve mi‘mâr irsâl olunup, ahâlî-i vukūfdan muvâcehesinde keşf olunup ebniye-i merkūmenin kıymeti için yirmi bir bin akçe tahmîn olunup hüccet-i şer‘iyye tahrîr olunmuş idi. El-hâletü hâzihî ben dahi zikr olunan yirmi bir bin akçe ile ber vech-i peşîn teslîm eylediğim iki bin altı yüz akçe icâre-i müecceleyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl merkūme Emine Hâtun’un yedinden alıp kabz edip, menzili merkūmu mersûmeye teslîm eyledim. Min ba‘d zikirleri sebk eden iki bin altı yüz akçe icâre-i müeccele ile ebniye-i merkūmenin kıymeti olan yirmi bir bin akçeden zimmetinde bir akçe ve bir habbe hakkım kalmadı dedikde, merkūm Mehmed Ağa’nın minvâl-i muharrer üzre sudûr eden i‘tirâfını merkūm Emine Hâtun dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve vech-i muharrer üzre menzili merkūmu kabz ve tesellüm eylediğini tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Çavuş b. Abdullah, Receb Çavuş b. Abdi el-Mübâşir, Yusuf Bey b. Abdülmennân, Dilaver Çavuş b. Abdullah, Osman Çavuş b. Abdullah, Mustafa b. Salih, Cafer Bey b. Abdullah el-bevvâb, Osman b. Musa.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 99 - Hüküm no: 71 - Orijinal metin no: [15a-2])﻿

﻿

﻿

72. Hüküm

Saliha bt. Abdullah’ın kendisiyle birlikte oturan Mihriban Hatun’u mahkemeye getirme sorumluluğunun olmadığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ dergâh-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- yeniçerilerinin yirmi ikinci yaya başılarından olan el-Hâc Mehmed Beşe b. ( ) nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, zevce-i mutallakası olan işbu bâ‘isü’l-kitâb Saliha bt. Abdullah nâm hâtun mahzarında takrîr-i kelâm edip, bundan akdem mu‘takam olup elân merkūme Saliha Hâtun ile ma‘an sâkine olan Mihriban nâm hâtuna bi tarîki’l-vedî‘ati’ş-şer‘iyye Râbia nâm câriye-i memlûkemi teslîm ettiğimde merkūme Mihriban dahi tesellüm edip ihtifâ etmekle merkūme Saliha Hâtun’u ihzâr eyledim. Hakīkat-i hâl mezbûreden suâl olunup merkūme Mihriban Hâtun ile ma‘an sâkine olduğu cihetden mezbûre Mihriban’ı ihzâr etmek için tenbîh olunmak taleb ederim dedikde, gıbbe’l-istintâk mersûme Saliha Hâtun cevâbında, fi’l-hakīka merkūm el-Hâc Mehmed Beşe’nin mu‘tekası mersûme Mihriban Hâtun benim ile ma‘an sâkine olur iken ben mersûmenin kefîli ve vekîli olmayıp bir vechile alâkam olmamakla, mezbûr el-Hâc Mehmed Beşe vâki‘ olan da‘vâsı için mezbûre Mihriban Hâtun ile mürâfa‘a-i şer‘ olsun dedikde, gıbbe’l-istintâk merkūm el-Hâc Mehmed Beşe cevâbında, mersûme Saliha Hâtun mezbûre Mihriban’ın kefîli ve vekîli olmayıp bir vechile alâkası olmadığına mu‘terif olmağın, minvâl-i muharrer üzre vâki‘ olan da‘vâsı için mezbûre Mihriban ile mürâfa‘a olup bi gayri vech-i şer‘î mezbûre Saliha Hâtun’a dahl ve ta‘arruz etmemek için tenbîh olunup, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhir Zilhicceti’ş-şerîfe min şuhûri li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ramazan Çavuş b. İskender, Dilaver Çavuş b. Abdullah, Mansur b. Ahmed, Behrâm b. Abdullah, el-Hâc Hüseyin b. Hasan, Mehmed b. Kurd, Kurd Beşe b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 100 - Hüküm no: 72 - Orijinal metin no: [15b-1])﻿

﻿

﻿

73. Hüküm

Hatice Hatun’un Mehmed Bey’deki alacağının sulhen karara bağlandığı

Mahmiye-i İstanbul’da Kurşunlu karye mahallesinde sâkine Hatice Hâtun bt. ( ) tarafından husûs-ı âti’z-zikre vekîl olup, hasm-ı câhid-i şer‘î mahzarında bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan Mustafa Bey b. Seydî meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, işbu hâmilü’l-kitâb Mehmed Bey b. ( ) nâm kimesne mahzarında bi’l-vekâle ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, müvekkile-i mezbûre Hatice Hâtun’un merkūm Mehmed Bey zimmetinde beynlerinde ma‘lûm husûsdan seksen üç riyâlî guruş hakkı olup, meblağ-ı mezbûru merkūm Mehmed Bey’den da‘vâ ve taleb ve ahz u kabza ve lâzım gelirse musâlahaya beni mukaddemâ tevkîl eyledikde, ben dahi vekâletim hasebiyle meblağ-ı mezbûr seksen üç riyâlî guruşu merkūm Mehmed Bey’den da‘vâ ve taleb eylediğimde, ol dahi vermede ta‘allül etmekle beynimizde münâza‘ât-ı kesîre ve muhâsamât-ı şedîde vâkı‘a olmuş idi. El-hâletü hâzihî beynimize muslihûn tavassut edip merkūm Mehmed Bey ile beynimizde dört bin beş yüz akçe üzerine akd-i sulh inşâ ettiklerinde, ben dahi vekâleten sulh-ı mezbûru kabûl ve bedel-i sulh olan meblağ-ı mezbûr dört bin beş yüz akçeyi merkūm Mehmed Bey yedinden vekâletim hasebiyle bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz edip zimmetini ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt eyledim dedikde, gıbbe’t-tasdîk mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-âşir mine’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çavuş b. Şaban el-Mübâşir, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Yusuf Bey b. Şaban, Ali Efendi b. Abdullah, muharriru’l-hurûf Sezâyî Mehmed Efendi, Abdi Beşe b. Mehmed er-Râcil.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 101 - Hüküm no: 73 - Orijinal metin no: [15b-2])﻿

﻿

﻿

74. Hüküm

Ali Çelebi b. Üveys’in Sitti Hatun Vakfı’ndan icâreteyn yoluyla kiraladığı odayı peşin verdiği bedeli alıp iâde ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Muhtesib Karagöz mahallesinde sâkin olan Ali Çelebi b. Üveys nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, mahmiye-i merkūmede vâki‘ mağfûrun lehâ Sitti Hâtun Vakfı’nın bi’l-fi‘il mütevellîsi olan hâfızu’l-kitâb Osman Bey b. Mehmed nâm kimesne mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, vakf-ı merkūmdan mahmiye-i mersûmede vâki‘ bir bâb tahtânî ve üç bâb fevkānî odayı ve bir su kuyusunu ve kenîfi müştemil olup iki tarafı vakf-ı merkūm ve bir tarafı tarîk-i hâs ve bir tarafı âm ile mahdûd olup, bundan akdem yirmi bin akçe ücret-i mu‘accele ve yevmî iki akçe icâre-i müeccele ile yedimde ve taht-ı tasarrufumda olan bir bâb odayı hüsn-i ihtiyârım ile taraf-ı vakfa fâriğ olup merkūm Osman Bey’e teslîm eylediğimde, mezbûr dahi tevliyeti mahkiyyesi hasebiyle vakf için kabz ve tesellüm edip cânib-i vakfda olan yirmi bin akçe ücret-i mu‘acceleyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl bana def‘ ve teslîm etmekle yedinden alıp kabz ve tesellüm eyledim. Min ba‘d zikr olunan odada bir vechile alâkam yokdur dedikde, mukırr-ı merkūm Ali Çelebi’yi kelimât-ı meşrûhasında mütevellî-i merkūm Osman Bey dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhir Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Kıdvetü’l-ulemâ’i’l-kirâm Abdülaziz Efendi [b.] neclü’l-müvellâ el-merkūm Hüsameddin Efendi, Fahrü’l-müderrîsîni’l-kirâm Hamdi Efendi, Hasan Çavuş b. Mustafa, Hasan Bey b. Mustafa el-Mübâşir, Halil b. Mustafa, Receb Çavuş [b.] Abdullah, Mustafa Çavuş b. Murad, es-Seyyid Abdürrauf Efendi el-Müderris, Yahya Çelebi b. Alâaddin, Mehmed Bey b. Mustafa.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 101 - Hüküm no: 74 - Orijinal metin no: [15b-3])﻿

﻿

﻿

75. Hüküm

Müferrah bt. Abdullah’ın çocuklarının Fâtıma bt. Hasan Efendi’ye satılan menzil ve tarlalarla bağlarının kalmadığı

Mahrûse-i Üsküdar’da sâkin Mehmed Çelebi ve Râbia ve Havva nâm kimesneler meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, işbu hâtimetü’l-kitâb Fâtıma bt. Hasan Efendi nâm hâtun tarafından ikrâr-ı âti’l-beyânı tasdîka vekîl olup, bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan Davud b. Ali muvâcehesinde bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, vâlidemiz Müferrah bt. Abdullah’ın mülk-i mahzı olup, işbu meclisde müvekkili merkūmeye bey‘ ve teslîm eylediği Hâslar kazâsına tâbi‘ Cebeli nâm karyede olan menzilde ve hak ve tasarrufunu tefvîz eylediği karye-i mezbûre sınırı dâhilinde olan tarlalarında min ba‘d alâka ve medhalim yokdur dediklerinde, mukırrûn-ı mezbûrûnun minvâl-i meşrûh üzre olan kelimâtı[nı] vekîl-i mezkûr vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıt Muharremü’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim Çelebi b. Mahmud, Receb b. Hamdullah, Ali b. Abdünnebî, el-Hâc Hüseyin b. ( ) el-Müezzin, Mehmed Bey b. İbrahim, İsmail Ağa b. ( ) el-Cündî, Resûl Bey b. ( ) el-bevvâb, Ahmed Bey b. ( ) el-Yesârî, Mehmed Beşe b. ( ), Ali b. ( ) kör.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 102 - Hüküm no: 75 - Orijinal metin no: [16a-1])﻿

﻿

﻿

76. Hüküm

Yusuf Çavuş b. Abdullah’ın sahip olduğu vakıf menzilin tasarruf hakkını Hasan Bey b. Abdullah’a devrettiği

Mahmiye-i İstanbul’da Mimar Sinan mahallesi sâkinlerinden Yusuf Çavuş b. Abdullah mahfil-i kazâda, işbu hâmilü’l-kitâb Hasan Bey b. Abdullah mahzarında bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, mahalle-i mezbûrede vâki‘ merhûm İsmail Ağa Vakfı’ndan icâre-i mu‘accele ve yevmî iki buçuk akçe ücret-i müeccele ile mutasarrıf olduğum iki tarafı vakf-ı mezbûr ve bir tarafı Hasan Efendi b. ( ) mülkü ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup, bir beyt-i süflîyi ve bir beyt-i ulvîyi ve tahta-pûşu ve kenîfi müştemil olan menzilinin hakk-ı tasarrufunu mütevellî-i vakf-ı mezbûr izin ve ma‘rifeti ile mezbûr Hasan Bey’e on bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe bedel-i tefvîz ile tefvîz edip, ol dahi tefevvuzü kabûl eyledikden sonra mukābele-i tefvîzde olan meblağ-ı mezbûru yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz eyledim. Ba‘de’l-yevm ücret-i mu‘accelesini cânib-i vakf-ı mezkûra edâ ve îfâ eyleye [ve] sâyir emsâli gibi mutasarrıf ola dedikde, mukırr-ı mezbûr Yusuf Çavuş’un minvâl-i meşrûh üzre cârî ve sâdır olan ikrârını mezbûr Hasan Bey vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-âşir min Muharremi’l-harâm li sene [1]143.

Şuhûdü’l-hâl: İskender Bey b. Şaban el-muhzır, Süleyman Bey b. Zekeriya el-muhzır, Hüseyin Bey b. Ahmed el-muhzır, Yusuf Bey b. Şaban el-muhzır, Receb b. Yusuf, Musa b. Abdullah, Mustafa b. Mehmed.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 102 - Hüküm no: 76 - Orijinal metin no: [16a-2])﻿

﻿

﻿

77. Hüküm

Kazgancızâde Ahmed Ağa’nın Abaza asıllı kölesini âzat ettiği

Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından, merhûm Şehzâde Sultan Mehmed Câmii kurbunda vâki‘ Emin Nureddin mahallesi sükkânından olan Ahmed Bey b. Abdurrahman er-Râcil ve Hüseyin Çelebi b. Hasan el-kazzâz nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfde hâzırân olup, mahalle-i merkūmede bundan akdem vefât eden Kazgancızâde diye ma‘rûf merhûm Ahmed Ağa’nın Abdülbâkī, Mehmed, Abdurrahman, Ümmühâni ve Emine nâm evlâd-ı sıgārına tesviye-i umûrları için hâkim-i men lehû velâyetü’n-nasb tarafından vasî nasb edilen Hasan Ağa b. Abdurrahman kıbelinden husûs-ı âtiyyü’z-zikri inkâra ve husûmete vekîl edilen ve husûs-ı âtiyyü’l-beyânı vekâlet-i mahkiyyesi hasebiyle inkâr eden Mehmed Bey b. Mustafa mahzarında, uzun boylu, açık kaşlı, sakallı, Abazaviyyü’l-asl bâ‘is-i kitâb Süleyman b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, bundan yirmi sene önce, mevlâsı müteveffâ-i mezbûr Ahmed Ağa, hâl-i hayâtı ve kemâl-i sıhhatinde bizim yanımızda hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâtihi müdde‘î-i mezbûr abd-i memlûki Süleyman el-mezbûru âzat ve tahrîr etmişdi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince gulâm-ı mevsûf-ı mezbûrun ıtkına hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis aşere mine’l-Muharremi’l-harâm sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Çelebi b. Hüseyin, Hüseyin Çelebi b. Hasan, Rıdvan b. Abdullah, Osman Beşe b. Abdullah, Gazanfer b. Abdullah, Mehmed Bey b. Tayyib, Ahmed Çelebi b. Mahmud

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 103 - Hüküm no: 77 - Orijinal metin no: [16a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

78. Hüküm

Mustafa Çelebi b. İskender ile ortağı Yehpe v. Kohen’in, Asador v. Sefer ile Sefer v. Natal’e borçlu oldukları

Medîne-i Haleb-i şehbâ’da gümrük mukāta‘ası emîni olup hâlâ mahmiye-i Kostantıniyye’de Avratpazarı’nda sâkin Mustafa Çelebi b. İskender nâm kimesne tarafından husûs-ı âti’l-beyânı ikrâra vekîl olup, vekâleti mahzar-ı hasm-ı câhidde Süleyman Bey b. Ahmed ve el-Hâc Rıdvan b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleriyle sâbite olan Mehmed Çelebi b. Abdullah nâm kimesne ile emîn-i merkūm Mustafa Çelebi’nin emânet-i merkūmede şerîki olup, hâlâ mahmiye-i merkūmede Yahudiler mahallesinde sâkin olan Yehpe v. Kohen nâm Yahudi tarafından kezâlik husûs-ı âti’z-zikri ikrâra vekîl olup, vekâleti şâhidân-ı merkūmân şehâdetleri ile sâbite olan Salamon v. Avraham nâm Yahudi meclisi şer‘de, işbu hâmiletü’l-kitâb Asador v. Sefer ve Sefer v. Natal nâm zimmîler muvâcehelerinde her biri bi’l-vekâle ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, müvekkilân-ı merkūmân Mustafa Çelebi ve Yehpe Yahudi mersûmân Asador ve Sefer’den ber vech-i iştirâk senevî iki bin yüz otuz dört aded riyâl guruş istidâne ve tesellüm eylediklerinden sonra zikr olunan iki bin yüz otuz dört riyâl guruşu târih-i kitâbdan beş ay tâmamında edâ ve îfâya ta‘ahhüd edip yedlerine hat ve hâtemlerini müştemil ve deyn-i merkūma i‘tirâflarını nâtıka tezkire verdiklerinde merkūmân Asador ve Sefer dahi müddet-i merkūme tamâmında vech-i meşrûh üzre istîfâ ve tesellüme râzî oldular dediklerinde, merkūmân Mehmed Çelebi ve Salamon yahudinin bi’l-vekâle sudûr eden i‘tirâflarını merkūmân Asador ve Sefer dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve deyn-i merkūmu müddet-i merkūme tamâmında istîfâ ve tesellüme râzî olduklarını tahkīk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’r-râbi‘ aşer min şehri’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Bey b. Abdullah, Mehmed Beşe b. Abdullah, İsmail b. İbrahim, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Behrâm Bey b. Abdülmennân.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 104 - Hüküm no: 78 - Orijinal metin no: [16a-4])﻿

﻿

﻿

79. Hüküm

Ali Beşe b. Şaban Beşe’nin babasının terekesi davasında Yeniçeri beytülmâl emini ile sulh oldukları

Vilâyet-i Rumeli’nde kasaba-i İnöz ahâlîsinden olup bundan akdem müteveffâ olan Şaban Beşe b. Nahura? nâm râcilin li-ebeveyn ammi kızının oğlu ve bi tarîki’l-hasr vârisi olan Ali Beşe b. ( ) nâm kimesne meclisi şer‘de mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ yeniçeri tâifesinin beytülmâl emîni olan bâ‘isü’l-kitâb Mehmed Ağa b. İlyas nâm kimesne mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, müteveffâ-yı merkūm Şaban Beşe’nin zâhirde vâris-i ma‘rûfu olmamak zu‘mi ile terekesine Mezbûr Mehmed Ağa emâneti hasebiyle vaz‘-ı yed etmekle, ben dahi müteveffâ-yı merkūmun li-ebeveyn ammi kızının oğlu ve bi tarîki’l-hasr vârisi olduğumu kasaba-i merkūmede hâkimü’ş-şer‘ huzûrunda şuhûd-ı udûlle isbât edip, nakl-i şehâdet ihrâc etmekle mazmûn-ı nakli emîn-i merkūm Mehmed Ağa’nın muvâcehesinde şer‘le isbât edip, müteveffâ-yı merkūmenin terekesinden makbûzu olan meblağ-ı nîm için savb-ı şer‘den hükm olunup hüccet tahrîr olundukdan sonra mezbûr Mehmed Ağa’nın tereke-i merkūmeden makbûzu olan elli dört bin dört yüz akçeyi [taleb] eylediğimde mezbûr Mehmed Ağa dahi ol mikdâr akçe kabz eylediğini münkir olup, münâza‘ât-ı kesîre vukū‘undan sonra tavassut-ı muslihûn ile on yedi bin akçeye sulh eylediklerinde, sulh-ı mezbûr her vechile cânib-i mîrîye nâfî olmağın merkūm Mehmed Ağa dahi bedel-i sulh-ı merkūm olan sâlifü’z-zikr on yedi bin akçeyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl bana def‘ ve teslîm edip, ben dahi ba‘de kabûli’s-sulh bedel-i sulh-ı merkūmu emîn-i merkūmun yedinden alıp kabz ve tesellüm edip mâ‘adâsından emîn-i merkūm Mehmed Ağa’nın zimmetini bi’l-külliye ibrâ-i âmm-ı kātı‘u’n-nizâ‘la ibrâ ve iskāt eyledim. Min ba‘d merkūm Mehmed Ağa ile tereke-i mersûmeye müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ım yokdur dedikde, mukırr-ı merkūm Ali Beşe’nin minvâl-i muharrer üzre sudûr eden i‘tirâfını merkūm Mehmed Ağa dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve sulh-ı mezbûru tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıti’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Ağa b. Bâli nâzır-ı beytülmâl, İbrahim Çelebi b. el-Hâc Mehmed el-Kâtib, el-Hâc Mehmed b. Halil, İbrahim Beşe b. Abdullah el-Mübâşir, Ahmed Beşe el-Kilârî, Mehmed Beşe er-Râcil.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 104 - Hüküm no: 79 - Orijinal metin no: [16b-1])﻿

﻿

﻿

80. Hüküm

Defterdâr İbrahim Efendi’nin eski Tırhala sancakbeyi Ataullâh Bey b. Durak’dan alacak davasının reddi

Atebe-i aliyye-i sultâniyede hâlâ şıkk-ı evvel defterdârı olan zü’l-kadri’r-refî‘ ve’l-câhi’l-menî‘ İbrahim Efendi b. ( ) meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, sâbıkan Tırhala sancağı beyi olan iftihârü’l-ümerâ Ataullah Bey b. Durak mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, bundan akdem mağdûben katl olunan Lâzimeli? demekle ma‘rûf Hüseyin Ağa b. ( ) hâl-i hayâtında mezbûr Ataullah Bey’e bi tarîki’l-karzi’ş-şer‘î yüz bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe verip ve beynlerinde mikdârı ve zirâ‘ı ilm-i şer‘le ma‘lûm çuka bahâsından dahi yirmi bin mezbûru’n-na‘t akçe cem‘an maktûl-i mezbûrun merkūm Ataullah Bey zimmetinde yüz yirmi bin akçe hakkı olup, kable’l-istîfâ katl olunup zâhirde vâris-i ma‘rûfu olmamakla muhallefâtı cânib-i mîrîye âid olmağın, meblağ-ı mezbûr yüz yirmi bin akçeyi mezbûr Ataullah Bey’den taleb ederim suâl olunsun dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Ataullah Bey cevâbında, fi’l-hakīka hâl minvâl-i meşrûh üzre olup, zimmetimde müteveffâ-yı mezbûr Hüseyin Ağa’ya cihet-i karz ve çuka bahâsından yüz yirmi bin akçe deynim var idi. Lâkin hâl-i hayâtında meblağ-ı mezbûru istîfâya vekîli olan Yemenli demekle ma‘rûf Hüseyin Bey b. ( ) nâm cündîye meblağ-ı mezbûru bi’t-tamâm edâ ve teslîm edip, ol dahi alıp kabz edip zimmetim berî olmuşdur dedikde, gıbbe’l-istintâk ve akībe’l-inkâr mezbûr Ataullah Bey’den sıdk-ı kelâmına beyyine taleb olundukda, udûl-i ricâlden eş-Şeyh Abdullah Efendi b. Mehmed ve Seyfi b. Mahmud el-müstefîd li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup ba‘de’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ maktûl-i mezbûr Hüseyin Ağa’nın hâl-i hayâtında meblağ-ı mezbûr yüz yirmi sekiz akçeyi istîfâya vekîli olan Hüseyin Bey b. ( ) nâm cündî meblağ-ı mezbûr yüz yirmi bin akçeyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl bizim huzûrumuzda mezbûr Ataullah Bey’den alıp kabz eyledi. Biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde, gıbbe’t-ta‘dîl ve’t-tezkiye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra mûcebi ile müşârunileyh İbrahim Efendi meblağ-ı mezbûr mütâlebesinden men‘ olunup mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıti’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Yusuf Ağa b. ( ), Veli Ağa b. Mustafa, Mehmed Beşe b. ( ), el-Hâc Abbas b. İbrahim.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 105 - Hüküm no: 80 - Orijinal metin no: [16b-2])﻿

﻿

﻿

81. Hüküm

Hatice bt. Abdullah’ın ölen kocasının diğer hanımı Üftâde’den alacaklı olduğu

Dîvân-ı hümâyûn-ı sa‘âdet-makrûn tarafından buyuruldı-i şerîf ile husûs-ı âti’z-zikrin mahalli Câbî’de istimâ‘ ve fasl olunması için cânib-i şer‘den adam gönderilmek fermân olundukda bu fakīr ta‘yîn buyurulmağın, emrü men lehü’l-emr ile saray-ı sa‘âdet Saray-ı atîk-i sultânîye varılıp iftihârü’l-havâs ve’l-mukarrebîn sâhibü’l-izzi ve’t-temkîn saray-ı mezkûr ağası olan hazreti Abbas Ağa huzûr-ı şerîflerinde akd-i meclisi şer‘ olundukda, bundan akdem müteveffâ olan Sütçüzâde demekle ma‘rûf merhûm Mustafa Ağa b. ( ) zevce-i metrûkesi olan Hatice bt. Abdullah nâm hâtun, müteveffâ-yı mezkûrun zevce-i metrûke-i uhrâsı olup, sulbiye sagīre kızı Fâtıma’nın vâlidesi ve tesviye-i umûruna kıbel-i şer‘den vech-i şer‘î ile mansûbe vasîsi olan Üftâde nâm hâtun mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, ben müteveffâ-yı mersûma hâl-i hayâtında kendi[ne] hâlis mâldan bey‘ eylemek için beynimizde ma‘lûm bir dibâ ve bir zerkûbe ve bir incili kaftan yakası ve aded ve vasfı ma‘lûm bir dizi inci vermiş idim. Mezbûr dahi eşyâ-i mezkûrenin mecmû‘unu otuz dört bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye ki yüz elli guruş riyâlî ve mâ‘adâsı hurda cedîd ve ceyyid akçe idi bey‘ edip, meblağ-ı mezbûru’n-na‘tı getirip bana bi’t-tamâm teslîm eyledikden sonra aynı ile meblağ-ı mezkûru’l-vasfı benden istikrâz edip, ben dahi ikrâz ve teslîm ol dahi kabz ve tesellüm eyleyip meblağ-ı mezkûr zimmetinde iken fevt olmağın, hâlâ müteveffâ-yı mezkûrun muhallefâtı mezkûrenin yedinde makbûze olmakla meblağ-ı mevsûf-ı mezkûru mezbûre Üftâde’den taleb ederim dedikde, müşârunileyhâ Üftâde müteveffâ-yı mezkûrun muhallefâtına vâzı‘atü’l-yed idiğine mukırra ve mûmâ-ileyhâ Hatice’nin da‘vâ-yı meşrûhasını münkire olıcak, müdde‘iyye-i mezkûreden da‘vâsını mübeyyine beyyine taleb olundukda, udûl-i müslimînden kasaba-i Tophâne’de Kuloğlu mahallesinde sâkin Mustafa Çelebi b. Mehmed el-Cündî ve Ferruh Çavuş b. Şaban nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘-i şerîfe hâzırân olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î bi’l-muvâcehe edâ-i şehâdet-i şer‘iyye edip, fi’l-hakīka müteveffâ-yı sâlifü’z-zikr mezbûre Hatice’nin eşyâ-i mezkûresini yüz elli guruş riyâlî ve mâ‘adâsını cedîd ceyyid akçe olmak üzre otuz dört bin akçeye bey‘ edip, meblağ-ı mezbûru getirip mezbûreye teslîm eyledikden sonra aynı ile meblağ-ı mezbûr otuz dört bin men‘ût akçeyi merkūm Mustafa Ağa’ya ba‘de’l-istikrâz bizim huzûrumuzda ikrâz ve teslîm ve ol dahi kabz ve tesellüm eyledi idi. Müdde‘iyye-i [17a] mezkûre için muhallefât-ı merkūmeden zikr olunan otuz dört bin akçeyi hakk-ı taleb ve ahz vardır. Biz bu husûsa vech-i şer‘î üzre şâhidleriz şehâdet dahi ederiz dediklerinde, ba‘de’t-ta‘dîl ve’t-tezkiye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra ba‘de’t-tahlîfi’ş-şer‘î muhallefât-ı mezkûreden meblağ-ı mezbûru’n-na‘tı Hatice-i mezkûreye edâ etmek için merkūm Üftâde’ye tenbîh-i şer‘î olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâbi‘ aşer mine’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Mahmud Ağa b. ( ) es-Sarrâc, Fahrü’l-akrân Mahmud Ağa b. ( ) el-Müezzin el-Cündî, İbrahim Ağa b. ( ) el-Cündî, Murad b. ( ) kayıkçı, Ali b. ( ) kayıkçı.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 106 - Hüküm no: 81 - Orijinal metin no: [16b-3])﻿

﻿

﻿

82. Hüküm

Hayrünnisa Hatun bt. Yusuf’un, mirasçısı olmadığı zannıyla muhallefâtına el konulan râcil Hızır Beşe b. Mahmud’un annesi ve vârisi olduğu

Udûlden, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Tercüman mahallesi ahâlîsinden Kurd Bey b. Abdünnebî el-Haffâf, Derviş Ali mahallesinden Haydar b. Abdullah ve Yeniçeriler? mahallesinden Hüseyin Bey b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâda hâzırûn olup, mahmiye-i merkūmede vâki‘ râcilin tâifesine mahsûs beytülmâlin emîni olup mahmiye-i merkūme mahallâtından Camcılar mahallesinde sâkin iken bundan akdem fevt olan otuz dokuzuncu yayabaşılar bölüğünden Hızır Beşe b. Mahmud er-Râcil’in muhallefâtına vâris-i ma‘lûmu olmadığı zannıyla emânet-i mahkiyyesi hasebiyle vâzı‘-ı yed olan fahrü’l-eşbâh Mehmed Ağa b. İlyas nâm hasm-ı câhid mahzarında, bâ’ise-i kitâb Hayrünnisa Hâtun bt. Yusuf’dan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i merkūme, müteveffâ-i mezbûr Hızır Beşe’nin annesi ve vârisidir. Verâseti ona münhasırdır; ondan başka vâris ve terekesine müstahık kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince müdde‘iyye-i merkūmenin verâsetine ve emîn-i mezkûrun muhallefât-ı mezbûreden kasr-ı yedine hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ aşere min şehri’l-Muharremi’l-harâm min şuhûri sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Bey b. Abdullah er-Râcil, Yusuf Beşe b. Abdullah er-Râcil, el-Hâc Mustafa b. Abdullah, Mehmed Efendi b. Mustafa el-İmâm, Ahmed Çelebi b. Ali,

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 107 - Hüküm no: 82 - Orijinal metin no: [17a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

83. Hüküm

Salamon v. Yasef’in Ahmed Halîfe b. Hasan’a olan borcunu ödemesi

İşbu hâmilü’l-kitâb Ahmed Halîfe b. Hasan meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, Portakal cemâ‘atinden Salamon v. Yasef nâm Yahudi muvâcehesinde üzerine takrîr-i da‘vâ edip, mezbûr Salamon zimmetinde cihet-i karz-ı şer‘îden on sekiz bin beş yüz on akçe hakkım olup hâlâ taleb eylediğimde ta‘allül eder suâl olunup alıverilmek matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Salamon cevâbında, fi’l-hakīka müdde‘î-i mezbûr Ahmed Halîfe’ye zimmetimde lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ on sekiz bin beş yüz on akçe deynim vardır deyü i‘tirâf etmeğin, i‘tirâfı mûcebince mezbûr Salamon meblağ-ı mezbûr on sekiz bin beş yüz on akçenin edâsıyla ilzâm olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıti’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Mehmed Ağa b. ( ), Fahrü’l-akrân Yusuf Ağa b. ( ) kadı, İskender b. Şaban, Mehmed b. Abdullah, Yusuf Çelebi b. ( ) el-Kâtib, Hüseyin b. ( ) eş-şehîr bi Şarlı, Ali b. ( ) eş-şehîr bi Arnavud, Ali Çavuş b. ( ), Mustafa b. ( ) eş-şehîr bi Rum, Mahmud Ağa b. ( ).

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 108 - Hüküm no: 83 - Orijinal metin no: [17a-2])﻿

﻿

﻿

84. Hüküm

Ramazan Bey b. Ahmed’in vârislerinin birbirlerinin zimmetini ibrâ etmesi

Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Saray-ı cedîd-i sultânîde bundan akdem peşkircibaşı olup müteveffâ olan Ramazan Bey b. Ahmed nâm kimesnenin verâseti, vâlidesi Kamer bt. Abdullah nâm Hâtun’a ve li-ebeveyn kardeşi Mehmed nâm kimesneye münhasıra olduğu zâhir ve müte‘ayyin oldukdan sonra merkūm Mehmed kendi nefsinden asâleten ve vâlidesi merkūme Kamer Hâtun tarafından husûs-ı âti’l-beyâna vekîl olup, vekâleti nehc-i mu‘teber üzre sâbit oldukdan sonra vekâleten meclisi şer‘de, mahmiye-i merkūmede Hacı Ali mahallesinde bundan akdem müteveffâ olan Mehmed Ağa nâm kimesnenin sulbî oğulları Mustafa ve Ahmed nâm sagīrlerin li’l-ihtiyâc men lehü’n-nasb olan hâkim tarafından mansûb vasîleri olan işbu bâ‘isü’l-kitâb Hasan b. Ali nâm kimesne mahzarında bi’l-asâle ve bi’l-vekâle ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, müteveffâ-yı merkūma Mehmed Ağa bundan akdem hâl-i hayâtında kardeşim müteveffâ-yı mesfûr Ramazan Bey’den on yedi bin nakd-i râyic alıp kabz edip, yedine hat ve hâtemini müştemil ve bin yirmi dokuz senesi Muharremü’l-harâmının evâ’ili târihiyle müverrah ve deyn-i merkūma i‘tirâfını hâvî temessük vermek ile ba‘de vefâtihimâ muhallefâtından bi’l-asâle ve bi’l-vekâle taleb eylediğimde, mezbûr Hasan dahi bi’l-vesâye inkâr edip, ben dahi deyn-i merkūmu vasîyy-i merkūm muvâcehesinde şuhûd-ı udûl ile isbât sadedinde iken beynimizde muslihûn tavassut edip, on beş bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye sulh eylediklerinde, sulh-ı mezbûr her vechile sagīrler hakkında nâfi‘ olmağın ben dahi sulh-ı mezbûru kabûl ve bedel-i sulh-ı merkūmu bi’t-tamâm ve’l-kemâl müteveffâ-yı merkūm Mehmed Ağa’nın muhallefâtından vasîyy-i merkūm Hasan’ın yedinden alıp kabz edip, zikr olunan on yedi bin akçeye müte‘allik olan da‘vâ ve talebinden bi’l-asâle ve bi’l-vekâle müteveffâ-yı merkūm Mehmed Ağa’nın zimmetin ibrâ ve iskāt eyledim dedikde, mukırr-ı merkūm Mehmed’in bi’l-asâle ve bi’l-vekâle sudûr eden i‘tirâfını mezbûr Hasan dahi bi’l-vesâye tasdîk ve akd-i sulh-ı mezbûru [tahkīk] edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Çavuş b. Abdullah, Hasan Halîfe el-Müezzin, İsmail b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah, Mehmed b. Seydî, Şaban b. Yakub.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 109 - Hüküm no: 84 - Orijinal metin no: [17a-3])﻿

﻿

﻿

85. Hüküm

Mehmed Beşe b. Abdullah’ın kölesi Mülâyim bt. Abdullah’ı âzat ettiği

Medîne-i Üsküdar’da Sultantepesi mahallesi ahâlîsinden olan Mehmed Beşe b. Abdullah er-Râcil meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, bundan akdem hâzır bi’l-meclis olan İbrahim Beşe b. Mustafa nâm kimesneden on bin beş akçeye iştirâ etmekle câriye-i memlûkesi olup, rıkkına mu‘terife olan işbu orta boylu çatık kaşlı elâ gözlü sol elinin ibhâmından mâ‘adâ dört parmağının tırnaklarında cerâhat eseri olan Rûsiyyetü’l-asl Mülâyim bt. Abdullah’ı hasbeten lillâhi’l-hallâk tahrîr ve i‘tâk eyledikde, merkūme Mülâyim min ba‘d sâyir harâyir-i asliyye gibi hurre olup mevlâsı merkūm Mehmed Beşe’nin mevsûfe-i merkūmenin üzerinde hakk-ı velâdan gayrı hakkı kalmamağın, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-hâmis ve’l-ışrîn mine’l-muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Bey b. Ali er-Râcil, Mustafa Halîfe b. Mehmed el-Müezzin, Yusuf Bey b. Abdullah, Piyâle Çavuş b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 109 - Hüküm no: 85 - Orijinal metin no: [17a-4])﻿

﻿

﻿

86. Hüküm

Sâbık Rumeli kazaskeri Ahmed Efendi b. Yahya Efendi’nin Mimar Ayas mahallesindeki evini Zülfikar Ağa b. Abdüddâim’e sattığı

Sâbık Rumeli kazaskeri olan umdetü’l-müderrisîni’l-kirâm kıdvetü’l-muhakkıkīni’l-fihâm el-mahdûmu’l-edîb ve’l-cenâbu’l-habîbu’n-nesîb Ahmed Efendi b. Yahya Efendi meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda hâzır olup işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Mimar Ayas mahallesinde vâki‘, dâhilî bir, hâricî iki avlulu, dâhilî avlusunda altı fevkānî beyt, selâmlık, hamam, mutfak, su kuyusu, helâ, serdâb ve bahçe bulunan, iki hâricî avlunun birisi yedi fevkānî beyti, ahırı, su kuyusunu ve helâyı müştemil bulunan diğer hâricî avlusu üç fevkānî beyti, ahırı ve helâyı müştemil bulunan, bir tarafdan el-Hâc Mehmed b. ( ) mülkü, diğer tarafdan Sefer b. Mustafa el-Hallâc mülkü, öteki tarafdan tarîk-i hâs ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘-i menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i menâfi‘ ve mürâfıkı ile râyicü’l-vakt üç yüz seksen bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla hâmil-i hâze’l-kitâb fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim Zülfikar Ağa b. Abdüddâim’e îcâb kabûl ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Müşterî-i merkūm da kendi mâlıyla ve kendisi için menzili mezbûru ondan iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, müşterî-i mûmâ ileyh tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis ve’l-ışrîn mine’l-Muharremi’l-harâm sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-kuzât Receb Efendi el-kadı bi Dağerdi? sâbıkan, fahrü’l-akrân İbrahim b. Abdi, zahrü’l-emsâl Salih Ağa b. Şeyh Mehmed, Abdi b. Hasan çukadâr, Mustafa Ağa b. Mehmed, Ahmed Efendi b. Mustafa imâm-ı mahalle-i mezbûre, Mehmed Çelebi b. Ömer Efendi, el-Hâc Osman b. Mustafa, Lütfi Beşe b. Mehmed, Hasan Çelebi b. Abdullah, Mehmed Efendi b. Receb, El-Hâc İvaz b. Hacı, Hasan Beşe b. Abdullah, İbrahim Çelebi b. Abdullah, el-Hâc Yusuf b. Ali, Hasan Beşe b. Hüseyin, Ali Halîfe b. Yusuf el-İmâm, Hasan Çelebi b. Süleyman el-Müezzin, İbrahim Çelebi b. er-Râcil, Mehmed Beşe b. Abdullah er-Râcil, Mehmed Bey b. Abdullah solak, Mehmed Çavuş b. Behrâm Çavuş, Mustafa Çelebi b. Hacı Mehmed, Halil Çelebi b. Yusuf er-Râcil

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 110 - Hüküm no: 86 - Orijinal metin no: [17b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

87. Hüküm

Saliha bt. Şaban adlı küçüğe nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâhu dâme fazluhû ve a‘lâhu, hâl-i hayâtında mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kefeli mahallesinde sâkin iken bundan akdem Kefe eyâleti Karasu kasabasında fevt olan Şaban b. Muharrem’in Saliha nâm sagīre kızının nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyesi için, kıbel-i şer‘den tesviye-i umûru için mansûb vasîsi olan ve himâye ve terbiyesi altında bulunduğu annesinin talebiyle, müteveffâ-i mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden mâllardan alınmak üzre zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt on akçe farz ve takdîr etti. Hâkim ilâveten vakt-i hâcette istidâne edip meblağ-ı mefrûzu sagīre-i merkūmenin havâicine sarf etmeye vakt-i zaferde rücû‘ etmeye mezbûre anneye izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-ışrîn mine’l-Muharremi’l-harâm min şuhûri sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Osman Efendi b. Muzaffer el-İmâm, Veli Dede b. Lütfullah, el-Hâc Mehmed b. Ebûbekir, el-Hâc Abdülkerim b. Mustafa, Mustafa b. el-Hâc Abdülkerim, Receb b. İsmail, Hüseyin b. Ahmed

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 111 - Hüküm no: 87 - Orijinal metin no: [17b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

88. Hüküm

Mazgird sancakbeyi kethüdâsının 14. sekbanlar odasına borçlu olduğu

Vilâyet-i Anadolu’da vâki‘ Diyarbakır eyâletinde Mazkur [Mazgird] sancağının alaybeyi olan fahrü’l-ümerâi’l-kirâm zü’l-kadri ve’l-ihtirâm Halid Bey b. Salih Bey’in kethüdâsı ve cümle umûruna vekîli olan zahrü’l-akrân Ahmed Kethüdâ b. Ali ve Sağman sancağı beyi olan Mahmud Bey’in adamlarından Kuloğlu demekle ma‘rûf Ali Beşe b. ( ) ve Rıdvan Beşe b. Abdullah nâm kimesneler şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ dergâh-ı âlî yeniçerileri odalarından yeni odalarda on dördüncü sekbanlar odasının düzen akçesini zabt ve tasarruf ve i‘mâle me’mûr olan bâ‘isü’l-kitâb Kasab Mahmud Beşe nâm râcil mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, müvekkili merkūm Halid Bey’in ve mesfûr Mahmud Bey’in ba‘zı mesâlih-i mühimmesi için zikr olunan düzen akçesinden mezbûr Mehmed Beşe yedinden iki yüz elli riyâlî guruş alıp kabz edip, târih-i kitâbdan üç ay tamâmında meblağ-ı merkūmu edâ ve îfâya ta‘ahhüd eyledik dediklerinde, merkūmûnun kelimât-ı meşrûhalarını mezkûr Kasab Mehmed Beşe vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren gurre-i Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Beşe b. ( ), Yusuf Bey b. Şaban, Mehmed b. Abdullah, Mehmed b. Ahmed.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 111 - Hüküm no: 88 - Orijinal metin no: [17b-3])﻿

﻿

﻿

89. Hüküm

Mehmed Subaşı b. Abdullah’ın evini Mustafa Beşe b. Şaban ve karısı Asiye Hatun bt. Abdullah’a sattığı

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Mimar Şucâ‘ mahallesi ahâlîsinden Mehmed Subaşı b. Abdullah kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında ikrâr-ı bey‘a ve kabz-ı semene vekâleti Mustafa b. Ebûbekir ve el-Hâc Ahmed Yusuf’un şehâdetleri ile sâbit olan el-Hâc Mehmed b. Malkoç nâm kimesne meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâda hâzır olup, müvekkili merkūmunun, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘, fevkānî iki beyti, selâmlığı, ahırı, su kuyusunu, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi hâvî avluyu müştemil, bir tarafdan Mehmed Subaşı mülkü, diğer tarafdan Ayşe Hâtun bt. Mehmed Bey mülkü, bir cânibden vekîl-i merkūm el-Hâc Mehmed mülkü ve diğer cânibden de tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘-i menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt otuz dokuz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla Mustafa Beşe b. Şaban er-Râcil ve Asiye Hâtun bt. Abdullah’a îcâb ve kabûl ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Müşteriyân-ı merkūmân kendi mâllarıyla ve kendileri için menzili mezbûru ondan iştirâ ettiler. Vâki‘ ikrâr, müşterî-i mezbûr Mustafa Beşe tarafından kendi nefsinden asâleten ve müşteriye-i merkūme zevcesi kıbelinden ikrârı tasdîka vekâleti bi mâ hüve tarîkü’s-sübût şer‘an sâbit olarak vekâleten tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri’l-Muharremi’l-harâm sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Süleyman Beşe b. Hüseyin er-Râcil, Hüseyin Çelebi b. İmran el-Müezzin, Ahmed Beşe b. Abdullah, el-Hâc Şaban b. Nasuh, Hüseyin Bey el-Cündî, Ahmed Çelebi el-Cündî, Süleyman b. Bâli, Mehmed Halîfe b. Nimetullah, Mehmed Bey el-Cündî, Mehmed Efendi el-kadı, el-Hâc Sinan b. Abdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 112 - Hüküm no: 89 - Orijinal metin no: [17b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

90. Hüküm

Rahime bt. Şekerci Hüseyin’in kızı Kerime’den diğer vârislerin tekrar miras talebinden men edildiği

Mahrûse-i İstanbul’da Mahmud Paşa mahallesi sâkinelerinden iken bundan akdem vefât eden merhûme Rahime bt. Şekerci Hüseyin’in verâseti sadriye kebîre kızı Kerime bt. Rıdvan Subaşı’ya ve li-ebeveyn ammisi oğullarının oğulları Pehlivan Mahmud b. Derviş İbrahim ve Ahmed ve diğer Ahmed’e münhasıra olduğu şer‘an mütehakkık oldukdan sonra mezbûr Pehlivan Mahmud kendi tarafından asâleten ve evvelâ zikr olunan Ahmed kıbelinden husûs-ı âti’l-beyâna vekîl olup, hasm-ı câhid mahzarında nehc-i şer‘î üzre vekâleti sâbite oldukdan sonra vekâleten ve yine mezbûr Ahmed kıbelinden kezâlik husûs-ı âti’z-zikrde vekîl olup tarîk-i şer‘î üzre vekâleti sâbite olan sulbî oğlu Yusuf Efendi vekâleten meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, işbu hâfızatü’l-kitâb müteveffât-ı merkūmenin terekesine vâzı‘atü’l-yed olan merkūme Kerime tarafından husûs-ı âti’z-zikrde husûmet ve redd-i cevâba sâbitü’l-vekâle vekîl olan Kaytas Çavuş b. Abdullah mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, bizim ve müvekkilimizin mûrisesi müteveffât-ı merkūme Rahime Hâtun’un beynimizde ilm-i şer‘î ile ma‘lûme muhallefâtından bize ve müvekkilimize isâbet eden hisse-i şer‘iyyeyi muhallefât-ı merkūmeye vâzı‘atü’l-yed olan müvekkile-i merkūmeden taleb eylediğimizde vermede ta‘allül eder suâl olunup beynimizde ma‘lûme olan muhallefâtdan bizim ve müvekkilimizin hisse-i şer‘iyyesini bize teslîme tenbîh olunmak matlûbumuzdur dediklerinde, gıbbe’s-suâl vekîl-i mezbûr cevâbında, bundan akdem mezbûr Pehlivan Mahmud ve Yusuf Efendi bâlâda mastûr olan vech üzre asâleten ve vekâleten müteveffât-ı mezbûre Rahime Hâtun’un kalîl ü kesîr muhallefâtından kendilere isâbet eden hisse-i şer‘iyyeleri mukābelesinde mevâni‘-i sulhden ârî şerâyitini câmi‘ tehâlu‘-i şer‘î tarîki ile otuz bin mikdâr-ı râyic fi’l-vakt akçe üzerine asâleten ve vekâleten sulh olup, bedel-i sulh olan meblağ-ı mersûm otuz bin akçeyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl müvekkile-i mezbûre Kerime Hâtun yedindeni ahz u kabz edip zimmetini ibrâ eyleyip, vech-i meşrûh üzre ibrâ eylediklerini bin kırk iki senesi Cumâdelâhiresi evâilinde mahmiye-i merkūmede kassâm-ı askerî olan fahrü’l-müderrisîn Mevlânâ Hamdi Efendi b. Mehmed huzûrunda i‘tirâf edip hüccet-i şer‘iyye dahi tahrîr olunmuş idi deyü mevlânâ-yı mezbûrun imzâsıyla mümzât ve hâtemi ile mahtûme ve târih-i mezbûr ile müverraha hüccet-i şer‘iyye ibrâz eyledikde, nazar ve kırâ’at olunup mazmûnu min külli’l-vücûh takrîh-i meşrûha muvâfık bulunmağın, gıbbe’l-istintâk mezbûrân Pehlivan Mahmud ve Yusuf Efendi mazmûn-ı hüccet-i mezbûreyi münkir olmağın, vekîl-i mezbûrdan mazmûn-ı hüccet-i merkūmeye beyyine taleb olundukda, udûl-i ricâlden Mehmed Hanefi b. ( ) ve Ahmed b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde mahfil-i kazâya hâzırân olup gıbbe’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ mezbûr Pehlivan Mahmud ve merkūm Yusuf Efendi asâleten ve vekâleten kendi ve müvekkilenin hisse-i şer‘iyye-i şâyi‘aları mukābelesinde müvekkili mezbûre Kerime Hâtun yedinden şerâyitini câmi‘ tehâlu‘-i şer‘î tarîki ile otuz bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye alıp kabz edip zimmetini vech-i meşrûh üzre ibrâ eylediklerini bizim huzûrumuzda i‘tirâf edip, hüccet-i mezbûre muvâcehelerinde tahrîr olundu. Biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde, gıbbe’t-ta‘dîl ve’t-tezkiye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra mezbûrân Mahmud ve merkūm Yusuf Efendi da‘vâ-yı mezkûreden men‘ olunup mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-ışrîn min Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Hacı Subaşı, Zahrü’l-akrân Mirza Çavuş b. Mustafa, Fahrü’l-akrân Yusuf b. Kadı reisü’l-muhzırîn, Kurd b. Hasan.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 113 - Hüküm no: 90 - Orijinal metin no: [18a-1])﻿

﻿

﻿

91. Hüküm

Emine bt. İbrahim’in Mehmed Efendi b. Mustafa’ya daha önce satıldığı anlaşılan menzili bırakması

İşbu hâmilü’l-kitâb fahrü’l-müderrisîni’l-kirâm zahrü’l-müdekkıkīni’l-fihâm Mehmed Efendi b. Mustafa meclisi şer‘-i şerîfde, menzili âti’l-beyâna hâlâ vâzı‘atü’l-yed idiği şer‘an sâbit olan Emine bt. İbrahim nâm hâtun mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ ve tasdîr-i müdde‘â edip, dârü’l-hilâfeti’l-aliyye Kostantıniyyetü’l-mahmiyye mahallâtından Oruc Gāzi mahallesinde vâki‘ bir tarafı İsmail Ağa Câmi‘i haremi ve bir tarafı Hümâ Hâtun Vakfı ve bir tarafı Uncu Hüseyin mülkü ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup, iki beyt-i ulvîyi ve bir beyt-i süflîyi ve bi’r-i mâyı ve cüneyneyi müştemil olan menzili bin kırk bir Muharremü’l-harâmı gurresinde mâlikesi olan li-eb hemşîrem Zahide bt. Mustafa nâm hâtundan kırk bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye iştirâ ve tesellüm edip, ol dahi ba‘de’l-iştirâ semeni olan meblağ-ı mezbûr kırk bin akçeyi yedimden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz edip, menzili mahdûd-ı mezkûr mülk-i müşterâm olmuş iken mezbûre Emine menzili mezbûra bi gayri vech-i şer‘î vaz‘-ı yed eder suâl olunup kasr-ı yed ettirilmek matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûre Emine cevâbında, menzili mahdûd-ı mezkûru mâlikesi olan vâlidem mezbûre Zahide Hâtun’dan bin kırk iki Ramazânü’l-mübârekinin yirmi dokuzuncu günü altmış bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye iştirâ ve tesellüm edip, ol dahi ba‘de’l-iştirâ meblağ-ı mezbûr altmış bin akçeyi yedimden bi’t-tamâm ve’l-kemâl kabz eyleyip, menzili mezbûr mülk-i müşterâm olmuşdur dedikde, mûmâ-ileyh Mehmed Efendi’nin beyân eylediği târih-i mezkûre Emine’nin beyân eylediği târihden mukaddem olmağın ve mezbûr Mehmed Efendi’den sıdk-ı da‘vâsına beyyine taleb olundukda udûl-i ricâlden olup mahmiye-i merkūmede Zeyrek mahallesinde sâkin olan fahrü’l-kuzât Ebûbekir Efendi b. Mustafa ve Abdülkādir Çelebi b. Mustafa nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde mahfil-i kazâya hâzırân olup gıbbe’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ bin kırk bir senesi Muharrem’i gurresinde mezbûre Zahide Hâtun menzili mahdûd-ı mezkûru bizim huzûrumuzda mûmâ-ileyh Mehmed Efendi’ye kırk bin nakd-i râyic fi’l-vakt [akçeye] bey‘ ve teslîm edip, ol dahi iştirâ ve tesellüm eyledikden sonra semeni olan meblağ-ı mezbûr kırk bin akçeyi yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz eyledi. Biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde, gıbbe’t-ta‘dîl ve’t-tezkiye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra mûcebi ile hükm olunup, mezbûre Emine’ye menzili mezbûrdan kasr-ı yed etmek için tenbîh olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-hâmis ve’l-ışrîn mine’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Yusuf b. Kadı reisü’l-muhzırîn, Mehmed Beşe b. Yusuf çukadâr, Mustan? Cüce b. ( ), Ali Bey b. ( ), Mustafa Çelebi b. ( ) el-Müezzin, Behrâm Bey b. Abdullah el-muhzır, Ali b. Behrâm, Hasan b. Ali el-Müezzin, Mustafa b. Ali, Ali b. Abdullah, Mustafa b. Ali.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 114 - Hüküm no: 91 - Orijinal metin no: [18a-2])﻿

﻿

﻿

92. Hüküm

Surre emini Mahmud Ağa b. Ali’nin Şifâ Mehmed Ağa’daki alacağını vârislerinden tahsil ettiği

Hâlâ Surre emîni olan fahrü’l-akrân Mahmud Ağa b. Ali tarafından husûs-ı âti’z-zikre vekîl olup, hasm-ı câhidü’l-vekâle mahzarında bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Mustafa meclisi şer‘-i şerîfde, bundan akdem mağsûben katl olunan Şifâ Mehmed Ağa’nın sulbî sagīr oğulları Mustafa ve Ahmed’in tesviye-i umûruna kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan işbu hâmilü’l-kitâb Hasan Ağa b. Ali mahzarında bi’l-vekâle ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î kılıp, müvekkilim mezbûr Mahmud Ağa’nın maktûl-i mezbûr Şifâ Mehmed Ağa’nın zimmetinde cihet-i karz-ı şer‘îden bin kıt‘a riyâl guruş hakkı olup, ba‘de vefâtihî meblağ-ı mezbûr bin riyâlî guruşu muhallefâtına vâzı‘u’l-yed olan sagīrân-ı mezbûrânın vasîleri mesfûr Hasan Ağa’dan taleb eyledikde, ol dahi inkâr edip vekâletimi ve meblağ-ı mezbûru şuhûd-ı udûl ile isbât eyledikden sonra meblağ-ı mezbûrun doksan iki bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçesini vasîyy-i mezbûr yedinden müvekkili merkūm için alıp kabz eyledim dedikde, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî min Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Yusuf Ağa b. Kadı reisü’l-muhzırîn, Veli Bey b. ( ), Mehmed Beşe b. ( ), Kurd b. Hasan.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 115 - Hüküm no: 92 - Orijinal metin no: [18b-1])﻿

﻿

﻿

93. Hüküm

Mustafa Beşe b. Abdullah’ın evini bey‘ bi’l-istiğlâl ile Mustafa ve Ahmed adlı küçüklere sattığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Topkapısı kurbundaki Fâtıma Sultan mahallesi ahâlîsinden Mustafa Beşe b. Abdullah nâm kimesne meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâda hâzır olup, sâlifü’z-zikr Fâtıma Sultan mahallesinde kâin olup iki tarafdan Mustafa Bey b. merhûm Siyavuş Paşa mülkü, diğer tarafdan Dülger Hüseyin mülkü ve tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘-i menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla râyicü’l-vakt dokuz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla, hâl-i hayâtında mahmiye-i merkūme mahallâtından Hâce Paşa mahallesi kurbundaki Hacı Pîrî mahallesinde sâkin iken maktûlen fevt olan Mehmed’in Mustafa ve Ahmed nâm sagīreyn oğullarının tesviye-i umûrları için kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan bâ‘isü’l-kitâb Hasan Bey b. Ali’ye bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vasîyy-i mezbûr da vesâyet-i mahkiyyesi hasebiyle, sagīreyn-i merkūmeynin mâlıyla ve istiğlâl maksadıyla menzili mezkûru ondan iştirâ etti. Bâyi‘-i mezbûrun menzili mezkûru icâreye almak istemesi üzerine vasîyy-i mezbûr, ba‘de’t-tahliye ve’t-tekābuz, zeyilde mezkûr ayın gurresinden bir sene tamâmına bin üç yüz elli akçe ücret-i kirâ ile icâreye verdi. Vâki‘ ikrâr, vasîyy-i merkūm tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Merkūme Fâtıma Sultan mahallesinde sâkin olan müşterî-i mezkûrun kardeşleri Mehmed ve Hasan ibney Abdullah nâm kimesneler menzili mezbûrun derkine ve ücret-i kirâya îcâb ve kabûlü hâvî kefâlet ile kefil oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Safer el-muzaffer sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Halîfe b. Siyâmî el-İmâm, Musa Efendi b. Şükrullah el-Müderris, Mezid b. Şaban el-Müezzin, Hasan Çavuş b. Abdullah, Davud b. Ali, el-Hâc Abbas b. İbrahim …?, Receb b. Ahmed, Yusuf Ağa reisü’l-muhzırîn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 116 - Hüküm no: 93 - Orijinal metin no: [18b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

94. Hüküm

Hüseyin b. Mehmed’in Rus asıllı cariyesini âzat ettiği

Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Emin Sinan mahallesinde sâkin olan Hüseyin b. Mehmed nâm kimesne meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda -sânehallâhu te‘âlâ ani’l-be’sâi ve’d-darrâi-hâzır olup, gök gözlü, orta boylu, sol dirseğinde eser-i cerh bulunan Rûsiyyetü’l-asl hâmile-i hâze’l-kitâb Kâmile bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini mevtimden kırk gün mukaddem hür ol diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eylediğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Müddet-i mezbûre geçip efendisi rabbine kavuştuğunda câriye-i mezkûre sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefîn gibi hurre oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis min Saferi’l-hayr sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Hüseyin b. Abdullah el-Müezzin, Mehmed Bey b. Şemseddin Efendi, Hızır Halîfe, Davud Halîfe b. ( ), Receb b. Hamdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 116 - Hüküm no: 94 - Orijinal metin no: [18b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

95. Hüküm

Köle diye tutulan Zülfikar b. Parmaksız Vasil adlı kimsenin aslen hür olduğu

İşbu mazmûnunda âzat ikrârından bahseden sahîh şer‘î bir vesîka ve sarîh mer‘î bir sak’dır. Her ikisi de vilâyet-i Rumeli-i ma‘mûrede vâki‘ kasaba-i Akkirman mahallâtından Yıkık mihrâb mahallesi ahâlîsinden olan Mustafa Beşe b. ( ) ve Mehmed Beşe b. ( ) nâm kimesneler Dîvân-ı sultânîdeki meclisi şer‘-i şerîfde hâzırân olup, husûs-ı âtiyyü’z-zikri münkir olan, gulâm-ı âtiyyü’z-zikri Hasan Çelebi b. Can Ahmed nâm kimesneden esedî ta‘bîr olunan yüz gümüş paraya iştirâ eden ve mülkü zannıyla gulâm-ı âtiyyü’l-mevsûfa vâzı‘-ı yed bulunan İbrahim Çelebi b. Yusuf nâm kimesne mahzarında, açık kaşlı, elâ gözlü, beyaz tenli, alnında eser-i cerh olan Zülfikar b. Parmaksız Vasil nâm emred ve mürâhik gulâmdan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, gulâm-ı mezkûr aslen hürdür. Etetmiye bt. Kosta nâm hür bir annenin batnından doğmuştur. Babasının ismi Parmaksız Vasil’dir. Kendisine ve ebeveynine bi vechin mine’l-vücûh ve sebebin mine’l-esbâb kölelik vâki‘ olmamıştır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim şehâdetleri mûcibince müdde‘î-i mezbûrun hürriyeti asliyyesine hükmetti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî min Saferi’l-hayr sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Abdullah, Ahmed Bey b. ( ), Mustafa b. Sefer, Hasan Beşe b. Abdullah, Sefer Beşe b. Abdullah, Hâfız Ahmed Efendi, Ali Çelebi b. Mehmed, İbrahim Çelebi b. ( ), muharrirü’l-hurûf Mehmed Turâbî

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 117 - Hüküm no: 95 - Orijinal metin no: [18b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

96. Hüküm

Dimari v. Dimitri’nin râcil Ali Beşe b. Kasım’dan ödünç aldığı

Kazâ-i mahmiye-i Galata nâhiyelerinden Kapudancı nâhiyesinde vâki‘ Erdek karyesi sükkânından Dimari v. Dimitri nâm zimmî meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda hâzır olup, üzerinde ve zimmetinde, bâ‘is-i kitâb altıncı ağa bölüğünden Ali Beşe b. Kasım er-Râcil nâm kimesneye karz-ı şer‘î cihetinden lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ râyicü’l-vakt yirmi beş bin akçe borcu olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, dâ’in-i mezkûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâbi‘ min Saferi’l-hayr sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Beşe er-Râcil birinci odadan, Karakaş Mehmed Beşe yirmi birinci ağa bölüğünden, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Hüseyin b. Abdullah, Pîrî Beşe b. Cafer on sekizinci yayabaşılarından, Bayram Beşe b. Süleyman, Mansur b. Hızır

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 117 - Hüküm no: 96 - Orijinal metin no: [19a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

97. Hüküm

Mühtedî Mustafa Bey b. Süleyman’ın İslâm’a gelmesini talep ettiği kızı Manend’in bunu kabul etmediği

Mahmiye-i Kostantıniyye hısnı ebvâbından Kumkapısı kurbunda Süleyman Ağa mahallesinde sâkin olan Mustafa Bey b. Abdullah nâm mühtedî meclisi şer‘-i hatîre sulbiye kebîre kızı Manend nâm nasraniyeyi ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm edip, bundan akdem ben elhamdü lillâhi te‘âlâ şeref-i İslâm ile müşerref olmağın, sulbiye kebîre kızım merkūme Manend’i ihzâr eyledim, merkūmeye dahi İslâm arz olunmak taleb ederim dedikde, savb-ı şer‘den merkūme Manend’e İslâm arz olundukda merkūme Manend kabûl etmeyip, dîn-i İslâm’dan ibâ ve i‘râz eyledikde, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâili Saferi’l-muzaffer min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Salih Halîfe el-Müezzin, Davud Halîfe b. Abdülkerim el-İmâm, İbrahim b. Abdullah el-Kayyım, Mustafa b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 118 - Hüküm no: 97 - Orijinal metin no: [19a-2])﻿

﻿

﻿

98. Hüküm

Mehmed Bey b. Turgud Çavuş’un Kastamonu’daki çiftlik menzili ve tarlalarını İbrahim Bey b. el-Hâc Mustafa’ya sattığı ve devrettiği

Vilâyet-i Anadolu’da Kastamonu kazâsına tâbi‘ Akkubbe nâhiyesinde Eceoğlu nâm karyede sâkin Mehmed Bey b. Turgud Çavuş nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, işbu hâmilü’l-kitâb İbrahim Bey b. el-Hâc Mustafa mahzarında bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, silk-i mülkümde münselik karye-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı mezbûr İbrahim Bey mülkü ve bir tarafı Mustafa Çelebi b. Mustafa mülkü ve bir tarafı Veli b. ( ) mülkü ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup, bir beyt-i ulvî ve altında ahır ve bir samanlık ve bir çatma anbar ve bir öküz damını ve zât-ı eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmire hadîkayı ve mülk mâ-i cârîyi müştemil olan çiftlik menzilini mezbûr İbrahim Bey[’e] iki bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye tarafeynden îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile bey‘ edip, ol dahi iştirâ ve kabûl eyledikden sonra yine karye-i mezbûre sınırı dâhilinde mevâzi‘-i müteferrikada vâki‘ bana intimâ ile her birinin hudûdu lede’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûme olan ( ) kıt‘a tarlalarımın hakk-ı tasarrufunu sâhib-i arz izin ve ma‘rifeti ile mezbûr İbrahim Bey’e on dört bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe bedel-i tefvîz ile tefvîz edip, ol dahi tefevvuz ve kabûl eyledikden sonra semen-i merkūm iki bin akçe ve bedel-i tefvîz olan meblağ-ı mezbûr on dört bin akçe ki cem‘an on iki bin akçe olur mezbûr İbrahim Bey yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz edip, çiftlik-i mezbûr ve sâlifü’z-zikr tarlaları mahallinde kabza mezbûr İbrahim Beyi taslît eyledim. Ba‘de’l-yevm zikr olunan çiftlik ve tarlalara keyfe mâ yeşâ ve yahtâr mutasarrıf olsun dedikde, mukırr-ı mezbûr Mehmed Bey’in minvâl-i meşrûh üzre cârî ve sâdır olan ikrârını müşterî-i mezbûr İbrahim Bey vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâbi‘ min Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Efendi b. el-Hâc Ali, Mehmed Bey b. Ahmed, Süleyman b. Mustafa, Piyâle b. Abdullah, Mehmed b. Hüseyin, Hasan b. Hüseyin, İbrahim b. ( ) el-attâr, Şaban b. ( ) Ta‘lîmhâneci.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 118 - Hüküm no: 98 - Orijinal metin no: [19a-3])﻿

﻿

﻿

99. Hüküm

Ölen Belkıs Hanım’ın mehir alacağının ölen kocası Karaçelebizâde Mehmed Efendi’nin terekesinden alınıp mirasçılarına intikal ettiği

Mahmiye-i İstanbul’da Muhtesib Karagöz mahallesinde sâkin iken bundan akdem vefât eden merhûme ve mağfûrun-lehâ Belkıs Hanım bt. el-merhûm Se[yyi]d Ahmed Paşa’nın verâseti zevc-i metrûkü olup kendinden sonra vefât eden merhûm ve mebrûr Karaçelebizâde Mehmed Efendi’ye ve li-ebeveyn hemşîresi Aişe Hâtun’a ve sadriye kebîre kızı umdetü’l-muvakkarât tâcü’l-mestûrât Fâtıma Hâtun’a münhasıra olduğu şer‘an mütehakkık oldukdan sonra müşârunileyhâ Fâtıma Hanım tarafından husûs-ı âti’z-zikre vekîl olup, Behrâm Bey b. Abdullah ve Yusuf Bey b. Abdullah şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olan fahrü’l-akrân Veli Bey b. Mustafa meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, merhûm-ı müşârunileyh Karaçelebizâde Mehmed Efendi hazretlerinin necl-i necîl ve selîl-i asîli olup sâbıkan Edirne kadısı olan umdetü’l-ulemâ’i’l-izâm kıdvetü’l-fuzalâ’i’l-fihâm yenbû‘ü’l-fazli ve’l-me‘âlî metbû‘ü’l-efâzil ve’l-e‘âlî Mahmud Efendi hazretlerinin taraf-ı pür-şereflerinden ikrâr-ı âti’l-beyânı tasdîka vekîl olup fahrü’l-kuzât Ali Efendi b. Üveys ve Hasan Bey b. Mustafa şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olan umdetü’l-kuzât Abdülkādir Efendi b. Mahmud mahzarında bi’l-vekâle ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î kılıp, müvekkile-i müşârunileyhânın vâlidesi merhûme-i mezkûre Belkıs Hanım’ın merhûm-ı müşârunileyh Mehmed Efendi zimmetinde mehr-i müeccelinden yüz bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe hakkı olup ba‘de vefâtihâ verâseti vech-i meşrûh üzre merhûm-ı müşârunileyh hemşîresi olup gāib ani’l-meclis olan Aişe Hâtun ve müvekkile-i mûmâ-ileyhâya münhasıra olmağın meblağ-ı mezbûr bunlara intikāl eyledikde, meblağ-ı mezbûrdan müvekkile-i müşârunileyhânın hisse-i şer‘iyyesine isâbet eden elli bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeyi merhûm-ı mûmâ-ileyhin muhallefâtına vâzı‘u’l-yed olan müvekkili müşârunileyh Mahmud Efendi hazretlerinden da‘vâ ve taleb eyledikde, anlar dahi inkâr eyleyip şuhûd ve udûl ile müvekkili müşârunileyhâ müdde‘âsını mûmâ-ileyh Mahmud Efendi huzûrunda vech-i şer‘î üzre isbât eyleyip ve meblağ-ı mezbûr yüz bin akçeyi merhûme-i mezkûre Belkıs Hanım hâl-i hayâtında zevci müteveffâ-yı müşârunileyh Mehmed Efendi yedinden kabz ve istîfâ ve yahud zimmetini ibrâ eylediğini bilmediğine tahlîf-i şer‘î olunup, ba‘de’l-hükmi’ş-şer‘î merhûm-ı mûmâ-ileyhin muhallefâtından mahmiye-i merkūmede İbrahim Paşa hamamı kurbunda olan sûkda vâki‘ arsasının Fenârîzâde Şeyhî Efendi Vakfı’na beher mâh yirmi akçe mukāta‘ası olup, binâsı mülk olan bir tarafı vakf-ı mezbûr ve bir tarafı Emîr Ayas Vakfı ve bir tarafı ( ) ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan bir bâb tabbâh dükkânını meblağ-ı mezbûr elli bin akçe mukābelesinde ahz u kabz edip, vâlidesi merhûme-i mezkûrenin mehr-i müeccelinden kendilere isâbet eden meblağ-ı mezbûr elli bin akçeden merhûm-ı mûmâ-ileyh muhallefâtında bir akçe ve bir habbe hakları bâkī kalmadı dedikde, vekîl-i mezkûr Veli’nin minvâl-i meşrûh üzre bi’l-vekâle cârî ve sâdır olan ikrârını vekîl bi’t-tasdîk olan mezkûr Abdülkādir [19b] Efendi bi’l-vekâle vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî min Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-müderrisîn Hamdi Efendi b. Mehmed, Fahrü’l-müderrisîn Mehmed Efendi eş-şehîr bi Çelebi, Umdetü’l-kuzât Bostan Efendi b. ( ), Fahrü’l-kuzât Mustafa Efendi, Mehmed b. Mehmed, Umdetü’l-kuzât Mustafa Efendi eş-şehîr bi Tezkirecizâde.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 119 - Hüküm no: 99 - Orijinal metin no: [19a-4])﻿

﻿

﻿

100. Hüküm

Üveys Bey b. Yusuf’un vârislerinin miras kahvehâne ve arsasını Bektaş Ağa b. Hasan’a sattıkları ve devrettikleri

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Karagümrük mahallesinde bundan akdem müteveffâ olan Üveys Bey b. Yusuf nâm kimesnenin sulbî oğulları Mehmed ve Mustafa nâm kimesneler meclisi şer‘de, mahmiye-i merkūmede Çavuşbaşı Mescidi mahallesi sükkânından olan bâ‘isü’l-kitâb Bektaş Ağa b. Hasan nâm kimesne tarafından husûs-ı âti’l-beyâna vekîl olup, vekâleti mahzar-ı hasm-ı câhidde Ahmed Bey b. Şaban ve diğer Ahmed Bey b. Mustafa nâm kimesneler şehâdetleri ile sâbite olan Hüseyin Bey b. Hasan nâm kimesne mahzarında bi tav‘ihâ ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mahmiye-i merkūmede Yenibahçe nâm mevzi‘ kurbunda vâki‘ bir tarafı merhûm Çivizâde Efendi Vakfı ve bir tarafı Alacacı Receb mülkü ve iki tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup arsasının mahmiye-i merkūmede Aksaray’da câmi‘i olan merhûm Murad Paşa Vakfı’na yevmî ikişer akçe ücret-i maktû‘ası olup üç bâb odayı müştemil olan bir bâb kahvehânenin ebniye-i memlûkesi babamız müteveffâ-yı merkūmdan bi tarîki’l-irsi’ş-şer‘î [bize] intikāl etmişdi. El-hâletü hâzihî zikr olunan kahvehânenin ebniye-i memlûkesi müvekkili mûmâ-ileyh Bektaş Ağa’ya elli iki bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i kat‘î ile bey‘ ve teslîm eylediğimizde, müşârunileyh Bektaş Ağa dahi vech-i meşrûh üzre iştirâ ve kabûl eyledikden sonra semeni olan elli iki bin akçeyi alâ vechi’l-münâsafa meclisi şer‘de vekîl-i merkūm Hüseyin Bey yedinden alıp kabz ve tesellüm edip arsasının dahi hakk-ı tasarrufunu mütevellî-i vakf-ı merkūm olan Mustafa Bey ma‘rifetiyle müvekkili mûmâ-ileyh Bektaş Ağa’ya tefvîz ve teslîm eylediğimizde mezbûr dahi vech-i mastûr üzre tefevvuz ve tesellüm eyledi. Ba‘de’l-yevm keyfe mâ yeşâ mutasarrıf olsun dediklerinde, mukırrân-ı merkūmân Mehmed ve Mustafa’yı ikrâr-ı meşrûhlarında mezbûr Hüseyin Bey dahi bi’l-vekâle tasdîk ve minvâl-i muharrer üzre iştirâ ve tefevvuz edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâili Saferi’l-muzaffer min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ramazan Efendi el-İmâm, Resûl Halîfe el-Müezzin, Mehmed Efendi el-Müezzin, Hasan b. Memi, Hasan Çelebi, Halil Çelebi b. Ali, Mehmed b. Rıdvan.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 120 - Hüküm no: 100 - Orijinal metin no: [19b-1])﻿

﻿

﻿

101. Hüküm

Kötü hali ve işleri sebebiyle Mustafa b. Abdullah’ın mahalleden ihracı talebi

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Müneccim Sadi mahallesi ahâlîsinden mahalle-i mezbûre imâmı Hızır b. Abdüttalib ve müezzini Hüseyin b. Ömer ve İsmail b. Hasan et-tabîbü’s-sultânî ve Ali b. Nasuh el-İmâm ve Ahmed Bey b. Hamza ve Mustafa b. Abdullah el-Yesârî ve Keyvan b. Abdullah ve Bayram b. Hasan el-Müezzin ve Davud b. Ahmed er-Râcil ve Ahmed Beşe b. Musa er-Râcil ve Ali b. Mehmed er-râcil ve Ali b. Abdullah en-neccâr ve Mehmed b. Osman ve Müyesser b. Süleyman ve el-Hâc Ali b. Durmuş ve es-Seyyid Mehmed b. Şücâeddin ve Mehmed b. Osman nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe gelip her biri takrîr-i kelâm ve bast-ı merâm edip, mahalle-i mezbûrede sâkin işbu hâzır bi’l-meclis olan Mustafa b. Abdullah nâm râcil deyyûs ve menzili me’vâ-yı zevânî ve lüsûs olup, mezbûrun kavl ve fi‘ilinden her birimiz mütezarrırız ve mahallemizde olması takrîbi ile mahallemizde katl-i nefs ve ihrâk vâki‘ olmak ihtimâli vardır. Ve’l-hâsıl sıfât-ı zemîme ile muttasıf kimesnedir, mahallemizden ihrâc olunmak matlûbumuzdur dediklerinde, vâki‘ hâl hıfzan li’l-makāl bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’t-tâsi‘ min Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf Bey b. Şaban, Piyâle Çavuş b. ( ), Mehmed Beşe b. Yusuf, Mehmed b. ( ).

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 121 - Hüküm no: 101 - Orijinal metin no: [19b-2])﻿

﻿

﻿

102. Hüküm

Kasap Mustafa b. Abdullah’ın evini sarrâc-ı hâssa İsa Çelebi b. Mehmed’e sattığı

Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kazancı Sadi mahallesi ahâlîsinden Kasab Mustafa b. Abdullah nâm kimesne meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda hâzır olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i merkūmede kâin, tahtânî iki beyti, ahırı, su kuyusunu, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi hâvî avluyu müştemil olan, bir tarafdan Ali Beşe er-râcil mülkü, diğer tarafdan Debbâğlar zâviyesi, öteki tarafdan müezzin-i mahalleye vakfedilmiş menzil ve diğer tarafdan da tarîk-i hâs ile mahdûd bulunan menzilini cümle hudûdu ve tevâbi‘i ve kâffe-i menâfi‘ ve mürâfıkı ile râyicü’l-vakt yirmi dokuz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla sarrâcîn-i hâssadan hâfız-ı kitâb İsâ Çelebi b. Mehmed’e îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. O da kendi mâlıyla ve kendisi içim menzili mezkûru ondan iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, müşterî-i merkūm tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-kuzât Mehmed Efendi b. Mehmed el-kadı, Ahmed Halîfe el-İmâm, Ali Bey b. Abdülganî, Mehmed Halîfe el-Müezzin, Ahmed Halîfe b. Ali Çavuş, Mehmed b. Abdullah, Ömer Efendi b. Mehmed, İdris b. Abdullah, Mustafa Efendi b. Mehmed, Ali b. Mustafa, Ahmed b. Abdullah, Zülfikar b. Abdullah, Yusuf Dede b. Abdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 122 - Hüküm no: 102 - Orijinal metin no: [19b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

103. Hüküm

Şehid Mehmed Paşa Câmii Vakfı’ndan alınan ödünce karşılık rehnedilmiş evin borca karşılık Solak Hızır Bey b. Ali’ye satıldığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Kumkapısı kurbunda vâki‘ İbrahim Paşa Câmii mahallesinde sâkine olan Komneyi bt. Dimo nâm zimmîyye, meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâda hâzıra olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i merkūmede kâin, tahtânî ve fevkānî birer beyti, zulleyi, su kuyusunu, helâyı, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi ve avluyu müştemil olan, bir tarafdan zimmî Niyaki v. Nikola mülkü, diğer tarafdan Bemandi v. Kiryazi mülkü, öteki tarafdan Elkeni bt. Kiryazi mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd cemî‘-i menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i [hukūkuyla] râyicü’l-vakt yirmi dört bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla bâ‘is-i kitâb Solak Hızır Bey b. Ali’ye îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. O da kendi mâlıyla ve kendisi için menzili mezkûru ondan iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, müşterî-i merkūm tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. İşbu mubâya‘a, on bin akçe mukābilinde âtiyyü’z-zikr vakfa rehin ve teslîm edilmiş olan menzili mezbûrdaki rehnin fekkinden ve mahmiye-i merkūmedeki Kadırga Limanı’nda vâki‘ Şehid Mehmed Paşa Câmii Vakfı’na mütevellî olan Mustafa Bey b. Mahmud’a izin verilmesinden sonra vukû‘ buldu. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Safer el-muzaffer min şuhûri sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Yahya Halîfe b. Musa el-İmâm, Salih Halîfe el-Müezzin, el-Hâc Mehmed b. Halil, Davud Halîfe b. Davud el-İmâm, el-Hâc İvaz b. Abdullah, Mehmed b. Ali, Mehmed Bey b. Abdullah su yolcu, Yahya b. Seydî el-Câbî, Abdi b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 122 - Hüküm no: 103 - Orijinal metin no: [19b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

104. Hüküm

Mehmed ve kardeşi Aişe bt. Mehmed Bey üzerine amcaları Kurd Beşe’nin vasî tayin edildiği

Mahmiye-i Galata’da Hüseyin Ağa mahallesi sâkinlerinden iken bundan akdem müteveffâ olan Mehmed Bey b. ( ) nâm bevvâb-ı sultânînin li-ebeveyn kardeşi bâ‘isü’l-kitâb Kurd Beşe nâm râcil meclisi şer‘-i şerîfe kardeşi müteveffâ-yı merkūm Mehmed Bey’in sulbî sagīr oğlu Mehmed’i ve sulbiye sagīre kızı Aişe’yi ihzâr edip, sagīrân-ı merkūmânın vasîleri olmayıp ben ammileri olmakla mezbûrlara kıbel-i şer‘den vasî nasb olunmam murâd ederim deyicek, fi’l-hakīka sagīrân-ı mezbûrâna vasî nasb olunmak lâzım ve mühim olmağın, mezbûr Kurd Beşe sagīrân-ı mezbûrânın tesviye-i umûrları için kıbel-i şer‘den vasî nasb olunup, ol dahi vesâyet-i mezkûreyi kabûl ve hizmeti lâzımesini edâya müte‘ahhid olmağın, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’t-tâsi‘ min Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Çavuş b. ( ), Piyâle Çavuş b. ( ), Yusuf Bey b. Abdullah, Hüseyin b. Ahmed ve gayruhüm mine’l-huzzâr.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 123 - Hüküm no: 104 - Orijinal metin no: [20a-1])﻿

﻿

﻿

105. Hüküm

Mehmed Ağa b. Abdülkerim’in ebniye vakfiyesi

Vakfiye-i Mehmed Ağa b. Abdülkerim eş-şehîr bi Memi Ağa Hamd-i nâ-mahdûd ve senâ-yı gayr-ı ma‘dûd ol vâcibü’l-vücûd ve müfeyyizü’l-hayr ve’l-cûd hazretlerine lâyık ve sezâ ve ahrâ ve revâdır ki, hıls-ı ibâdını zînet-i akl-ı râsih ve hilye-i şer‘-i nâsih ile müzeyyen ve muhallâ ve uyûn-ı basâyirini kuhl-i hidâyet ile mükehhal ve mücellâ edip râh-ı Hüdâ’ya sülûkda tevfîkini refîk ve temhîd esâs-ı ma‘âşa hakīk eyledi. Ve dürûd-ı amîmü’l-vürûd ol sâhib-i makām-ı mahmûd ve misbâh-ı bezmgâh-ı vücûd ve miftâh-ı gencîne-i sehâ ve cûd a‘nâ ol güzîde-i enbiyâ ve rüsül ve râh-nümâ-yı rehrevân-ı sübül habîb-i Hüdâ ve Resûl-i müctebâ Muhammed Mustafa -aleyhi efdalü’s-salavât ve ekmelü’t-tahiyyât-hazretlerinin rûh-ı pür fütûh-ı şerîflerine îsâr ve nisâr kılınır ki, ashâb-ı âsâm ve me‘âsî yevme yü’hazü’l-mücrimûne bi’n-nevâsî ol hazreti âlî-rütbetin şefâ‘atini recâ ve nazar-ı merhametlerini temennâ ederler. Ve tahiyyât-ı bî-pâyân ve teslîmât-ı firâvân-ı ervâh-ı tayyibe-i âl ü ashâb ve etbâ‘ ve ezvâc-ı tâhirât ve evlâd ve ahbâblarına olsun ki, her biri vâkıf-ı mazmûn-ı hadîs-i şerîf ’’el-mer’ü tahte zılli sadakātihî’’ olup emvâlini vücûh-ı hayrâta nisâr ve infâk-ı fî sebîlillâhi sâyir ef‘alleri üzerine îsâr eylediler. -Rıdvânullâhi te‘âlâ aleyhim ecma‘în.- Erbâb-ı elbâba cenî? ve hafî ve ashâb-ı ârâya muzmer ve muhtefî değildir ki, bu cihân-ı gaddâr esâsı cism-i nizâr gibi nâ-üstüvâr ve bu dünyâ-yı mekkâr medâr-ı bevâr dünyâsı gāyet nâ-pâyidârdır, mukīmi şeref-i irtihâl ve ni‘meti muntazır-ı zevâl menâzil-i mesâyibe süknâ ve mesâkini mesâ’ibe mu‘annâdır, mahalli ikāmet-i sürûr ve mahfil-i râhat-ı hubûr değildir. Ve bu dahi zâhir ve rûşen ve bâhir-i müberhendir ki libâs-ı hayât-ı insân bir pelâs-ı âr ve câme-i vücûd-ı âlemiyân bir kubâ-yı müste‘ar[dı]r. Lâ-cerem insân-ı kâmil ve merdüm-i âkıl oldur ki, “vemâ halaktü’l-cinne ve’l-inse illâ li-ya‘budûn” muktezâsınca hazreti hâliku’l-ibâda ibâdetde kâhil ve bir an fikr ve zikirden gāfil olmayıp hâl-i âfiyetde meâl-i âkıbetini re’y-i reşîd ile tedebbür ve fikr-i sedîd ile tefekkür edip ’’ed-dünyâ mezra‘atü’l-âhire’’ muktezâsınca mezâri‘-ı dünyâda tohum-ı hayrâtı zirâ‘at ve bezr-i hasenâtı hırâset edip, tahsîl-i melekât-ı kudsiyye ve tekmîl-i ma‘ârif-i ünsiyye bâbında sarf-ı kudret ve bezl-i cehd ve tâkat kılıp, mehâsin-i a‘mâl ile muhallâ ve a‘mâl-i hasene ile müzekkâ ve musaffâ olup rûz-ı haşrde hey’et-i heniyye üzre mahşûr ve na‘îm, mukīm-i dârü’n-na‘îm ile mesrûr ve muğtenim ola. Binâ’en alâ zâlike mahmiye-i Kostantıniyye’de -hamâhallâhu te‘âlâ ani’n-nuhûs-de Dikilitaş kurbunda vâki‘ Ali Paşa-yı atîk mahallesinde sâkin sâhibü’l-hayrât ve’l-hasenât tâlibü’s-sadakāt ve’l-meberrât dergâh-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- müteferrikalarından fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim Memi Ağa demekle şehîr Mehmed Ağa b. Abdülkerim tarafından vakf-ı âti’l-beyânı ikrâr ve şurûtunu tebyîn ve ta‘yîn ve mütevellîye teslîm ve rücû‘ ve istirdâda ve tescîl-i şer‘îye vekîl olup, hasm-ı şer‘î-i câhid mahzarında Ali Bey b. Süleyman ve Mehmed b. Veli şehâdetleri ile vekâleti sâbite olan fahrü’l-a‘yân makbûlü’s-sudûr ve’l-erkân Mahmud Ağa b. Abdurrahman meclisi şer‘-i şerîf-i râsihu’l-erkân ve mahfil-i dîn-i münîf-i şâmihu’l-bünyadda vakf-ı âti’z-zikre li ecli’t-tescîl ve’l-itmâm ve’t-tekmîl mütevellî nasb ve ta‘yîn olunan Musa Beşe b. Mehmed mahzarında bi’l-vekâle ikrâr ve takrîr-i kelâm ve ta‘bîr ani’l-merâm kılıp, müvekkilim müşârunileyh Mehmed Ağa Cenâb-ı Rabbü’l-eflâk mâlike’l-emlâk -cellet azametuhû ve izzet kudretuhû- hazretlerinin ibâdına ihsân eylediği ni‘am-ı celîle ve minen-i cezîlesini kemâl-i tenebbüh üzre tefekkür ettikde “ahsin kemâ ahsenallâhu ileyke” emr-i şerîfinden gāfil olmayıp, mefhûm-ı şerîf-i “mâ indeküm yenfedü ve mâ indallâhi bâkin” tab‘-ı çâlâk-i serî‘ü’l-idrâkine münsâk olmağın, mazmûn-ı hadîs-i şerîf-i “izâ mâte ibnü âdeme inkata‘a amelühû illâ an selâsin” müsted‘âsınca erbâb-ı hasenât-ı câriye ve ashâb-ı sadakāt bâkiye silkine münselik olmağa râgıb olup, tasarrufât-ı şer‘iyyesi nâfize ve teberru‘ât-ı mer‘iyyesi câriye olduğu hâlâ mahalle-i mezbûrede vâki‘ arsası merhûm Ali Paşa-yı atîk evkāfından olup, icâre-i tavîle ve her şehr cânib-i vakfa yüz elli beş akçe ücret-i müeccele ile hâlâ müvekkilim mezbûr Mehmed Ağa’nın taht-ı icâresinde olan bir tarafı el-Hâc Süleyman b. Ahmed et-tâcir mülküne ve bir tarafı yine vakf-ı merkūmdan İbrahim b. el-Hâc Ahmed el-Kemânî tasarrufunda olan oda ve bir tarafı yine vakf-ı mezbûrdan Ahmed b. Yusuf ile Takyeci Şemseddin Ahmed tasarrufunda olan oda ve bir tarafı tarîk-i hâs ile mahdûd olup, zikr olunan arsa üzerine izn-i mütevellî ve ma‘rifet-i şer‘-i şerîf ile müceddeden esâsından kendi mâlları ile mülkü olmak üzre binâ olunan muhavvata-i dâhiliye ve hâriciyeyi müştemil olup, muhavvata-i dâhiliyesi dört bâb fevkānî odaları ve iki bâb tahtânî evi ve bir mutfak ve kiler ve tahta-pûşu ve sofaları ve bi’r-i mâ ve kenîf ve muhavvatayı müştemil olup ve muhavvata-i hâriciyesi altı bâb fevkānî odayı ve bir tahtânî evi ve sofaları ve mutfak ve tahta-pûşu ve ahırı ve bi’r-i mâ ve kenîf [20b] ve eşcâr-ı müsmireyi müştemil olan mülk ebniyeyi cemî‘ tevâbi‘ ve levâhıkı ve âmme-i tarâik ve merâfıkı ile niyet-i hâlisa ve taviyyet-i vâfiye ile hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li-merzâti’r-Rabbi’r-rahîm ve hasbeten li rûh-ı resûlihi’l-kerîm vakf-ı müebbed ve habs-i muhalled edip şart eyledi ki, vâkıf-ı mûmâ-ileyh -esbağallâhu te‘âlâ ni‘amehû aleyhimâdâme libâs-ı hayâtı lâbis ola menzili mezbûrde sâkin olup keyfe mâ yeşâ ve yahtâr mutasarrıf ola. Ve ba‘de vefâtihî vâkıf-ı mezbûrun evlâdı ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdı ilâ inkırâz sâkin olup süknâdan fazla kalan mevâzi‘i icâreye verip icâresini ale’s-seviyye mutasarrıf olalar. Ve vâkıf-ı mezbûrun halîle-i celîlesi Ruhzîba bt. Abdullah nâm hâtun mâ-dâmet hayâtta ola vâkıf ile ma‘an sâkine ve mutasarrıfe ola, evlâdı kalmaz ise mesfûre Ruhzîba Hâtun menzili mezkûru müstakilleten mutasarrıfı ola. Ve ba‘de vefâtihâ ve inkırâzi’l-evlâd vâkıf-ı müşârunileyhin kardeşi olup mukaddemâ vefât eden merhûm Ahmed’in oğlu Mahmud’un oğlu olup hâlâ vilâyet-i Rumeli’nde vâki‘ ( ) nâm ( ) sâkin olan Mustafa Çelebi İstanbul’a gelip sâkin olmak ihtiyâr ederse ve yahud mezbûr Mustafa Çelebi’nin evlâd-ı evlâdından gelip menzili mezbûrda sâkin olmak ihtiyâr ederlerse ile’l-inkırâz sâkin olalar ve eğer gelip sâkin olmazlar ise icâreye vermeyeler. Menzili mezbûrda vâkıf-ı mezbûrun zükûr ve inâsdan mevcûd bulunan mu‘tak ve mu‘takası butûn i‘tibâr olunmayıp muhtâc olanlar sâkin olup sâkin olmadıkları odaları icâreye verip icâresini ale’s-seviyye mutasarrıf olalar. Ve mu‘teka ve mu‘tekanın evlâdları ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdları ile’l-inkırâz sâkin ve mutasarrıf olanlar ve içlerinden biri bi emrillâhi te‘âlâ vefât eyledikde hissesini hayâtda olanlar ile’l-inkırâz mutasarrıf olalar. Ve ba‘de’l-inkırâz ne‘ûzü billâhi te‘âlâ min kahri’l-Feyyâz re’y-i hâkimü’ş-şer‘ ile bir racül-i sâliha tevcîh olunup sâkin ola. Ve her kim menzili mezbûrda sâkin ve yahud mutasarrıf ola nevbetlerinde zikr olunan menzilin arsasının beher şehr yüz elli beş akçe icâre-i müeccelesini cânib-i vakfa teslîm edeler, menzili mezbûrda sâkin olanlar kendi mâllarından vereler ve eğer odaları icâreye verip icâre hâsıl olursa arsasının icâresini icâreden vereler. Ve her kim menzili mezkûrda sâkin ve yahud mutasarrıf ola növbetinden menzili mezbûrun ta‘mîr ve termîmine muhtâc olan mevâzi‘i mâllarından ve yahud icâreden ta‘mîr ve meremmet ettireler, ta‘mîr ve meremmetten nevbetde ihmâl ve tekâsül edenlerin hisseleri icâreye verilip icâreden ta‘mîr oluna ba‘dehû yine kendiye teslîm oluna. Ve her kim menzili mezbûrda sâkin ve yahud mutasarrıf ola nevbetinde her gün üç İhlâs-ı şerîf ve bir sûre-i Fâtihatü’l-kitâb kırâ’at edip sevâbını vâkıf-ı müşârunileyhin rûhuna hibe edeler. Ve vakf-ı mezbûrun tevliyeti ve tebdîl ve tağyîri ve taklîl ve teksîri merreten ba‘de uhrâ yedinde olup ba‘de vefâtihî utekānın zükûrundan aslah ve mütedeyyini mütevellî olup ve meremmeti menzile mukayyed ola. Ve mürûr-ı eyyâm ve kürûr-ı şuhûr-ı a‘vâm ile şerâyit-i mezbûrenin ri‘âyeti müte‘azzir olursa cümlesini fukarâ-i müslimîn mutasarrıf ola dedi deyü vekîl-i sâlifü’z-zikr Mehmed Ağa ta‘yîn-i vakf [ve] tebyîn-i şerâyit eyledikden sonra vakf-ı mübeyyenetü’l-evsâf-ı mezkûru li ecli’t-tescîl li-maslahati’l-itmâm ve’l-ahkâm ve’t-tesbîl nefs-i vâkıfa tevliyetde teşrîk olunan mezbûr ( ) fâriğan ani’ş-şevâgil teslîm eyledi deyüp mütevellî-i mezbûr dahi vakf-ı evsâf-ı merkūmu vakfiyet üzre kabz ve zabt eyledim deyü vekîl-i mârrü’z-zikri bi’l-muvâcehe tasdîk ve vekîl-i mezkûr dahi mütevellî-i merkūmu ikrâr-ı meşrûhunda şifâhen tahkīk edip, tarafeynden tevâfuk ve tesâduk tamâm ve sâk-ı mesâk-ı kelâmları halhal-i ihtitâm ile zîver-i tâm buldukdan sonra vekîl-i mezbûr kelâmını vifâkdan cânib-i şikāka ma‘tûf ve nehc-i âhara masrûf kılıp bir cihet-i birr için vakf olunan arsa üzerine binâ olunan ebniyenin cihet-i uhrâya vakfiyetini ehille-i âsumân-ı ta‘ayyün olan ekser-i eimme-i ecille-i dîn -aleyhim rahmetü’l-meliki’l-mu‘în-katlarında câiz ve ona müteferri‘ olan şurût sahîh olmadığı maktû‘ ve meczûmdur. Binâen alâ zâlike zikr olunan ebniye-i memlûkenin vakfından rücû‘ ettim, mütevellî-i mezbûr yedinden istihlâs ve kemâ-kân silk-i mülk-i müvekkilime istirdâd murâd ederim dedikde, mütevellî-i mezbûr dahi cevâb-ı bâ-savâbına mütesaddî olup, gerçi bu cihet-i birr için vakf olunan arsa üzerine binâ olunan ebniyenin cihet-i uhrâya vakfı ba‘zı eimme-i Hanefiyye katlarında câiz olmadığı müsellemdir. Lâkin ba‘zı inde’l-eimmeti’l-Hanîfeti’l-kirâm -aleyhim rahmetü’l-meliki’l-allâm-câiz ve cevâzına hükm eden hâkim ücûr-ı cezîleyi hâizdir, anların kavl-i şerîf ve re’y-i münîfleri üzre zikr olunan ebniye-i memlûkenin vakfiyetine hükm taleb ederim deyü red ve teslîmden imtinâ‘ etmekle, beynlerinde nizâ‘ ve cidâl mütemâdî olmağın, tevkī‘-i refî‘-i müveşşah-ı sadr-ı kitâb olan âlim-i Rabbânî ve fâzıl-ı samedânî en-nihrîru’l-kâmil ve’l-bahru’l-âhir? el-hâkim el-âmil el-âdil el-fâzıl beyne’l-hak ve’l-bâtıl-ı vâlâ-cenâb ve ma‘delet-nisâb hazretleri huzûr-ı müstetâblarına vâkı‘a ve vech-i mübîn üzre muhâsama ve münâza‘a kıldıklarında ol hâkim-i haber ve habîr -sehhelallâhu te‘âlâ aleyhi külle asîr-muhâsımân-ı mezbûrânın kelâmlarını ısgā ve tarafeynin delîllerini nazar-ı fâyik ve te’emmül-i lâyık buyurduklarında, cânib-i temhîd-i mebânî-i hayrâtı evlâ ve turuk-ı teşyîd-i hayr ve meberrâtı ahrâ görüp vakfa nazar ve mennâ‘un li’l-hayr olmakdan hazer edip, zikr olunan ebniye-i memlûkenin cihet-i uhrâya vakfını tecevvüz eden eimme-i mü[cte]hidîn -rıdvânullâhi te‘âlâ aleyhim ecma‘în-kavl-i şerîfleri üzre vakf-ı mezbûrun sıhhatine hüküm buyurduklarından sonra vekîl-i mezbûr i‘âde-i kelâm edip, evvelce zikr olunan ebniye-i memlûkenin cihet-i uhrâya vakfının sıhhatine ba‘zı eimme-i dîn zâhib olup sıhhatine hükm lâhık oldu. Lâkin üstâd-ı kül ve rehnümâ-yı sübül sultân-ı serîr-i ictihâd İmâm-ı A‘zam ve hümâm-ı efhâm hazretleri katında sıhhat-i vakf lüzûmu müstelzim değildir, ona binâiyyeten bi’l-vekâle vakf-ı mezbûrdan rücû‘ ve mülk-i müvekkilime istirdâd taleb ederim deyip tekrâr da‘vâ-yı nizâ‘ eyledikde, mütevellî-i mezbûr yine cevâba mütesaddî olup, gerçi İmâm-ı efhâm ve a‘zam kavl-i şerîf ve mezheb-i münîfleri nehc-i mezbûr üzre cârî ve müsellemdir. Lâkin İmâm-ı Rabbânî Hazreti İmâm Ebî Yusuf el-imâmü’s-sânî -aleyhi rahmetü’l-meliki’l-bârî- kavl-i şerîf ve mezheb-i münîfleri üzre sıhhat lüzûmdan müfârık olmaz, ol vechile lüzûm târî olmuşdur, ol imâm-ı celîlü’ş-şân kavl-i şerîfleri üzre lüzûmuna dahi hüküm taleb ederim deyü hükm-i hâkim-i mûmâ-ileyh -esbağallâhu te‘âlâ ni‘amehû aleyhi-hazretleri dahi alâ kavli’l-imâmi’l-mesfûr vakf-ı mezbûrun lüzûmuna dahi âlimen bi’l-hilâfi’l-cârî beyne’l-e’immeti’l-eslâf fî emri’l-evkāf hükm-i muhkem-i şer‘î ve kazâ-i mübrem-i mer‘î buyurup ve habl-i hıdâmları? mütehattim ve urve-i ihtisâbları münkasim olup, vakf-ı mezbûr vakf-ı sahîh ve lâzım ve haps-i sarîh-i mütehattim olup, min ba‘d efrâd-ı âferîdeden bir ferd için nakzına mecâl muhâl ve ihlâl ve ibtâl mümteni‘ü’l-ihtimâl oldu. “Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘âhû fe-innemâ ismuhû ale’l-lezîne yübeddilûne innallâhe semî‘un alîm” ve ecrü’l-vâkıfi ale’l-hayyi’l-cevâdi’l-kerîm ve alâ bi hâzâ vaka‘a’l-işhâd ve’t-tahrîr fî evâhiri’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Halil Efendi b. Veli Kethüdâ el-merhûm Ali Paşa, Zahrü’l-ahâlî Mehmed Ağa b. Bâli el-bevvâbu’s-sultânî, Mefharü erbâbi’t-tahrîr ve’l-kalem Kenan Efendi b. Abdurrahman el-kâtibü’d-dîvânî, Fahrü’l-eşbâh Hamza Bey b. Mustafa, Fahrü’l-akrân el-Hâc Mehmed b. Danyal el-Kemânî, Hasan Bey b. Mustafa, Zülfikar b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah, Baba Halil b. İbrahim, Mehmed Beşe b. Veli er-râcil, el-Hâc Süleyman b. Ahmed, Muharrem Çavuş b. el-Hâc Süleyman, Abdülbâkī Çelebi b. el-Hâc Süleyman, Receb Çelebi b. el-Hâc Süleyman el-Yesârî, Hasan Çelebi b. Mehmed el-Yesârî, İsmail Çelebi b. Mehmed er-râcil, Oruc b. Durak, Mehmed Çelebi b. Mehmed el-Mücellid, Mehmed Çelebi b. Veli er-Râcil, Mehmed Çelebi b. Mahmud, Hüdâverdi b. Abdullah, Yusuf Çelebi b. Abdurrahim ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 123 - Hüküm no: 105 - Orijinal metin no: [20a-2])﻿

﻿

﻿

106. Hüküm

Saliha Hatun bt. İbrahim’in, kızını öldürdüğünü iddia ettiği Ahmed Beşe b. Mustafa ile sulh olduğu

Mahrûse-i Galata mahallâtından Emek yemez mahallesinde sâkine olan ve mahrûse-i mezbûre muzâfâtından Kasımpaşa kasabasında bundan akdem maktûlen vefât eden Fâtıma bt. Mehmed nâm hâtunun annesi ve vârisi olan Saliha Hâtun bt. İbrahim nâm hâtun meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâda -sânehallâhu te‘âlâ ani’l-be’sâi-hâzıra olup, beraberinde de, Ahmed Beşe b. Mustafa er-Râcil kıbelinden tasdîka vekâleti İbrahim Çelebi b. Hüseyin ve Hüseyin Beşe b. Ali’nin şehâdetleri ile sâbit olan Musa Beşe b. Derviş nâm kimesneyi ihzâr edip vekîl-i merkūm mahzarında şöyle ikrâr ve i‘tirâf etti ki, vakt-i zamânında müvekkili mezbûrunun, mezkûre kızını amden katlettiğini iddi‘â etmiş o da bu iddi‘âyı inkâr etmişdi. Aralarında envâ‘-ı husûmet vâki‘ olup hâkim huzûrunda murâfa‘a olunduklarında delil ikāmesine imkân bulamayıp ityân-ı beyyineden âciz olmuşdu. Elân verâset-i mahkiyyesi hasebiyle müvekkili mezbûrla sulh oldu. O da râyicü’l-vakt üç bin akçe meblağ-ı ma‘kūd-i mu‘ayyen sulh bedeli ile icbâr ve ikrâhtan ârî olarak kendi rızâ ve ihtiyârıyla onunla sulh oldu. Müvekkili mezbûrun zimmetini cemî‘-i de‘âvî, mutâlebât, eymân ve muhâsamâtdan umûmen ve husûsen ibrâ etti. Vâki‘ ikrâr vekîl-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-âşir min Saferi’l-hayr sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Osman Beşe b. Şaban el-Mübâşir, Mehmed Beşe b. Mustafa, Ali Beşe b. Musa er-Râcil, Süleyman Beşe b. Yakub, Mustafa b. Kurd, Hüseyin Bey b. Hasan el-Cündî, Ahmed Çavuş b. Veli, Mustafa Beşe b. Ahmed, Ahmed b. Mehmed el-Cündî, Bayram Beşe b. Abdullah er-Râcil, Hüseyin Bey b. Mustafa, fahrü’l-a‘yân Osman b. Ali Efendi el-kadı, Kapudan b. ( ), muharrirü’l-hurûf Mehmed Turâbî

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 128 - Hüküm no: 106 - Orijinal metin no: [21a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

107. Hüküm

Merve Hatun bt. Ebûbekir’in nukûd vakfiyesi

Vakfiye-i Merve Hâtun bt. Ebûbekir Hamd-i mevfûr ve şükr-i nâ-mahsûr ol hâlik-i ibâd ve vâkıf-ı mâ fi’l-fuâd ve cenâb-ı vâlâ-nisâbına ref‘ olunur ki vasiyyeti hayr-zâd ve zahr-ı yevm-i mî‘âd eyledi. Ve salât ü selâm ol seyyidi enâm ve sened-i hâs ve âm hazretlerinin meşhed-i münevver ve merkad-i mu‘attarına îsâr ve nisâr olunur ki, ümmetini sübül-i hakka da‘vet ve tâ‘at ve ibâdet ile vasiyyet eyledi. Ve bakiyye-i nakıyye-i selâm ü peyâm âl ü evlâd-ı kirâm ve ashâb ü ahbâb-ı zevi’l-ihtirâmları meşâhid-i aliyye ve merâkıd-ı seniyyesine ihdâ olunur ki, her biri mütevellî-i cihât-ı dîn ve nâzır-ı şer‘-i seyyidi’l-mürselîndirler. -Rıdvânullâhi te‘âlâ aleyhim ecma‘în.- Ve ba‘d dâ‘î-i tahrîr-i kitâb-ı anberîn-nikāb ve bâ‘is-i tastîr-i hitâb-ı müstetâb budur ki, dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiyye-i Kostantıniyye’de Baba Hasan Alemî mahallesinde bundan akdem müteveffât olan sâhibetü’l-hayrât, tâlibetü’l-meberrât fahrü’l-muhadderât zahrü’l-muvakkarât Merve Hâtun bt. Ebûbekir hâl-i hayât ve kemâl-i sıhhat-i zâtında vesâyâ-yı şer‘iyyesi nâfize ve tasarrufât-ı mer‘iyyesi câize olduğu hâlde silk-i mülkünde münselik ve muntazam olan sekiz bin akçe kıymetli bir mücevher istefan ve yedi bin akçe kıymetli bir la‘l küpe ve kezâlik yedi bin akçe kıymetli doksan yedi aded dizi inci ve bin beş yüz akçe kıymetli bir la‘l hâtem ve sekiz bin akçe kıymetli bir mücevher kuşak cem‘an otuz bir bin beş yüz akçe kıymetli beş kıt‘a halısı ba‘de vefâtihâ bey‘ olunup semenlerinden kemâ yenbağī techîz ve tekfînine ve sâir levâzım-ı mühimmesine harc ve sarf olundukdan sonra bakiyyesi vech-i âtî üzre vakf ve habs olunmak için vasiyyet edip, zevc-i metrûkü umdetü’l-a‘yân Mirza Çavuş b. Mustafa nâm kimesneyi vasîyy-i muhtâr nasb ve ta‘yîn edip eşyâ-i merkūmeyi def‘ ve teslîm etmekle mûmâ-ileyh Mirza Çavuş dahi vesâyet-i merkūmeyi kabûl ve eşyâ-i mersûmeyi kabz ve tesellüm edip, ba‘de vefâtihâ bey‘ ve esmân-ı merkūmeden bi’l-vesâye mesârif-i mezbûre harc ve sarf eyledikden sonra yetmiş üç riyâl guruş bakiyye kaldığı hakîm-i muvakki‘ü’l-kitâb -tûbâ leh ve hüsnü me’âb-huzûrunda zâhir ve müte‘ayyin ve sâbit ve mütebeyyin olmağın, vasîyy-i mûmâ-ileyh Mirza Çavuş meclisi şer‘-i lâzımü’t-tevkīrde hâzır olup, meblağ-ı merkūm yetmiş üç riyâl guruşu bi’l-vesâye hasbeten lillâh ve taleben li-merzâtihî vakf-ı sahîh-i şer‘î ve habs-i sarîh-i mer‘î ile vakf ve habs edip şart eyledi ki, mâl-ı mevsûf ve meblağ-ı mevkūfun senede on guruşu on bir guruş ve rub‘ guruş ziyâde olmak üzre rehn-i kavî ve kefîl-i melî ile ber vech-i mübâh ve helâl istirbâh ve istiğlâl olunup, hâsıl olan rey‘-i galle ve nemâ ve fazlasından yevmî ikişer akçe vazîfe ile müteveffât-ı merkūme rûhu için günde bir cüz’-i şerîfin tilâveti evvelâ Ali Efendi b. Abdurrahman nâm kimesneye meşrûta olup, ba‘dehû re’y-i hâkimü’ş-şer‘le bir müstahık kimesneye tevcîh oluna ve tevliyeti merkūme dahi ibtidâ vasîyy-i merkūm Mirza Çavuş’a meşrûta olup ba‘dehû mahmiye-i merkūmede Takyeciler çarşısı evkāfının mütevellîsi olan kimesneye meşrûta ola. Ve zikr olunan murâbahanın kalîl ü kesîr fazlası ber vech-i mu‘tâd vakf-ı merkūmun muhâsebesi defteri mühimmâtına sarf oluna. Ve eğer mürûr-ı eyyâm hasebi ile vakfa fütûr gelip şerâyit-i merkūmeye ri‘âyet müte‘azzir olur ise hâsıl olan rey‘-i galle mutlakā fukarâ-i müslimîne sarf oluna deyü vech-i merkūm üzre tebyîn-i vakf ve ta‘yîn-i harc ve sarf edip, ahkâm-ı vakfı te’bîd ve mebânî-i hayrı te’kîd için meclisi şer‘-i hatîrde li ecli’t-tescîl mütevellî nasb eylediği zahrü’l-a‘yân Veli Ağa b. Mustafa’ya nukūd-ı merkūmeyi teslîm eyledim, ol dahi vakfiyet üzre kabz ve tesellüm eyledi deyü bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf eyledikde mütevellî-i merkūm dahi mersûm Mirza Çavuş’u kelimât-ı meşrûhasında bi’l-muvâcehe tasdîk ve vech-i muharrer üzre kabz ve tesellüm eylediğini tahkīk edip, emr-i vakf ve teslîm kemâ hüve hakkahû ikmâl [ve] tetmîm olundukdan sonra vasîyy-i merkūm Mirza Çavuş’dan vakf-ı derâhim ve denânîr eimme-i selâse-i nehârîr re’y-i münîr ve mezheb-i hatîrinde bâtıl ve ona müteferri‘ olan şurût ve kuyûd hilye-i sıhhat ve kabûlden bi’l-külliye âtıldır deyü ber vech-i mu‘tâd rücû‘ ve istirdâd bâbında nizâ‘ ve mütevellî-i merkūmdan imsâk ve teslîmden imtinâ‘ vâki‘ olup, hâkim-i müşârunileyh huzûrunda müterâfi‘ân ve fasl ve hükme tâlibân olduklarında, hâkim-i mûmâ-ileyh dahi cânib-i vakfa nazar ve mubtıl-ı hayr olmakdan hazer edip, âlimen bi’l-hilâfi’l-cârî beyne’l-eimmeti’l-eşrâf vakf-ı nukūdun evvelâ sıhhatine ve sâniyen İmâm-ı Rabbânî Ebû Yusuf eş-şehîr bi’l-imâmi’s-sânî mezheb-i şerîfi üzre lüzûmuna hükm-i sahîh-i şer‘î edip, min ba‘d vakf-ı merkūm vakf-ı sahîh-i lâzım ve habs-i sarîh-i mütehattim olup nakz ve tebdîli muhâl ve tağyîr ve tahvîli mümteni‘ü’l-ihtimâl oldukda, sûret-i hâl gıbbe’t-taleb ve’s-suâl ketb ve tahrîr olundu. Tahrîren fî evâsıti’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud Efendi b. Mustafa el-İmâm, Ali Halîfe b. ( ) el-Müezzin, Fahrü’l-kuzât Mehmed Efendi b. Mehmed el-kadı, Ali Efendi el-Müderris, Hasan Bey b. Abdullah el-Yesârî, Fahrü’n-neccâr Ömer Çelebi b. Ali, Mehmed Beşe b. Yusuf çukadâr, Derviş b. Abdullah, Mustafa Bey b. Abdurrahman el-Yesârî ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 129 - Hüküm no: 107 - Orijinal metin no: [21a-2])﻿

﻿

﻿

108. Hüküm

Ümmühani bt. İlyas’ın kocası Ali b. Abdullah’tan muhâlaa yoluyla boşandığı

Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Mahmud Paşa mahallesinde sâkine olan Ümmühâni bt. İlyas nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzıra olup hâmil-i hâze’l-kitâb Ali b. Abdullah nâm zevci ile muhâla‘a yaptı. Zevc-i mezbûr da nikâhında ma‘kūdun aleyh olan râyicü’l-vakt altı bin akçe mehr-i müecceli, nafaka-i iddet-i mefrûzası ve meûnet-i süknâsından ferâgati üzre zevcesi ile hul‘ eyledi. Zevce-i merkūme bu sûretle yeni bir mehir ödenmeden ve akd-i nikâh yapılmadan helâl olmayacak şekilde zevc-i mezkûrundan ayrılmış oldu. Son her biri cemî‘-i de‘âvî, mutâlebât, eymân ve muhâsamâtdan umûmen, zevciyyetle alâkalı da‘vâdan husûsen yek diğerinin zimmetini ibrâ-i âm ile kātı‘an li’n-nizâ‘ ve hâsimen li-mâddeti’ş-şikāk, ibrâ eyledi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâdî aşere min Saferi’l-hayr sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Mustafa b. Abdullah, el-Hâc Mehmed b. Abdullah, Mehmed Beşe b. Abdullah ve diğer Mehmed Beşe b. Abdullah, Mehmed Beşe b. Yusuf, Yusuf Beşe b. Abdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 130 - Hüküm no: 108 - Orijinal metin no: [21b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

109. Hüküm

İbrahim Bey b. Musa’nın, muhallefâtının bir kısmına el konulan Yusuf Ağa b. İshak’ın amca oğlu ve vârisi olduğu

Vilâyet-i Anadolu-yı ma‘mûrede vâki‘ Rum kal‘a kazâsı kadısı Mevlânâ Abdülhay b. Ömer’in imzâsıyla mümzâ, hâtemiyle mahtûm ve 29 Zilhicce-i şerîfe 1042 târihiyle müverrah ve mazmûnu her ikisi de kazâ-i mezbûr muzâfâtından Habeşî İsa? karyesi ahâlîsinden olan Hüdâverdi b. Bahadır b. Tanrıverdi ve İshak b. Hasan b. İshak nâm kimesnelerin şehâdetlerini müştemil bulunan kitâb-ı naklî ve hitâb-ı hükmî vârid oldu ki, şâhidân-ı mezbûrân, hâmil-i hâze’l-kitâb İbrahim Bey b. Musa b. Harun’dan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede şöyle şehâdet ettiler ki, müsteşhed-i mezbûr, Bağdad seferinde bundan akdem fevt olan ve bazı muhallefâtı Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye’de bulunduğu mesmû‘ olan Gülâbiye Hâtun bt. ( ) tarafından zabt edilen Yusuf Ağa b. İshak b. Harun’un amca oğlu ve usûbe-i nesebiyye cihetiyle vârisidir. Şu cihetle ki, müsteşhed-i mezbûrun babası Musa ve müteveffâ-i merkūmun babası İshak ana-baba bir kardeştirler; babalarının adı Harun dedelerinin adı Gazal’dır. Ondan başka vâris ve terekesine müstehak kimesne ma‘lûmumuz değildir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince hükmedildi. Gülâbiye Hâtun kıbelinden hasm-ı şer‘î câhid mahzarında husûmet ve redd-i cevâba vekâleti kendisini ma‘rifet-i şer‘iyye ile tanıyan Mustafa Bey b. Hasan ve Hasan b. Mustafa’nın şehâdetleri ile sâbit olan Ahmed b. Osman ihzâr olunup kendisine hüccet-i şer‘iyye okunduğunda müvekkile-i mezbûresinin muhallefât-ı mezkûreye vâzı‘-ı yed olduğunu inkâr etti. İsimleri şuhûd-ı tarîk arasında muharrer bulunan Ali Efendi b. Burhaneddin ve İbrahim Efendi b. Süleyman nâm kimesneler meclisi şer‘a hâzırân olup gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, hüccet-i mezkûre Abdülhay Efendi el-merkūmdan vâriddir; zeyilde vâki‘ hat onun hattıdır; zahrındaki mühür onun mührüdür. Bizim yanımızda ve katımızda yazmış, imzâlamış ve mühürlemiştir. Nehc-i şer‘î üzre şehâdet eyledik. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince müsteşhed-i mebrûrun nehc-i meşrûh üzre verâsetine hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâbi‘ min Saferi’l-hayr sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Yusuf Ağa b. Kadı reisü’l-muhzırîn, zahrü’l-emsâl Veli Bey b. Abdülkādir, Mehmed Beşe b. Yusuf er-Râcil

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 131 - Hüküm no: 109 - Orijinal metin no: [21b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

110. Hüküm

Mehmed Bey b. Hüseyin’in üzerindeki mezraa ve çayırları Ayasofya Vakfı’na devrettiği

Havâss-ı Kostantıniyye kazâsı muzâfâtından Sarac karyesinde sâkin olan Mehmed Bey b. Hüseyin el-Cündî meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Ayasofya Vakfı’nın bi’l-fi‘il mütevellîsi olan bâ‘isü’l-kitâb umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân İsmail Efendi b. Bâli nâm kimesne tarafından ikrâr-ı âti’z-zikri tasdîka vekîl olup, vekâleti nehc-i şer‘î üzre sâbite olan el-Hâc İbrahim b. el-Hâc Abdi nâm kimesne mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mahmiye-i merkūmede âsûde olan merhûm-ı mağfiret-nişân Şehzâde Sultan Mehmed Hân Vakfı’ndan havâss-ı merkūme tevâbi‘inden Terkos nâhiyesinde Tahir Fakīh cibâyetine tâbi‘ Gölbaşı demekle ma‘rûfe Küçük Belgrad nâm karyede vâki‘ hudûdunun bir cânibi Büyük İncirli tarla demekle ma‘rûfe olan mezra‘aya ve bir cânibi Merkeb Deresi nâm mevzi‘e ve bir cânibi Macarlar sınırı demekle ma‘rûfe olan mevzi‘e ve bir cânibi Celebköyü sınırına müntehiye olup ilâ hîni’t-tefvîz taht-ı tasarrufumda olan tahmînen altmış müdlük tohum istî‘âb eden mezâri‘in ve Nalband çayırı demekle ma‘rûfe iki kıt‘a çayırın hakk-ı tasarrufunu sâhib-i arz ma‘rifetiyle müvekkili müşârunileyh İsmail Efendi’ye tefvîz ve teslîm eylediğimde, mûmâ-ileyh dahi vech-i meşrûh üzre tefevvuz ve tesellüm eyledikden sonra mukābele-i tefvîzde yedinden kırk beş bin nakd-i râyic fi’l-vakt fiddîsin alıp kabz eyledim. Min ba‘d zikirleri sebk eden mezâri‘ ve çayırlar müvekkili mûmâ-ileyh İsmail Efendi’nin taht-ı tasarrufunda olup ve zikr olunan mezâri‘ ve çayırların dâhilinde vâki‘ olan biçilmiş otluk ve kat‘ olunmuş odunların cümlesi müvekkili mûmâ-ileyhin mülk-i mahzıdır benim alâkam yokdur dedikde, mukırr-ı merkūm Mehmed Bey’in minvâl-i meşrûh üzre sudûr eden i‘tirâfını merkūm el-Hâc İbrahim dahi bi’l-vekâle tasdîk ve müvekkili merkūmun vech-i muharrer üzre tefevvuz ve kabûl ettiğin tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb ve tahrîr olundu. Tahrîren sâbi‘u’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Efendi el-Müderris, Ramazan b. Osman el-Müezzin, Mehmed rûznâmeci der Vakf-ı Ayasofya, Hüseyin Bey vekîl-i harc der-vakf-ı mezbûr, el-Hâc Abdülcelil el-Câbî, el-Hâc İbrahim Bey el-bevvâb, Mustafa Bey kethüdâ-yı çiftlik, Murad Bey tâbi‘-i İsmail Ağa, Ali Bey b. Sinan, Osman Beşe er-Râcil, el-Hâc Mustafa Beşe er-Râcil ve gayruhüm mine’l-huzzâr.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 132 - Hüküm no: 110 - Orijinal metin no: [21b-3])﻿

﻿

﻿

111. Hüküm

Mahmud Efendi b. Kara Çelebizâde Mehmed Efendi’nin Rus asıllı kölesini tedbîr yoluyla âzat ettiği

Mefharü’l-kuzât Ali Efendi b. Üveys ve fahrü’l-akrân Hasan Bey b. Mustafa el-Cündî nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzırân olup husûs-ı âtiyyü’z-zikri inkâr eden a‘lemu’l-ulemâi’l-mutabahhirîn efdalü’l-fuzalâi’l-müteverri‘în Hazreti Mahmud Efendi b. Kara Çelebizâde Mehmed Efendi nâm hasm-ı câhid mahzarında, sâbıkan mevlâ-yı müşârun ileyhin kölesi olan açık kaşlı, gök gözlü, sarışın, orta boylu, sakallı dülger, Müslimü’l-millet, rûsiyyü’l-asl râfi‘-i hâzihi’l-vesîka en-nâtıka ani’l-hakīka Yusuf b. Abdullah nâm kuldan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede şöyle şehâdet ettiler ki, mevlâ-yı mezbûr hâl-i hayâtı, kemâl-i aklı ve nefâz-ı tasarrufâtında bizim yanımızda müdde‘î-i mezkûr abd-i memlûkini, mevtimden kırk gün mukaddem hürsün diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Mevlâ-yı merkūm müddet-i mezbûreden ziyâde yaşadı ve abd-i mezkûr efendisinin cemî‘-i mâlından âzat oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince abd-i mezkûrun ıtkına hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis aşere mine’l-Muharremi’l-harâm sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-müderrisîni’l-kirâm İbrahim Efendi b. Mehmed, fahrü’l-kuzât Bestan b. Mehmed, zahrü’l-vülât Mustafa Efendi b. İbrahim, Ali Çelebi b. Osman el-Müderris, Mustafa Çelebi b. Ahmed, Mehmed Efendi b. Ali el-İmâm, Ali Bey b. Nasuh, Nasuh b. İlyas

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 133 - Hüküm no: 111 - Orijinal metin no: [22a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

112. Hüküm

Nasuh Efendi’den intikal eden ebniyenin Aişe Hatun bt. Sinan Çavuş’a satıldığı

Mahmiye-i İstanbul’da Hüseyin Ağa mahallesinde sâkin iken bundan akdem vefât eden merhûm Nasuh Efendi’nin verâseti zevce-i metrûkesi Saliha bt. Mehmed Çavuş nâm hâtuna ve sulbiye sagīre kızı Aişe’ye münhasıra olduğu şer‘an zâhir olup ve mezbûre Saliha men lehü’n-nasb olan hâkim kıbelinden sagīre-i mezbûrenin tesviye-i umûruna li’l-ihtiyâc vasî nasb olunduğu şer‘an mütehakkık oldukdan sonra mezbûr Saliha Hâtun tarafından husûs-ı âti’l-beyânı ikrâra vekîl olup hasm-ı câhidü’l-vekâle mahzarında bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan Mehmed Ağa b. ( ) meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, mahalle-i mezbûre sâkinlerinden iken bundan akdem mağsûben katl olunan Laz Deli Hüseyin Bey’in sulbiye sagīre kızı Rukiye’nin cânib-i şer‘den mansûb vasîsi ve menzili âti’l-beyâna vâzı‘atü’l-yed olduğu şer‘an sâbit olan yine müteveffâ-yı mezbûrun zevce-i metrûkesi ve sagīre-i mezkûrenin vâlidesi fahrü’l-muhadderât Aişe Hâtun bt. Sinan Çavuş tarafından tasdîk-i âti’l-beyâna vekîl olup, hasm-ı câhidü’l-vekâle mahzarında mezbûreyi ma‘rifet-i şer‘iyye ile ârifân olan fahrü’l-akrân Mehmed Ağa b. Sinan ve Ahmed Ağa b. Mustafa nâm kimesneler şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olan Habib Efendi [b.] İbrahim mahzarında bi’l-vekâle ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î kılıp, bundan akdem mezbûr Nasuh Efendi mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı Camcı Ahmed Beşe b. ( ) mülkü ve bir tarafı yine müvekkile-i merkūmeye ve vasî olduğu sagīre-i mezbûre mülkü ve iki tarafı tarîk-i âm ile mahdûd mukaddemâ mezbûr Nasuh Efendi’nin zevcesi ( ) nâm hâtunun vakfı olup, ma‘mûlün bih kitâb-ı vakfında vefâtından sonra bey‘ ve semeni ile akār-ı âhar iştirâ oluna deyü şart eylediği menzilde müteveffâ-yı mezbûr Nasuh Efendi’nin zevcesi vâkıfe-i mezkûre izniyle ba‘zı ebniye ihdâs edip vefât eyledikde, ebniye-i merkūme zevce-i metrûkesi müvekkile-i mezbûre Saliha Hâtun ve sulbiye kızı mezbûre Aişe’ye intikāl eyledikde, ihdâs eylediği ebniyeyi takvîm için cânib-i şer‘den ta‘yîn olunan Mevlânâ Mehmed b. Mehmed el-kadı ve hâssa mi‘mârlarından Üstâd Muslu Çelebi b. Hüsameddin el-Eyübî ve Üstâd Hüsrev b. Abdullah nâm kimesneler takvîm-i sahîh-i şer‘î ile seksen yedi bin sekiz yüz elli akçeye tahmîn-i sahîh ile tahmîn ve takvîm eyleyip hüccet-i şer‘iyye tahrîr olunmuş idi. Ve mukaddemâ müvekkile-i mezbûre Saliha Hâtun kendinin hisse-i şer‘iyyesi mukābelesinde meblağ-ı mezbûr seksen yedi bin sekiz yüz akçeden on yedi bin beş yüz akçesini ahz u kabz etmeğin, hâlâ meblağ-ı bâkī yetmiş bin üç yüz elli akçeyi dahi müvekkile-i mezbûre Aişe Hâtun yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz edip, hudûd-ı mezkûre ile mahdûd olan menzilde ve ebniyesinde kat‘â alâkam ve medhalim kalmamışdır dedikde, vekîl-i mesfûr Mehmed Ağa’nın minvâl-i meşrûh üzre cârî ve sâdır olan ikrâr[ını] vekîl bi’t-tasdîk olan mezkûr Habib Efendi vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî min Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Efendi b. Ali el-İmâm, Ahmed Ağa b. Mustafa el-müteferrika, Ömer Bey b. Hasan el-Cündî, el-Hâc Mehmed b. Veli, İsâ b. Mehmed, el-Hâc Hüseyin b. el-Hâc Ali, Hasan b. Nesimî, Hasan b. Murad, Mehmed b. Abdullah, Yakub b. Abdünnebî, Mahmud Bey b. Abdülmennân, Hasan b. Abdullah el-Cündî, Yusuf Bey b. Abdullah el-Cündî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 133 - Hüküm no: 112 - Orijinal metin no: [22a-2])﻿

﻿

﻿

113. Hüküm

Râbia Hatun bt. Ahmed adlı kadına nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi şerîf-i müstetâb, hâzır bi’l-meclis Mehmed Bey b. Halil el-Cündî nâm kimesnenin zevce-i menkûhası olan, Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kürekçi başı mahallesinde sâkine Râbia Hâtun bt. Ahmed nâm hâtunun nafakası, kisvesi ve sâir havâic-i zarûriyesi için, mefrûz-i lehâ el-mezbûrenin talebiyle ve zevc-i mezbûrunun rızâsıyla zevc-i mûmâ ileyhin üzerine zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt beş akçe farz ve takdîr etti ve vakt-i hâcette istidâne edip lede’z-zafer zevc-i merkūmuna rücû‘ etmeye mezkûre Râbia Hâtun’a izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis aşere min Saferi’l-hayr fi’t-târihi’l-mezbûr.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Hasan Çelebi b. Ahmed, Yusuf Bey b. Süleyman, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Mehmed b. Mehmed

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 135 - Hüküm no: 113 - Orijinal metin no: [22a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

114. Hüküm

Mültezim Mehmed Çavuş’un İstanbul bâdiye-i gebrân, ispençe ve resm-i bennâk vergilerinin tahsilindeki engelleri kaldırmayı taahhüt ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ bâdiye-i gebrân ve ispençe ve resm-i bennâk mukāta‘asının ber vech-i iltizâm emîni olan bâ‘isü’l-kitâb Mehmed Çavuş nâm kimesne meclisi şer‘de, mahmiye-i merkūme ahâlîsinden Mahmud Bey b. Mehmed el-Cündî ve Mehmed Beşe b. Ali er-Râcil mahzarında takrîr-i da‘vâ edip, bundan akdem bin kırk iki senesi Recebü’l-müreccebi gurresinden bin kırk üç Recebü’l-harâmı gurresine değin mukāta‘a-i merkūmenin bir senesi on yük akçeye taht-ı iltizâmımda olmakla, mezbûrân Mahmud Bey ve Mehmed Beşe müddet-i mersûme tamâmına değin zikr olunan on yük akçeye der-uhde eylediğimde merkūmân dahi ber vech-i iştirâk kabûl edip elân tasarruflarında olmakla, zikr olunan on yük akçe taraf-ı mîrîye ber vech-i peşîn teslîm olunmak iktizâ etmekle ben dahi merkūmân Mahmud Bey ve Mehmed Beşe’den taleb eylediğimde mezbûrân dahi meblağ-ı merkūmun altı yük yirmi sekiz bin akçesini teslîm edip mâ‘adâsını teslîmden imtinâ‘ ederler, hakīkat-i hâl mezbûrândan suâl olunup takrîrleri tahrîr olunmak taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûrân Mahmud Bey ve Mehmed Beşe cevâblarında, fi’l-vâki‘ mukāta‘a-i merkūmeyi müddet-i mersûme tamâmına değin ber vech-i iştirâk on yük akçeye iltizâm edip elân tasarrufumuzda olmakla, meblağ-ı merkūmun ber vech-i peşîn altı yük yirmi sekiz bin akçesini teslîm eyledik. Lâkin yedimizde olan emr-i şerîfde mastûr olduğu üzre mukāta‘a-i mersûmenin tevâbi‘-i kadîmesinden olan sultânlar hâsları ve vüzerâ hâsları ve evkāf-ı selâtîn karyeleri re‘âyâsının bâdiye olanlarının rusûm-ı mu‘tâdesini cem‘e olıgelmişe muhâlif ba‘zı mevâni‘ zuhûr etmekle ancak teslîm eylediğimiz elli yük yirmi sekiz bin akçe mikdârı tahsîline imkân vardır, eğer zikr olunan re‘âyânın rusûm-ı mu‘tâdenin cem‘e mâni‘ olunmaz ise taht-ı iltizâmımızda olan on yük akçeyi tekmîl ederiz ve illâ ziyâdeye kādir değiliz dediklerinde, sâlifü’z-zikr Mehmed Çavuş dahi def‘-i mevâni‘e müte‘ahhid olduğu bi’t-taleb ketb ve tahrîr olundu. Tahrîren evâ’ili Saferi’l-muzaffer li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Seyyid Mustafa b. Ali gulâm-ı şâhî, Ali Bey b. Abdülkerim gulâm-ı şâhî, Mustafa Bey b. Sinan gulâm-ı şâhî, Mustafa Bey b. Mehmed gulâm-ı şâhî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 135 - Hüküm no: 114 - Orijinal metin no: [22b-1])﻿

﻿

﻿

115. Hüküm

Kaybolan malın Mahmud Beşe b. Nasuh’a ait olduğu

Her ikisi de Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kadırga limanı mahallesi sükkânından olan udûlden Mehmed Bey b. Abdullah ve Muslu Bey b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda -sânehallâhu te‘âlâ ani’l-be’sâi ve’d-darrâi-hâzırân olup, ipekden ma‘mûl bir dokumaya Ramazan Bey b. ( ) el-bevvâb-ı sultânî’den râyicü’l-vakt dokuz yüz akçe semenle iştirâ yoluyla vâzı‘-ı yed olan Mehmed Beşe b. Abdullah nâm hasm-ı câhid mahzarında, hâmil-i hâze’l-kitâb Mahmud Beşe b. Nasuh’dan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mezbûr mal, müdde‘î-i merkūmun bir ay önce zâyi‘ olmuş olan mülk-i mahzı ve hakk-ı sırfıdır. Müdde‘î-i mezbûre mâl-ı mezkûru ona bey‘ etmediğine, hibe etmediğine, bi vechin mine’l-vücûh mülkünden ihrâc etmediğine dâir yemîn verilmesinden sonra şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın hâkim şehâdetleri mûcibince hükmetti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî mine’l-Muharremi’l-harâm sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Mehmed Ağa b. ( ), zahrü’l-emsâl Yusuf Ağa b. b. Hacı reisü’l-muhzırîn, Ali b. Abdullah, Mehmed b. Ahmed

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 136 - Hüküm no: 115 - Orijinal metin no: [22b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

116. Hüküm

Solak Mustafa Çelebi b. Mehmed’in evini bey‘ bi’l-istiğlâl ile Kestel Vakfı’na sattığı

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kızıltaş mahallesi ahâlîsinden Solak Mustafa Çelebi b. Mehmed nâm kimesne meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâda hâzır olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i merkūmede kâin, bir tarafdan Mehmed Efendi b. Abdülkerim mülkü, diğer tarafdan Mâhbende? Hâtun bt. Abdullah mülkü, bir cânibden Davud Paşa Sarayı ve diğer cânibden de tarîk-i hâs ile mahdûd bulunan cemî‘-i menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt altmış bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla, mahmiye-i merkūmede vâki‘ merhûm Kestel vakfı kāimmakām-ı mütevellîsi olan Hüseyin Bey b. Abdullah’a bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Müşterî-i mezbûr da vakf-ı mezkûr mâlıyla ve istiğlâl maksadıyla menzili mahdûd-ı mesfûru ondan iştirâ etti. Bâyi‘-i mezkûrun menzili icâreye almak istemesi üzerine müşterî-i mûmâ ileyh ba‘de’t-tahliye ve’t-tekābuz zeyilde mezkûr târihden bir sene tamâmına dokuz bin akçe ücret-i kirâ ile icâreye verdi. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Mukırr-ı mezbûrun zevcesi Raziye Hâtun bt. Abdullah nâm hâtun kıbelinden âtiyyü’z-zikr kefâleti ikrâra vekâleti Mehmed b. Eğlence el-Kayyım ve Mustafa Çelebi b. Mehmed’in şehâdetleri ile sâbit olan câmi‘-i merhûm-ı mûmâ ileyhin imâmı Rıdvan Efendi b. Abdullah hâzır olup müvekkile-i merkūmesinin menzili mezbûrun derkine ve ücret-i kirâya îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefil olduğunu vekâlet-i mahkiyyesi hasebiyle ikrâr etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-âşir min Saferi’l-hayr sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ramazan Halîfe b. Abdullah el-Müezzin, Şaban b. Abdullah, Mehmed b. Nasuh, Mehmed b. Abdullah, Şaban b. Abdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 136 - Hüküm no: 116 - Orijinal metin no: [22b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

117. Hüküm

Yasef v. Elyaz’ın kumaş ticaretinden Panayot’da alacağı olduğu

Mahmiye-i İstanbul’da sâkin Yahûd tâyifesinden Katalan cemâ‘atinden Yasef v. Elyaz nâm Yahudi meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, Panayot v. ( ) nâm zimmî muvâcehesinde üzerine takrîr-i da‘vâ edip, bundan akdem mezbûr Panayot benden iştirâ ve kabz eylediği her donluğu dörder zirâ‘ bir donluk darçini ve bir donluk kahve rengi ve bir donluk sünbülî ve bir donluk benefşe Paris çuka bahâlarından altmış dört riyâlî guruş ve her zirâ‘ı ikişer riyâlî guruşa altı zirâ‘ mâî ve beş zirâ‘ lâciverdî çuka bahâlarından yirmi iki riyâlî guruş cem‘an mezbûr Panayot zimmetinde seksen altı riyâlî guruş hakkım olup, hâlâ taleb eylediğimde vermede ta‘allül eder suâl olunup alıverilmek matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl ve akībe’l-inkâr müdde‘î-i mezbûrdan sıdk-ı da‘vâsına beyyine taleb olundukda, Yahûd tâyifesinden olup Sinor cemâ‘atinden olan Salamon v. Royen ve Portakal cemâ‘atinden Kemal v. ( ) nâm Yahudiler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘-i kadîme hâzırân olup gıbbe’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ müdde‘î-i mezbûr Yasef bizim huzûrumuzda mezkûr Panayot’a altmış dört riyâl guruşu her donluğu dörder zirâ‘ gelir bir donluk darçini ve bir donluk kahve rengi ve bir donluk sünbülî ve bir donluk benefşe Paris çuka ve her zirâ‘ı ikişer riyâlî guruşa altı zirâ‘ mâ’î ve beş zirâ‘ lâciverdî çuka bey‘ ve teslîm edip, ol dahi iştirâ ve tesellüm eyledi. Biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde, ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra mûcebi ile mezbûr Panayot meblağ-ı mezbûr seksen altı guruşun edâsıyla ilzâm olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-hâmis aşer min Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf Ağa, Mehmed Çelebi, Mehmed Beşe b. Yusuf, Ali b. ( ).

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 137 - Hüküm no: 117 - Orijinal metin no: [22b-4])﻿

﻿

﻿

118. Hüküm

Aişe bt. Mehmed’in Ahmed Çelebi b. Mehmed Sadık’ın sandığından bazı mücevherlerini aldığını kabul ettiği

İşbu hâmilü’l-kitâb Ahmed Çelebi b. Mehmed Sadık meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, Aişe bt. Mehmed nâm hâtun mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, bundan akdem mezbûre mahmiye-i İstanbul’da Atmeydânı kurbunda sâkin olduğum menzilim dâhilinde bir mukaffel sandık içinden her miskāli bir altın kıymetli yirmi miskāl bir çift altın bilezik ve bin beş yüz akçe kıymetli bir altın la‘l hâtem ve her biri yüzer akçe kıymetli biri dokuma biri münakkaş iki makra[ma]mı ahz eylemişdir, suâl olunup mûceb-i şer‘îsi ricâ olunmak matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûre Aişe cevâbında, fi’l-vâki‘ eşyâ-i mezkûreleri ahz eyledim deyü bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf etmeğin, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-ışrîn mine’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Yusuf Ağa b. Kadı reisü’l-muhzırîn, Veli Bey b. ( ), Mehmed Beşe b. ( ), Yusuf Beşe b. ( ), Ali b. Abdullah, Osman Efendi el-İmâm, Abdullah Halîfe b. ( ) el-Müezzin, Ömer Çelebi b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 138 - Hüküm no: 118 - Orijinal metin no: [23a-1])﻿

﻿

﻿

119. Hüküm

Mitrak v. Bağdasar’ın Serkis v. Aydın’a olan borcunu ödediği

Vilâyet-i Anadolu’da Erzurum kazâsında Erzincan kasabasından Serkis v. Aydın nâm Ermeni zimmî meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, kasaba-i merkūme sükkânından işbu hâmilü’l-kitâb Mitrak v. Bağdasar nâm Ermeni zimmî muvâcehesinde bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, bundan akdem merkūm Mitrak zimmetinde deyn-i şer‘îden olan sekiz yüz riyâl guruş hakkımın dört yüz guruşunu mukaddemâ Erzurum’da ve iki yüz guruşunu hâlâ bunda mezbûr Mitrak’ın yedinden alıp kabz etmekle zimmetinde iki yüz guruşum bâkī kaldı idi. El-hâletü hâzihî zikr olunan iki yüz guruş hakkımı mezbûr Mitrak’a hibe-i sahîha-i şer‘iyye ile hibe ve temlîk eylediğimde, mezbûr Mitrak dahi vech-i meşrûh üzre ittihâb ve kabûl etmekle zikr olunan sekiz yüz guruşdan mezbûr Mitrak zimmetinde bir akçe ve bir habbe hakkım kalmayıp, mezbûr Mitrak’ın zimmetini husûs-ı mezbûrdan bi’l-külliye ibrâ-i âmm-ı kātı‘u’n-nizâ‘la ibrâ ve iskāt eyledim dedikde, mukırr-ı merkūm Serkis’i kelimât-ı meşrûhasında merkūm Mitrak dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve ittihâb ve kabûl eylediğin tasdîk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî aşer min Saferi’l-mu‘azzam li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Bey b. Yusuf çukadâr, Mustafa Çavuş el-Mübâşir, Yusuf Bey b. Abdullah, Yusuf b. Abdullah el-muhzır, Mansur b. Hızır.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 138 - Hüküm no: 119 - Orijinal metin no: [23a-2])﻿

﻿

﻿

120. Hüküm

İdam edilen Defterdâr Mustafa Paşa’nın mühürdârı Murad Bey b. Abdullah’da başbâkîkuluna intikal edecek paranın kalmadığı

Hâlâ başbâkīkulu olan fahrü’l-akrân Ahmed Ağa b. Abdülmennân meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-teşrîfde, bundan akdem şıkk-ı evvel defterdârı iken mağdûben katl olunan Mustafa Paşa’nın mühürdârı olan işbu hâmilü’l-kitâb Murad Bey b. Abdullah mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, bundan evvel beynimizde ma‘lûm husûs için maktûl-i mezbûr Mustafa Paşa’ya îsâl eyle deyü mezbûr Murad Bey’e yetmiş bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe def‘ ve teslîm edip, ol dahi kabz eyleyip ba‘dehû mezbûr Mustafa Paşa katl olunup husûs-ı mezbûrun husûlü olmamakla, meblağ-ı mezbûr yetmiş bin akçeyi hâlâ mezbûr Murad Bey’den taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Murad Bey cevâbında, fi’l-hakīka müşârunileyh Ahmed Ağa yedinden vech-i meşrûh üzre yetmiş bin akçe alıp kabz eylemiş idim. Lâkin meblağ-ı mezbûru maktûl-i mezbûra hâl-i hayâtında me’mûr olduğum üzre bi’t-tamâm def‘ ve teslîm edip yedimde meblağ-ı mezbûrdan bir akçe ve bir habbe bâkī kalmadı dedikde, mezbûr Murad Bey resûl olup meblağ-ı mezbûru mezkûr Mustafa Paşa’ya hâl-i hayâtında def‘ ve teslîm eyledim dediğinde yemîni ile musaddak olmağın, müdde‘î-i mezbûr talebi ile meblağ-ı mezbûr yetmiş bin akçeyi merkūm Mustafa Paşa’ya bi’t-tamâm ve’l-kemâl def‘ ve teslîm edip yedinde kalmadığına mezkûr Murad Bey’e yemîn teklîf olundukda, ol dahi hasbe’l-mes’ûl yemîn billâhi te‘âlâ etmeğin, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’r-râbi‘i aşer min Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Bey b. Mahmud el-Cündî, Zülfikar b. Abdullah el-Cündî, Ahmed Çavuş b. ( ), Mehmed Ağa b. ( ) reisü’l-muhzırîn, Yusuf Ağa b. ( ) reisü’l-muhzırîn.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 139 - Hüküm no: 120 - Orijinal metin no: [23a-3])﻿

﻿

﻿

121. Hüküm

Tabib Yehûd v. Nesimi ile David v. Menahem ve David v. Avraham’ın birbirlerinin zimmetini ibrâ ettiği

Mahmiye-i İstanbul’da sâkin Yehûd tâyifesinden Sisilye cemâ‘atinden David v. Menahem ve La‘lî cemâ‘atinden David v. Avraham nâm Yahudiler meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, işbu hâmili’s-sifr etıbbâ-i Yahudi’den Yehûd v. Nesimî muvâcehesinde her biri bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, bundan akdem mezbûr Yehûd ile târih-i kitâba gelince beynimizde ba‘zı mu‘âmelât ve ahz u i‘tâ vâki‘ olmuş idi. El-hâletü hâzihî her birimizin mezbûr Yehûd zimmetinde bir akçe ve bir habbe hakkımız olmayıp, mezbûr[un] zimmetini ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm eyledik. Ba‘de’l-yevm bizden merkūm Yehûd üzerine bir vechile da‘vâ ve nizâ‘ sudûr ve zuhûr ederse, lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dediklerinde, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-hâmis ve’l-ışrîn min Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Mirza Çavuş b. Mustafa, Fahrü’l-akrân Veli Bey b. Mustafa, Musli b. Musa, Mehmed Beşe b. Yusuf, Ali b. Abdi, Piyâle Çavuş b. ( ).

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 140 - Hüküm no: 121 - Orijinal metin no: [23a-4])﻿

﻿

﻿

122. Hüküm

Todori v. Dimitri’nin evini bey‘ bi’l-istiğlâl ile Murtaza Paşa Vakfı’na sattığı

Mevlânâ Mehmed Efendi b. Mehmed nâm kadı, taleb üzerine husûs-ı âtiyyü’z-zikri tahrîr için irsâl olunup, ebvâb-ı hısn-ı mahmiye-i Kostantıniyye’den hâric-i bâb-ı Balat’da vâki‘ Todori v. Dimitri nâm zimmînin menziline vâsıl oldukda akd-i meclis eyledi. Zimmî-i mezkûr meclisi şer‘-i şerîfde işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede kâin, bir tarafdan Niyaki b. Karaca mülkü, diğer tarafdan İstemad Kargun mülkü, öteki tarafdan sâhil-i bahr ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd cemî‘-i menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i menâfi‘ ve levâhıkı iken râyicü’l-vakt yüz yirmi bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla merhûm Murtaza Paşa Vakfı’na kāimmakām-ı mütevellî olan hâmil-i hâze’l-kitâb umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim câmi‘u’l-mehâmid ve mekârim Ahmed Ağa b. Mustafa’ya bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Müşterî-i merkūm da vakf-ı mezkûr mâlıyla ve istiğlâl maksadıyla menzili mesfûru iştirâ etti. Bâyi‘-i mezkûrun menzili icâreye almak istemesi üzerine müşterî-i mûmâ ileyh ba‘de’t-tahliye ve’t-tekābuz zeyilde mezkûr târihden bir sene tamâmına on beş bin akçe ücret-i kirâ ile icâreye verdi. Vâki‘ ikrâr, müşârun ileyh Ahmed Ağa tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Sonra Nikol Veyuda v. İstefan nâm zimmî ve müste’cir-i mezbûrun zevci olan Asula bt. Dimo nâm zimmîyye menzili mezbûrun derkine ve ücret-i kirâya îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefil oldu. Mevlânâ-yı mezbûr, vukū‘-i hâl-i alâ hâze’l-minvâli haber verdi. Vaka‘a’l-işhâd ve’t-tahrîr fî gurreti Saferi’l-hayr sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Ahmed Çavuş b. Abdülmennân, Ali Çelebi b. Abdullah, Mehmed Beşe b. Yusuf çukadâr, Mehmed b. Mehmed

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 140 - Hüküm no: 122 - Orijinal metin no: [23b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

123. Hüküm

Ali Beşe b. Mehmed’in kendisini yaralayan Osman b. Abdullah ile sulh olduğu

Dergâh-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- yeniçerilerinin otuz sekizinci cemâ‘atinden Ali Beşe b. Mehmed nâm râcil meclisi şer‘-i şerîfde, havâss-ı Kostantıniyye muzâfâtından Aya İstefanoz nâm karye sâkinlerinden Osman b. Abdullah nâm kimesne mahzarında bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, bundan akdem mezbûr Osman karye-i mezbûrede bi gayri vechin amden çeneme vurup alt dişlerimin sol tarafından iki dişimi çıkardıkda, mûcebini mezbûrdan da‘vâ ve taleb eylediğimde ol dahi inkâr edip, beynimizde münâza‘ât-ı kesîre ve muhâsamât-ı şedîde vâkı‘a olmuş idi. El-hâletü hâzihî beynimizde muslihûn tavassut edip husûs-ı mezbûrdan beni an-inkâr mezbûr Osman ile beş yüz nakd-i râyic fi’l-vakt akçe üzerine sulh ettiklerinde, ben dahi sulh-ı mezbûru kabûl ve bedel-i sulh olan meblağ-ı mezbûr beş yüz akçeyi merkūm Osman yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl alıp kabz edip, zimmetini husûs-ı mezkûrdan ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm ile iskāt eyledim. Ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allik nizâ‘ benden bi’z-zât veya vekîlimden bi’l-vâsıta mezbûr Osman Efendi’den sudûr ederse lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dedikde, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâdis ve’l-ışrîn min Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Ahmed Ağa b. Mahmud, Hasan Beşe b. Mustafa, Osman b. Veli, Kurd Beşe b. Ali.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 141 - Hüküm no: 123 - Orijinal metin no: [23b-2])﻿

﻿

﻿

124. Hüküm

Ebûbekir Efendi b. Abdullah’ın Leh asıllı kölesini âzat ettiği

Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Cafer Ağa mahallesinde sâkin olan umdetü’l-erbâbi’t-tahrîr ve’l-kalem Ebûbekir Efendi b. Abdullah meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, rıkkını mu‘terif, kısa boylu, gök gözlü, sarışın, Lehiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Dilaver b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâti rabbihi’l-a‘lâ âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâbit olan velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis aşere min Saferi’l-hayr sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Hasan Ağa b. Mustafa el-Cündî, Ali Bey b. ( ) el-Cündî, Mustafa Bey b. Sancakdâr el-Cündî, Hüseyin Çelebi b. Topçu oğlu, Ali Bey b. Nasuh

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 142 - Hüküm no: 124 - Orijinal metin no: [23b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

125. Hüküm

Sahibi bt. Şoya’nın Mehmed b. Mehmed’den kazancı dükkânı kirası bedelini tahsil ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Meydancık mahallesinde sâkine olan Sahibe bt. Şoye nâm Yahudiye tarafından husûs-ı âti’z-zikri ikrâra vekîl olup, vekâleti mahzar-ı hasm-ı câhidde İsmail b. Mehmed ve Mehmed b. Ali nâm kimesneler şehâdetleri ile sâbite olan Yuda v. Yako nâm Yahudi meclisi şer‘de Mircel tâyifesinden işbu bâ‘isü’l-kitâb Mehmed b. Mehmed nâm kimesne mahzarında bi’l-vekâle ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, müvekkili merkūm Sahibe mahmiye-i mersûmede Mahmudpaşa nâm mevzi‘ kurbunda Çukacılar Çarşısı’nda vâki‘ olup, kendiye intimâ ile tahdîd ve tavsîfden müstağnî olan bir bâb mülk çukacı dükkânı[nı] mezbûr Mehmed’e târih-i kitâb senesi şehr gurresinden senede on beşer bin üç yüz akçeden kırk beş bin dokuz yüz akçe icâre-i müeccele ile üç sene tamâmına değin îcâr ve teslîm eyledikde, mezbûr Mehmed dahi minvâl-i muharrer üzre istîcâr ve tesellüm eyledikden sonra müvekkile-i merkūme Sahibe bir senenin ücreti olup sâbıku’z-zikr olan on beş bin üç yüz akçeyi ber vech-i peşîn müste’cir-i merkūm Mehmed yedinden alıp kabz eyledi dedikde, mukırr-ı merkūm Yuda yahudinin bi’l-vekâle sudûr eden i‘tirâfını merkūm Mehmed dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve vech-i meşrûh üzre istîcâr ve kabûl eylediğini tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevm fî evâhiri Saferi’l-muzaffer li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim b. Mehmed, Mehmed Bey b. Yusuf, Veli Ağa b. Mustafa, el-Hâc Hüseyin b. Mehmed, Piyâle Çavuş b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 142 - Hüküm no: 125 - Orijinal metin no: [23b-4])﻿

﻿

﻿

126. Hüküm

Hayrabolu Erzenlü köyündeki çiftliğin Fâtıma Hatun bt. Hüsrev Paşa’ya ait olduğu

Vilâyet-i Anadolu’da Kangırı sancağında Karıpazarı kasabası tevâbi‘inden Basdak nâm karyede sâkine Nefise bt. Abdülkerim Çelebi nâm hâtun tarafından husûs-ı âti’l-beyâna vekîl olup, vekâleti nehc-i mu‘teber üzre sâbite olan Ramazan Çavuş nâm kimesne meclisi şer‘de, âti’z-zikr olan bir kıt‘a mülk çiftliğe vâzı‘atü’l-yed idiği şer‘an ma‘lûm olan bâ‘isetü’l-kitâb fahrü’l-muhadderât Fâtıma Hâtun bt. el-merhûm Hüsrev Paşa tarafından vech-i âtî üzre husûmet ve redd-i cevâba sâbitü’l-vekâle vekîl olan Mustafa Bey [b.] Osman nâm yesârî mahzarında bi’l-vekâle takrîr-i da‘vâ edip, vilâyet-i Rumeli’nde Hayrabolu kazâsında Erzenlü nâm karyede vâki‘ iki bâb çatma odayı ve dört anbarı ve iki at ahırını ve iki sığır ahırını ve bir ahır odasını ve bir samanlığı ve muhavvata ve harman yerini müştemil ve inde ahâli’d-diyâr ma‘lûmü’l-hudûd olup, elân müvekkile-i merkūme Fâtıma Hanım’ın yedinde olan bir kıt‘a çiftlik bundan akdem müvekkile-i merkūme Nefise’nin mülkü iken merkūme Nefise’nin üvey babası olan Abdülcelil b. Abdülkerim nâm kimesne zikr olunan çiftliği on yedi sene mukaddem gasben zabt edip, ba‘dehû yeniçeri kâtibi olup bundan esbak müteveffâ olan Osman Efendi’ye bey‘ etmiş idi. Hâlâ zikr olunan çiftlik bir tarîk ile müvekkile-i merkūme Fâtıma Hanım’ın yedine vâsıl olmuşdur, mahdûd-ı mezkûr müvekkilemin mülk-i mağsûbu olmakla taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Mustafa Bey bi’l-vekâle cevâbında, fi’l-hakīka zikr olunan çiftlik mukaddemâ müvekkili merkūme Nefise Hâtun’un mülkü idi. Lâkin merkūme Nefise Hâtun zikr olunan çiftliği on yedi sene mukaddem mezbûr Abdülcelil’e yirmi iki bin akçeye bey‘-i bât ile bey‘ edip kabz-ı semen ve teslîm-i mebî‘ eyledikden sonra bin otuz iki senesinde yedine hüccet-i şer‘iyye verdikden sonra mezbûr Abdülcelil dahi merkūm Osman Efendi’ye bey‘ edip, ba‘dehû mezbûr Osman Efendi müteveffâ olup verâseti zevce-i metrûke-i merkūme Fâtıma Hanım’a münhasıra olmakla, terekesinden kendiye âyid olan rub‘ hisse mukābelesinde alıp kabûl eylemiş idi deyü târih-i merkūm ile müverraha ve kasaba-i mezbûre kadısı olan Mevlânâ el-Hâc Mahmud’un imzâsıyla mümzâ ve hâtemiyle mahtûme ve takrîr-i meşrûhuna mutâbıka ve merkūme Nefise’nin vech-i muharrer üzre bey‘ ve teslîmini nâtıka hüccet ibrâz edicek, merkūmun mazmûnu vekîl-i mezbûr Mustafa Bey’in takrîr-i meşrûhuna mutâbık olduğundan mâ‘adâ zamân mürûr etmek ile zikr olunan çiftlik-i merkūme Fâtıma Hanım’ın yedinde ibkā olunup, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Saferi’l-muzaffer li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Kadri Efendi b. Mustafa Reisülküttâb, Kıdvetü’l-a‘yân Abdi Efendi baştezkireci, Ali Bey b. Mustafa el-Cündî, Ahmed b. Receb, Mirza Çavuş b. Mustafa, Mehmed Ağa b. Mustafa el-bevvâbü’s-sultânî, Yusuf Ağa b. Abdullah reisü’l-muhzırîn.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 143 - Hüküm no: 126 - Orijinal metin no: [24a-1])﻿

﻿

﻿

127. Hüküm

Aişe Hatun bt. Derviş’in aldığı meblağı ödediğinden menzili üzerindeki Cafer Paşa Vakfı rehninin kaldırdığı

Medîne-i hazreti Ebâ Eyyûb el-Ensârî -radiye anhu Rabbuhü’l-bârî- de vâki‘ merhûm Cafer Paşa Vakfı’nın hâlâ mütevellîleri olan Mustafa Efendi b. Ali ve Mehmed Beşe b. ( ) nâm kimesneler meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, medîne-i ( ) [mezkûre] mahallâtından Takyecibaşı mahallesi sâkinelerinden fahrü’l-muhadderât Aişe Hâtun bt. Derviş tarafından ikrâr-ı âti’l-beyânı tasdîka vekîl olup, mezbûreyi ma‘rifet-i şer‘iyye ile ârifân olan İbrahim Çelebi b. Ali ve Mustafa b. Rıdvan nâm kimesne şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olan zevci Yahya Çavuş b. Hızır mahzarında her biri ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î kılıp, müvekkile-i mezbûre zimmetinde mütevellîsi olduğumuz vakıf mâlından deyn-i şer‘îden otuz bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe alıp, meblağ-ı mezbûr mukābelesinde silk-i mülkünde münselik mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı Çaşnigir Vakfı’ndan olan odalar ve bir tarafı Hayyât Ali b. ( ) mülkü ve bir tarafı mekābir-i müslimîn ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup büyût-ı müte‘addideyi müştemil olan mülk menzilini vakf-ı mezbûra rehin verip, biz dahi tevliyetimiz hasebiyle kabz eylemişdik. Hâlâ meblağ-ı mezbûru müvekkile-i merkūme cânib-i vakf-ı mezbûra bi’t-tamâm ve’l-kemâl edâ ve teslîm edip, biz dahi kabz ve tesellüm eylediğimizden sonra yedimizde meblağ-ı mezbûr mukābelesinde rehin olan menzili mezbûrun müvekkili merkūmeye def‘ ve teslîm edip, ol dahi kabz ve tesellüm edip fekk-i rehin olunup ve min ba‘d mâl-ı vakf-ı mezbûrdan müvekkile-i merkūme zimmetinde bir akçe ve bir habbe bâkī kalmadı dediklerinde, mukırrân-ı mezbûrânın minvâl-i meşrûh üzre cârî ve sâdır olan ikrârların vekîl-i mesfûr Yahya Çavuş vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî selhi Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Osman Çavuş b. Ahmed, Ahmed b. ( ), İbrahim Çavuş b. Ali, Rıdvan Bey b. ( ) el-Cündî, Muharrirü’l-hurûf Mehmed b. Mehmed el-kadı, Musli Bey b. Musa el-Cündî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 144 - Hüküm no: 127 - Orijinal metin no: [24a-2])﻿

﻿

﻿

128. Hüküm

Mahmud Efendi b. Mustafa’nın evini Kasım b. Ferhad’a sattığı

Rumeli-i ma‘mûrede vâki‘ kasaba-i Karaferye mahallâtından Câmi‘-i atîk mahallesinde sâkin olan Mahmud Efendi b. Mustafa meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, kasaba-i mezkûre mahallâtından İnebeykar mahallesinde kâin olan, tahtânî iki beyti, bahçeyi ve fırını müştemil bulunan, bir tarafdan Za‘îm Mehmed Bey mescidi, diğer tarafdan Ahmed Efendi b. ( ) mülkü, öteki tarafdan mekābir-i Müslimîn ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd cemî‘-i menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i menâfi‘ ve mürâfıkı ile râyicü’l-vakt yedi bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla hâmil-i hâze’l-kitâb Kasım b. Ferhad’a îcâb kabûlü ve teslîm ve tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ile bey‘ etmiş olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Bâyi‘-i mezbûr bu def‘a semen-i merkūmdan dört bin akçeyi müşterî-i mezkûrdan ahz ü kabz ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Müşterî-i merkūmun zimmetinde zeyilde mezkûr ayın gurresinden altı aya müeccel üç bin akçe kaldı. Menzili mezbûr, bâyi‘-i mezkûrun yedinde, meblağ-ı bâkī mukābilinde rehn-i makbûzdur. Vâki‘ ikrâr mezbûr Kasım tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî selh-i Saferi’l-hayr sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-kuzât Şeyh Mehmed Efendi b. ( ), Ahmed Efendi b. el-kadı eş-şehîr bi’l-mu‘îd, Mehmed Efendi b. eş-şehîr Bâlizâde, Mu‘îd Ali Efendi b. ( )

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 144 - Hüküm no: 128 - Orijinal metin no: [24b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

129. Hüküm

Gülâbiye bt. Abdullah’ın evini bey‘ bi’l-istiğlâl ile Ali Ağa Vakfı’na sattığı

Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kızılminâre mahallesinde sâkine olan Gülâbiye bt. Abdullah nâm hâtun meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda -sâneha’llâhu te‘âlâ ani’l-be’sâi ve’d-darrâi-hâzıra olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahmiye-i mahkiyye mahallâtından İbrahim Paşa mahallesinde vâki‘, bir tarafdan kısmen merhûm Takyeci Ferhad Vakfı ve kısmen merhûme Tâcî Hâtun mülkü, diğer tarafdan kısmen Ömer Beşe b. Abdullah mülkü ve kısmen Ali Beşe b. Abdullah mülkü, tarafeynden de tarîk-i âm ile mahdûd olan ve dokuz dükkânı müştemil bulunan cemî‘-i bahçesini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla râyicü’l-vakt riyâl ta‘bîr edilen iki bin sikke-i harbiyye fıddiyye semen-i mu‘ayyen-i makbûzla merhûm Ali Ağa Vakfı mütevellîsi hâmil-i hâze’l-kitâb Ahmed Bey b. Osman’a îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘ ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Bâyi‘a-i mezkûrenin hadîka-i mesfûreyi icâreye almak istemesi üzerine müşterî-i mûmâ ileyh ba‘de’t-tahliye ve’t-tekābuz zeyilde mezkûr târihden bir sene tamâmına yirmi iki bin akçe ücret-i kirâ ile icâreye verdi. Sonra müste’cire-i mezkûrenin zevci Ahmed Bey b. Mustafa nâm kimesne derk-i hadîkaya ve dükkânlara îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefil oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî selhi Saferi’l-hayr sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Seyyid Mustafa b. Seyyid Mehmed, Seyyid Mehmed b. Seyyid Ahmed, Mustafa Beşe b. Ahmed, Yusuf Çelebi b. ( ), Muharrem Çelebi b. ( ), Piyâle Çavuş b. ( ), Muslu Çelebi b. ( )

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 145 - Hüküm no: 129 - Orijinal metin no: [24b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

130. Hüküm

Tuna defterdârı Mustafa Efendi b. Ali’nin eski Sekbanbaşı Kurd Ağa’ya borcunu ödediğinden menzili üzerindeki rehnin kaldırıldığı

Husûs-ı âti’l-beyânı mahallinde ketb ve tahrîr için savb-ı şer‘-i hatîrden nâib taleb olundukda, fahrü’l-müderrisîn es-Seyyid Mehmed Efendi b. es-Seyyid Mehmed irsâl olunup, zeyl-i kitâbda mastûrü’l-esâmî olan müslimîn ile mahmiye-i Kostantıniyye’de Muhtesib Karagöz mahallesi ahâlîsinden olup bundan akdem dergâh-ı âlî -mahfûfen bi’l-me‘âlî- yeniçerileri ocağından sekbanbaşı olan umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Kurd Ağa’nın menziline varıp akd-i meclis eylediklerinde, mûmâ-ileyh Kurd Ağa meclisi mezkûrda, mahmiye-i merkūmede Kalenderhâne mahallesi ahâlîsinden olup bundan akdem Tuna Defterdârı olan bâ‘isü’l-kitâb fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim hâvi’l-mehâmid ve’l-mekârim Mustafa Efendi b. Ali mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, müşârunileyh Mustafa Efendi’nin mukaddemâ bana cihet-i karzdan iki yüz bin akçe deyni olmakla, mukābelesinde medîne-i Ebâ Eyyûb-i Ensârî mahallâtından Câmi‘-i atîk mahallesinde olup muhavvata-i dâhiliyesi üç beyt-i süflîyi ve iki sofayı ve mahzeni ve matbahı ve iki beyt-i ulvîyi ve iki ulvî sofayı ve fırını ve bi’r-i mâyı ve kenîfi ve eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmir[e]yi hâviye cüneyneyi ve muhavvata-i hâriciyesi dört beyt-i süflî ve sofayı ve mutfak ve ıstablı ve gurfeyi ve bi’r-i mâyı ve kenîfi ve eşcâr-ı müsmire-i mütenevvi‘ayı hâviye hadîkayı müştemile olup, bir tarafı Aişe Hâtun bt. Osman mülkü ve bir tarafı Süleyman Efendi mülkü ve bir tarafı merhûm Atûfî Efendi mülkü ve bir tarafı sâhil-i bahra muttasıl tarîk-i âm ile mahdûd olan mülk menzilini yedimde rehn-i makbûz vaz‘ eylemiş idi. El-hâletü hâzihî zikr olunan iki yük akçeyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl müşârunileyh Mustafa Efendi’nin yedinden alıp kabz edip fekk-i rehin eyledim idi. Zikri sebk edip iki yük ta‘bîr olunan iki yüz bin akçe hakkımdan zimmetinde bir akçe ve bir habbe bâkī kalmayıp ve zikr olunan menzilde dahi vechen mine’l-vücûh alâkam [25a] kalmamışdır dedikde, mukırr-ı mûmâ-ileyh Kurd Ağa’yı kelimât-ı meşrûhasında müşârunileyh Mustafa Efendi bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk eylediğini mevlânâ-yı mezbûr mahallinde ketb ve tahrîr edip, ba‘dehû gelip vukū‘u üzre ihbâr ve takrîr edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-ışrîn min Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Muslihiddin Ağa kethüdâ-yı yeniçeriyân sâbıkan, Hüseyin Subaşı b. Keyvan, İbrahim Efendi b. Ali kâtib-i fodula, Şaban Efendi b. Rıdvan, Hasan Subaşı b. Mehmed, Mehmed b. Mustafa el-Kâtib, Derviş Bey b. Abdullah kethüdâ-yı yesâriyân, Mehmed Bey b. Hurrem el-Yesârî, Musli Çelebi b. Ali el-Kâtib, Mustafa b. Ali kisedâr, Ali Beşe b. Abdullah, Receb Çelebi b. Ahmed, Receb b. Abdullah, Hasan b. Yusuf zağari-i süvârân, Hüseyin Beşe b. Sefer er-Râcil, Ahmed Beşe b. Musa, Hüseyin b. Gāzi Bâli, Mehmed b. Cafer, Hüseyin Çelebi el-bevvâb, Ali b. Mustafa.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 146 - Hüküm no: 130 - Orijinal metin no: [24b-3])﻿

﻿

﻿

131. Hüküm

Mustafa Efendi b. Ali’nin menzilini Hüseyin Efendi b. Mustafa’ya sattığı

Husûs-ı âti’l-beyânı ketb ve tahrîr için savb-ı şer‘-i hatîrden nâib taleb olundukda, fahrü’l-müderrisîn es-Seyyid Mehmed Efendi b. es-Seyyid Mehmed irsâl olunup, zeyl-i kitâbda mastûrü’l-esâmî olan müslimîn ile mahmiye-i Kostantıniyye’de Muhtesib Karagöz mahallesi ahâlîsinden olup bundan akdem yeniçeri ocağından sekbanbaşı olan umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Kurd Ağa’nın menziline varıp akd-i meclisi şer‘ eylediklerinde, mahmiye-i merkūmede Kalenderhâne mahallesi ahâlîsinden olup bundan esbak Tuna Defterdârı olan fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim câmi‘i’l-mehâmid ve’l-mekârim Mustafa Efendi b. Ali meclisi mesfûrda, zikr olunan yeniçeri ocağından başhalîfe olan râfi‘ü’l-kitâb fahrü erbâbi’l-kalem zahrü ashâbi’r-rakam Hüseyin Efendi b. Mustafa mahzarında bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, medîne-i Ebâ Eyyûb-i Ensârî -radiye anhu Rabbuhü’l-bârî- mahallâtından Câmi‘-i Atîk mahallesinde vâki‘ muhavvata-i dâhiliyesi üç beyt-i süflîyi ve iki sofayı ve mahzeni ve mutfağı ve iki beyt-i ulvîyi ve iki ulvî sofayı ve fırını ve bi’r-i mâyı ve kenîfi ve eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi hâviye cüneyneyi ve muhavvata-i hâriciyesi dört beyt-i süflîyi ve sofayı ve mutfağı ve ıstablı ve gurfeyi ve bi’r-i mâyı ve kenîfi ve eşcâr-ı müsmire-i mütenevvi‘ayı hâviye hadîkayı müştemile olup, bir tarafı Aişe Hâtun bt. Osman mülkü ve bir tarafı Süleyman Efendi mülkü ve bir tarafı merhûm Atûfî Efendi mülkü ve bir tarafı sâhil-i bahra muttasıl tarîk-i âm ile mahdûd olup, ilâ hîni’l-akd mülk-i mahz-ı sahîhim olan menzili cemî‘-i cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i menâfi‘ ve merâfıkı ile mûmâ-ileyh Hüseyin Efendi’ye dört yüz bin otuz sekiz bin nakd-i râyic fi’l-vakt fıddî akçeye bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile bey‘ ve teslîm eylediğimde, müşârunileyh dahi vech-i meşrûh üzre iştirâ ve kabûl edip, semen-i merkūm dört yüz bin ve otuz bin akçeyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl meclisi mezkûrda yedinden alıp kabz eyledim. Min ba‘d semen-i merkūmdan zimmetinde bir akçe ve bir habbe kalmayıp menzili merkūm mülk-i müşterâsı olmuşdur, keyfe mâ yeşâ ve yahtâr mutasarrıf olsun dedikde, müşârunileyh Mustafa Efendi’yi kelimât-ı meşrûhasında mûmâ-ileyh Hüseyin Efendi dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve minvâl-i muharrer üzre iştirâ ve kabûl eylediğini tahkīk eyledikden sonra bâyi‘-i mûmâ-ileyh Mustafa Efendi’nin halîlesi fahrü’l-muhadderât Aişe Hâtun bt. Hasan Bey’in vech-i âtî üzre sudûr eden ikrârını tahrîr için menziline vardıkda, merkūme Aişe Hâtun zevci mûmâ-ileyh Mustafa Efendi mahzarında ikrâr edip, zevcim Mustafa Efendi menzili mahdûd-ı mezkûru bundan akdem bin yirmi üç senesi Şevvâli’l-mükerreminin yirmi altıncı gününden üç sene tamâmına değin müeccel olmak üzre bey‘ bi’l-vefâ tarîki ile bana üç bin altı yüze bey‘ edip kabz-ı semen ve teslîm-i mebî‘ eyledikden sonra ecel-i merkūma hulûl eyledikde semen-i merkūm üç bin altını bana def‘ ve teslîm edip menzili merkūmu kabz ve tesellüm eyledi idi. İle’l-ân zikr olunan menzil mûmâ-ileyh Mustafa Efendi’nin mülkü olup benim bir vechile alâkam kalmamışdır dedikde, müşârunileyhâ Aişe Hâtun’u kelimât-ı meşrûhasında mûmâ-ileyh Mustafa Efendi dahi bi’l-muvâcehe tasdîk eylediğini mevlânâ-yı mûmâ-ileyh mahallinde ketb ve tahrîr edip, ba‘dehû gelip vukū‘u üzre ihbâr ve takrîr edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-ışrîn min Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-emâcid Muslihiddin Ağa kethüdâ-yı yeniçeriyân sâbıkan, Hüseyin Subaşı b. Keyvan, İbrahim Efendi b. Ali el-Kâtib, Şaban b. Rıdvan kâtib-i yeniçeriyân, Hüseyin Subaşı b. Mehmed, Derviş Bey b. Abdullah kethüdâ-yı yesâriyân, Mehmed Bey b. Hurrem el-Yesârî, Mustafa Çelebi b. Ali el-Kâtib, Mustafa b. Ali kisedâr, Ali Beşe b. Abdullah er-Râcil, Receb Çelebi b. Ahmed, Mehmed b. Mustafa el-Kâtib, Receb b. Abdullah, Hasan b. Sefer [Yusuf] …? süvârî, Hüseyin Beşe b. Sefer er-Râcil, Ahmed Beşe b. Musa, Hüseyin b. Gāzi Bâli, Mehmed b. Cafer, Hüseyin Çelebi el-bevvâb, Ali b. Mustafa.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 147 - Hüküm no: 131 - Orijinal metin no: [25a-1])﻿

﻿

﻿

132. Hüküm

Mehmed Çavuş b. Koçu’nun Nemçe asıllı cariyesini âzat ettiği

Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Bâli Paşa mahallesinde sâkin olan fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Koçu nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, orta boylu, elâ gözlü, açık kaşlı, Nemceviyyetü’l-asl, üç dışı kırık, hâmile-i hâzihi’l-vesîka Perihan bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini, mevtimden kırk gün mukaddem hürsün diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Müddet-i mezbûre geçip mezbûr efendisi rabbine kavuştuğunda câriye-i merkūme sâir harâir-i asliyyât gibi hurre olacaktır. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti şehri Rebî‘ilevvel sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-müderrisîni’l-kirâm Seyyid Ali Efendi b. el-merhûm, Kıdvetü’l-müderrisîni’l-kirâm Rahmetullah Efendi, Şerefüddin Efendi, Hüseyin Bey b. Mehmed Çavuş el-Cündî, Osman kethüdâ-yı çiftlik, Ali Çelebi b. el-Cündî

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 148 - Hüküm no: 132 - Orijinal metin no: [25b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

133. Hüküm

Gülşâh Hatun vakfı boş arsanın Mustafa Halife b. Hüseyin’e tevcih edildiği

Mahrûse-i İstanbul’da Debbâğ Yunus mahallesinde vâki‘ iki tarafı Abdi Çelebi b. ( ) mülkü ve iki tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan menzili bundan akdem mâlikesi olan Gülşâh Hâtun bt. ( ) nâm sâhibetü’l-hayr hâl-i hayâtında kendiye ba‘de vefâtihâ sulehâdan bir kimesneye vakf ve şart edip, menzili mezbûr muhterik olup, tûlen yirmi yedi zirâ‘ ve arzan yedi zirâ‘ olan arsası mahlûle olup hâlâ kimesnenin tasarrufunda olmamağın, arsa-i merkūme işbu hâmilü’l-hurûf Mustafa Halîfe b. Hüseyin nâm kimesneye mahal ve müstahık olmağın tevcîh olunup, tasarrufu için işbu hurûf ber sebîl-i temessük ketb ve yedine def‘ olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî min şehri Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Abdullah b. Hasan, Abdullah Çelebi b. Ahmed, Hüseyin Beşe b. Mehmed, Murad Bey b. Yakub, Emrullah Efendi el-Müezzin.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 149 - Hüküm no: 133 - Orijinal metin no: [25b-2])﻿

﻿

﻿

134. Hüküm

Şeyh Süleyman Efendi vakfı menzilin Neslihan bt. İsa’nın tasarrufunda olduğu ve Mehmed Çelebi b. İbrahim’in talebinin reddi

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Sofular mahallesi sükkânından Mehmed Çelebi b. İbrahim nâm kimesne meclisi şer‘de, zevcesi bâ‘isetü’l-kitâb Neslihan bt. İsâ nâm hâtun mahzarında takrîr ve da‘vâ edip, mahmiye-i merkūmede merhûm Şeyh Süleyman Efendi Vakfı’ndan mahalle-i mersûmede vâki‘ olup bir tarafı vâkıf-ı merkūm zâviyesi ve iki tarafı Ferhad Bey Vakfı ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup, bir fevkānî odayı ve bir köşkü ve bir tahtânî beyti ve cüneyneyi ve kenîfi ve bi’r-i mâyı ve muhavvatayı müştemil olup, elân merkūmenin yedinde olan menzil mukaddemâ ücret-i mu‘accele-i ma‘lûme ve mâh be mâh kırkar akçe icâre-i müeccele ile babam merkūm İbrahim’in yedinde olup, ba‘de vefâtihî bi hasebi’l-kānûn hakk-ı tasarrufu bana intikāl etmiş iken merkūm Neslihan bi gayri vech-i şer‘î vaz‘-ı yed edip tasarruf eder, kasr-ı yedine tenbîh olunmak taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûre Neslihan Hâtun cevâbında, fi’l-vâki‘ menzili merkūm vech-i mersûm üzre müteveffâ-yı merkūm İbrahim’den bi hasebi’l-kānûn oğlu mezbûr Mehmed Çelebi’ye intikāl ettikden sonra mezbûr Mehmed Çelebi dahi menzili merkūmun hakk-ı tasarrufunu mütevellî-i vakf ma‘rifeti ile bana tefvîz ve teslîm edip, mukābele-i tefvîzde yedimden on beş bin nakd-i râyic fi’l-vakt fiddî akçem alıp kabz edip yedime hüccet-i şer‘iyye verilmiş idi deyü bin otuz dokuz senesi şehr-i Muharremü’l-harâmının ikinci günü târihiyle müverraha ve târih-i merkūmda mahmiye-i mersûmede Saraciye? Mahkemesinde nâibü’ş-şer‘ olan Mehmed b. Ahmed’in hat ve hâtemini hâviye mefhûmu takrîr-i meşrûhuna mutâbıka ve minvâl-i muharrer üzre tefevvuz ve tesellümü nâtıka hüccet-i şer‘iyye ibrâz edicek, gıbbe’s-suâl mezbûr Mehmed Çelebi mazmûn-ı hüccet-i merkūmeyi bi’l-külliye münkir olup, merkūme Neslihan Hâtun’dan takrîr-i meşrûhuna mutâbıka beyyine taleb olundukda, zeyl-i kitâbda mastûrü’l-esâmî olan udûl-i müslimînden Halil Efendi b. Hâbil el-İmâm ve Ali Çelebi b. Pîrî nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup akībe’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ menzili merkūm vech-i mersûm üzre müteveffâ-yı merkūm İbrahim’in oğlu Mehmed Çelebi’ye intikāl eyledikden sonra mezbûr Mehmed Çelebi dahi menzili merkūmun hakk-ı tasarrufunu mütevellî-i vakf-ı merkūm ma‘rifetiyle zevcesi merkūme Neslihan Hâtun’a tefvîz ve teslîm edip ve mukābele-i tefvîzde yedinden on beş bin nakd-i râyic fi’l-vakt fiddî akçesin alıp kabz edip yedine hüccet-i şer‘iyye verildi idi. Bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde, ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl şehâdetleri makbûle olup, mûcebiyle menzili merkūm mersûm Neslihan Hâtun’un yedinde ibkā olunup, merkūm Mehmed Çelebi bi gayri vech-i şer‘î mütâlebeden men‘ olundu. Tahrîren evâhiri Saferi’l-mu‘azzam li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan b. Ahmed, Yahya b. Zekeriya, Yusuf Bey b. Abdullah, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Mehmed b. Hasan ve gayruhüm mine’l-huzzâr.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 149 - Hüküm no: 134 - Orijinal metin no: [25b-3])﻿

﻿

﻿

135. Hüküm

Litroz ve Ayvalıdere’deki Sultan Bayezid vakfı arazilerin tasarrufunun Osman Bey b. Hızır Paşa’da olduğu ve Ferhad Paşa vârislerinin talebinin reddi

Bundan akdem mağdûben katl olunan Ferhad Paşa’nın sulbî oğlu olup, bundan akdem vefât eden Ahmed Bey’in sulbî kebîr oğulları Mustafa Çelebi ve Mehmed Bey ve İbrahim Bey meclisi şer‘-i şerîfde, dergâh-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- kapıcıbaşılarından umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim müstecmi‘u’l-mehâmid ve’l-mekârim Osman Bey b. el-merhûm Hızır Paşa mahzarında her biri takrîr-i da‘vâ edip, merhûm ve mağfûrun leh Sultan Bayezid Hân -aleyhi’r-rahmetü ve’l-gufrân-evkāfından hâlâ müşârunileyh Osman Bey’in yedinde ve taht-ı tasarrufunda olan Havâss-ı Aliyye muzâfâtından Litroz nâm karye sınırı dâhilinde ve Ayvalıdere nâm karye sınırı dâhilinde mevâzi‘-i şettâda vâki‘ her birinin hudûdu beynimizde ve lede’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûme olmakla tahdîd ve tavsîf ve beyân ve ta‘rîfden müstağnî olan ( ) kıt‘a tarla ( ) kıt‘a çayırı ( ) kıt‘a bostan yeri merhûm-ı maktûl-i mezbûr Ferhad Paşa’nın taht-ı tasarrufunda olup, târih-i kitâbdan otuz sekiz sene mukaddem katl olundukda arâzi-i mezbûrenin hakk-ı tasarrufu kānûn üzre babamız müteveffâ-yı mezbûra intikāl edip, ol dahi vefât eyledikde, kānûn-ı sultânî üzre bize intikāl etmiş iken müşârunileyh Osman Bey arâzi-i mezkûreye bi gayri vech vaz‘-ı yed eder suâl olunup kasr-ı yed ettirilip bize teslîme tenbîh olunmak matlûbumuzdur dediklerinde, gıbbe’s-suâl mûmâ-ileyh Osman Bey cevâbında, fi’l-hakīka arâzi-i mezkûre mukaddemâ maktûl-i mezbûr Ferhad Paşa’nın taht-ı tasarrufunda olup, târih-i kitâbdan otuz sekiz sene mukaddem mağdûben katl olundukda taraf-ı mîrîden zabt olunup, ba‘dehû târih-i mezbûrda arazî-i mezkûreyi merhûm ve mağfûrun leh Sultan Mehmed Hân -aleyhi’r-rahmetü ve’l-gufrân-hazretleri hemşîreleri merhûme ve mağfûrun lehâ Fâtıma Sultan’a ve mütevellî-i vakf izin ve ma‘rifetiyle tefvîz edip, vâlidem müşârunileyhânın vefâtından sonra arâzi-i mezkûre mahlûle olup âhara tefvîz olunmak lâzım geldikde tefvîzine ben râgıb olup, Ayvalıdere sınırı dâhilinde olan tarlaların hakk-ı tasarrufunu on dokuz senesi şehr-i Ramazânü’l-mübârekinde vakf-ı mezbûr mütevellîsi olan Mustafa Bey bana iki bin akçe bedel-i tefvîz ile ve yedime hat ve hâtemini müştemile tezkire verip ve Litroz sınırı dâhilinde olan arâzinin hakk-ı tasarrufu[nu] bin yirmi senesi Saferi’l-hayrında vakf-ı mezbûr mütevellîsi olan Sinan Ağa yirmi bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe bedel-i tefvîz bana tefvîz edip, kezâlik yedime hat ve hâtemini müştemil tezkire verip, arâzi-i merkūmeyi târih-i mezbûrdan târih-i kitâba gelince mutasarrıf olup zirâ‘at ve harâset edip öşr ve resmin ve mukāta‘asın cânib-i vakf-ı mezbûra edâ ederim, Ayvalıdere sınırında olan tarlalar yirmi beş seneden beri ve Litroz sınırında olan arâzi on yedi seneden beri taht-ı tasarrufumdadır deyü kelâmını nâtıka ve târiheyn-i merkūmeyn ile müverraha ve mütevelliyeyn-i merkūmeynin hat ve hatemlerini müştemile iki kıt‘a tezkire ibrâz edip nazar ve kırâ’at olundukda, mazmûnları takrîr-i meşrûhuna muvâfık bulunmağın, müdde‘ûn-ı merkūmûn istintâk olunduklarında cevâblarında, fi’l-hakīka hâl zikr olunan minvâl üzredir deyü mûmâ-ileyh Osman Bey’in kelâmını ve zikr olunan iki kıt‘a tezkirenin mazmûnlarını her biri i‘tirâf etmeğin, bu mikdâr zamândan beri arâzi-i mezkûrenin öşr ve resmin ve mukāta‘asın sâhib-i arza edâ eyleyip mutasarrıf olmağın, arâzi-i merkūme mûmâ-ileyh Osman Bey’in yedinde ibkā olunup, müdde‘ûn-ı merkūmûnun her biri müşârunileyhe min ba‘d bî-vech mu‘ârazadan men‘ birle, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî min şehri Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-emâcid Ali Ağa b. Hasan el-Cündî, Umdetü erbâbi’t-tahrîr ve’l-kalem Mustafa Efendi tezkireci-i sadr-ı a‘zam, Mahmud Efendi tezkireci-i sadr-ı a‘zam, Umdetü’l-emâcid Mehmed Ağa, Mustafa [Efendi] el-Müderris, Ali Efendi b. Atazâde, Yusuf Ağa el-Cündî, İsmail b. Turgud, Yusuf Efendi b. ( ), Hüseyin Efendi el-Müderris.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 150 - Hüküm no: 135 - Orijinal metin no: [26a-1])﻿

﻿

﻿

136. Hüküm

El-Hâc Mehmed Beşe b. Abdullah’ın Yarhisârî Mustafa Efendi Vakfı’na ait icâreteynli vakıf menzilin tasarruf hakkını Mehmed Çavuş b. Hüseyin’e devrettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Firuz Ağa mahallesi sükkânından el-Hâc Mehmed Beşe b. Abdullah er-Râcil meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, dergâh-ı âlî yeniçerileri ocağı çavuşlarından Mehmed Çavuş b. Hüseyin nâm kimesne mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mahmiye-i merkūmede Yarhisârî Mustafa Efendi Vakfı’ndan mahalle-i merkūmede vâki‘ bir tarafı vakıf ve [bir] tarafı Ahmed Çavuş Vakfı ve bir tarafı tarîk-i hâs ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup, iki beyt-i süflîyi ve kenîf ve muhavvata-i yesîreyi müştemil olup icâre-i mu‘accele ve yevmî iki akçe icâre-i müeccele ile yedimde ve taht-ı tasarrufumda olan bir bâb menzilin hakk-ı tasarrufunu, vakf-ı merkūmun bi’l-fi‘il mütevellîsi olan Mustafa Çavuş ma‘rifetiyle mezbûr Mehmed Çavuş’a tefvîz ve teslîm eylediğimde, mezbûr Mehmed Çavuş dahi tefevvuz ve tesellüm eyledikden sonra mukābele-i tefvîzde yedinden yirmi bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçesin alıp kabz eyledim. Min ba‘d menzili merkūmu mezbûr Mehmed Çavuş mutasarrıf olsun dedikde, mukırr-ı merkūm el-Hâc Mehmed Beşe’yi ikrâr-ı meşrûhunda mûmâ-ileyh Mehmed Çavuş dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve minvâl-i muharrer üzere tefevvuz ve kabûl eylediğini tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî gurreti Rebî‘ilevvel min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Efendi b. Ahmed el-İmâm, Mehmed b. el-Hâc Hüsam el-Müezzin, Mehmed Ağa b. Mirza, Eyüb Ağa b. Kara Ali Ağa, Osman Beşe b. Mustafa er-Râcil, Osman Efendi b. Mehmed el-Müderris, İbrahim b. Hüseyin, Mahmud b. Seydî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 152 - Hüküm no: 136 - Orijinal metin no: [26a-2])﻿

﻿

﻿

137. Hüküm

Sikender v. Agob Sultan Mehmed Vakfı reâyâsından olduğundan İstanbul’da cizye vergisini toplamaya memur Avasıl’ın talebinin reddi

Vilâyet-i Anadolu’da Divriği kazâsına tâbi‘ Kesme nâm karye ahâlîsinden Avasıl v. ( ) nâm Ermeni meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, işbu hâmilü’l-kitâb Sikender v. Agob nâm şâb Ermeni muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve bast-ı merâm edip, karye-i mezbûre ahâlîsinden olup mahmiye-i İstanbul’da kâr u kisb üzre olan zimmîlerden baş harâclarını cem‘e me’mûr olmağın, mezbûr Sikender’in babası mezkûr Agob karye-i mezbûre ahâlîsinden olmakla sulbî oğlu mezkûr Sikender’in işbu bin kırk senesinde üzerine lâzım gelen iki yüz yetmiş akçe baş harâcını mezkûr Sikender’den taleb eyledikde, vermede ta‘allül eder suâl olunup alıverilmek matlûbumdur dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Sikender cevâbında, ben merhûm ve mağfûrun leh Sultan Mehmed Hân -aleyhi’r-rahmetü ve’l-gufrân-Vakfı re‘âyâsına mülhak olup cizye-i re’simi vakf-ı mezbûr mütevellîlerine edâ ederim, hattâ vech-i meşrûh üzre vakf-ı mezbûr re‘âyâsından olduğumu defteri vakf nâtıkdır deyü hâlâ vakf-ı mezbûr mütevellîsi olan fahrü’l-a‘yân Süleyman Bey’i defteri vakf ile ihzâr edip mezbûr Süleyman Bey istintâk olundukda, mezbûr Sikender mütevellîsi olduğum vakf-ı mezbûr re‘âyâsındandır, mezbûrun cizye-i re’sini her sene cânib-i vakf için ben ahz u kabz [ederim] dedikde, mezbûr Avasıl min ba‘d bi gayri vech mezbûr Sikender’e mu‘ârazadan men‘ olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-hâdî aşer fî Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf Ağa b. Kadı reisü’l-muhzırîn, Mehmed Ağa b. ( ), Mehmed Beşe b. Yusuf çukadâr, Mehmed b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 152 - Hüküm no: 137 - Orijinal metin no: [26b-1])﻿

﻿

﻿

138. Hüküm

Aişe Hatun bt. Hasan Ağa’nın menzilini Karaçelebizâde Evkâfı’na bey‘ bi’l-istiğlâl yoluyla sattığı

Husûs-ı âti’l-beyânın mahallinde tahrîri iltimâs olmağın savb-ı şer‘den Mevlânâ Mehmed Efendi b. Mehmed el-kadı irsâl olunup, ol dahi zeyl-i kitâbda mastûrü’l-esâmî müslimîn ile mahmiye-i İstanbul’da sâbıkan Temeşvâr Defterdârı olan Mustafa Efendi b. Ali[’nin] sâkin olduğu menzile varılıp akd-i meclis olundukda, mezbûr Mustafa Efendi’nin hâlâ zevcesi olup Müstakīm bt. Abdullah ve Safa bt. ( ) nâm hâtunlar ta‘rîfleriyle mu‘arrefe olan fahrü’l-muhadderât Aişe Hâtun bt. Hasan Ağa meclisi şer‘-i lâzımü’t-teşrîfde, merhûm ve mağfûrun lehâ Hatice Hâtun bt. el-merhûm Hüsam Efendi eş-şehîr bi Karaçelebizâde evkāfına bi’l-fi‘il mütevellî olan fahrü’l-eimmeti’l-kirâm Mehmed Efendi b. Ali mahzarında bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, silk-i mülkümde münselik mahalle-i mezbûrede vâki‘ iki tarafı Kurd Ağa b. ( ) mülkü ve bir tarafı Hasan Bey b. ( ) mülkü ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd mülk menzilimi, bin kırk üç senesi Rebî‘ulûlâ gurresinde tarafeynden îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile mezbûr Mehmed Efendi’ye yüz seksen bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘ edip, ol dahi mütevellîsi olduğu mâl-ı vakf-ı mezbûr ile vakf için iştirâ ve kabz ve tesellüm eyledikden sonra yine târih-i mezbûrdan bir sene tamâmına değin menzili mahdûd-ı mezkûru yirmi yedi bin mezbûru’n-na‘t akçe icâre ile bana îcâr edip, ben dahi minvâl-i meşrûh üzre istîcâr ve kabûl eyledim dedikde, mukırra-i mezbûrenin vech-i muharrer üzre cârî ve sâdır olan ikrârını mütevellî-i mezbûr Mehmed Efendi vicâhen tasdîk ve şifâhen [tahkīk] eyleyip, ba‘dehû menzili mezbûrun derkine bâyi‘a-i müşârunileyhânın zevci mezkûr Mustafa Efendi emr ve kabûlü hâviye kefâlet ile kefîl oldukdan sonra vâki‘ hâli Mevlânâ-yı mezbûr mahallinde tahrîr edip, ba‘dehû meclisi şer‘e gelip vukū‘u üzre ihbâr ve takrîr-i etmeğin, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâbi‘ min şehri Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-kuzât Ataullah Efendi b. el-Hâc Hüseyin el-kadı, Mustafa Efendi b. Abdülmümin eş-şehîr Şeyhzâde, Fahrü’l-eimme Mahmud Efendi b. Seydî, Fahrü’l-akrân Hasan Bey b. Mustafa, Hasan Çavuş b. Abdülmennân, Mehmed Efendi b. Mustafa, Receb b. Bâli, Musli b. Musa, Ali b. Abdi.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 153 - Hüküm no: 138 - Orijinal metin no: [26b-2])﻿

﻿

﻿

139. Hüküm

Atmacacıbaşı vakfı menzilin Handan Efendi’ye tevcih edildiği

Ashâb-ı hayrâtdan Atmacacıbaşı demekle ma‘rûf ( ) nâm sâhibü’l-hayr vakf edip süknâsını ulemâdan bir racül-i sâliha şart eylediği mahmiye-i İstanbul’da Siyavuş Paşa Sarayı kurbunda Hacı Hamza mahallesinde vâki‘ bir tarafı Korucu Sinan Bey mülkü ile ve bir tarafı Siyavuş Paşazâde Etmekcibaşısı Hüseyin Bey mülkü ile ve bir tarafı Kazancıbaşı odaları ile ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan menzilde mukaddemâ tevcîh-i hâkimü’ş-şer‘ sâkin olan kuzâtdan Gümüşî Mehmed Efendi nâm kimesnenin mülk menzili olup ihtiyâcı olmadığı ecilden menzili mezbûru hilâf-ı şart-ı vâkıf âhara îcâr etmeğin, menzili mezbûrun süknâsına hâlâ eşedd-i ihtiyâc ile muhtâc olan umdetü’l-müderrisîni’l-kirâm kıdvetü’l-mütehakkıkīni’l-fihâm Handan Efendi’ye tevcîh olunup, tasarrufu için işbu hurûf li ecli’t-temessük ketb ve yedine def‘ olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî min şehri Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Mirza Çavuş b. Mustafa, Zahrü’l-a‘yân Veli Ağa b. Mustafa, Fahrü’l-akrân Mehmed Ağa b. ( ), Yusuf Ağa b. Kadı, Mehmed Beşe b. Yusuf çukadâr, Ali b. Veli.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 154 - Hüküm no: 139 - Orijinal metin no: [26b-3])﻿

﻿

﻿

140. Hüküm

Köle diye satılan Yusuf b. Abdullah’ın âzatlı olduğu ve hürriyetine hükmedildiği

Udûlden Abdurrahman Efendi b. Ahmed Efendi ve Abdülganî Efendi b. Mustafa nâm kimesneler meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda -sâneha’llâhu te‘âlâ ani’l-be’sâi ve’d-darrâi-hâzırân olup, Kasım Efendi b. Mehmed’den iştirâ ettiği âtiyyü’l-vasf gulâma vâzı‘-ı yed olan ve husûs-ı âtiyyü’z-zikri inkâr eden Hasan Çelebi b. ( ) nâm hasm-ı câhid mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Rûsiyyü’l-asl hâfız-ı hâze’l-kitâb Yusuf b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, gulâm-ı mezkûr el-yevm hürdür, silk-i ahrâr-ı asliyyîne dâhildir. Mezbûr Kasım efendinin kulu iken, Kasım Efendi bizim yanımızda ve katımızda onu âzat etmiş ve silk-i ahrâra idrâc etmişdir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince hürriyetine hükmedildi. Cerâ zâlike fî şehri Rebî‘ilevvel sene 1043.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf Ağa b. Kadı reisü’l-muhzırîn, fahrü’l-a‘yân Mirza Çavuş b. Mustafa kethüdâ-yı kazasker, Mehmed Beşe b. Yusuf çukadâr

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 154 - Hüküm no: 140 - Orijinal metin no: [26b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

141. Hüküm

Muhzırbaşı Sinan Bey Vakfı menzillerinin kiracısı Cafer Efendi b. Şeyh Behrâm’ın bunları kiralamaktan vazgeçip vakıf hakdarı Zahide Hatun’a devrettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye’de nefs-i Balat’da Camcı Muhyiddin mahallesinde sâkin olup belde-i Vize’de iftâya me’mûr olan fahrü’l-ulemâ Cafer Efendi b. el-merhûm Şeyh Behrâm meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, mahmiye-i merkūmede vâki‘ merhûm Muhzırbaşı Sinan Bey nâm sâhibü’l-hayrın atîki Zülfikar b. Abdullah nâm kimesnenin sulbiye kızı ve âti’z-zikr olan iki bâb vakıf menzilin meşrûtun-aleyhâsı olan bâ‘isetü’l-kitâb Zahide Hâtun mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, merhûm-ı müşârunileyh Sinan Bey Vakfı’ndan mahalle-i merkūmede vâki‘ olup, bir tarafı Sekbanbaşı mülkü demekle ma‘rûf menzil ve bir tarafı Mosi nâm Yahudi mülkü ve bir tarafı Samarya nâm Yahudiye mülkü ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan menzil ile medîne-i Ebâ Eyyûb-i Ensârî mahallâtından Baba Haydar mahallesinde vâki‘ olup, bir tarafı Sağır Şeyh mülkü ve bir tarafı Ebûbekir Çelebi mülkü ve bir tarafı Papuççu Ebûbekir mülkü ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup merkūme Zahide’nin meşrûtun-aleyhâsı olan iki bâb menzil mukaddemâ benim yedimde olmakla, zikr olunan menzilin her birinin ba‘zı mevzi‘ini izn-i mütevellî ile ta‘mîr edip mâlımdan küllî akçe sarf eylemiş idim. El-hâletü hâzihî zikr olunan menzilleri hasbemâ şarti’l-vâkıf merkūme Zahide Hâtun’a teslîm edip vech-i meşrûh üzre sarf eylediğim meblağ mukābelesinde merkūmenin yedinden iki bin akçe alıp kabz edip, mâ‘adâsından merkūmenin zimmetini ibrâ ve iskāt eyledim. Min ba‘d zikr olunan menzillerde bir vechile alâkam yokdur dedikde, müşârunileyh Cafer Efendi’yi kelimât-ı meşrûhasında merkūme Zahide Hâtun dahi bi’l-muvâcehe tasdîk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâ’ili Rebî‘ulâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Efendi b. Abdülgaffâr müfettişü’l-evkāf sâbıkan, Hasan Efendi el-kadı, Abdullah Efendi …?, Hasan Çavuş el-Mübâşir, Yusuf Bey el-Cündî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 155 - Hüküm no: 141 - Orijinal metin no: [27a-1])﻿

﻿

﻿

142. Hüküm

Mehmed Reis Vakfı’na ait menzilin icâreteyn yoluyla Saliha Hatun’a kiralandığı

Mahmiye-i Galata mahallâtından Şehsuvar mahallesinde vâki‘ bir tarafı el-Hâc Ali b. ( ) mülkü ve bir tarafı Ali Reis Vakfı ve bir tarafı tarîk-i hâs ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup, merhûm Mehmed Reis vakf edip süknâsını evvelâ kendi nefsine ba‘dehû zevcesi Kâmile bt. Abdullah nâm hâtuna ba‘dehâ mu‘tekası Yasemin bt. Abdullah’a ve ba‘dehû mu‘tekası Rahime bt. Abdullah nâm hâtuna şart eylediği menzilin hâlâ hasbî mütevellîsi olan fahrü kuzâti’l-İslâm Şaban Efendi b. Mehmed meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, işbu hâfızatü’l-kitâb Saliha bt. ( ) nâm hâtun mahzarında takrîr-i kelâm edip, vâkıf-ı mezbûr ve zevcesi mezkûre Kâmile ve mu‘tekası mesfûre Yasemin mutasarrıfesi olup, hâlâ nevbeti tasarruf menzili mezbûr-ı mezkûrda Rahime’nin olup, lâkin işrâf-ı küllî ile harâbe müşrif olup ta‘mîr ve meremmetine cânib-i vakıfda müsâ‘ade dahi olmamağın, menzili mezbûru merkūme Rahime’nin rızâsıyla âhara icâre-i mu‘accele ve müeccele ile îcâr etmek lâzım geldikde, mezkûre Saliha Hâtun tâlibe ve râgibe olmağın, cânib-i vakf için yedinden iki bin akçe icâre-i mu‘accele alıp kabz edip, târih-i kitâb şehri gurresinden beher mâh otuzar akçe ücret-i müeccele ile merkūme Saliha Hâtun îcâr edip, ol dahi istîcâr ve kabûl eyledikden sonra menzili mezbûrda icâre-i mu‘accelesine mahsûb olmak üzre kendi mâlından ebniye ihdâsına izin verdim dediğinde, mütevellî-i müşârunileyhin minvâl-i meşrûh üzre ve cârî ve sâdır olan kelâmını mezkûre Saliha Hâtun vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâbi‘ min şehri Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Halîfe b. ( ) el-İmâm, Mustafa Çelebi b. Şaban Efendi, Mehmed Reis b. Murad, el-Hâc Perviz, el-Hâc Ali b. Kasım, el-Hâc Murad [b.] Abdullah, Kabil b. Abdullah, el-Hâc Hasan? b. ( ).

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 156 - Hüküm no: 142 - Orijinal metin no: [27a-2])﻿

﻿

﻿

143. Hüküm

Hâkimin, Şaban Efendi b. Mehmed’i Mehmed Reis Vakfı’na mütevellî atadığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb bi tevkī‘ihi’ş-şerîfi’l-müstetâb, hâmil-i hâze’l-kitâb fahrü kuzâti’l-İslâm Şaban Efendi b. Mehmed’i, merhûm Mehmed Reis’in vakfettiği mahrûse-i Galata mahallâtından Şehsuvar mahallesinde vâki‘, hudûdu inde’l-cîrân ma‘lûm olan ve harâba müşrif bulunan vakıf menzilin umûrunu görmek için ve icâre ve sâir husûslarda mütevellîye ihtiyâcına binâen vakf-ı mezbûrun hasbî mütevellîliğine nasb etti. Şaban Efendi de tevliye-i mezbûreyi kabûl edip hidemât-ı lâzimesini üzerine aldı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâdis min şehri Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Sâbikūn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 156 - Hüküm no: 143 - Orijinal metin no: [27a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

144. Hüküm

Mustafa Çelebi b. Ali’nin alacak talebinin zaman aşımı sebebiyle reddi

Mahrûse-i İstanbul’da Altımermer kurbunda sâkin Mustafa Çelebi b. Ali meclisi şer‘-i şerîfde, mahrûse-i merkūmede sâkin iken bundan akdem vefât eden merhûm Murad Çavuş b. Mehmed’in sulbî oğlu ve hasran vârisi olan fahrü’l-akrân İbrahim Ağa mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, bin yirmi altı senesinde bi’l-fi‘il Kastamonu nâzırı olan Mehmed Çavuş nâm kimesneye mâl-ı hâlisimden bi tarîki’l-karzi’ş-şer‘î bin sikke-i hasene verip, ol dahi iktirâz ve kabûl eyledikden sonra müteveffâ-yı mezbûr Murad Ağa meblağ-ı mersûma tarafeynden emr ve kabûlü hâviye kefâlet ile kefîl olduğundan mâ‘adâ mersûm Murad Ağa kendinin taht-ı tasarrufunda olan vilâyet-i Anadolu’da nefs-i İznikmid’de Topyeri demekle ma‘rûf mevzi‘de vâki‘ lede’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd olan vakıf çiftliği bana meblağ-ı mersûm mukābelesinde rehin vaz‘ etmişdir. Hâlâ mezbûr Murad Ağa vefât edip muhallefâtına oğlu mezbûr İbrahim Ağa vaz‘-ı yed etmeğin, meblağ-ı merkūm bin sikke altını mezbûr İbrahim Ağa’dan taleb ederim dedikde, müdde‘î-i mezbûr Mustafa Çelebi’nin takrîri üzre vakfın rehin olması câiz olmadığından mâ‘adâ üzerinden bilâ-özr-i şer‘î bu mikdâr zamân mürûr eden da‘vâ bilâ-emr istimâ‘ olunmayıp mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî aşer min Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Bey b. Abdullah el-bevvâbu’s-sultânî, Abdurrahman Çelebi b. Hüseyin el-Müezzin, Ahmed Ağa b. Mustafa el-Müezzin, Ahmed Çelebi b. Hüseyin, Hüseyin Çelebi b. Hüsrev, Receb Çavuş [b.] Ali, Ali Çelebi b. ( ), Ahmed Bey b. Osman, Ali Çavuş, Osman Çelebi b. Yusuf Bey.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 157 - Hüküm no: 144 - Orijinal metin no: [27b-1])﻿

﻿

﻿

145. Hüküm

Mehmed Subaşı b. Süleyman’ın Rus asıllı kölesini âzat ettiği

Elân mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Hoşkadem mahallesinde sâkin olan otuz ikinci ağa bölüğü bölükbaşısı fahrü’l-emâsil ve’l-a‘yân Mehmed Subaşı b. Süleyman kıbelinden hasm-ı şer‘î câhid mahzarında âtiyyü’z-zikr âzat ve tahrîr ikrârına vekâleti Hamza b. Mahmud ve Hasan b. Memi’nin şehâdetleri ile sâbit olan el-Hâc Mehmed Beşe b. Abdi er-Râcil nâm kimesne meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâda hâzır olup, müvekkili merkūmunun, rıkkını mu‘terif olan, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sakallı, Rûsiyyü’l-asl bâ‘is-i hâze’l-kitâb Hüseyin b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li-sevâbihi’l-cesîm âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf etti. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür bir kimesne oldu. Efendilerin âzatlı köleler üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis aşere min şehri Rebî‘ilâhir min şuhûri sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud Hâce el-İmâm, Yusuf Halîfe el-Müezzin, Mustafa Efendi el-Kâtib, Eyüb Beşe b. Abdullah odabaşı, Ali Beşe ellinci bölük vekil-harcı, Hüseyin Ağa b. Abdullah korucu, Hasan b. Ahmed el-muhzır, Yunus b. Zekeriya el-muhzır, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Halil Beşe b. Hüseyin vekil-harc-ı elli yedinci bölük

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 157 - Hüküm no: 145 - Orijinal metin no: [27b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

146. Hüküm

İdris b. Ömer’in Mustafa Bey b. Gazanfer’e olan borcunu ikrar ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Baklahanı kurbunda Darbhâne mahallesinde sâkin olan sipâh tâyifesinden bâ‘isü’l-kitâb Mustafa Bey b. Gazanfer nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde, kazâ-i Galata tevâbi‘inden Kasımpaşa kasabasında Yahya Kethüdâ odalarında sâkin olan İdris b. Ömer Amr nâm kimesne mahzarında takrîr-i kelâm edip, bundan akdem mezbûr İdris’in zimmetinde cihet-i karzdan sekiz bin akçem alıp hâlâ taleb eylediğimde, yedi bin akçesin ikrâr ve bin akçesin inkâr etmekle mezbûru ihzâr eyledim. Vâki‘ hâl mezbûrdan suâl olunup i‘tirâfı mûcebince zikr olunan yedi bin akçe alıverilmek taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr İdris cevâbında, fi’l-vâki‘ mezbûr Mustafa Bey’e vech-i meşrûh üzre cihet-i karzdan yedi bin akçe lâzımü’l-edâ deynim vardır dedikde, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î edâsına tenbîh olunup mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî aşer min şehri Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Halil Bey b. Salih el-Cündî, Siyavuş Bey b. Abdullah el-Cündî, Mehmed Beşe b. İsmail er-Râcil, Abdülganî b. Ali er-Râcil, Hüseyin Çelebi b. Abdullah, Ferhad Bey b. Hasan el-Cündî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 158 - Hüküm no: 146 - Orijinal metin no: [28a-1])﻿

﻿

﻿

147. Hüküm

Arpacızâde Mehmed Efendi vârislerinin tereke davasında birbirlerinin zimmetini ibrâ ettiği

Fi’l-asl vilâyet-i Anadolu’da medîne-i Kayseriye’de Bozanlar mahallesi ahâlîsinden olup bundan akdem Medîne-i Münevvere kazâsından münfasıl iken müteveffâ olan merhûm Arpacızâde Mehmed Efendi’nin sulbî oğlu olup mahmiye-i Kostantıniyye’de Derviş Ali mahallesinde müteveffâ olan Ahmed Çelebi nâm sagīrin verâseti vâlidesi Aişe bt. Abdullah nâm hâtun ile li-ebeveyn ammi Osman Efendi b. İbrahim nâm kimesneye münhasıra olmakla, muhallefâtının sülüsü vâlidesi merkūme Aişe Hâtun’a ve sülüsânı ammi-i merkūm Osman Efendi’ye isâbet eylediği zâhir ve müte‘ayyin oldukdan sonra merkūm Osman Efendi meclisi şer‘de merkūme Aişe Hâtun mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, müteveffâ-yı merkūm Ahmed Çelebi’nin muhallefâtından zikr olunan Derviş Ali mahallesinde vâki‘ olup, hudûd ve müştemilâtı beynimizde ve lede’l-cîrân ma‘lûm olan bir bâb menzil ile müddet-i merkūmede zikri sebk eden Bozanlar mahallesinde vâki‘ ma‘lûmü’l-hudûd bir bâb menzil ve Kulaklı nâm mevzi‘de vâki‘ ma‘lûmü’l-hudûd bir kıt‘a bağ ile Gurunlar? nâm mevzi‘de vâki‘ ma‘lûmü’l-hudûd bir kıt‘a [bağ] ve bir kıt‘a bağçenin vech-i meşrûh üzre sülüsü merkūme Aişe Hâtun’a ve sülüsânı bana isâbet edip ve muhallefât-ı merkūmeden hâric ez-defter altı yüz filori ile on sekiz bin kıymetli Musul esbâbı husûsunda beynimizde münâza‘ât-ı kesîre vâkı‘a olmuş iken muhallefât-ı merkūmeyi mezbûre Aişe Hâtun ile bi’t-terâzî iktisâm eylediğimizde, zikr olunan Derviş Ali mahallesinde vâki‘ olup sâlifü’z-zikr olan menzil merkūme Aişe Hâtun’un muhallefât-ı merkūmeden kendiye âyid olan sülüs hissesi mukābelesinde ta‘yîn olunup ve medîne-i merkūmede vâki‘ zikri sebk eden Bozanlar mahallesinde vâki‘ olup, benim makbûzum olan bir bâb menzil ile Kulaklıkaya ve Gurunlar nâm mevzi‘lerde vâki‘ iki kıt‘a bağ ve bir kıt‘a bahçe muhallefât-ı merkūmeden benim sülüsân hissem mukābelesinde ta‘yîn olunmakla, zikri sebk eden Derviş Ali mahallesinde vâki‘ olan menzil müstakillen merkūme hâtunun mülkü olup ve medîne-i merkūmede vâki‘ zikirleri sebk eden bir bâb menzil ve iki kıt‘a bağ ve bir kıt‘a bağçe dahi müstakillen benim mülküm olmak üzre tereke-i merkūmeyi vech-i meşrûh üzre iktisâm ve kabûl eylediğimizden sonra zikr olunan altı yüz filori ile on sekiz bin akçe kıymetli Musul esbâbına müte‘allik olan cemî‘-i da‘vâ ve talebden her birimiz âharın zimmetini bi’l-vekâle ibrâ-i âmm-ı kātı‘u’n-nizâ‘la ibrâ ve iskāt eyledik. Min ba‘d tereke-i merkūmeye müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ımız yokdur dedikde, mukırr-ı merkūm Osman Efendi’yi kelimât-ı meşrûhasında merkūme Aişe Hâtun dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve tereke-i mersûmeyi minvâl-i muharrer üzre iktisâm ve kabûl edip zikr olunan altı yüz filori murâdımız sekiz bin akçe kıymetli Musul esbâbına müte‘allik olan da‘vâdan kendi dahi merkūm Osman Efendi’nin zimmetini ibrâ ve iskāt eylediğin tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâili Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Receb Efendi b. Sadık el-Müderris, Mehmed Efendi b. Mehmed el-kadı, Ali b. Hüseyin, Yusuf Bey b. Abdullah, Abdullah Halîfe el-İmâm, Rıdvan Halîfe b. Abdullah el-Müezzin, Haydar Dede b. Abdullah, Himmet Beşe b. Mehmed en-neccâr, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Fahrü’l-müderrisîn Abdülmecid b. Abdülbâkī Çavuş, Ali Çelebi el-Kâtib.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 159 - Hüküm no: 147 - Orijinal metin no: [28a-2])﻿

﻿

﻿

148. Hüküm

Çoban Mustafa Paşa Vakfı İstanbul akarâtı câbîsi Ramazan Bey b. Şaban’ın sefere gideceğinden yerine vekil tayin ettiği

Mahrûse-i Üsküdar kazâsına tâbi‘ kasaba-i Gekvize’de medfûn olan merhûm Mustafa Paşa Vakfı’ndan mahmiye-i İstanbul’da vâki‘ olan akārâtına yevmî beşer akçe ile kâtib ve sâyir evkāfına câbî olan Ramazan Bey b. Şaban nâm kimesne zümre-i sipâhiden olup, hâlâ sefer-i hümâyûna teveccüh iktizâ etmeğin, yerine işbu hâzır bi’l-meclis olan Mehmed b. Mehmed nâm kimesneyi tevkîl ve kāimmakām nasb eyleyip ol dahi kabûl ve hizmeti lâzımesini edâya müte‘ahhid olmağın, sûret-i hâl bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘i’lâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Murad, Kasım b. Osman, Mustafa b. Mehmed, Ahmed b. Mahmud.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 160 - Hüküm no: 148 - Orijinal metin no: [28b-1])﻿

﻿

﻿

149. Hüküm

Hasan Subaşı b. Ahmed’in cariyesini âzat ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Akseki mahallesinde sâkin olan ve Atebe-i aliyye-i sultâniyede vâki‘ yayabaşılara mahsûs odalardan yedincisinin odabaşısı olan fahrü’l-akrân Hasan Subaşı b. Ahmed meclisi şer‘-i şerîfde -sâneha’llâhü te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, esmer, iri gözlü, açık kaşlı, yüzünde eser-i cerh bulunan, Almaneviyyü’l-asl?, hâfıza-i hâze’l-kitâb Canfedâ bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâtihi yevme yestezıllu’l-mer’u tahte zılli sadakātihî, âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hurre oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin Efendi b. Mehmed el-İmâm, Osman Çelebi b. Hamza el-Müezzin, Osman Beşe b. er-Râcil, Süleyman Çelebi b. er-Râcil, Hasan Çelebi b. Mustafa, Şaban Halîfe b. Aynî, Hasan Dede b. Abdullah, Yakub Çavuş b. Mehmed, Mehmed Çavuş b. ( ), Hasan Beşe b. ( ), Hüseyin Bey b. el-Cündî, Emrullah Efendi b. el-Hâc, Ferhad Beşe b. Abdullah ve gayruhüm

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 160 - Hüküm no: 149 - Orijinal metin no: [28b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

150. Hüküm

Hasan Subaşı b. Ahmed’in, evini karısı Belkıs Hatun bt. Abdullah’a sattığı

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Akseki mahallesinde sâkin olan ve Atebe-i aliyye-i sultâniyede vâki‘ yayabaşılara mahsûs odalardan yedincisinin odabaşısı olan fahrü’l-akrân Hasan Subaşı b. Ahmed meclisi şer‘-i şerîfde -sâneha’llâhü te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i merkūmede vâki‘, bir tarafdan merhûme Sultan Hâtun Dârü’t-ta‘lîmi, diğer tarafdan Ali Beşe vakfı, öteki tarafdan Mehmed b. Bakkalzâde mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan, altında ahır ve helâ bulunan fevkānî bir beyti, fevkānî iki beyti, tahtânî iki beyti, mutfağı, müşterek su kuyusunu, helâyı, avluyu eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli bahçeyi müştemil bulunan cemî‘-i menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkıyla râyicü’l-vakt elli iki bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla zevcesi hâfıza-i hâze’l-kitâb Belkıs Hâtun bt. Abdullah nâm hâtuna îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Müşteriye-i merkūme kıbelinden hasm-ı şer‘î câhid mahzarında ikrârı tasdîka vekâleti mahalle-i mezbûre imâmı Hüseyin Efendi b. Mehmed ve mahalle-i merkūme sükkânından Osman Çelebi b. Hamza er-Râcil nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Seyyid Ömer b. Seyyid Hasan nâm kimesne vâki‘ ikrârı bi’l-vekâle vicâhen ve şifâhen tasdîk etti. Cerâ zâlike ve fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 161 - Hüküm no: 150 - Orijinal metin no: [28b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

151. Hüküm

Sefere giden yayabaşı Hasan Subaşı b. Ahmed’in hanımında kalan eşyaları

Mahmiye-i İstanbul’da Akseki mahallesi sâkinlerinden olup hâlâ beyne’r-râcilin yedinci yayabaşılara mahsûs odanın zâbiti olan fahrü’l-akrân Hasan Subaşı b. Ahmed nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde, hâlâ zevce-i menkûhası olan râfi‘atü’l-kitâb Belkıs Hâtun bt. Abdullah tarafından husûs-ı âti’l-beyâna tasdîka vekîl olup, hasm-ı câhid-i şer‘î mahzarında vech-i mu‘teber-i mer‘î üzre vekâleti sâbite olan Seyyid Ömer b. es-Seyyid Hasan nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm eyleyip inşâallâhü te‘âlâ ben hâlâ fermân olan sefer-i zafer-rehîn-i hümâyûna teveccüh ve azîmet üzre olmağın, silk-i mülkümde olan eşyâdan zevcem müvekkile-i mezbûre hâtun yedinde ancak bir mor çuka ferâce ve sansar kürkü kaplı bir siyah çuka ferâce ve bir mor çuka çakşır ve bir gümüşlü raht ve bir gümüşlü garâre ve bir sürh ve bir beyâzî velence ve bir yemeni yorgan ve iki yasdık ve bir orta Selânik keçesi ve bir köhne ipi olup eşyâ-i mezkûreden mâ‘adâ mezkûre Belkıs Hâtun yedinde ism-i mâl ıtlâk olunur bir şeyim yokdur dedikde, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î sûret-i hâl bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn el-mezbûrûn.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 161 - Hüküm no: 151 - Orijinal metin no: [28b-4])﻿

﻿

﻿

152. Hüküm

İbrahim Ağa b. Mahmud’un Rus asıllı cariyesini âzat ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Murad Paşa-yı atîk mahallesinde sâkin olan fahrü’l-emâsil ve’l-akrân İbrahim Ağa b. Mahmud meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terife, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Rûsiyyetü’l-asl hâfıza-i hâzihi’l-vesîka Canfedâ bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâti rabbihi’l-a‘lâ âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hurre oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ aşere min şehri Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-kuzât Seyyid Mahmud Efendi b. ( ), zahrü’l-eimme el-Hâc Muharrem Efendi b. Sadık, fahrü’l-akrân Yusuf Ağa b. Hüseyin el-müteferrika, Mustafa Çelebi b. Yusuf el-Cündî, Mehmed Beşe b. Abdullah er-Râcil, Muslu Çelebi b. ( ), İbrahim Çelebi b. el-Kazzâz, Osman Beşe b. Hasan er-Râcil, Muslu Çelebi b. Yusuf

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 162 - Hüküm no: 152 - Orijinal metin no: [29a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

153. Hüküm

İbrahim Ağa b. Mahmud’un Rus asıllı kölesini âzat ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Murad Paşa-yı atîk mahallesinde sâkin olan fahrü’l-emâsil ve’l-akrân İbrahim Ağa b. Mahmud meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terif, kısa boylu, sarışın, gök gözlü, sakallı, Rûsiyyü’l-asl hâmil-i hâze’l-kitâb Rıdvan b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâti rabbihi’l-a‘lâ âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ aşere min şehri Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn el-mezbûrûn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 162 - Hüküm no: 153 - Orijinal metin no: [29a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

154. Hüküm

İbrahim Ağa b. Mahmud’un Rus asıllı cariyesini âzat ettiği

Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Murad Paşa-yı atîk mahallesinde sâkin olan fahrü’l-emâsil ve’l-akrân İbrahim Ağa b. Mahmud meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terife, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Rûsiyyetü’l-asl hâmile-i hâze’l-kitâb Peymâne bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâti rabbihi’l-a‘lâ âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hurre oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ aşere min şehri Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn el-mezkûrûn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 163 - Hüküm no: 154 - Orijinal metin no: [29a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

155. Hüküm

Dimoka’nın vârislerinin Mehmed Çelebi b. Pervane aleyhindeki bağ davasının reddi

Kazâ-i havâss-ı aliyye muzâfâtından kasaba-i Çatalca’da Kefere mahallesinde sâkin iken mukaddemâ hâlik olan Dimoka v. ( ) nâm zimmînin verâseti, zevce-i metrûkesi Toybali bt. Pali ve sulbiye kebîre kızı Kaloğa’ya münhasıra olduğu şer‘an müte‘ayyin oldukdan sonra mezbûretân Toybali ve Kaloğa mahfil-i kazâda, âti’l-beyân olan bir kıt‘a bağa hâlâ mülkiyet üzre vâzı‘u’l-yed olduğu şer‘an sâbit olan râfi‘ü’l-kitâb Mehmed Çelebi b. Pervâne nâm kimesne mahzarında üzerine da‘vâ eyleyip, hâlâ mezkûr Mehmed Çelebi’nin yedinde ve tasarrufunda olup, kasaba-i mezbûre sınırında vâki‘ bir tarafı mîrî değirmen kurbunda bir tarafı Kulaksız bağı ve bir tarafı Anastaş v. Yani bağı ve bir tarafı Çukur çayır demekle ma‘rûf mevzi‘i ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd on dönüm mikdârı bir kıt‘a bağ mûrisimiz hâlik-i mezbûr Dimoka’nın terekesinden olup hasran vâriseleri olduğumuz cihetle ikimize intikāl edip mülk-i mevrûsumuz iken mezkûr Mehmed Çelebi bi gayri vech-i şer‘î vaz‘-ı yed etmişdir, suâl olunup bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf kasr-ı yedine tenbîh olunmak matlûbumuzdur dediklerinde, gıbbe’s-suâl mezkûr Mehmed Çelebi cevâbında, fi’l-vâki‘ tafsîl-i hâl zikr olunan minvâl üzre olup, lâkin hâlik-i mezbûr Dimoka zimmetinde cihet-i karzdan on iki bin fiddî râyic fi’l-vakt akçe hakkım olup, vâriseleri olan mezkûretân muvâcehelerinde vech-i şer‘î üzre isbât eyledikden sonra vârisetân-ı mezkûretân hudûd-ı mezkûre ile mahdûd olan bir kıt‘a bağı bana on üç bin mezkûru’n-na‘t akçeye bey‘-i bât-ı kat‘î ile bey‘ ve teslîm ve ba‘de’l-iştirâ zimmetimde semeni olan meblağ-ı mezbûr on üç bin akçenin on iki bin akçesine mevrûsları zimmetlerinde vech-i meşrûh üzre hakkım olan on iki bin akçeye mukāssa eyleyip, mâ‘adâsı olan bin akçesini yedinden bi’t-tamâm alıp kabz etmekle zikr olunan [bağ] mülk-i müşterâm olmuşdur deyü sâbıkan kasaba-i mezbûrede nâibü’ş-şer‘i’l-hatîr olan Osman Efendi b. Ahmed’in hat ve hâtemini müştemil mazmûnu kelâm-ı meşrûhuna muvâfık bin kırk iki Zilhiccesi evâhiri ile müverraha hüccet-i şer‘iyye ibrâz eyleyip, ba‘de’n-nazar ve’l-kırâe vârisetân-ı mezkûretân istintâk olundukda, mazmûn-ı hüccet-i mastûreyi bi tav‘ihâ i‘tirâf etmeğin, mûcebiyle mezkûretân Toybali ve Kaloğa da‘vâ-yı mezkûrdan men‘ olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâili Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İskender Bey b. Şaban, Mehmed b. Ahmed, Ali b. Abdullah, Hüseyin b. Hasan.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 163 - Hüküm no: 155 - Orijinal metin no: [29a-4])﻿

﻿

﻿

156. Hüküm

Mehmed Bey b. Hasan’ın menzil satışından hanımı Saliha bt. Mehmed’e borcu kalmadığı

Mahmiye-i İstanbul’da Gül Câmi‘i kurbunda Mustafa Paşa mahallesinde sâkin olan Mehmed Bey b. Hasan nâm kimesne meclisi şer‘de, zevcesi işbu hâfızatü’l-kitâb Saliha bt. Mehmed Çavuş nâm hâtun mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, zevcem merkūme Saliha Hâtun bundan [akdem] mahalle-i merkūmede vâki‘ inde’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd olan bir bâb mülk menzilini bana otuz bin akçeye bey‘-i kat‘î ile bey‘ ve teslîm eyledikde, ben dahi iştirâ ve kabûl edip semen-i merkūmun beş bin akçesini merkūmeye teslîm edip, yirmi beş bin akçesi zimmetimde iken menzili merkūm muhterik olup, meblağ-ı bâkī[yi] edâya hâzır akçem olmamakla, menzili merkūmun nısfını ve arsası hudûdu ile zevcem merkūme Saliha’ya deyn-i merkūm yirmi beş bin akçe mukābelesinde teslîm eylediğimde, merkūme dahi alıp kabz ve tesellüm edip meblağ-ı merkūm yirmi beş bin akçeden zimmetimi ibrâ ve iskāt eyledi dedikde, mukırr-ı merkūm Mehmed Bey’i kelimât-ı meşrûhasında merkūme Saliha Hâtun dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve minvâl-i muharrer üzre menzili merkūmun nısfını ve arsası[nı] deyn-i merkūm yirmi beş bin akçe mukābelesinde alıp kabz eylediğini tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî ve’l-ışrîn min şehri Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Ağa b. ( ) el-ma‘rûf bi Defterdârzâde, Yusuf Bey b. Abdullah, Ramazan Bey b. Şaban, Mehmed Çelebi b. Hasan, Ali Bey b. Hüseyin.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 164 - Hüküm no: 156 - Orijinal metin no: [29b-1])﻿

﻿

﻿

157. Hüküm

Sekbanbaşılıktan münfasıl Ahmed Ağa’nın evini bey‘ bi’l-istiğlâl ile ellinci ağa bölüğü odası için tesis edilen nakit vakfına sattığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Avrat Pazarı kurbundaki İğneci? mahallesinde sâkin olan sekbanbaşılıktan münfasıl fahrü’l-emâcid ve’l-a‘yân Ahmed Ağa kıbelinden âtiyyü’z-zikr ikrâr-ı bey‘a, kabz-ı semene sonra istîcâra hasm-ı şer‘î mahzarında vekâleti Mustafa b. Şaban ve Ali Beşe b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Abdülgaffâr b. Mehmed meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâda hâzır olup, müvekkili mûmâ ileyhinin, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i merkūmede vâki‘, dâhilî ve hâricî avlulu, dâhilî avlusu tahtânî iki beyti, mutfağı, su kuyusunu ve bahçeyi müştemil olan, hâricî avlusu fevkānî iki beyti, ahırı, selâmlığı hâvî bulunan, bir tarafdan müvekkili mûmâ ileyh mülkü, diğer tarafdan mîrî kethüdâsı Mustafa Ağa mülkü, öteki tarafdan Mehmed Efendi el-kadı mülkü, diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan cemî‘-i menzilini cümle hudûdu ile râyicü’l-vakt yüz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla, mahmiye-i merkūmede vâki‘ ellinci ağa bölüğü odası mühimmâtı için vakfedilen nukūda mütevellî olan hâfız-ı kitâb Osman Bey b. Ali’ye bey‘ ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf etti. Müvekkili mûmâ ileyhin menzili mezbûru mütevellî-i merkūmdan icâreye almak istemesi üzerine mütevellî-i müşârun ileyh, ba‘de’t-tahliye-i şer‘iyye, zeyilde mezkûr ayın gurresinden bir sene tamâmına on beş bin akçe ücret-i kirâ ile menzili mezkûru icâreye verdi. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i merkūm tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Beşe b. Yusuf odabaşı, Mehmed Beşe b. Abdullah …?, Ali Beşe b. Abdullah el-müteferrika, Mustafa Beşe b. Abdülkādir er-Râcil, Piyâle Çavuş b. Abdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 165 - Hüküm no: 157 - Orijinal metin no: [29b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

158. Hüküm

İbrahim Efendi b. Abdülmennân’ın Yasin Bey b. Mehmed’den aldığı meblağı ikrar ettiği

Mukaddemâ Reisülküttâb iken müteveffâ olan merhûm Mustafa Efendi’nin kardeşi olup, medîne-i Âmid ahâlîsinden fahrü’l-akrân Yasin Bey b. Mehmed nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf-i celîlü’ş-şân-ı cemîlü’l-ünvânda sâbıkan atebe-i aliyye-i sultâniyede muhâsebecilik hizmetinde olup mahmiye-i İstanbul mahallâtından Kalenderhâne mahallesinde sâkin umdetü’l-a‘yân İbrahim Efendi b. Abdülmennân nâm kimesne mahzarında takrîr-i kelâm ve bast ani’l-merâm eyleyip, mâbeynimizde ma‘lûm bir husûsun temşiyyeti için kendi mâl-ı hâlisimden müşârunileyh İbrahim Efendi’ye kâmil bin aded guruş-ı riyâlî def‘ ve teslîm edip, anlar dahi kabz ve tesellüm etmişlerdi, suâl ve takrîrleri tahrîr olunmak matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mezkûr İbrahim Efendi cevâbında, fi’l-vâki‘ hâl minvâl-i meşrûh üzre olup mezkûr Yasin Bey mâl-ı hâlisinden beynimizde ma‘lûm bir husûsun temşiyyeti için bana kâmil bin aded riyâl guruş def‘ ve teslîm edip, ben dahi kabz ve tesellüm eyledim deyü bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf eyledikde, sûret-i hâl bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-a‘yân Behrâm Kethüdâ, Umdetü’l-emâcid İbrahim Efendi rûznâmeci, es-Seyyid Osman b. es-Seyyid Ömer, es-Seyyid Ali b. es-Seyyid Veli, Yakub Bey b. Abdullah, Mustafa Bey b. Veli, Musa b. İslâm, Halil b. ( ), Ali Çelebi b. Hasan, Halil Subaşı b. Ali.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 166 - Hüküm no: 158 - Orijinal metin no: [29b-3])﻿

﻿

﻿

159. Hüküm

Reisülküttâb-ı sâbık Mustafa Efendi’nin Mehmed ve Abdullah adlı küçük çocuklarının vasîsinin değiştirildiği

Bundan akdem mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kalenderhâne mahallesinde fevt olan reisülküttâb-ı sâbık merhûm Mustafa Efendi’nin Mehmed ve Abdullah nâm sagīreyn oğullarının tesviye-i umûru için kıbel-i şer‘den mansûb vasî olan ve sâbıkan Atebe-i aliyyede muhâsebe hizmetine me’mûr bulunan umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân İbrahim Efendi b. Abdülmennân meclisi şer‘-i hatîrde hâzır olup vesâyet hizmetinin edâsında aczini izhâr ettiğinde hâkim-i muvakki‘-i a‘le’l-kitâb onu vesâyet-i mezkûreden azl edip yerine müteveffâ-i mezbûrun kardeşi Yasin Bey b. Mehmed’i sagīreyn-i mezkûreynin tesviye-i umûru, hıfz-ı emvâli ve ıslâh-ı şuûnu için rüşd ve bülûğlarına kadar vasî nasb etti. Yasin Bey de vesâyet-i mezkûreyi kabûl edip hidemât-ı lâzimesini üzerine aldı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilevvel sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn el-mezbûrûn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 166 - Hüküm no: 159 - Orijinal metin no: [30a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

160. Hüküm

Reisülküttâb Mustafa Efendi vârislerinin vasî İbrahim Efendi b. Abdülmennân’ın zimmetin ibrâ ettikleri

Mukaddemâ Reisülküttâb olup mahmiye-i İstanbul’da Kalenderhâne mahallesinde müteveffâ olan merhûm Mustafa Efendi b. ( ) nâm kimesnenin verâseti, zevce-i metrûkeleri ( ) Belkıs bt. Abdullah nâm hâtunlara ve sulbiye kebîre kızı Rahime’ye ve sulbî sagīr oğulları Mehmed ve Abdullah’a münhasıra olduğu hâkim-i muvakki‘-i kitâb huzûrunda şer‘an müte‘ayyin oldukdan sonra sagīreyn-i mezkûreynin ammileri ve hâlâ tesviye-i umûrları için kıbel-i şer‘-i hatîrden mansûb vasîleri ve mezkûretân Belkıs Hâtun ve Rahime taraflarından husûs-ı âti’l-beyânda vekîlleri olup, hasm-ı şer‘î mahzarında vech-i mu‘teber-i mer‘î üzre vekâleti sâbite olan Yasin Bey b. Mehmed nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde, mahalle-i mezbûre sâkinlerinden mukaddemâ Başmuhâsebeci olup sagīreyn-i mezbûreynin tesviye-i umûrları için vasîyy-i şer‘îleri iken vesâyetden azl olunan râfi‘ü’l-kitâb umdetü’l-a‘yân İbrahim Efendi b. Abdülmennân nâm kimesne mahzarında bi’l-vesâye ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, müşârunileyh İbrahim Efendi mukaddemâ sagīreyn-i mezbûreynin tesviye-i umûrları için kıbel-i şer‘den mansûb vasîleri olmakla, müteveffâ-yı mezbûrun muhallefâtından ber mûceb-i defteri kassâm-ı askerî yirmi yük doksan beş bin sekiz yüz kırk dokuz akçeye vaz‘-ı yed eyleyip, meblağ-ı mezbûrdan üç yüz yirmi iki bin dokuz yüz on iki akçesin edâ-i düyûn-ı müsbete ve mehr-i müeccel ve resm-i kısmet ve sâyir mesârif-i lâzıme için harc ve sarf edip, mâ‘adâsı olan on yedi yük yetmiş iki bin dokuz yüz otuz yedi akçenin semeni iki yüz yirmi bin altı yüz otuz iki akçe zevce-i metrûkelerden mezbûretân ( ) ve Belkıs ve altışar yük yirmişer bin beşer yüz on altışar akçe ve oğulları sagīreyn-i mezbûreynin her birine üç yük on bin iki yüz seksen üç akçe kızı mezkûre Rahime’ye isâbet etmeğin, hâlâ vekâlet ve vesâyet-i mahkiyyem hasebiyle müvekkilemin ve sagīrân-ı mezbûrânın hisseleri için vech-i meşrûh üzre mezkûr İbrahim Efendi’nin mukaddemâ vesâyeten makbûzu olan cem‘an on altı yük altmış iki bin yüz yirmi bir akçeyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl yedinden alıp kabz eyledim. Min ba‘d muhallefât-ı mezbûreye müte‘allik cemî‘-i de‘âvî ve talebden zimmeti berî olmuşdur dedikde, mukırr-ı mezbûr Yasin Bey’i ikrâr-ı meşrûhunda el-mukarru lehü’l-mesfûr İbrahim Efendi vicâhen tasdîk etmeğin, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn el-mezkûrûn.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 167 - Hüküm no: 160 - Orijinal metin no: [30a-2])﻿

﻿

﻿

161. Hüküm

İbrahim Efendi b. Abdülmennân’ın Yasin Bey b. Mehmed’e ödünçten borcu olduğu

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kalenderhâne mahallesinde sâkin olan Atebe-i aliyyede muhâsebe hizmetine me’mûr bulunan umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân İbrahim Efendi b. Abdülmennân meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, üzerinde ve zimmetinde medîne-i mahrûse ahâlîsinden fahrü’l-akrân Yasin Bey b. Mehmed el-Cündî nâm kimesneye karz-ı şer‘î cihetinden râyicü’l-vakt bin riyâlî kuruş lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ deyni olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr mukarrun leh el-mesfûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn el-mezbûrûn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 168 - Hüküm no: 161 - Orijinal metin no: [30a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

162. Hüküm

Mehmed Bey b. Hasan ile karısı Saliha Hatun bt. Mehmed Çavuş’un muhâlaa yoluyla boşandıkları

Mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Gül câmii kurbundaki Mustafa Paşa mahallesi sükkânından Mehmed Bey b. Hasan nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde -sâneha’llâhu te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup bâ‘isetü’l-kitâb Saliha Hâtun bt. Mehmed Çavuş nâm zevcesini hul‘ eylediğini ikrâr ve itirâf etti. Zevce-i mezbûre de nikâhında ma‘kūdun aleyh olan râyicü’l-vakt altı bin akçe mehr-i müecceli, nafaka-i iddet-i şer‘iyyesi ve meûnet-i süknâsı kendi üzerine olmak üzre onu hul‘ eyledi. Zevce-i mezbûre bu sûretle yeni bir mehir ödenmeden ve akd-i nikâh yapılmadan helâl olmayacak şekilde zevc-i merkūmundan ayrılmış oldu. Vâki‘ ikrâr, zevce-i mezkûre tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Sonra her biri yek diğerinin zimmetini, cemî‘-i de‘âvî, mutâlebât, eymân ve muhâsamâtdan umûmen, zevciyyetle alâkalı da‘vâdan husûsen kātı‘an li’n-nizâ‘ ve râfi‘an li’l-husûme ibrâ-i âm ile ibrâ etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’t-tâsi‘ ve’l-ışrîn min şehri Rebî‘ilevvel min şuhûri sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Ağa el-ma‘rûf bi Defterdârzâde, Yusuf Bey b. Abdullah, Ramazan b. Şaban, Mehmed Çelebi b. Hasan, Ali Bey b. Hüseyin

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 168 - Hüküm no: 162 - Orijinal metin no: [30a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

163. Hüküm

El-Hâc Mehmed Beşe’nin babasından intikal eden çiftlik ve çayırları Hasan Beşe b. Mehmed’e sattığı

Vilâyet-i Rumeli’nde Avlonya sancağında Tepedelen kazâsında Karaşa nâm karyede bundan akdem müteveffâ olan Mustafa b. Abdullah nâm kimesnenin sulbî oğulları olup, hâlâ mahmiye-i Kostantıniyye’de dergâh-ı âlî yeniçerileri odalarından yeni odalarda sekizinci ağa bölüğünün odabaşısı olan el-Hâc Mehmed Beşe nâm kimesne meclisi şer‘de, li-ebeveyn kız kardeşi oğlu olan işbu bâ‘isü’l-kitâb Hasan Beşe b. Mehmed nâm râcil mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, karye-i mezbûrede vâki‘ olup tahtânî ve fevkānî büyût-ı müte‘addideyi ve dört kıt‘a bağı ve bir kıt‘a mülk çayırın yüz kök eşcâr-ı kurûmu müştemil olup bundan akdem bi tarîki’l-irsi’ş-şer‘î babam müteveffâ-yı merkūmdan ve li-ebeveyn ammim olup ba‘dehû müteveffâ olan Mehmed Çavuş nâm kimesneden kezâlik bi tarîki’l-irsi’ş-şer‘î hasran bana intikāl etmekle, ahâlî-i diyâr beyninde ma‘rûf ve pür-iştihâr olup tahdîd ve tavsîfden müstağnî olan iki kıt‘alık çiftliği cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i menâfi‘ ve merâfıkı ile zikr olunan iki kıt‘a çiftliğin dâhilinde vâki‘ olup silk-i mülkümde olan altmış re’s koyun ve beş re’s ma‘lûmü’l-vasf sığır ve sâyir beynimizde ilm-i şer‘î ile ma‘lûm âlât-ı zirâ‘at ve erbâb-ı harâseti kız kardeşim oğlu mezbûr Hasan Beşe’ye safka-i vâhide ile otuz bin nakd-i râyic fi’l-vakt fiddî akçeye bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile bey‘ eyledikde, mezbûr dahi vech-i meşrûh üzre iştirâ ve kabûl edip, semen-i merkūmu bi’t-tamâm ve’l-kemâl yedinden alıp kabz ve tesellüm eylediğinden sonra mebî‘ât-ı merkūmâtı mahallinde zabt ve kabz etmek için mezbûr Hasan Beşe’yi taslît eyledim. Min ba‘d karye-i merkūmede vâki‘ olup minvâl üzre babamdan ve ammimden intikāl eden ma‘lûmü’l-hudûd iki kıt‘a çiftliğin ve sâyir bağlar ve bahçe ve çayır dâhillerinde olan koyun ve sığır ve âlât-ı merkūme cemî‘an merkūmun mülk-i müşterâsı olup, benim [bir] vechile alâkam yokdur dedikde, merkūm el-Hâc Mehmed Beşe’nin vech-i meşrûh üzre sudûr eden i‘tirâfını mersûm Hasan Beşe dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve nehc-i muharrer üzre iştirâ ve kabûl eylediğini tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilâhir min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim Beşe b. Abdullah er-Râcil, Ali Beşe b. Abdullah er-Râcil, el-Hâc Ömer Beşe b. Ali er-Râcil, Mehmed Beşe b. Abdülkerim vekîlü’l-harc, Haydar Beşe b. Murad er-Râcil, İsâ Beşe b. Ali er-Râcil, Hasan Beşe b. Murad er-Râcil, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Mansur b. Hamza.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 168 - Hüküm no: 163 - Orijinal metin no: [30b-1])﻿

﻿

﻿

164. Hüküm

Mehmed Çelebi b. Süleyman Vakfı’na ait yanmış menzilin Aynî Hatun bt. Abdullah’a kiralandığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Manisa[lı] Çelebi mahallesi imâmı ve mahalle-i merkūmede vâki‘ merhûm Mehmed Çelebi b. Süleyman nâm sâhibü’l-hayrın vakfından olup âti’z-zikr olan bir bâb menzilin savb-ı şer‘den mansûb mütevellîsi olan Mustafa Halîfe b. Mehmed nâm kimesne ile vâkıf-ı merkūmun zevce-i metrûkesi zikr olunan menzilin meşrûtun-aleyhâsı olan Zamâne bt. Abdullah nâm hâtun meclisi şer‘de, işbu hâfızatü’l-kitâb Aynî Hâtun bt. Abdullah mahzarında bi tav‘ihâ ikrâr ve takrîr-i kelâm edip merkūm-ı müşârunileyh Mehmed Çelebi mahalle-i merkūmede vâki‘ olup, bir beyt-i süflî ve bir beyt-i ulvî ve bir zulleyi ve kenîfi ve muhavvata-i yesîreyi müştemil olup bir tarafı Mehmed b. Ebülkasım mülkü ve iki tarafı Mi‘mâr Muslihiddin Vakfı ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan bir bâb mülk menzili hâl-i hayâtında hasbeten lillâh vakf ve habs edip süknâsını evvelâ kendi nefsine ba‘de vefâtihî zevcesi merkūme Zamâne Hâtun’a ve ba‘de vefâtihâ evlâdına ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdına ve ba‘de’l-inkırâzi’l-evlâd îcâr olunup, ücret-i hâsılasından mahalle-i merkūme avârızı mühimmâtına senede yüz yirmi beşer akçe verile deyü şart edip vakfiye tahrîr olunmağın, zevce-i metrûkesi merkūme Zamâne Hâtun menzili merkūmda hasbemâ şarti’l-vâkıf sâkine iken bi irâdetillâhi te‘âlâ muhterik olup, hâsıl olan üç bin akçe kıymetli nakzı ile tecdîd ve imâret mümkün olmayıp vech-i meşrûh üzre tecdîde vakfın müsâ‘adesi olmamakla, merkūme Aynî Hâtun menzili merkūmun tecdîd ve imâretine kendi mâlından sarf eylediği meblağ taraf-ı vakıfda ücret-i mu‘accelesine mahsûb olmak üzre tecdîd ve imârete râgıbe olup istîzân eyledikde, minvâl-i muharrer üzre izin verilmek her vechile vakfa nâfi‘ olmağın, tevliyeti mahkiyye ve meşrûtiyyet-i merkūmemiz hasebiyle mersûm[e] Aynî Hâtun menzili mezkûru minvâl-i muharrer üzre tecdîd ve imâret edip kendi mâlından sarf eylediği meblağ cânib-i vakıfda ücret-i mu‘accelesine mahsûb olduğu için müceddeden binâ ve imârete izin verip, menzili mesfûru zikirleri sebk eden üç bin akçe kıymetli nakzı ile merkūme Aynî Hâtun’a teslîm eyledik dediklerinde, mütevellî-i merkūm Mustafa Halîfe ile meşrûtun-aleyhâ olan mersûme Zamâne Hâtun’un nehc-i mastûr üzre sudûr eden kelimâtını mezbûre Aynî Hâtun dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi ( ) şehri Rebî‘ilâhir li sene [1]143.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Efendi b. Ahmed el-Müderris, Ahmed b. İbrahim el-Müezzin, Mustafa b. Mehmed, Hasan Çavuş b. Mahmud, Mehmed Çelebi b. Haydar, Mustafa Bey b. Abdullah, Behrâm Bey b. Abdullah, Ahmed b. Hüseyin.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 169 - Hüküm no: 164 - Orijinal metin no: [30b-2])﻿

﻿

﻿

165. Hüküm

Manol ve Zifre adlı küçüklere vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘le’l-kitâb âmil-i fazli rabbihi’l-vehhâb, Atanos v. Nikola nâm zimmîyi, bundan akdem mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Abdi Subaşı mahallesinde hâlik olan Nikola nâm zimmînin Manol ve Zifre nâm sagīreyninin tesviye-i umûru, hıfz-ı ahvâli ve hâlik-i mezbûr babalarından kendilerine irs-i şer‘le intikāl eden emvâlin zabtı için rüşd ve bülûğlarına kadar vasî nasbetti. O da vesâyet-i mesfûreyi kabûl edip hidemât-ı lâzimesini üzerine aldı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı âhiri’r-Rebî‘ayn sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Piyâle Bey b. Abdullah, İskender Bey b. Osman, Sinan b. Ahmed, Süleyman Bey b. Ali, Yusuf Bey b. Hüseyin

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 170 - Hüküm no: 165 - Orijinal metin no: [31a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

166. Hüküm

Matyoz v. Nikola’nın babasının terekesi davalarında vekil tayin edildiği

Mahmiye-i İstanbul’da Abdi Subaşı mahallesi sâkinlerinden râfi‘ü’l-kitâb Matyoz v. Nikola nâm zimmîden mahfil-i kazâda, da‘vâ-yı sahîha ile mesbûk istişhâd-ı şer‘î sudûrundan sonra mahalle-i mezbûre sâkinlerinden Nikola v. Filota ve Sevasto v. Nakomi nâm zimmîler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘e hâzırân olup, gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î fi’l-hakīka mukaddemâ mahalle-i mezbûrede [Nikola] hâlik olup, verâseti zevcesi Tırandafilo bt. Agusti’ye ve sulbî kebîr oğlu mezbûr Matyoz’a ve sulbiye kebîre kızı Tırandafilo Velisar[’a münhasıra olup], hâlik-i mezbûrun terekesinden kendilere âyid olan hisse-i şer‘iyyelerin tereke-i mezbûreye vâzı‘u’l-yed olanlardan da‘vâ ve taleb ve ahz u kabza ve kendilere îsâl ve iktizâ ederse hukkâm-ı kirâm huzûrunda mürâfa‘a ve muhâsamaya müdde‘î-i mezbûr Matyoz’u bizim huzûrumuzda müvekkil ve nâib-i menâb nasb eylediler, ol dahi vekâlet-i mezbûreyi kabûl ve hizmeti lâzımesin edâya müte‘ahhid ve iltizâm eyledi. Biz bu husûsa bu vech üzre şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyip istişhâd-ı şer‘iyye eylediklerinde, ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl şehâdetleri makbûle olmağın, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ulâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn mezbûrûn.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 171 - Hüküm no: 166 - Orijinal metin no: [31a-2])﻿

﻿

﻿

167. Hüküm

Mehmed Paşa b. Mehmed’in borcunu zamanında ödemeyle rehin verdiği gayrimenkullerini satması için Yusuf Bey b. Mehmed’i vekil tayin ettiği

Mahmiye-i İstanbul’da Yedikule kurbunda Bucakbağı demekle ma‘rûf mahallede sâkin sâbıkan Trabzon Beylerbeyisi olan emîrü’l-ümerâ’i’l-kirâm kebîrü’l-küberâ’i’l-fihâm Mehmed Paşa b. Mehmed nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf-i şâmihü’l-imâdda, mahmiye-i mezbûrede Horhor mahallesi sâkinlerinden râfi‘ü’l-kitâb mefharü’l-akrân Mehmed Bey b. Yahya el-Yesârî mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm eyleyip, mezkûr Mehmed Bey’in hâlâ zimmetinde bin aded riyâlî guruş karz-ı şer‘îden ve bin beş yüz aded riyâlî guruş beynimizde envâ‘ ve eczâsı ma‘lûme müşriye? ve makbûze olan emti‘a-i mütenevvi‘a esmânından cem‘an iki bin beş yüz aded riyâlî guruş hakkı olup, meblağ-ı mezbûrun cümlesi mukābelesinde silk-i mülk-i sahîhimde olan eşyâdan Havâss-ı Aliyye kazâsına tâbi‘ Terkos nâhiyesinde Boyalık nâm karyede vâki‘ bir tarafı Beyoğlu çiftliği ve bir tarafı mer‘â ve iki tarafı arz-ı hâliye ile mahdûd dâhiliye ve hâriciye fevkānî ve tahtânî büyût-ı müte‘addide ve mutfak ve fırın ve anbar ve zât-ı eşcâr-ı müsmire hadîka ve bağı müştemil olan çiftliği ve karye-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı Yusuf b. Abdullah mülkü ve bir tarafı Hüsrev b. Abdullah mülkü ve bir tarafı vâdi ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd büyût-ı müte‘addide ve fırın ve cüneyne ve bağı müştemil olan menzili ve mahmiye-i mezbûrede Süleyman Ağa mahallesinde vâki‘ bir tarafı Hasan Ağa mülkü ve bir tarafı mescid duvarı ve bir tarafı ba‘zan yine mezkûr Süleyman ve ba‘zan Mehmed Ağa mülkleri ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd büyût-ı müte‘addide ve su kuyusu ve arsa-i hâliye[yi] müştemil olan menzili ve mahmiye-i mezbûrede Sipâhi pazarında ve Kuyumcular sûkunda vâki‘ lede’l-ahâlî ma‘lûmü’l-hudûd olan iki bâb dükkânlar cümle tevâbi‘ ve levâhıkıyla mesfûr Mehmed Bey yedinde rehn-i makbûzdur deyip, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mûmâ-ileyh Mehmed Paşa i‘âde-i kelâm eyleyip, deyn-i mezkûrdan mâ‘adâsı karz olan bin beş yüz guruş târih-i kitâbdan bir sene tamâmına değin mesfûr Mehmed Bey’e edâya kudretim olmaz ise zikr olunan iki bâb dükkânlarım vefâ etmezse sâyir rehinleri semen-i misilleriyle bey‘-i bât ile bey‘a ve esmânından deyn-i mezkûru mezbûr Mehmed Bey’e edâya ve ziyâdesini kendiye îsâle hâzır bi’l-meclis olan Yusuf Bey b. Mehmed nâm kimesneyi azlden masûn vekâlet-i devriye ile tevkîl ve nâib-i menâb nasb ve ta‘yîn eyleyip, ol dahi vekâlet-i mastûreyi kabûl ve hizmeti lâzımesini edâya müte‘ahhid ve iltizâm etmeğin, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî aşer min [şehri] Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Bey b. Mustafa, Habib Çelebi b. Mehmed, Hasan Bey b. Abdullah, Mustafa b. Kasım, Piyâle Bey b. Abdullah, Ahmed Çelebi b. İsmail, Mehmed Bey b. Ahmed.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 171 - Hüküm no: 167 - Orijinal metin no: [31a-3])﻿

﻿

﻿

168. Hüküm

Sultan bt. Nasuh Vakfı’na ait menzili talep davasının reddi

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Soğukkuyu kurbunda Hacı Demirhânzâde mahallesinde sâkine olan Hatice bt. Mehmed nâm hâtun meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, mahalle-i merkūmede vâki‘ merhûm Pîrî Paşa Câmi‘i’nin bi’l-fi‘il imâmı olup âti’z-zikr olan bir bâb menzile vâzı‘u’l-yed idiği şer‘an ma‘lûm olan bâ‘isü’l-kitâb Mustafa Halîfe b. Kasım nâm kimesne tarafından husûs-ı âti’l-beyâna sâbitü’l-vekâle vekîl olan Ali Çelebi b. Haydar nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, babam merhûm Mehmed hâl-i hayâtında mahalle-i merkūmede merhûme Sultan bt. Nasuh Vakfı olan arsa üzerinde vâki‘ olup, süknâsı câmi‘-i merkūm imâmına meşrûta olmakla elân müvekkili merkūm Mustafa Halîfe’nin yedinde olan bir bâb vakıf menzilin bir mikdâr hâlî yerine mukāta‘a takdîr ettirip, savb-ı şer‘den mansûb hasbî mütevellî ma‘rifetiyle kendi mâlından mülkü olmak üzre binâ eylediği bir bâb beyt-i ulvînin ebniye-i memlûkesini bana hibe ve temlîk etmekle, zikr olunan beyt-i ulvî mülk-i mevhûbum olmuş iken müvekkili merkūm Mustafa Halîfe menzili merkūmun cümlesini zabt ve tasarruf etmekle hakīkat-i hâl vekîl-i merkūm Ali Çelebi’den suâl olunup, müvekkili merkūm benim mülk-i mevhûbum olan beyt-i ulvîden kasr-ı yed etmek için tenbîh olunmak taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Ali bi’l-vekâle cevâbında, fi’l-vâki‘ merkūme Hatice Hâtun’un babası merkūm Mehmed hâl-i hayâtında menzili merkūmun bir mikdâr hâlî yerine mukāta‘a takdîr ettirip izn-i mütevellî ile mâlından mülkü olmak üzre binâ eylediği bir bâb beyt-i ulvînin ebniye-i memlûkesini kızı merkūme Hatice Hâtun’a vech-i meşrûh üzre hibe ve temlîk eylemiş idi. Lâkin menzili merkūmun cümlesi hâlâ vâki‘ olan harîkde bi’l-külliye muhterik olup, eser-i binâsı kalmayıp arsa-i sırfa olmakla, merkūme Hatice Hâtun’un bir vechile alâkası kalmadığından mâ‘adâ müvekkili merkūm Mustafa Halîfe mevlânâ-yı merkūm Mehmed’in menzili merkūmede vech-i meşrûh üzre mukāta‘a takdîr ettirip izn-i mütevellî ile binâ eylediği beyt-i ulvînin ebniyesi şer‘an ref‘a kādir olduğuna yedimde fetvâ-yı şerîfe dahi olmağın, merkūme Hatice Hâtun’un arsa-i merkūmede bir vechile alâkası kalmamışdır deyü takrîr-i meşrûhuna mutâbıka ve bundan akdem Şeyhülislâm ve müfti’l-enâm olan merhûm Bostanzâde Mehmed Efendi ünvânıyla mu‘anvene fetvâ-yı şerîfe ibrâz eyledikde, gıbbe’l-istintâk merkūme Hatice Hâtun bi gayri vech-i şer‘î ta‘arruzdan men‘ olunup, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri şehri Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Efendi b. ( ) el-Müderris, el-Hâc Ali b. Ömer, el-Hâc Mahmud b. Mustafa, Mehmed Efendi b. İsmail, Mansur b. Hamza.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 172 - Hüküm no: 168 - Orijinal metin no: [31b-1])﻿

﻿

﻿

169. Hüküm

Sultan bt. Nasuh vakfı menzilin mütevellîliğine Mustafa Halife b. Kasım’ın tayin edildiği

Dârü’s-saltanati’s-seniyye Kostantıniyye-i mahmiyye’de Soğukkuyu kurbunda Hacı Demirhânzâde mahallesinde merhûme Sultan bt. Nasuh Vakfı olan arsa üzerinde vâki‘ inde’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd ve’l-hıytân olup, süknâsı mahalle-i merkūmede vâki‘ merhûm Pîr[î] Mahmud Paşa Câmi‘i imâmına meşrûta olan bir bâb vakıf menzilin hâlâ mütevellîsi olmayıp, cânib-i şer‘-i kavîmden bir mütevellî nasb olunmak lâzım ve mühim oldukda, câmi‘-i merkūmun bi’l-fi‘il imâmı olup menzili mersûme hasbemâ şarate’l-vâkıf mutasarrıf olan işbu hâfızu’l-kitâb Mustafa Halîfe b. Kasım nâm kimesne her vechile mahal ve müstahık olup, hizmeti tevliyet uhdesinden gelmeğe kādir olmağın, mezbûr Mustafa Halîfe menzili merkūma savb-ı şer‘-i kavîmden hasbî mütevellî nasb ve ta‘yîn olundukda, mezbûr dahi tevliyeti mersûmeyi kabûl ve hizmeti lâzımesini edâya müte‘ahhid olıcak, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb ve tahrîr olundu. Tahrîren fî evâhiri Saferi’l-muzaffer li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Efendi b. Haydar, Mehmed Efendi b. Ahmed el-Müderris, Mehmed Efendi b. İsmail, el-Hâc Ali b. Ömer Mansûrî, el-Hâc Mahmud b. Mustafa, Piyâle Çavuş b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 173 - Hüküm no: 169 - Orijinal metin no: [31b-2])﻿

﻿

﻿

170. Hüküm

Ayasofya-i Kebîr Vakfı mahzenlerin tasarruf haklarının devri

Mahmiye-i İstanbul’da ( ) mahallesinde sâkine Fâtıma bt. Ali nâm hâtun tarafından husûs-ı âti’l-beyânda ikrâra vekîl olup, hasm-ı câhid-i şer‘î mahzarında el-Hâc Mustafa b. Abdullah ve Osman Bey b. el-Hâc Mehmed nâm kimesne[ler] şehâdetleri ile vekâleti sâbite olan Beyti Bey b. Hızır nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde, işbu kitâb-ı müstetâb eyâdî-i kerîmelerine vusûl ile şeref-yâb olan mahrûse-i Edirne kazâsından münfasıl umdetü’l-ulemâ’i’l-izâm kıdvetü’l-fuzalâ’i’l-kirâm menba‘u’l-mekârim ve’l-me‘âlî metbû‘ü’l-ekârim ve’l-e‘âlî Mahmud Efendi b. el-müvellâ el-merhûm el-mağfûrun-leh Mehmed Efendi mahzarlarında ikrâr ve takrîr-i kelâm eyleyip, müvekkilem mezbûre Fâtıma Hâtun Ayasofya-i Kebîr Vakfı’ndan olup mahmiye-i mezbûrede Mahmud Paşa hânında vâki‘ icâre-i mu‘accele ve her ayda elli akçe ücret-i müeccele ile mutasarrıfe olduğu ma‘lûmü’l-hudûd iki bâb mahzenin hakk-ı tasarruflarını, ma‘rifet-i mütevellî ile müşârunileyh Mahmud Efendi hazretlerine tefevvuz ve ferâğ ve ba‘de’t-tefvîz yedlerinden mukābelesinde altı yüz aded kâmil riyâlî guruş alıp kabz eyledi. Ba‘de’l-yevm zikr olunan iki bâb mahzenlerin tasarrufu mûmâ-ileyh hazretlerinin hakk-ı tasarruflarıdır emsâli gibi mutasarrıf olsunlar dedikde, ba‘de’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Abbas b. İbrahim, İskender Bey b. Şaban, Mehmed Bey b. ( ), Ali Çelebi b. ( ) ve gayruhüm mine’l-huzzâr.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 174 - Hüküm no: 170 - Orijinal metin no: [31b-3])﻿

﻿

﻿

171. Hüküm

Mehmed Efendi b. el-Hâc Süleyman’ın evini ve bahçesini karısına sattığına dair iptal edilen hüccet (Doğrusu 33b-1’de)

Bu hüccetin hudûdu yenilenmiş olup tebdîle muhtâc olmağın tekrâr yazılıp bundan esfelde kayd olunmuşdur gaflet olunmaya. << Rumeli beylerbeyliğinden münfasıl, umdetü’l-ulemâ’i’l-mütebahhırîn kıdvetü’l-fuzalâ’i’l-müteverri‘în yenbû‘u’l-fezâ’il ve’l-me‘âlî metbû‘ü’l-efâzil ve’l-e‘âlî a‘lemü’l-ilm Mehmed Efendi b. merhûm el-Hâc Süleyman meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda hâzır olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahmiye-i Galata kazâsı muzâfâtından Tophâne kasabası mahallâtından Cihangir mahallesinde kâin olan, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmire-i mütenevvi‘ayı müştemil bulunan, bir tarafdan Mustafa Efendi b. Hasan el-Kâtib mülkü, diğer tarafdan Rıdvan Çavuş b. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Veli b. ( ) en-neccâr ve Cihan Hâtun bt. ( ) mülkü, diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan ve taraf-ı Kıblîsinde fevka’l-bâb fevkānî bir beyti, tahtânî iki beyti, aralarında selâmlığı, altında mahzen bulunan tahtânî bir beyti, hamamı, iki mutfağı, su kuyusunu, havuzu, şimâl tarafında fevka’l-bâb fevkānî bir beyti ve çeşmeyi müştemil cemî‘-i hadîkasını cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla râyicü’l-vakt altı yüz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla halîle-i celîlesi hâfıza-i hâze’l-kitâb fahrü’l-muhadderât zahrü’l-muvakkarât Hatice Hâtun bt. el-Hâc Veli’ye îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ve akd-i kat‘î ve sarîh-i mer‘î ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mezbûre de kendi mâlıyla ve kendisi için hadîka-i mezbûreyi ondan iştirâ etti. Bâyi‘-i mezkûr semen-i merkūmdan üç yüz elli bin akçesini müşteriye-i mezbûrenin yedinden ahz ü kabz ettiğini ikrâr etti. Zimmetinde iki yüz bin akçe kaldı. Elân bâyi‘-i merkūm, müşteriye-i mezkûrenin zimmetinde bir habbe ve bir akçe kalmadan bâkī semeni tâm ve kâmil olarak ahz ü kabz ettiğini ikrâr etti. Müşteriye-i merkūme kıbelinden ikrârı tasdîka vekâleti bi mâ hüve nehc-i şer‘î sâbit olan fahrü’l-kuzât İsmail Efendi b. el-Hâc Süleyman, vâki‘ ikrârı tasdîk etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-ulemâ İsâ Efendi sâbık Ebâ Eyyûb-i Ensârî kadısı, zahrü’l-ulemâ Şeyhî Efendi sâbık Mekke-i mükerreme kadısı, iftihârü’l-ulemâ Mehmed Efendi sâbık mahmiye-i Galata kadısı, kıdvetü’l-müderrisîn Mehmed Efendi b. merhûm İsmail Efendi sahn-ı semân medresesi müderrisi, fahrü’l-akrân Behzad Çavuş b. Abdülmennân, Mehmed Çelebi b. Mustafa, kâtibü’l-hurûf Nakībzâde ve gayruhüm >>

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 174 - Hüküm no: 171 - Orijinal metin no: [32a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

172. Hüküm

Yasef v. İsak’ın mülk menzilini zevcesi Avro bt. Yasef’e sattığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Yahudiler mahallâtından Alacahamam mahallesinde sâkin olup Alman cemâ‘atinden olan Yasef v. İsak nâm Yahudi meclisi şer‘de, zevcesi işbu hâmiletü’l-kitâb Avro bt. Yasef nâm yahudinin kardeşi ve ikrâr-ı âti’z-zikri tasdîka nâibü’l-vekâle vekîli olan Nesimî v. Yasef nâm Yahudi muvâcehesinde bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mahalle-i merkūmede vâki‘ tahtânî ve fevkānî iki beyti ve hâricinde bir kasab dükkânını müştemil olup, bir tarafı Çelebi oğlu Vakfı ve iki tarafı Ebussuûdzâde Efendi Vakfı ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan bir bâb mülk menzili, bundan akdem cümle-i hudûd ve kâffe-i hukūku ile zevcem müvekkile-i merkūme Avro’ya yüz on beş bin nakd-i râyic fi’l-vakt fiddî akçeye bey‘-i kat‘î ile bey‘ edip kabz-ı semen ve teslîm-i mebî‘ eyledim, elân menzili merkūm zevcem müvekkilem mersûmenin mülk-i müşterâsı olup, benim bir vechile alâkam yokdur dedikde, mukırr-ı merkūm Yasef’i kelimât-ı meşrûhasında merkūm Nesimî dahi bi’l-vekâle tasdîk ve minvâl-i muharrer üzre iştirâ ve def‘-i semeni tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî gurreti şehri Rebî‘ilâhir min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Bey b. Yusuf er-Râcil, Mahmud Bey b. Yusuf, Yusuf b. Abdullah er-Râcil, Abdurrahman Çelebi b. Yusuf er-Râcil, Mansur b. Hamza.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 175 - Hüküm no: 172 - Orijinal metin no: [32a-2])﻿

﻿

﻿

173. Hüküm

İsak v. Bayram adlı yahudinin Mehmed Bey b. Resul’e elli beş riyâlî kuruş takside bağlanmış borcu olduğu

Mahmiye-i Kostantıniyye’de sâkin olan …? cemâ‘atinden İsak v. Bayram nâm Yahudi meclisi şer‘-i şerîfde -sâneha’llâhü te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup üzerinde ve zimmetinde, mahmiye-i mezbûre mahallâtından Emin Bey mahallesinde sâkin olan hâfızu’l-kitâb Mehmed Bey b. Resûl el-Cündî nâm kimesneye karz cihetinden her sene beş kıt‘a ödemek üzre zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren tâmamen ödenene kadar takside bağlanan râyicü’l-vakt elli beş kıt‘a riyâlî kuruş borcu olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, mukarrun leh el-mezbûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî aşere min Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Beşe b. Abdullah, Yunus Bey b. Hüdâverdi, Lütfi Bey b. ( ), Ömer b. el-Hâc Ahmed, el-Hâc Abdülganî b. Veli

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 176 - Hüküm no: 173 - Orijinal metin no: [32b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

174. Hüküm

Mustafa Hoca b. Abdi’nin ortağı Zafir v. Nikola’ya olan borçlarını ikrar ettiği

Mahmiye-i Galata’da Azebkapısı kurbunda sâkin Mustafa Hoca b. Abdi nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde, şerîki olan râfi‘ü’l-kitâb Zafir v. Nikola nâm zimmî mahzarında ikrâr-ı kelâm eyleyip, mukaddemâ mezkûr Zafir ve altı nefer kimesne ile iştirâk üzre Hasan Efendi nâm kimesneden bi tarîki’l-mudârabe seksen dört bin beş yüz akçe alıp i‘mâl eylediğimizde hâsıl olan rıbh ve nemâdan mezkûr Zafir’e altı bin altı yüz akçe isâbet eyleyip, meblağ-ı mezbûr benim yedimdedir mezkûr Zafir’e edâ ve îfâya ederin ve re’s-i mâl-ı mezkûrdan otuz üç bin beş yüz akçe zimmetim nâsda olup, ânın dahi yerlerin gösterip beyân edeyin dedikde gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ulâhir min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İskender b. Şaban, Mehmed b. Ahmed, Ali b. Abdullah, Sinan b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 176 - Hüküm no: 174 - Orijinal metin no: [32b-2])﻿

﻿

﻿

175. Hüküm

İbrahim b. Mahmud’un evini bey‘ bi’l-istiğlâl ile Ramazan b. Osman’a sattığı

Hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Kulaksız mahallesinde sâkin olan İbrahim b. Mahmud nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde -sâneha’llâhü te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezkûrede vâki‘, üstünde beyt, onun üstünde de kameriye bulunan tahtânî bir beyti, altında dükkân bulunan fevkānî bir beyti, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli bahçeyi, su kuyusunu, helâyı müştemil olan, bir tarafdan Mehmed Reis b. Nuh mülkü, diğer tarafdan Ali b. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Fâtıma Hâtun vakfı ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan cemî‘-i menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile râyicü’l-vakt on beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Kestel câmii müezzini hâfız-ı hâze’l-kitâb Ramazan b. Osman’a bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Ramazan el-mezbûr da kendi mâlıyla ve istiğlâl maksadıyla menzili mezbûru iştirâ etti. Bâyi‘-i merkūmun menzili icâreye almak istemesi üzerine müşterî-i mezkûr ba‘de’t-tahliye ve’t-tekābuz zeyilde mezkûr târihden bir sene tamâmına iki bin sekiz yüz seksen akçe ücret-i kirâ ile icâreye verdi. Vâki‘ ikrâr, mukarrun leh el-mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-ışrîn min Rebî‘ilâhir min şuhûri sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Çelebi b. İbrahim, Ahmed Efendi b. ( ), Mehmed Çelebi b. ( ), Mustafa b. Ramazan, Yusuf b. Ramazan

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 177 - Hüküm no: 175 - Orijinal metin no: [32b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

176. Hüküm

Köle diye satılan Râbia bt. Mehmed’in hürriyetine hükmedildiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Davud Paşa mahallesi sâkinlerinden udûlden İbrahim Bey b. Abdullah ve el-Hâc Ömer b. Abdullah nân kimesneler meclisi şer‘-i şerîfde -sânehu’llâhü te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzırân olup, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Esir Pazarından ( ) nâm hâtundan târih-i kitâbdan üç ay mukaddem doksan kıt‘a riyâlî kuruş semen-i mu‘ayyenle iştirâ ettiği zannıyla evsâfı aşağıda zikredilen bâkirenin vâzı‘-ı yedi olan, mahmiye-i Galata kazâsından Kasımpaşa kasabası mahallâtından Surûrî mahallesinde sâkin olan Sefer b. Abdullah nâm hasm-ı câhid mahzarında, elâ gözlü, orta boylu, iri gözlü, beyaz tenli, bey‘ ve teslîme hazırlanmış, bâ‘isetü’l-kitâb Râbia bt. Mehmed nâm bâkireden sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i mevsûfe-i mezkûre hurre-i asliyyedir; Davud Paşa mahallesinde sâkine olan Fâtıma Hâtun bt. ( ) nâm hurre-i asliyyeden doğmuştur. Kendisine ve ebeveynine bi vechin mine’l-vücûh rıkkıyet vâki‘ olmamıştır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince hürriyeti asliyyesine hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’t-tâsi‘ aşere min Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Nebi Beşe b. Ali, Mustafa Beşe b. Ali, Sinan b. Abdullah, Receb b. Mehmed

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 178 - Hüküm no: 176 - Orijinal metin no: [32b-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

177. Hüküm

Mahmud Efendi b. Mehmed Efendi’nin Gürcü asıllı kölesini âzat ettiği

Umdetü’l-ulemâ’i’l-izâm kıdvetü’l-fuzalâ’i’l-kirâm câmi‘u’l-furû‘ ve’l-usûl bâdi‘u’l-ma‘kūl ve’l-menkūl Hazreti Mahmud Efendi b. el-müvellâ el-merhûm ed-dâric ilâ medârici rahmeti rabbihi’l-kayyûm Mehmed Efendi el-kadı bi Edirne el-mahrûse kıbelinden âtiyyü’z-zikr âzat ikrârına vekâleti Mevlânâ Hüseyin İlyas Efendi b. ( ) ve Sefer Bey b. Ahmed’in şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-a‘yân Ali b. Nasuh nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde -sânehu’llâhü te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, müvekkili müşârun ileyhinin, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, açık kaşlı, beyaz tenli, elâ gözlü, sağ kaşının üzerinde eser-i cerh bulunan, Gürciyyü’l-asl hâfız-ı hâze’l-kitâb Hasan b. Abdullah nâm abd-i memlûkini -hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâtihi yevme yestezıllu’l-mer’u tahte zılli sadakātihî- âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-ışrîn min şehri Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Camcılar mahallesi imâmı Mehmed Efendi b. ( ), fahrü’l-cuyûş Mustafa b. ( ), Behrâm b. Abdullah, Yunus b. Hüdâverdi, Piyâle Bey b. Abdullah, Mustafa Çelebi b. ( ), Ali Çelebi b. ( )

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 178 - Hüküm no: 177 - Orijinal metin no: [33a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

178. Hüküm

Sipahi Ömer Bey b. Mustafa’nın yeniçeri Mehmed Beşe b. Ahmed’e borcu olduğunu kabul ettiği

Medîne-i Konya mahallâtından Kaymak mahallesi sâkinlerinden olup zümre-i sipâhiden Ömer Bey b. Mustafa nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde, dergâh-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- yeniçerilerinden râfi‘ü’l-kitâb Mehmed Beşe b. Ahmed nâm kimesne mahzarında bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf eyleyip, mezkûr Mehmed Beşe’nin hâlâ zimmetimde karz-ı şer‘îden kâmil bin aded riyâlî guruş ve beynimizde kadr ve cinsi ma‘lûm çuka semeninden iki yüz seksen aded riyâlî guruş ki, cem‘an bin iki yüz seksen aded riyâlî guruş olur hakkı olup, mâ‘adâsı karz olan iki yüz seksen aded guruş târih-i kitâbdan iki yüz on gün tamâmına mev‘ûd ve müecceldir deyip, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î el-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-ışrîn min Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Bey b. Hasan el-Cündî, Hüseyin b. Çelebi Mustafa er-Râcil, Süleyman Bey b. ( ), Receb Çelebi b. ( ), Piyâle Çavuş b. Abdullah, es-Seyyid İbrahim b. es-Seyyid, Ali Çelebi b. Abdullah, Davud Ağa b. ( ) tâbi‘-i Mehmed Paşa.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 179 - Hüküm no: 178 - Orijinal metin no: [33a-2])﻿

﻿

﻿

179. Hüküm

Ahmed Paşa Vakfı’na ait menzili Fâtıma Hatun’un bırakması

Mahmiye-i İstanbul’da vâki‘ merhûm Ahmed Paşa Vakfı’na meşrûtiyyet üzre mütevellî olan sulbiye kızı Rahime Hâtun tarafından husûs-ı âti’z-zikrde da‘vâ ve isbât ve ikāmet-i beyyineye vekîl olup, hasm-ı câhidü’l-vekâle mahzarında mezbûreyi ma‘rifet-i şer‘iyye ile ârifân olan Receb Efendi b. Ali el-İmâm ve Ömer Çelebi b. Ramazan şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olan umdetü’s-sulehâ eş-Şeyh Mehmed Efendi b. Abdullah meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, menzili âti’l-beyânın nısfına mülkiyet üzre hâlâ vâzı‘u’l-yed olduğu ve nısf-ı âharına kezâlik vâzı‘atü’l-yed olan Fâtıma nâm hâtun tarafından husûmet ve redd-i cevâba vekîl olup, hasm-ı câhidü’l-vekâle mahzarında bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan Zülfikar Bey b. Turhân nâm kimesne mahzarında üzerine bi’l-vekâle takrîr-i da‘vâ edip, hâlâ mezbûr Zülfikar Bey’in ve müvekkiletân-ı mezbûretânın yedlerinde ve taht-ı tasarruflarında olup, mahmiye-i merkūmede Fenârîzâde mahallesinde vâki‘ bir tarafı mezbûr Ahmed Paşa Vakfı ve bir tarafı Azeb odaları demekle meşhûr olan hucurât ve bir tarafı el-Hâc Bayram Vakfı’ndan olan değirmen ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd arsasının el-Hâc Bayram Vakfı’na beher sene üç yüz akçe mukāta‘ası olup, ulüvven ve süflen büyût-ı müte‘addideyi müştemil olan menzili bin on senesi Saferü’l-hayrının evâhirinde müşârunileyh Ahmed Paşa silk-i mülküne dâhil olduğu hâlde vakf-ı sahîh-i şer‘î ile vakıf ve habs edip, menzili mezbûrda hayâtda oldukça sulbiye kızı Aişe Hâtun sâkine olup, ba‘de vefâtihâ evlâdı ve evlâd-ı evlâd-ı ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdı sâkin ola ve ba‘de inkırâz yed-i mütevellî-i vakf-ı mezbûr ile ecr-i misli ile îcâr olunup, hâsıl olan icâresi mezbûr Ahmed Paşa’nın mahmiye-i İstanbul’da hısnı ebvâbından Eğrikapı hâricinde binâ eylediği mescidin mühimmâtına sarf oluna deyü şart edip, târih-i mezbûrda Rumeli Kazaskeri olan merkūm ve mağfûrun-leh Ahizâde Abdülhalim Efendi b. Mehmed mahzarında vâkıf-ı mezbûr minvâl-i meşrûh üzre i‘tirâf edip teslîm-i mütevellî olunup, müşârunileyh Abdülhalim Efendi âlimen bi’l-hilâf sıhhat ve lüzûm-ı vakf-ı mezbûra hükm-i sahîh-i şer‘î ve kazâ-i sarîh-i mer‘î kılıp, menzili mezbûr bi’l-ittifâk evkāf-ı lâzımeden iken mezbûr Zülfikar Bey ve müvekkile-i mezbûre bi gayri vech-i şer‘î vaz‘-ı yed ederler suâl olunup kasr-ı yed ettirilmek matlûbumuzdur deyü müşârunileyh Abdülhalim Efendi imzâsıyla mümzâ ve hâtemi ile mahtûme ve târih-i mezbûr ile müverraha vakfiye-i ma‘mûlün-bihâ ibrâz edip [33b] nazar ve kırâ’at olunup mazmûnu vekîl-i mezbûrun takrîrine muvâfık bulunmağın, gıbbe’s-suâl mezbûr Zülfikar Bey asâleten ve vekâleten cevâbında, menzili mahdûd-ı mezkûr târih-i kitâbdan yirmi sene mukaddem Mustafa Ağa nâm kimesnenin mülkü olup, ba‘de vefâtihî vârisi sulbî kebîr oğlu Mehmed Çavuş’a münhasıra olmağın menzili mezbûr merkūm Mehmed Çavuş’a intikāl edip, ol dahi vefât eyledikde verâseti sulbiye sagīre kızı Aişe ve li-ebeveyn ammi oğlu Za‘îm Mehmed Çavuş’a münhasıra olmağın, menzili mezbûrun nısfı mezbûre Aişe ve nısf-ı âharı mezbûr Mehmed Çavuş’a intikāl edip, ba‘demâ menzili mezbûrun nısfını ben mezbûr Mehmed Çavuş’dan elli bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye şirâ-i şer‘î ile iştirâ eyleyip ve mezbûre Aişe vefât edip verâseti vâlidesi müvekkile-i mezbûre Fâtıma Hâtun’a münhasıra olmağın nısf-ı âharı ona intikāl edip nısf-ı şâyi‘-i mezbûr benim ve nısf-ı şâyi‘-i âharı müvekkile-i mezkûre Fâtıma Hâtun’un mülküdür deyü mukaddemâ ber vech-i meşrûh üzre vakf-ı lâzım ve müseccel olduğu bi’l-asâle ve bi’l-vekâle münkir olmağın, vekîl-i mesfûrdan sıdk-ı da‘vâsına beyyine taleb olundukda, udûl-i ricâlden olup mahmiye-i merkūmede Koruk Mahmud mahallesinde sâkin Süleyman b. Mustafa ve Du‘âcı demekle ma‘rûf Abdi Dede b. Mehmed nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde mahfil-i kazâda hâzırân olup gıbbe’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ menzili mahdûd-ı mezkûru bin on senesi Saferü’l-hayrının evâhirinde mezkûr Ahmed Paşa hâl-i hayâtında silk-i mülküne dâhil olduğu hâlde vakf-ı sahîh-i şer‘î ile vakf ve habs edip, menzili mezbûrda hayâtda oldukça sulbiye kızı Aişe Hâtun sâkine ola ba‘dehümâ evlâdı ve evlâd-ı evlâdı ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdı sâkin olalar ve ba‘de inkırâzi’l-evlâd yed-i mütevellî-i vakf-ı mezbûr ile îcâr olunup hâsıl olan icâresi mezbûr Ahmed Paşa’nın mahmiye-i İstanbul hısnı ebvâbından Eğrikapı hâricinde binâ eylediği mescidi şerîfin mühimmâtına sarf oluna deyü şart edip, ba‘dehû târih-i mezbûrda Rumeli Kazaskeri olan merhûm ve mağfûrun-leh Abdülhalim Efendi b. Mehmed huzûrunda hâzır olup vech-i meşrûh üzre vakf ve habs eylediğini i‘tirâf eyleyip teslîm-i mütevellî eyledikden sonra müşârunileyh Abdülhalim Efendi menzili mahdûd-ı mezkûrun sıhhat ve lüzûmuna hükm-i sahîh-i şer‘î ve kazâ-i sarîh-i mer‘î kılıp, işbu vakfiye bizim huzûrumuzda tahrîr olundu. Biz bu husûsa bu vech üzre şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde, gıbbe’t-ta‘dîl ve’t-tezkiye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra mûcibi ile mezbûr Zülfikar Bey ve müvekkilesi mezbûre Fâtıma Hâtun’un menzili mahdûd-ı mezbûrdan kasr-ı yedlerine tenbîh olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’r-râbi‘ min şehri Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-ulemâ’i’l-izâm Ethemzâde, Fahrü’l-müderrisîn Sadi Efendi b. Mehmed Efendi, Fahrü’l-müderrisîn Mehmed Efendi eş-şehîr bi Dâyezâde.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 179 - Hüküm no: 179 - Orijinal metin no: [33a-3])﻿

﻿

﻿

180. Hüküm

Mehmed Efendi b. el-Hâc Süleyman’ın evini ve bahçesini karısına sattığı

Rumeli beylerbeyliğinden münfasıl, umdetü’l-ulemâ’i’l-mütebahhırîn kıdvetü’l-fuzalâ’i’l-müteverri‘în yenbû‘u’l-fezâ’il ve’l-me‘âlî metbû‘ü’l-efâzıl ve’l-e‘âlî a‘lemü’l-ilm Rumeli beylerbeyliğinden münfasıl Mehmed Efendi b. merhûm el-Hâc Süleyman meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda hâzır olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahmiyye-i Galata kazâsı muzâfâtından Tophâne kasabası mahallâtından Cihangir mahallesinde kâin olan, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmire-i mütenevvi‘ayı müştemil bulunan, bir tarafdan Mustafa Çelebi mülkü, Emine Hâtun mülkü, Rıdvan Çavuş mülkü ve Şaban Reis mülkü, diğer tarafdan Mehmed Ağa mülkü ve tarafeynden de tarîk-i âmla mahdûd olan ve taraf-ı Kıblîsinde fevka’l-bâb fevkānî bir beyti, tahtânî iki beyti, aralarında selâmlığı, yanlarında iki selâmlığı, altında mahzen bulunan fevkānî bir beyti, hamamı, iki mutfağı, su kuyusunu, havuzu, selâmlığı ve havuzu ve yanında sekiz kuyuyu, şimâl tarafında fevka’l-bâb fevkānî bir beyti ve merdiven altındaki çeşmeyi müştemil cemî‘-i hadîkasını cümle hudûdu ve tevâbi‘i ve kâffe-i hukūku ve menâfi‘iyle râyicü’l-vakt altı yüz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla halîle-i celîlesi hâfıza-i hâze’l-kitâb fahrü’l-muhadderât zahrü’l-muvakkırât Hatice Hâtun bt. el-Hâc Veli’ye îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ve akd-i kat‘î ve sarîh-i mer‘î ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mezbûre de kendi mâlıyla ve kendisi için hadîka-i mezbûreyi ondan iştirâ etti. Bâyi‘-i mezkûr semen-i merkūmdan üç yüz elli bin akçesini müşteriye-i mezbûrenin yedinden ahz ü kabz ettiğini ikrâr etti. Zimmetinde iki yüz bin akçe kaldı. Elân bâyi‘-i merkūm, müşteriye-i mezkûrenin zimmetinde bir habbe ve bir akçe kalmadan bâkī semeni tâm ve kâmil olarak ahz ü kabz ettiğini ikrâr etti. Müşteriye-i merkūme kıbelinden ikrârı tasdîka vekâleti bi mâ hüve nehc-i şer‘î sâbit olan fahrü’l-kuzât İsmail Efendi b. el-Hâc Süleyman, vâki‘ ikrârı tasdîk etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili evvel mine’r-rebî‘ayn sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-ulemâ İsâ Efendi sâbık Ebâ Eyyûb-i Ensârî kadısı, umdetü’l-ulemâ’i’l-kirâm Şeyhî Efendi sâbık Mekke-i mükerreme kadısı, zahrü’l-ulemâ Mehmed Efendi sâbık mahmiye-i Galata kadısı, kıdvetü’l-müderrisîn Mehmed Efendi b. merhûm İsmail Efendi semân medresesi müderrisi, zahrü’l-akrân Behzad Çavuş b. Abdülmennân, fahrü’l-a‘yân Mehmed Çelebi b. Mustafa

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 181 - Hüküm no: 180 - Orijinal metin no: [33b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

181. Hüküm

Sultan bt. Nasuh vakfı menzil arsasının Karaçelebizâde Mahmud Efendi’ye kiraya verildiği

Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiyye-i Kostantıniyye’de Soğukkuyu kurbunda Hacı Demirhânzâde mahallesinde merhûme Sultan bt. Nasuh nâm sâhibetü’l-hayrın vakfı olan arsa üzerinde vâki‘ âti’z-zikr olan bir bâb vakıf menzilin meşrûtun-aleyh ve kıbel-i şer‘den mansûb mütevellîsi olup, mahalle-i merkūme kurbunda merkūm Pîrî Paşa Câmi‘i’nin bi’l-fi‘il imâmı olan Mustafa Halîfe b. Kasım nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîrde, bundan akdem mahmiye-i Edirne kazâsından münfasıl olup, bu kitâb-ı müstetâb yed-i kerîmelerine vusûl ile şeref-yâb olup beyne’l-mehâdimi’s-sa‘âde Kara Çelebizâde demekle ma‘rûf olan umdetü’l-ulemâ’i’l-kirâm kıdvetü’l-fuzalâi’l-fihâm yenbû‘ü’l-fezâ’il ve’l-me‘âlî metbû‘ü’l-efâzıl ve’l-a‘yân nâsıb-ı râyâti’l-irfân vâsıl-ı gāyâti’l-ma‘ârif sülâletü’l-efâzil ve’l-ekâbir vârisü’l-mecdi ve’ş-şeref kâbiren an kâbir el-müvellâ el-mahdûm Mahmud Efendi neclü’l-müvellâ el-merhûm Mehmed Efendi hazretleri mahzarlarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, vakf-ı merkūmdan mahalle-i mersûmede vâki‘ bir tarafı Ali Bey zevcesi demekle ma‘rûfe olan hâtun mülkü ve bir tarafı Mustafa Efendi nâm kadı yedinde olan menzil ve iki tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup elân imâmı olduğum sâlifü’z-zikr Pîrî Paşa Câmi‘i imâmlarına meşrûta olan bir bâb vakıf menzil, bundan akdem vâki‘ olan harîkde bi’l-külliye muhterik olup tecdîd ve imâretine vakfın müsâ‘adesi olmamakla, menzili merkūmun nakzı bey‘ ve arsasına mukāta‘a takdîr olunup semeni istirbâh ve istiğlâl olunmak fî külli’l-vücûh cânib-i vakfa nâfi‘ ve evlâ olmakla, menzili merkūmun nakzı mukaddemâ izn-i hâkimü’ş-şer‘le mecâlis-i tâlibînde nidâ ve müzâyede olundukda, müşârunileyh Mahmud Efendi hazretlerinin üzerlerinde dört akçede karâr edip bir akçe ziyâde ile âhar tâlibi olmamakla, tevliyeti mahkiyyem hasebiyle menzili merkūmun nakzını semen-i merkūme mûmâ-ileyh Mahmud Efendi hazretlerine bey‘ ve kabz-ı semen eylediğimden sonra menzili merkūmun tûlen otuz beş ve arzan on bir bi hesâb-i şatrancî zirâ‘ binâ ile üç yüz seksen beş zirâ‘ olan arsasına ahâlî-i vukūf ittifâkıyla senede ecr-i misli olan yüz seksen akçe mukāta‘a takdîr olunup, tasarruflarına izin ve yedlerine hat ve hâtemi müştemil temessük verdim dedikde, mütevellî-i merkūmu kelimât-ı meşrûhasında müşârunileyh Mahmud hazretleri dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve minvâl-i muharrer üzre iştirâ ve kabûl eylediklerini tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı evâili’r-Rebî‘ayn li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Bostan Efendi b. Mustafa el-kadı, Kıdvetü’l-müderrisîni’l-kirâm Mehmed Efendi b. el-merkūm Ali Efendi, Ali Çelebi b. Haydar, Ali Kethüdâ b. Abdullah, Hasan Bey b. Mustafa el-Cündî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 182 - Hüküm no: 181 - Orijinal metin no: [34a-1])﻿

﻿

﻿

182. Hüküm

Mustafa b. İbrahim’in vârisleri olan Sâime Hatun bt. Abdullah ile Mehmed b. İbrahim’in miras uyuşmazlığında sulh oldukları

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkine iken bundan akdem fevt olan Mustafa b. İbrahim’in verâsetinin Sâime Hâtun bt. Abdullah nâm zevcesine ve mahalle-i mezbûrede sâkin olan ana-baba bir kardeşi Mehmed b. İbrahim’e münhasır olduğu hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb indinde zâhir olup tebeyyün ettiğinde mezbûr Mehmed meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup râfi‘atü kitâb mezbûre Sâime Hâtun mahzarında mezkûre Sâime Hâtun ile sulh olduğunu ikrâr etti. Mezbûre Sâime Hâtun da müteveffâ-i mezkûr kardeşinden intikāl eden urûz, akār, esbâb-ı beyt, nühâs, evânî, nukūd, libâs ve gayrından olan hisse-i şer‘iyyesinden doğan nizâ‘da râyicü’l-vakt altı bin akçe sulh bedeli üzre mezbûr Mehmed ile sulh oldu. Sonra her biri diğerinin zimmetini cemî‘-i de‘âvî ve mîrâs-ı mezkûreye müte‘allik münâza‘âttan kātı‘an li’n-nizâ‘ ve hâsimen li-mâddeti’ş-şikāk ibrâ eyledi. Vâki‘ ikrâr mezbûre Sâime Hâtun kıbelinden tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ramazan b. Abdullah, Mehmed Halîfe b. Nuh el-İmâm, Ahmed b. Mehmed, Mehmed b. Halil, Mehmed Çelebi b. Veli, Hasan b. Ali, Mehmed b. Abdullah, Osman b. ( ), İbrahim b. Halil

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 183 - Hüküm no: 182 - Orijinal metin no: [34b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

183. Hüküm

Mustafa b. İbrahim’in vârisleri olan Sâime Hatun bt. Abdullah ile Mehmed b. İbrahim’in miras uyuşmazlığında sulh oldukları (mükerrer)

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Sinan Paşa mahallesinde sâkine iken bundan akdem fevt olan Mustafa b. İbrahim’in verâsetinin Sâime Hâtun bt. Abdullah nâm zevcesine ve mahalle-i mezbûrede sâkin olan ana-baba bir kardeşi Mehmed b. İbrahim’e münhasır olduğu hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb indinde zâhir olup tebeyyün ettiğinde mezbûr Mehmed meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup râfi‘atü kitâb mezbûre Sâime Hâtun mahzarında mezkûre Sâime Hâtun ile sulh olduğunu ikrâr etti. Mezbûre Sâime Hâtun da müteveffâ-i mezkûr kardeşinden intikāl eden urûz, akār, esbâb-ı beyt, nühâs, evânî, nukūd, libâs ve gayrından olan hisse-i şer‘iyyesinden doğan nizâ‘da râyicü’l-vakt altı bin akçe sulh bedeli üzre mezbûr Mehmed ile sulh oldu. Sonra her biri diğerinin zimmetini cemî‘-i de‘âvî ve mîrâs-ı mezkûreye müte‘allik münâza‘âttan kātı‘an li’n-nizâ‘ ve hâsimen li-mâddeti’ş-şikāk ibrâ eyledi. Vâki‘ ikrâr mezbûre Sâime Hâtun kıbelinden tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn el-mezkûrûn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 184 - Hüküm no: 183 - Orijinal metin no: [34b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

184. Hüküm

Mehmed Bey b. Yusuf’un kayığına Dimitri v. Yani’nin kasten çatmadığına yemin ettiği

Mahmiye-i İstanbul’da Samatyakapısı kurbunda ( ) mahallesinde sâkin Mehmed Bey b. Yusuf nâm kimesne râfi‘ü’l-kitâb Dimitri v. Yani nâm zimmîyi meclisi şer‘e ihzâr ve üzerine da‘vâ edip, bundan mukaddem yirmi bin akçe kıymetli mülk kayığım ile Akdeniz’de Hora nâm karyede mahmiye-i mezbûreye gelirken Büyükçekmece kurbunda Bababurnu demekle ma‘rûf mevzi‘de deryâ üzerinde mezbûr Dimitri nısfü’l-leylde kayığı ile üzerime geldikde, ben mezbûru âgâh edip ve kayığını def‘ ve zabt mümkün iken kasd ile benim kayığımı çiğnedüp gark etmişdir, suâl olunup bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf zikr olunan kayığımın kıymeti olan meblağ-ı mezbûr tazmîn olunmak matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mesfûr Dimitri cevâbında, ben deryâ üzerinde giderken leyle-i muzlim olmağın ale’l-gafle bi gayri kasdin kayığım mezbûrun kayığına birbirimizi görmeden çatdıkda mezbûrun kayığı yüklü olmakla gark olmuşdur deyü kendi sun‘ı ile kasden çatdığını münkir olmağın, müdde‘î-i mersûmdan da‘vâsına muvâfık beyyine taleb olundukda beyyineden aczine i‘tirâf ve istihlâf etmeğin, mezkûr Dimitri’ye mukaddemâ merkūm Mehmed Reis deryâya kayık ile gelirken kendiyi âgâh ettikden sonra kendi fi‘il ve sun‘ıyla kasden çatmadığına yemîn teklîf olunup, ol dahi alâ vefki’l-mes’ûl yemîn billâhi’llezî enzele’l-İncîle alâ İsâ -aleyhi’s-selâm-etmeğin, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Abdullah, Hasan Beşe b. ( ) seroda, Yunus b. ( ), Ali Çelebi b. Osman.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 184 - Hüküm no: 184 - Orijinal metin no: [34b-3])﻿

﻿

﻿

185. Hüküm

Hızır b. İlyas’ın Mosi v. Nesimi’den alacak davasının reddi

Vilâyet-i Anadolu’da Kastamonu kazâsına tâbi‘ ( ) nâm karye ahâlîsinden Hızır b. İlyas nâm kimesne mahfil-i kazâda, mahmiye-i İstanbul’da sâkin olan Kedüs cemâ‘atinden râfi‘ü’l-kitâb Mosi v. Nesimî nâm Yahudi mahzarında üzerine da‘vâ eyleyip, mukaddemâ her bir sikke altını iki esedî guruş ile on akçeye sarf edivermek üzre mâl-ı hâlisimden mezkûr Yahudi’ye on bir aded sikke altın def‘ ve teslîm etmiş idim. Hâlâ taleb ederim suâl olunsun deyip gıbbe’s-suâl Yahudi-i mesfûr cevâba tasaddî edip, merkūm Hızır bundan mukaddem vech-i meşrûh üzre bir def‘a dahi benden on bir sikke altın taleb eyleyip ba‘de’l-inkâr tavassut-ı müslimîn ile beynimizde musâlaha-i şer‘iyye vâki‘ olup, zikr olunan on bir sikke altın da‘vâsından bin akçe üzerine beni sulh eylediklerinde, mezkûr Hızır dahi sulh-ı mezbûru kabûl ve berây-ı sulh olan meblağ-ı mezbûr bin akçeyi yedinden alıp kabz edip, husûs-ı mezkûra müte‘allik cemî‘-i talebden zimemim ibrâ eylemişdir deyip gıbbe’l-istintâk ve’l-inkâr Yahudi-yi mesfûrdan sıdk-ı makāline beyyine taleb olundukda, sikāt-ı müslimînden Mehmed b. Yahya ve diğer Mehmed b. Ali nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘e hâzırân olup bi hasebi’l-istişhâdi’ş-şer‘î, fi’l-vâki‘ mezkûr Hızır mukaddemâ Yahudî-yi mesfûrdan on bir sikke altın taleb eyledikde ba‘de’l-inkâr beynlerinde musâlaha-i şer‘iyye vâki‘ olup, meblağ-ı mezbûr on sikke altını bin akçe üzerine bizim huzûrumuzda sulh eylediklerinde sulh-ı mezbûru mezkûr Hızır kabûl edip ve bedel-i sulh olan meblağ-ı mezbûru yedinden alıp kabz edip husûs-ı mezbûra müte‘allik da‘vâ ve talebden zimmetini ibrâ-i küllî ile ibrâ eyledi. Biz bu husûsa bu vech üzre şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyip edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde, ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î şehâdetleri makbûle olmağın, mezkûr Hızır da‘vâ-yı mezkûresinden men‘ olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Resûl Efendi b. Abdurrahman, Süleyman Bey b. ( ) , Ömer b. ( ), Ahmed b. Ali.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 185 - Hüküm no: 185 - Orijinal metin no: [35a-1])﻿

﻿

﻿

186. Hüküm

Yasin Bey b. Mehmed’in Mahmud Çelebi b. Mehmed’de alacağı kalmadığı

Mahrûse-i Âmid ahâlîsinden Yasin Bey b. Mehmed nâm kimesne mahmiye-i İstanbul’da Kalenderhâne mahallesi sâkinlerinden Mahmud Çelebi b. el-merhûm Reisülküttâb Mehmed tarafından husûs-ı âti’l-beyânda husûmet ve redd-i cevâba ikāmet-i beyyine ve isbâta vekîl [ve] hasm-ı münkir-i şer‘î mahzarında nehc-i mu‘teber-i mer‘î üzre vekâleti sâbite olan fahrü’l-a‘yân İbrahim Efendi b. Abdülmennân nâm kimesne mahzarında üzerine da‘vâ eyleyip, müvekkili mezbûr Mahmud Çelebi zimmetinde cihet-i karz-ı şer‘îden iki yüz yirmi aded riyâlî guruş hakkım vardır, vekîl-i mezbûra suâl olunup ihkāk-ı hak olunmak matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl vekîl-i müşârunileyh İbrahim Efendi cevâba mütesaddî olup, fi’l-vâki‘ med‘uvv-i mesfûr Yasin Bey’in müvekkilim mesfûr Mahmud Çelebi zimmetinde cihet-i karzdan iki yüz yirmi aded riyâlî guruş hakkı var idi. Lâkin yine mahalle-i mezbûre sâkinlerinden sâbıkan reisülküttâb olup müteveffâ olan merhûm Mustafa Efendi b. ( ) meblağ-ı mezbûru mezkûr Mahmud Çelebi’den da‘vâ ve taleb ve kabz ve îsâle kardeşi mezkûr Yasin Bey tarafından vekâlet-i şer‘iyye isbât edip, edâsına hükm-i şer‘î sudûrundan sonra mezkûr Mustafa Efendi meblağ-ı mezbûru bi’t-tamâm alıp kabz eyledi deyip gıbbe’l-istintâk ve’l-inkâr vekîl-i müşârunileyh İbrahim Efendi’den sıdk-ı makāline beyyine taleb olundukda, mahalle-i mezbûre sâkinlerinden Halil b. Hızır ve Yusuf Bey b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘e hâzırân olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î, fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mesfûr Mustafa Efendi kardeşi müdde‘î-i mezkûr Yasin Bey’in cihet-i karzdan müvekkili mesfûr Mahmud Çelebi zimmetinde hakkı olan meblağ-ı mezbûr iki yüz yirmi aded riyâlî guruş tarafından ahz u kabza ve kendiye îsâle isbât-ı vekâlet-i şer‘iyye eyleyip edâsına hükm-i şer‘î sudûrundan sonra merkūm Mustafa Efendi meblağ-ı mezbûru bi’t-tamâm mezbûr Mahmud Çelebi yedinden alıp kabz eyledi. Biz bu husûsa bu vech üzre şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyip edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde, ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î şehâdetleri makbûle olmağın mûcebi ile hükm olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâili Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Ahmed, Ali Bey b. Abdullah, Sinan b. Hızır, Yusuf b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 186 - Hüküm no: 186 - Orijinal metin no: [35a-2])﻿

﻿

﻿

187. Hüküm

Murad v. Melkon’un borcunu ödemesine tenbih edildiği

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Langa kurbunda Kâtib Kasım mahallesinde sâkin olan hâmilü’l-kitâb Serkis v. Yakob nâm zimmî meclisi şer‘-i hatîrde, mahalle-i merkūmede sâkin olan Murad v. Melkon nâm zimmî muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip, bundan akdem merkūm Murad’ın zimmetinde cihet-i karzdan beş yüz riyâlî guruşum olmakla alıverilmek taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Murad cevâbında, müdde‘î-i merkūm Serkis’in zimmetinde bi tarîki’l-mudârebeti’ş-şer‘iyye beş yüz esedî guruş ile bundan akdem emr-i sultânî ile te‘âtîsi memnû‘ olan züyûf akçeden kırk bin akçesi vardır deyü meblağ-ı merkūmun vech-i meşrûh üzre beş yüz esedî guruşdan mâ‘adâsı beş yüz riyâlî guruş olup ve cihet-i karzdan olduğunu bi’l-külliye münkir olıcak müdde‘î-i merkūm Serkis’den müdde‘âsına mutâbık beyyine taleb olundukda, ityân-ı beyyineden izhâr-ı acz edip merkūm Murad’a yemîn verilmek murâd edicek mezkûr Murad dahi meblağ-ı merkūmun minvâl-i muharrer üzre beş yüz esedî guruşdan mâ‘adâsı beş yüz riyâlî guruş olmayıp ve cihet-i karzdan olmadığına gıbbe’l-istihlâfi’ş-şer‘î yemîn billâhi’llezî enzele’l-İncîle alâ İsâ -aleyhi’s-selâm-edicek, i‘tirâfı mûcebince zimmetinde olup zikri sebk eden beş yüz esedî guruşun aynı ile sâlifü’z-zikr olan kırk bin züyûf akçenin altından kıymet-i şer‘iyyesini edâ ve îfâ için merkūm Murad’a tenbîh olunup, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî gurreti Şevvâli’l-mükerrem min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin Efendi b. Mustafa el-kadı, Haydar b. Abdullah, Yusuf Bey b. Abdullah, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Mansur b. Muzaffer, Behrâm b. Abdullah, Hüseyin b. Ahmed.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 187 - Hüküm no: 187 - Orijinal metin no: [35b-1])﻿

﻿

﻿

188. Hüküm

Mehmed Beşe’nin bağını İsa b. Mustafa’ya sattığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Saraçhâne kurbunda Mi‘mâr Ayas mahallesinde bundan akdem müteveffâ olan Osman b. Hasan nâm kimesnenin verâseti, sulbî oğlu Mehmed Beşe nâm kimesneye ve sulbiye kızı Râbia Hâtun’a münhasıra olmakla, terekesinin üç sehimde iki sehimi oğluna ve bir sehimi kızına intikāl eylediği zâhir ve müte‘ayyin oldukdan sonra müteveffâ-yı merkūmun sulbî oğlu merkūm Mehmed Beşe meclisi şer‘de, işbu bâ‘isü’l-kitâb İsâ b. Mustafa nâm kimesne mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, medîne-i Üsküdar tevâbi‘inden Çengel nâm karyede vâki‘ olup, bir tarafı fundalık ta‘bîr olunan arz-ı hâliye ve bir tarafı ba‘zan Andriye nâm zimmî mülkü ve ba‘zan Nikola Demi nâm zimmî bağı ve bir tarafı Panayot v. Andriye bağı ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan bağ ve yine zikr olunan bağ kurbunda vâki‘ olup, bir tarafı Dimitri v. Kosta nâm zimmî bağı ve bir tarafı Aleksandra nâm zimmî bağı ve bir tarafı Kuyumcu Yani nâm zimmî bağı ve bir tarafı ( ) nâm hâtun bağı ile mahdûd olan bağın nısfları merkūm İsa’nın ve nısfları babam müteveffâ-yı merkūm Osman’ın mülkü olup, ba‘dehû babam müteveffâ olmakla zikr olunan bağlardan olan nısıf hisseleri ’’li’z-zekeri misli hazzi’l-ünseyeyn’’ fehvâsınca üç sehimde iki sehimi bana ve bir sehimi kız karındaşım merkūme Râbia Hâtun’a intikāl etmiş idi. El-hâletü hâzihî zikr olunan iki kıt‘a bağda mülk-i mevrûsum olan ikişer hisse-i şâyi‘amı cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ile safka-i vâhide ile merkūm İsa’ya on bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i kat‘î ile bey‘ ve teslîm eylediğimde, mezbûr dahi vech-i meşrûh üzre iştirâ ve kabûl eyledikden sonra semen-i merkūmu bi’t-tamâm ve’l-kemâl yedinden alıp kabz ve tesellüm eyledim. Min ba‘d zikr olunan iki kıt‘a bağın nısıflarında vâki‘ olan üçer sehimde ikişer sehimi merkūm İsa’nın mülk-i müşterâsıdır dedikde, mukırr-ı merkūm Mehmed Beşe’yi ikrâr-ı meşrûhunda mezbûr İsâ dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve vech-i muharrer üzre iştirâ ve kabûlü tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi[’l-yevmi’s-] sânî min şehri Rebî‘ilâhir min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Efendi b. Seydî el-İmâm, Mehmed b. Veli el-Müezzin, Süleyman b. Abdullah, Hüseyin Efendi b. Hüsam el-kadı, el-Hâc Abdülhalim b. Ali, Üstâd Mustafa b. Abdullah el-Hayyât, Veli b. Abdi el-fevâkihî, Satı b. Hacı el-fevâkihî, Mustafa b. Ahmed, Mustafa b. Mehmed.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 187 - Hüküm no: 188 - Orijinal metin no: [35b-2])﻿

﻿

﻿

189. Hüküm

Râbia Hatun’un bağını İsa b. Mustafa’ya sattığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Saraçhâne kurbunda Mi‘mâr Ayas mahallesinde bundan akdem müteveffâ olan Osman b. Hasan nâm kimesnenin verâseti, sulbî oğlu Mehmed Beşe nâm râcile ve sulbiye kızı Râbia nâm hâtuna münhasıra olmakla, muhallefâtının ’’li’z-zekeri misli hazzi’l-ünseyeyn’’ fehvâsınca üç sehimde iki sehimi oğluna ve bir sehimi kızına isâbet eylediği zâhir ve müte‘ayyin oldukdan sonra [36a] müteveffâ-yı merkūmun kızı merkūme Râbia Hâtun’un ammi ve husûs-ı âti’l-beyânı ikrâra vekîli olup, vekâleti mahzar-ı hasm-ı câhidde Süleyman b. Abdullah ve Yusuf b. Hasan nâm kimesneler şehâdetleri ile sâbite olan Ömer b. Hasan nâm meclisi şer‘de, işbu hâfızu’l-kitâb İsâ b. Mustafa nâm kimesne mahzarında bi’l-vekâle ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, medîne-i Üsküdar muzâfâtından Çengel nâm karyede vâki‘ olup, bir tarafı fundalık ta‘bîr olunan arz-ı hâliye ve bir tarafı ba‘zan Andriye nâm zimmî mülkü ve ba‘zan Nikola Demi nâm zimmî bağı ve bir tarafı Panayot v. Andriye nâm zimmî bağı ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan bağı ve yine zikr olunan bağ kurbunda vâki‘ olup bir tarafı Dimitri v. Kosta nâm zimmî bağı ve bir tarafı Aleksandra nâm zimmî bağı ve bir tarafı Kuyumcu Yani nâm zimmî bağı ve bir tarafı ( ) nâm hâtun bağı ile mahdûd olan bağın nısfları merkūm İsa’nın ve nısfları müteveffâ-yı merkūmun mülkü olmakla, zikr olunan iki kıt‘a bağın nısf-ı şâyi‘alarının vech-i meşrûh üzre üçer sehimde ikişer sehimi oğlu merkūm Mehmed Beşe’ye ve birer sehimi kızı merkūme Râbia Hâtun’a intikāl etmiş idi. El-hâletü hâzihî müvekkilem merkūme Râbia Hâtun zikirleri sebk eden iki kıt‘a bağın nısıflarından bi tarîki’l-irs-i şer‘î üçer sehimden kendiye isâbet eden birer sehim hisse-i şâyi‘asını merkūm İsa’ya safka-i vâhide ile altı bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘ ve teslîm eyledikde, merkūm İsâ dahi vech-i meşrûh üzre iştirâ ve kabûl eyledikden sonra zikr olunan altı bin akçeyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl yedinden alıp kabz eyledi. Ba‘de’l-yevm zikr olunan iki kıt‘a bağın nısıflarından vech-i muharrer üzre üçer sehimden müvekkile-i merkūmeye isâbet eden birer sehim hisse merkūm İsâ’nın mülk-i müşterâsıdır, keyfe mâ yeşâ mutasarrıf olsun dedikde, mukırr-ı merkūm Ömer’in bi’l-vekâle sudûr eden i‘tirâfını merkūm dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve nehc-i mastûr üzre iştirâ ve kabûl eylediğini tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi[’l-yevmi’s-] sânî min şehri Rebî‘ilâhir min şuhûri sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-sâbikūn el-mezbûrûn.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 188 - Hüküm no: 189 - Orijinal metin no: [35b-3])﻿

﻿

﻿

190. Hüküm

Dimo v. Mihal’in bütününe sahip olduğunu zannettiği evin yarı hissesinin Yani’ye ait olduğunu anlayıp devretmesi.

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Tahtaminâre mahallesi sâkinlerinden olup mahdûd-ı âti’l-beyâna vâzı‘u’l-yed olan Dimo v. Mihal nâm zimmî meclisi şer‘-i şerîfde, işbu râfi‘ü’l-kitâb Yani v. Doka nâm zimmî mahzarında bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı Ahmed Beşe b. Abdullah mülkü ve bir tarafından Sıvacı Kosta mülkü ve bir tarafı tarîk-i âm ve taraf-ı râbi‘i ( ) mülküne müntehî olmakla mahdûd olup, iki fevkānî ve bir tahtânî odayı ve iki sofayı müştemil olan menzilin mecmû‘u benim mülküm olmak zu‘mu ile ben mutasarrıf iken mezbûr Yani mahdûd-ı mezkûrun nısf-ı şâyi‘i kendinin mülkü olmak üzre benim üzerime da‘vâ edip, beynimizde husûs [-ı mezbûr] için münâza‘ât-ı kesîre vâkı‘a olmuş idi. Hâlâ fî hadd-i zâtihî mahdûd-ı merkūmun nısf-ı şâyi‘i mezkûr Yani’nin mülkü olduğu zâhir olup, benim dahi ilmim muhît olmağla mahdûd-ı mezkûrun nısf-ı şâyi‘inden kasr-ı yed eyledim, mezkûrun mülk-i mahzıdır, benim bi vech-i mine’l-vücûh alâkam yokdur, menzili mezbûrun nısfı[na] merkūm Yani keyfe mâ yeşâ ve yehtâr mutasarrıf olsun dedikde, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Hamza, Bostancı İbrahim Beşe b. Abdullah, Nikola v. Osta, Zeniko v. Nikola, Nikili v. Dimo, Papaz Kenel v. Rağraf.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 189 - Hüküm no: 190 - Orijinal metin no: [36a-1])﻿

﻿

﻿

191. Hüküm

Dimo’nun damadı Yani’nin zimmetini ibrâ ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Tahtaminâre mahallesi sâkinlerinden iken bundan [akdem] mürd olan Lisa v. Dimo nâm nasrâniyenin verâseti babası mezbûr Dimo ve zevci Yani ve sadriye kızları Zikola ve Kakona’ya münhasıra olduğu müte‘ayyin oldukdan sonra mezbûr Dimo müşârunileyh Yani mahzarında bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, sulbiye kızım mürd-i mezbûrenin beynimizde ma‘lûm ba‘zı metrûkâtına merkūm Yani vaz‘-ı yed eylemek ile mezkûrun yedinde olan eşyâdan bana âide olan hisse-i mevrûsem için merkūm Yani ile hîn-i talebde beynimizde münâza‘ât-ı kesîre vâkı‘a oldukdan sonra beynimize muslihûn tavassut edip, dört bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe ve bir zenkârî zenne atlas kaftan ve iki köhne boğça üzerine inşâ-i akd-i sulh eylediklerinde, ben dahi sulh-ı mezbûru kabûl ve bedel[-i] olan eşyâ-i merkūme ve meblağ-ı mezbûru bi’t-tamâm ahz ve kabz edip, mürd-i mezkûrenin muhallefâtından mezkûr Yani’nin yedinde olan eşyâ-i ma‘lûme-i mezkûreden bana âid olan hisse-i mevrûse da‘vâsından mezkûr Yani’nin zimmetini ibrâ-i âmm-ı kātı‘u’n-nizâ‘ ile ibrâ eyledim. Min ba‘d da‘vâ-yı mezkûreden merkūm Yani’nin zimmeti berîedir dedikde, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ vaka‘a alâ vukū‘ihî bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Papa Hamostodor v. Kiga, Papa Kenel v. Rağraf, Nikola v. Osta.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 190 - Hüküm no: 191 - Orijinal metin no: [36a-2])﻿

﻿

﻿

192. Hüküm

Aişe Hatun bt. Ali’nin evini Halil Çelebi b. Mehmed’e sattığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Cebeali kapısı kurbunda Molla Hüsrev mahallesinde bundan akdem müteveffâ olan Ali b. Abdullah nâm kimesnenin sulbiye kızı ve bi tarîk[i’ş-şer‘î] vârisesi olan Aişe nâm hâtun meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, kız karındaşı oğlu olup dergâh-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- yeniçerilerinden Korucu tâifesinden işbu hâfızu’l-kitâb fahrü’l-emâsil ve’l-eşbâh Halil Çelebi b. Mehmed nâm kimesne mahzarında bi tav‘ihâ ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mahalle-i merkūmede vâki‘ fevkānî bir odayı ve zulleyi ve kenîfi müştemil olup iki tarafı merkūm Halil çelebi mülkü ve bir tarafı Vekîl-i harc Mustafa mülkü ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup, babam müteveffâ-yı merkūmdan bi tarîki’l-irsi’ş-şer‘î intikāl eden bir bâb mülk-i muhterik selâmlık yerini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile mezbûr Halil Çelebi’ye altı bin nakd-i râyic fi’l-vakt fıddî akçeye bey‘-i kat‘î ile bey‘ ve teslîm eyledikde, merkūm dahi vech-i mersûm üzre iştirâ ve kabûl eyledikden sonra semen-i merkūmu bi’t-tamâm ve’l-kemâl yedinden alıp kabz ve tesellüm eyledim. Min ba‘d mülk-i müşterâsıdır dedikde, mukırra-i merkūme Aişe Hâtun’u kelimât-ı meşrûhasında merkūm Halil Çelebi dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Abbas b. İbrahim, Ramazan Beşe b. Abdullah, Hasan Beşe b. Yahya er-Râcil, Mehmed Ağa kethüdâ-yı yesâriyân-ı hâssa, el-Hâc Mehmed b. ( ) el-Yesârî mine’l-fi’eti’l-ma‘rûfe bi altmış üçüncü, Ali b. Mehmed el-ma‘rûf bi Pazarbaşıoğlu, Piyâle Çavuş b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 190 - Hüküm no: 192 - Orijinal metin no: [36b-1])﻿

﻿

﻿

193. Hüküm

Rıdvan Efendi b. Abdi’nin terekesinin taksim edildiği

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Bucakyalı mahallesinde bundan akdem müteveffâ olan Rıdvan Efendi b. Abdi nâm kimesnenin verâseti zevce-i metrûkesi Rahime bt. Ömer nâm hâtun ile sulbiye kızları Emine ve Aişe nâm hâtunlara münhasıra olup, ba‘de’l-iktisâm merkūme Aişe Hâtun dahi müteveffât olup verâseti vâlidesi merkūme Rahime Hâtun ile li-ebeveyn kız karındaşı merkūme Emine Hâtun’a münhasıra olmakla terekesinin bi tarîki’r-red mes’elesi olan beş sehimin iki sehimi vâlidesine ve üç sehimi kız karındaşına isâbet eylediği zâhir ve müte‘ayyin oldukdan sonra merkūmetân Rahime Hâtun ve Emine Hâtun meclisi şer‘e gelip her biri takrîr-i kelâm edip, müteveffâ-yı sâlifü’z-zikr Rıdvan Efendi’nin mahlûlünden mahalle-i merkūmede vâki‘ büyût-ı müte‘addideyi müştemil olup, bir tarafı Asiye Hâtun ve Mustafa Çelebi mülkleri ve bir tarafı Fâtıma Hâtun Vakfı ve bir tarafı diğer Fâtıma mülkü ve Mühreci Sinan ve Emine Hâtun vakıfları ve bir tarafı tarîk-i hâs ile mahdûd olup, bi tarîki’ş-şer‘î ikimize ve kızı müteveffât-ı merkūme Aişe Hâtun’a intikāl etmekle mukaddemâ savb-ı şer‘den nâib ve mi‘mâr irsâl olunup, ahâlî-i vukūf ittifâkı ile ba‘de’l-mesâha on dokuz bin sekiz yüz beş akçeye takvîm olunup ebniye ve arsasından her birimizin hesâb-ı mezkûr üzre hissesi ta‘yîn ve teslîm olundukda, merkūme Aişe Hâtun’a tarîk-i hâs tarafında vâki‘ olup sekiz bin altı yüz altmış altı akçe kıymetli iki bâb tahtânî oda ile tûlen ve arzan bi hesâbı şatrancî yüz altmış altı zirâ‘ arsa ta‘yîn ve hissesi mukābelesinde kendiye teslîm olunup hüccet-i şer‘iyye tahrîr olunmuşdu. Hâlâ zikr olunan iki bâb oda ve yüz altmış zirâ‘ arsa bi tarîki’l-irsi’ş-şer‘î ikimize intikāl etmekle beynimizde bi’t-terâzî taksîm etmek için her birimizin hissesi ta‘yîn olunup hüccet olunmak taleb ederiz dediklerinde, zikr olunan sekiz bin altı yüz altmış akçe kıymetli ebniye ve yüz altmış altı zirâ‘ arsadan bâ‘isetü’l-kitâb merkūme Rahime Hâtun’a tashîh-i merkūm vefkince beş sehimden iki sehim hissesi mukābelesinde üç bin dört yüz altmış altı buçuk akçe kıymetli ebniye ile altmış altı buçuk zirâ‘ arsa isâbet edip ve merkūme Aişe Hâtun’a dahi kezâlik beş sehimden üç sehim hisse mukābelesinde beş bin yüz doksan dokuz buçuk akçe kıymetli ebniye ile doksan buçuk zirâ‘ arsa isâbet eylediği merkūmetânın talebleri ile ketb ve sûreti yedlerine def‘ olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâbi‘ ve’l-ışrîn fî şehri Rebî‘ilâhir min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin Hoca b. Veli el-İmâm, Mehmed Halîfe b. Mustafa el-Müezzin, Mehmed Efendi b. Mustafa el-İmâm, Mehmed Bey b. Bostân el-Yesârî, Yusuf b. Şaban, Siyavuş Bey b. Abdullah el-Cündî, Mansur b. Hamza.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 191 - Hüküm no: 193 - Orijinal metin no: [36b-2])﻿

﻿

﻿

194. Hüküm

Bostan Efendi b. el-Hâc Mehmed’e vakfa ait evi tamir için izin verildiği

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Âşık Paşa mahallesi sükkânından olan işbu hâfızu’l-kitâb zahrü’l-kuzât mevlânâ Bostân Efendi b. el-Hâc Mehmed meclisi şer‘-i hatîre gelip takrîr-i kelâm edip, merhûme Aişe Hâtun nâm sâhibetü’l-hayrın vakfından mahalle-i merkūmede vâki‘ olup bir tarafı Medîne-i Münevvere Vakfı ve bir tarafı Sinan Ağa mülkü ve bir tarafı merhûm el-Hâc Hasan Vakfı ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup, süknâsı ulemâya meşrûta olmakla bundan akdem savb-ı şer‘den bana tevcîh olunan menzilde hasbemâ şarateti’l-vâkıfe sâkin iken bi irâdeti’llâhi te‘âlâ muhterik olmakla menzili merkūmu vakf-ı mersûmun savb-ı şer‘den nasb ve ta‘yîn olunan mütevellîsi Veli Bey b. Mustafa nâm kimesne ma‘rifetiyle mâlımdan müceddeden binâ ve imâret etmek için kıbel-i şer‘den izin verilmek taleb ederim dedikde, mûmâ[-ileyh] Bostan Efendi[’ye] menzili merkūmu vech-i meşrûh üzre mâlıyla binâ ve imâret etmek için savb-ı şer‘den izin verilmeğin, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâ’ili şehri Rebî‘ilâhir min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Efendi b. Üveys el-kadı, Şeyh Sinan Efendi, Umdetü’l-müderrisîn Mehmed Efendi el-Halebî, Hasan Bey b. Mustafa el-Cündî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 192 - Hüküm no: 194 - Orijinal metin no: [37a-1])﻿

﻿

﻿

195. Hüküm

Hüseyin Paşa’nın vârislerinin ölen miras bırakanlarının peşin olarak tahsil ettiği has gelirleri konusunda mültezimle anlaştıkları

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Mahmud Paşa Câmi‘i mahallesinde sâkin olup yeniçeri tâifesinden olan Ahmed b. Hızır nâm kimesne meclisi şer‘de, bundan akdem Rumeli beylerbeyisi iken medîne-i Sofya’da müteveffâ olan merhûm Hüseyin Paşa’nın sulbî oğulları Ahmed ve İbrahim ve Halil ve Hasan ve Mustafa ve İsmail nâm sagīrlerin ve sulbiye kızı Hümaşah nâm sagīrenin vasîyy-i muhtârları olan bâ‘isü’l-kitâb Osman Ağa b. Behrâm nâm kimesne mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, bundan akdem müteveffâ-yı müşârunileyhin mutasarrıf olduğu hâslardan Berkofça hâssını bir sene tamâmına değin mûmâ-ileyhden ber vech-i maktû‘ iltizâm edip, ber vech-i peşîn tarîki ile mâlımdan otuz bin akçe teslîm edip bir iki ay mikdârı ancak zabt ve tasarruf etmiş iken mûmâ-ileyh Hüseyin Paşa müteveffâ olup mutasarrıf olduğu hâsların cümlesi taraf-ı mîrîden âhara tevcîh olunmakla, müteveffâ-yı mûmâ-ileyhe ber vech-i peşîn teslîm eylediğim otuz bin akçeyi terekesinden taleb eylediğimde, mezbûr Osman Ağa bi’l-vesâye inkâr edip, ben dahi isbât sadedinde olup münâza‘ât-ı kesîre vukū‘undan sonra tavassut-ı muslihîn ile on bir bin akçeye sulh eylediklerinde, sulh-ı mezbûr her vechile sıgār hakkında nâfi‘ olmağın ben dahi sulh-ı mezbûru kabûl ve bedel-i sulh-ı merkūm olan on bir bin akçeyi terekesinden vasîyy-i merkūmun yedinden alıp kabz edip, mâ‘adâsı olan on dokuz bin akçeden müteveffâ-yı mûmâ-ileyhin zimmetini ibrâ-i âmm-ı kātı‘u’n-nizâ‘la ibrâ ve iskāt eyledim dedikde, merkūm Ahmed Beşe’yi kelimât-ı meşrûhasında merkūm Osman Ağa dahi bi’l-vesâye tahkīk ve akd-i sulh-ı mezbûru tasdîk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi[’l-yevmi’t-] tâsi‘ [min şehri] Rebî‘ilâhir min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf Bey b. Şaban, Sinan b. Abdullah, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Mansur b. Hamza.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 192 - Hüküm no: 195 - Orijinal metin no: [37a-2])﻿

﻿

﻿

196. Hüküm

Fâtıma Hatun bt. Cafer’in annesi Aişe Hatun bt. Şeyh Mehmed’e ev hibe ettiği

Mahrûse-i İstanbul’da Sancakdâr Hayreddin mahallesi sâkinelerinden fahrü’l-muhadderât Fâtıma Hâtun bt. Cafer Ağa meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, vâlidesi işbu hâfızatü’l-kitâb zahrü’l-muvakkarât Aişe Hâtun bt. eş-Şeyh Mehmed Efendi mahzarında bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, bundan akdem babamız müşârunileyh Cafer Ağa hâl-i sıgārımızda bin otuz senesi Cumâdelâhire’sinin on altıncı gününde bana hibe-i sahîha-i şer‘iyye ile hibe etmekle hâlâ silk-i mülkümde münselik mahalle-i mezbûrede vâki‘ tarafeyni Saka Hızır Vakfı’na ve bir tarafı mahalle-i mezbûre mescidi müezzinine mevkūf menzile ve bir tarafı tarîk-i âma müntehî olup, iki bâb fevkānî evleri ve orta sofasını ve yan sofasını ve kileri ve iki beyt-i süflîyi ve zât-ı eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmire hadîkayı ve su kuyusunu ve kenîfi ve muhavvatayı müştemil olan menzilimi, ba‘de’t-tahliyeti’ş-şer‘iyyeti’l-mu‘tebere vâlidem müşârunileyh Aişe Hâtun’a hibe-i sahîha-i şer‘iyye ile hibe ve teslîm edip, ol dahi meclisi hibede kabz [ve] ittihâb ve tesellüm eyledi. Ba‘de’l-yevm menzili mahdûd-ı mezkûr mülk-i mevhûbudur keyfe mâ teşâ ve tahtâr mutasarrıfe olsun dedikde, mukırra-i mesfûrenin minvâl-i meşrûh üzre cârî ve sâdır olan ikrârını müşârunileyhâ Aişe Hâtun vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. [Tahrîren] fi’l-yevmi’l-âşir min şehri Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-meşâyihi’l-kirâm eş-Şeyh Mehmed Efendi b. Hamza, Umdetü’l-kuzât Mustafa Efendi b. eş-Şeyh Mehmed Efendi el-müşârunileyh, Umdetü’l-mehâdîmi’l-kirâm Mahmud Çelebi b. Mehmed Efendi el-müşârunileyh, Fahrü’l-kuzât Ahmed Efendi b. eş-Şeyh Mehmed Efendi el-mûmâ-ileyh, Cafer Ağa b. Mustafa, Mustafa Çelebi b. Mehmed, Hasan Halîfe b. Mustafa el-Müezzin.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 193 - Hüküm no: 196 - Orijinal metin no: [37a-3])﻿

﻿

﻿

197. Hüküm

Abdülaziz Efendi b. Hüsameddin Efendi’nin terekesinden vakıf alacaklarının tahsil edildiği

Sâbıkan ( ) kadısı olan umdetü’l-ulemâ’i’l-izâm kıdvetü’l-fuzalâ’i’l-fihâm sâhibü’l-me‘âlî ve’l-me’âsir hâvi’l-mehâmid ve’l-mefâhir Abdülaziz Efendi b. el-müvellâ el-merhûm el-mebrûr ed-dâricü ilâ medârici rahmeti rabbihi’l-mağfûr Hüsameddin Efendi eş-şehîr beyne’l-ulemâi’s-sâde bi Karaçelebizâde meclisi şerî‘at-i şerîfede, bundan akdem Rumeli kazaskeri iken bi takdîri Rabbânî ile vedâ‘-ı âlem-i fânî edip gûşe-nişîn ...? dârü’n-ni‘am-ı cinân olan merhûm ve mağfûrun-leh birâder-i emcedleri Karaçelebizâde Mehmed Efendi hazretlerinin necl-i necîl ve selîl-i aslı olup sâbıkan Edirne kadısı olan kıdvetü’l-ulemâi’l-izâm, zübdetü’l-fuzalâi’l-fihâm yenbû‘u’l-fezâ’il ve me‘âlî metbû‘ü’l-efâzıl ve’l-e‘âlî, a‘lemü’l-ilm ve’l-hüdâ, menârü’l-fazli ve’t-tukā Ebu’l-fazl Mahmud Efendi hazretleri mahzarında bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, merhûm-ı müşârunileyh hâl-i hayâtlarında meşrûtiyyet üzre merhûm Rum Mehmed Paşa ve babaları Hüsameddin Efendi ve Sitti Hâtun Evkāfı’na mütevellî olup vefâtından sonra tevliyeti evkāf-ı mezkûre meşrûtiyyet üzre bana intikāl etmeğin, evkāf-ı mezbûre mâllarından hîn-i vefâtlarında merhûm Mehmed Paşa Vakfı’ndan yedlerinde olan yüz altmış dokuz bin dört yüz on akçeyi ve mâl-ı vakf-ı mezbûrdan Molla Kabil nâm kimesne zimmetinde olan üç bin akçe ve Müstedâm Bey zimmetinde olan on bin akçe ve Çukadâr Mehmed Beşe zimmetinde olan iki bin akçe ve Mustafa Bey zimmetinde olan dört bin akçe ve hâlâ Bacı kadısı olan Abdülaziz Efendi zimmetinde olan beş bin yedi yüz elli akçe ve Musli Çelebi zimmetinde olan üç bin akçe ki, cem‘an yirmi yedi bin yedi yüz elli akçeyi ve merkūme Sitti Hâtun evkāfından yedlerinde hîn-i vefâtlarında mevcûd olan yüz yedi bin dört yüz doksan akçeyi ve hâlâ Dağardı kadısı İsmail Efendi b. eş-Şeyh Ömer Efendi zimmetinde olan dört bin sekiz yüz akçeyi ve Malkaralı Mustafa Efendi zimmetinde asl-ı mâldan olan yetmiş riyâlî guruş ve mu‘âmele-i şer‘iyyeden dokuz yüz akçe ki, hurda akçe hesâbı üzre dokuz bin yüz elli akçe olup ve Babasultan’da sâkin Ali Bey nâm kimesne zimmetinde olan on bir bin akçeyi ve Ankaravî Mehmed Efendi veresesi zimmetinde olan on bir bin yüz elli akçeyi ki, cem‘an otuz altı bin yüz akçe eder zimem-i nâsda olan akçeleri yerli yerinde gösterip, ben dahi kabûl eyledikden sonra hâlâ Mehmed Paşa Vakfı’nda nakid olan yüz altmış dokuz bin dört yüz on akçeyi ve Sitti Hâtun Vakfı’ndan nakid olan yüz yedi bin dört yüz doksan akçeyi ve merhûm Hüsam Efendi Vakfı’ndan nakid olan kırk bin râyic fi’l-vakt akçeyi ba‘zı muhallefât-ı merhûm-ı müşârunileyhe vâzı‘u’l-yed olan mûmâ-ileyh Mahmud Efendi hazretlerinin bu kerîmelerinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz u kabz edip, evkāf-ı mezkûr mâlından mezbûr-ı merhûm mûmâ-ileyh muhallefâtından bir akçe ve bir habbe bâkī kalmamışdır dediklerinde, müşârunileyh Abdülaziz Efendi hazretlerinin minvâl-i meşrûh üzre cârî ve sâdır olan ikrârlarında mûmâ-ileyh Mahmud Efendi hazretleri vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk ettiklerinde, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-mevâli’l-kirâm Abdurrahman Efendi b. eş-şehîr bi Velizâde, Umdetü’l-mevâli’l-kirâm Mehmed Efendi eş-şehîr bi Sermahfilzâde, Umdetü’l-müderrisîni’l-kirâm Mehmed Esad Efendi, Umdetü’l-emâcid Ömer Ağa b. ( ), Zahrü’l-kuzât Zeynî Efendi, Hasan Çavuş b. Mustafa, Zahrü’l-kuzât Mustafa Efendi eş-şehîr bi Tezkirecizâde, Mustafa Çelebi Şeyhzâde, Osman Çelebi b. Ali, Hasan Bey b. Mustafa, Halil Çelebi b. Mustafa, Küçük Ali Çelebi, Mustafa Çavuş b. Davud, Receb Çavuş b. ( ), el-Hâc Piyâle Bey b. Abdullah, Süleyman Çelebi b. Mehmed, Mehmed b. Muharrem, Ahmed Çavuş b. Hasan Çavuş, Kâtibü’l-hurûf Mehmed Sezâyî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 194 - Hüküm no: 197 - Orijinal metin no: [37b-1])﻿

﻿

﻿

198. Hüküm

Yusuf Kethüdâ’nın vârislerinin verâset konusunda sulh oldukları

Mahmiye-i İstanbul’da ( ) mahallesinde sâkin olup bundan akdem sefer-i Bağdad’da vefât eden merhûm Yusuf Kethüdâ’nın verâseti, zevcesi Selime’ye ve li-ebeveyn ammi oğlu İbrahim Bey b. Musa nâm kimesneye münhasıra olduğu mütehakkık oldukdan sonra mezbûr İbrahim Bey meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, kendi nefsinden asîl ve mahmiye-i merkūmede Kızılminâre mahallesi sâkinelerinden Gülâbiye bt. Abdullah nâm hâtun tarafından ikrâr-ı âti’z-zikri tasdîka vekîl olup, bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan zevci Ahmed Bey b. Mustafa mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, bundan [akdem] mezbûr Yusuf Kethüdâ vefât eyledikde zâhirde karındaşı oğlu Yunus nâm kimesnenin müvekkile-i mezbûreden mütevellîde sulbiye sagīre kızı Fâtıma’dan gayrı vâris-i ma‘rûfu olmamak zu‘muyla mezbûre Fâtıma’nın vasîyy-i şer‘îsi olan mezbûre Gülâbiye muhallefât-ı müteveffâ-yı mezbûre vaz‘-ı yed edip, ba‘dehû mezbûre Fâtıma dahi vefât eyledikde, vâlidesi mezbûre Gülâbiye’yi ve li-üm karındaşı sagīr Mehmed b. Ahmed’i terk edip, ba‘dehû Mehmed dahi vefât edip vâlidesi mezkûre Gülâbiye ve babası Ahmed Bey’i terk etmekle, mezbûr Yusuf Bey’den bana intikāl eden muhallefâta mezbûre Gülâbiye ve mezbûr Ahmed Bey vaz‘-ı yed idip, hâlâ ben gelip müteveffâ-yı mezkûr Yusuf Bey’in li-ebeveyn ammi oğlu olduğumu vech-i şer‘î üzre isbât edip müteveffât-ı merkūme Fâtıma’yı hacb edip, mezkûr Yusuf Bey’in muhallefâtını merkūmeden taleb eylediğimde onlar dahi vaz‘-ı yedlerini inkâr edip, beynimizde münâza‘ât-ı kesîre ve muhâsamât-ı şedîde vâkı‘a olmuş idi. El-hâletü hâzihî beynimizde muslihûn tavassut edip, husûs-ı mezbûrdan beni merkūmân Ahmed Bey, Gülâbiye Hâtun ile iki bin iki yüz nakd-i riyâlî guruş üzerine akd-i sulh inşâ ettiklerinde, ben dahi sulh-ı mezbûru kabûl ve bedel-i sulh olan meblağ-ı mezbûr iki bin iki yüz riyâlî guruşu mezbûr Ahmed Bey ve Gülâbiye Hâtun yedlerinden alıp kabz edip, zimmetlerini mezbûr Yusuf Bey’in mîrâsına müte‘allika olan cemî‘-i de‘âvî ve mütâlebât ve eymân ve muhâsamâtdan ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm ile iskāt eyledim. Ba‘de’l-yevm husûs-ı mezbûra müte‘allika benden bizzat ve bi’l-vekâle ve bi’l-vâsıta da‘vâ ve nizâ‘ sudûr ve zuhûr ederse lede’l-hükkâmi’l-kirâm mesmû‘a ve makbûle olmaya dedikde, mukırr-ı mezbûr İbrahim Bey’in minvâl-i muharrer üzre cârî ve sâdır olan ikrârını mezbûr Ahmed Bey asâleten ve vekâleten ve vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî min şehri Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Seyyid Mehmed Efendi b. Mustafa, Mustafa Bey b. Ahmed, Ahmed b. Hamza, Ahmed b. Musa, Ahmed Bey b. Mehmed el-Cündî, Hüseyin Çavuş el-Cündî, Hüseyin Çavuş.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 195 - Hüküm no: 198 - Orijinal metin no: [38a-1])﻿

﻿

﻿

199. Hüküm

İbrahim Bey’in Gülâbî Hatun ve Ahmed’deki miras hakkını aldığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Kızılminâre mahallesinde sâkin olup sipâh tâifesinin kethüdâsı olmakla Bağdad seferinde müteveffâ olan Yusuf Ağa b. Abdullah nâm kimesnenin [verâseti], zevce-i metrûkesi Selime bt. Kurd nâm hâtuna ve li-ebeveyn ammi oğlu İbrahim Bey b. Abdullah nâm cündîye münhasıra olmakla muhallefâtının rub‘u zevcesine ve selâse-i erbâ‘ı ammi oğluna isâbet eylediği müte‘ayyin olup ve yine müteveffâ-yı mezbûr Yusuf Ağa’nın karındaşı oğlunun kızı olup mahalle-i merkūmede müteveffât olan Fâtıma bt. Yunus’un verâseti vâlidesi Gülâbî bt. Abdullah nâm hâtuna ve li-üm karındaşı Mehmed b. Ahmed’e münhasıra olmakla, müteveffât-ı merkūme Fâtıma Hâtun’un terekesinin bi tarîki’l-münâsahati’ş-şer‘iyye dokuz sehimde sekiz sehimi merkūme Gülâbî Hâtun’a ve bir sehimi mezbûr Ahmed’e isâbet eylediği zâhir ve mütebeyyin oldukdan sonra merkūm İbrahim Bey meclisi şer‘de, müteveffât-ı merkūme Fâtıma Hâtun’un vech-i meşrûh üzre terekesine vâzı‘u’l-yed olan bâ‘isü’l-kitâb merkūmân Gülâbî Hâtun ve Ahmed mahzarlarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, müteveffâ-yı sâbıku’z-zikr Yusuf Ağa’nın terekesinin vech-i meşrûh üzre rub‘u zevcesine ve selâse-i erbâ‘ı bana isâbet edip ben âhar diyârda bulunmakla müteveffât-ı merkūme Fâtıma hâl-i hayâtında ben mezbûr Yusuf Ağa’nın karındaşı oğlunun kızıyım deyü terekesinden bana isâbet eden selâse-i erbâ‘ hisse-i usûbeti kabz edip, ba‘dehû müteveffâ olup terekesi münâsaha-i ma‘hûde mûcebince merkūmân Gülâbî Hâtun ve Ahmed’e intikāl etmekle, hisse-i merkūmemi mezbûrândan taleb eylediğimde mezbûrân Gülâbî ve Ahmed dahi hisse-i merkūme mukābelesinde bana iki bin yüz riyâlî guruş nakid ve elli guruş kıymetli bir re’s kır at teslîm edip ve müteveffâ-yı merkūme Yusuf Ağa’nın terekesinden zimem-i nâsda olan elli sekiz bin akçeyi dahi yerli yerinden bana gösterip sâliyâne eylediklerinde, ben dahi kabûl edip mûrisim müteveffâ-yı merkūm Yusuf Ağa’nın muhallefâtından bana isâbet eden selâse-i erbâ‘ hisseden müteveffât-ı merkūme Fâtıma’nın zimmetinde bir akçe ve bir habbe hakkım kalmayıp, husûs-ı mezbûra müte‘allik da‘vâ ve talebden merkūmân Gülâbî ve Ahmed’in zimmetlerini dahi ibrâ ve iskāt eyledim dedikde, mukırr-ı merkūm İbrahim Bey’i kelimât-ı meşrûhasında merkūmân Gülâbî ve Ahmed bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk eyledikde, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâili Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed b. Mehmed, Ahmed b. Osman, Mustafa b. Hasan, Veli Beşe b. Abdullah er-Râcil, İlyas Bey el-Cündî, Mehmed Beşe b. Abdullah er-Râcil.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 196 - Hüküm no: 199 - Orijinal metin no: [38a-2])﻿

﻿

﻿

200. Hüküm

Sâbiha bt. Ahmed’in evini Malkoç Efendi Vakfı’na bey‘ bi’l-istiğlâl yoluyla sattığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Hacı İsâ mahallesinde sâkine olan Sâbiha bt. Ahmed nâm hâtun meclisi şer‘de, merhûm Malkoç Efendi Vakfı’nın bi’l-fi‘il mütevellîsi olan işbu bâ‘isü’l-kitâb Osman Halîfe b. Mustafa nâm kimesne mahzarında bi tav‘ihâ ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mahalle-i merkūmede vâki‘ olup bir tarafı Mehmed Çelebi b. Hüseyin el-İmâm mülkü ve bir tarafı Mehmed b. Hüseyin mülkü ve bir tarafı Hamamcı Mehmed mülkü ve taraf-ı râbi‘i tarîk-i hâs ile mahdûd bir bâb mülk menzilimi, mütevellî-i merkūm Osman Halîfe’ye bin kırk senesinde yirmi bin akçeye bey‘ ve teslîm eylediğimde, mezbûr dahi vakf-ı merkūm mâlı ile bi tarîki’l-istiğlâl iştirâ ve tesellüm edip, def‘-i semen ve kabz-ı mebî‘den sonra ba‘de’t-tahliyeti’ş-şer‘iyye sene-i merkūme Şa‘bânü’l-mu‘azzamı gurresinden senede üçer bin akçe icâre-i müeccele ile îcâr ve teslîm edip, Galata kazâsında Kasımpaşa kasabasında Kulaksız mahallesi sükkânından Mustafa Bey b. Mehmed nâm kimesne emr ve kabûlü hâviye kefâlet ile derkine ve ücret-i ma‘hûdesine kefîl olup hüccet tahrîr olunmakla, bin kırk iki senesi şehr-i Recebü’l-müreccebi gāyetine değin icâre-i müeccelesini cânib-i vakfa edâ ve teslîm etmekle zimmetimde [38b] yirmi bin akçe asl-ı mâl kalmış iken vakf-ı merkūm mâlından mütevellî-i mersûm yedinden üç bin akçe alıp kabz edip, zimmetimde cem‘an yirmi üç bin akçe deynim oldukdan sonra mütevellî-i merkūm Osman Halîfe menzili merkūmu zikri sebk eden bin kırk iki senesi Şa‘bânü’l-mu‘azzamı gurresinde üç bin dört yüz ellişer akçeden üç sene gāyetine değin cem‘an on bin üç yüz elli akçe icâre-i müeccele ile îcâr ve teslîm eyledikde, ben dahi ber nehc-i meşrûh istîcâr ve kabûl eyledim dedikde, mukırra-i merkūme Sâbiha Hâtun’u ikrâr-ı meşrûhunda mütevellî-i merkūm Osman Halîfe dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve minvâl-i muharrer üzre îcâr ve teslîm eylediği tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâili Rebî‘ilevvel min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Şeyhî Ahmed Efendi b. Ömer, Yusuf Efendi b. Veli el-İmâm, Burhan Efendi b. İbrahim el-İmâm, İbrahim Efendi b. Bâli el-İmâm, Mustafa Efendi b. Cafer el-İmâm, Mehmed Çelebi b. Hasan el-İmâm, Hasan Efendi b. Hüseyin el-İmâm, el-Hâc Mustafa b. Mahmud el-attâr, Ahmed Dede b. Abdullah el-attâr, Mahmud Halîfe b. Kulu el-Müezzin, el-Hâc Abdülkerim b. Mustafa el-kayyum, Hüseyin b. Ahmed el-muhzır, Yusuf Bey b. Abdullah el-muhzır, Yusuf b. Şaban el-muhzır.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 197 - Hüküm no: 200 - Orijinal metin no: [38a-3])﻿

﻿

﻿

201. Hüküm

Ahmed Çavuş’un Mehmed Ağa’da mal bedelinden alacağı olduğu

Udûlden el-Hâc Ali b. Sefer ve Murtaza b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzırân olup, bundan akdem fevt olan ve verâseti kendisine münhasır bulunan kardeşi merhûm Mehmed Ağa’nın muhallefâtına vâzı‘-ı yed olan ve husûs-ı âtiyyü’z-zikri inkâr eden fahrü’l-akrân Selim Efendi nâm hasm-ı câhid mahzarında, hâfız-ı hâzihi’l-vesîka Ahmed Çavuş b. ( )’dan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûrun, müteveffâ-i merkūmun zimmetinde vasfı beynlerinde ma‘lûm emti‘a-i makbûze semeninden râyicü’l-vakt on bin yedi yüz akçe hakkı vardır. Elân müdde‘î-i mezkûrun alacağını müteveffâ-i mesfûrun muhallefâtından talebe hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın ba‘de’t-tahlîf mûcibince hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâbi‘ min şehri Rebî‘ilevvel sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Mirza Çavuş b. Mustafa, Yusuf Ağa b. Kadı reisü’l-muhzırîn, Mehmed Beşe b. Yusuf çukadâr, Mehmed b. Ali

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 198 - Hüküm no: 201 - Orijinal metin no: [38b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

202. Hüküm

Kamer Hatun bt. Abdullah’ın cariyesini âzat ettiği

Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Hoşkadem mahallesinde sâkin olan Kamer Hâtun bt. Abdullah nâm hâtun meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâda hâzıra olup, kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Maskadiyyetü’l-asl? hâfıza-i hâze’l-kitâb Mülâyim bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâh ve taleben li-marzâtihi âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hurre oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike fi’l-yevmi’l-âşir min şehri Rebî‘ilevvel sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Efendi b. el-Müderris, İslâm Efendi b. el-Müderris, Ali Halîfe el-İmâm, mahalle-i mezbûre müezzini Yusuf Halîfe, Papaz oğlu mahallesi imâmı Üveys Halîfe, Ahmed Çelebi b. Rıdvan, Pazar oğlu mahallesinden Mahmud b. Hızır, Hoşkadem mahallesinden el-Hâc Hasan b. Abdullah, Papaz oğlu mahallesinden Ahmed Bey b. Abdullah, Mimar Kemal mahallesinden Mehmed Çavuş b. Handan, Dîvân-ı Hümâyûn kâtiblerinden Ali Efendi, Hoşkadem mahallesinden Hasan Beşe b. Abdullah, İbrahim b. Abdullah ser-ferrâş

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 199 - Hüküm no: 202 - Orijinal metin no: [38b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

203. Hüküm

Fâtıma bt. Mustafa’nın evini içindeki eşyası ile birlikte babasına bağışladığı

Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Sarrâc Doğan mahallesinde sâkine olan Fâtıma bt. Mustafa nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfe -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzıra olup, âtiyyü’z-zikr menzil dâhilinde vâki‘ kendisine ait mâl cinsinden cemî‘-i emti‘a-i mütenevvi‘ayı Mustafa nâm mezbûr babasına tevdî‘ ve teslîm ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mustafa el-merkūm da kızının ikrârını tasdîk etti. Mukırra-i mezbûre sonra, sâhibi ve mâliki olduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘, tahtânî iki beyti, fevkānî iki beyti, ahırı, helâyı, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli bahçeyi müştemil olan, tarafeynden merhûm Şemseddin Vakfı, bir cânibden mahalle-i mezbûre imâmı için vakfedilmiş ev, bir cânibden de tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘-i menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i menâfi‘ ve mürâfıkı ile babası mezkûr Mustafa’ya hibe edip teslîm eylediğini dahi ikrâr etti. O da hibeyi kabûl edip menzili mezkûru tesellüm eyledi. Vâki‘ ikrâr, mevhûbun leh tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’t-tâsi‘ min şehri Rebî‘ilevvel sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Efendi b. Süleyman el-İmâm, Halil b. Hamza el-Müezzin, Mustafa Bey b. Mehmed el-Cündî, Ahmed Çelebi b. Sefer, Bakkalzâde Mehmed Çelebi, İbrahim Bey b. el-Cündî, Rıdvan b. Abdullah, Yusuf Beşe b. Hasan ve gayruhüm min[e’l-hâzırîn]

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 199 - Hüküm no: 203 - Orijinal metin no: [39a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

204. Hüküm

Ayşe Hatun bt. Menteş’in Rus asıllı cariyesini âzat ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından ( ) mahallesinde sâkine olan fahrü’l-muhadderât Ayşe Hâtun bt. Menteş nâm hâtun kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr âzat ve tahrîr ikrârına vekâleti, kendisini ma‘rifet-i şer‘iyye ile tanıyan Abdurrahman b. Hüsrev ve el-Hâc Yusuf b. Abdullah nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-eimme Siyami Efendi b. Mustafa meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda -sâneha’llâhü te‘âlâ ani’l-be’sâi ve’d-darrâi-hâzır olup, müvekkile-i mezbûresinin, kendisine rıkkını mu‘terife olan, açık kaşlı, elâ gözlü, buğday tenli, Rûsiyyetü’l-asl hâfıza-i hâzihi’l-vesîka Vildan bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâti rabbihi’l-a‘lâ, âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hurre oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından başka üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ aşere min şehri Rebî‘ilevvel sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Abdurrahman Bey b. el-Cündî, Seydî Bey b. Abdullah, Musa Beşe b. Halil, Veli b. Abdullah, Mustafa Bey b. bevvâb-ı sultânî, İsâ b. Mustafa el-Kayyım, kayyım-ı mezbûrun kardeşi Resûl Beşe [b.] Mustafa, Ebûbekir Bey b. Abdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 200 - Hüküm no: 204 - Orijinal metin no: [39a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

205. Hüküm

Ayas Ağa b. Davud’un evini Ali Ağa b. Ahmed’e sattığı

Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Murad Paşa-yı atîk mahallesi ahâlîsinden umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Ayas Ağa b. Davud meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâda hâzır olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i merkūmede kâin, dâhilî ve hâricî avlulu, hâricî avlusu, fevkānî beş beyti, beş selâmlığı, tahtânî üç beyti, su kuyusunu müştemil olan, dâhilî avlusu ise fevkānî üç beyti, beş selâmlığı, tahtânî üç beyti, su kuyusunu, bahçeyi ve helâyı müştemil olan, bir yandan Hafsa Hâtun bt. Receb mülkü, diğer tarafdan Solak Hasan Bey b. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Halil Çelebi b. Abdullah mülkü ve diğer tarafdan da Hâfız Ahmed Efendi veresesi mülkü ve tarîk-i âm ile mahdûd olan cemî‘-i menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ve kâffe-i menâfi‘ ve mürâfıkı ile râyicü’l-vakt dört yüz yirmi bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile mahmiye-i merkūmede vâki‘ Gümrük mukāta‘ası emîni bâ‘is-i hâze’l-kitâb kıdvetü’l-a‘yân Ali Ağa b. Ahmed’e îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ve akd-i sarîh-i mer‘î ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Müşterî-i mezbûr da kendi mâlıyla ve kendisi için menzili merkūmu ondan iştirâ etti. Müşterî-i mûmâ ileyh kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında ikrârı tasdîka vekâleti Halil Bey b. Hasan el-Cündî ve Mehmed Efendi b. el-Kâtib nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan kıdvetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Yusuf Ağa b. Abdülmun‘im el-müteferrika, vâki‘ ikrârı bi’l-vekâle tasdîk etti. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ aşere min şehri Rebî‘ilevvel sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Sâbık Gümrük emîni Mehmed Çavuş, hâlâ kâtib-i Gümrük olan Mustafa Çavuş, Yusuf Bey b. Abdullah el-Cündî, Süleyman Bey b. Abdullah, Hüseyin Çelebi b. Abdullah er-Râcil, İbrahim Çelebi b. Mehmed Çavuş, Fazlı Bey b. el-Cündî, Piyâle Çavuş b. Abdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 201 - Hüküm no: 205 - Orijinal metin no: [39a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

206. Hüküm

Musa v. Kamal adlı yahudinin Mustafa b. Hocayurd’da çuka bedelinden alacağı olduğu

Mahrûse-i Bursa kadısı kıdvetü’l-ulemâi’l-kirâm Mahmud Efendi b. Ahmed tarafından verilmiş, ünvânıyla mu‘anven, mührüyle memhûr, zeyilde mezkûr senenin evâhir-i Safer-i muzafferi târihiyle müverrah, mazmûnunda, mahrûse-i merkūme mahallâtından İncepençe? mahallesi sükkânından Seyyid Mehmed Çelebi b. Ali b. Abdülkerim ve yine mahrûse-i merkūme tekkesinden Mustafa b. Ali b. Abdullah nâm kimesneler, mahrûse-i merkūme mahallâtından Kuruçeşme mahallesi sükkânından Musa v. Kamal nâm yahudiden sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûrun, mahrûse-i merkūme mahallâtından Gufranlık mahallesinde sâkin olup elân mahmiye-i Kostantıniyye’de yaşadığı mesmû‘ olan Mustafa b. Hocayurd’un zimmetinde vasfı ve nev‘i aralarında ma‘lûm, müşterâ-i makbûz çuka bahâsından lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ yüz altmış beş kıt‘a riyâlî kuruş hakkı vardır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince hükmedildi. Kadı-i mezbûrdan verilen işbu hüccet-i mezbûre vârid olduğunda, medyûn-i mezbûr Mustafa meclisi şer‘a ihzâr edilip hüccet-i şer‘iyye yüzüne okundu. Müdde‘â aleyh-i mezbûr tarafından hüccet-i merkūmenin vürûdu inkâr olunduğunda, isimleri zeyl-i kitâbda muharrer şuhûd-ı tarîkden Mevlânâ Mahmud b. Hamza ve Ali b. Nazar, hüccet-i mezbûrenin kādı-i mezkûrdan sâdır olduğuna, üzerindeki hattın onun hattı olduğuna, üzerindeki mührün onun mührü olduğuna şehâdet ettiklerinde, şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilevvel sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf Bey b. Şaban, Hüseyin b. Ahmed, Veli Ağa b. Mustafa, Mansur b. Hamza

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 201 - Hüküm no: 206 - Orijinal metin no: [39b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

207. Hüküm

Nüzül Emini İbrahim Efendi’nin bedel-i nüzülden hazineye borcunun kalmadığı

Atebe-i aliyye ve südde-i seniyyede hâlâ şıkk-ı evvel defterdârı olan umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim kıdvetü erbâbi’l-mehâmid ve’l-mekârim zü’l-kadri’r-refî‘ ve’l-mecdi’l-menî‘ İbrahim Efendi tarafından husûs-ı âti’l-beyânı ikrâra sâbitü’l-vekâle vekîl olup, elân Başbâkīkulu olan fahrü’l-emâcid ve’l-a‘yân Ahmed Ağa b. ( ) nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, sipâh-ı zafer-penâh zümresinden olup bundan akdem bin kırk senesine mahsûb olmak üzre vilâyet-i Anadolu’ya livâ-i Hüdâvendigâr’da vâki‘ olan re‘âyânın nüzullerin cem‘e me’mûr olan işbu bâ‘isü’l-kitâb zahrü’l-akrân Mehmed Ağa b. Ahmed mahzarında bi’l-vekâle ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, livâ-i merkūm re‘âyâsının bedel-i nüzullerin cem‘ edenler bir senede Hazîne-i Âmireye on dört yük seksen bin iki yüz akçe teslîm ettikleri muhâsebât-ı kadîme defterlerinde mastûr olmakla, mezbûr Mehmed Ağa dahi sene-i merkūmenin bedel-i nüzulü için on üç yük altmış üç bin akçeyi sâbıkan defterdâr olan merhûm Mustafa Paşa zamânında dâhil-i hazîne edip ve yüz on bir bin sekiz yüz akçe dahi müşârunileyh İbrahim Efendi zamânında teslîm edip ve beş bin akçe dahi ba‘zı mesârif-i mühimmeye sarf etmekle, muhâsebât-ı kadîme muktezâsınca mezbûr Mehmed Ağa zimmetinde sene-i merkūmenin bedel-i nüzulü akçesinden zimmetinde bir akçe bâkī kalmamışdır dedikde, mukırr-ı mûmâ-ileyh Ahmed Ağa’nın bi’l-vekâle sudûr eden i‘tirâfını mezbûr Mehmed Ağa dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilevvel min şuhûri [sene] selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf Ağa b. Abdullah, İbrahim Çelebi el-Cündî, Yusuf Bey b. Şaban, İbrahim Çelebi el-Kâtib, Ahmed Çavuş b. Mustafa.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 202 - Hüküm no: 207 - Orijinal metin no: [39b-2])﻿

﻿

﻿

208. Hüküm

Macar asıllı Cora bt. Abdullah’ın azad edildiği

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Kızılminâre mahallesi sükkânından olup sipâh tâifesinin kethüdâsı olmakla bundan akdem şark seferinde müteveffâ olan Yusuf Kethüdâ b. Abdullah nâm kimesnenin verâseti, zevce-i metrûkesi Selime bt. Kurd nâm hâtun ile li-ebeveyn ammi zâdesi İbrahim Bey b. Musa nâm cündîye münhasıra olmakla, terekesinin rub‘u zevcesine ve selâse-i erbâ‘ı ammizâdesine isâbet eylediği zâhir ve müte‘ayyin oldukdan sonra mezbûr İbrahim Bey meclisi şer‘-i kavîmde, işbu hâfız-ı hâze’r-rakīm orta boylu açık kaşlı elâ gözlü ak benizli ve kolunda iki siyah hâli ve sol elinde eser-i cerâhati olan Macariyyetü’l-asl Coza bt. Abdullah mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, merkūme Coza bundan esbak mûrisim müteveffâ-yı mezbûr Yusuf Kethüdâ’nın câriye-i memlûkesi olup, ba‘de vefâtihî bi tarîki’l-irsi’ş-şer‘î zevce-i metrûkesi merkūme Selime Hâtun ile bana intikāl etmekle, merkūme Selime Hâtun câriye-i merkūmede vâki‘ rubu‘ hissesini i‘tâk etmiş imiş. El-hâletü hâzihî [40a] ben dahi mevsûfe-i merkūme Coza’da vâki‘ olan selâse-i erbâ‘ hissemi hasbeten lillâhi’l-Hallâk tahrîr ve i‘tâk eyledim. Min ba‘d mevsûfe-i merkūme Coza sâir harâyir-i asliyyât gibi hurre olup üzerinde hakk-ı velâdan gayrı hakkım kalmadı dedikde, gıbbe’t-tasdîk mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilevvel min şuhûri sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Bey b. Mehmed, Hüseyin Çavuş b. Halil, Hasan Çavuş b. Abdullah, Veli Beşe b. Abdullah, el-Hâc Osman b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 203 - Hüküm no: 208 - Orijinal metin no: [39b-3])﻿

﻿

﻿

209. Hüküm

Merdümân Şah Hatun Vakfı mütevellîsinin Attâr Mehmed Vakfı’na ait olan menzile müdahale etmemesi

Mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ merhûm Attâr Mehmed Vakfı’nın bi’l-fi‘il mütevellîsi olan bâ‘isü’l-kitâb Ahmed Çavuş b. Abdüllatîf nâm kimesne meclisi şer‘de, mahmiye-i merkūmede merhûme Merdümân Şah Hâtun Vakfı’nın elân mütevellîsi olan el-Hâc Mustafa nâm kimesne mahzarında takrîr-i kelâm edip, mahmiye-i merkūmede el-Hâc Küçük mahallesi nâm mevzi‘de vâki‘ iki tarafı merkūm Attâr Mehmed Vakfı’ndan olan odalar ve bir tarafı merhûme Şah Hûbân Hâtun Vakfı ve taraf-ı âharı tarîk-i âm ile mahdûd olup fevkānî ve tahtânî dört bâb odayı ve müşterek kenîfi ve bi’r-i mâyı hâvî hâzır bi’l-meclis olan İlya v. Yehpe nâm Yahudi taht-ı icâresinde olan menzil mütevellîsi olduğum sâlifü’z-zikr Attâr Mehmed Vakfı’ndan olup, âhar vakfın alâkası yoğiken mezbûr Mustafa menzili mezbûr mersûme Merdümân Şah Hâtun Vakfı’ndan olmak zu‘mu ile müdâhale ve ta‘arruzdan hâlî olmamakla, mezbûr el-Hâc Mustafa ile mukaddemâ hâkimü’ş-şer‘ huzûrunda murâfa‘a olduğumuzda zikr olunan menzil sâbıku’z-zikr Attâr Mehmed Vakfı’ndan olduğu zâhir ve müte‘ayyin olup, mezbûr el-Hâc Mustafa bi gayri vech-i şer‘î ta‘arruz etmemek için yedime hüccet-i şer‘iyye verilmişiken, merkūm el-Hâc Mustafa yine bî-vech müdâhale etmekle, yedimde olan hüccete nazar olunup, min ba‘d bi gayri vech-i şer‘î müdâhale etmemek için tenbîh olunmak taleb ederim dedikde, kırk üç senesi el-Muharremü’l-harâmının üçüncü günü târihiyle müverraha ve mahmiye-i merkūmede muhâsebât-ı evkāf mahkemesinde nâibü’ş-şer‘ olan Mevlânâ Ahmed Efendi’nin imzâsıyla mümzâ ve hâtemiyle mahtûme ve mefhûmu min külli’l-vücûh takrîr-i meşrûhuna mutâbıka hüccet-i şer‘iyye ibrâz edicek, mûcebince mezbûr el-Hâc Mustafa menzili merkūma bi gayri vech-i şer‘î ta‘arruz etmemek için tenbîh olunup, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî selhi Muharremü’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Ahmed, Yusuf Bey b. Abdullah, Dilaver b. Abdullah, Piyâle Çavuş b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 203 - Hüküm no: 209 - Orijinal metin no: [40a-1])﻿

﻿

﻿

210. Hüküm

Saliha bt. Mehmed ile kızı Aişe’nin Nasuh Efendi’nin terekesinden hakkını aldıkları

Mahmiye-i İstanbul’da Hüseyin Ağa mahallesinde sâkin iken bundan akdem vefât edip verâseti, zevce-i metrûkesi Saliha bt. Mehmed Çavuş nâm hâtuna ve sulbiye sagīre kızı Aişe’ye münhasıra olduğu şer‘an mütehakkık olan merhûm Nasuh Efendi’nin kızı mezbûre Aişe’nin kıbel-i şer‘den mansûbe vasîsi olan mezbûre Saliha Hâtun tarafından husûs-ı âti’l-beyâna vekîl olup, hasm-ı câhid-i şer‘î mahzarında mezbûreyi ma‘rifet-i şer‘iyye ile ârifân Musli Bey b. Musa el-Cündî ve Ali b. Abdi şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olan Genceli Mehmed Ağa b. ( ) meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, mahalle-i mezbûre sâkinlerinden iken bundan akdem mağdûben katl olunan Laz Deli Hüseyin Bey’in zevce-i metrûkesi olup muhallefâtından olan menzili âti’z-zikre vâzı‘atü’l-yed olduğu sâbit olan fahrü’l-muhadderât Aişe Hâtun bt. Sinan Çavuş tarafından ikrâr-ı âti’l-beyânı tasdîka vekîl olup, hasm-ı câhid mahzarında mezbûreyi ma‘rifet-i şer‘iyye ile ârifân olan karındaşı Mehmed Ağa b. Sinan Çavuş ve Ahmed Ağa b. Mustafa nâm kimesneler şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olan Habib Efendi b. İbrahim mahzarında bi’l-vekâle ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, bundan akdem müvekkile-i mezbûre Saliha Hâtun mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı müteveffâ-yı mezbûr Nasuh Efendi veresesi mülkü ve bir tarafı camcı Ahmed Beşe b. ( ) mülkü ve iki tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup, mezbûr Nasuh Efendi’nin zevce-i uhrâsı Raziye bt. ( ) nâm hâtunun evvelâ kendi nefsine ba‘dehû zevci mezbûr Nasuh Efendi’ye vakf ba‘dehû bey‘ olunup semeni ile mahalli i‘tibârda bir akār kesîrü’r-rey‘ iştirâ olunup, rey‘i eczâ-i şerîfe tilâvetine sarf oluna deyü ma‘mûlün-bih kitâb-ı vakfında şart ve tahsîs etmekle, mezbûr Nasuh Efendi’nin vefâtından sonra ber mûceb-i şart-ı vâkıfe semeni ile âhar akār alınmak için bey‘a arz olundukda, maktûl-i mezbûr Hüseyin Bey şirâ ile temellük edip hâlâ veresesine intikāl eden menzili mezbûrun hudûdu dâhilinde Camcı Ahmed Beşe mülkü ile tarîk-i âm tarafında olan arz-ı hâliye üzerinde olan birbirlerine muttasıl iki bâb oda ve fevkānî hamam ve cihânnümâ ve zîr [ü] zemîni vâkıfe-i mezbûre izniyle müteveffâ-yı mezbûr Nasuh Efendi kendi mâlıyla nefsiyçün mülkü olmak üzre binâ eylediğini mukaddemâ hasm-ı şer‘î muvâcehesinde isbât edip, hîn-i isbâtda sagīre kızı mezbûre Aişe’nin nesebi dahi sâbit olmayıp evlâdı olmamak zu‘muyla beytülmâl[c]e zabt olunan selâse-i erbâ‘ını mezbûr Hüseyin Bey beytülmâlden iştirâ ile temlîk edip, zevce-i metrûkesi olduğu ecilden müvekkile-i mezbûreye âid olan rubu‘ hisse-i şâyi‘ayı müvekkile-i mezbûreden on yedi bin akçeye iştirâ edip, tamâmen mülk eylediği ebniye-i muhdese-i mezbûrenin beytülmâl tarafından bey‘ olunan selâse-i erbâ‘ı hâlâ nesebi müteveffâ-yı mezbûr Nasuh Efendi’den sâbit olup vasîsi olduğum sagīre kızı mezbûre Aişe’ye intikāl eylediği da‘vâ ve şer‘ ile nesebini isbât eylediğinde, ebniye-i mezbûrenin sagīre-i mezbûreye intikāl eden [40b] selâse-i erbâ‘ının arz-ı vakf-ı mezbûrda hakk-ı karârı olmamakla şer‘an kal‘ı lâzım gelip ref‘ olunmak sadedinde iken, maktûl-i mezbûrun zevce-i metrûkesi mersûme Aişe Hâtun ekall-i kıymeteyn ile râgıbe olduğunda maklû‘an kıymetini takvîm için cânib-i şer‘-i kavîmden Mevlânâ Mehmed Efendi b. Mehmed el-kadı [ve] hâssa mi‘mârlarından Üstâd Musli b. Hüsameddin el-Eyübî ve Üstâd Hüsrev b. Abdullah nâm mi‘mârlar ile üzerine varıp keşf olunup, ebniye-i mezbûrenin cümlesinin maklû‘an kıymeti semen-i sahîh ile seksen yedi bin sekiz yüz elli akçe olduğuna hüccet-i keşf yazılmışdı. El-hâletü hâzihî müvekkile-i merkūme Saliha Hâtun vesâyeten zikr olunan ebniye-i muhdesenin sagīre-i mezbûreye âid olan selâse-i erbâ‘ını bey‘ sagīre-i mezbûreye enfa‘ olmakla, minvâl-i meşrûh üzre ta‘yîn olunan kıymet hesâbı üzre selâse-i erbâ‘ hissenin kıymeti olan seksen bir bin sekiz yüz fıddî râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile bey‘ ve teslîm edip, ol dahi iştirâ ve kabûl eyledikden sonra semeninden yetmiş üç bin üç yüz fıddî râyic fi’l-vakt akçesini müvekkilem mezbûre Saliha Hâtun müşârunileyhâdan nakid alıp kabz edip bâkī kalan sekiz bin beş yüz akçesini sâbıkan merkūm Nasuh Efendi vefât eyledikde sagīre-i mezbûre mevcûde olmayıp vârisi olmamak zu‘muyla beytülmâl tarafına kabz ve bey‘ olundukda, müvekkilemin ebniye-i muhdesede olan rub‘ hissesinin semeni olmak üzre hissesinde tenfîz-i bey‘ eyleyip Hüseyin Bey yedinden alıp kabz eylediği on yedi bin akçeden hâlâ semen hesâbı ile sagīreye âid olan sekiz bin beş yüz akçesiyle takās olunup, cem‘an ebniye-i mezbûrenin cümlesinin tamâmen maklû‘an kıymeti olan seksen yedi bin sekiz yüz akçe vech-i meşrûh üzre bi’t-tamâm makbûz olup, min ba‘d müvekkilemin ve sagīre-i mezbûrenin ol ebniye-i muhdesede vechen mine’l-vücûh alâkaları kalmamışdır, müşteriye-i merkūmenin müşterâsı olmuşdur dedikde, vekîl-i mezbûr Mehmed Ağa’nın vech-i meşrûh üzre cârî ve sâdır olan ikrârını tasdîka vekîl olan mezbûr Habib Efendi şifâhen tahkīk ve vicâhen tasdîk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî min Saferi’l-hayr li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Efendi b. Ali el-İmâm, Ahmed Ağa b. Mustafa el-müteferrika, Ömer Bey b. Hasan el-Cündî, el-Hâc Mehmed b. Veli, İsâ b. Mehmed, el-Hâc Hüseyin b. el-Hâc Ali, Hasan b. Nesimî, Hasan b. Murad, Mehmed b. Abdullah, Yakub b. Abdünnebî, Mahmud Bey b. Abdülmennân, Hasan Bey b. Abdullah el-Cündî, Yusuf Bey b. Abdullah el-Cündî, Diğer Yusuf Bey b. Abdullah el-Cündî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 204 - Hüküm no: 210 - Orijinal metin no: [40a-2])﻿

﻿

﻿

211. Hüküm

Emine Hatun bt. Veli Reis’in miras ev hissesini kızkardeşi Saliha Hatun’a sattığı

Mahmiye-i Galata’da Şehsuvar mahallesinde bundan akdem müteveffât olan Aişe bt. Receb Reis nâm hâtunun verâseti, sadriye kızları Saliha ve Emine ve Ümmühâni benât-ı Veli Reis hâtunlara münhasıra olmakla, muhallefâtı farzan ve redden ale’s-seviyye beynlerinde üç sehim i‘tibâr olunup, her birine bir sehim isâbet eylediği zâhir ve müte‘ayyin oldukdan sonra merkūme Emine Hâtun meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, kızkarındaşı işbu bâ‘isü’l-kitâb merkūme Saliha Hâtun mahzarında bi tav‘ihâ ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mahalle-i merkūmede vâki‘ olup bir fevkānî ve bir tahtânî iki beyti müştemil olup bir tarafı Mehmed Reis mülkü ve bir tarafı Hümâ Hâtun Vakfı ve bir tarafı tarîk-i hâs ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup, vâlidemiz müteveffât-ı merkūme Aişe Hâtun’un muhallefâtından bi tarîki’l-irsi’ş-şer‘î cümlemize intikāl eden bir bâb menzilden vech-i meşrûh üzre üç sehimde bana isâbet eden bir sehim hisse-i şâyi‘amı, cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ile kız karındaşım merkūme Saliha Hâtun’a beş bin nakd-i râyic fi’l-vakt fıddî akçeye bey‘-i kat‘î ile bey‘ ve teslîm eylediğimde, merkūme dahi minvâl-i muharrer üzre iştirâ ve kabûl eyledikden sonra semen-i merkūmu bi’t-tamâm ve’l-kemâl yedinden alıp kabz eyledim. Min ba‘d menzili merkūmun üç sehimde iki sehimi irsen ve şirâen kız karındaşım merkūme Saliha Hâtun’un mülk-i mahzıdır, keyfe mâ teşâ ve tahtâr mutasarrıfe olsun dedikde, mukırra-i merkūme Emine Hâtun’u ikrâr-ı meşrûhunda mezbûre Saliha Hâtun dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve vech-i mastûr üzre iştirâ ve kabûl eylediğini tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilevvel min şuhûri sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Şaban Efendi b. Mehmed el-kadı, Ali Efendi b. ( ) el-İmâm, el-Hâc Perviz b. Abdullah, el-Hâc Ali b. Kasım, Kabil b. Abdullah, Memi b. Abdullah, Mehmed Reis b. Behrâm, Yusuf Bey b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 206 - Hüküm no: 211 - Orijinal metin no: [40b-1])﻿

﻿

﻿

212. Hüküm

Kadızâde Mehmed Efendi’nin Rus asıllı cariyesini âzat ettiği

Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Haydarhâne mahallesinde sâkin olan umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân makbûlü’s-sudûr ve’l-erkân Kadızâde Mehmed Efendi b. ( ) meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terife olan, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sarışın, Rûsiyyetü’l-asl, sağ elinin serçe parmağında naks bulunan hâfıza-i hâzihi’l-vesîka Gülistan bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâti rabbihi’l-a‘lâ, âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hurre oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde sâbit olan velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-ışrîn min şehri Rebî‘ilevvel sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Bey b. Yusuf el-Cündî, Mehmed Bey b. Ali el-Cündî, Mehmed Bey b. Osman el-Cündî, Mehmed Bey b. Rıdvan el-Cündî, Ali Bey b. İlyas el-Cündî, Kalender b. Ahmed el-Cündî, Hodbeşe b. Pîrbarak, Ali b. Kasım kâtib, Mahmud b. Hasan kâtib

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 207 - Hüküm no: 212 - Orijinal metin no: [41a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

213. Hüküm

Mehmed Ağa b. Abdullah’ın Anbersima bt. Abdullah’a borcu olduğu

Mahmiye-i İstanbul’da ( ) mahallesi sâkinelerinden Anbersima bt. Abdullah nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîfde, Mehmed Ağa b. Abdullah mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ ve tasdîr-i müdde‘â edip, bundan akdem mezbûr Mehmed Ağa’ya silk-i mülkümde münselik olan işbu hâzıra bi’l-meclis Vildan bt. Abdullah nâm câriyeyi tarafeynden îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile kırk bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘ edip, ol dahi iştirâ ve tesellüm eyledikden sonra semeni olan meblağ-ı mezbûrun beş bin mezbûru’n-na‘t akçesini mezbûr Mehmed Ağa yedinden alıp otuz beş bin akçesi hâlâ zimmetinde kalmağın, hâlâ taleb eyledikde vermekde ta‘allül eder, suâl olunup alıverilmek matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Mehmed Ağa cevâbında, fi’l-hakīka müdde‘iyye-i merkūmeden iştirâ ve tesellüm eylediğim câriye-i mezkûre bahâsından mezbûre Anbersima’ya zimmetimde otuz beş bin mezbûru’n-na‘t akçe deynim vardır deyü bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf etmeğin, edâsıyla ilzâm olunup mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâbi‘ min şehri Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Çavuş b. Abdullah, Mehmed Halîfe b. Kurd, Ali b. Hasan, Mehmed b. Ali.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 207 - Hüküm no: 213 - Orijinal metin no: [41a-2])﻿

﻿

﻿

214. Hüküm

Binası yanmış olan vakıf arsa üzerinde tekrar bina yapması için Osman Efendi b. Yusuf’a izin verildiği

Ashâb-ı hayrât-ı hisân ve erbâb-ı meberrât-ı ihsândan ( ) nâm sâhibü’l-hayr vakf edip, her kimin tasarrufunda olursa ulemâ-i Nakşibendiye’ye beher sene üç yüz akçe mukāta‘a vere deyü şart eylediği mahmiye-i İstanbul’da Pirinççi Sinan mahallesinde vâki‘ bir tarafı mahalle-i mersûme mescidi imâmına meşrût menzil ve bir tarafı merhûm Ahizâde Efendi Vakfı’na ve iki tarafı tarîk-i âm ile mahdûde arsa-i merkūme üzerinde mebnî olan binâ-i memlûk muhterik olup arsa-i hâliye kalmağın, arsa-i mahdûde-i mezkûre yine binâ-i muhterik-i mezkûrun mâliki ve arsa-i mezkûrenin mutasarrıfı olan fahr-i kuzâtü’l-İslâm zahr-ı vülâti’l-enâm Osman Efendi b. Yusuf’a kendi dahi ulemâ-i Nakşibendiye’den olmakla mukāta‘a-i mezkûre ile ma‘an tevcîh olundukdan sonra mukāta‘a-i merkūma dahi ba‘de’l-yevm kendi mutasarrıf olup arsa-i mezkûre üzerinde keyfe mâ yeşâ ebniye ihdâsına cânib-i şer‘den istîzân etmeğin izin verilip, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’t-tâsi‘ aşer min şehri Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Mirza Çavuş b. ( ), Zahrü’l-akrân Veli Ağa b. ( ), Mehmed Beşe b. Yusuf çukadâr.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 208 - Hüküm no: 214 - Orijinal metin no: [41a-3])﻿

﻿

﻿

215. Hüküm

Seydi Çavuş b. Receb’in arazisini Mehmed Beşe b. Hasan’a sattığı

Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Çırakçı mahallesi ahâlîsinden Seydî Çavuş b. Receb meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘, bir tarafdan Abdülbâkī Çelebi b. ( ) mülkü, diğer tarafdan Abdullah Çelebi b. ( ) mülkü, öteki tarafdan el-Hâc Mehmed b. Abdullah mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd arâzi-i hâliyesini râyicü’l-vakt on beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla hâmil-i hâze’l-kitâb Mehmed Beşe b. Hasan nâm kimesneye îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mezbûr Mehmed Beşe de kendi mâlıyla ve kendisi için arâzi-i merkūmeyi iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâdî ve’l-ışrîn min şehri Rebî‘ilevvel sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Durak Ağa b. ( ), fahrü’l-akrân el-Hâc Ebûbekir b. ( ), Mehmed Efendi b. el-İmâm, Mehmed Beşe b. ( ), Mehmed Beşe b. ( ), Odabaşı İdris Çavuş, Seyyid Mehmed Çavuş

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 209 - Hüküm no: 215 - Orijinal metin no: [41a-4, Arapça])﻿

﻿

﻿

216. Hüküm

Kurd Ağa ve oğlu Mehmed Ağa’nın boş arazilerini defter emini İsmail Efendi’ye sattığı

Mahmiye-i İstanbul’da Muhtesib Karagöz mahallesinde sâkin iken bundan akdem müteveffât olan Fâtıma bt. Mehmed Ağa nâm hâtunun verâseti, zevc-i metrûkü umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân makbûlü’s-sudûr ve’l-erkân Kurd Ağa’ya ve sadrî oğlu olup sin ve cüssesinin bülûğa tahammülü olmamakla bülûğuna mu‘terif olan Mehmed Ağa b. Kurd Ağa nâm şâbb-ı emrede münhasıra olduğu şer‘an mütehakkık oldukdan sonra müşârunileyhimâ Kurd Ağa ve Mehmed Ağa taraflarından vech-i âtî üzre bey‘ ve kabz-ı semeni ikrâra vekîl olup, vekâleti mahzar-ı hasm-ı câhidde Salih Bey b. Mehmed ve İshak b. Mustafa nâm kimesneler şehâdetleri ile sâbite olup yeniçeri ocağı çavuşlarından olan Hüseyin Çavuş b. Mustafa nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, hâlâ atebe-i aliyyede Defter Emîni olan işbu râfi‘ü’l-kitâb umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim câmi‘u’l-mehâmid ve’l-mekârim İsmail Efendi b. ( ) tarafından ikrâr-ı âti’l-beyânı tasdîka vekîl olup, vekâleti mahzar-ı hasm-ı câhidde şâhidân-ı merkūmân şehâdetleri ile sâbite olan fahrü’l-kuzâti’l-İslâm Ahmed Efendi b. Receb mahzarında bi’l-vekâle ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mahmiye-i merkūmede Küçükpazar kurbunda Koca Muhyiddin mahallesinde vâki‘ olup, bir tarafı Uzun Ahmed mülkü ve bir tarafı Rum Mehmed Paşa Vakfı’ndan olan Horasancı odaları demekle ma‘rûfe olan hucurât ve bir tarafı mûmâ-ileyh İsmail Efendi ve ba‘zan Aişe Hâtun bt. Sinan Çelebi mülkleri ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup, müvekkilân-ı merkūmâna mûriseleri mezkûre Fâtıma Hâtun’dan irs-i şer‘î ile intikāl eden mülk arz-ı hâliyeyi, cümle hudûd ve kâffe-i hukūku ile müvekkili mûmâ-ileyh İsmail Efendi’ye on bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe ile adedi ma‘lûm ve ba‘de’l-kabz meclisi mübâya‘ada mudî‘a bir kabza filoriye bey‘-i kat‘î ile bey‘ ve teslîm eyledikde, mûmâ-ileyh İsmail Efendi dahi vech-i meşrûh üzre iştirâ ve kabûl eyledikden sonra müvekkilân-ı merkūmân semen-i merkūmu bi’t-tamâm ve’l-kemâl müşârunileyh İsmail Efendi’nin yedinden alıp kabz ve tesellüm eyledi. Min ba‘d zikr olunan arz-ı hâliye mûmâ-ileyh İsmail Efendi’nin mülk-i müşterâsıdır, keyfe mâ yeşâ ve yehtâr mutasarrıf olsun dedikde, mukırr-ı merkūm Hüseyin Çavuş’un bi’l-vekâle sudûr eden i‘tirâfını merkūm Ahmed Efendi bi’l-vekâle vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-kuzât Mehmed Efendi b. Mehmed el-kadı, Osman bey b. Veli el-Cündî, Ali Efendi b. Abdullah el-Müderris, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Mustafa el-bevvâbü’s-sultânî, İbrahim Çelebi b. Yakub el-bevvâbü’s-sultânî, Yusuf bey b. Abdullah el-Cündî, Hamza Bey b. Abdullah el-Cündî, İbrahim Ağa b. ( ) el-müteferrika, Mehmed Efendi b. Mustafa el-mütekā‘id, Ali Bey b. Abdullah el-Cündî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 209 - Hüküm no: 216 - Orijinal metin no: [41b-1])﻿

﻿

﻿

217. Hüküm

İsmail Bey b. Halil’in Rus asıllı kölesini âzat ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Balyan Ağa mahallesinde sâkin olan sarrâc-ı sultânî fahrü’l-akrân İsmail Bey b. Halil meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, kendisine rıkkını mu‘terif olan, sarışın, elâ gözlü, beyaz tenli, Rûsiyyü’l-asl, boğazının sol yanında eser-i cerh bulunan hâmil-i hâze’l-kitâb Yusuf b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâti rabbihi’l-a‘lâ, âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde sâbit olan velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî ve’l-ışrîn min şehri Rebî‘ilevvel sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Üstâd Ali b. Abdullah berber, el-Hâc Receb b. Abdullah, Rüstem b. Yurderi, Piyâle Çavuş

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 210 - Hüküm no: 217 - Orijinal metin no: [41b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

218. Hüküm

Es-Seyyid Zeynelabidin Efendi b. es-Seyyid Ali’nin Abdi Yazıcı b. Ali’ye borcu olduğu

Vilâyet-i Anadolu’da Karaman sancağında Ereğli kasabasında kāimmakām-ı Nakībü’l-eşrâf olup elân Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiye-i Kostantıniyye’de Karagümrük nâm mevzi‘ kurbunda sâkin olan fahrü’l-eşrâf es-Seyyid Zeynelabidin Efendi b. es-Seyyid Ali nâm kimesne meclisi şer‘-i celîde, mahmiye-i merkūmede dergâh-ı âlî yeniçerileri çavuşlarından başçavuş yazıcısı bâ‘isü’l-kitâb Abdi Yazıcı b. Ali nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, bundan akdem mezbûr Abdi Yazıcı’nın zimmetinde deyn-i şer‘îden olan beş yüz seksen riyâlî guruş hakkının altmış guruş mukābelesinde yedimden altmış guruş kıymetli bir re’s kır atımı alıp kabz edip, mâ‘adâsı olan beş yüz yirmi riyâlî guruşu târih-i kitâb gününden doksan gün tamâmına değin te’cîl eylemiş idi. Hakīkat-i hâl mezbûrdan suâl olunup takrîri tahrîr olunmak taleb ederim dedikde, gıbbe’l-istintâk merkūm Abdi Yazıcı cevâbında, fi’l-hakīka müşârunileyh es-Seyyid Zeynelabidin Efendi zimmetinde deyn-i şer‘îden olan beş yüz seksen riyâlî guruş hakkımın vech-i meşrûh üzre altmış guruşu mukābelesinde yedinden altmış guruş kıymetli bir re’s kır atını alıp kabûl edip [42a] mâ‘adâsı olan beş yüz yirmi riyâlî guruşu târih-i kitâb gününden doksan gün tamâmına değin te’cîl eyledim deyü mûmâ-ileyh es-Seyyid Zeynelabidin Efendi’yi bi’l-muvâcehe tasdîk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî ve’l-ışrîn min şehri Rebî‘[ilevvel] min şuhûri sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Efendi b. Ahi el-Müderris, İbrahim b. Cafer, Mehmed Çelebi b. Abdullah el-Yesârî, Osman Beşe b. Ömer er-Râcil, Hüseyin b. Ahmed, Piyâle Çavuş b. Abdurrahman, Mansur b. Hamza.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 211 - Hüküm no: 218 - Orijinal metin no: [41b-3])﻿

﻿

﻿

219. Hüküm

Mustafa Beşe b. Memi’nin verâseti ile alakalı Mustafa Bey b. Mehmed’in zimmetinin ibrâ edildiği

Vilâyet-i Rumeli’nde medîne-i Selânik kazâsında vâki‘ olup bostancıbaşıları hâslarından olan Zeylova nâm karyenin bundan akdem voyvodası iken müteveffâ olan Mustafa Beşe b. Memi nâm kimesnenin verâseti, li-ebeveyn kızkarındaşı Aişe Hâtun ile kezâlik li-ebeveyn karındaşı oğlu İbrahim b. Hasan nâm kimesneye münhasıra olduğu zâhir ve müte‘ayyin oldukdan sonra merkūm İbrahim kendi nefsinden asâleten ve ammesi mezbûre Aişe Hâtun tarafından husûs-ı âti’l-beyâna vekîli olup, vekâleti mahzar-ı hasm-ı câhidde İbrahim Efendi b. Hasan el-mülâzım ve Abdullah Beşe b. İslâm şehâdeleri ile sâbite oldukdan sonra vekâleten meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtına vâzı‘u’l-yed olan Mustafa Bey b. Mehmed nâm kimesne mahzarında bi’l-asâle ve bi’l-vekâle ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, ammim Mustafa Beşe bundan akdem müteveffâ oldukda zâhirde vâris-i ma‘rûfu olmayıp terekesi cânib-i mîrîye âid olmak zu‘mu ile merkūm Mustafa Bey’i mukaddemâ atebe-i aliyyede Bostan[cı]başı olan fahrü’l-emâcid ve’l-ekârim Rıdvan Ağa mezbûrun terekesini kabz için irsâl etmekle, mezbûr Mustafa dahi varıp tereke-i mevcûdesinden makbûzu olan elli iki bin yüz seksen akçe nukūdun ber mûceb-i defteri kassâm techîz ve tekfînine ve sâir rusûm-ı mu‘tâdeye ve vesâyâ-yı mu‘ayyenesi üzre teslîm eyledikden sonra bakiyyesinden ve menkūl makūlesinden füruht eylediği bir re’s at ve iki seyishâne ve ba‘zı hurdavât bahâsı bakiyyesinden cem‘an yedinde sekiz bin dokuz yüz on sekiz akçe kalıp ve zikr olunan menkūl kıymetinden bir Dımeşkī topuz ve bir kırmızı ihrâm ve bir kırmızı kırba velencesi ve bir eğer ve iki üzengi ve bir güğüm ve tencere ve bir sahan ve bir mücelled evrâd-ı şerîfe ve bir mikdâr evrâk-ı perişân olmakla ben dahi gelip verâsetimi ve müvekkilemin verâsetini şuhûd-ı udûlle mezbûr Mustafa Bey’in muvâcehesinde isbât etmekle, zikr olunan nakid ve menkūlât benim ve müvekkilem merkūme için savb-ı şer‘den hükm olundukdan sonra mezbûrun yedinde olan nakid ve sâir menkūlden mâ‘adâ tereke olmadığına mezbûr Mustafa Bey gıbbe’l-istihlâfi’ş-şer‘î yemîn billâh etmeğin, zikirleri sebk eden sekiz bin dokuz yüz on sekiz akçe ve menkūlâtı bi’l-asâle ve bi’l-vekâle mezbûrun yedinden alıp kabz edip, tereke-i merkūmeye müte‘allik da‘vâ ve talebden bi’l-asâle ve bi’l-vekâle zimmetini ibrâ ve iskāt eyledim dedikde, mukırr-ı merkūm İbrahim’i vech-i muharrer üzre sudûr eden i‘tirâfını merkūm Mustafa Bey bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Ahmed, Mahmud Dede b. Veli, Yusuf Bey b. Abdullah, Piyâle Çavuş b. Abdurrahman, Mansur b. Hamza.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 211 - Hüküm no: 219 - Orijinal metin no: [42a-1])﻿

﻿

﻿

220. Hüküm

Rahime Hatun bt. Hüseyin Çavuş’un evini kocası İsmail Çelebi b. Hüseyin’e sattığı

Fahrü’l-kuzât Mevlânâ Mehmed Efendi b. Mehmed, taleb üzerine Dârü’s-saltanati’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Sekban başı mahallesinde sâkine olan fahrü’l-muhadderât Rahime Hâtun bt. Hüseyin Çavuş’un evine irsâl olundukda, kādı-i mezbûr merkūmenin evine vâsıl olup akd-i meclis eyledi. Mezbûre Rahime Hâtun, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘, fevkānî iki beyti, ahırı ve bahçeyi müştemil olan, tarafeynden Şâkire Hâtun bt. ( ) mülkü, bir tarafdan Mazhar Efendi b. ( ) vakfı ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘-i menzilini râyicü’l-vakt elli bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla hâmil-i hâze’l-kitâb İsmail Çelebi b. Hüseyin nâm zevcine îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ile bey‘ eylediğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Zevc-i mezbûru da kendi mâlıyla ve kendisi için menzili mesfûru ondan iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, müşterî-i mezkûr tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Hâl bu minvâl üzre iken, mevlânâ-i mezbûr vukū‘-i hâli yazıp haber verdi. Ve alâ hâzâ vaka‘a’l-işhâd ve’t-tahrîr fi’l-yevmi’l-ışrîn min şehri Rebî‘ilevvel sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Efendi b. Burhan el-İmâm, Musa Efendi b. Eyüb el-Müezzin, Hamza Bey b. Hasan, Mehmed Beşe b. Ahmed er-Râcil, Haydar Bey b. Abdullah, Mehmed Bey b. Nalbandbaşı, Mehmed b. Musa, Beyti Çelebi b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Hızır Çavuş, Muslu Bey b. Musa el-Cündî

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 212 - Hüküm no: 220 - Orijinal metin no: [42a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

221. Hüküm

Mehmed Efendi b. Ali Efendi’nin borcunu ödediği

Dârü’s-saltaniyye mahmiye-i Kostantıniyye’de Kirmasti mahallesi ahâlîsinden müderrisîn-i kirâm zümresinden umdetü’l-mehâdîmi’l-kirâm Mehmed Efendi b. el-müvellâ el-merhûm Ali Efendi nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, işbu hâfızu’l-kitâb kıdvetü ulemâ’i’s-sâde Sermahfilzâde b. el-merhûm İsmail Efendi’nin birâderi ve ikrâr-ı âti’l-beyânı tasdîka sâbitü’l-vekâle vekîli olan Ahmed Çelebi mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, sâbıkan müvekkili mûmâ-ileyh Mehmed Efendi’nin zimmetinde deyn-i şer‘îden olan yirmi iki bin akçe hakkımın on bir bin dört yüz akçesini zevce-i mutallakam olup, mûmâ-ileyh Mehmed Efendi’nin halîlesinin hemşîresi olan Fâtıma bt. el-merhûm Rıdvan Efendi nâm hâtuna yevmî yirmişer akçeden üç aylık nafaka iddeti olan bin sekiz yüz akçe ile kezâlik yevmî yirmişer akçe hesâbı üzre sagīr oğlu Ali’nin on altı aylık nafaka mefrûzası olan dokuz bin altı yüz akçe mukābelesinde müvekkili mûmâ-ileyh Mehmed Efendi’nin kabûlünü ve merkūme Fâtıma Hâtun’un rızâsını hâviye havâle-i sahîha-i şer‘iyye ile havâle eylediğimde, müşârunileyh Mehmed dahi ba‘de kabûlü’l-havâle meblağ-ı merkūm on bir bin dört yüz akçeyi bi’t-tamâm merkūme Fâtıma Hâtun’a edâ ve teslîm edip ve mâ‘adâsı olan on bin altı yüz [42b] akçenin dahi üç bin üç yüz akçesini mukaddemâ yedinden nakid alıp kabz etmekle, zimmetinde yedi bin üç yüz akçe bâkī kalmışdı. El-hâletü hâzihî zikr olunan yedi bin üç yüz akçeyi dahi meclisi şer‘de vekîl-i merkūm Ahmed Çelebi’nin yedinden bi’t-tamâm ve kemâl alıp kabz eyledim. Min [ba‘d] bâlâda zikr olunan yirmi iki bin akçe hakkımdan müvekkili mûmâ-ileyh Mehmed Efendi zimmetinde bir akçe ve bir habbe bâkī kalmadı dedikde, mukırr-ı mûmâ-ileyh Mehmed Efendi’yi kelimât-ı meşrûhasında mezbûr Ahmed Çelebi dahi bi’l-vekâle tasdîk ve tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilevvel min şuhûri sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-müderrisîn Mehmed Efendi el-ma‘rûf bi Hâşimîzâde, Nuh Efendi el-Müderris, Fahrü’l-kuzât Mehmed Efendi b. Mehmed el-Kâtib, Ali Çelebi b. Abdullah, Ali Şah el-acemî es-Sahhâf, Yusuf Bey b. Şaban el-muhzır.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 213 - Hüküm no: 221 - Orijinal metin no: [42a-3])﻿

﻿

﻿

222. Hüküm

Pavlaki v. Sanos’un Kiro v. İstati’ye olan borcundan dolayı zimmetini ibrâ ettiği

Mahmiye-i İstanbul’da Karamyo? mahallesi sâkinlerinden Kiro v. İstati nâm zimmî meclisi şer‘-i hatîr ve dîvân-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî-de yine mahmiye-i merkūme mahallâtından el-Hâc İsâ mahallesinde sâkin Pavlaki v. Panayos nâm zimmî muvâcehesinde üzerine takrîr-i da‘vâ edip, bundan akdem mezbûr Pavlaki’ye mâl-ı hâlisimden iki sahtiye samur kürkümü bin aded riyâlî guruşa bey‘ ve teslîm edip, ol dahi iştirâ ve tesellüm eylemişdi. Hâlâ meblağ-ı mezbûru merkūm Pavlaki’den taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Pavlaki cevâbında, mukaddemâ mezbûr Kiro vech-i meşrûh üzre benden iki sahtiye samur kürk bahâsından bin guruş da‘vâ ve taleb eyledikde, ben dahi inkâr edip beynimizde münâza‘ât-ı kesîre vukū‘undan sonra tavassut-ı muslihîn ile mezbûr Kiro ile üç yüz kıt‘a riyâlî guruş üzerine sulh olup, bedel-i sulh olan meblağ-ı mezbûr üç yüz kıt‘a riyâlî guruşu yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl kabz eyledikden sonra da‘vâ-yı mezkûreden ve mukaddemâ Boğdan voyvodası olan Aleksandra v. Rado’ya ikrâz eylediğim beş yük akçeye gāib ani’l-meclis olan Dimitri v. Kosti ve Hiristoyili v. Kalaskos ve Kostantin v. Dimitri ve gayrı nâm zimmîler ile meblağ-ı mezbûra beş kefîl olup zimmetinde cihet-i kefâletden yüz yirmi beş bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçem vardır deyü benden cihet-i kefâletleri taleb eylediği yüz yirmi beş bin akçe da‘vâsından zimmetimi ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm ile iskāt eylediğini bin otuz iki senesi Zilhicce’sinin on yedinci günü Balat mahkemesinde nâibü’ş-şer‘ olan Mevlânâ Abdülhalim Efendi b. Ahmed huzûrunda i‘tirâf edip, hüccet-i şer‘iyye tahrîr olunmuşdu deyü târih-i mezbûr ile müverraha ve mevlânâ-yı mezbûrun hat ve hâtemini müştemile husûs-ı mezbûru nâtıka hüccet-i şer‘iyye ibrâz edip nazar ve mezbûr Kiro muvâcehesinde kırâ’at olunup istintâk olundukda, cevâbında mazmûn-ı hüccet-i merkūmeyi münkir olmağın, mezkûr Pavlaki’den mazmûn-ı hüccet-i mesfûreye beyyine taleb olundukda, zeyl-i hüccet-i mezkûrede mastûrü’l-esâmî olan Müslimîn’den İsmail Dede b. Mehmed el-İmâm ve Sefer Halîfe b. Veli el-İmâm ve Abdülkerim b. Abdurrahim nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde mahfil-i kazâda hâzirûn olup gıbbe’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ müdde‘î-i mezkûr Kiro Pavlaki’den zikr olunan kürk bahâsından da‘vâ edip ol dahi inkâr eylediği bin guruşdan tavassut-ı muslihîn ile üç yüz guruş üzerine sulh olup, bedel-i sulh olan meblağ-ı mezbûr üç yüz guruşu bizim huzûrumuzda merkūm Pavlaki yedinden alıp kabz eyledikden sonra zimmetini da‘vâ-yı mezkûrdan ve mukaddemâ mezbûrûn vech-i meşrûh üzre cihet-i kefâletden eylediği yüz yirmi beş bin akçe da‘vâsından zimmetini ibrâ-i âm ile ibrâ ve iskāt-ı tâm ile iskāt eyleyip, hüccet-i merkūme mezkûr Kiro’nun muvâcehesinde tahrîr olundu. Biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde, gıbbe’t-ta‘dîl ve’t-tezkiye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra bu …? ile mezkûr Kiro min ba‘d bi gayri vech merkūm Pavlaki’ye mu‘ârazadan men‘ olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâbi‘ min şehri Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Yusuf Ağa b. Kadı reisü’l-muhzırîn, el-Hâc Abbas b. İbrahim, Musli Bey b. Musa, Ali b. Hüseyin, Osman Çavuş b. Abdullah, Murad Çavuş b. Hüseyin, Diğer Osman Çavuş b. Ali, Yunus Efendi b. ( ) el-kadı.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 214 - Hüküm no: 222 - Orijinal metin no: [42b-1])﻿

﻿

﻿

223. Hüküm

Ahmed Bey b. Mehmed’in Ahmed Çavuş b. Veli’yi vekil tayin ettiği

Vilâyet-i Anadolu’da kasaba-i Tokat’da Meydan mahallesi ahâlîsinden olup, bundan akdem Çorum sancağı beyi olan fahrü’l-ümerâ Ahmed Bey b. Mehmed zikr olunan Meydan mahallesinde vâki‘ olup, kendiye intimâ ile her biri inde ahâli’d-diyâr ma‘lûmü’l-hudûd olan üç bâb mülk sarayını ve yine kasaba-i merkūme tevâbi‘inden Cincife nâm karye kurbunda cârî nehir üzerinde dâyir olup, kezâlik ma‘lûmü’l-hudûd olan üç göz mülk değirmenini bey‘ ve esmânını kabza ve esmân-ı merkūmeden dergâh-ı âlî yeniçerileri odabaşılarından on sekizinci ağa bölüğünün odabaşısı İbrahim Beşe b. Abdullah nâm kimesneye cihet-i karzdan olan bin dokuz yüz altmış riyâlî guruş ve kırk üçüncü cemâ‘atin odabaşısı Mehmed Beşe b. Abdullah nâm kimesneye olan sekiz yüz riyâlî guruş ve elli beşinci cemâ‘atin odabaşısı diğer İbrahim Beşe b. Haydar nâm kimesneye olan dokuz yüz riyâlî guruş ve elli altıncı cemâ‘atin odabaşısı İsâ Beşe b. Ahmed nâm kimesneye olan bin dokuz yüz riyâlî guruş ve zikr olunan kırk üçüncü cemâ‘atin vekîlü’l-harcı Ahmed Beşe b. Şaban nâm kimesneye olan sekiz yüz riyâlî guruş ve düyûnunu edâ ve îfâya ve fazlasını kendiye îsâle ve kabz [ve] îsâl tevakkuf eylediği umûrun cümlesine der-i devlet çavuşlarından işbu bâ‘isü’l-kitâb Ahmed Çavuş b. Veli nâm kimesneyi azl ve in‘izâlden ârî ve nehc-i sıhhat ve sedâddan cârî olan vekâlet-i devriye ile vekîl edip, şol vech üzre ki mezbûr Ahmed Çavuş’u her bâr vekâletden azl eyledim yine vekîl ola deyü vekâlet-i ma‘hûde ile vekîl ve nâib-i menâb nasb ve ta‘yîn eyledikde, merkūm Ahmed Çavuş dahi vekâlet-i merkūmeyi kabûl ve hidmet-i lâzımesini edâya ta‘ahhüd ve iltizâm edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâmin min şehri Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-ulemâ es-Seyyid Mahmud Efendi el-münfasıl an kazâ-i ordu-yı hümâyûn, Mehmed Ağa el-ma‘rûf bi …? damadı, Ahmed Bey kethüdâ-yı Mehmed Ağa el-merkūm, Ali Ağa b. Abdülhalim el-Cündî, Hasan Bey b. Abdullah el-Cündî, Ali Beşe b. Abdullah, İbrahim Beşe b. Abdullah er-Râcil, Ahmed b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 215 - Hüküm no: 223 - Orijinal metin no: [43a-1])﻿

﻿

﻿

224. Hüküm

Ramazan’ın kiralık oda konusunda Ahmed Çavuş’a yaptığı muârazadan men edildiği

Dergâh-ı âlî yeniçerileri çavuşlarından fahrü’l-akrân Ahmed Çavuş b. Pir Veli meclisi şer‘-i şerîfde Ramazan b. ( ) nâm kimesne mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, mahmiye-i İstanbul’da Kaliçeciler hânında vâki‘ lede’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd olan bir bâb Haseki Vakfı’ndan olan oda icâre-i mu‘accele ve yevmî iki akçe ücret-i müeccele ile karındaşım olup bundan akdem vefât eden Hacı Mehmed’in yedinde olup, ba‘de vefâtihî evlâdı kalmayıp zikr olunan oda mahlûle oldukda zikr olunan odayı mezbûr Ramazan ve gāib ani’l-meclis olan Abdülganî nâm kimesne ale’l-iştirâki’s-seviy vakf-ı mezbûr mütevellîsi olan İbrahim Ağa’dan izn-i mütevellî ile tefevvuz eylediklerinden sonra mezbûr Ramazan ve gāib ani’l-meclis olan Abdülganî yine zikr olunan odayı bana tefvîz edip, ben dahi tefevvuz ve kabûl eyledikden sonra ikisi yedimden bedel-i tefevvuz beş bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe alıp kabz edip, zikr olunan oda hâlâ benim tasarrufumda iken mezbûr Ramazan benim tasarrufuma mâni‘ olur, suâl olunup mu‘ârazadan men‘ olunmak matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Ramazan cevâbında husûs-ı mezbûru münkir olmağın, müdde‘î-i mezbûr Ahmed Çavuş’dan sıdk-ı da‘vâsına beyyine taleb olundukda, udûl-i ricâlden Yusuf b. Abdullah ve Ali b. Yunus nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde mahfil-i kazâya hâzırân olup gıbbe’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ zikr olunan odanın nısfı gāib ani’l-meclis olan Abdülganî ve nısf-ı âharını mezkûr Ramazan bizim huzûrumuzda izn-i mütevellî-i vakf-ı mezbûr ile müdde‘î-i mezbûr Ahmed Çavuş’a ferâğ ve tefvîz edip, ol dahi tefevvuz ve kabûl eyledikden sonra yedinden bedel-i tefvîz beş bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçe alıp kabz eyledi. Biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-yı şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde, gıbbe’t-ta‘dîl ve’t-tezkiye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra min ba‘d mezbûr Ramazan müdde‘î-i mezkûr Ahmed Çavuş’a bi gayri vech mu‘ârazadan men‘ olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri şehri Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Ahmed, Kurd b. Hasan, Yusuf b. Şaban, Mehmed b. Ali ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 216 - Hüküm no: 224 - Orijinal metin no: [43a-2])﻿

﻿

﻿

225. Hüküm

Vakıf arsanın Âbide Hatun bt. Seyyid Mehmed Efendi’ye tevcih edildiği

Mahmiye-i İstanbul’da Çıkrıkçı mahallesinde vâki‘ bir tarafdan ba‘zan İbni Necib Vakfı’ndan olan mekteb ve ba‘zan Çorbacızâde mülkü ve ba‘zan İhsan Halîfe Vakfı’ndan olan menzil ve tarafeynden Medîne-i Münevvere Vakfı olan menzil bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan menzili mezbûra mülâsık olup, lede’l-ahâlî ve’l-cîrân hudûdu ma‘lûme olan menzili bundan akdem Ali Çelebi b. Mehmed nâm sâhibü’l-hayr vakf ve süknâsını günde bir cüz’-i şerîf tilâvet etmek üzre sulehâdan birine şart etmeğin, ber mûceb-i şart-ı vâkıf menzileyn-i mezbûreyne bundan akdem tevcîh-i hâkimü’ş-şer‘le mutasarrıf olan umdetü’l-ulemâ es-Seyyid Mehmed Efendi b. el-merhûm es-Seyyid Hayreddin Efendi vefât eyledikden sonra menzileyn-i mezbûreyn muhterik olup arsa-i hâliye kalıp bir mahal ve müstahıkka tevcîh olunmak lâzım geldikde, arsaları yine müşârunileyh es-Seyyid Mehmed Efendi’nin kerîme-i mükerremesi olup her vechile müstahıkka olan işbu sâhibetü’l-kitâb Âbide Hâtun’a tevcîh olunup, tasarrufu için işbu hurûf ber sebîl-i temessük ketb ve yedine def‘ olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî [min] şehri Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Veli Ağa b. Mustafa, Zahrü’l-emsâl Yusuf Ağa b. ( ) reisü’l-muhzırîn, Hüseyin Çelebi b. Ahmed, Mehmed Beşe b. Yusuf çukadâr.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 217 - Hüküm no: 225 - Orijinal metin no: [43a-3])﻿

﻿

﻿

226. Hüküm

Şıkk-ı evvel defterdârının Divriği kazası cizyelerinin tahsili meselesinde Bağdasar v. Selyar’ı davadan men edildiği

Atebe-i aliyye-i sultâniyede hâlâ şıkk-ı evvel defterdârı olan zü’l-kadri’r-refî‘ ve’l-câhi’l-menî‘ İbrahim Efendi b. ( ) tarafından husûs-ı âti’z-zikre vekîl olup, hasm-ı câhidü’l-vekâle mahzarında bimâ hüve nehcü’s-sübût şer‘an vekâleti sâbite olan fahr-ı erbâbü’t-tahrîr ve’l-kalem Musa Efendi b. ( ) el-Kâtib meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, vilâyet-i Anadolu’da vâki‘ nefs-i kazâ-i Divriği ve tevâbi‘i keferesinin örf-i me’lûfları üzre husûs-ı âti’z-zikrde husûmet ve redd-i cevâba vekîl olup, tarîk-i şer‘î-i mu‘teber üzre vekâleti sâbite olan Bağdasar v. Selyar nâm Ermeni muvâcehesinde üzerine bi’l-vekâle takrîr-i da‘vâ ve tasdîr-i müdde‘â kılıp, bin kırk iki senesine mahsûb olmak üzre kazâ-i mezbûr ve tevâbi‘i keferesinin üzerlerine maktû‘an lâzım gelen üç yüz otuz bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçenin mîrîsinden yüz altmış bin akçe alındıkdan sonra bâkī kalan yüz yetmiş bin akçe cizyeleri henüz cem‘ olunmayıp üzerlerinde olmağın, meblağ-ı mezbûru ve örf-i sultânî üzre bu misillü haraçlardan alınagelen altmış bin akçe gulâmiyyeyi kazâ-i mezbûr ve tevâbi‘i keferesinden vekâlet-i mahkiyyem hasebiyle taleb [ederim] dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Bağdasar cevâbında, bundan akdem târih-i mezbûrda mahsûb olmak üzre kazâ-i mezbûr ve tevâbi‘i keferesinin üzerlerine lâzım gelecek cizyeleri için mâbeynlerinde iki yüz otuz bin mezbûru’n-na‘t akçe cem‘ edip meblağ-ı mezbûru bana def‘ ve teslîm edip, işbu meblağı bundan akdem vefât eden Mehmed Bey b. Abdullah nâm kimesneye hâl-i hayâtında verip, ol dahi meblağ-ı mezbûr ile cizye-i merkūmeyi cem‘ hizmetini ahz edip peşîn versin deyü emr eylediklerinde, ben dahi meblağ-ı [mezbûr] iki yüz otuz bin akçeyi mesfûr Mehmed Bey’e vekîlleri olduğum kefere tarafından teslîm eyleyip, ol dahi meblağ-ı mezbûrun altmış bin akçesini gulâmiyye olmak üzre ve yüz yetmiş bin akçesini mîrîsine mahsûb olmak üzre bundan akdem defterdâr olan Mustafa Paşa’ya def‘ ve teslîm edip, ol dahi mezbûr Mehmed Bey yedi ile Hazîne defterine geçirip, hâlâ yüz yetmiş bin akçeyi dahi teslîm eyledikden sonra kazâ-i mezbûr ve tevâbi‘i keferesinin üzerinde târih-i [mezbûr] cizyesinden bir akçe ve bir habbe bâkī kalmadı dedikde, gıbbe’l-istintâk vekîl-i mezbûr cevâbında, fi’l-hakīka müteveffâ-yı mezbûr Mehmed Bey yedinden kazâ-i mezbûr ve tevâbi‘i keferesinin târih-i mezbûrda üzerlerine lâzım gelen cizyeleri için gulâmiyyeden altmış bin akçe ve cizyeden ber vech-i peşîn yüz yetmiş bin akçe geçmişdir. Lâkin ba‘de’t-teslîm mezbûr Mehmed Bey vefât edip zâhirde vâris-i ma‘rûfu olmamağın muhallefâtı cânib-i mîrîye âid olup, meblağ-ı mezbûr mîrîye âid olan cümle muhallefâtından olmuşdur, vekîl-i mesfûrun takrîri üzre meblağ-ı mezbûr iki yüz otuz bin akçe kazâ-i mezbûr ve tevâbi‘i keferesinin mâlı olup vech-i meşrûh üzre merkūm Bağdasar müteveffâ-yı mezbûr Mehmed Bey’e hâl-i hayâtında teslîm eylediğini münkir olmağın, mezbûr Bağdasar’dan sıdk-ı kelâmına beyyine taleb olundukda, udûl-i ricâlden umdetü’l-emâsil ve’l-akrân Çaker Ağa b. Abdülmennân ve Mustafa Ağa b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde mahfil-i kazâya hâzırân olup isre’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ kazâ-i mezbûr ve tevâbi‘i keferesinin bin kırk senesinde gulâmiyyeden mâ‘adâ üzerlerine lâzım gelecek üç yüz otuz bin akçenin yüz yetmiş bin akçesini ve altmış bin akçe gulâmiyye ki cem‘an iki yüz otuz bin akçeyi cem‘ edip, meblağ-ı mezbûru merkūm Bağdasar’a teslîm eyleyip mesfûr Mehmed Bey’e verip ol dahi meblağ-ı mezbûrun altmış bin akçesini gulâmiyye nâmına ve yüz yetmiş bin akçesini ber vech-i peşîn cânib-i mîrîye versin dediklerinde, mezbûrların emirleri üzre mezbûr Bağdasar meblağ-ı merkūm iki yüz otuz bin akçeyi bizim huzûrumuzda merkūm Mehmed Bey’e me’mûr olduğu üzre def‘ ve teslîm edip, ol dahi cânib-i mîrîye verdi. Biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde, gıbbe’t-ta‘dîl ve’t-tezkiye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra vekîl-i mezbûr Musa Efendi mesfûr Bağdasar’a bi gayri vech mu‘ârazadan men‘ olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâlis min şehri Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Veli Ağa b. ( ), Hüseyin Bey b. Ahmed, Ali Çavuş b. ( ) tâbi‘-i Ebûbekir Paşa, Mehmed b. Ali, Kurd b. Hasan.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 217 - Hüküm no: 226 - Orijinal metin no: [43b-1])﻿

﻿

﻿

227. Hüküm

Mehmed b. Sinan’ın Rus asıllı cariyesini âzat ettiği

Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Sofular mahallesinde sâkin olan hayyâtîn-i hâssadan Mehmed b. Sinan kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr âzat ve tahrîr ikrârına vekâleti Halil Halîfe b. Hâbil el-İmâm ve Yunus b. Allahverdi nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Mehmed b. Nurullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, müvekkili merkūmunun, kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Rûsiyyetü’l-asl bâ‘ise-i hâze’l-kitâb Rukiye bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li-sevâbihi’l-cesîm âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hurre oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî gurreti şehri Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Halil Efendi b. Hâbil el-İmâm, Mehmed b. Nurullah el-Müezzin, Ahmed Beşe b. Abdullah er-Râcil, Musa Bey b. Abdullah er-Râcil, Abdi b. Ahmed, Hüseyin b. Kemal, Seyyid Abdurrahim b. Seyyid Süleyman, el-Hâc Hüseyin b. Sinan

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 219 - Hüküm no: 227 - Orijinal metin no: [44a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

228. Hüküm

Mehmed Ağa b. Mustafa’nın ödünçten dolayı Hüseyin Efendi’den alacağı olduğu

Dergâh-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- kapıcılarından işbu bâ‘isü’l-kitâb fahrü’l-emâsil ve’l-a‘yân Mehmed Ağa b. Mustafa nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, vilâyet-i Rumeli’nde Yenişehir kazâsında vâki‘ Lajde nâm kasabada bundan akdem müteveffâ olan Hüseyin Efendi nâm cündînin sulbî oğlu ve vârisi olup muhallefâtına vâzı‘u’l-yed olan Abdülbâkī Bey nâm kimesne mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, müteveffâ-yı merkūm Hüseyin Efendi zimmetinde cihet-i karz-ı şer‘îden iki yüz riyâlî guruş hakkım olmağın muhallefâtından alıverilmek taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl merkūm Abdülbâkī Bey cevâbında, müdde‘î-i merkūm Mehmed Ağa’nın hakkı olduğu ma‘lûmum değildir deyü bi’l-külliye inkâr edicek, müdde‘î-i merkūmdan müdde‘âsını mübeyyine beyyine taleb olundukda, udûl-i Müslimîn’den mahmiye-i Kostantıniyye’de Nahilbend mahallesinden Ali b. Mehmed ve Atpazarı mahallesinden Mehmed b. İbrahim nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup akībe’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ müdde‘î-i merkūm Mehmed Ağa’nın müteveffâ-yı merkūm Hüseyin Efendi zimmetinde cihet-i karz-ı şer‘îden iki yüz riyâlî guruş hakkı olduğu ma‘lûmumuzdur, bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde, ba‘de ri‘âyet-i şerâiti’l-kabûl şehâdetleri makbûle oldukdan sonra müdde‘î-i merkūm Mehmed Ağa meblağ-ı merkūmu müteveffâ-yı merkūmdan hâl-i hayâtında külliyen ve ba‘zan alıp kabz etmeyip ve hibe ve âhara havâle etmeyip bir vechile ahz ve istîfâ ve zimmetini ibrâ etmediğine gıbbe’l-istihlâfi’ş-şer‘î yemîn billâhi’l-azîm edicek, mûcebiyle edâsına tenbîh olunup, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Mirza Çavuş b. Mustafa, Yusuf Bey b. Gāzi el-bevvâb, Piyâle Çavuş b. Abdullah, İskender b. Şaban, Yahya b. Zekeriya, Mirza Çavuş b. Mustafa, Veli Bey b. Mustafa, Mehmed b. İbrahim.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 219 - Hüküm no: 228 - Orijinal metin no: [44a-2])﻿

﻿

﻿

229. Hüküm

Süleyman Paşa’nın Manol v. Apostol’un gemisinden aldığı malları geri vermesi gerektiği

Akdeniz cezâirinden nefs-i cezîre-i Midilli’de sâkin olan mellâh tâifesinden Manol v. Apostol nâm zimmî dîvân-ı keyvân-ı eyvân-ı sultânî -dâme medâru’l-emn ve’l-emânî- de meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, sâbıkan Trablus-ı Mağrib Paşası olup beyne’l-ahâlî Kefelioğlu demekle ma‘rûf Süleyman Paşa mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ ve tasdîr-i müdde‘â edip, bundan akdem silk-i mülkümde münselik olan eşyâmdan on bin aded kösele ve yirmi bin aded sahtiyânı İzmir iskelesinden sefîneme tahmîl edip ticâret için Frengistan’a giderken Trablus-ı Mağrib kurbunda deryâda Memi kapudan nâm kimesne benim sefînemi ahz edip, sefîne-i merkūmeye tahmîl eylediğim zikr olunan on bin aded kösele ve yirmi bin aded sahtiyân ile Trablus-ı Mağrib iskelesine getirdikde, zikr olunan on bin köselenin öşrü olmak üzre her dâneye ikişer riyâlî guruşdan iki bin riyâlî guruş kıymetli bin aded kösele ve her dâneye üç rub‘ riyâlî kuruş kıymetli iki bin aded sahtiyânımı mûmâ-ileyh Süleyman Paşa gasb ve ahz edip, mâ‘adâsını ba‘zı kimesneler mâbeynlerinde kısmet eylediler, suâl olunup mezbûr Süleyman Paşa’nın ahz eylediği eşyâ-i mezkûrenin mevcûde ise a‘yânını hâlike ise kıymet-i meşrûhalarını mûmâ-ileyh Süleyman Paşa’dan taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl ve akībe’l-inkâr, müdde‘î-i mezbûrdan sıdk-ı da‘vâsına beyyine taleb olundukda, udûl-i ricâlden olup mahmiye-i İstanbul’da Kızıltaş mahallesinde sâkin Hızır Bey b. Murad ve medîne-i Ebâ Eyyûb-i Ensârî -aleyhi’r-rahmetü’l-bârî- de vâki‘ Kızılmekteb demekle ma‘rûf mekteb kurbunda sâkin olan Hızır b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde mahfil-i kazâya hazırân olup gıbbe’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ müdde‘î-i mezbûr Manol’un sefînesini zikr olunan Memi kapudan ahz edip Trablus-ı Mağrib iskelesine getirdikde, mûmâ-ileyh Süleyman Paşa müdde‘î-i mezbûrun sefînesinden her dânesi ikişer riyâlî guruş kıymetli bin aded kösele ve her biri [44b] üçer rub‘ riyâlî guruş kıymetli iki bin aded sahtiyânını sefînesinde mahmûl olan on bin aded kösele ve yirmi bin aded sahtiyânı içinden bizim huzûrumuzda gasb ve ahz eyledi. Biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde, gıbbe’t-ta‘dîl ve’t-tezkiye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra mûcebi ile hükm birle mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri’l-Muharremi’l-harâm li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Veli Ağa, Zahrü’l-akrân Mirza Çavuş b. ( ), Fahrü’l-akrân Yusuf Ağa b. Kadı reisü’l-muhzırîn, Mehmed Beşe b. Yusuf çukadâr, Ahmed Çelebi b. Hüseyin, Rıdvan b. Abdullah, el-Hâc Mahmud b. ( ), Mehmed b. ( ).

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 220 - Hüküm no: 229 - Orijinal metin no: [44a-3])﻿

﻿

﻿

230. Hüküm

İcâreteynli vakıf menzil meselesinde Aişe bt. Pervane’nin Ümmühani bt. Hacı’ya müdahale etmemesi

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Çinilihamam kurbunda Şah Hûbân Hâtun mahallesinde bundan akdem müteveffât olan Emine bt. Hüsam nâm hâtunun sadriye kızı Aişe bt. Pervâne nâm hâtun meclisi şer‘de, âti’z-zikr olan bir bâb vakıf menzile ücret-i mu‘accele ve icâre-i müeccele ile vâzı‘atü’l-yed olan bâ‘isetü’l-kitâb Ümmühâni bt. Hacı nâm hâtun mahzarında takrîr-i da‘vâ edip, mahalle-i merkūmede Şah Hûbân Hâtun odaları demekle ma‘rûfe olan vakıf odalarda vâki‘ ma‘lûmü’l-hudûd olup elân merkūme Ümmühâni’nin yedinde olan bir bâb menzil, bundan akdem ücret-i mu‘accele ve icâre-i müeccele ile vâlidem müteveffât-ı merkūmenin yedinde olup, ba‘de vefâtihâ tasarrufu bana intikāl eyledikde, ben sagīre iken babam merkūm Pervâne izn-i mütevellî ile âhara tasarrufun tevfîz eylemiş imiş, hâlâ merkūme Ümmühâni Hâtun menzili merkūma bi gayri vech vaz‘-ı yed eylemişdir, kasr-ı yedine tenbîh olunmak taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl merkūme Ümmühâni Hâtun cevâbında, fi’l-vâki‘ menzili merkūm vech-i mersûm üzre müteveffât-ı mezbûre Emine Hâtun’dan kızı müdde‘iyye-i merkūme Aişe Hâtun’a intikāl etmişdi. Lâkin merkūme Aişe Hâtun’un babası mezbûr Pervâne mersûmenin hâl-i sıgārında zarûret-i nafakası için ma‘rifet-i mütevellî ile bedel-i mu‘ayyen mukābelesinde tasarrufunu âhara tevfîz eyledikden sonra tedâvül-i eyâdî ile benim tasarrufuma dâhil olduğundan mâ‘adâ merkūme Aişe Hâtun ba‘de’l-bülûğ da‘vâ etmeyip yirmi bir sene sükût etmekle hâlâ menzili merkūmu talebe kādir olmadığına yedimde fetvâ-yı şerîfe vardır deyü Şeyhülislâm-ı müfti’l-enâm …? Allâhu te‘âlâ bi tûli bekā’ihî ilâ yevmi’l-kıyâm hazretlerinin ünvânıyla mu‘anvene fetvâ-yı şerîfe ibrâz edip nazar olundukda, mefhûm-ı şerîfinde Hind-i sagīreye anası Zeyneb müteveffâtdan intikāl eden icâre-i mu‘accele ve müecceleli vakıf menzili Hind’in babası Zeyd izn-i mütevellî ile Amr’a tevfîz eyledikde tedâvül-i eyâdî ile menzili merkūm Hatice’nin yedine dâhil olmuş olsa ba‘de’l-bülûğ hâlâ yirmi bir sene sükût mürûrundan sonra Hind babası Zeyd-i mezbûrun tefvîzini mücîze olmayıp menzili mezbûru Hatice’nin yedinden almağa şer‘an kādire olur mu deyü istiftâ olundukda, cevâb-ı bâ savâbda olmaz deyü buyrulmağın, merkūme Aişe istintâk olundukda cevâbında, mukaddemâ süknâya ihtiyâcım olmamakla ba‘de’l-bülûğ yirmi bir sene sükût eyledim idi. Hâlâ sâkine olduğum menzilim muhterik olup süknâya ihtiyâcım olmağın taleb ederim deyü yirmi bir sene sükûtuna mu‘terife olmağın, merkūme Aişe Hâtun ber mûceb-i fetvâ-yı şerîfe bi gayri vech ta‘arruzdan men‘ olunup, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâili Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmud Çavuş b. Ahmed, Osman Çavuş el-acemî, Mustafa Bey b. Abdullah, Mehmed Bey b. Abdullah, Halil b. Hacı.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 221 - Hüküm no: 230 - Orijinal metin no: [44b-1])﻿

﻿

﻿

231. Hüküm

Avraham v. Efraim’in navlundan dolayı Nikola Reis v. Feraci’ye borcu olmadığı

Vilâyet-i Rumeli’nde kasaba-i Anaboli sükkânından olup gemici tâifesinden olan Nikola Reis v. Feraci nâm zimmî meclisi şer‘de, işbu hâmilü’l-kitâb Avraham v. Efraim nâm Yahudi muvâcehesinde bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, merkūm Avraham bundan akdem kasaba-i merkūmeden mahmiye-i Kostantıniyye’ye getirmek için gemiye tahmîl eylediği beş yüz tekerlek peynirin navlunu olan dört bin altı yüz elli akçeyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl merkūm Avraham yedinden alıp kabz eyledim, zikr olunan peynirin navlunundan bir akçe ve bir habbe hakkım kalmadı dedikde, gıbbe’t-tasdîk mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî selhi Rebî‘ilevvel min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İskender Bey b. Şaban, Mehmed Çavuş b. Abdullah el-Mübâşir, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Yusuf Bey b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 222 - Hüküm no: 231 - Orijinal metin no: [44b-2])﻿

﻿

﻿

232. Hüküm

Askalavete’nin babası Menteş v. Mosi’nin mirasından hakkını aldığı

Mahmiye-i İstanbul’da Maruloğlu mahallesi sâkinlerinden iken bundan akdem hâlik olan Menteş v. Mosi nâm yahudinin verâseti, sulbî kebîr oğulları Avraham ve İsak ve David’e ve sagīr oğulları Harun ve Mosi’ye ve sulbiye sagīre kızı Tamarika’ya ve sulbiye kebîre kızları Asdola ve Askalavete’ye münhasıra olduğu şer‘an mütehakkık oldukdan sonra sıgār-ı merkūmînin kıbel-i şer‘den mansûbe vasîleri olan Fadol bt. Avraham nâm Yahudiye meclisi şer‘-i şerîfde, işbu hâfızu’l-kitâb mezbûre Askalavete mahzarında bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr edip, vasîsi olduğum sıgār-ı merkūmînin babaları hâlik-i mezbûr Menteş’in ücreteyn-i ma‘hûdeteyn ile mutasarrıf olduğu mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı Bostancıbaşı Vakfı ve bir tarafı İsak v. Avraham ve Yasef v. Hamo nâm Yahudiler mülkleri ve iki tarafı tarîk-i âm ile mahdûd beş bâb kârgîr mahzen üzerlerinde kârgîr iki bâb kebîr odalar ve bir sofa ve bir dehliz ve bir hamam ve yine bir mahzen ve üzerinde üç bâb oda ve yine birbirine mukābil iki bâb oda ve bir orta sofa ve iki şehnişîn ve dört bâb büyût-ı ulviye ve süfliye ve bir mahzen ve fevkinde ulvî ve süflî üçer bâb odalar ve bi’r-i mâ ve hadîka ve kenîfi müştemil olup, merhûm Ali Ağa nâm sâhibü’l-hayrın kutbü’l-ârifîn merhûm eş-Şeyh Mahmud Efendi’nin nefs-i Üsküdar’da vâki‘ câmi‘-i şerîflerine vakf eylediği menzil ba‘de helâkihî ale’s-seviyye evlâdına intikāl etmeğin, mezbûre Askalavete’nin sümün hissesini menzili mahdûd-ı mezkûrdan mukaddemâ ta‘yîn ve ifrâz için hâlâ kassâm-ı askerî olan fahrü’l-müderrisîn mevlânâ Hamdi Efendi b. Mehmed tarafından irsâl olunan Abdurrahman Efendi ve hâssa mi‘mârlardan Üstâd Musli Çelebi b. Hüsam el-Eyübî menzili mezbûrun arsasını ve binâsını keşf ve mesâha eylediklerinde, zikr olunan menzilin binâ zirâ‘ıyla tûlen otuz zirâ‘ ve arzan on yedi buçuk zirâ‘ bi hesâb-i şatrancî beş yüz yirmi zirâ‘ arsası ve bi hesâb-i mezbûr bin iki yüz doksan bir zirâ‘ binâsını cem‘an bin sekiz yüz on altı zirâ‘ binâ ve arsası olduğuna icmâ‘ ve ittifâk eylediklerinden sonra mezbûre Askalavete’nin sümün hissesi için bir tarafı sâlifü’z-zikr Bostancıbaşı Vakfı ve iki tarafı verese-i merkūmîn hisseleri ve bir tarafı mezbûre Askalavete’nin zevci Mosi Yahudi mutasarrıf olduğu menzil ile mahdûd tûlen on dokuz arzan sekiz zirâ‘ bi hesâb-i mezbûr yüz elli iki zirâ‘ arsa üzerinde vâki‘ bir mahzen ve ulvî ve süflî üçer bâb odalar ve fevklerinde bir kameriye ve bi’r-i mâ ve yine tûlen on yedi ve arzan beş zirâ‘ bi hesâb-i mezbûr yüz seksen beş zirâ‘ arsa ki cem‘an iki yüz yirmi yedi zirâ‘ sümün hisse ta‘yîn olundukda, mezbûre Askalavete’nin menzili mezbûrdan hissesine isâbet eden tarafı harâbe müşrif olup kal‘i olmayıp sâyir binâ zî-kıymet ve ma‘mûr olmakla tesviye-i husûs için zevci mersûm Mosi’nin menziline muttasıl yine hâlik-i mezbûr menzilinden bâlâda zikr olunan bin sekiz yüz on altı zirâ‘dan mâ‘adâ beher zirâ‘ı ber vech-i tahmîn yüz yirmişer akçeye olmak üzre dokuz bin yüz yirmi akçe kıymetli yetmiş altı zirâ‘ muhavvata tekmîl-i hissesiyçün menzili merkūmdan mersûme Askalavete zikr olunan hisseyi kabz ve zabt edip, zikr olunan hissede sıgār-ı merkūmînin min ba‘d alâka ve medhali kalmamışdır dedikde, mezbûre Fadol’un minvâl-i meşrûh üzre cârî sâdır olan ikrârımızı mezbûre Askalavete vicâhen tasdîk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâili şehri Rebî‘ilevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Veli Ağa b. Mustafa, Mirza Çavuş b. Mustafa, Yusuf Ağa b. Kadı reisü’l-muhzırîn, Mehmed Ağa b. ( ), Ali Çavuş.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 223 - Hüküm no: 232 - Orijinal metin no: [45a-1])﻿

﻿

﻿

233. Hüküm

El-Hâc Pîrî b. Hasan’ın İsmihan Hatun bt. Abdullah adlı karısını boşadığı

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından el-Hâc İlyas mahallesinde sâkin olan tabbâhîn-i hâssadan el-Hâc Pîrî b. Hasan nâm kimesne meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâda hâzır olup, bâ‘ise-i hâze’l-kitâb İsmihan Hâtun bt. Abdullah nâm zevcesini tatlîk eylediğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Zevce-i mezbûre bu sûretle mutallaka oldu. Mutallaka-i merkūme İsmihan Hâtun, mutalliki mezkûru el-Hâc Pîrî yedinden nikâhında ma‘kūdun aleyh olan râyicü’l-vakt on bin akçe mehr-i müeccelini, bin akçe mikdârındaki nafaka-i iddetini ahz ü kabz ettiğini ikrâr etti; meûnet-i süknâsından da zevc-i merkūmunun zimmetini ibrâ etti. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî selhi Rebî‘ilevvel sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Halîfe b. Mustafa el-İmâm, Osman b. Ahmed, Yusuf b. Şaban, Ahmed Çelebi [b.] el-Hâc Ahmed, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Mansur b. Hamza, el-Hâc Hasan b. Hüsameddin

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 224 - Hüküm no: 233 - Orijinal metin no: [45a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

234. Hüküm

Fâtıma Hatun bt. Mahmud Paşa’nın evini bey‘ bi’l-istiğlâl ile Dilsiz Mehmed Ağa Vakfı’na sattığı

Mahmiye-i Galata mahallâtından …? mahallesinde sâkine olan mefharü’l-muhadderât Fâtıma Hâtun bt. merhûm Mahmud Paşa nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîfe -el-masûn ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzıra olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, ( ) kazâsı tevâbi‘inden Kanlıcak kasabasında vâki‘, bir tarafdan a‘lemü’l-ulemâi’l-izâm Ebussuûdzâde Efendi diye meşhûr Mehmed Efendi mülkü, diğer tarafdan dağ, öteki tarafdan deryâ, diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan, dâhilî ve hâricî avluyu, fevkānî ve tahtânî büyût-ı müte‘addideyi, mutfağı, hamamı ve helâyı müştemil olan cemî‘-i menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkıyla râyicü’l-vakt yüz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla merhûm Dilsiz Mehmed Ağa Vakfı’na mütevellî olan hâfız-ı hâze’l-kitâb bevvâb-ı sultânî Musa Bey b. Haydar’a bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mütevellî-i mezbûr da vakf-ı mezbûr mâlıyla ve istiğlâl maksadıyla menzili merkūmu iştirâ etti. Bâyi‘a-i mezkûrenin menzili icâreye almak istemesi üzerine, mütevellî-i mesfûr, ba‘de’t-tahliye ve’t-tekābuz zeyilde mezkûr 1043 senesi Rebî‘ulâhir ayının gurresinden [bir sene tâmamına] yirmi bin akçe ücret-i kirâ ile icâreye verdi. Vâki‘ ikrâr mütevellî-i mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Mahmiye-i mahkiyye mahallâtından ( ) mahallesinde sâkin olan umdetü’l-fuzalâi’l-müderrisîn kıdvetü’l-ulemâi’l-mutehakkıkīn Esad Efendi b. Mehmed ve emânet-i mezkûre kāimmakāmı mefharü’l-a‘yân ve’l-emâcid Seyyid Ali Efendi b. ( ) nâm kimesneler menzili mezbûrun derkine ve ücret-i kirâya îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefil oldular. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili âhiri’r-Rebî‘ayn sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Efendi b. Receb el-kadı, Ali Çelebi b. el-kadı, İshak Çavuş b. Mustafa, Hamza Bey b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Mustafa

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 224 - Hüküm no: 234 - Orijinal metin no: [45b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

235. Hüküm

El-Hâc Hasan Ağa b. Mahmud’un bazı reâyâdan alacağı olduğu

Vilâyet-i Rumeli’nde Enez kazâsı sükkânından olan re‘âyâ tâifesinden Kominoz v. Berti ve Manol v. Keşiş ve Lazari v. Doma nâm zimmîler meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, mahmiye-i Kostantıniyye’de Lâleli Çeşme kurbunda sâkin hâlâ Asesbaşı olan işbu bâ‘isü’l-kitâb fahrü’l-a‘yân el-Hâc Hasan Ağa b. Mahmud tarafından ikrâr-ı âti’z-zikri tasdîka sâbitü’l-vekâle vekîl olan Yusuf Bey b. Abdullah nâm kimesne mahzarında bi tav‘ihim ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, müvekkili müşârunileyh el-Hâc Hasan Ağa’nın târih-i kitâb gününden üç ay tamâmına değin müeccel ber vech-i iştirâk ve deyn-i şer‘îden zimmetimizde lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ yüz otuz bin akçe ki te‘kîdü’l-asl ve tavzîhan li’l-kül nısfı altmış beş bin akçe olur hakkı olup ve her birimiz zikr olunan yüz otuz bin akçe hakkından âharın zimmetinde olan mâla ve kabûlü hâviye kefâlet-i sahîha-i şer‘iyye ile kefîl olduğumuza i‘tirâfımızı nâtık ve hat ve hâtemimizi müştemil yedine temessük verdik dediklerinde, mukırrûn-ı merkūmûn Kominoz ve ve Manol ve Lazari kelimât-ı meşrûhalarında merkūm Yusuf Bey dahi bi’l-vekâle tasdîk ettikden sonra kazâ-i mezbûrda vâki‘ memlaha mukāta‘asının bi’l-fi‘il emîni olan İstati v. İstemad nâm zimmî dahi i‘tirâf edip, meblağ-ı merkūm yüz otuz bin akçenin cümlesine tarafeynden emr ve kabûlü hâviye kefâlet-i sahîha-i şer‘iyye ile kefîl olup, ber minvâl-i muharrer olan kefâlet-i merkūmeyi i‘tirâfımı nâtık müvekkili mûmâ-ileyhin yedine hat ve hâtemimi müştemil temessük verdim dedikde, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi[’l-yevmi’l-] âşir şehri Rebî‘ilâhir min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Seyyid Ali Çelebi b. es-Seyyid Ahmed, Mehmed b. Ahmed eş-şehîr bi Kalender, İsfendiyar Bey b. Abdülkādir el-Cündî, Bâli Bey b. Abdullah el-Cündî, İbrahim Bey b. Abdullah el-Cündî, Yusuf Bey Sarvânî, Ahmed Beşe b. Mehmed er-Râcil, İbrahim b. Mehmed, Mehmed Çelebi.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 225 - Hüküm no: 235 - Orijinal metin no: [45b-2])﻿

﻿

﻿

236. Hüküm

Rıdvan Efendi b. Abdi’nin terekesinin taksim edildiği

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Bucak mahallesinde bundan akdem müteveffâ olan Rıdvan Efendi b. Abdi nâm kimesnenin verâseti, zevce-i metrûkesi Rahime bt. Ömer nâm hâtun ile sulbiye kızları Emine ve Aişe nâm hâtunlara münhasıra olup, ba‘de’l-iktisâm kızı merkūme Aişe Hâtun dahi müteveffât olup vâlidesi merkūme Rahime Hâtun ile li-ebeveyn kızkarındaşı mersûme Emine Hâtun’a münhasıra olmakla, terekesinin bi tarîki’r-red tashîh-i mes’elesi olan beş sehimin iki sehimi vâlidesine ve üç sehimi kızkarındaşına isâbet eylediği zâhir ve müte‘ayyin oldukdan sonra merkūmetân Rahime Hâtun ve Emine Hâtun meclisi şer‘a gelip her biri takrîr-i kelâm edip, müteveffâ-yı merkūm Rıdvan Efendi’nin muhallefâtından mahalle-i merkūmede büyût-ı müte‘addideyi müştemil olup, bir tarafı Asiye Hâtun ve Mustafa Çelebi mülkleri ve bir tarafı Fâtıma Hâtun Vakfı ve bir tarafı diğer Fâtıma Hâtun mülkü ve Mühreci Sinan ve Emine Hâtun vakıfları ve bir tarafı tarîk-i hâs ile mahdûd olup, bi tarîki’l-irsi’ş-şer‘î ikimize ve kızı müteveffât-ı merkūme Aişe Hâtun’a intikāl etmekle, mukaddemâ savb-ı şer‘den nâib ve mi‘mâr irsâl olunup ahâlî-i vukūf ittifâkı ile ba‘de’l-mesâha menzili merkūmun ebniye ve arsası on dokuz bin sekiz yüz beş akçeye takvîm olunup her birimizin hissesi ta‘yîn ve teslîm olundukda, merkūme Aişe Hâtun’a tarîk-i hâs tarafında vâki‘ olup sekiz bin altı yüz altmış altı akçe kıymetli iki bâb tahtânî oda ile tûlen ve arzan bi hesâb-i şatrancî yüz altmış altı zirâ‘ arsa ta‘yîn ve hissesi mukābelesinde kendiye teslîm olunup hüccet-i şer‘iyye tahrîr olunmuşdu. Hâlâ zikr olunan iki bâb oda ve yüz altmış altı zirâ‘ arsa bi tarîki’l-irsi’ş-şer‘î ikimize intikāl etmekle, beynimizde bi’t-terâzî taksîm etmek içün birbirimizin hissesi ta‘yîn olunup hüccet-i şer‘iyye verilmek taleb ederiz dediklerinde, zikr olunan sekiz bin altı yüz altmış altı akçe kıymetli ebniye ve yüz altmış altı zirâ‘ arsadan bâ‘isetü’l-kitâb merkūme Emine Hâtun’a tashîh-i merkūm vefkince beş sehimden üç sehim hissesi mukābelesinde beş bin yüz doksan dokuz buçuk akçe kıymetli ebniye ile doksan dokuz buçuk zirâ‘ arsa isâbet edip ve merkūme Rahime Hâtun’a dahi kezâlik beş sehimden iki sehim hissesi mukābelesinde üç bin dört yüz altmış altı buçuk akçe kıymetli ebniye ile altmış altı buçuk zirâ‘ arsa isâbet eylediği merkūmânın talebleri ile ketb ve sûreti yedlerine def‘ olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sâbi‘ ve’l-ışrîn min şehri Rebî‘ilâhir min şuhûri sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-sâbikūn el-mezbûrûn.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 226 - Hüküm no: 236 - Orijinal metin no: [46a-1])﻿

﻿

﻿

237. Hüküm

Halil Bey b. Mustafa’nın Aişe bt. Yusuf’u boşadığı

Husûs-ı âti’l-beyânın mahallinde tahrîri itlimâs olunmağın Hüseyin Efendi b. Mehmed irsâl olunup ol dahi mahmiye-i İstanbul’da Hoşkadem mahallesinde Yusuf Bey b. Hüseyin nâm kimesne menziline varıp zeyl-i kitâbda mastûrü’l-esâmî olan müslimîn mahzarlarında akd-i meclis eyledikde, Halil Bey b. Mustafa nâm yesârî meclisi şer‘de menzili mezbûrda sâkine Aişe nâm bikr-i bâliğanın babası ve tarafından husûs-ı âti’z-zikre vekîli olup nehc-i şer‘î üzre vekâleti sâbite olan mezkûr Yusuf Bey mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm edip mesfûr Yusuf Bey kızı ve müvekkilesi olan merkūme Aişe’yi on beş bin akçe mehr-i müeccel ile bana tezvîc eyleyip ben dahi tezevvüc eyledikden sonra mezkûre Aişe ile halvet-i sahîha olup ve nefsini bana teslîm edip lâkin ben innîn olmağla vusûle kudretim olmamağın mukaddemâ bin otuz dokuz senesi Rebî‘ilevveli gurresinden te’cîl-i şer‘î olunduğumda yine vusûl müyesser olmamağın hâlâ zevcem müvekkile-i mezbûre Aişe’yi talâk-ı bâyin ile tatlîk ve mehr-i müecceli olan meblağ-ı mezbûr on beş bin akçenin on bin akçesini vekîl-i merkūm Yusuf Bey’e def‘ ve teslîm edip, ol dahi kabz ve tesellüm ve mâ‘adâsı olan beş bin akçe ile nafaka-i iddetinden zimmetimi ibrâ eyledi dedikde, ba‘de’t-tasdîki’ş-şer‘î vâki‘ hâli mezbûr Hüseyin Efendi mahallinde tahrîr ve ba‘dehû gelip meclisi şer‘de ihbâr etmeğin, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf Bey b. Mustafa, İbrahim Çelebi b. Mehmed er-Râcil, Mehmed b. Yusuf, el-Hâc İbrahim b. Hüseyin, el-Hâc Pîrî b. el-Hâc Hasan, Halil Beşe b. Mustafa, Mahmud b. Bâli.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 227 - Hüküm no: 237 - Orijinal metin no: [46a-2])﻿

﻿

﻿

238. Hüküm

Binası yanmış olan vakıf arsanın Yahya Efendi neslinden birisine tevcih edildiği

Mahmiye-i İstanbul’da ( ) mahallesinde vâki‘ tarîk-i âm ve tarafeyni merhûm Kadızâde mescidi ve merhûm Yahya Efendi veresesi mülkleri ile mahdûd menzil evkāf-ı kadîm ashâbından Hatîbzâde Süleyman Efendi nâm kimesnenin vakfı olup süknâsı ulemâya meşrût olmakla, mukaddemâ mutasarrıf olan mahmiye-i Âmid kazâsından münfasıl merhûm İbrahim Efendi veresesi yedlerinde iken hâlâ vâki‘ olan harîk-i azîmde muhterik olup, cânib-i vakıfda tecdîd ve imârete imkân olmamağın, arsa-i mezkûr üzerine ihdâs-ı binâ etmek için merhûm-ı müşârunileyh Yahya Efendi’nin necl-i nesîl ve selîl-i asılları umdetü’l-mehâdîmü’l-kirâm kıdvetü’l-müderrisîni’l-fihâm ( ) Efendi tâlib olmağın, ber mûceb-i şart-ı vâkıf arsa-i mezkûrun tasarrufu cânib-i şer‘-i şerîfden müşârunileyh efendiye tevcîh olunup, bu vesîka bi’t-taleb ketb ve yedlerine def‘ olundu ki, lede’l-hâce tezekkür-i mâ cerâ ola. Tahrîren fî evâhiri âhiri’r-Rebî‘ayn li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Yusuf Bey reisü’l-muhzırîn, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Mehmed Bey b. ( ).

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 227 - Hüküm no: 238 - Orijinal metin no: [46b-1])﻿

﻿

﻿

239. Hüküm

Hatice Hatun bt. Abdülkâdir’in yanmış evinin yerini Ahmed b. Hamza’ya bağışladığı

Mahmiye-i mezbûre mahallâtından Çerağcı Hamza mahallesinde sâkine olan Hatice Hâtun bt. Abdülkādir kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr hibe, temlîk ve teslîm ikrârına vekâleti Mehmed Efendi b. Ali el-İmâm ve Hasan Halîfe b. Murad el-Müezzin nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ merhûm Sultan Selim Hân câmii imâmı fahrü’l-eimmeti’l-kirâm Mevlânâ İbrahim Efendi b. Mustafa, meclisi şer‘-i şerîfde hâzır olup, müvekkile-i merkūmesinin Çerağcı Hamza mahallesinde vâki‘, bir tarafdan Muharrem b. Kadri mülkü, diğer tarafdan Ahmed Çelebi b. ( ) mülkü, öteki tarafdan Şah Sultan Vakfı, diğer tarafdan da tarîk-i hâs ile mahdûd bulunan yanmış ev yerini cemî‘-i tevâbi‘ ve levâhıkıyla bâ‘is-i kitâb Ahmed b. Hamza’ya hibe ve temlîk ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, mevhûbun leh el-mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis min Cemâziyelevvel sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-müderrisîn Hâfız Mehmed Efendi, zahrü’l-vülât Halimzâde Abdülhalim Efendi, Nuh b. Ali Bey solak, el-Hâc Mehmed b. er-Râcil, Abdullah Çelebi b. solak

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 228 - Hüküm no: 239 - Orijinal metin no: [46b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

240. Hüküm

Hatice Hatun bt. Abdülkâdir’in Rus asıllı cariyesini âzat ettiği

Mahmiye-i mezbûre mahallâtından Çerağcı Hamza mahallesinde sâkine olan Hatice Hâtun bt. Abdülkādir kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr âzat ve tahrîr ikrârına vekâleti Mehmed Efendi b. Ali el-İmâm ve Hüseyin Halîfe b. Murad el-Müezzin nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ merhûm Sultan Selim Hân câmii imâmı fahrü’l-eimmeti’l-kirâm İbrahim Efendi b. Mustafa, meclisi şer‘-i şerîfde hâzır olup, müvekkile-i mezbûresi Hatice Hâtun’un, kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, elâ gözlü, açık kaşlı, beyaz tenli, yüzünde çiçek bozuğu olan, Rûsiyyetü’l-asl hâfıza-i hâze’l-kitâb Pâyidâr bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-merdâtihi yevme yestezıllu’l-mer’u tahte zılli sadakātihî, âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, mukarrun lehâ el-mezbûre tarafından tasdîk edildi. Câriye-i mezkûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hurre oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâlis min Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-müderrisîn Hâfız Mehmed Efendi, zahrü’l-vülât Halimzâde Abdülhalim Efendi, Nuh b. Ali Bey solak, el-Hâc Mehmed b. er-Râcil, Abdullah Çelebi b. solak, Abdülbâkī b. Ahmed solak

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 228 - Hüküm no: 240 - Orijinal metin no: [46b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

241. Hüküm

Binası yanmış olan vakıf arsanın Mehmed Efendi’ye tevcihi

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Küçük Karaman kurbunda Pirinççi Mescidi mahallesinde vâki‘ bir tarafı Rumeli kazaskeri muhzırlarından el-Hâc Mahmud nâm kimesne mülkü ve bir tarafı ba‘zan Osman Çavuş mülkü ve ba‘zan Çalık Mustafa nâm kimesne mülkü ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan menzilin mâliki olup, Rumeli kuzâtından olan merhûm Abdi Efendi nâm sâhibü’l-hayr hâl-i zât ve zamân-ı nefâz-ı tasarrufât ve teberru‘âtından menzili merkūmu hasbeten lillâh vakf ve habs edip, süknâsını evvelâ merhûm Paşazâde Efendi’ye ba‘dehû merhûm-ı müşârunileyhin mülâzimlerine ve mülâzimleri bi’l-külliye munkariz oldukdan sonra rûhu için yevmî üç sûre-i İhlâs-ı şerîf tilâvet etmek üzre re’y-i hâkim ile bir racül-i sâlih ve âlime tevcîh ve ta‘yîn oluna deyü şart eylediği menzil, mukaddemâ vâki‘ olan harîk-i azîmde bi’l-külliye muhterik olup tecdîd ve imâretine vakfın müsâ‘adesi olmayıp ve müşârunileyh Paşazâde Efendi’nin mülâzimleri bi’l-külliye munkariz olmakla, ulemâdan ma‘rûf olan işbu bâ‘is[ü’l-kitâb] Mehmed Efendi nâm kimesne süknâya şiddet-i ihtiyâcı olup menzili merkūmu kendi mâlı ile tecdîd ve imârete râgıb olmağın, hasbemâ şarti’l-vâkıf menzili merkūmun arsa ve nakzı mûmâ-ileyh Mehmed Efendi’ye tevcîh ve ta‘yîn olunup, bu hurûf li ecli’t-temessük ketb ve tahrîr olunup yedine def‘ olundu ki, lede’l-hâce ihticâc ede. Tahrîren fî evâhiri âhiri’r-Rebî‘ayn min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-müderrisîn Mehmed Efendi b. Abdullah, Kıdvetü’l-kuzât Mehmed b. el-merhûm Mahmud Efendi, Veli Bey b. Mustafa el-Cündî, Mehmed Bey b. Yusuf er-Râcil, Ali Efendi b. Abdullah el-Müderris.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 229 - Hüküm no: 241 - Orijinal metin no: [47a-1])﻿

﻿

﻿

242. Hüküm

Ayşe ve Emine adlı küçüklere nafaka takdir edildiği

Hâkim-i muvakki‘-i a‘la’l-kitâb âmil-i fazli rabbihi’l-vehhâb, bundan akdem mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Balyan Ağa mahallesinde fevt olan merhûm Abdünnebî Efendi’nin Ayşe ve Emine nâm sagīreteyninin ve Mülâyim bt. Abdullah nâm câriyelerinin nafaka, kisve ve sâir havâic-i zarûriyeleri için, himâye ve terbiyesi altında bulundukları Hatice Hâtun bt. Mehmed nâm annelerinin talebiyle, müteveffâ-i mesfûr babalarından irs-i şer‘le kendilerine intikāl eden mâllardan alınmak üzre, zeyilde mezkûr târihden i‘tibâren yevmî râyicü’l-vakt on beş akçe farz ve takdîr etti. Hâkim, istidâne edip sonra sagīreteyni mezkûreteyni nafakasız bırakıp yolculuğa çıkan vasîlerine rücû‘ etmesine mezbûre anneye izin verdi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ min Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mevlânâ Mehmed Efendi b. Mehmed el-mülâzım, Mehmed b. Ahmed, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Ahmed b. Abdullah, Sinan b. Abdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 230 - Hüküm no: 242 - Orijinal metin no: [47a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

243. Hüküm

Mahmud Bey b. Mehmed ve Mehmed Beşe b. Ali’nin üzerindeki mukâtaaların muhasebesi

Mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ yava-i gebrân ve ispençe ve resm-i bennâk mukāta‘asına berât-ı âlîşân ile ber vech-i iştirâk mutasarrıf olan bâ‘isiyyü’l-kitâb Mahmud Bey b. Mehmed el-Cündî ve Mehmed Beşe b. Ali er-Râcil meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, mukāta‘a-i merkūmun sâbıkan nâzırı olup bundan akdem Uncubaşı olan Mehmed Çavuş nâm kimesne mahzarında takrîr-i kelâm edip, mukāta‘a-i merkūmenin bir senesi bundan akdem ümenâ uhdesinde sekiz buçuk yük akçeye iltizâmda iken yedimizde olan berât-ı âlîşânda mastûr olduğu üzre mukāta‘a-i merkūmenin tevâbi‘-i kadîmesinden olan sultânlar hâsları ve vüzerâ hâsları ve evkāf-ı selâtîn karyeleri re‘âyâsının yava olanlarının rüsûm-ı mu‘tâdesi cem‘ ve tahsîl olunmak şartı ile bin kırk iki senesi Recebü’l-müreccebi gurresinden bin kırk üç Recebü’l-harâmı gurresine değin bir senesi on yük akçeye ber vech-i iştirâk ikimize der-uhde olunup, ber vech-i peşîn yedimizden iki yük akçemiz alınmakla mukāta‘a-i merkūmeyi ibtidâsından sekiz ay mutasarrıf olup zikr olunan havâss-ı merkūme ve evkāf-ı selâtîn karyeleri re‘âyâsının rusûmunu cem‘ etmek mümkün olmadığından mâ‘adâ tahvîlimiz tamâmına dört ay dahi var iken merkūm Mehmed Çavuş mukāta‘a-i merkūmeyi bize zabt ettirmeyip iki ay kendi zabt etmekle, hâlâ muhâsebemiz makbûzumuzdan görülüp ve yahud mukāta‘a-i mezbûre müddet-i merkūme tamâmına değin zabt ettirilip tahvîlimiz tamâmında görülmek iktizâ etmiş iken mezbûr Mehmed Çavuş muhâsebemizi on yükden görmek ister, men‘ olunmak taleb ederiz dediklerinde, gıbbe’s-suâl mezbûr cevâbında, mukāta‘a-i merkūmenin bir senesi mukaddemâ ümenâ uhdesinde sekiz buçuk yük akçeye iltizâmda iken berât-ı âlîşânda mastûr olan şurût ve kuyûd icrâ olunmak üzre merkūmân Mahmud Bey ve Mehmed Beşe’ye ber vech-i iştirâk on yük akçeye der-uhde olunduğuna ve tahvîlleri tâmamına dört ay kalmağın mukāta‘a-i merkūmeyi mezbûrlara zabt ettirip iki ay kendisi zabt ve tasarruf ettiğine mu‘terif olıcak, bu sûretde taraf-ı mîrîye ve şerîkân-ı merkūmâna gadr olmamak için mezbûrân Mahmud Bey ve Mehmed Beşe mukāta‘a-i mersûmeyi tahvîlleri tamâmına değin zabt edip [47b] zikr olunan berât-ı âlîşânda mastûr olan şurût ve kuyûd üzre zabt ederler ise tahvîlleri ahırında muhâsebeleri on yük görülüp ve eğer şurût-ı merkūme mûcebince mümkün olmaz ise muhâsebeleri bâlâda zikr olunduğu üzre ümenâ-i sâbıka muhâsebâtı üzre görülmek için tarafeyne tenbîh olunup, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren evâhiri Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-emâcid Mehmed Çavuş, Zahrü’l-a‘yân İbrahim Ağa kethüdâ-yı sipâhiyân, Pîrî Ağa kethüdâ-yı defterdâr, İbrahim Çavuş el-Mübâşir, Mehmed Bey b. el-merhûm Hüseyin Paşa, Mustafa Bey b. Ali er-Râcil, Veli Ağa b. Mustafa.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 230 - Hüküm no: 243 - Orijinal metin no: [47a-3])﻿

﻿

﻿

244. Hüküm

Sâime Hatun bt. Hasan’ın Rus asıllı cariyesini âzat etmesi

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Şeyh Muhyiddin Koca Veli mahallesinde sâkine olan Sâime Hâtun bt. Hasan kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr tedbîr ikrârına vekâleti kendisini ma‘rifet-i şer‘iyye ile tanıyan arabacıyân-ı hâssadan Bilal Beşe b. Cafer ve müezzin Hüseyin Çelebi b. Ali nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan bakkal Ali Beşe b. Veli, meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâda hâzır olup, müvekkile-i mezbûresinin, kendisine rıkkını mu‘terife olan, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Rûsiyyetü’l-asl hâfızatü’l-kitâb Afitab bt. Abdullah nâm câriye-i mezkûresini mevtimden kırk gün mukaddem hür ol diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Müddet-i mezbûre geçip efendisi hakkın rahmetine kavuştuğunda mezheb-i muhtâra göre efendisin cemî‘-i mâlından âzat olacaktır. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî ve’l-ışrîn min şehri Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Efendi b. Emir el-İmâm, el-Hâc Murad b. Abdullah, el-Hâc Osman b. Abdülkerim, Hamza b. Sultanşâh, Yusuf Bey b. Abdullah, el-Hâc Hamza

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 231 - Hüküm no: 244 - Orijinal metin no: [47b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

245. Hüküm

Sâime Hatun bt. Hasan’ın Rus asıllı cariyesini âzat etmesi

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Şeyh Muhyiddin Koca Veli mahallesinde sâkine olan Sâime Hâtun bt. Hasan kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr tedbîr ikrârına vekâleti kendisini ma‘rifet-i şer‘iyye ile tanıyan arabacıyân-ı hâssadan Bilal Beşe b. Cafer ve müezzin Hüseyin Çelebi b. Ali nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan bakkal Ali Beşe b. Veli, meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâda hâzır olup, müvekkile-i mezbûresinin, kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, açık kaşlı, iri gözlü, Rûsiyyetü’l-asl râfi‘atü’l-kitâb Üftâde bt. Abdullah nâm câriye-i mezkûresini mevtimden kırk gün mukaddem hür ol diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eyledi. Müddet-i mezbûre geçip efendisi hakkın rahmetine kavuştuğunda mezheb-i muhtâra göre efendisin cemî‘-i mâlından âzat olacaktır. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sâbi‘ ve’l-ışrîn min şehri Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: el-Mezbûrûn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 232 - Hüküm no: 245 - Orijinal metin no: [47b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

246. Hüküm

Cariye diye satılan Fâtıma bt. Mehmed’in hürriyetine hükmedildiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Davud Paşa mahallesi sükkânından İbrahim Bey b. Abdullah ve el-Hâc Ömer b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfde -sânehallâhu te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzırân olup, hâric-i mahmiye-i Galata’da vâki‘ Kasımpaşa kasabası mahallâtından Surûrî mahallesinde sâkin olan ve mahmiye-i merkūmede vâki‘ esir pazarından ( ) nâm hâtundan târih-i kitâbdan üç ay mukaddem doksan riyâlî kuruşa iştirâ etmesi sebebiyle kendi câriyesi zannıyla müdde‘iyye-i âtiyyü’z-zikre vâzı‘-ı yed olan, onuncu yaya başılar cemâ‘atinden Sefer Beşe b. Abdullah nâm hasm-ı câhid mahzarında, elâ gözlü, orta boylu, beyaz tenli, açık kaşlı bâ‘isetü’l-kitâb Fâtıma bt. Mehmed nâm hâtundan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘iyye-i mezbûre aslen hürdür. Mahalle-i mezbûrede sâkine olan Fâtıma Hâtun bt. ( ) nâm hür bir anneden doğmuştur. Kendisi ve ebeveyni asla köle olmamıştır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince mevsûfe-i merkūmenin hürriyetine hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Nebi Beşe b. Ali, Mustafa Beşe b. Ali, Sinan b. Abdullah, Receb b. Mehmed, Nebi Beşe b. Hüsam, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Mansur b. Hamza ve gayruhüm mine’l-hâzırîn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 232 - Hüküm no: 246 - Orijinal metin no: [47b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

247. Hüküm

Kara Kadı mahallesindeki vakıf ev ile Ali Fakih mahallesindeki mülk evlerin mübâdele edildiği (istibdâl)

Mahmiye-i İstanbul’da Silivrikapısı dâhilinde Karakadı mahallesinde vâki‘ bir tarafı tarîk-i âm ve bir tarafı ba‘zan Hatice Hâtun b. Mahmud mülkü ve bir tarafı vâkıf-ı âti’l-beyânın mülkü ve bir tarafı ba‘zan Sırmakeş Mehmed Çelebi b. Ali ve ba‘zan Musa b. İsâ mülkleri ile mahdûd mukaddemâ büyût-ı müte‘addide ve sofa ve tahtında matbah ve ahır ve tahta-pûş ve bi’r-i mâ ve eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi muhtevî ve hâlâ ebniyesi münhedim olmakla nakz-ı mahz olup Mehmed Ağa b. Hüsrev nâm sâhibü’l-hayrın vakf eylediği menzilin bi’l-fi‘il mütevellîsi olan râfi‘ü’l-kitâb Veli Dede b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîrde takrîr-i kelâm ve bast-ı merâm eyleyip, mahmiye-i İstanbul’da ( ) mahallesinde sâkine fahrü’l-muhadderât ve zahrü’l-muvakkarât Aişe Hâtun bt. el-mevlâ el-merhûm Salih Efendi menzili mevkūf-ı merkūmu mahmiye-i mezbûrede Ali Fakīh mahallesinde vâki‘ bir tarafı Cemile Hâtun bt. Abdullah mülkü ve bir tarafı Yasemin Hâtun Vakfı ve tarafeyni tarîk-i âm ile mahdûd iki bâb beyt-i süflî ve bir sofa ve cüneyne ve kenîfi müştemil olan menzil ve bir tarafı Durmuş b. Mehmed mülkü ve bir tarafı Sitti Hâtun Vakfı ve bir tarafı Râbia Hâtun bt. Mustafa mülkü ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd bir tahtânî oda ve bir sofa ve kenîfi müştemil olan menzil ve Arakiyeci Bayezid mahallesinde vâki‘ bir tarafı Hasan b. Abdullah mülkü ve bir tarafı Sitti Hâtun Vakfı ve bir tarafı Kerime Hâtun mülkü ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd bir beyt-i süflî ve bir beyt-i ulvî ve bir sofa ve bi’r-i mâ ve cüneyneyi müştemil menzil ile istibdâl murâd eder, kıbel-i şer‘-i şerîfden menâzil-i merkūmenin üzerlerine varılıp mülk olan menzillerin vakıf olan menzilden binâ ve kıymeten ekser ve evfer olduğu görülüp tahrîr olunmasın iltimâs ederin dedikde, savb-ı şer‘-i şerîfden Mevlânâ Ahmed Çelebi b. Celal ile hâssa mi‘mârlardan Üstâd Mehmed b. Tatar irsâl olunup, ol dahi zeyl-i kitâbda esâmîsi mastûr olup ahvâl-i ebniye ve sukūfa vukūfu olan bî-garaz kimesneler ile evvelâ mülk olan menzillerin üzerlerine varılıp keşf olundukda, her birinin müştemilâtı bâlâda beyân olunduğu üzre müşâhede olundukdan sonra mi‘mâr-ı mezkûr menâzil-i memlûkenin arsaların mesâha eyledikde, bennâ zirâ‘ıyla tûlen ve arzan bi hesâb-i şatrancî üzre yedi yüz dört zirâ‘ gelip, ba‘dehû menzili mevkūfun üzerine varıp fi’l-hakīka ebniyesi münhedim olmakla nakz-ı mahz olduğu[nu] müşâhede eylediklerinden sonra kezâlik mi‘mâr-ı mezkûr menzili mevkūf-ı mezbûrun dahi arsasın mesâha eyledikde, bennâ zirâ‘ıyla tûlen ve arzan beş yüz zirâ‘ geldikde mevlânâ-yı mezbûr ve gayriler bi esrihim meclisi şer‘e gelip menâzil-i memlûke-i mezbûre birbirine karîb mahalde vâki‘ olmakla, arsalarından her bir zirâ‘ın kıymeti kırk akçede yirmi sekiz bin yüz altmış akçe ve menzili mevkūfun nakzının kıymeti on beş bin ve mülk olan menzillerin binâlarının kıymeti yirmi altı bin sekiz yüz kırk akçe olup, cem‘an menzili mevkūfun kıymeti otuz beş bin akçe ve ecr-i misli yevmî dört akçe ve mülk olan menzillerin kıymeti elli beş bin akçe ve ecr-i misli yevmî altı akçe olmakla istibdâl cânib-i vakfa enfa‘ olıcak istibdâl oluna deyü emr-i şerîf-i celîlü’l-kadr vârid olmağın, mütevellî-i mezbûr talebiyle hâkim-i muvakki‘-i sadr-ı kitâb dahi istibdâli tecvîz eden fukahâ üli’n-nühâ kavilleri üzre istibdâle izin verdikden sonra menzili mezbûr zikr olunan vakıf menzili sâlifü’z-zikr olan mülk menzil ile mezkûre Aişe Hâtun’un vekîli olan Yusuf Bey b. Abdullah ile istibdâl edip, ol dahi müvekkilesinin mülkü olan menzilleri bedel verip vakf-ı mezbûr mülk olup, mülk-i merkūm dahi ânın bedeli vakıf oldukda vekîl-i mezbûr i‘âde edip, mütevellî-i mezbûr sâbıkan vakıf olan menzili merkūma vâzı‘u’l-yed edip vakıf için tasarruf eder, kasr-ı yed eyleyip istibdâl-i mezbûr muktezâsınca mülkiyet üzre bana teslîm olunması taleb ederim deyip, gıbbe’l-istintâk mütevellî-i mezbûr cevâb verip, vâkıf istibdâl şart etmeyecek istibdâl câ’iz olmamağın, kemâ-kân vakf-ı mezbûrdan olmak üzre tasarruf ederim, vekîl-i mezbûrun müvekkilesi sâbıkan mülk olan menziline tasarruf etsin dedikde, vekîl-i mezbûr dahi cevâb verip, vâkıf istibdâl şart etmediği sûretde hâkimü’ş-şer‘ için istibdâle kudret vardır zîrâ vakfa nev‘-i za‘f târî olsa mütevellî rey‘ ve kıymet cihetinden ekser ve evfer bedel olduğu takdîrde istibdâle kādir olduğu kütüb-i fıkhiyyede musarrah olunmuşdur, esah kavl olmadığı takdîrde hâkim emr-i şerîf-i celîlü’l-kadr ile istibdâl edicek nakzına mecâl yokdur, istibdâl-i mezbûrun sıhhatine hüküm taleb ederim dedikde, hâkim-i müşârunileyh dahi âlimen bi’l-hilâf sıhhat-i istibdâl-i mezbûra ve menzili mevkūfun mülkiyetine ve bedel verilen menâzil-i memlûkenin vakfına hükm edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Efendi b. İlyas, es-Seyyid Mehmed Çelebi b. Abdülcelil, Şeyhî Efendi b. Mustafa el-kadı, Osman b. Mustafa, Mustafa b. Hızır, Ahmed Çelebi b. ( ) el-Müderris, el-Hâc Hüseyin b. Mehmed, Mehmed Çelebi b. Cafer, Hasan Çelebi. b. Ahmed, Mustafa b. Abdullah, Mehmed b. Ali.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 233 - Hüküm no: 247 - Orijinal metin no: [48a-1])﻿

﻿

﻿

248. Hüküm

İbrahim b. Hasan’ın borcuna Hüseyin b. Ahmed’in kefil olduğu

Râfi‘ü’l-kitâb Mehmed Beşe b. Ali nâm râcil mahmiye-i İstanbul’da Horhor demekle ma‘rûf sûkda nalçacı olan Hüseyin b. Ahmed nâm râcili meclisi şer‘-i şerîfe ihzâr ve üzerine da‘vâ eyleyip, mahmiye-i Galata kazâsına tâbi‘ kasaba-i Kasımpaşa’da Seferikoz mahallesinde sâkin gāib ani’l-meclis olan İbrahim b. Hasan nâm kimesne zimmetinde deyn-i şer‘îden on sekiz bin sekiz yüz fıddî râyic fi’l-vakt akçe hakkım olup, meblağ-ı mezbûrun cümlesine merkūm Hüseyin emr ve kabûlü hâviye kefâlet ile kefîl olmuşdu. Hâlâ meblağ-ı mezbûr on sekiz bin sekiz yüz akçe hakkımı kefâlet-i mahkiyyesi hasebiyle mezkûr Hüseyin’den taleb ederim suâl olunsun deyip gıbbe’s-suâl mezkûr cevâbında, fi’l-hakīka müdde‘î-i mezbûr Mehmed Beşe’nin deyn-i şer‘îden mezkûr İbrahim zimmetinde on sekiz bin sekiz yüz akçe hakkı olup, lâkin ben mezkûr İbrahim’in nefsine ve hîn-i mütâlebede meclisi şer‘e ihzârına kefîl olmuşdum, meblağ-ı mezbûra kefîl olmadım deyü kefâlet-i mâliyeyi inkâr etmeğin, müdde‘î-i mezkûr Mehmed Beşe’den alâ vefki da‘vâhu beyyine taleb olundukda, sikāt-ı Müslimînden Sofular mahallesinde sâkin Rıdvan b. Abdullah ve Ömer Bey b. Ahmed nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘e hâzırân olunup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î, fi’l-hakīka müdde‘î-i mezkûr Mehmed Beşe’nin merkūm İbrahim zimmetinde cihet-i deyn-i şer‘îden hakkı olan on sekiz bin sekiz yüz akçeye merkūm Hüseyin emr ve kabûlü hâviye kefâlet-i şer‘iyye ile bizim huzûrumuzda kefîl olup, biz bu husûsa bu vech üzre şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde, ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î şehâdetleri makbûle olmağın, mûcebiyle mezbûr Hüseyin meblağ-ı mezbûr on sekiz bin sekiz yüz akçeyi müdde‘î-i mezbûr Mehmed Beşe’ye edâ etmek üzre hükm ve ilzâm olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-hâmis min Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Beşe b. ( ) çukadâr, Hızır Bey b. ( ) el-muhzır, İskender Bey b. Şaban, Mehmed b. Ahmed.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 235 - Hüküm no: 248 - Orijinal metin no: [48b-1])﻿

﻿

﻿

249. Hüküm

Sâime Hatun bt. Hasan’ın vakfiyesi

Hamdele ve salvele. Ammâ ba‘d. İşbu mazmûnunda vakıf ikrârından bahseden sahîh ve şer‘î bir hüccettir. Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Şeyh Muhyiddin Koca Veli mahallesinde sâkine olan sâhibe-i hayrât ve tâlibe-i meberrât Sâime Hâtun bt. Hasan kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr vakıf ikrârına, tescîline ve rücû‘ da‘vâsına vekâleti kendisini ma‘rifet-i şer‘iyye ile tanıyan udûlden, arabacıyân-ı hâssadan Hasan Efendi b. İbrahim el-İmâm ve Hüseyin Halîfe b. Ali el-Müezzin ve Bilal Beşe b. Cafer nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan vekîl Ali Beşe b. Bâli en-na‘âl nâm kimesne meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâya hâzır olup, müvekkile-i merkūmesinin işbu vakıf ikrârının kendisinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i merkūmede vâki‘, bir tarafdan mahalle-i mezbûre imâmı içi vakfedilen menzil, diğer tarafdan merhûm Şeyh Muhyiddin zâviyesi, öteki tarafdan Mustafa Ağa mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan yanmış evinin arâzisini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla, niyet-i sâfiye ve taviyye-i vâfiye ile habsedip vakfettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâkıfe-i mezbûre sonra arâzi-i mezbûreyi tescîl maksadıyla mütevellî nasbettiği Hüseyin Çelebi b. Veli’ye teslîm etti. Mezbûr Hüseyin Çelebi de tesellüm ve kabz eyledi. Vâkıfe-i merkūme arâzide tasarrufu müddet-i hayâtınca kendisine, vefâtından sonra ise Kamer Hâtun, Habbâne? Hâtun, Afitab Hâtun ve Üftâde Hâtun nâm âzatlı câriyelerine iştirâk-i seviyye üzre tasarruf etmeleri kaydıyla şart etti. Bunların inkırâzından sonra Kamer Hâtun’un Kasım Dede b. Abdullah nâm zevcine ve Habbâne? Hâtun’un Ali Beşe b. ( ) nâm zevcine iştirâk-i seviyye üzre tasarruf etmeleri kaydıyla şart etti. İkisinin de vefâtından sonra tasarrufu Medîne-i münevvere fukarâsına şart etti. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i mezbûr tarafından tasdîk edildi [bundan sonrası ciltleme hatasıyla 51a-1’de] Hâl bu minvâl üzre iken, vekîl-i mezbûrun rücû‘ davasını ikāme etmesinden ve mütevellînin redden imtinâ‘ etmesinden sonra hâkim-i muvakki‘-i a‘lâhu a‘lâhu mevlâhü, vakıf husûsunda eimme-i eşrâf beynindeki ihtilâfı bilerek ve hüküm için lâzım gelen husûsâta ri‘âyet ederek husûsen ve umûmen vakfın sıhhatine ve lüzûmuna hükmetti. Bu sûretle sahîh, lâzım ve müebbed vakıf hâline geldi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî ve’l-ışrîn min şehri Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Veli, el-Hâc Osman b. Abdülkerim, el-Hâc Murad b. Abdullah, Yusuf Bey b. Abdullah, Hamza b. Sultanşâh, el-Hâc Hamza et-tâcir

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 235 - Hüküm no: 249 - Orijinal metin no: [48b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

250. Hüküm

Abdi Ağa b. Ramazan’ın değirmenlerin işletmesini İbrahim b. Abdi ile Salih Mehmed b. Ahmed’e verdiği

Atebe-i aliyye-i sultâniyede hâlâ matbah-ı âmire emîni olan fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Abdi Ağa b. Ramazan meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, mîrî simidçilerden İbrahim b. Abdi ve Salih Mehmed b. Ahmed nâm kimesneler muvâcehelerinde takrîr-i kelâm ve bast-ı merâm edip, Yoros kazâsına tâbi‘ Beykoz nâm karyede vâki‘ üç göz mîrî değirmenleri mezbûrân İbrahim ve Salih Mehmed’e teslîm edip, zikr olunan değirmenlerde tathîn olunan buğdayın her müdde biraz gırbâlî çıkdıkdan sonra elek üstüne gelen dakīkden cânib-i mîrîye on dört keyl hâs dakīk verip ve mezbûrlara dahi cânib-i mîrîden her şehirde dokuz bin akçe ücret verilmek üzre kavl ve karâr ve ittifâk ve şedd-i visâk eyledik, suâl olunup takrîrleri tahrîr olunmak matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûrân İbrahim ve Salih Mehmed cevâblarında, fi’l-hakīka müşârunileyh Abdi Ağa zikr olunan değirmenleri bize teslîm edip, minvâl-i meşrûh üzre kavl ve karâr ve ittifâk ve şedd-i visâk eyledik dediklerinde, vâki‘ hâl bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Zilka‘deti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Hasan Ağa b. ( ), Zahrü’l-emsâl Hasan Çavuş b. ( ), Mustafa Çavuş b. Davud, Receb Çavuş, Yusuf b. Şaban kethüdâ, Mustafa b. Ali, Ali b. Mustafa, el-Hâc Hasan b. Mehmed, Süleyman b. Murad ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 236 - Hüküm no: 250 - Orijinal metin no: [49a-1])﻿

﻿

﻿

251. Hüküm

Şah Mehmed Efendi’nin borcu olmadığına yemin ettiği

Cezîre-i İstanköy sâkinlerinden fahrü’l-a‘yân Ahmed Ağa b. Abdünnebî meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, bundan akdem cezîre-i merkūme kadısı olan umdet-i kuzâtü’l-İslâm zübted-i vülâti’l-enâm Şah Mehmed Efendi b. Receb mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, müşârunileyh Şah Mehmed Efendi zimmetinde cihet-i karz-ı şer‘îden üç yüz on kıt‘a riyâlî guruş hakkım vardır, suâl olunup alıverilmek matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl ve akībe’l-inkâr müdde‘î-i mezbûrdan sıdk-ı da‘vâsına beyyine taleb olundukda ityân-ı beyyineden izhâr-ı acz edip istihlâf etmeğin, müşârunileyh Şah Mehmed Efendi’ye zimmetinde cihet-i mezkûreden müdde‘î-i mezbûra üç yüz on kıt‘a riyâlî guruş deyni olmadığına yemîn teklîf olundukda, ol dahi hasbe’l-mes’û[l] yemîn billâhi te‘âlâ etmeğin, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâili Zilka‘deti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Hasan Ağa b. ( ), Zahrü’l-emsâl Hasan Çavuş b. ( ), Umdetü’l-akrân Mustafa Çavuş b. Davud ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 237 - Hüküm no: 251 - Orijinal metin no: [49a-2])﻿

﻿

﻿

252. Hüküm

El-Hâc Nezir’in terekesinden taş ocaklarının veresesi arasında taksimi

Dârü’l-cihâd-ı medîne-i Belgrad’da el-Hâc Nezir mahallesi sâkinlerinden iken bundan akdem vefât eden merhûm el-Hâc Nezir b. ( ) nâm kimesnenin verâseti, zevce-i metrûkesi Servi bt. Abdullah nâm kimesne ve sulbî kebîr oğlu Salih Beşe’ye ve sulbî sagīr oğlu Halil’e münhasıra olduğu şer‘an mütehakkık oldukdan sonra mezbûr Salih Beşe meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde âti’z-zikr olan on bir ocak mülk taş ma‘denine hâlâ vâzı‘u’l-yed olan Mehmed Ağa b. Nasuh mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, hâlâ mezbûr Mehmed Ağa’nın yedinde ve taht-ı tasarrufunda olup medîne-i merkūme kurbunda vâki‘ her biri beynimizde ve lede’l-ahâlî ma‘lûm olmağın tahdîd ve tavsîfden müstağnî olan on bir ocak taş ma‘deni babamız müteveffâ-yı mezbûr el-Hâc Nezir’in mülkü olup, ba‘de vefâtihî verâseti bana ve zevce-i metrûkesi mezbûre Servi’ye ve sulbî sagīr oğlu karındaşım Halil’e münhasıra olmağın, zikr olunan on bir ocak taş ma‘deninin sümünü mezkûre Servi’ye ve seb‘a-i esmânının nısfı bana ve nısf-ı âharı karındaşım mezbûr Halil’e intikāl etmeğin, mezbûr Mehmed Ağa sâlifü’z-zikr olan on bir ocak [49b] taş ma‘denine bi gayri vech-i şer‘î vaz‘-ı yed eder, suâl olunup zikr olunan ma‘denlerde benim hisse-i şer‘iyyem olan nısıf seb‘a-i esmândan kasr-ı yedine tenbîh olunmak matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Mehmed Ağa cevâbında, zikr olunan on bir ocak taş ma‘deni fi’l-hakīka müteveffâ-yı mezbûr el-Hâc Nezir’in mülkü olup, ba‘de vefâtihî verese-i merkūmesine intikāl eyledi. Lâkin merkūme Servi asâleten ve mezbûr Halil Bey ve merkūm Salih Beşe’nin hâl-i hayâtında vasîyy-i muhtârı olan Hasan b. Abdullah nâm kimesne zikr olunan on bir ocak taş ma‘denlerini ba‘zı müsevviğāt-ı şer‘iyye ile bana yirmi üç bin beş yüz nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i kat‘î ile bey‘, ben dahi iştirâ ve tesellüm eyleyip yedime hüccet-i şer‘iyye almışdım. Lâkin hüccet-i merkūme hâlâ yedimde değildir ve mazmûn-ı sıhhat-şuhûdum bunda yokdur deyip, hâlâ müsevviğ-ı şer‘î beyân edip müdde‘âsını isbâtdan âciz olmağın, mâdem ki bey‘-i mezkûr müsevviğ-ı şer‘î ile olduğunu isbât eylemeye, sâlifü’z-zikr on bir ocak taş ma‘denlerinin seb‘a-i esmânının nısfından kasr-ı yed etmek için mezbûr Mehmed Ağa’ya tenbîh olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Zilka‘deti’l-harâm li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hasan Beşe b. Mustafa mumcu, Umdetü’s-sâdât es-Seyyid Mehmed Efendi eş-şehîr bi Nakībzâde, Fahrü’l-kuzât Osman Çelebi b. Ali el-kadı, Mustafa Beşe b. Süleyman Odabaşı, Ahmed Beşe b. Yahya, İsmail Çelebi b. Mustafa, Mansur b. ( ) ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 237 - Hüküm no: 252 - Orijinal metin no: [49a-3])﻿

﻿

﻿

253. Hüküm

Vefat eden Mehmed’e ait ev ve tarlaların Muslihiddin Ağa’ya satılarak mirasçılar arasında bölüşüldüğü

Havâss-ı Kostantıniyye muzâfâtından Küçükçekmece nâhiyesine tâbi‘ Kaltekāle nâm karyede sâkin iken bundan esbak vefât eden Mehmed nâm kimesnenin verâseti, zevce-i metrûkesi Fâtıma Hâtun bt. Abdullah ve sulbiye sagīre kızı Aişe’ye münhasıra olduğu şer‘an mütehakkık oldukdan sonra mezbûre Fâtıma Hâtun sadriye sagīre kızı mezbûre Aişe’nin tesviye-i umûru için cânibi şer‘-i hatîrden mansûbe vasîsi olduğu hâkim-i muvakki‘ü’l-kitâb huzûrunda sâbit ve zâhir oldukdan sonra mezkûre Fâtıma Hâtun kendi tarafından asâleten ve sagīre-i mersûme tarafından vesâyeten mahfil-i kazâda, sâbıkan yeniçeriler kethüdâsı olan işbu sâhibü’l-kitâb umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim câmi‘i’l-mehâmid ve’l-mekârim Muslihiddin Ağa b. ( ) tarafından ikrâr-ı âti’z-zikri tasdîka vekîl olup, Ramazan Efendi b. Süleyman el-Müderris ve el-Hâc Mahmud Efendi b. Seydî el-İmâm şehâdetleri ile şer‘an vekâleti sâbite olan fahrü’l-eşbâh Sinan Beşe b. Abdullah mahzarında asâleten ve vesâyeten bi tav‘ihâ ikrâr ve i‘tirâf edip, mûrisimiz müteveffâ-yı mersûmdan bi hasebi’l-irsi’ş-şer‘î bana ve sagīre-i mersûmeye intikāl eden emlâkden karye-i mezkûrede vâki‘ lede’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd ulvî ve süflî üç bâb odaları ve samanlığı ve bi’r-i mâyı ve eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli hadîkayı ve muhavvatayı müştemil çiftlik demekle ma‘rûf menzilini, müteveffâ-yı mersûmun karye-i merkūmede vâki‘ Kadri Beşe b. ( ) vakfına müsbet üç bin akçe deyni ve sagīre-i mersûmenin zarûret-i nafakası olmakla sûk-ı sultânîde mezâd ettirip ragabât-ı nâs münkatı‘a oldukdan sonra müvekkili mûmâ-ileyh Muslihiddin Ağa semen-i mislinin za‘fı ile tâlib olmağın sâlifü’z-zikr menzili cemî‘ tevâbi‘ ve levâhıkı ile mûmâ-ileyh Muslihiddin Ağa’ya tarafeynden îcâb ve kabûlü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile on beş bin fıddî râyic fi’l-vakt akçeye asâleten ve vesâyeten bey‘ edip ol dahi iştirâ ve kabûl eyledikden sonra yine sâlifü’z-zikr karye sınırında vâki‘ lede’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd on üç kıt‘a tarlaların hakk-ı tasarrufu nısfı benim ve nısf-ı âharı sagīre-i mersûmenin yedinde olup, lâkin sagīre-i mersûmenin zarûret-i nafakası olmağın zikri mürûr eden üç kıt‘a tarlaların hakk-ı tasarrufunu sâhib-i arz ma‘rifetiyle müvekkili mûmâ-ileyh Muslihiddin Ağa’ya on beş bin akçe mukābelesinde tefvîz edip, ol dahi tefevvuz ve kabûl eyledikden sonra mârrü’z-zikr menzilin semeni olan meblağ-ı mastûr on bin akçeyi ve mukābele-i tefvîzde olan meblağ-ı mesfûr on beş bin akçeyi cem‘an otuz bin mezbûru’n-na‘t akçeyi asâleten ve vesâyeten mûmâ-ileyh Muslihiddin Ağa yedinden bi’t-tamâm ahz ve kabz edip, zikr olunan emlâk ve arâziyi mahallinde kabza mûmâ-ileyh Muslihiddin Ağa’yı taslît eyledim dedikde mukırra-i mersûmenin asâleten ve vesâyeten cârî olan ikrârın vekîl-i merkūm Sinan Beşe vicâhen tasdîk eyledikden sonra karye-i mezbûrede sâkin Mustafa b. Abdullah ve zevcesi mezbûre Fâtıma Hâtun mahfil-i kazâda vekîl-i mersûm Sinan Beşe mahzarında her biri ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, sâlifü’z-zikr on kıt‘a tarlarlada hâlâ hasadının salâhı zâhir olmuş mer‘î ve müşâhed olup mülkümüz olan kasîli dahi müvekkili mûmâ-ileyh Muslihiddin Ağa’ya fıddî râyic fi’l-vakt on bin akçeye bey‘-i kat‘î ile bey‘ edip, ol dahi iştirâ ve kabûl eyledikden sonra semeni olan meblağ-ı mezkûr on bin akçeyi dahi mûmâ-ileyh yedinden bi’t-tamâm ahz ve kabz eyledik dediklerinde, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-ışrîn min Zilka‘deti’ş-şerîfe [50a] li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-müderrisîni’l-kirâm Abdullah Efendi b. Süleyman, Hüseyin Efendi b. ( ) el-kadı, el-Hâc Abdülkerim b. Ali el-kayyum, Kasım Beşe b. Nasuh er-Râcil, el-Hâc Mustafa Bey b. ( ) bevvâb-ı sultânî, İbrahim Bey b. ( ) suyolcu, İbrahim b. Abdullah, Mustafa b. Ahmed, Hasan Çelebi b. Mehmed, Ali Çelebi b. Derviş, el-Hâc Mehmed b. Abdullah, Behrâm b. Abdullah ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 238 - Hüküm no: 253 - Orijinal metin no: [49b-1])﻿

﻿

﻿

254. Hüküm

Fâtıma Hatun bt. Abdullah’ın Ayşe bt. Mehmed adlı küçüğe vasî atandığı

Hâkim-i muvakki‘-i a‘lâ hâze’l-kitâb âmil-i fazli rabbihi’l-vehhâb, Fâtıma Hâtun bt. Abdullah’ı, Vilâyet-i Rumeli-i ma‘mûrede vâki‘ Havâss-ı mahmiye-i Kostantıniyye tevâbi‘inden Küçükçekmece nâhiyesi mahallâtından Katakale karyesinde sâkin iken bundan akdem fevt olan Mehmed nâm kimesnenin Ayşe nâm sagīre kızının tesviye-i umûru ve müteveffâ-i mezbûr babasından irs-i şer‘le kendisine intikāl eden emvâlin zabtı ve hıfz-ı ahvâli için ihtiyâcına binâen vasî nasbetti. Mezbûre Fâtıma Hâtun da vesâyet-i merkūmeyi kabûl edip hidemâtını üzerine aldı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-hâmis ve’l-ışrîn min Zilka‘de eş-şerîfe sene isneyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Mehmed Efendi b. Seydî el-İmâm, umdetü’l-müderrisîni’l-kirâm Abdullah Efendi b. Süleyman, Kasım Ağa b. Nasuh er-Râcil, el-Hâc Mustafa b. Abdullah el-bevvâb, İbrahim Bey b. su yolcu, İbrahim Bey b. Abdullah, Mustafa b. Ahmed, Mustafa b. İbrahim, Behrâm b. Abdullah, Hüseyin Çelebi b. Mehmed, Ali Çelebi b. Derviş, el-Hâc Mehmed b. Abdullah ve gayruhüm

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 240 - Hüküm no: 254 - Orijinal metin no: [50a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

255. Hüküm

Süleyman b. Ahmed’in karısı Hümâ Hatun bt. Abdullah’a borcunu ödemesi gerektiği

Mahmiye-i İstanbul’da Ayasofya-i Kebîr câmi‘-i şerîfi kurbunda sâkine işbu râfi‘atü’l-kitâb Hümâ Hâtun bt. Abdullah meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, zevci olan Süleyman b. Ahmed mahzarında üzerine da‘vâ edip, zevcim mersûm Süleyman zimmetinde lede’l-cîrân ma‘lûmü’l-hudûd mülk-i bahtım olup bey‘ eylediğim menzil semeninden on dört aded sikke-i hasene ve yirmi bin kıt‘a riyâlî guruş ve on dört miskāl altın [ve] bilezik semeninden iki bin akçe ve zirâ‘ı beynimizde ma‘lûm keten bezi bahâsından bin akçe hakkım vardır taleb eylerim suâl olunsun dedikde, gıbbe’s-suâl mersûm Süleyman cevâbında, fi’l-vâki‘ zevcem mersûme Hümâ Hâtun’a minvâl-i muharrer üzre on dört sikke-i hasene ve yirmi beş kıt‘a riyâlî guruş ve bilezik ve keten bezi bahâsından üç bin akçe deynim olup, lâkin sâlifü’z-zikr on dört altının on iki altınını mersûme Hümâ Hâtun’a edâ ve teslîm eyledim deyicek, gıbbe’s-suâl ve’l-inkâr, mersûm Süleyman’dan da‘vâsına mutâbık beyyine taleb olundukda, ityân-ı beyyineden izhâr-ı acz edip istihlâf eylemeğin, mersûme Hümâ Hâtun dahi mârrü’z-zikr on iki altını zevci mersûm Süleyman’dan ahz ve kabz eylemediğine yemîn billâhi’l-aliyyi’l-a‘lâ etmeğin, mûcebi ile meblağ-ı mârrü’l-beyân on dört sikke-i hasene ve yirmi bin kıt‘a riyâlî guruşu ve üç bin akçeyi mersûme Hümâ Hâtun’a teslîme merkūm Süleyman’a tenbîh birle, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Fi’l-yevmi’s-sâbi‘ min Zilka‘deti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc İvaz b. Mehmed, Mehmed b. Mehmed, Mehmed b. Hüseyin, Yunus b. Hüdâverdi ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 240 - Hüküm no: 255 - Orijinal metin no: [50a-2])﻿

﻿

﻿

256. Hüküm

Ahmed b. Ali’nin malik olduğunu iddia ettiği evin İlyas Beşe tarafından satın alındığının sâbit olduğu

Mahmiye-i İstanbul’da ( ) mahallesi sâkinlerinden Ahmed b. Ali nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, menzili âti’l-beyâna hâlâ vâzı‘u’l-yed idiği şer‘an sâbit olan işbu hâmilü’l-kitâb İlyas Beşe b. ( ) mahzarında üzerine takrîr-i da‘vâ edip, hâlâ mezbûr İlyas Beşe’nin yedinde olup mahmiye-i mezkûre mahallâtından Oruc Gāzi mahallesinde vâki‘ bir tarafı Fâtıma Hâtun Vakfı ve bir tarafı Haraccı İbrahim Çelebi mülkü ve iki tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olup üç beyt-i süflîyi ve iki beyt-i ulvîyi ve iki su kuyusunu ve iki cüneyneyi müştemil olan menzili târih-i kitâbdan iki sene mukaddem Mehmed b. Hüseyin nâm kimesneden şirâ-i şer‘î ile kırk bir bin beş yüz elli akçeye iştirâ ve tesellüm eyleyip mülk-i mahzım olmuş iken mezbûr İlyas Beşe menzili mahdûd-ı mezkûra bi gayri vech-i şer‘î vaz‘-ı yed eder suâl olunup kasr-ı yedine tenbîh olunmak matlûbumdur [50b] dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr İlyas Beşe cevâbında, menzili mahdûd-ı mezkûru ben târih-i kitâbdan altı sene mukaddem Fâtıma bt. ( ) nâm hâtun ile Veli b. Hüseyin nâm kimesneden altı bin mezbûru’n-na‘t akçeye iştirâ ve tesellüm eyleyip mülk-i mahzım olmuşdur deyü def‘ ile mukābele edicek, mezkûr İlyas Beşe’den sıdk-ı kelâmına beyyine taleb olundukda, udûl-i ricâlden Mehmed Efendi b. ( ) ve Ali Efendi b. ( ) nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde mahfil-i kazâya hâzırân olup gıbbe’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ mezbûr İlyas Beşe menzili mahdûd-ı mezkûru târih-i kitâbdan altı sene mukaddem Fâtıma bt. ( ) nâm hâtun ile Veli b. Hüseyin nâm kimesneden bizim huzûrumuzda elli bin nakd-i râyic fi’l-vakt akçeye iştirâ ve tesellüm edip, onlar dahi bey‘ ve teslîm eydiklerinden sonra semen-i mezkûr elli bin akçeyi mezbûr İlyas Beşe yedinden bi’t-tamâm ve’l-kemâl ahz ve kabz eyledi. Biz bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye ettiklerinde, gıbbe’t-ta‘dîl ve’t-tezkiye şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâkı‘a oldukdan sonra mûcibi ile mezbûr Ahmed min ba‘d mezkûr İlyas Beşe’ye mu‘ârazadan men‘ birle mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Zilka‘deti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Muslihiddin Ağa b. ( ) kethüdâ-yı Yeniçeriyân sâbıkan, İftihârü’l-emâsil ve’l-a‘yân Hasan Ağa Turnacıbaşı sâbıkan, Fahrü’l-akrân Hamza Ağa, Fahrü’l-eşbâh Sefer Ağa es-sarrâcü’s-sultânî, Ramazan Efendi b. ( ) el-Müderris, Mehmed Efendi b. ( ) el-Müderris, Şaban Efendi b. ( ) el-Hatîb, el-Hâc Mehmed b. ( ) er-Râcil, Ali Çelebi b. ( ) er-Râcil, Hüseyin Dede b. ( ) eş-şehîr bi Korkun?, Hüseyin b. Hasan, Cafer b. Abdullah, Ali Bey b. ( ), Hasan Ağa b. ( ), Ali b. Davud, Mehmed Çelebi b. Mehmed ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 241 - Hüküm no: 256 - Orijinal metin no: [50a-3])﻿

﻿

﻿

257. Hüküm

İbrahim b. Abdullah’ın Ahmed Ağa’nın muhallefâtı konusunda Mehmed Çelebi ile sulh olduğu

Dârü’s-saltanati’l-aliyye Kostantıniyyetü’l-mahmiyye’de Haydarhâne mahallesinde sâkin iken bundan esbak vefât eden merhûm Ahmed Ağa nâm kimesnenin karındaşı oğlu ve bi’l-inhisâr vârisi olan İbrahim b. Abdullah nâm râcil meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, zikri âtî olan menzil ve bağlarda hâlâ mülkiyet üzre vâzı‘u’l-yed olduğu şer‘an sâbit ve mütehakkık olan râfi‘-i hâze’l-kitâb fahrü’l-ahâlî Mehmed Çelebi b. Bâli mahzarında ikrâr-ı tâm ve takrîr-i kelâm edip, mahrûse-i Galata kazâsında Balta Limanı demekle ma‘rûf mevzi‘de vâki‘ etrâf-ı erba‘ası sâhil-i bahri vely eden tarîk-i âm ve arz-ı hâliye ile mahdûd dâhiliyesi iki bâb oda ve bir mahzen ve bir kayıkhâne ve bir su kuyusunu ve hâriciyesi bir oda ve bir matbah ve bir hadîkayı müştemil ve mârrü’z-zikr menzil kurbunda vâki‘ etrâf-ı erba‘ası merhûm İbrahim Paşa ve Uzunsolak demekle ma‘rûf Mehmed Bey b. ( ) ve Abdullah Efendi b. ( ) bağları ile mahdûd biribirine muttasıl üç kıt‘a bağ mûrisim ve ammim mersûm Ahmed Ağa’nın muhallefâtından olup, bi hasebi’ş-şer‘î bana intikāl etmiş iken zikr olunan menzil ve bağlara mersûm Mehmed Çelebi bi gayri vech-i şer‘î vaz‘-ı yed eyledi deyü bin otuz sekiz senesi Zilhicce’sinin yirminci gününde taleb ve da‘vâ eyledikde, ol dahi sâlifü’z-zikr menzil ve bağlar müteveffâ-yı mezbûr Ahmed Ağa’dan hâl-i hayâtında ve kemâl-i sıhhatinde safka-i vâhide ile yetmiş bin makbûz akçeye iştirâ eyledim dedikde, beynimize muslihûn tavassut edip husûs-ı mersûmdan on sekiz bin akçe ile iki bin akçe kıymetli bir kırmızı çuka ferâce üzerine inşâ-i akd-i sulh eylediklerinde, ben dahi sulh-ı merkūmu kabûl ve bedel-i sulh olan meblağ-ı mersûm on sekiz bin akçe ile zikr olunan kırmızı çuka ferâceyi yedinden ahz u kabz eylemiş idim. Lâkin mezbûr Mehmed Çelebi iddi‘â eylediği sâlifü’z-zikr şirâ esnâsında semen-i müşterâ için sâlifü’z-zikr Ahmed Ağa’ya üç yüz sikke-i hasene verip verdiği mikdâr-ı mezkûr hasene mûrisim olan merkūm Ağa’nın mâlı olup vech-i mezkûr üzre olan mu‘âmeleleri muvâza‘a idiği ma‘lûmum olmakla, makbûzum olan mikdâr-ı mezkûr sikke-i hasene benim hakk-ı mevrûsum olur deyü verâset-i mahkiyyem hasebiyle taleb eylediğimde beynimize muslihûn tavassut edip husûs-ı mersûmdan dahi yirmi iki bin akçe üzerine inşâ-i akd-i sulh eyledikde ben dahi sulh-ı mersûmu kabûl ve bedel-i sulh olan meblağ-ı mastûr yirmi iki bin akçeyi mersûm Mehmed Çelebi yedinden bi’t-tamâm ahz ve kabz edip, târih-i kitâba değin mersûm Mehmed Çelebi ile mûrisim müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtına müte‘allik bi vechin mine’l-vücûh alâka ve medhalim yokdur, ba‘de’l-yevm benden asâleten ve yahud vekâleten mûrisim müteveffâ-yı merkūmun muhallefâtına müte‘allik da‘vâ ve nizâ‘ sudûr ederse lede’l-hükkâmi’l-kirâm makbûle ve mesmû‘a olmasın dedikde, mukırr-ı mersûm İbrahim Beşe’nin vech-i meşrûh üzre cârî ve sâdır olan ikrârın mersûm Mehmed Çelebi vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk eyledikden sonra vâki‘ hâl bi’t-taleb ketb olundu. Fi’l-yevmi’s-sâmin ve’l-ışrîn min Zilka‘deti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Ömer Ağa b. Ali sekbanbaşı sâbıkan, Derviş Çavuş b. Abdullah el-Mübâşir, Hamza Efendi b. Ahmed el-İmâm, Umdetü’l-kuzât Zeynî Efendi b. Mustafa, Osman b. Abdullah, Çaker Çavuş b. Abdullah, Yusuf Beşe b. Abdullah er-Râcil, İbrahim Beşe b. Abdullah er-Râcil, Mustafa Efendi b. ( ) el-mülâzım, Mehmed Çelebi b. el-Hâc Hüsam el-Müezzin, el-Hâc Ali b. (…), Hasan b. Mehmed, Ramazan Beşe b. ( ) er-Râcil, Ramazan b. ( ) destârî, Ebûbekir b. Ali, Rıdvan Bey b. Abdullah el-Cündî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 242 - Hüküm no: 257 - Orijinal metin no: [50b-1])﻿

﻿

﻿

258. Hüküm

48b-2’deki Sâime Hatun bt. Hasan’ın vakfiyesinin devamı

… Hâl bu minvâl üzre iken, vekîl-i mezbûrun rücû‘ davasını ikāmesinden ve mütevellînin redden imtinâ‘ etmesinden sonra hâkim-i muvakki‘-i a‘lâhu a‘lâhu mevlâhü, vakıf husûsunda eimme-i eşrâf beynindeki ihtilâfı bilerek ve hüküm için lâzım gelen husûsâta ri‘âyet ederek husûsen ve umûmen vakfın sıhhatine ve lüzûmuna hükmetti. Bu sûretle sahîh, lâzım ve müebbed vakıf hâline geldi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî ve’l-ışrîn min şehri Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali b. Veli, el-Hâc Osman b. Abdülkerim, el-Hâc Murad b. Abdullah, Yusuf Bey b. Abdullah, Hamza b. Sultanşâh, el-Hâc Hamza et-tâcir

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 243 - Hüküm no: 258 - Orijinal metin no: [51a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

259. Hüküm

Haremeyn-i şerîfeyn muhasebesinde Başhalife olan Halil Efendi b. Abdi’nin vakfiyesi

Hamd ü dürûd ve şükr-i nâ-ma‘dûd ol vâcibü’l-vücûd ve zü’l-inâyeti ve’l-cûd hazretine sezâdır ki, hilkat-i Âdem’i ketm-i âdemden pehn-i vücûda getirip sâhib-i akl-ı selîm ve mekteb-i tekvînde esmâyı ta‘lîm kılıp câmi‘-i fezâ’il-i cezîle ve mecma‘-ı hasâil-i cemîle edip sücûd-ı melâik-i izâm ile in‘âm ve envâ‘-ı kerâmet ile ikrâm eyledi. Ve dahi salât ü selâm-ı huceste-nizâm ol merkez-i dâire-i risâlet ve matla‘-ı sitâre-i vilâyet pîşvâ-yı isâbe-i evliyâ ve muktedâ-yı cemâ‘at-i asfiyâ Ebülkasım Muhammed Mustafa -sallallâhu te‘âlâ aleyhi ve sellem-hazretlerinin rûh-ı münevver ve kabr-i mu‘attarlarına nisâr olunur ki, makām-ı Mahmud’un sâhibi ve livâ-yı mes‘ûdun sâhibidir. Ve tahiyyât-ı firâvân ve teslîmât-ı bî-pâyân cümle-i âl-i kirâm ve ashâb-ı fihâmları üzerine ihdâ olunur ki, her biri zümre-i ehl-i İslâma sâyık-ı hayrât-ı ihsân ve rehnümâ-yı ravza-i rıdvân olup saray-ı ukbâ-yı câvidânda mânend-i vakf-ı müebbed-i medîd ve riyâz-ı heşt-behişt-i na‘îmde mukīm ve hâlid-i muhalledlerdir. Rıdvânullâhi te‘âlâ aleyhim ecma‘în. Ammâ ba‘d sebeb-i tahrîr-i risâle-i şer‘iyye ve mûcib-i tastîr-i makāle-i mer‘iyye oldur ki, ashâb-ı fıtnat ve erbâb-ı basîret ayn-ı i‘tibâr ve dîde-i ihtiyâr ile gerdiş-i devr-i dûn ve cünbüş-i çark-ı bukalemûna nazar edip edvârında selâmet ve etvârında hayr ve istikāmet görmeyip yakīnen bilmişlerdir ki, dünyâ dâr-ı makām ve medâr-ı nizâm değildir, na‘îmi zıll-ı zâyil ve mukīmi dayf-ı râhil olup bünyânının inhidâmı mu‘ayyen ve sükkânının in‘idâmı mübeyyendir. Pes devlet onun ki zamân-ı sıhhat ve evân-ı kudretinde hayır ve ihsâna tâlib ve birr-i imtinâna râgıb olup makdûrunu dâr-ı na‘îme ve mevcûdunu makām-ı kerîme sarf edip rûz-ı mahşerde ekser-i halk azâb-ı elîm ve cezâ-yı azîme mübtelâ oldukları zamânda ettiği hasenât ve işlediği meberrât sebeb-i fevz ü necât ve bâ‘is-i neyl-i sa‘âdât ola. Bi fazlillâhi te‘âlâ binâ’en alâ zâlik sü‘edâ-yı mezbûre silkine sâlik işbu dârü’s-saltanati’s-seniyye Kostantıniyyetü’l-mahmiyye mahallâtından Ayasofya-i Kebîr mahallesinde sâkin Âsitâne-i sa‘âdetde Haremeyn-i şerîfeyn muhâsebesinde Başhalîfe olan kıdvet-i erbâbü’l-ikbâl zübded-i ashâbü’l-iclâl el-mahfûfu bi sunûf-i avâtıfi’l-meliki’l-ilâh Halil Efendi b. Abdi -eslahallâhu defâtire a‘mâlihî ve yessere lehû cemî‘a âmâlihî- ilm-i kâmil ve irfân-ı şâmil ile bildiyse ki, dünyâ kesb-i hayrât-ı fâhire edecek makāmdır ki, ’’ed-dünyâ mezra‘atü’l-âhire’’ mazmûnu onu i‘lâm ve ol mefhûmu ifhâm eder, sadakāt-ı câriye sa‘âdât-ı âhireye mukzî ve meberrât-ı müstemirre siyâdât-ı fâhireyi muktezî ola deyü niyet-i hâlisa ve taviyyet-i sâfiye ile meclisi şerîf-i mutahhar ve mahfil-i dîn-i münîf-i münevver -sallallâhu te‘âlâ alâ şâri‘ihî-ye hâzır olup li ecli’t-tescîl vakf-ı âti’l-beyâna mütevellî nasb edip ba‘dehû azl ve tardın kendi yedinde olmak şart ettiği Hoca Sefer b. Ahmed nâm tabbâh-ı hâssa muvâcehesinde ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î edip mukaddemâ silk-i mülkümde münselik olan mâlımın her biri seksen akçe hesâbı üzre altı yüz aded tâmmü’l-vezn ve kâmilü’l-ayâr guruş ve yüz yirmişer akçe hesâbı üzre yüz filori cem‘an altmış bin akçe olur sâyir emvâlimden ifrâz ve imtiyâz-ı tâm ile mümtâz kılıp, hasbeten lillâhi te‘âlâ ve hasbeten li-rûhi resûlihi’l-mu‘allâ vakf ve habs edip şöyle şart eylemişdim ki: Nukūd-ı merkūma her yılda on akçesi on bir olmak hesâbı üzre mütevellî yediyle mu‘âmele-i şer‘iyye ve murâbaha-i mer‘iyye ile ale’l-vechi’l-halâl istirbâh ve istiğlâl için sîmâlarında âsâr-ı emânet zâhir ve beşerelerinde envâr-ı istikāmet bâhir ola, sâhib-i bisyâr ve kaviyyü’l-iktidâr kimesneler ile mu‘âmele olunup askerî tâifesinden ve bi’l-cümle ziyâ‘ ihtimâlin olan yerlerden ve istiğlâlî ve dükkân ve bağ ve bağçe rehin ile verilmeden kemâl-i mertebe hazer olunup rehn-i kavî ve kefîl-i melî ve yahud ikisinden biri ile ve rihân altın ve gümüş ve bu misillü eşyâ olmayınca kimesneye verilmeyip ve akçe zimem oldukda filori ve guruş verilip alındığı vaktin yine misli filori ve guruş [51b] alınıp hurda akçe alınmaya. Bi lutfillâhi’l-müte‘âl hâsıl olan rey‘ ve galle ve nemâ fazlasından Ayasofya-i Kebîr câmi‘inin mihrâbında her gün dört nefer kimesne sekînet ve vakār birle ba‘de salâti’s-subh cem‘ olup, vech-i teennî ve tertîl üzre tenzîl-i celîlden birer cüz’-i şerîf tilâvet edip yevmî her biri ikişer akçe vazîfeye mutasarrıf ola. Ve tilâvet ettikleri eczâ-i şerîfenin birisi hazreti habîb-i ekrem -sallallâhu te‘âlâ aleyhi ve sellem-rûh-ı şerîfi için ve birinin sevâbını benim ve birinin sevâbı vâlideynim ve birinin zevcem Aişe Hâtun rûhlariyçün i‘tâ ve ihdâ oluna. Ve câmi‘-i mezbûrda imâm olan kimesne eczâ-i şerîfeden bir cüz’-i şerîf tilâvet edip hatm-i şerîf tamâm olundukda du‘âsını edene verip vazîfe-i mu‘ayyenesinden mâ‘adâ buçuk akçe dahi sermahfillik vazîfesine mutasarrıf ola. Ve eczâhanlardan biri noktacı ve hâfız-ı eczâ olup ol hizmet mukābelesinde yevmî buçuk akçe vazîfeye mutasarrıf ola. Ve câmi‘-i mezbûrda Yâsînhân olan kimesne ba‘de salâti’s-subh âhir-i sûretü’l-Bakara’yı -ki, ibtidâsı âmene’r-resûlü âyet-i kerîmesidir-tilâvet ve rûh-ı seyyidü’l-kevneyn için du‘â edip yevmî bir akçe vazîfeye mutasarrıf ola. Ve Sultan Bayezid-i velî câmi‘-i şerîfinde mu‘arrif olan kimesne her cum‘a namazı vaktinde rûh-ı vâkıf için du‘â edip, her sene yüz elli akçe verile. Ve mâdem ki kendim hayâtda olam vakf-ı mezbûra kendim mütevellî olup bi emrillâh vefâtımdan sonra bir emânetkâr ve sâlih ve dindâr kimesne mütevellî olup yevmî üç akçe vazîfeye mutasarrıf ola. Ve vakf-ı mezbûrun tevliyeti vârisim olan kimesneye verilmeye ve hâvi’l-me‘âlî ve’l-fâhir aynü’l-a‘yân ve’l-ekâbir dârü’s-sa‘âde ağası olanlar vakf-ı mezbûra nâzır olup yevmî bir akçe vazîfeye mutasarrıf olalar. Ve cihet-i tevliyet dahi onların ma‘rifetiyle verile ve ilm-i kitâbda mâhir bir kimesne vakf-ı mezbûra kâtib ve câbî olup yevmî iki akçe vazîfeye mutasarrıf ola. Ve mâl-ı mezbûr için ahz olunan rihân bir sandıkda hızf ve nihân olunup bezzâzistânın birinde bir mevzi‘-i mu‘ayyende vaz‘ olunup ol mevzi‘ için her sene yüz yirmi akçe icâre verile. Ve her sene ibtidâsında nâzır-ı müşârunileyh ve müfettiş-i evkāf ma‘rifetiyle rehinler yoklanıp, mütevellînin muhâsebesi görülüp sene-i uhrâya tedâhül ettirilip eğer hıyâneti zuhûr ederse azl olunup yerine bir müstakīm ve dindâr kimesne mütevellî nasb oluna ve mütevellînin azl ve nasbı nâzır-ı mûmâ-ileyh yedinde ola. Ve nukūd-ı mezbûre mesârifi ihâta eden münâsib mahallerde düşdükçe akāra tebdîl oluna. Ve vâkıf-ı mûmâ-ileyh -esbağallâhu te‘âlâ ni‘ame gufrânihî aleyh- şöyle şart eyledi ki: Mürg-i rûh-ı pür-fütûhu gülşen-i bî-bekā-yı âlemde mekân ve gülzâr-ı bî-sebât-ı dünyâda âşiyân ettikçe vakf-ı mezbûrun tebdîl ve tağyîri ve taklîl ve teksîri ve azl ve nasb-ı erbâb-ı vezâif ve naks ve izdiyâd-ı mesârif merreten ba‘de uhrâ yedinde olup kimesne mâni‘ olmamak üzre nukūd-ı merkūmeyi mevâni‘-i kabzdan âriye olduğu hâlde mütevellî-i sâlifü’l-beyân Hoca Sefer’e teslîm, ol dahi kabz ve tesellüm edip mütevellîler sâyir evkāfda tasarruf ettikleri gibi ilâ hâze’l-ân tasarruf üzredir. Lâkin asl-ı mâl-ı mevkūfun taklîl ve teksîri ve şurût-ı kuyûdunun tebdîl ve tağyîri hayâtda olduğumca merreten ba‘de uhrâ yedimde olmağa meşrût olmakla hâlâ atyeb-i emvâlimden yüz altmış altı filori -ve bir kâmil guruş dahi bir filori yüz yirmişer akçe hesâbı üzre yirmi bin akçe olur-sâyir emvâlimden ifrâz ve vakf-ı merkūma ilhâk edip şöyle şart eyledim ki: Meblağ-ı mezbûr yirmi bin akçe dahi nukūd-ı kadîme ile ma‘an seksen bin akçe olur ma‘an yed-i mütevellî ile minvâl-i meşrûh üzre istirbâh ve istiğlâl olunup onu on bir hesâbınca yirmi bin akçenin her sene hâsıl olan murâbaha-i şer‘iyyesinden mukaddemâ mütevellî vazîfesi yevmî üç akçe ta‘yîn olunmuşdu. Lâkin şey-i kalîl olmağın bir akçe dahi zam olunup yevmî dört akçeye mutasarrıf ola. Ve mukaddemâ dört nefer kimesne cüzhân şart ve ta‘yîn olunmuşdu, hâlâ bir nefer kimesne dahi zam ve ilhâk oluna, ol dahi bir cüz’-i şerîf tilâvet edip sevâbını Hakk-ı te‘âlânın rızâ-yı şerîfi için ve cihâr-ı yâr-ı güzîn ervâhına ihdâ edip, yevmî iki akçe vazîfe verile. Ve hatm-i şerîf tâmam oldukda du‘âsını eden kimesneye sermahfillik vazîfesi buçuk akçe ta‘yîn olunmuşdu, hâlâ buçuk dahi zam olunup yevmî bir akçe vazîfesi ola ve noktacı ve hâfız-ı eczâya dahi mukaddemâ buçuk akçe şart olunmuşdu, ona dahi buçuk akçe ziyâde olunup onun dahi bir akçe vazîfesi ola. Ve bi emrillâh vefâtımdan sonra bir sâlih ve mütedeyyin kimesne her salâti’s-subh mezârım ve ehlimin mezârı üstünde Yâsîn-i şerîf tilâvet edip yevmî bir akçe vazîfeye mutasarrıf ola. Ve hazreti Ebâ Eyyûb-i Ensârî câmi‘-i şerîfinin cânib-i yesârî tarafından câmi‘-i merkūmun duvarı köşesinden mezârımın sofası köşesine gelince olan tahta havlu köhne oldukda yevmî buçuk akçe hesâbı üzre senede yüz seksen akçe eder mütevellî-i mezbûr hıfz eyleyip bir senede mi iktizâ eder iki senede mi her ne vakit lâzım gelirse zikr olunan tahta havlunun ve sofanın meremmâtına harc ve sarf oluna. Ve altın yüz yirmi akçe ve guruş [52a] seksener akçeye olduğu sûrette mârrü’z-zikr olan cem‘an seksen bin akçenin murâbaha-i şer‘iyyesi vech-i meşrûh üzre vakf-ı mezbûrun cemî‘mesârifine bi’t-tamâm îfâ eder. Ammâ mürûr-ı eyyâm ile altın ve guruş tefâvüt eyleye -meselâ hâlâ râyic olduğu üzre ki altın ikişer yüz akçe ve guruş yüz onar akçeye râyic olmakla, murâbaha-i şer‘iyyesinden dahi her sene cemî‘mesârif-i vakıfdan dört bin akçe tefâvüt eder-meblağ-ı mezbûr dört bin akçenin üç bin yedi yüz akçesi ile her sene kapama iştirâ olunup, îyd-i fıtırda İstanbul’da vâki‘ Cebehâne kurbunda İbrahim Ağa mu‘allimhânesinde sıbyân fukarâsına tevzî‘ ve ilbâs oluna. Ve bâkī üç yüz akçesi sene başında mütevellînin muhâsebesi görüldükde muhâsebe harcı için verile. Ve tefâvüt-i hasene ve guruş olmayıp altın yüz yirmi akçeye ve kâmil guruş seksen akçeye tenzîl ve râyic olduğu takdîrce zikr olunan kapama ve muhâsebe harcı ref‘ oluna. Ve meblağ-ı mezbûr yirmi bin akçeyi dahi fâriğan ani’ş-şevâgil mütevellî-i rûşen-dile teslîm edip ol dahi vakfiyet üzre kabz ve tesellüm edip mütevellîler sâyir evkāfda tasarruf ettikleri üzre nukūd-ı merkūmeyi üç ay tasarruf ve istiğlâl edip cihet-i tevliyet için mu‘ayyen olan üç yüz altmış akçe vazîfeyi almışdır dedikde, vâkıf-ı müşârunileyhi cemî‘ kelimât-ı meşrûhasında mütevellî-i mezbûr bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk edip emr-i vakf tamâm ve hâl-i tesbîl encâm bulmuş iken vâkıf-ı zü’l-avârif inân-ı vifâkı semt-i şikāka sârif olup vakıfdan rücû‘ ve mukaddemât-ı husûmâtla nizâ‘a şurû‘ edip, vakf-ı nukūd ve ona müteferri‘ olan şurût ve kuyûd eimme-i Hanefiyye’nin hıyârı ve müctehidînin kavl-i muhtârı üzre bâtıl olmakla meblağ-ı mezbûru ve mütevellî-i mezbûrun vazîfe-i tevliyet deyü ahz ettiği meblağın ecr-i misilden ziyâdesini mülküme istirdâd ederim deyü sevk-i kelâm ve ve da‘vâ-yı hısâm edip, mütevellî-i mezbûrdan cevâb taleb olundukda, vakf-ı nukūd ve zımnında beyân olunan şurût ve kuyûd eğerçi ekser-i ulemâ-i a‘lâm -aleyhim rahmetullâhi’l-meliki’l-allâm-katlarında câyiz değildir. Lâkin eimme-i Hanefiyye’den hazreti imâm Züfer’den hazreti İmâm Ensârî rivâyeti üzre vakf-ı nukūd ve ona müteferri‘ olan şurût ve kuyûd sahîh ve meşrû‘dur ona binâ’en ecr-i misilden ziyâde kabz ettiğim meblağı vermezin deyip işbu kitâb-ı belâgat-nisâbı hatt-ı refî‘i ile tevkī‘ eden pîşvâ-yı ulemâ-i a‘lâm muktedâ-yı fudalâ-yı kirâm, mesned-ârâ-yı mahâfil-i erbâb-ı fezâ’il, ukūd-güşây-ı müşkilât-ı mesâil hazretlerine müterâfi‘ân ve fasl-ı husûmete râgıbân olduklarında hâkim-i mûmâ-ileyh tarafeynin delîlinde nazar-ı enîk ve cânibeynin kelâmında fikr-i dakīk ettikden sonra cânib-i vakfa nazar ve mennâ‘un li’l-hayr olmakdan hazer edip, umûr-ı evkāfda muvâfık-ı hilâfa vâkıf ve ahvâl-i tesbîlde mevâkı‘-ı ihtilâfa ârif olduğu hâlde vakf-ı nukūd ve şurûtunun sıhhate ve mütevellî-i mezbûrun ecr-i misilden ziyâde olan yüz seksen akçeyi zamândan berâtına imâm-ı mezkûr rivâyeti üzre hükm ettikden sonra vâkıf-ı müşârunileyh inân-ı merâmını semt-i âhara sarf edip, eğerçi vakf-ı nukūd ve ona tâbi‘ olan şurût ve kuyûd imâm-ı ma‘hûd rivâyeti üzre sahîhadır, lâkin sıhhat lüzûmu müstelzim değildir, binâen alâ zâlik asl-ı meblağ-ı merkūmu mülküme istirdâd ederin deyip mütevellî-i mezbûr dahi sıhhat lüzûmdan müfârık olmaz diyenler kavli üzre redden imtinâ‘ ve husûmet ve nizâ‘ edip, sâniyen hâkim-i câsim-i müşârunileyh hazretlerine müterâfi‘ân olduklarında hâkim-i mûmâ-ileyh -esbağallâhu ni‘amehû aleyh-hazretleri hıyâr-ı eimmeden ’’el-vakfu izâ sahha lezime’’ denilir kavilleri üzre vakf-ı mezbûrun sıhhat ve lüzûmuna hükm-i muhkemlerin ta‘lîk ve hatt-ı refî‘leri ile tevkī‘-i şerîflerin tenmîk edip vakf-ı mezbûr hâlâ sahîh ve lâzım ve habs-i sarîh kāyim olmağın, min ba‘d nakz ve naks ve tebdîline ve tahrîf ve tağyîr ve tahvîline mecâl muhâl oldu. Fe-men beddelehû ba‘demâ semi‘âhû fe-innemâ ismuhû ale’l-lezîne yübeddilûnehû innallâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfi ale’l-hayyi’l-cevâdi’l-kerîm cerâ zâlik. Hurrire fi’l-yevmi’s-sâmin min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf. Mine’l-hicreti men lehü’l-izzü ve’ş-şeref.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-meşâyihi’l-kirâm eş-Şeyh Mehmed Efendi şeyh-i zâviye-i Erdebil, Umdetü’s-sulehâ eş-Şeyh Ahmed Efendi b. eş-Şeyh Mehmed Efendi el-mezbûr, Mehmed Dede b. Bünyad reisü’z-zâkirîn bi zâviye-i Erdebil el-mezbûr, Fazlı Çavuş el-mütevellî bi Evkāfi Emir Sultan, Zülfikar b. Gülâbî el-Müezzin, Fahrü’l-akrân Mustafa el-Kâtib bi evkāfi câmi‘-i Muradiye bi medîne-i Bursa, Yusuf Ağa b. Abdullah, Şaban Bey b. Hızır, Bıyıklı Mehmed Bey el-Câbî, Mustafa b. Mehmed el-Kâtib, Mahmud b. Molla Habib Efendi, es-Seyyid Mehmed b. Cafer, Veli Halîfe b. Hüsam, Ali b. Musa, Mehmed b. Hızır, İbrahim Halîfe b. İsa, Yusuf Dede b. Abdullah, Mustafa b. Mehmed Dede, Mehmed b. Abdullah Dede, Mehmed Dede b. Satılmış, Mahmud Efendi b. Hamza kâtib-i Evkāf-ı Süleymaniye, Ebûbekir Çelebi b. Abdullah, es-Seyyid Mahmud b. ( ) tâbi‘-i Mehmed Paşa, Vâcibü’t-takdîm umdetü’l-eimmetü’l-kirâm Halil Efendi b. İbrahim, Musli b. Hızır, Habib b. Süleyman.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 244 - Hüküm no: 259 - Orijinal metin no: [51a-2])﻿

﻿

﻿

260. Hüküm

Selime Hatun bt. Kurd’un evini bey‘ bi’l-istiğlâl ile Ali Ağa Vakfı’na sattığı

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kızılminâre mahallesinde sâkine olan Selime Hâtun bt. Kurd nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîfe -sânehu’llâhu te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzıra olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, ebvâb-ı hısn-ı mahmiye-i mezbûreden Silivrikapı dâhilinde vâki‘ İbrahim Paşa mahallesinde kâin olan, tarafeynden tarîk-i âm ile, diğer tarafdan Takyeci Ferhad Vakfı ve Tâcî Hâtun’un Dârü’t-ta‘lîm’i ile, diğer tarafdan da Ömer Beşe b. Abdullah ve Ali Beşe b. Abdullah mülkleri ile mahdûd bulunan, dâhilî ve hâricî fevkānî ve tahtânî beytleri, dükkânları, su kuyusunu, bahçeyi ve helâyı müştemil olan cemî‘-i menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ile râyicü’l-vakt doksan sekiz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla, Ali Ağa Vakfı’na mütevellî olan hâfız-ı hâze’l-kitâb Ahmed Çelebi b. Osman’a bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mütevellî-i merkūm da menzili mezkûru vakf-ı mesfûr mâlıyla ve istiğlâl maksadıyla ondan iştirâ etti. Bâyi‘-i merkūmun menzili icâreye almak istemesi üzerine müşterî-i mezbûr, ba‘de’t-tahliye ve’t-tekābuz zeyl-i kitâbda mezkûr senenin gurre-i Rebî‘ilâhirinden bir sene tâmamına on dört bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla icâreye verdi. Vâki‘ ikrâr, mütevellî-i mezbûr tarafından bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. İbrahim Paşa el-mezbûr mahallesinde sâkin olan Hasan Çelebi b. Mustafa, menzili mezbûrun derkine ve ücret-i kirâya îcâb ve kabûlü hâvî kefâletle kefîl oldu. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Rebî‘ilâhir sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Muslu Çelebi b. Ahmed, Mustafa b. Hasan er-Râcil, Ahmed Çelebi b. Mustafa, Mustafa Halîfe el-İmâm

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 248 - Hüküm no: 260 - Orijinal metin no: [52b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

261. Hüküm

Gülâbî bt. Abdullah’ın evini Selime Hatun bt. Kurd’a sattığı

Mahmiye-i İstanbul’da Kızılminâre mahallesinde sâkine Gülâbî bt. Abdullah nâm hâtun mahfil-i kazâda, mahalle-i mezbûrede sâkine râfi‘atü’l-kitâb Selime Hâtun bt. Kurd mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm eyleyip mahmiye-i mezbûrede Silivrikapısı dâhilinde İbrahim Paşa mahallesinde vâki‘ tarafeyni tarîk-i âm ve bir tarafı Takyeci Ferhad Vakfı ve Naci[ye] Hâtun mu‘allimhânesi ve bir tarafı Ömer Beşe b. Abdullah ve Ali Beşe b. Abdullah mülkleri ile mahdûd muhavvata-i dâhiliyesi iki bâb tahtânî ve dört bâb fevkānî büyûtu ve üç sofa ve bir tahta-pûş ve iki fırın ve bir su kuyusu ve hadîka ve kenîfi muhtevîye ve muhavvata-i hâriciyesi bir ahır ve bir su kuyusu ve on bir bâb dükkânı muhtevîye olan menzilin nısf-ı şâyi‘i benim mülküm ve nısf-ı şâyi‘-i âharı mezkûre Selime Hâtun’un mülkü olmağın, vech-i meşrûh üzre menzili mahdûd-ı mezbûrun mülküm olan nısf-ı şâyi‘ini mezkûre Selime Hâtun’a yüz altmış bin fıddî ve râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile bey‘ ve teslîm eyleyip, ol dahi vech-i meşrûh üzre iştirâ ve tesellüm eyledikden sonra semeni olan meblağ-ı mezbûru yedinden bi’t-tamâm alıp kabz eyledim. Ba‘de’l-yevm menzili mahdûd-ı mezbûrun cümlesi mezkûre Selime Hâtun’un mülk-i müşterâsıdır dedikde, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Çelebi b. Ahmed, Mustafa b. Hasan er-Râcil, Ahmed Çelebi b. Mustafa, Mustafa Halîfe el-İmâm, İskender Bey b. Şaban, Yunus Bey b. ( ), Yusuf Bey b. ( ).

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 249 - Hüküm no: 261 - Orijinal metin no: [52b-2])﻿

﻿

﻿

262. Hüküm

Emine Hatun bt. Nasuh’un evini Mehmed Beşe b. Yusuf’a sattığı

Dâru’l-hilâfeti’l-aliyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Kâtib Kasım mahallesinde sâkine olan Emine Hâtun bt. Nasuh nâm hâtun meclisi şer‘-i şerîfe -sânehu’llâhu te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzıra olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu menzilini hâfız-ı hâze’l-kitâb Mehmed Beşe b. Yusuf’a bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mezbûr Mehmed Beşe de ondan iştirâ etti. [devâmı, hatalı ciltleme sonucu 55a-1’e konulmuş] Mahalle-i mezbûrede vâki‘, bir tarafdan el-Hâc Yusuf b. ( ) mülkü, diğer tarafdan Yunus Efendi Vakfı, öteki tarafdan Keytaz v. ( ) en-Nasrânî mülkü, diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan, fevkānî üç beyti, kasrı, mutfağı, ahırı, mahzeni, tahta-pûşu, su kuyusunu, helâyı müştemil olan cemî‘-i menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ile râyicü’l-vakt, aded ve keyfiyet cihetinden mechûl fülûsla yüz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla hâfız-ı hâze’l-kitâb Mehmed Beşe b. Yusuf’a bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Beşe b. Murad er-Râcil, Hüseyin b. Mustafa solak, Ali b. Halil, Yusuf b. Abdullah, Ali Beşe b. Hüseyin, Hüsam b. el-Müezzin, Sefer Çelebi b. ( ), Mustafa Çelebi b. Hamza el-İmâm, Mustafa b. Salih [55a-1, Arapça] … [Emine Hâtun bt. Nasuh], mahalle-i mezbûrede vâki‘, bir tarafdan el-Hâc Yusuf b. ( ) mülkü, diğer tarafdan Yunus Efendi Vakfı, öteki tarafdan Keytaz v. ( ) en-Nasrânî mülkü, diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan, fevkānî üç beyti, kasrı, mutfağı, ahırı, mahzeni, tahtaboşu, su kuyusunu, helâyı müştemil olan cemî‘-i menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ile râyicü’l-vakt, aded ve keyfiyet cihetinden mechûl fülûsla yüz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla hâfız-ı hâze’l-kitâb Mehmed Beşe b. Yusuf’a bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Beşe b. Murad er-Râcil, Hüseyin b. Mustafa solak, Ali b. Halil, Yusuf b. Abdullah, Ali Beşe b. Hüseyin, Hüsam b. el-Müezzin, Sefer Çelebi b. ( ), Mustafa Çelebi b. Hamza el-İmâm, Mustafa b. Salih

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 250 - Hüküm no: 262 - Orijinal metin no: [52b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

263. Hüküm

Satın alınan arazinin Fâtıma bt. Abdullah Vakfı’na ait olduğu

Medîne-i mahrûse-i Galata’da vâki‘ Şehsuvar mahallesi sükkânından olan udûlden fahrü’l-kuzât Şaban Efendi b. Mehmed ve Hüseyin Bey b. Bâli nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf ve mahfil-i dîn-i münîfde hâzırân olup, âtiyyü’z-zikr arâzi-i hâliyeye mülkü zannıyla vâzı‘a-i yedi olan husûs-ı âtiyyü’l-beyânı münkire olan Ayşe bt. Memi nâm hâtun mahzarında, merhûme Fâtıma bt. Abdullah’ın vakfına mütevellî olan hâmil-i hâze’l-kitâb Şaban Efendi b. Mustafa’dan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, medîne-i merkūme mahallâtından Okçu Musa mahallesinde vâki‘ olup inde’l-ahâlî ve’l-cîrân ma‘lûm olması cihetiyle tahdîd ve beyândan müstağnî bulunan arâzi, merhûme-i mezkûrenin vakfıdır. Vâkıfe-i merkūme, hâl-i hayâtında, Mevlânâ Mehmed Efendi b. İsmail’in imzâsıyla mümzâ ve 929 senesi Receb-i ferdinin yevm-i hâmis târihiyle müverrah hüccetinde de yazıldığı üzre arâzisini vakfetmişdir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Zilka‘de eş-şerîfe sene isneyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Çelebi b. Hasan, Mehmed Beşe b. Sinan, Hasan Çelebi b. Mehmed el-Haffâf, Ali Beşe b. Abdullah, Ahmed Çavuş b. ( ), Muslu b. Musa, el-Hâc İsâ b. el-bevvâbü’s-sultânî, el-Hâc Perviz b. Abdullah, Ali Efendi b. Halil, Mehmed Reis b. ( ) ve gayruhüm

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 250 - Hüküm no: 263 - Orijinal metin no: [53a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

264. Hüküm

Âkile bt. Abdullah’ın muhafaza için Zamâne bt. Abdullah’a bıraktığı elbiselerin çalındığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Firuz Ağa mahallesinde sâkine Âkile bt. Abdullah nâm hâtun meclisi şer‘de, kendinin icâre ile sâkine olduğu menzilin mûciresi olan bâ‘isetü’l-kitâb Zamâne bt. Abdullah nâm hâtun mahzarında takrîr ve da‘vâ edip, ben merkūme Zamâne Hâtun’un mahalle-i merkūmede vâki‘ menzilde icâre ile sâkine olmağın târih-i kitâbdan beş ay mukaddem Bayram Paşa Alayı vâki‘ olduğu gün ben ba‘zı mesâlih için âhar yere gittiğimde sâkin olduğum menzilin miftâhını menzili merkūm dâhilinde mersûme Zamâne Hâtun’a teslîm edip, ben gelinceye değin yabana gitme menzili mesfûr dâhilinde olan esbâbımı muhâfaza eyle dediğimde, merkūme Zamâne Hâtun dahi zikr olunan miftâhı alıp kabz edip esbâbımı muhâfazaya ta‘ahhüd ve iltizâm etmiş iken ba‘de zamân menzili merkūmu hâlî koyup âhar yere gitmekle sâkin olduğum menzilimin kilidleri kırılıp dâhilinde on beş bin akçe kıymetli esbâbım zâyi‘ olmuşdu. Hâlâ merkūme Zamâne Hâtun’un taksîri sebebiyle tazmîn ettirilmek taleb eylerim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûre Zamâne Hâtun cevâbında, fi’l-vâki‘ müdde‘iyye-i merkūme Âkile Hâtun târih-i merkūmda âhar yere gidip bana menzili merkūmdan âhar yere gitme deyü tenbîh edip gittiğinden sonra ba‘de salâti’z-zuhr taşra gitmek iktizâ etmekle ben dahi gitmiş idim, minvâl-i meşrûh üzre merkūmenin menzil miftâhını alıp zabt eyledikden mâ‘adâ esbâbını dahi muhâfazaya ta‘ahhüd ve iltizâm eylemedim idi deyü inkâr edicek müdde‘iyye-i merkūme Âkile Hâtun’dan müdde‘âsına mutâbıka beyyine taleb olundukda ityân-ı beyyine için istimhâl etmeğin müd‘iye-i merkūme Âkile Hâtun dahi işbu târih-i kitâbdan üç gün tamâmına değin mehl-i şer‘î ile imhâl olunup, sûret-i hâl gıbbe’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî gurreti Zilhicceti’ş-şerîfe min şuhûri sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin Efendi b. Mustafa el-Müderris, Mehmed Çelebi b. el-Hâc Hüsam el-Müezzin, Mustafa b. Mehmed, İskender Bey b. Şaban, Haydar Bey b. Abdullah ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 251 - Hüküm no: 264 - Orijinal metin no: [53a-1])﻿

﻿

﻿

265. Hüküm

Mehmed Efendi b. Ali’nin Fâtıma Hatun bt. Osman’a borçlu olduğu

Vilâyet-i Rumeli’nde hâlâ Zağra-i Cedîd vâlîsi umdetü’l-kuzât Mehmed Efendi b. Ali meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, mahmiye-i İstanbul’da Zincirlikuyu mahallesinde sâkine işbu râfi‘atü’l-kitâb Fâtıma Hâtun bt. Osman muvâcehesinde bi’t-tav‘i’s-sâf ikrâr ve i‘tirâf edip, merkūme Fâtıma Hâtun’a cihet-i karz-ı şer‘îden fıddî râyic fi’l-vakt on bir bin akçe zimmetimde lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ deynim vardır deyicek mukırr-ı mersûm Mehmed Efendi’nin vech-i mübeyyen üzre cârî olan ikrârın mersûme Fâtıma Hâtun vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Fi’l-yevmi’l-hâmis aşer min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Çelebi b. Mehmed, Mehmed Çelebi b. Yakub el-attâr, Derviş Mehmed el-Kâtib, Ali Çavuş b. Abdülbâkī, Mehmed Efendi b. Ali el-İmâm, Mehmed b. Mustafa, Hasan b. Abdullah, Abdullah b. Mustafa, Mustafa b. Sinan ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 252 - Hüküm no: 265 - Orijinal metin no: [53a-2])﻿

﻿

﻿

266. Hüküm

Murad Çelebi b. Rıdvan’ın zimmîlerden gulâmiyye bedelinden alacağı kalmadığı

Atebe-i aliyyede sâbıkan sekbanbaşı olan umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim câmi‘u’l-mehâmid ve’l-mekârim Nasuh Ağa adamlarından Murad Çelebi b. Rıdvan nâm râcil mahfil-i kazâda, mahmiye-i Galata muzâfâtından olup merhûm ve mağfûrun-leh Şehzâde Sultan Mehmed Hân -aleyhi’r-rahmetü ve’r-rıdvân-evkāfından Marmara ve Kapudağı ve Mirali ve Kızılada ve Maltepe nâhiyeleri sâkinlerinden olup kendi taraflarından asîl ve sâir evkāf-ı mezbûre re‘âyâsı taraflarından husûs-ı âtîye vekîl olup, vekâletleri nehc-i şer‘î üzre sâbite olan Kelavnoz v. Kiryako ve Papa Todori v. ( ) ve Yorgi v. Kiryako ve Yorgaki v. Asparinor ve Talaşkoz v. İskarinoz ve Maskalyo Reis v. ( ) ve Papa Yanaki v. ( ) ve Yanaki v. Nikola ve Yanaki v. Paloç ve Falko v. Polo ve Kiryako v. Dimo ve Lefota v. Somi ve Uzun İstemad v. ( ) ve Papa Vasalko v. ( ) ve Papa Çanko v. Yorgi ve Kostantin v. Preşkova ve Totol v. Yakomi ve Doket v. ( ) ve Panayot v. Luka ve Panayot Reis v. Falahto ve Papa Yomi v. ( ) ve Londani v. ( ) nâm zimmîler muvâcehelerinde bi tav‘ihî ikrâr ve i‘tirâf ve takrîr-i kelâm edip, evkāf-ı mezbûreden nevâhî-i merkūmede ve gayride sâkin olan zimmî re‘âyâdan bin kırk bir senesinde ber mûceb-i berât-ı şerîf ve defteri âlî altı bin kırk nefer olmak üzre ziyâde-i cizyeleri cem‘ine me’mûr olup ziyâde-i cizyeyi ve hizmetim mukābelesinde yedi bin riyâlî guruş gulâmiyyeyi mezbûrûn zimmîlerden ve müvekkillerinden taleb edip merkūmûn zimmîler bizim ziyâde-i cizyemiz için taraf-ı mîrîye beher sene kırk iki bin çeki odun maktû‘dur her sene cânib-i mîrîye bi’t-tamâm teslîm eyleriz ve târih-i kitâba gelince taleb olunan mikdârı gulâmiyye veregelmedik dediklerinde, tavassut-ı müslimîn ile mezbûrûn zimmîler yedlerinden asâleten ve vekâletleri hasebiyle gulâmiyye nâmına yedi bin riyâlî guruş alıp kabz edip yedimde olan berât ve defteri mezbûrûn zimmîlere teslîm eyledim. Ba‘de’l-yevm mezbûrûn zimmîler ve müvekkilleri zimmetlerinde gulâmiyye nâmında bir akçe ve bir habbem kalmadı. Ba‘de’l-yevm bundan asâleten veya vekîlimden vekâleten husûs-ı mezbûra müte‘allik mezbûrûn zimmîler ve müvekkillerinden taleb ve da‘vâ sudûr ederse, lede’l-hükkâm makbûle ve mesmû‘a olmasın dedikde, mukırr-ı mezbûr Murad Çelebi’nin vech-i meşrûh üzre cârî olan ikrârın merkūmûn zimmîler asâleten ve vekâleten vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk edicek, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî gurre-i Zilka‘deti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-a‘yân Derviş Ağa b. Ali Muhzır Ağa hâlâ, Fahrü’l-akrân Mustafa Çelebi b. ( ) çavuş-ı yeniçeriyân, Umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim Durak Ağa b. ( ) çavuşbaşı hâlâ, Umdetü’l-a‘yân Osman Ağa b. ( ) el-mütevellî bi Câmi‘-i Şehzâde, Fahrü’l-akrân Hasan Bey b. Mustafa kethüdâ, Hasan Çavuş b. Mustafa, Piyâle Bey b. Abdullah el-bevvâb, el-Hâc Hüsam b. Mehmed el-muhzır, Yusuf Bey b. Şaban el-muhzır ve gayruhüm. Bu sicil buraya gelince merhûm ve mağfûrun-leh Karaçelebizâde Mehmed Efendi b. el-merhûm Hüsam Efendi’nin def‘a-i sâniyede Rumeli kazaskeri olduklarında kayd olunan vekāyi‘in cild-i sâlisidir ki şer‘iyyâtı Atazâde Mehmed Efendi zamânında vâki‘ olmuşdur. İnteha’l-kelâm fî zemâni el-müvellâ el-merhûm el-müşârunleh fî hâze’l-makām. [mühür]

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 252 - Hüküm no: 266 - Orijinal metin no: [53b-1])﻿

﻿

﻿

267. Hüküm

Mustafa b. Ali ve Ebûbekir’in Fâtıma bt. Veli Hoca’nın ırzına kast ettiklerini itiraf ettikleri

Vilâyet-i Anadolu’da medîne-i Kayseriye muzâfâtından Erguncak nâm karye ahâlîsinden Ömer Beşe b. İbrahim nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe Mustafa b. Ali nâm kimesneyi ihzâr ve mahzarında takrîr-i kelâm ve bast-ı merâm edip târih-i kitâbdan bir buçuk sene mukaddem mezbûr Mustafa ve refîki olup gāib ani’l-meclis olan Ebûbekir b. ( ) nâm kimesne gece ile karye-i mezbûrede hâlâ zevcem olan Fâtıma bt. Veli Hoca nâm hâtun sâkine olduğu menzilin duvarından aşıp fi‘l-i şenî‘ kasd eylemişdir. Suâl olunup takrîri tahrîr olunmak matlûbumdur dedikde gıbbe’s-suâl mezbûr Mustafa cevâbında hizmet eylediğimiz ağamız Hüseyin Bey nâm cündînin mezbûre Fâtıma Hâtun ile husûmeti olup bir gece varın ırz eksikliği edin deyü beni ve gāib ani’l-meclis olan mezbûr Ebûbekir’i irsâl eyledikde biz dahi gece ile varıp mezbûre Fâtıma Hâtun’un sâkine olduğu menzilin duvarından aşıp girdik, mezbûre Fâtıma Hâtun tâyi‘a olmayıp feryâd eyledikde, ahâlî-i karye gelip mezbûreyi yedimizden halâs eylediler dediklerinde vâki‘ hâl hıfzan li’l-makāl ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’r-râbi‘ aşer min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Beşe b. Ali mumcu, Kâtib Ali Efendi b. Hızır, Ömer Beşe b. Osman er-Râcil, Receb Beşe b. Hüseyin, İsmail b. Hüseyin, Osman b. Ömer ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 254 - Hüküm no: 267 - Orijinal metin no: [54a-1])﻿

﻿

﻿

268. Hüküm

İbrahim Subaşı b. Derviş’in evini Mehmed Çavuş b. Abdullah’a sattığı

<< Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Emîn Nureddin mahallesinde sâkin olan, Atabe-i aliyyede vâki‘ yayabaşılar zümresi zâbitlerinden fahrü’l-emâsil ve’l-akrân İbrahim Subaşı b. Derviş meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâya hâzır olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i merkūmede vâki‘, tahtânî ve fevkānî ikişer beyti, selâmlığı ve ahırı müştemil bulunan, bir tarafdan Yaya beyi Mehmed Ağa mülkü, diğer tarafdan bâyi‘-i mezkûr mülkü, diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd olan cemî‘-i menzilini cümle hudûdu ve tevâbi‘i ve kâffe-i hukūku ve menâfi‘i ile râyicü’l-vakt aded ve keyfiyet cihetinden mechûl fülûsla doksan bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûz ile hâfız-ı hâze’l-kitâb zahrü’l-eşbâh Yaya beyi Mehmed Çavuş b. Abdullah’a îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mezbûr Mehmed Çavuş da kendi mâlıyla ve kendisi içi menzili mezkûru ondan iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, müşterî-i merkūm tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ aşer min şehri Zilhicce eş-şerîfe sene isneyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Şaban Subaşı b. Abdünnebî, Hasan Beşe b. İskender er-Râcil, Süleyman Beşe b. Bâli odabaşı, Murtaza Beşe b. İhtiyar, Mustafa Beşe b. Osman, Hasan Bey b. Abdullah er-Râcil ve gayruhüm>>

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 254 - Hüküm no: 268 - Orijinal metin no: [54a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

269. Hüküm

Emine bt. İbrahim’in kaybolan eşyasının Mustafa b. Ali’nin evinde bulunduğu

Vilâyet-i Anadolu’da vâki‘ Kayseriye kazâsında Arguncuk nâm karyeden olup hâlâ mahmiye-i Kostantıniyye’de Mi‘mâr Acem mahallesinde sâkine olan bâ‘isetü’l-kitâb Emine bt. İbrahim nâm hâtun tarafından husûs-ı âti’l-beyâna vekîl olup, vekâleti mahzar-ı hasm-ı câhidde Receb Beşe b. Hüseyin ve Durak Beşe b. Abdullah nâm kimesneler şehâdetleri ile sâbite olan İsmail Beşe b. Hüseyin nâm kimesne meclisi şer‘de, kazâ-i merkūmdan olup elân mahmiye-i merkūmede sâkin Mustafa b. Ali nâm emred muvâcehesinde bi’l-vekâle takrîr-i kelâm edip, bundan akdem müvekkile-i merkūmenin mahalle-i merkūmede vâki‘ menzili açılıp yedimde mevcûd olan defterde mastûr olduğu üzre dâhilinde vâki‘ olup zâyi‘ olan esbâbdan mezbûr Mustafa Bey yedinde bir münakkaş dülbend örtüsü ve iki münakkaş makrama ve bir dokuma uçkur bulunmağın mezbûru bi’l-vekâle ihzâr eyledim, hakīkat-i hâl mezbûr Mustafa’dan suâl olunup takrîri tahrîr olunmak taleb ederim dedikde, gıbbe’l-istintâk merkūm Mustafa cevâbında, mukaddemâ müvekkile-i merkūmenin menzili tarafına vardığımda merkūmenin akrabâsından Kadri nâm kimesne merkūmenin menzilinden bir mikdâr esbâb ile taşra çıkdıkda zikr olunan dülbend örtüsü ve iki münakkaş makramayı ve bir dokuma uçkuru bana teslîm etmek ile ben dahi alıp kabz eyledim idi deyicek, sûret-i hâl zabt-ı makāl için bi’t-taleb ketb ve tahrîr olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’r-râbi‘ aşer min Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ömer Beşe b. Mehmed er-Râcil, Hamdi b. Mehmed, Mehmed Bey b. Abdullah, Dilaver Çavuş b. Abdullah, Mehmed b. Abdi ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 255 - Hüküm no: 269 - Orijinal metin no: [54b-1])﻿

﻿

﻿

270. Hüküm

Azad edilmiş olan Keyvan’ın Eyüb Bey b. Mustafa’nın tasarrufunda bulunduğu

Vilâyet-i Anadolu’da Karahisâr-ı sâhib sancağında Şuhud kasabası tevâbi‘inden Haydarlı nâm karyeden Yusuf Bey b. Yahya nâm cündî meclisi şer‘de, dergâh-ı âlî solaklarından işbu bâ‘isü’l-kitâb Eyüb Bey b. Mustafa nâm kimesne mahzarında takrîr-i da‘vâ edip, işbu hâzır bi’l-meclis olup elân mezbûr Eyüb Bey’in yedinde ve taht-ı tasarrufunda olan uzun boylu gök elâ gözlü sarışın Rûsiyyü’l-asl Keyvan nâm gulâm mukaddemâ benim abd-i memlûkum olup mülkümden ibâk eylemiş idi. Elân mezbûr Eyüb Bey’in yedinde buldum bi gayri vech-i şer‘î vaz‘-ı yed eylemişdir, kasr-ı yedine tenbîh olunmak taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Eyüb Bey cevâbında, gulâm-ı mevsûf-ı mezbûr bundan akdem maktûlen müteveffâ oldukda terekesi taraf-ı mîrîden kabz olunan İlyas Paşa’nın muhallefâtından olmakla mukaddemâ beytülmâl emîni olup müteveffâ-yı merkūmun terekesine vâzı‘u’l-yed olan Mehmed Ağa nâm kimesneden altmış guruşa iştirâ edip abd-i memlûküm olmakla vaz‘-ı yed ederim, vech-i meşrûh üzre müdde‘î-i merkūmun abd-i memlûku olup mülkünden ibâk eylediği ma‘lûmumuz değildir deyü inkâr edicek, müdde‘î-i merkūmdan müdde‘âsına mutâbık beyyine taleb olundukda, udûl-i Müslimîn’den Şaban b. Yusuf ve Receb b. Mustafa nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup akībe’l-istişhâd, fi’l-vâki‘ gulâm-ı mevsûf-ı merkūm Keyvan müdde‘î-i merkūm Yusuf Bey’in abd-i memlûkü olup, bundan akdem mülkünden ibâk eylediği ma‘lûmumuzdur. Bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde, ba‘de ri‘âyet-i şerâiti’l-kabûl şehâdetleri makbûle oldukdan sonra müdde‘î-i merkūm gulâm-ı mersûmu bundan akdem âhara bey‘ veya hibe etmeyip, ve yahud i‘tâk etmeyip vücûh-ı ihrâcdan bir vechile mülkünden ihrâc etmediğine gıbbe’l-istihlâf yemîn billâhi’l-azîm edicek mûcebince gulâm-ı merkūmdan mezbûr Eyüb Bey’in kasr-ı yedine tenbîh birle mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî râbi‘ şehri Zilhicceti’ş-şerîfe li sene isneteyn ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Efendi b. İbrahim, Hüseyin Efendi b. Mustafa el-kadı, Mehmed b. Ali, Yusuf Bey b. Abdullah ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 255 - Hüküm no: 270 - Orijinal metin no: [54b-2])﻿

﻿

﻿

271. Hüküm

Yasef v. İsak ile Hayim v. Mosi’nin ortaklıklarını sona erdirdiği

Mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ yahud mahallâtından Çelebioğlu mahallesinde sâkin olan Alman cemâ‘atinden Yasef v. İsak nâm Yahudi meclisi şer‘de, mahalle-i merkūmede sâkin olan hâmilü’l-kitâb Hayim v. Mosi nâm Yahudi muvâcehesinde bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip mukaddemâ mezbûr Hayim ile şerîkler olup mahmiye-i merkūmede Balıkpazarı’nda vâki‘ olup hudûdu beynimizde ma‘lûm olan meyhânede şirket üzre kâr ü kisb eder idik. Hâlâ rızâm ile fesh-i akd-i şirket edip, erbâb-ı elbâb huzûrunda hesâb ve kitâb edip her birimiz âharın zimmetinde olan mâlı alıp kabz edip şirket-i merkūmeye müte‘allik da‘vâ ve talebden zimmetini ibrâ ve iskāt eyledikden sonra benim merkūm Hayim yedinde iki yüz müdre arakım vardır, şirket-i merkūmeye alâkası yokdur dedikde, mukırr-ı merkūm Yasef’i kelimât-ı meşrûhasında merkūm Hayim dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve minvâl-i muharrer üzre fesh-i akd-i şirket edip merkūmun âhar husûsdan zimmetinde iki yüz müdre arakı olduğunu tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî aşer min şehri Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Beşe b. Yusuf çukadâr, Murad b. Abdullah, Hüseyin b. Ahmed, Piyâle Bey b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 256 - Hüküm no: 271 - Orijinal metin no: [55a-1])﻿

﻿

﻿

272. Hüküm

El-Hâc Abdülkerim b. Hüdaverdi’nin Hızır Paşa b. Ali’ye borcu olduğu

Hâlâ eyâlet-i Eğri beylerbeyisi olan emîrü’l-ümerâi’l-kirâm kebîrü’l-küberâ’i’l-fihâm Hızır Paşa b. Ali nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf-i Nebevî ve mahfil-i dîn-i münîf-i Mustafavî’de, mahmiye-i İstanbul’da Mahmud Paşa mahallesinde râfi‘ü’l-kitâb el-Hâc Abdülkerim b. Hüdâverdi nâm kimesne mahzarında ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î eyleyip, mezkûr el-Hâc Abdülkerim’den beş bin aded esedî guruş istikrâz ve bin beş yüz esedî guruşluk beynimizde mikdâr ve cinsi ma‘lûm emti‘a-i mütenevvi‘a iştirâ ve kabz eyleyip, cem‘an vech-i meşrûh üzre mezkûr el-Hâc Abdülkerim’in zimmetinde elli bin beş yüz aded mezkûru’n-na‘t hakkı olup mâ‘adâ-yı kabzı olan bin beş yüz guruş târih-i kitâb senesinde vâki‘ gurre-i Rebî‘ilâhir’den yüz seksen gün tamâmına değin mev‘ûd ve müecceldir dedikde, mukırr-ı müşârunileyhi ikrâr-ı meşrûhunda el-mukarru lehü’l-mezbûr el-Hâc Abdülkerim vicâhen tasdîk etmeğin, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-hâdî aşer min Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Mehmed Çavuş b. Koçu, Abdullah Efendi b. ( ) el-kadı, İbn Şeyh Hasan Efendi, Süleyman Bey b. Abdullah, Ahmed Bey b. Süleyman, Hüseyin b. ( ).

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 257 - Hüküm no: 272 - Orijinal metin no: [55a-2])﻿

﻿

﻿

273. Hüküm

El-Hâc Hasan b. Üveys’in evini Hasan Beşe b. Receb’e sattığı

Vilâyet-i Anadolu’da Bolu sancağında Kuhbaz kazâsında Dikenli nâm karye ahâlîsinden olup hâlâ dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiyye-i Kostantıniyye’de Karagümrük nâm mevzi‘ kurbunda sâkin olan el-Hâc Hasan b. Üveys nâm kimesne meclisi şer‘-i hâtiru’t-tevkīrde, işbu hâfızu’l-kitâb fahrü’l-eşbâh Hasan Beşe b. Receb er-Râcil mahzarında bi tav‘ihî ikrâr ve takrîr-i kelâm edip karye-i merkūmede vâki‘ bir beyt-i ulvîyi ve altında ahırı ve önünde anbarı ve bi’r-i mâyı ve ve bir etmek fırınını müştemil olup inde ahâli’d-diyâr bana intimâ ile ma‘lûmü’l-hudûd ve’l-mikdâr olan bir bâb mülk menzilimi, cümle hudûdu ve kâffe-i hukūku ile merkūm Hasan Beşe’ye sekiz yüz nakd-i râyic fi’l-vakt fıddî akçeye bey‘-i kat‘î ile bey‘ eylediğimde, mezbûr dahi vech-i meşrûh üzre iştirâ ve kabûl eyledikden sonra semen-i merkūmu bi’t-tamâm ve’l-kemâl mezbûr Hasan Beşe yedinden alıp kabz edip, mebî‘-i mezkûru mahallinde kabz ve zabt etmek için mezbûru taslît eyledim dedikde, mukırr-ı merkūm el-Hâc Hasan’ı müşterî-i mesfûr Hasan Beşe dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve minvâl-i muharrer üzre iştirâ ve kabûl eylediğini tahkīk edicek, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’s-sânî aşer min Cemâziyelevvel min şuhûri sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim Efendi b. Hasan el-kadı, Ahmed Çelebi b. Mehmed el-Müderris, Hüseyin b. Resûl, Hüsam Bey b. ( ) el-Cündî, Hüseyin b. Abdi.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 257 - Hüküm no: 273 - Orijinal metin no: [55b-1])﻿

﻿

﻿

274. Hüküm

Ramazan Beşe b. Durmuş’un Kıbrıs asıllı kölesini âzat ettiği

Udûlden, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ râciline mahsûs eski odalarda sâkin olan kırk beşinci ağa bölüğü yayalarından Mehmed Beşe b. Ahmed ve el-Hâc Sinan Beşe b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâ ve mahfil-i tarîkat-i münîfe-i zehrâya hâzırân olup, husûs-ı âti’l-beyânı inkâr eden Ramazan Beşe b. Durmuş nâm odabaşının mahzarında, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, sağ ayak parmakları kesik, Kıbrısiyyü’l-asl bâ‘isü’l-kitâb Piyâle b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müdde‘î-i mezbûrun efendisi Ramazan Beşe el-mezbûr, bizim yanımızda ve katımızda müdde‘î-i mezkûr abd-i memlûkini hasbeten lillâh ve taleben li-marzâtihi âzat ve tahrîr ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eylemişdi. Elân, abd-i mezbûr, medîne-i mahrûse-i Üsküdar müvellâsı Mevlânâ Ali b. Abdülganî’den sâdır olan, imzâsıyla mümzâ, ünvânıyla mu‘anven, 942 senesi Cumâdelâhire ayının 22. günü târihiyle müverrah hüccetin mazmûnuna mutâbık olarak sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince müdde‘î-i mezbûr Piyâle’nin ıtkına hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’l-âşir min şehri Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Ahmed, Mansur b. Hamza, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Behrâm Bey b. Yusuf

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 258 - Hüküm no: 274 - Orijinal metin no: [55b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

275. Hüküm

İlbasan sancağı beyi Ahmed Bey b. Mahmud Çavuş’un bazı zimmîlere borcu olduğu

Vilâyet-i Rumeli’nde kasaba-i Gölikesri ahâlîsinden olup hâlâ İlbasan sancağı beyi olan umdetü’l-ümerâ’i’l-kirâm Ahmed Bey b. Mahmud Çavuş nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde, kasaba-i mezbûre sâkinlerinden Dimitri v. Velko ve Atyaş v. Nasde ve Yorgi v. İstati nâm zimmîler mahzarlarında ikrâr ve takrîr-i kelâm eyleyip, mezkûrların ale’l-iştirâki’s-seviy deyn-i şer‘îden zimmetimde bin altı yüz riyâlî guruş ile otuz bin fıddî râyic fi’l-vakt akçe hakları olup, meblağ-ı mezbûr târih-i kitâbdan yüz seksen gün tamâmına mev‘ûd ve müecceldir dedikde, mukarr-ı müşârunileyh Ahmed Bey’i ikrâr-ı meşrûhunda el-mukarru lehümü’l-mezbûrûn zimmîler vicâhen tasdîk ve şifâhen tahkīk eylediklerinde, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-âşir bin Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Bey b. ( ), Derviş Bey b. ( ), el-Hâc Mustafa b. ( ), Abdi Beşe b. ( ), Mahmud Bey b. ( ), Süleyman Beşe b. ( ), Mehmed Beşe b. ( ), el-Hâc Rıdvan b. ( ).

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 259 - Hüküm no: 275 - Orijinal metin no: [55b-3])﻿

﻿

﻿

276. Hüküm

Ahmed Bey b. Mahmud’un Yahudi Şemail v. Salamon ve Yasef v. Dimitri ve Estatro v. Nikola’ya mal bedelinden borcu olduğu

Rumeli-i ma‘mûrede vâki‘ İlbasan livâsının emîr-i sâbıkı olan Ahmed Bey b. Mahmud meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâya hâzır olup üzerinde ve zimmetinde hâmileyn-i kitâb Yahudi Şemail v. Salamon ve zimmîyeyn Yasef v. Dimitri ve Estatro v. Nikola’ya müşterâ-yı makbûz …? semeninden zeyilde mezkûr târihden yüz seksen güne müeccel olan lâzımü’l-edâ ve vâcibü’l-kazâ sekiz yüz kıt‘a riyâlî kuruş borcu olduğunu ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr, dâ‘ineyn-i mezkûreyn tarafından vicâhen ve şifâhen ikrâr edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî[’l-yevmi’l-]âşir Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Yusuf Bey b. Şaban, Eyüb Beşe b. Abdullah er-Râcil, Hüseyin Ağa b. Abdullah, Mehmed Çelebi b. Ebûbekir, Kasım b. Abdullah, Mustafa b. er-Râcil, Abdi Beşe er-Râcil

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 259 - Hüküm no: 276 - Orijinal metin no: [56a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

277. Hüküm

Hüseyin Beşe’nin vârislerinin ev ve tarlalarını Mehmed Beşe b. Şaban’a sattıkları

Vilâyet-i Rumeli’nde medîne-i Yenişehir kazâsına tâbi‘ Hasanbaba nâm karye ahâlîsinden olup mukaddemâ mahmiye-i İstanbul’da Koruk Mahmud mahallesinde sâkin iken müteveffâ olan Hüseyin Beşe b. ( ) nâm kimesnenin verâseti sulbî kebîr oğlu Mehmed nâm şâbbe ve sulbiye kebîre kızı Aişe’ye münhasıra olmağın, mezkûr Mehmed asâleten ve merkūme Aişe tarafından husûs-ı âti’l-beyânda vekîl olup, hasm-ı münkir-i şer‘î mahzarında Ahmed b. Mehmed ve Cafer b. Abdullah şehâdetleri ile vekâleti sâbite olan Rıdvan Bey b. Abdullah nâm kimesne vekâleten mahfil-i şer‘-i şerîfde, kırk üçüncü yayabaşılar cemâ‘atinden râfi‘ü’l-kitâb Mehmed Beşe b. Şaban nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm eyleyip, mûrisimiz müteveffâ-yı mesfûrun muhallefâtından karye-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı Kalender b. ( ) mülkü ve bir tarafı Şaban b. ( ) mülkü ve bir tarafı Mahmud b. ( ) mülkü ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd büyût-ı müte‘addideyi müştemil olan menzili ve yine kazâ-i mezkûra tâbi‘ Laspahor nâm karyede vâki‘ tarafeyni Ömer Bey b. ( ) ve Mehmed Efendi mülkleri ve tarafeyni tarîk-i âm ile mahdûd olup eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi hâvî iki dönüm mikdârı kıt‘a bağı ve menzili mezbûr dâhilinde beynimizde ilm-i şer‘î ile ma‘lûm âlât-ı zirâ‘at ve esbâb-ı hırâseti ve bir çift kara sığır öküzleri safka-i vâhide ile mezkûr Mehmed Beşe’ye sekiz bin fıddî râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i bât-ı şer‘î ile bey‘ edip ol dahi vech-i meşrûh üzre iştirâ eyledikden sonra semeni olan meblağ-ı mezbûru yedinden kabz edip mebî‘ât-ı mezbûreyi mahallinde kabza mezkûr Mehmed Beşe’yi taslît eyledik dediklerinde, ba‘de’t-tasdîki’ş-şer‘î mesfûr Mehmed müstakillen müşterî-i mezkûr muvâcehesinde takrîr-i kelâm ve bast-ı merâm eyleyip Gekvize’de medfûn merhûm Mustafa Paşa Vakfı’ndan zikr olunan karye-i Laspahor sınırında lede’l-ahâlî ma‘lûmü’l-hudûd olup tasarrufu babam müteveffâ-yı mesfûrdan bana intikāl eden dokuz kıt‘a tarlanın hakk-ı tasarrufunu ma‘rifet-i mütevelliyle mezkûr Mehmed Beşe’ye tefvîz eyleyip, ol dahi tefevvuz eyledikden sonra mukābele-i tefvîzde yedinden dört bin mezkûru’n-na‘t akçe alıp kabzeyleyip zikr olunan tarlaları mahallinde kabza mezkûr Mehmed Beşe’yi taslît eyledim dedikde, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Mustafa b. Süleyman, el-Hâc Mehmed b. ( ), Diğer el-Hâc Mehmed b. ( ), Ali Çelebi b. Mehmed, Ömer Beşe b. Mahmud, Hasan Beşe b. Durmuş, Ahmed Subaşı b. Derviş, Hüseyin Bey b. ( ), İskender Bey b. ( ).

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 260 - Hüküm no: 277 - Orijinal metin no: [56a-2])﻿

﻿

﻿

278. Hüküm

Aişe Hatun bt. Ali’nin boşandığı eşi Ahmed Efendi b. Mustafa Ağa’dan mehir alacağı olmadığı

Sakku nâibü’l-fakīr Abdullah el-kadı bi askerî Rumeli -ufiye anhu-el-emru kemâ hurrire fîhi nemekahû el-fakīr ileyhi subhânehû Hüseyin b. Mehmed el-me’mûr bi istimâ‘ı hâzihi’l-kaziyye min kıbeli minhu’l-emr. Mahmiye-i İstanbul’da Altımermer mahallesinde sâkine fahrü’l-muhadderât Aişe Hâtun bt. Ali Paşa meclisi şer‘-i şerîfde, hâlâ zevc-i mutallıkı olan dîvân-ı hümâyûn-ı sa‘âdet-makrûn-ı sultânî -dâme medâru’l-emn ve’l-emânî- kâtiblerinden fahrü’l-a‘yân Ahmed Efendi b. Mustafa Ağa nâm kimesne mahzarında üzerine da‘vâ edip müşârunileyh Ahmed Efendi zimmetinde mehr-i müeccelimden altmış bin akçe hakkım olup meblağ-ı mezbûrun otuz bin akçesi mukaddemâ mesfûr Ahmed Efendi’ye hibe-i şer‘iyye ile hibe ve temlîk edip ol dahi ittihâb ve kabûl edip hâlâ beni tatlîk etmeğin mâ‘adâsı olan otuz bin akçe hakkımı taleb ederim suâl olunsun deyip, gıbbe’s-suâl mezkûr Ahmed Efendi cevâbında, fi’l-vâki‘ mezkûre Aişe Hâtun altmış bin akçe mehr-i müeccel ile zevce-i menkûham olup lâkin leyle-i zifâfda meblağ-ı mezbûrun cümlesin bana hibe-i şer‘iyye ile hibe ve temlîk edip ben dahi ittihâb ve kabûl etmekle deyn-i mezbûrun cümlesinden zimmetim berî olmuşdur deyü gıbbe’l-istintâk ve’l-inkâr mezbûr Ahmed Efendi’den sıdk-ı makāline beyyine taleb olundukda mahmiye-i mezbûrede Murad Paşa mahallesi sâkinlerinden Hüseyin Çavuş b. Abdullah ve Piyâle Çavuş b. Abdullah ve Ahmed Çavuş b. Murad nâm kimesneler ve Sahhâf Süleyman mahallesinden Fâtıma bt. Sinan ve Rahime bt. Hasan nâm hâtunlar [li-]ecli’ş-şehâde meclisi şer‘e hâzır olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î, fi’l-vâki‘ mezbûre Aişe Hâtun leyle-i zifâfda zevci mesfûr Ahmed Efendi zimmetinde mehr-i müeccel olan meblağ-ı mezbûr altmış bin akçenin cümlesini bizim huzûrumuzda mezkûr Ahmed Efendi’ye hibe-i şer‘iyye ile hibe ve temlîk eyleyip ol dahi ittihâb ve kabûl eyledi. Biz bu husûsa bu vech üzre şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyip edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î şehâdetleri makbûle olmağın mûcebince hükm olunup, mezkûre Aişe Hâtun da‘vâ-yı meşrûhasından men‘ olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-hâdî aşer min Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim b. Mustafa el-Cündî, Ali Bey b. Abdullah el-bevvâbü’s-sultânî, Mustafa Bey b. Abdullah el-bevvâbü’s-sultânî, İsmail Çavuş cündî, Mehmed Efendi b. Hasan, Mehmed Efendi b. Mehmed kâtib-i Dîvân-ı hümâyûn, Fahrü’l-kuzât Abdullah Efendi ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 261 - Hüküm no: 278 - Orijinal metin no: [56b-1])﻿

﻿

﻿

279. Hüküm

Yasef v. İsak’ın Avraham v. İlya’da alacağı olduğu

Mahmiye-i <<İstanbul’da>> Kostantıniyye’de yahud mahallâtından Çelebioğlu mahallesi sükkânından Alman cemâ‘atinden olan işbu hâmilü’l-kitâb Yasef v. İsak nâm Yahudi meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, mahmiye-i merkūmede Frenk mahallesi sükkânından olup meyhâneci tâifesinden olan Avraham v. İlya nâm Yahudi muvâcehesinde takrîr-i da‘vâ edip, mezbûr Avraham meyhâneci olmakla mukaddemâ i‘mâl edip, fâ’idesi beynimizde bi tarîki’l-münâsafe tevzî‘ olunmak üzre mâlımdan dört bin yedi yüz guruş teslîm eylediğimde, mezbûr dahi kabz ve i‘mâl edip ba‘dehû re’s-i mâl olan dört bin yedi yüz guruşun üç bin altı yüz guruşu bilâ nakid yedimde zâyi‘ oldu deyip kavlinde musaddak olmak üzre savb-ı şer‘den tahlîf olunmakla yedinde re’s-i mâldan bin yüz guruşum kaldığına Müslimîn huzûrunda i‘tirâf ettikden sonra meblağ-ı merkūmu mezbûr Avraham’dan taleb eyledikde, re’s-i mâl olup sâlifü’z-zikr olan dört bin yedi yüz guruşdan yedimde bir akçe kalmadı cümlesi zâyi‘ oldu deyü mukaddemâ vech-i meşrûh üzre olan i‘tirâfını inkâr etmiş iken tekrâr zikr olunan bin yüz guruş re’s-i mâlı sana def‘ ve teslîm eyledim deyip kelâmında tenâkuz zuhûr etmekle, mezbûr Avraham’ı ihzâr [ve] zikri sebk edip vech-i meşrûh üzre re’s-i mâldan olan bin yüz guruşum alıverilmek taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl mezbûr Avraham cevâbında, evvelâ zikr olunan dört [bin] yedi yüz guruş re’s-i mâlın cümlesi yedimde zâyi‘ oldu ve sâniyen müdde‘î-i merkūm Yasef’in taleb eylediği bin yüz guruşu bi’t-tamâm kendiye teslîm eyledim deyü da‘vâ-yı def‘ edicek, akībe’l-istintâk merkūm Yasef husûs-ı mezbûru bi’l-külliye inkâr edip mezbûr Avraham’dan da‘vâ-yı def‘ine beyyine taleb olundukda, ityân-ı beyyineden izhâr-ı acz edip [57a] mezbûr Yasef’e yemîn verilmek murâd edicek, merkūm Yasef dahi zikr olunan bin yüz guruşu mekrūm Avraham’ın yedinden alıp kabz ve istîfâ etmediğine gıbbe’l-istihlâf yemîn billâhi’llezî enzele’t-Tevrâte alâ Musa aleyhi’s-selâm edicek, mûcebince merkūm Avraham’a edâya tenbîh olunup, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî gurreti Rebî‘ilâhir li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Abdurrahman Beşe b. Yusuf er-Râcil, İskender Bey b. Şaban, Yusuf b. Abdullah, Mehmed Bey b. Yusuf er-Râcil, Piyâle Çavuş b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 262 - Hüküm no: 279 - Orijinal metin no: [56b-2])﻿

﻿

﻿

280. Hüküm

Kazasker Musa Efendi’nin muhâlaa yoluyla karısından boşandığı

Fahrü’l-muhadderât zahrü’l-muvakkırât ( ) Hâtun bt. Ali Ağa kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr hul‘ ve ibrâya vekâleti kendisini ma‘rifet-i şer‘iyye ile tanıyan müvekkile-i mezbûrenin kardeşi fahrü’l-akrân Mahmud Ağa b. Ali Ağa ve Mehmed Efendi b. Mustafa’nın şehâdetleri ile sâbit olan Mevlânâ Ahmed Efendi b. Receb meclisi şer‘-i şerîfeye -sânehu’llâhu te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, müvekkile-i mezbûrenin, zevc-i halîli, a‘lemü’l-ulemâi’l-izâm efdalü’l-fuzalâi’l-kirâm câmi‘u’l-furû‘ ve’l-usûl bâdi‘u’l-ma‘kūl el-mahfûf bi sunûfi avâtıfi’l-meliki’l-a‘lâ sâbıkan kazasker olan Hazreti Musa Efendi kıbelinden husûs-ı âtiyyü’z-zikre vekâleti nehc-i şer‘î üzre sâbit olan Mehmed Efendi b. İshak mahzarında müvekkile-i mezbûresinin zevci Musa Efendi’yi bi’l-vekâle hul‘ eyledi. Mehmed Efendi b. İshak da müvekkile-i mûmâ ileyhânın zevcinin zimmetinde bulunan iki bin kıt‘a riyâlî kuruş mehr-i müecceli ve aralarında ma‘lûm olan nafaka-i iddeti mukābilinde onunla hul‘ eyledi. Vekîleyn-i mezbûreyn, cemî‘-i de‘âvî ve husûmâttan umûmen, zevciyyetle alâkalı da‘vâdan husûsen ve müvekkileyn-i mezbûreynin yedlerinde bulunan Abazaviyyetü’l-asl Sehergân bt. Abdullah ve Çerkeziyyetü’l-asl Kâmile bt. Abdullah ve Rûsiyyetü’l-asl Kâmile bt. Abdullah ve Şâkire bt. Abdullah nâm câriyelerle alâkalı da‘vâdan ve sâir mu‘âmelâttan diğerinin müvekkilinin zimmetini ibrâ-i âm ile ibrâ eyledi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ min şuhûri sene Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mahmiye-i Kostantıniyye sâbık kadısı umdetü’l-ulemâ’i’l-izâm Cevvîzâde Mehmed Efendi, iftihârü’l-müderrisîni’l-fihâm Esad Efendi, Mehmed Efendi b. Çelebi, Yusuf Efendi b. et-Tayyib, Hasan Efendi b. Murad, Ebussuûd Çelebi b. Receb, İsmail Bey b. Abdullah, İbrahim Bey b. Abdullah, Seyyid Mehmed Çelebi b. Seyyid İbrahim

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 262 - Hüküm no: 280 - Orijinal metin no: [57a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

281. Hüküm

Sâbık yeniçeri kethüdâsı Karabaş Mehmed Ağa b. Abdülmennân’ın Nemçe asıllı cariyesini âzat ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından ( ) mahallesinde sâkin olan sâbık yeniçeri kethüdâsı umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Karabaş Mehmed Ağa b. Abdülmennân kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr âzat ikrârına vekâleti mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından ( ) mahallesi sükkânından Seyyid Ali Efendi b. Seyyid Mehmed ve Mustafa Bey b. Hüsrev nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan müderris Hasan Efendi b. Bâli meclisi şer‘-i şerîfe -sânehallâhu te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, müvekkili mûmâ ileyhi Mahmud Ağa’nın, kendisine rıkkını mu‘terife olan, beyaz tenli, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Nemceviyyetü’l-asl hâfıza-i hâze’l-kitâb Sâkine bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâtihi yevme yestezıllu’l-mer’u tahte zılli sadakātihî, âzat ve tahrîr eylediğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hurre oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İbrahim Subaşı b. Abdullah, Mehmed Subaşı b. Abdullah, Mahmud Subaşı b. Abdullah, Abdullah b. Bâli, Mehmed Bey b. el-Cündî, Derviş Mehmed b. ( )

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 263 - Hüküm no: 281 - Orijinal metin no: [57a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

282. Hüküm

Sâbık yeniçeri kethüdâsı Kara Mehmed Ağa b. Abdülmennân’ın Rus asıllı kölesini âzat ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından ( ) mahallesinde sâkin olan sâbık yeniçeri kethüdâsı umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Kara Mehmed Ağa b. Abdülmennân kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr âzat ikrârına vekâleti mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından ( ) mahallesi sükkânından Seyyid Ali Efendi b. Seyyid Mehmed ve Mustafa Bey b. Hüsrev nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Mevlânâ Hasan Efendi b. Bâli meclisi şer‘-i şerîfe -sânehu’llâhü te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, müvekkili mûmâ ileyhi Mahmud Ağa’nın, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, açık kaşlı, sarışın, gök gözlü, sakallı, yüzünde eser-i cerh bulunan Rûsiyyü’l-asl hâfız-ı hâze’l-kitâb Kenan b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâtihi yevme yestezıllu’l-mer’u tahte zılli sadakātihî, âzat ve tahrîr eylediğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn el-mezbûrûn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 264 - Hüküm no: 282 - Orijinal metin no: [57b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

283. Hüküm

Sâbık yeniçeri kethüdâsı Kara Mehmed Ağa b. Abdülmennân’ın Çerkez asıllı cariyesini âzat ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından ( ) mahallesinde sâkin olan sâbık yeniçeri kethüdâsı umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Kara Mehmed Ağa b. Abdülmennân kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr âzat ikrârına vekâleti mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından ( ) mahallesi sükkânından Seyyid Ali Efendi b. Seyyid Mehmed ve Mustafa Bey b. Hüsrev nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Mevlânâ Hasan Efendi b. Bâli el-Müderris meclisi şer‘-i şerîfe -sânehu’llâhü te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, müvekkili mûmâ ileyhi Mahmud Ağa’nın, kendisine rıkkını mu‘terife olan, orta boylu, esmer, iri gözlü, açık kaşlı, Çerkeziyyetü’l-asl hâfıza-i hâzihi’l-vesîka Meleksimâ bt. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâtihi yevme yestezıllu’l-mer’u tahte zılli sadakātihî, âzat ve tahrîr eylediğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hurre oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn el-mezbûrûn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 264 - Hüküm no: 283 - Orijinal metin no: [57b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

284. Hüküm

Sâbık yeniçeri kethüdâsı Kara Mehmed Ağa b. Abdülmennân’ın Rus asıllı kölesini âzat ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından ( ) mahallesinde sâkin olan sâbık yeniçeri kethüdâsı umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Kara Mehmed Ağa b. Abdülmennân kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr âzat ikrârına vekâleti mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından ( ) mahallesi sükkânından Seyyid Ali Efendi b. Seyyid Mehmed ve Mustafa Bey b. Hüsrev nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan Mevlânâ Hasan Efendi b. Bâli meclisi şer‘-i şerîfe -sânehu’llâhü te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, müvekkili mûmâ ileyhi Mahmud Ağa’nın, kendisine rıkkını mu‘terif olan, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, yüzünde eser-i cerh bulunan Rûsiyyü’l-asl hâfız-ı hâze’l-kitâb Yusuf b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâtihi yevme yestezıllu’l-mer’u tahte zılli sadakātihî, âzat ve tahrîr eylediğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn el-mezbûrûn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 265 - Hüküm no: 284 - Orijinal metin no: [57b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

285. Hüküm

Mustafa Efendi b. Şemseddin’in menzil vakfiyesi

El-hamdü li-veliyyihî ve’s-salâtü alâ nebiyyihî ve alâ âlihî ve sahbihî ecma‘în ve ba‘d işbu kitâb-ı sıhhat-nisâbın tahrîr ve inşâ ve tastîr ve imlâsına sebeb ve dâ‘î budur ki, merhûm kutbü’l-ârifîn hazreti Akşemseddin evlâdından olup mahmiye-i İstanbul’da Etmekcioğlu mahallesinde sâkin sekbanlar kitâbetinden mütekā‘id olan sâhibü’l-hayrâti’l-hisân fahrü’l-a‘yân Mustafa Efendi b. Şemseddin nâm kimesne hâl-i sıhhat-i zât ve kemâl-i nefâz-ı tasarrufâtında meclisi şer‘-i şerîfde vakf-ı âti’l-beyânı üzre emr-i tescîl ve maslahat-ı itmâm ve tekmîl için mütevellî nasb eylediği Mehmed Çelebi b. Hüseyin nâm kimesne mahzarında ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î eyleyip hâlâ silk-i mülk-i sahîhimde dâhil olup mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı Ümmühâni Hâtun bt. ( ) mülkü ve iki tarafı Mehmed Çelebi b. Ömer Halîfe mülkü ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd dâhiliyesi iki bâb tahtânî ve bir bâb fevkānî oda ve iki sofa ve bir matbah ve bi’r-i mâ ve eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi hâvî bağçeyi ve kenîfi müştemile ve hâriciyesi kapı üzerinde bir bâb oda ve onun fevkinde dehlizi müştemil bir bâb şehnişînli odayı ve ahırı ve üzerinde bir bâb odayı hâvî olan menzili, cümle tevâbi‘ ve levâhıkıyla hasbeten lillâhi te‘âlâ vakf-ı sahîh-i şer‘î eyleyip şöyle şart eyledi ki: Mâdemki hayâtda olam menzili mezbûrda kendim sâkin ve mutasarrıf olam, benden sonra zevcem Râbia Hâtun bt. Himmet mutasarrıfe ola, ba‘dehâ ikimizin evlâdı ba‘dehüm evlâd-ı evlâdımız mutasarrıf olalar, ba‘dehüm evlâd-ı evlâd-ı evlâdımız mutasarrıf olalar. Ba‘de’l-inkırâz şâkirdim mütevellî-i mezbûr Mehmed Çelebi ve emekdârım Mehmed Beşe b. Abdullah ve ba‘dehümâ evlâdları mutasarrıf olalar. Ba‘dehüm li-ebeveyn kız karındaşım Hatice Hâtun ve li-üm kız karındaşım Râbia Hâtun ile el-Hâc Keyvan mutasarrıfalar olup, ba‘dehümâ evlâdları mutasarrıf olalar. Ve ba‘de inkırâzi’l-kül menzili mezbûrda ulemâ-i sâlihîn ve meşâyih-i müfessirînden bir kimesne sâkin ve mutasarrıf ola. Ve vakf-ı mezbûrun hasbî tevliyetine hayâtımda kendim mutasarrıf olam, ba‘dehû menzili mezbûrda her kim sâkin olursa mütevellî olup lede’l-hâce mâlından imâret ve meremmet ve ba‘de salâti’l-işâ on İhlâs-ı şerîf ve bir Fâtiha-i şerîfe tilâvet edip sevâbını rûhuma hibe eyleye. Ve bi emrillâhi’l-mukadder icrâ-i şerâit-i mezkûre müte‘azzir olursa mutlakā fukarâ-i müslimîne vakf ola ve şurût-ı mezkûrenin tebdîl ve tağyîri merreten ba‘de uhrâ yedimde ola ve mahalle-i mezbûre ahâlîsi hasbî nâzır ola ve menzili merkūmu cümle tevâbi‘ ve levâhıkıyla fâriğan ani’ş-şevâgil mütevellî-i mezbûra teslîm edip ol dahi tesellüm ve sâyir evkāf mütevellîleri tasarruf ettikleri gibi tasarruf etti dedikde, mütevellî-i mezbûr vâkıf-ı mesfûru cemî‘ kelimâtında vicâhen tasdîk edip emr-i vakf tamâm oldukdan sonra vâkıf-ı mezbûr vakf-ı merkūmdan rücû‘ ve tarîk-i istirdâda şurû‘ edip, vakf-ı akār sultân-ı eimme-i kibâr hazreti Ebî Hanîfe Numan b. Sâbit el-Kûfî -cûziye hayre’l-cezâ ve kûfiye-mezheb-i şerîf ve re’y-i münîfi üzre gayr-ı lâzım olduğundan gayrı vâkıf menfa‘at-i vakfı nefsine iştirât zevâl-i mülkü mâni‘ olduğu cihetden İmâm Muhammed ve Hilâl katlarında asl-ı vakfı ibtâl etmeğin, menzili mezbûrun vakfından rücû‘ ettim, yine ke’l-evvel silk-i mülküme idhâl murâdımdır dedikde, mütevellî-i mezbûr cevâb-ı bâ savâba mütesaddî olup eğerçi vakf-ı akār hazreti İmâmı A‘zam -aleyhi rahmetü meliki’l-ekrem- re’y-i şerîfi üzre gayr-ı lâzım olup ve İmâmı Ebû Yusuf hazretleri vâkıf galle-i vakıfda nefsini gayr üzerine takdîm cevâzına zâhib olmuşdur ve onun katında vâkıfın mücerred ’’vakaftü’’ kavli ile vakf-ı lüzûm ve devâm ve te’yîd-i emr mütehattim olduğu beyne’l-ulemâ ma‘lûm ve meşhûr ve fî zamâninâ mes’ele-i müftâ-bihâ kavl imâm-ı mezkûr [üzre] olup, vakf-ı mezbûru red ve teslîmden imtinâ‘ ve husûmet ve nizâ‘ eyleyip, hâkim-i muvakki‘ü’l-kitâb hazretlerine terâfu‘ ettiklerinde hâkim-i müşârunileyh cânib-i vakfa nazar ve mennâ‘un li’l-hayr olmakdan hezer edip, âlimen bi’l-hilâf akār-ı mezkûrun sıhhat ve lüzûmuna ve şerâit-i muharrerenin sıhhatine hükm-i şer‘î ve kazâ-i mer‘î edip ba‘de’l-yevm vakf-ı mezbûr sahîh ve lâzım ve müseccel olup nakz ve naksına mecâl muhâl ve muhâlif-i mazmûn-ı kitâb tebdîl ve tağyîri mümteni‘ü’l-ihtimâl oldu. Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘âhû fe-innemâ ismuhû ale’l-lezîne yübeddilûne innallâhe semî‘un alîm, ve ecrü’l-vâkıf ale’l-hayyi’l-kerîm. Cerâ zâlik ve hurrire fî evâili Cemâziyelevvel min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-emâcid Mustafa Efendi b. Ali Bey kâtib-i yeniçeriyân, Umdetü’l-a‘yân Mustafa Efendi b. Mehmed kâtib-i fodula, Fahrü’l-akrân Emrullah Efendi b. Budak Bey rûznâmeci-i sâbık, Fahrü’l-küttâb Memi Çelebi b. Emrullah Efendi, Mehmed Ağa b. Mahmud mütekā‘id, Kadri Ağa el-müteferrika, Mehmed Çelebi el-Kâtib, Mehmed Efendi b. Hüsameddin, Süleyman Subaşı b. Ahmed, Ali Efendi el-kadı, Mustafa Efendi b. Abdülhalim el-kadı, Mustafa Efendi b. İshak, Hasan Çelebi b. Mehmed er-Râcil, Mustafa Halîfe b. İbrahim el-İmâm, Mehmed Çelebi b. Ömer, Mehmed Bey b. Ahmed, Ali Beşe er-Râcil, Mehmed b. Haydar er-Râcil, Dilaver b. Abdullah el-Cündî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 265 - Hüküm no: 285 - Orijinal metin no: [58a-1])﻿

﻿

﻿

286. Hüküm

Ali Ağa b. Ahmed’in evini Ali Ağa b. Bâli’ye sattığı

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Murad Paşa-yı atîk mahallesinde sâkin olan, mahmiye-i merkūme gümrük mukāta‘ası emîn-i sâbıkı umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Ali Ağa b. Ahmed kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr bey‘a ve kabz-ı semene vekâleti Mirza Çavuş b. Mustafa ve Hasan Bey b. Abdullah el-Cündî nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-emâcid ve’l-eşbâh Yusuf Ağa b. Abdullah el-müteferrika nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîf-i şâmih-i bünyân ve mahfil-i dîn-i münîf-i râsih-i erkânda hâzır olup vekâlet-i mahkiyyesi hasebiyle şöyle ikrâr ve i‘tirâf etti ki, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar müvekkili mezbûrunun sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘ dâhilî ve hâricî avlulu, hâricî avlusu beş fevkānî beyti, beş selâmlığı, üç tahtânî beyti ve su kuyusunu müştemil olan, dâhilî avlusu üç fevkānî beyti, beş selâmlığı, üç tahtânî beyti, su kuyusunu, helâyı ve bahçeyi hâvî bulunan, bir tarafdan Hafsa Hâtun bt. Receb mülkü, diğer tarafdan Solak Hasan Bey b. Abdullah mülkü, öteki tarafdan Halil Çelebi b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan da Hâfız Ahmed Efendi veresesi mülkü ve tarîk-i âm ile mahdûd olan cemî‘-i menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla râyicü’l-vakt üç yüz elli bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla kethüdâ beyliğinden münfasıl hâfız-ı hâze’l-kitâb fahrü’l-emâcid ve’l-e‘âlî Ali Ağa b. Bâli’ye îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ile bey‘ etti. Müşterî-i mezbûr da kendi mâlıyla ve kendisi için menzili merkūmu ondan iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, müşterî-i merkūm kıbelinden tasdîka vekâleti Derviş Efendi b. Şükrullah ve Mehmed Efendi b. Bâli’nin şehâdetleri ile sâbit olan Mehmed Ağa b. Ferhad tarafından tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Çavuşzâde Ahmed Efendi, Yusuf Halîfe b. Ramazan el-Müezzin, Hasan Bey b. Abdullah el-Cündî, Kurd Çelebi b. Abdi el-Müezzin, Ali Çelebi b. Odabaşı, Mehmed Çelebi b. Ahmed, Mehmed Beşe b. Abdullah er-Râcil, Halil Bey b. Mehmed el-Cündî

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 267 - Hüküm no: 286 - Orijinal metin no: [58b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

287. Hüküm

Vakıf arsanın bina yapmak üzre icâreteyn yoluyla Hüseyin b. Cafer’e kiralandığı

Mahmiye-i İstanbul’da Şah Nisâ Hâtun Vakfı’na hâlâ mütevellî olan Hüsam Halîfe b. Hanefi nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde, işbu râfi‘ü’l-kitâb Hüseyin b. Cafer nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm eyleyip, vakf-ı mezbûrdan mahmiye-i merkūmede Hüsam Bey mahallesinde vâki‘ bir tarafı İbrahim Ağa b. ( ) mülkü ve bir tarafı su kemeri ve bir tarafı Müezzinzâde Vakfı ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd tûlen yirmi üç zirâ‘ ve arzan yedi zirâ‘ hesâb-ı şatrancî üzre yüz altmış zirâ‘ arsa üzerinde vâki‘ fevkānî ve tahtânî iki bâb odalar icâre-i mu‘accele ve yevmî bir akçe ücret-i müeccele ile el-Hâc Hurrem b. ( ) nâm kimesnenin taht-ı icâresinde iken hâlâ vâki‘ harîk-i azîmde muhterik olup ve mezbûr el-Hâc Hurrem arsa-i merkūme üzerine mâlıyla binâya rağbet etmeyip ve cânib-i vakıfda binâya müsâ‘ade olmamağın arsa-i merkūme ecr-i misil ile âhara îcâr için tâlibîne arz ve müzâyede olundukda yedi bin akçe icâre-i mu‘accele ve ücret-i müeccele-i mezkûre ile mezbûr Hüseyin üzerinde karâr etmeğin arsa-i mezbûreyi vech-i meşrûh üzre ücreteyn-i merkūmeteyn ile târih-i kitâb gününden mezkûr Hüseyin’e îcâr eyleyip, ol dahi istîcâr ve kabûlden sonra ücret-i mu‘accele-i mezbûr yedi bin akçeyi vakf için yedinden alıp kabz eyleyip ve mâlından harc ve sarf eylediği meblağ icâre-i mu‘accele-i mezkûreye zam ve ilhâk olunmak üzre binâya mezkûr Hüseyin’e izin verdim. Ba‘de’l-yevm ta‘yîn olunan ücret-i yevmiyesini mâh be mâh cânib-i vakfa edâ eyleyip emsâli gibi mutasarrıf olsun dedikde, ba‘de’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-hâmis aşer min Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Şaban, el-Hâc İvaz b. ( ), Hasan Çelebi b. ( ), Hüsrev b. Abdullah, Hasan b. Abdullah, Mustafa b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 268 - Hüküm no: 287 - Orijinal metin no: [58b-2])﻿

﻿

﻿

288. Hüküm

Aişe adlı küçük kıza ait icâreteynli vakıf arsanın Mustafa Beşe’ye devredildiği

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Sarıgerz kurbunda Çıkrıkçı Kemal mahallesinde bundan akdem müteveffâ olan es-Seyyid Sadeddin Çelebi b. es-Seyyid Zeyneddin nâm kimesnenin li-ebeveyn ammi ve sulbiye kızı Aişe nâm sagīrenin men lehü’n-nasb olan hâkim kıbelinden vasîsi olan es-Seyyid Hüseyin Çelebi b. Abdülcemil nâm kimesne meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, dergâh yeniçerilerinden işbu hâfızu’l-kitâb fahrü’l-emâsil ve’l-eşbâh Mustafa Beşe b. Abdullah nâm odabaşı mahzarında bi’l-vesâye ikrâr ve takrîr-i kelâm edip Haremeyn-i şerîfeyn evkāfından mahalle-i merkūmede vâki‘ muhavvata-i dâhiliyesi üç beyt-i ulvîyi ve bir sofayı ve bir matbahı ve kileri ve bi’r-i mâyı ve kenîfi muhtevî olup ve muhavvata-i hâriciyesi bir beyt-i ulvîyi ve bir şehnişîni ve dehlizi ve ahırı ve kenîfi müştemil olup, bir tarafı Zağarcıbaşı Ali Ağa mülkü ve bir tarafı Ali Beşe b. Abdullah er-Râcil mülkü ve bir tarafı Şah Efendi odaları ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd olan menzil bundan akdem ücret-i mu‘accele ve mâh be mâh kırk beşer akçe icâre-i müeccele ile mezbûr es-Seyyid Sadeddin Çelebi’nin yedinde ve taht-ı tasarrufunda olup ba‘de vefâtihî intikāl-i âdî ile sulbiye kızı sagīre-i merkūmeye intikāl etmiş iken bi irâdeti’llâhi te‘âlâ vâki‘ olan harîkde bi’l-külliye muhterik olup bir vechile kābil-i süknâ olmayıp ve müceddeden binâ olunduğu takdîrce harcı gallesinden ziyâde olup sagīreye nef‘i olmamakla arsası bedel-i tefvîz ile âhara verilip bedel-i merkūm sagīre-i mersûme için hıfz ve zabt olunmak min külli’l-vücûh sagīre-i merkūme hakkında nâfi‘ olmağın, bundan akdem izn-i hâkimü’ş-şer‘le kirâren ve mirâren mecâlis-i tâlibînde nidâ ve müzâyede olunup ragabât-ı nâs münkatı‘a olup mezbûr Mustafa Beşe’nin üzerinde on beş bin akçe bedel-i mu‘ayyende karâr edip bir akçe ziyâde ile âhar tâlibi olmadığından mâ‘adâ savb-ı şer‘den nâib ve mi‘mâr irsâl olunup ahâlî-i vukūf ile varıp mu‘âyene ve müşâhede ettiklerinde, bedel-i merkūm arsa-i mersûmenin her vechile bedel-i mislidir deyü icmâ‘ ve ittifâk ettikleri ecilden ben dahi vesâyet-i mahkiyyem hasebi ile arsa-i merkūmenin hakk-ı tasarrufunu mütevellî-i vakf-ı merkūm olan Mustafa nâm kimesne ma‘rifetiyle merkūm Mustafa Beşe’ye bedel-i merkūm mukābelesinde tefvîz ve teslîm eylediğimde, mezbûr dahi vech-i meşrûh üzre tefevvuz ve kabûl eyledikden sonra bedel-i tefvîzi olan sâlifü’z-zikr on beş bin akçeyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl yedinden alıp kabz eyledim dedikde vasîyy-i merkūm es-Seyyid Hüseyin Çelebi’yi kelimât-ı meşrûhasında mezbûr Mustafa Beşe dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve minvâl-i muharrer üzre tefevvuz ve kabûl eylediğini tahkīk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Efendi b. ( ), İbrahim Çavuş b. Muzaffer, Mustafa Efendi b. Abdullah el-Kâtib, Osman Çelebi b. Ömer el-İmâm, es-Seyyid Hüseyin Efendi b. Ali, Mehmed b. Mustafa, Abdullah b. Mehmed el-Müezzin, Yusuf Dayı el-bevvâb, Hüseyin b. Bayezid el-Hayyât, Halil Beşe b. ( ) er-Râcil, Üstâd İbrahim el-Hayyât.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 269 - Hüküm no: 288 - Orijinal metin no: [59a-1])﻿

﻿

﻿

289. Hüküm

Cariye diye satılan Fâtıma Hatun bt. Viko’nun hürriyetine hükmedildiği

Rumeli-i ma‘mûre vilâyetinde vâki‘ Eski Cum‘a kazâsı tevâbi‘inden Çoban Deresi karyesi ahâlîsinden olan udûlden Piyâle Bey b. Abdullah ve Haydar Bey b. Abdullah nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîf-i Dîvân-ı âlî’de -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- hâzırân olup, elân mahmiyye-i Kostantıniyye mahallâtından ( ) mahallesinde sâkin olan ve bundan altı ay mukaddem Ayşe bt. Mehmed nâm hâtundan râyicü’l-vakt on sekiz bin akçe ödeyerek câriye diye iştirâ ettiği âtiyyü’z-zikr hâtuna vaz‘-ı yedini mu‘terif bulunan sâbık yayabaşı umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Mehmed Ağa b. Abdullah kıbelinden âtiyyü’l-beyân istimâ‘-ı da‘vâya, husûmete ve redd-i cevâba vekâleti mahalle-i mezbûre sükkânından İbrahim b. ( ) ve Mehmed b. Abdullah nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-müderrisîn Mevlânâ Ebûbekir Efendi b. Ahmed mahzarında, elâ gözlü, orta boylu, açık kaşlı, esmer, bâ’ise-i kitâb Fâtıma Hâtun bt. Viko’dan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, mevsûfe-i mezkûre hâtun hurre-i asliyyedir. Mezkûre Çoban Deresi karyesinde sâkine olan Yive bt. Yani nâm Nasrâniyeden doğmuştur. Kendisi ve ebeveyni asla köle olmamıştır. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince mevsûfe-i mezkûrenin hürriyetine hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Mehmed muhzırbaşı, Mehmed Beşe b. Yusuf çukadâr, İskender Bey b. Şaban, Ahmed b. Ali

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 270 - Hüküm no: 289 - Orijinal metin no: [59a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

290. Hüküm

Raziye Hatun bt. Ahmed’in Rus asıllı cariyesini tedbîr yoluyla âzat ettiği

Udûlden, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Cebeci mahallesi imâmı Mevlânâ Ahmed Efendi b. Mehmed ve yine mahalle-i mezbûrede sükkânından Fazlı Çelebi b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe -sânehu’llâhu te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzırân olup, âtiyyü’l-beyân müdde‘iyyeye muhallefâtdan diye vâzı‘ûn-i yed olan aşağıdaki kimesneler mahzarında yani, bundan akdem mahalle-i mezbûrede fevt olan Raziye Hâtun bt. Ahmed’in teyzesinin kızı ve vârisi olan Hatice Hâtun bt. Mehmed nâm hâtun mahzarında ve müteveffât-ı mezbûrenin sülüs-i cemî‘-i mâlından yaptığı vasiyetlerinin tenfîzine vasîyy-i muhtâr olan Mahmud Subaşı b. ( ) nâm kimesne mahzarında ve müteveffât-ı merkūmenin zevc-i ve vârisi olan Yusuf Beşe b. ( ) nâm kimesne mahzarında, orta boylu, gök gözlü, açık kaşlı, beyaz tenli, Rûsiyyetü’l-asl hâfıza-i kitâb La‘lpâre? bt. Abdullah nâm hâtundan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffât-ı mezbûre Raziye Hâtun hâl-i hayâtında ve nefâz-ı tasarrufâtında kendisine rıkkını mu‘terife olan câriye-i memlûke-i mezkûresini bizim yanımızda tedbîr-i mutlak ile tedbîr eyledi. Sonra ecel şerbetini içip rabbine kavuştu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince müdde‘iyye-i mezbûrenin ıtkına hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Mehmed Ağa muhzırbaşı, Mehmed Beşe çukadâr, İskender Bey b. Şaban, Ahmed b. Mehmed

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 270 - Hüküm no: 290 - Orijinal metin no: [59b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

291. Hüküm

Raziye Hatun bt. Ahmed’in Rus asıllı cariyesini tedbîr yoluyla âzat ettiği

Udûlden, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Cebeci mahallesi imâmı Mevlânâ Ahmed Efendi b. Mehmed ve yine mahalle-i mezbûrede sükkânından Fazlı Çelebi b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe -sânehu’llâhu te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzırân olup, âtiyyü’l-beyân müdde‘iyyeye muhallefâtdan diye vâzı‘ûn-i yed olan aşağıdaki kimesneler mahzarında yani, bundan akdem mahalle-i mezbûrede fevt olan Raziye Hâtun bt. Ahmed’in teyzesinin kızı ve vârisi olan Hatice Hâtun bt. Mehmed nâm hâtun mahzarında ve müteveffât-ı mezbûrenin sülüs-i cemî‘-i mâlından yaptığı vasiyetlerinin tenfîzine vasîyy-i muhtâr olan Mahmud Subaşı b. ( ) nâm kimesne mahzarında ve müteveffât-ı merkūmenin zevc-i ve vârisi olan Yusuf Beşe b. ( ) nâm kimesne mahzarında, orta boylu, gök gözlü, açık kaşlı, beyaz tenli, Rûsiyyetü’l-asl hâfıza-i kitâb ( ) bt. Abdullah nâm hâtundan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffât-ı mezbûre Raziye Hâtun hâl-i hayâtında ve nefâz-ı tasarrufâtında kendisine rıkkını mu‘terife olan câriye-i memlûke-i mezkûresini bizim yanımızda tedbîr-i mutlak ile tedbîr eyledi. Sonra ecel şerbetini içip rabbine kavuştu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince müdde‘iyye-i mezbûrenin ıtkına hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn el-mezbûrûn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 271 - Hüküm no: 291 - Orijinal metin no: [59b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

292. Hüküm

Raziye Hatun bt. Ahmed’in Rus asıllı cariyesini tedbîr yoluyla âzat ettiği

Udûlden, mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Cebeci mahallesi imâmı Mevlânâ Ahmed Efendi b. Mehmed ve yine mahalle-i mezbûrede sükkânından Fazlı Çelebi b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe -sânehu’llâhu te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzırân olup, âtiyyü’l-beyân müdde‘iyyeye muhallefâtdan diye vâzı‘ûn-i yed olan aşağıdaki kimesneler mahzarında yani, bundan akdem mahalle-i mezbûrede fevt olan Raziye Hâtun bt. Ahmed’in teyzesinin kızı ve vârisi olan Hatice Hâtun bt. Mehmed nâm hâtun mahzarında ve müteveffât-ı mezbûrenin sülüs-i cemî‘-i mâlından yaptığı vasiyetlerinin tenfîzine vasîyy-i muhtâr olan Mahmud Subaşı b. ( ) nâm kimesne mahzarında ve müteveffât-ı merkūmenin zevc-i ve vârisi olan Yusuf Beşe b. ( ) nâm kimesne mahzarında, orta boylu, gök gözlü, açık kaşlı, beyaz tenli, Rûsiyyetü’l-asl hâfıza-i kitâb Şerife bt. Abdullah nâm hâtundan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, müteveffât-ı mezbûre Raziye Hâtun hâl-i hayâtında ve nefâz-ı tasarrufâtında kendisine rıkkını mu‘terife olan câriye-i memlûke-i mezkûresini bizim yanımızda tedbîr-i mutlak ile tedbîr eyledi. Sonra ecel şerbetini içip rabbine kavuştu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince müdde‘iyye-i mezbûrenin ıtkına hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn el-mezbûrûn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 272 - Hüküm no: 292 - Orijinal metin no: [59b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

293. Hüküm

Rus asıllı Nazenin’in Aişe bt. Mehmed Subaşı’nın cariyesi olduğu

Medîne-i Ebâ Eyyûb el-Ensârî -radiye anhu Rabbühü’l-bârî- de Takyecibaşı mahallesinde sâkine Aişe bt. Mehmed Subaşı nâm bikr-i bâliğa tarafından husûs-ı âti’l-beyânda da‘vâ ve ikāmet-i beyyineye vekîl olup nehc-i şer‘î üzre vekâleti sâbite olan Ömer Halîfe b. Mustafa nâm kimesne Dîvân-ı Hümâyûn-ı sa‘âdet-makrûn-ı sultânîde, işbu orta boylu açık kaşlı elâ gözlü yüzünde eser-i cederi olan Rûsiyyetü’l-asl Nâzenîn bt. Abdullah mahzarında üzerine da‘vâ eyleyip, müvekkilem mezbûre Aişe’nin babası olup mukaddemâ müteveffâ olan mezkûr Mehmed Subaşı b. Keyvan câriye-i mezkûreyi bin otuz altı senesi Zilka‘desi evâsıtında iştirâ ve kızı mezkûre Aişe’ye sagīre iken hibe-i şer‘iyye ile hibe ve temlîk edip, hattâ mezkûr Mehmed Subaşı müteveffâ oldukda li-eb kızkarındaşı Raziye nâm hâtun tarafından vekâleten hâzır bi’l-meclis olan zevci Mehmed Beşe b. Abdullah nâm kimesne hibe-i merkūmeyi inkâr ve müvekkilesinin câriye-i mezkûreden hisse-i şer‘iyyesin taleb ettikde mezkûre Aişe’nin vâlidesi ve kıbel-i şer‘den mansûbe vasîsi olan Ümmü Gülsüm bt. Hasan nâm hâtun vech-i meşrûh üzre câriye-i merkūme, mezbûre Aişe’nin mülk-i mevhûbu olduğun ol zamânda Kassâm-ı askerî huzûrunda vech-i meşrûh üzre isbât edip mûcibi ile hükm olunmağın, mezkûre Nâzenîn ile’l-ân mezkûre Aişe’nin mülk-i mevhûbu olmak üzre zimmetinde iken târih-i kitâbdan bir aydan mütecâvizdir rıkk üzre itâ‘atten imtinâ‘ eder, suâl olunup ihkāk-ı hak olunmak taleb ederim deyü hâlâ kassâm-ı askerî olan Hamdi Efendi’nin hat ve hâtemini müştemil mazmûnu tahrîr-i meşrûhuna muvâfık sûret-i hüccet-i şer‘iyye ibrâz eyleyip, mezkûre Nâzenîn’e suâl olundukda cevâbında, fi’l-vâki‘ ben mezkûr Mehmed Subaşı’nın câriye-i memlûkesi idim, lâkin beni vefâtından üç ay mukaddem otuz yedi Recebü’l-müreccebinde i‘tâk etmişdi. Mukaddemâ kızı mezkûre Aişe’ye hibe-i şer‘iyye ile hibe ve temlîk eyleyip ba‘dehû vech-i meşrûh üzre isbât-ı hibe-i şer‘iyye vechile hükm olunduğu ma‘lûm[um] değildir deyü mazmûn-ı sûret-i hüccet-i mastûreyi inkâr etmeğin, vekîl-i mesfûrdan da‘vâsına muvâfık ve mazmûn-ı hüccet-i mesfûreye mutâbık beyyine taleb olundukda, zeylinde mastûrü’l-esâmî olan Müslimîn’den Mustafa Bey b. Mehmed el-Cündî ve Mehmed Efendi b. Musa nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘e hâzırân olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î, fi’l-vâki‘ mezkûr Mehmed Subaşı câriye-i mezkûre Nâzenîn’i bin otuz altı senesi Zilka‘desi evâsıtında iştirâ ve kızı mezkûre Aişe’ye sagīre iken hibe-i şer‘iyye ile hibe ve temlîk etmekle mülk-i mevhûbu olup ba‘de vefâtihî kızkarındaşı mezkûre Raziye tarafından zevci mezkûr Mehmed Beşe vekâleten câriye-i merkūmeden hisse-i şer‘iyyesin taleb ettikde, mezkûre Aişe’nin vâlidesi [ve] vasîyy-i şer‘iyyesi mezkûre Ümmü Gülsüm Hâtun ol zamânda kassâm-ı askerî huzûrunda câriye-i mezkûre, merkūme Aişe’nin vech-i meşrûh üzre mülk-i mevhûbu olduğunu vech-i şer‘î üzre isbât edip mûcebiyle hükm olundu. Biz bu husûsda bu vech üzre sûret-i hüccet-i mastûrenin mazmûnuna şâhidleriz, şehâdet dahi ederiz deyüp edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde, ba‘de ri‘âyet-i şerâiti’l-kabûl şehâdetleri makbûle olmağın mûcebiyle mezkûre Nâzenîn müvekkile-i mezbûre Aişe’nin câriye-i mezkûre-i memlûkesi olmak üzre hükm olunup mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Mehmed Ağa reisü’l-muhzırîn, Mehmed Beşe b. Mehmed Yusuf çukadâr, Veli Halîfe b. Abdullah, Ahmed Bey b. Abdullah, Mustafa b. İbrahim el-Müderris, Halil b. ( ), İskender Bey b. Şaban, es-Seyyid Mehmed b. es-Seyyid Abdülcebbar, Ahmed b. İbrahim el-Kâtib, Mustafa b. Yusuf, Mustafa Bey b. ( ) el-bevvâbü’s-sultânî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 272 - Hüküm no: 293 - Orijinal metin no: [60a-1])﻿

﻿

﻿

294. Hüküm

El-Hâc Pîrî Bey b. Sefer’in evini kızı Fâtıma Hatun’a sattığı

Dârü’s-saltanati’s-seniyye mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Yedi Kule nâm mevzi‘ kurbundaki Mirahor mahallesi ahâlîsinden olan tabbâh-ı sultânî el-Hâc Pîrî Bey b. Sefer meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâya hâzır olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i merkūmede vâki‘, fevkānî üç beyti, tahtânî bir beyti, mutfağı, kileri, selâmlığı, su kuyusunu, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireli avluyu hâvî olan, bir tarafdan bâi‘-i mezbûr mülkü, diğer tarafdan zimmî Boğçelo mülkü ve zimmî Şatraz mülkü ve tarafeynden de tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘-i menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla râyicü’l-vakt yirmi dokuz bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla bâ‘isetü’l-kitâb Fâtıma Hâtun nâm sulbiye kızına îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ile bey‘ eylediğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mezbûre Fâtıma Hâtun da kendi mâlıyla ve kendisi için menzili mezbûru ondan iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, müşteriye-i merkūme tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’t-tâsi‘ min şehri Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hızır Efendi b. Abdurrahman el-Hatîb, Ali Efendi b. Mahmud imâm-ı mahalle, Mehmed b. Mustafa el-İmâm, Mehmed b. Süleyman el-İmâm, Osman Beşe b. Mehmed er-Râcil, İbrahim b. Hüdâverdi, Sübhanverdi b. Abdülganî, Osman b. Abdi ed-debbâğ, Hüseyin b. Ahmed, Mustafa b. İbrahim ser-bölük, Ferhad b. Abdullah, Yusuf Bey b. Şaban

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 274 - Hüküm no: 294 - Orijinal metin no: [60b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

295. Hüküm

Hayim ve İsak’ın Mahmud Beşe b. Mustafa’ya borçlu olduğu

Mahmiye-i Kostantıniyye’de yahud mahallâtından olup Argon cemâ‘atinden olan Hayim v. Mosi nâm Yahudi ile şerîki olup Balıkpazarı mahallesinden ve Sebatay cemâ‘atinden olan İsak v. Harun nâm Yahudi meclisi şer‘-i hatîr-i lâzımü’t-tevkīrde, dergâh-ı âlî yeniçerilerinden işbu hâfızu’l-kitâb Mahmud Beşe b. Mustafa nâm kimesne mahzarında bi tav‘ihâ ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mezbûr Mahmud Beşe’ye ber vech-i iştirâk nev‘i ve zirâ‘ı beynimizde ilm-i şer‘î ile ma‘lûm çuka bahâsından târih-i kitâbdan yüz seksen gün tamâmına değin müeccel kırk üç bin akçe lâzımü’l-edâ deynimiz olmakla ve deyn-i merkūmun nısfı olan yirmi bir bin beş yüz akçesi târih-i merkūm ibtidâsından doksan gün tamâmında ve nısf-ı âharı olan yirmi bir bin beş yüz akçeyi dahi müddet-i merkūme ahırında bi’l-iştirâk edâ ve îfâya ta‘ahhüd eyledik dediklerinde, mukırrân-ı merkūmân Hayim ve İsak’ın minvâl-i muharrer üzre sudûr eden i‘tirâflarını dâyin-i merkūm Mahmud Beşe dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve bi’l-müşâfehe tahkīk edicek mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-hâmis aşer min şehri Rebî‘ilâhir min şuhûri sene selâsin ve erba‘în elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüseyin b. Ahmed, Yahya b. Zekeriya, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Mansur b. Hamza, Mehmed Beşe b. Yusuf er-Râcil, Behrâm Bey b. Abdüsselâm, Yusuf Bey b. Şaban, Yusuf b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 274 - Hüküm no: 295 - Orijinal metin no: [60b-2])﻿

﻿

﻿

296. Hüküm

Mahmud Efendi b. Mehmed Efendi’nin Rus asıllı kölesini âzat ettiği

Mahmiye-i Edirne sâbık kadısı olan umdetü’l-ulemâ’i’l-izâm kıdvetü’l-fuzalâ’i’l-kirâm zü’l-kadri’r-refî‘ ve’l-vecdi’l-menî‘ el-mahfûf bi sunûfi avâtıfi’l-meliki’l-gayyûr Hazreti Mahmud Efendi b. el-müvellâ el-merhûm Mehmed Efendi kıbelinden âtiyyü’z-zikr âzat ve tahrîr ikrârına vekâleti nehc-i şer‘î üzre sâbit olan fahrü’l-a‘yân Hasan Bey b. Mustafa meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, müvekkili mûmâ ileyhinin, kendisine rıkkını mu‘terif olan, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, beyaz tenli, sakallı, Rûsiyyü’l-asl hâfız-ı hâze’l-kitâb Sinan b. Abdullah nâm abd-i memlûkini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâtihi yevme yeztezıllü’l-mer’u tahte zılli sadakātihî âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf etti. Vâki‘ ikrâr tasdîk hakkı sâhibince tasdîk edildi. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn-i mükellefîn gibi hür oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mustafa Çelebi b. Tâceddin el-kadı, Ali Çelebi b. el-Müderris, Halil Bey, Ali Bey b. Nasuh, fahrü’l-kuzât Bestan Efendi b. ( ), zahrü’l-vülât Hüseyin Efendi, İskender Bey b. Şaban ve gayruhüm

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 275 - Hüküm no: 296 - Orijinal metin no: [60b-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

297. Hüküm

Aleksandra Vestiyar adlı zimmînin Mehmed Çelebi b. Ahmed’e borcu olduğu

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Yayla yokuşu mahallesi sükkânından olan Ömer b. Musa ve Ali b. Mehmed nâm kimesneler meclisi şer‘-i şerîfe -sânehallâhu te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzırân olup, husûs-ı âtiyyü’z-zikri münkir bulunan, mahmiye-i mezbûrede vâki‘ Fener Kapısı mahallesi sükkânından, Aleksandra Vestiyar nâm babası bundan akdem vilâyet-i Boğdan’da helâk olan Raksi nâm Nasrânî mahzarında ve hâlik-i mezbûrun kızı İsanya bt. Aleksandra nâm Nasrâniye kıbelinden vekâlet-i nehc-i şer‘î üzre sâbit olan Yani v. Yanos nâm Nasrânî mahzarında, mahmiye-i mezkûre mahallâtından Uzun Yusuf mahallesinde sâkin olan hâfız-ı kitâb Mehmed Çelebi b. Ahmed er-Râcil nâm kimesneden sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, bundan akdem mahmiye-i merkūmede vâki‘ …? Hânında sâkin olan tâcir Mehmed Çelebi b. Musa bize şâhid olmuşdur ki, müdde‘î-i mezkûr Mehmed Çelebi’nin, hâlik-i mersûm Aleksandra Vestiyar zimmetinde altı yüz yedi kıt‘a esedî kuruş hakkı vardır. Bunun dört yüz kuruşu deyn-i şer‘îden, yüz kuruşu iştirâ ettiği at semeninden, yüz yedi kuruşu beynlerinde ma‘lûm müşterâ-yı makbûz emti‘a-i mütenevvi‘a bahâsındandır. Zirâ‘ hâlik-i mesfûr Aleksandra Vestiyar hâl-i hayâtında müdde‘î-i mezkûra altı yüz yedi esedî kuruş borcu olduğunu ikrâr etmişdi. Bize şâhid olun dedi biz de onun şehâdetine şâhidleriz. Ebâ Eyyûb-i Ensârî -radiye anhu rabbuhü’l-bârî- mahallesinden Mustafa b. Abdullah nâm kimesne, münkireyn-i mezkûreyn mahzarlarında müdde‘î-i mezbûrdan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet etti ki, müdde‘î-i mesfûr Mehmed Çelebi’nin hâlik-i mezbûr Aleksandra Vestiyar zimmetinde altı yüz yedi kıt‘a esedî kuruş hakkı vardır. Bunun dört yüz akçesi deyn-i şer‘îden, bâkīsi ise at ve beynlerinde ma‘lûm olan müşterâ-i makbûz emti‘a bahâsındandır. Hâlik-i mezbûr Aleksandra Vestiyar hâl-i hayâtında altı yüz yedi kıt‘a esedî kuruş borcu olduğunu ikrâr etmişdir. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince deyn-i mesfûrun vâriseyn-i merkūmeynin zimmetinde borç olduğuna hükmedildi ve müdde‘î-i mezbûrdan vâriseyn-i mezkûreynin hâlik-i mesfûr babalarının terekesini kabz ettiklerine dâir ikāme-i beyyine taleb edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İskender Bey b. Şaban, Mehmed b. Ahmed, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Ali b. Hüseyin

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 275 - Hüküm no: 297 - Orijinal metin no: [61a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

298. Hüküm

Ömer ve Mustafa b. Murad’ın Mehmed b. Ahmed’in evini bey‘ bi’l-istiğlâl yoluyla satın aldıkları ve vadesi dolunca geri sattıkları

Mahmiye-i İstanbul’da Müftî Ali Çelebi mahallesinde mukaddemâ müteveffâ olan Murad b. ( ) nâm kimesnenin sulbî sagīr oğulları Ömer ve Mustafa’nın kıbel-i şer‘den mansûb vasîleri olan Hasan Bey b. Abdullah nâm [kimesne] mahfil-i kazâda, mahmiye-i mezbûrede Kâtib Kasım mahallesinde sâkin râfi‘ü’l-kitâb Mehmed b. Ahmed nâm mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm eyleyip, mesfûr Mehmed yedinden esbak bin kırk iki senesi Zilhicce’sinin yirminci gününde mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı Siyâmi Efendi b. Emir el-İmâm ve bir tarafı Abdurrahman Halîfe b. ( ) el-Müezzin mülkü ve bir tarafı Ahmed Ağa mülkü ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd büyût-ı müte‘addideyi müştemil olan mülk menzilini, bana altmış bin fıddî ve râyic fi’l-vakt akçeye bey‘-i şer‘le bey‘ edip ben dahi sagīreyn-i mezbûreyn mâllarıyla bi tarîki’l-istiğlâl iştirâ ve tahliye ve tarafeynden tekābuz-ı bedeleynden sonra yine menzili mezbûru târih-i mezkûrdan sene tamâmına değin on beş bin akçe ücret-i mu‘ayyene ile mezkûr Mehmed’e îcâr edip, ol dahi istîcâr etmişdi. Hâlâ asl-ı mâl-ı merkūmu ve târih-i kitâba gelince ücret-i menzili mastûru mezbûr Mehmed yedinden bi’t-tamâm alıp kabz eyleyip fekk-i rehin eyledim. Min ba‘d sagīreyn-i mezkûreynin menzili mezbûrda alâkaları kalmamışdır dedikde gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâili Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: İskender Bey b. Abdullah, Yunus Bey b. Ali, Mehmed Bey b. Ahmed, Sinan b. Abdullah.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 276 - Hüküm no: 298 - Orijinal metin no: [61a-2])﻿

﻿

﻿

299. Hüküm

Mehmed Bey b. Ahmed’in evini Süleyman Ağa b. Nasuh’a sattığı

Kostantıniyye mahallâtından Kâtib Kasım mahallesinde sâkin olan Mehmed Bey b. Ahmed el-Cündî nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfe hâzır olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘, bir tarafdan bevvâb-ı sultânî Mustafa Bey b. Abdullah mülkü, diğer tarafdan Ahmed Ağa mülkü, öteki tarafdan merhûm Şehzâde Sultan Mehmed Hân -tâbe serâhû- vakfı ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan, iç ve dış avlulu, iç avlusu fevkānî iki beyti, iki selâmlığı, mutfağı, iki helâyı, su kuyusunu, eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi müştemil, dış avlusu ise fevkānî iki beyti, diğer fevkānî iki sagīr beyti, selâmlığı ve helâyı hâvî bulunan cemî‘-i menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkıyla râyicü’l-vakt yüz otuz beş bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla hâfız-ı hâze’l-kitâb umdetü’l-emâcid ve’l-ekârim câmi‘u’l-mehâmid ve’l-mekârim Küçük mirahoru Süleyman Ağa b. Nasuh’a îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mezbûr Süleyman Ağa da kendi mâlıyla ve kendisi için menzili merkūmu ondan iştirâ etti. Vâki‘ ikrâr, müşterî-i müşârun ileyh kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında sâlifü’z-zikr ikrârı tasdîka vekâleti Mehmed Çavuş b. Abdullah ve Yusuf Çavuş b. Cafer nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan fahrü’l-cuyûş Ali Çavuş b. İsâ tarafından tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâsıtı Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Siyami Efendi b. el-İmâm, Ali Çavuş b. ( ), Aydın Ağa b. ( ), Mehmed Çavuş b. ( ), Dilaver Ağa b. sarrâc başı, Hüseyin Çelebi b. el-Cündî, Abdurrahman Halîfe el-Müezzin, Abdi Beşe b. ( ), Receb b. ed-dellâl, Mustafa Bey el-bevvâbü’s-sultânî, el-Hâc Yusuf b. ( ), Mustafa Beşe b. er-Râcil, Osman Beşe b. er-Râcil, Mehmed Çelebi el-Kâtib, Ahmed Ağa b. el-Müezzin, el-Hâc Hasan b. Hüseyin

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 277 - Hüküm no: 299 - Orijinal metin no: [61b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

300. Hüküm

Kurd Ağa b. Abdülmennân’ın evini oğlu Abdülbâki Çelebi’ye hibe ettiği

Mahmiye-i Galata kazâsına tâbi‘ Sarıyar nâm karye sâkinlerinden fahrü’l-akrân Kurd Ağa b. Abdülmennân nâm tabbâh-ı sultânî meclisi şer‘-i celîlü’ş-şânda, sulbî oğlu râfi‘ü’l-kitâb Abdülbâkī Çelebi nâm şâb mahzarında ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î eyleyip hâlâ silk-i mülk-i sahîhime dâhil olup karye-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı hâlâ Kapıcılar kethüdâsı Hasan Ağa b. Abdullah mülkü ve bir tarafı Kerestecizâde Mehmed Beşe b. ( ) mülkü ve bir tarafı sâhil-i bahr ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd bir bâb fevkānî ve bir bâb tahtânî beyti ve iki su kuyusunu ve ayazma ve eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi ve bağı çayırlı hadîkayı müştemil olan menzili cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ile oğlum mezkûr Abdülbâkī Çelebi’ye hibe-i sahîha-i şer‘iyye ile ba‘de’t-tahliye hibe ve teslîm ve temlîk eyleyip, ol dahi vech-i meşrûh üzre ittihâb ve kabz ve kabûl eyledi ve menzili mezbûrun hadd-i sâlisi olan sâhil-i bahre karîb mahalde deryâ içinde olup tasarrufu hakk-ı sırfım olan dalyanın dahi hakk-ı tasarrufu[nu] mezbûr Abdülkādir Çelebi’ye tefvîz eyleyip, ol dahi tefevvuz ve kabûl eyledi. Ba‘de’l-yevm menzili mahdûd-ı mezbûr mezkûr Abdülbâkī Çelebi’nin mülk-i mevhûbu ve zikr olunan dalyanın dahi hakk-ı tasarrufuna keyfe mâ yeşâ mutasarrıf olsun dedikde, ba‘de’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: El-Hâc Sefer b. Abdullah, Cafer Ağa b. Süleyman, Mehmed Bey b. Hasan el-Cündî, Mustafa b. Abdullah et-tabbâh-ı sultânî.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 278 - Hüküm no: 300 - Orijinal metin no: [61b-2])﻿

﻿

﻿

301. Hüküm

Raziye bt. Abdullah’ın Sertabi ve Rahime adlı cariyeler üzerinde hakkı kalmadığı

Mahmiye-i Kostantıniyye’de Tahtaminâre mahallesinde bundan akdem müteveffât olan Raziye bt. Abdullah nâm Hâtun’un muhallefâtı bi’l-inhisâr zevc-i metrûkü Beyzâde Mehmed Çavuş b. Abdullah nâm kimesne ile mevlâ-yı mu‘takı Mehmed Çavuş b. Ramazan nâm kimesnenin li-ebeveyn ammi oğlunun oğlu ve usûbet-i nesebiyye ile vârisi olan Mehmed Çelebi b. Abdişah nâm kimesneye intikāl eylediği zâhir ve müte‘ayyin oldukdan sonra medîne-i Ebâ Eyyûb el-Ensârî mahallâtından Kasım Paşa mahallesinde sâkin olan Pürkadem Mehmed Çelebi meclisi şer‘-i hatîrde işbu bâ‘isiyetü’l-kitâb Sertabi bt. Abdullah ve Rahime bt. Abdullah nâm hâtunlar mahzarlarında takrîr-i da‘vâ edip merkūmetân Sertabi ve Rahime mukaddemâ mûrisem müteveffât-ı mersûme Raziye Hâtun’un câriye-i memlûkeleri olup, ba‘de vefâtihâ muhallefâtının nısfı zevci merkūm Beyzâde Mehmed Çavuş’a ve nısf-ı âharı bana intikāl etmeğin merkūmetândan nısıf hissemi taleb ederim dedikde, gıbbe’s-suâl merkūmetân Sertabi ve Rahime cevâblarında, fi’l-vâki‘ mukaddemâ merkūme Raziye Hâtun’un câriye-i memlûkeleri idik, lâkin merkūme Sertabi’yi seyyidemiz merkūme Raziye Hâtun bundan esbak zevc-i nâkihi olan Mehmed b. Abdullah el-Hammâmî ile ber vech-i iştirâk on altı bin akçeye iştirâ edip ba‘dehû merkūme Raziye Hâtun semen-i merkūmun nısfı olan sekiz bin akçeyi zevci merkūm Mehmed’in yedinden alıp kabz edip merkūme Sertabi ile mezbûre Rahime ba‘de’l-yevm zevcim merkūm Mehmed’in câriye-i memlûkeleridir benim alâkam yokdur deyü hüccet ettirmekle mersûme Raziye Hâtun’un bizde alâkası kalmayıp biz hâlâ mu‘takayız deyü sene ihdâ ve erba‘în ve elf Zilka‘de’sinin evâili târihiyle müverraha ve ol târihde mahmiye-i merkūmede Balat mahkemesinde nâibü’ş-şer‘ olan Nuh b. eş-Şeyh Sinan imzâsıyla mümzât ve mefhûmu takrîr-i meşrûhlarına mutâbıka ve müdde‘âlarını nâtıka hüccet-i şer‘iyye ibrâz eylediklerinde, gıbbe’s-suâl ve akībe’l-inkâr, mazmûn-ı hüccet-i merkūmeye mutâbıka beyyine taleb olundukda, udûl-i Müslimîn’den ve zeyl-i kitâb-ı merkūmda mastûretü’l-esâmî olan Müslimîn’den Fazlullah Beşe b. Mehmed er-Râcil ve Abdi b. Ramazan nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde hâzırân olup gıbbe’l-istişhâd, min külli’l-vücûh mazmûn-ı hüccet-i merkūmeye mutâbık edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde, ba‘de ri‘âyet-i şerâiti’l-kabûl şehâdetleri makbûle olup müteveffât-ı merkūme Raziye Hâtun’un merkūmetân Sertabi ve Rahime’de bir vechile alâkası kalmadığı müte‘ayyin olıcak, merkūm Mehmed Çelebi bi gayri vech-i şer‘î ta‘arruzdan men‘ olunup, mâ vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mehmed b. Mehmed el-İmâm, Abdülbâkī b. Ahmed el-Müezzin, Mehmed b. Cafer, Mehmed b. Abdullah er-Râcil, Hasan Beşe b. Ali er-Râcil, Ahmed Çelebi b. Mehmed, Ali b. Ahmed, Ahmed Beşe b. Abdullah er-Râcil, Mehmed b. Şaban, Hüseyin b. Hamza.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 278 - Hüküm no: 301 - Orijinal metin no: [62a-1])﻿

﻿

﻿

302. Hüküm

Canfeda bt. Abdullah’ın terekesinden Raziye bt. Mehmed Çavuş’un zimmetinin ibrâ edildiği

Medîne-i Ebâ Eyyûb el-Ensârî -radiye anhu Rabbuhü’l-bârî- de Kasımpaşa mahallesinde sâkin Mehmed Beşe b. Abdi nâm râcil mahfil-i kazâda, mahmiye-i İstanbul’da Tahtaminâre mahallesinde sâkin iken müteveffâ olan Mehmed Çavuş b. Abdullah nâm kimesnenin sulbiye sagīre kızı Raziye’nin meclisi şer‘den mansûb vasîsi olan râfi‘ü’l-kitâb Mahmud b. Abdullah nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm eyleyip mukaddemâ zikr olunan Tahtaminâre mahallesinde müteveffât olan Canfeza bt. Abdullah nâm hâtun babam mesfûr Abdi Şâh’ın ibn-i ammi olan diğer Mehmed Çavuş b. Ramazan nâm kimesnenin mu‘tekası olmakla verâseti, usûbet-i nesebiyye cihetinden bana ve zevci sagīre-i mezkûrenin babası mezkûr Mehmed Çavuş’a münhasıra olup, muhallefâtının nısfı bana ve nısfı mesfûr Mehmed Çavuş’a isâbet etmiş iken mezkûr Mehmed Çavuş müteveffâ-yı mesfûrun cümle altmış bin akçelik muhallefâtına vaz‘-ı yed ve benim verâsetimi ketm edip ve emîn-i beytülmâli için sekiz bin akçe ile def‘ ve iskāt etmeğin mâ‘adâsı olan elli iki bin akçe nısfını dahi kendisi ihlâk eylediğine mahzar-ı Müslimîn’de i‘tirâfından sonra müteveffâ olup, terekesine vasîyy-i mezbûr vâzı‘u’l-yed olmağın hâlâ mesfûr Mehmed Çavuş’un vech-i meşrûh üzre müteveffât-ı merkūmenin muhallefâtından makbûzu olan meblağ-ı mezbûrdan hisse-i şer‘iyyemi vasîyy-i mezbûrdan vech-i meşrûh üzre verâset-i mahkiyyem hasebiyle taleb eylediğimde, ba‘de’l-inkâr isbât sadedinde olup nizâ‘ ve husûmet üzre iken tavassut-ı Müslimîn ile beynimizde musâlaha vâki‘ olup ve sulh sagīre-i mezkûreye enfa‘ olmağın, vasîyy-i mezbûr ile merkūme Canfedâ’nın terekesinden müteveffâ-yı mezbûr Mehmed Çavuş’un makbûzu olan nısıf hisse-i şer‘iyyemi sekiz bin akçe üzerine inşâ-i akd-i sulh-ı şer‘î eyleyip, bedel-i sulh olan meblağ-ı mezbûr sekiz bin akçeyi yedinden bi’t-tamâm alıp kabz edip, merkūme Canfedâ’nın muhallefâtına müte‘allik da‘vâ ve talebden sagīre-i mezkûrenin zimmetini ibrâ-i küllî ile ibrâ ve iskāt eyledim dedikde, ba‘de’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-akrân Ahmed Ağa el-müteferrika, Hüseyin Bey b. Hamza, Fazlullah Beşe b. Mehmed er-Râcil, İbrahim Çelebi b. Şaban, Abdi b. Ramazan, el-Hâc Salim b. Mehmed, Hüseyin b. Kasım, Mehmed b. Mehmed el-İmâm, Abdülbâkī b. Mehmed el-Müezzin, Hasan b. Ali er-Râcil, Ali b. Ahmed, Fazlullah b. Mehmed ve gayruhüm.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 279 - Hüküm no: 302 - Orijinal metin no: [62a-2])﻿

﻿

﻿

303. Hüküm

Abdülaziz Efendi’nin Müstesna Ali Çelebi Vakfı’na olan borcunu ödediği

Mahmiye-i İstanbul’da Müstesna Ali Çelebi Vakfı’na hâlâ mütevellî olan el-Hâc Piyâle b. Abdullah nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde, sâbıkan Mekketü’l-mükerreme -şerrefehümu’llâhû te‘âlâ ilâ yevmi’l-kıyâme-kadısı olan umdetü’l-ulemâ ve’l-hükkâm kıdvetü’l-fuzalâ’i’l-kirâm Abdülaziz Efendi b. el-merhûm tavru’l-fezâ’il? ve bahrü’l-ulûm Hüsameddin Efendi muvâcehelerinde ikrâr-ı sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î eyleyip, vakf-ı mezbûr mâlından müşârunileyh efendi hazretleri uhdelerinde on bin fıddî ve râyic fi’l-vakt akçe deyn-i şer‘î olup, hâlâ meblağ-ı mezbûr on bin akçeyi rıbhı ile bi’t-tamâm yedlerinden vakf için istîfâ ve kabz eyledim dedikde, gıbbe’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâili Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Zahrü’l-akrân Ali Efendi b. Bâli, Nuh Efendi b. Mehmed el-Müderris, Osman Çelebi b. Süleyman, İskender Bey b. Şaban, el-Hâc Abbas b. İbrahim.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 280 - Hüküm no: 303 - Orijinal metin no: [62b-1])﻿

﻿

﻿

304. Hüküm

Şerife Asiye Hatun bt. İsa’nın evini el-Hâc Piyâle b. Abdullah’a sattığı

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Molla Hüsrev mahallesinde sâkine olan Şerife Asiye Hâtun bt. İsâ nâm hâtun, meclisi şer‘-i şerîfe -sânehu’llâhü te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘, bir tarafdan ( ) mülkü, diğer tarafdan ( ) mülkü, öteki tarafdan ( ) mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘-i menzilini cümle tevâbi‘ ve levâhıkı ile râyicü’l-vakt on bin akçe semen-i mu‘ayyen-i makbûzla mahmiye-i mezbûrede vâki‘ merhûm Müstesna? Ali Çelebi Vakfı’na mütevellî olan hâfız-ı hâze’l-kitâb el-Hâc Piyâle b. Abdullah nâm kimesneye bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf eyledi. Bâyi‘-i mezkûrun menzili merkūmu icâreye almak istemesi üzerine mütevellî-i mezkûr ba‘de’t-tahliye ve’t-tekābuz zeyilde mezkûr senenin gurre-i Muharremi harâmından bir sene tâmamına bin yedi yüz elli akçe ücret-i kirâ ile icâreye verdi. Vâki‘ ikrâr, tasdîk hakkı sâhibince bi’l-muvâcehe tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’r-râbi‘ aşer min Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Es-Sâbikūn el-mezbûrûn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 281 - Hüküm no: 304 - Orijinal metin no: [62b-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

305. Hüküm

İbrahim Subaşı b. Kurd’un kendi mülkü zannettiği eve yaptığı masrafın tesbiti

Mahmiye-i İstanbul’da Davud Paşa mahallesinde mukaddemâ müteveffâ olan merhûm Selim Çelebi b. Hasan nâm râcilin ammi kızları ve zât-ı rahm cihetinden vâriseleri olan râfi‘atü’l-kitâb Saliha bt. Pîrî ve Kâmile bt. Karagöz nâm hâtunlar meclisi şer‘-i şerîfde takrîr-i kelâm ve bast-ı merâm eyleyip, mûrisimiz müteveffâ-yı mesfûrdan bize intikāl edip mahalle-i mezbûrede vâki‘ ma‘lûmü’l-hudûd menzile mukaddemâ hâzır bi’l-meclis olan İbrahim Subaşı b. Kurd nâm kimesne mülk-i müşterâsı olmak zu‘muyla vaz‘-ı yed ve ba‘zı ebniye ihdâs eyleyip ba‘dehû biz menzili mezbûra da‘vâ-yı istihkāk ve isbât ve yedinden emr-i şer‘le ahz ve nez‘ eylediğimizde, ebniye-i muhdesenin mezkûr İbrahim Subaşı’ya maklû‘an kıymeti verilmek lâzım olmağın mezbûr İbrahim Subaşı bizim gaybetimizde menzili mezbûrun imâret ve meremmetine harc ve sarf eylediği meblağı keşf ve tahrîr ettirip bize gadr etmeğin tekrâr müdâhale-i ferde tahammülü görülüp ve ta‘yîn olunmak matlûbumdur dediklerinde, kıbel-i şer‘-i şerîfden Hüseyin Efendi b. Mehmed ve hâssa mi‘mârlardan Üstâd Musli Çelebi b. Hüsameddin irsâl olunup onlar dahi zeyl-i mastûrü’l-esâmî olan Müslimîn ile menzili mezkûra varıp mesfûr İbrahim Subaşı mahzarında menzili mezbûrun tecdîd ve ta‘mîr olunan yerlerine nazar ve mi‘mâr-ı mezkûr mesâha eyledikde, tûlen iki zirâ‘ ve kadden dört zirâ‘ hesâb-ı şatrancî üzre yirmi dört zirâ‘ şatranc duvarın her zirâ‘ına yirmişer akçeden altı yüz akçe tûlen yirmi zirâ‘ ve arzan beş zirâ‘ hesâb-ı mezkûr yüz beş zirâ‘ sakfın her zirâ‘ına yirmi beş akçeden iki bin yüz akçe ve hesâb-ı mezkûr üzre yirmi dokuz zirâ‘ tuğla duvara yirmi beşer akçeden yedi yüz yirmi beş akçe ve yüz zirâ‘ sıvanın her zirâ‘ına beş akçeden beş yüz yirmi beş akçe ve otuz yedi zirâ‘ sürh boyalı tavanın her zirâ‘ına otuz beş akçeden bin iki yüz doksan beş akçe ve yirmi dört aded tahta perdesine on beş akçeden üç yüz altmış akçe ve iki pencere demirlerine ve camlarına altı yüz akçe ve kırk aded döşeme tahtayı yirmi beş akçeden sekiz yüz akçe ve yirmi iki taş duvara kırkar akçeden sekiz yüz seksen akçe ve yirmi aded döşeme tahtasına onar akçeden dört yüz akçe ve on beş aded kestane tahtasına dörder akçeden altmış ve yirmi altı aded karadeniz tahtasına on ikişer akçeden üç yüz on iki akçe ve masdara kapıya beş yüz akçe orta kapıya iki yüz akçe ve kırk beş zirâ‘ taş duvara her zirâ‘ı otuz beş akçeden bin yüz doksan beş akçe ve zîr-i zemînin otuz zirâ‘ molozuna altmış akçeden iki bin iki yüz seksen akçe ve zîr-i zemînin malzemesine ve toprağın ihrâcına altı yüz akçe üstâdiye ve ırgādiyesiyle [63a] cem‘an on üç bin sekiz yüz otuz iki akçeye ancak tahammülü vardır deyü mi‘mâr-ı mezbûr ve sâir Müslimîn tahmîn-i sahîh ile tahmîn ettiklerinde, vâki‘ hâli müşârunileyh efendi mahallinde tahrîr ba‘dehû meclisi şer‘de ihbâr etmeğin, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Osman Beşe b. Abdullah, Mehmed Beşe b. Bâli, Sinan b. Abdullah, Mehmed Bey b. Osman el-bevvâbü’s-sultânî, Ahmed Efendi b. (...), Mustafa b. Mehmed.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 281 - Hüküm no: 305 - Orijinal metin no: [62b-3])﻿

﻿

﻿

306. Hüküm

Asiye Hatun bt. Ahmed Efendi’nin Rus asıllı cariyesini âzat ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Âşık Paşa mahallesinde sâkine olan fahrü’l-muhadderât Asiye Hâtun bt. Ahmed Efendi kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr âzat ve tahrîr ikrârına vekâleti kendisini ma‘rifet-i şer‘iyye ile tanıyan, mahalle-i merkūme ahâlîsinden udûlden Abdüllatîf Efendi b. Siyami ve Hüseyin Ağa b. Hasan nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan kıdvetü’l-kuzât, umdetü’l-vülât Salih Efendi b. el-müvellâ merhûm Mustafa Efendi meclisi şer‘-i şerîf-i şâmih-i imâd ve mahfil-i dîn-i münîf-i râsih-i evtâdda hâzır olup, müvekkile-i mersûmesinin, kendisine rıkkını mu‘terife bulunan, orta boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Rûsiyyetü’l-asl bâ‘isetü’l-kitâb Nevzâde bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi te‘âlâ ve taleben li-marzâtihi âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hurre oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî aşer min şehri Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsamzâde Osman Efendi, Çelebizâde Mehmed Efendi, Eminzâde Mustafa Efendi, Şeyhzâde Mehmed Efendi, Yusuf Bey b. Şaban, Piyâle Çavuş b. Abdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 283 - Hüküm no: 306 - Orijinal metin no: [63a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

307. Hüküm

Asiye Hatun bt. Ahmed Efendi’nin Rus asıllı cariyesini âzat ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Âşık Paşa mahallesinde sâkine olan fahrü’l-muhadderât Asiye Hâtun bt. Ahmed Efendi kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr âzat ve tahrîr ikrârına vekâleti kendisini ma‘rifet-i şer‘iyye ile tanıyan, mahalle-i merkūme ahâlîsinden udûlden Abdüllatîf Efendi b. Siyami ve Hüseyin Ağa b. Hasan nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan kıdvetü’l-kuzât, umdetü’l-vülât Salih Efendi b. el-müvellâ merhûm Mustafa Efendi meclisi şer‘-i şerîf-i şâmih-i imâd ve mahfil-i dîn-i münîf-i râsih-i evtâdda hâzır olup, müvekkile-i mersûmesinin, kendisine rıkkını mu‘terife bulunan, uzun boylu, açık kaşlı, elâ gözlü, Rûsiyyetü’l-asl hâfızatü’l-kitâb Harman bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini hasbeten lillâhi’l-azîm ve taleben li-sevâbihi’l-cesîm âzat ve tahrîr ettiğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf etti. Câriye-i mezbûre bu sûretle sâir harâir-i asliyyât-ı mükellefât gibi hurre oldu. Efendilerin âzatlı köleleri üzerinde şer‘an sâhib oldukları velâ hakkından gayrı üzerinde kimesnenin bir hakkı kalmadı. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî aşer min şehri Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: el-Mezbûrûn

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 283 - Hüküm no: 307 - Orijinal metin no: [63a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

308. Hüküm

Mehmed Ağa b. Abdülmennân’ın hak iddia ettiği evle ilgili olarak Mustafa Ağa b. Yusuf’a yönelik iddiasından vazgeçtiği

Mahmiye-i Galata hâricinde kasaba-i Tophâne mahallâtından Mehmed Ağa mahallesinde dergâh-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- müteferrikalarından fahrü’l-akrân Mehmed Ağa b. Abdülmennân nâm kimesne mahfil-i kazâda, bi’l-fi‘il bostancılar kethüdâsının başhasekisi olan fahrü’l-emâsil ve’l-akrân Mustafa Ağa b. Yusuf mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm eyleyip mukaddemâ mahmiye-i İstanbul’da Nişancı Paşa[-yı] atîk mahallesinde vâki‘ bir tarafı İbrahim Paşa b. Abdullah mülkü ve bir tarafı Mustafa b. Ali mülkü ve bir tarafı Nikola v. Yani mülkü ile mahdûd fevkānî ve tahtânî büyût-ı müte‘addide ve bir sofa ve bi’r-i mâ ve ahırı ve eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmire hâvî hadîkayı müştemil mülk menzilimi, bundan mukaddem hâlâ Trablus Defterdârı olan Mahmud Efendi’ye bey‘-i bât ile bey‘ edip ve ba‘de’l-iştirâ semen[ini] kabz eyleyip ol dahi menzili mezbûru müşârunileyh Mustafa Ağa’ya bey‘-i kat‘î ile bey‘ ve teslîm ve ba‘de’l-iştirâ kabz-ı semen etmekle mülk-i mahzı olmuş iken menzili mezbûra da‘vâ-yı istihkāk etmiş idim, hâlâ da‘vâ-yı mezkûreden ferâğ ve müşârunileyh Mustafa Ağa’nın husûs-ı merkūma müte‘allik da‘vâ ve talebden zimmetini ibrâ-i küllî ile ibrâ eyledim dedikde, ba‘de’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ahmed Çavuş b. Abdullah, Mustafa Efendi b. Bâli, Mehmed Çavuş b. Ali el-Mübâşir, Ahmed Bey b. Ali.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 284 - Hüküm no: 308 - Orijinal metin no: [63a-3])﻿

﻿

﻿

309. Hüküm

Asiye Hatun bt. Ahmed Efendi’nin Rus asıllı cariyesini tedbîr yoluyla âzat ettiği

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Âşık Paşa mahallesinde sâkine [olan fahrü’l-muhadderât Asiye Hâtun bt. Ahmed Efendi kıbelinden] hasm-ı şer‘î mahzarında âtiyyü’z-zikr âzat ve tahrîr ikrârına vekâleti kendisini ma‘rifet-i şer‘iyye ile tanıyan, mahalle-i merkūme ahâlîsinden udûlden Abdüllatîf Efendi b. Siyami ve Hüseyin Ağa b. Hasan nâm kimesnelerin şehâdetleri ile sâbit olan kıdvetü’l-kuzâti’l-kirâm Salih Efendi b. el-müvellâ merhûm Mustafa Efendi meclisi şer‘-i şerîf-i şâmih-i imâd ve mahfil-i dîn-i münîf-i râsih-i evtâdda hâzır olup, müvekkile-i merkūmesinin, kendisine rıkkını mu‘terife bulunan, sagīre, açık kaşlı, gök gözlü, Rûsiyyetü’l-asl râfi‘atü hâze’l-kitâb Perihan bt. Abdullah nâm câriye-i memlûkesini mutlak tedbîr ile tedbîr eylediğini bi’l-vekâle ikrâr ve i‘tirâf etti. Efendisi ecel şerbetini içip rabbine kavuştuğunda câriye-i mezbûre sâir harâir-i asliyyât gibi efendisinin sülüs-i mâlından âzat olacaktır. Vâki‘ ikrâr, câriye-i mezkûre tarafından vicâhen ve şifâhen tasdîk edildi. Cerâ zâlike ve hurrire fi’l-yevmi’s-sânî aşer min Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Hüsamzâde Osman Efendi, Çelebizâde Mehmed Efendi, Eminzâde Mustafa Efendi, Şeyhzâde Mehmed Efendi el-kadı, Piyâle Çavuş b. Abdullah, Yusuf Bey b. Şaban, Behrâm Bey b. Abdullah el-muhzır, kâtibü’l-hurûf Nakībzâde Bursevî Seyyid Mehmed

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 284 - Hüküm no: 309 - Orijinal metin no: [63b-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

310. Hüküm

Ali Bey b. Nesimi’nin Rahime Hatun’un vekili olduğu

Diyâr-ı şarkiyyede vâki‘ medîne-i Musul mahallâtından Circis Peygamber mahallesi ahâlîsinden olup bundan akdem müteveffâ olan Hüseyin Çelebi b. Cemaleddin el-Bağdâdî’nin sulbiye kızı olup mahalle-i merkūmede sâkine olan Rahime nâm hâtun tarafından âti’z-zikr olan bir bâb vakıf menzil ile bir bâb dükkânın hakk-ı tasarrufunu tefvîze ve bedel-i tefvîzi kabza vekîl olan Ali Bey b. Nesimî nâm kimesne meclisi şer‘de, işbu hâfızu’l-kitâb Mehmed Çavuş b. Abdullah nâm mahzarında bi’l-vekâle ikrâr ve takrîr-i kelâm edip, mahmiyye-i Kostantıniyye’de merhûm Mehmed Paşa-yı Velî Vakfı’ndan merhûm-ı müşârunileyhin câmi‘-i şerîfi mahallesinde hamam mukābelesinde Acıçeşme üzerinde vâki‘ müte’ehhil odalarından olup mâh be mâh kırk beş akçe icâre-i müeccelesi olan ma‘lûmü’l-hudûd olan bir bâb berber dükkânı bundan akdem ücret-i mu‘accele ve mâh be mâh seksen akçe icâre-i müeccele ile merkūm Hüseyin Çelebi’nin yedinde ve taht-ı tasarrufunda olup, ba‘de vefâtihî bi hasebi’l-kānûn sulbiye kızı müvekkile-i merkūme Rahime Hâtun’a intikāl eyledikde, merkūme Rahime Hâtun dahi zikr olunan üç bâb odanın bir bâb berber dükkânının hakk-ı tasarrufunu bedel-i mu‘ayyen mukābelesinde tefvîz ve teslîm ve bedel-i merkūmu ahz ve kabza beni nâib-i menâb nasb etmekle, ben dahi gelip zikr olunan üç bâb oda ve bir bâb berber dükkânının hakk-ı tasarrufunu mütevellî-i vakf-ı merkūm olan İbrahim nâm kimesne ma‘rifetiyle mezbûr Mehmed Çavuş’a yüz yirmi beş bin akçe bedel-i mu‘accel mukābelesinde bi’l-vekâle tefvîz eylediğimde, mezbûr Mehmed Çavuş dahi vech-i meşrûh üzre tefevvuz ve kabûl eyledikden sonra bedel-i tefvîz olan sâlifü’z-zikr yüz yirmi beş bin akçeyi bi’t-tamâm ve’l-kemâl bana teslîm eyledi dedikde, mukırr-ı merkūm Ali Bey’i kelimât-ı meşrûhasında merkūm Mehmed Çavuş dahi bi’l-muvâcehe tasdîk ve vech-i muharrer üzre zikr olunan üç bâb oda ve bir bâb dükkânını bedel-i merkūm mukābelesinde tefevvuz ve kabûl edip bedel-i merkūmu bi’t-tamâm teslîm eylediğini tahkīk eyledikden sonra vekîl-i merkūm Ali Bey zikr olunan üç bâb oda ve bir bâb berber dükkânını merkūm Mehmed Çavuş’a teslîm murâd eyledikde, merkūm Mehmed Çavuş takrîr-i kelâm edip eğerçi merkūm Ali Bey zikr olunan üç bâb oda ve bir bâb berber dükkânının hakk-ı tasarrufunu merkūme Rahime Hâtun tarafından tefvîz ve teslîm ve bedelini kabza vekîl ve bu bedel-i merkūm mukābelesinde tefvîz etmekle ben dahi tefevvuz edip bedel-i merkūmu teslîm eyledim. Lâkin mezbûr Ali Bey’in vekâleti şer‘an sâbite olmamıştır deyü kabzdan imtinâ‘ edicek, gıbbe’l-istişhâd udûl-i Müslimîn’den merkūme Rahime Hâtun’un zâtını ma‘rifet-i şer‘iyye ile ârifân olup medîne-i merkūmede zikr olunan Circis Peygamber mahallesi ahâlîsinden olan Mehmed b. Kasım ve İmâm Avdeddin? mahallesi ahâlîsinden olan Kara Ahmed b. Mehmed Çavuş nâm kimesne li ecli’ş-şehâde hâzırân olup, fi’l-vâki‘ merkūme Rahime Hâtun zikr olunan üç bâb oda ve bir bâb berber dükkânının hakk-ı tasarrufunu bedel-i mu‘ayyen ile tefvîz eylemeye ve bedel-i tefevvuzü ahz ve kabza merkūm Ali Bey’i bizim huzûrumuzda vekîl ve nâib-i menâb nasb eyledi idi. Bu husûsa şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyü edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde, ba‘de ri‘âyet-i şerâiti’l-kabûl şehâdetleri makbûle olup mûcebiyle sıhhat-i vekâlet-i merkūmeye hükm ve mezbûr Mehmed Çavuş zikr olunan üç bâb oda ve bir bâb berber dükkânını kabza emr olunup, mâ hüve vaka‘a bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâsıtı şehri Rebî‘ilâhir min şuhûri li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Ali Efendi b. Ahmed el-müteferrika, Ramazan b. Osman min mahalle-i Kestel, Hasan b. Abdullah min mahalle-i Muhtesib Karagöz, el-Hâc Yusuf b. Abdullah min mahalleti’l-merkūme, Osman b. el-Hâc (…) [Mansur?] min mahalle-i Hoşkadem, Nasrullah b. Cemaleddin min mahalleti’l-merkūme, Süleyman b. Abdullah min mahalle-i Hoşkadem, Yusuf Bey b. Abdullah min mahalle-i Kurşunlu, Ali Çelebi b. Hamza el-ma‘rûf bi Mehterzâde, es-Seyyid Mehmed Çavuş b. Şaban, Yahya b. Mahmud el-Hatîb.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 285 - Hüküm no: 310 - Orijinal metin no: [63b-2])﻿

﻿

﻿

311. Hüküm

Kara Çelebi Mehmed Efendi’nin Rus asıllı kölesini tedbîr yoluyla âzat ettiği

Fahrü’l-kuzât Ali Efendi b. Üveys ve Hüseyin Bey b. Mustafa el-Cündî nâm kimesneler meclisi şerî‘at-i şerîfe-i garrâya hâzırân olup, âtiyyü’l-beyân müdde‘îye verâseti îcâbınca vâzı‘-ı yed olan ve husûs-ı âtiyyü’z-zikri inkâr eden, a‘lemü’l-ulemâi’l-izâm efdalü’l-fuzalâi’l-fihâm Hazreti Mehmed Efendi b. müvellâ-yı merhûm-ı mebrûr el-vâsıl ilâ rahmeti rabbihi’l-gafûr Mehmed Efendi eş-şehîr bi Kara Çelebi mahzarında, orta boylu, kara gözlü, Rûsiyyetü’l-asl hâfız-ı kitâb (…) b. Abdullah’dan sâdır olan da‘vâ-i sahîha-i şer‘iyyede gıbbe’l-istişhâd şöyle şehâdet ettiler ki, merhûm-ı mûmâ ileyh hâl-i hayâtı ve kemâl-i akl ve sıhhatinde, silk-i mülkünde bulunan abd-i mezbûrunu mevtimden kırk gün mukaddem hürsün diyerek tedbîr-i mukayyed ile tedbîr eylemişdi. Elân, mevlâ-yı mezbûr ecel şerbetini içip rabbine vâsıl oldu. Abd-i mezbûr bu sûretle sâir ahrâr-ı asliyyîn gibi hür oldu. Şehâdetleri ba‘de ri‘âyeti şerâiti’l-kabûl inde’ş-şer‘ makbûl ve mu‘teber olmağın mûcibince abd-i mezkûrun hürriyetine hükmedildi. Cerâ zâlike ve hurrire fî fî evâili Muharremi’l-harâm sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Sinan Efendi b. Mehmed, İbrahim Efendi b. Mehmed, Mustafa Efendi b. el-kadı, Ali Çelebi b. Osman el-Müderris, Mehmed Efendi b. Ali, Ali Bey b. Nasuh, Mustafa Çelebi b. Nasuh

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 286 - Hüküm no: 311 - Orijinal metin no: [64a-1, Arapça])﻿

﻿

﻿

312. Hüküm

İbrahim Subaşı b. Derviş Ağa’nın evini Mehmed Ağa b. Abdülmennân’a sattığı

Mahmiye-i Kostantıniyye mahallâtından Emin Nureddin mahallesinde sâkin olan yayabaşılar zümresinden fahrü’l-a‘yân İbrahim Subaşı b. merhûm Derviş Ağa meclisi şer‘-i şerîfe -sânehu’llâhu te‘âlâ ani’t-tağyîr ve’t-tahrîf-hâzır olup, işbu akdin kendilerinden sudûruna kadar sâhibi ve mâliki olduğu, elinde ve taht-ı tasarrufunda bulundurduğu, mahalle-i mezbûrede vâki‘, tahtânî iki beyti, fevkānî iki beyti, selâmlığı ve ahırı hâvî olan, tarafeynden bâyi‘-i mezkûr mülkü, diğer tarafdan müşterî-i merkūm mülkü ve diğer tarafdan da tarîk-i âm ile mahdûd bulunan cemî‘-i menzilini cümle hudûdu ve kâffe-i hukūkuyla râyicü’l-vakt yüz riyâlî kuruş semen-i mu‘ayyen-i makbûzla yayabeyleri zümresinden hâfız-ı hâze’l-kitâb umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Mehmed Ağa b. Abdülmennân’a îcâb kabûlü ve teslîm tesellümü hâvî bey‘-i bât-ı sahîh ile bey‘ ettiğini ikrâr ve i‘tirâf etti. Mezbûr Mehmed Ağa da kendi mâlıyla ve kendisi için menzili mezkûru ondan iştirâ etti. Müşterî-i müşârun ileyh kıbelinden hasm-ı şer‘î mahzarında sâlifü’z-zikr ikrârı tasdîka vekâleti umdetü’l-a‘yân Salih Ağa [b.] Mehmed ve Mustafa Bey b. Abdullah’ın şehâdetleri ile sâbit olan Mehmed Beşe b. Mustafa er-Râcil nâm kimesne, vâki‘ ikrârı bi’l-vekâle tasdîk etti. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâili Cumâde[lûlâ] sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Şaban Subaşı b. Abdünnebî, Hasan Beşe b. İskender er-Râcil, Süleyman Beşe b. Bâli, Murtaza Beşe b. İhtiyar, Mustafa Beşe b. Osman, Hasan Bey b. Abdullah

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 287 - Hüküm no: 312 - Orijinal metin no: [64a-2, Arapça])﻿

﻿

﻿

313. Hüküm

Hâkimin, Muhzırzâde Abdülvehhâb Efendi b. el-Hâc Sefer’in vakfettiği araziye Hatun bt. Ahmed Efendi’yi mütevellî atadığı

Hâkim el-müvellâ el-fâzıl menbû‘u’l-efâzil yenbû‘u’l-fezâ’il kâşifü esrâri’l-hakāik, merhûm Muhzırzâde Abdülvehhâb Efendi b. el-Hâc Sefer el-kadı nâm kimesnenin vakfettiği, mahmiye-i Kostantıniyye’de vâki‘ Küçük Harman? nâm mevzi‘ kurbundaki Pirinççi Mescidi mahallesinde vâki‘ ve vakti zamânındaki harîkden dolayı üzerinde binâsı bulunmayan, bir tarafdan tarîk-i âm, diğer tarafdan Mehmed Kethüdâ vakfı, öteki tarafdan Hüsam Efendi mülkü ve diğer tarafdan da Ferhad b. Abdullah mülkü ile mahdûd olan arâzi-i hâliye-i mevkūfenin hasbî mütevellîliğine sâlifü’z-zikr vâkıfın irâdesi muktezâsınca fahrü’l-muhadderât Rukiye Hâtun bt. müvellâ-yı merhûm Ahmed Efendi b. Hüseyin nâm hâtunu tevliye-i mezbûre ehil olduğu tebeyyün ettikden sonra tayin etti. Mezbûre Rukiye Hâtun da tevliye-i mesfûreyi kabûl edip hidemât-ı lâzimesini üzerine aldı. Cerâ zâlike ve hurrire fî evâhiri Cumâdelûlâ sene selâse ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-a‘yân Mirza Çavuş b. Mustafa, Mehmed Ağa b. muhzırbaşı, Mehmed Bey b. Abdullah, Ahmed Bey b. ( )

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 288 - Hüküm no: 313 - Orijinal metin no: [64a-3, Arapça])﻿

﻿

﻿

314. Hüküm

Orhan’ın Mehmed Çavuş b. Abdullah’a borcu olduğu

Mahrûse-i Üsküdar’da vâki‘ hâlâ kāimmakām-ı sadâret-i a‘zam olan vezîr-i âlî-kadr âsaf-nişân Bayram Paşa -ve nassarallâhu te‘âlâ mâ yürîd ve mâ yeşâ- hazretlerinin bağçelerinde sâkin olan umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân ve Orhan b. ( ) nâm kimesne tarafından husûs-ı âti’l-beyâna vekîli olup hasm-ı münkir-i şer‘î mahzarında kal‘a-i Kars ahâlîsinden el-Hâc Hüsrev b. Abdullah ve medîne-i Van ahâlîsinden Kâtib Osman b. Hüseyin şehâdetleri ile vekâleti sâbite olan fahrü’l-akrân Ramazan Ağa b. Receb nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde, mahmiye-i İstanbul’da Hoşkadem mahallesinde sâkin dergâh-ı âlî -dâme mahfûfen bi’l-me‘âlî- çavuşlarından râfi‘ü’l-kitâb Mehmed Çavuş b. Abdullah nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm eyleyip, mesfûr Mehmed Çavuş’un mâl-ı hâlisinden müvekkili müşârunileyh ve Orhan zimmetinde deyn-i şer‘î vechi üzre üç bin altı yüz aded riyâlî guruş ve bir vaşak nâfesi kürk semeninden iki bin dört yüz aded riyâlî guruş ve bir samur kürk semeninden iki bin aded riyâlî guruş cem‘an sekiz bin aded mezkûru’l-vasf guruş hakkı olup, meblağ-ı mezbûrun cümlesi târih-i kitâbdan yüz yirmi gün tamâmına mev‘ûd ve müecceldir ve meblağ-ı mezbûr sekiz bin aded riyâlî guruş mukābelesinde müvekkili müşârunileyh ve Orhan’ın silk-i mülk-i sahîhinde olan eşyâdan sîm zincir ve palan ve bâzûbendiyle üç yüz guruş kıymetli bir sîm raht ve beş bâftesi nâkıs yüz elli guruş kıymetli bir altın raht ve yüz elli guruş kıymetli bir sîm leğen ve ibrik ve otuz guruş kıymetli bir topuz ve seksen guruş kıymetli bir çift sîm rikâb ve yüz altmış guruş kıymetli bir sîm eyer ve kırk guruş kıymetli baratasıyla bir bir abayı ve cümlesi yüz elli guruş kıymetli bir sırmalı yorgan ve bir seccâde ve iki sofra ve bir yasdık ve yüz yirmi guruş kıymetli üç aded hil‘at ve dört yüz guruş kıymetli samur kürklü bir hil‘at ve iki yüz elli guruş kıymetli samur kürklü bir diğer hil‘at ve beş yüz guruş kıymetli acem tarzı bir samur kürk ve üç yüz guruş kıymetli diğer tarz-ı acem bir samur kürk ve beş yüz guruş kıymetli altın düğmeli samur kaplı sürh kıt‘a kapaniçe ve otuz guruş kıymetli bir murassa‘ nemekdân ve yetmiş guruş kıymetli otuz sekiz miskāl bir altın tas müşârunileyh Mehmed Çavuş yedinden rihân-ı makbûze vaz‘ ve teslîm olunmuşdur dedikde, vekîl-i mesfûru ikrâr-ı meşrûhunda dâyin-i mezkûr Mehmed Çavuş vicâhen tasdîk etmeğin, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fi’l-yevmi’l-ışrîn min Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-a‘yân Mustafa Ağa b. el-vezîr-i mükerrem Mehmed Paşa, es-Seyyid İbrahim b. es-Seyyid ( ), Nasrullah Çelebi b. el-Hüseyn el-Halebî, Mehmed Ağa b. ( ) mine’l-müteferrika sâkin-i Sultantepesi, Ali Ağa b. Behrâm, Mustafa Ağa b. ( ) el-bevvâbü’s-sultânî, Mehmed Çavuş b. el-Hâc Mirza, Ali Efendi b. Hamza el-İmâm bi bâb-ı Eski odalar, Mustafa Bey b. Abdullah el-Yesârî, Abbas Çelebi b. Seyfi bezzâzistân kapısında, Seyyid Mehmed Çavuş der Emîr Buhârî, Sireddin Çelebi el-Halebî, Osman Çelebi b. Mansur sâkin-i Behrâm mahallesi, Veli b. Davud, Abdülkerim Çelebi b. ( ) Pîrî Paşa hânında, el-Hâc Kenan b. Abdullah, el-Hâc İbrahim Çelebi der hân-ı Pîrî Paşa, Ahmed Çavuş b. el-Hâc Abbas, el-Hâc Rıdvan b. Satılmış Karamânî, el-Hâc Murad b. ( ) tâbi‘-i Osman Ağa.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 288 - Hüküm no: 314 - Orijinal metin no: [64b-1])﻿

﻿

﻿

315. Hüküm

Evliyâ Mehmed Efendi b. Cafer’in nukûd vakfiyesi

Envâ‘-ı hamd-i cemîl, evsâf-ı şükr-i cezîl ol vâkıf-ı ahvâl ve vâhib-i câh-ı halâl vâcibü’l-vücûd mümteni‘ü’l-misâl cenâbına mahsûr ve fâizü’l-cûd, menba‘u’n-nevâl hazretine maksûrdur. Onun sultâniyyetine tağyîr ve tebdîl ve zevâl ve şân-ı bî-nişânına tahvîl ve ihtilâl gelmez. Ve sılât-ı salavât ve simât-ı teslîmât ol makbûl-i dergâh ve mahrem-i harâm-i lî-ma‘allâh server-i zümre-i enbiyâ, habîb-i cenâb-ı Hudâ hazreti Muhammedü’l-Mustafa -aleyhi mine’s-salavât mâ hüve’l-evfâ ve mine’t-tahiyyât mâ hüve’l-ezkâ- merkad-i mutahhar ve ravza-i münevverlerine olsun ki, mesûbât-ı meberrâtı beyân ve izhâr ve harâyir-i sadakātı ayân ve âşikâr eyledi. Ve dahi cümle âl-i athâr ve fırka-i ashâb-ı ebrârları üzerlerine lâyık ve sezâvardır ki, sipihr-i vilâyette her biri necm-i münîr ve evc-i hidâyetde âfitâb-ı bî-nazîrdir. Rıdvânullâhi te‘âlâ aleyhim ecma‘în. Ve ba‘de bâ‘is-i tahrîr-i kitâb-ı müşgîn-nikāb oldur ki, hâlâ pâdişâh-ı rub‘-ı meskûn ve şehinşâh-ı sükkân zîr-i çarh-ı bukalemûn sultân-ı a‘zam hâkān-ı ekrem mâlik-i serîr-i izz ü temkîn zıllullâhi’z-zalîl fi’l-arzeyn fahr-i dûd-mân-ı âl-i Osman es-sultân ibnü’s-sultân es-sultân Murad Hân ibnü’l-merhûm -el-mebrûr ed-dâricü ilâ medârici rahmeti Rabbihi’l-gafûr-es-Sultan Ahmed Hân -lâ zâlet silsiletü saltanatihî müteselsileten ilâ âhiri’z-zamân-hazretlerinin hizmeti aliyye-i emânetleriyle müşerref olmakla cenâb-ı Rabbü’l-âlemîn -cellet azametuhû bi celâlihî ve aliyyeti kelimeti bi kemâlihî- hazretinden ni‘am-ı kesîre ve minen-i cezîleye nâ’il olup zât-ı sütûde sıfâtları ta‘rîf ve tavsîfden müstağnî olan umdetü’l-ulemâ’i’l-meteşerri‘în kıdvetü’l-fuzalâ’i’l-müteverri‘în sâhibü’l-hayrâti’l-hisân sâhibü ezyâli’l-lutf ve’l-kerem ve’l-ihsân Evliyâ Mehmed Efendi b. Cafer -zîde fazluhû ve takvâhu ve nâle mâ yetemennâhu fî uhrâhu [65a] ve ûlâhu-hazretleri hâl-i sıhhat-i zât ve nefâz-ı kemâl-i tasarrufâtlarında meclisi şer‘-i şerîf-i münîr ve mahfil-i dîn-i münîf-i Mustafavî’de vakf-ı âti’l-beyânı üzre emr-i tescîl ve maslahat-ı itmâm ve tekmîl için mütevellî nasb ve ta‘yîn eyledikleri fahrü’l-akrân Üveys Bey b. Himmet el-bevvâbü’s-sultânî mahzarında şöyle takrîr-i kelâm ve bast-ı merâm eylediler ki: Mukaddemâ sene ihdâ ve erba‘în ve elf Şevvâli’l-mükerremi evâilinde atyeb-i emvâl ve ahlas-ı menâllarinden yüz on bin fıddî râyicü’l-vakt akçe ifrâz ve vakf edip meblağ-ı mezbûrun yüz bin akçesi onu on bir ve bir pul hesâbı üzre ale’l-vechi’ş-şer‘i’l-helâl istirbâh ve istiğlâl olunup hâsıl olan rey‘ ve nemâsından merhûm-ı mağfiret-nişân müşârunileyh Sultan Ahmed Hân -tâbe serâhû- hazretlerinin mahmiye-i İstanbul’da câmi‘-i şerîf-i bedî‘ü’l-ünvân-ı menba‘u’l-erkânda hâlen hatîb olan mefharü’l-hutebâi’l-kirâm Mevlânâ Abdurrahman Efendi b. ( ) Hazreti Ebâ Eyyûb el-Ensârî -radiye anhü Rabbühü’l-bârî- türbesinde merkad-i şerîfleri hizâsında haftada üç gün ba‘de edâ-i salâti’s-subh fukarâ-i tâlibînden on nefer kimesneye ta‘lîm-i kırâ’at-i Kur’ân-ı azîm edip, mukābelede yevmî on akçe vazîfeye mutasarrıf ola ve mezkûr olan on nefer kimesnenin her biri dahi yevmî birer akçe vazîfeye mutasarrıf olalar. Ve mûmâ-ileyh Abdurrahman Efendi vakf-ı mezbûra nâzır olup yevmî bir akçe vazîfe-i nezârete mutasarrıf ola. Ve bir mu‘temedün-aleyh kimesne câbî olup yevmî bir akçe vazîfeye mutasarrıf ola. Ve mütevellî-i mezbûr yevmî dört akçe vazîfeye mutasarrıf ola. Ve meblağ-ı mezbûrun on bin akçesi mütevellî yedinde der kîse durup mâh be mâh vazîfe verilmekde usret ve su‘ûbet olmaya deyü şart ve kitâb-ı vakfında ta‘yîn ve tasrîh olunmuşdu. Hâlâ yine vâkıf-ı kesîrü’l-avârıf hazretleri yine mâl-ı hâlislerinden yüz yirmi bin mezkûru’l-vasf akçe dahi ifrâz ve hasbeten lillâhi te‘âlâ vakf-ı sahîh ile vakf ve habs edip şöyle şart eylediler ki: Meblağ-ı mezbûr bâlâda mezkûr olan meblağ-ı mevkūf-ı mastûra zam ve ilhâk olunup kezâlik onu on bir ve bir pul hesâbı üzre rehîn-i kavî ve kefîl-i melî bi’l-mâl ve yahud ikisinden biriyle hasbe’l-âde istirbâh ve istiğlâl olunup hâsıl olan rıbhından yevmî üç akçe mütevellî-i mesfûr vazîfesine zam oluna ve birer akçe nâzır ve câbî ve kâtib vazîfelerine zam oluna. Ve mâdemki hayâtda olalar mesfûr Üveys Bey mütevellî ve hatîb-i merkūm Abdurrahman Efendi nâzır ola, rıbh-ı mezkûrdan bâkī olan meblağa vâkıf-ı müşârunileyh hayâtında istediği gibi mutasarrıf ola. Bi irâdeti’llâhi te‘âlâ kazâ-i sicinden sonra meblağ-ı bâkīden sâlifü’z-zikr olan on nefer talebeye yevmî birer akçe dahi verilip vazîfe-i yevmiyeleri ikişer akçe ola. Ve hâlâ zevce-i menkûhaları ve halîleleri olan fahrü’l-muhadderât Meryem Hâtun bt. Mehmed Efendi’ye zevc-i âhara tezevvüc etmedikce yevmî on üç [akçe] vazîfe verile. Tezevvüc yahud bi emrillâhi te‘âlâ intikāl eyledikde, meblağ-ı mezbûr on üç akçenin yevmî altı akçesi mahmiye-i mahkiyyede Kaliçeci Hasan mescidinde ba‘de’l-asr şeyhü’l-kurrâ olan kimesnenin mukaddemâ mutasarrıf olduğu yevmî dört akçe vazîfesine zam olunup cem‘an ve vazîfe-i yevmiyesi on akçe olup haftada üç gün bilâ özr-i şer‘î dersi terk etmeye ve zikr olunan şeyhü’l-kurrâlığa vâkıf-ı mûmâ-ileyh hazretlerinin talebelerinden sâlih ve mütedeyyin ve hizmetinde cidd ü sa‘yi müte‘ayyin kimesne takdîm olunup mühmil olup derse müdâvemet etmeyene tenbîh-i ekîd ve musır olursa ref‘ olunup lâyık-ı müstahıkkına verile. Ve Hazreti Ebâ Eyyûb el-Ensârî dârü’l-kurrâsı şeyhine yevmî bir akçe verile, ol dahi mukābelede kable’d-ders vâkıf-ı müşârunileyh rûhu ve sâir ehl-i İslâm ervâhıyçün bimâ yülâyimü hâzihi’l-makām du‘â edip ba‘dehû derse şurû‘ ede. Ve sâlifü’z-zikr on nefer talebe günde üçer İhlâs-ı şerîf tilâvet edip sevâbını sultân-ı kevneyn ve resûl-i Rabbü’l-âlemîn -aleyhi salavâtullâh ve selâm ve alâ sâiri’l-mürselîn-rûh-ı şerîflerine ve cemî‘ ehl-i îmân ve vâkıf-ı mûmâ-ileyh hazretlerinin vâlidesi rûhlarına hibe eyleyeler. Eğer havâdis-i zamân-ı bî-emân ile âlem mütegayyir olup, mesârif-i mezkûreye sarf müte‘azzir ya müte‘assir olursa mahsûl-ı vakf-ı mezbûr mutlakā fukarâ-i Müslimîne sarf oluna. Ve ba‘de tertîbi’ş-şerâyiti’l-mezkûre meblağ-ı mezbûru târih-i kitâbdan üç ay mukaddem mütevellî-i mezbûr Üveys Bey’e teslîm eyledim deyü mezkûr Üveys Bey muvâcehesinde ikrâr ve i‘tirâf eyleyip mukırr-ı müşârunileyhi ikrâr-ı meşrûhlarında merkūm Üveys Bey dahi tasdîk ve meblağ-ı mezbûru üç ay mukaddem vakfiyet üzre kabz ve tesellüm edip sâir evkāf mütevellîleri tasarruf ettikleri gibi tasarruf ettiğini tahkīk eyledikden sonra vâkıf-ı sâlif-i mardiyyetü’l-hasâil -lâ zâlet âyâtü fazlihi mütelevvin fi’l-mecâmi‘ ve’l-mehâfil-hazretleri mütevellî-i mezkûr mahzarında da‘vâ edip, eimme-i selâse ve nehârîr -aleyhi rıdvânullâhi’l-meliki’l-kadîr-mezheb-i hatîr ve re’y-i münîrlerinde vakf-ı nukūd ve ona müteferri‘ olan cemî‘ şurût ve kuyûd bâtıl ve hilye-i sıhhatten âtıl ve mütevellî-i mesfûr üç ayda tevliyeti mezkûre için aldığı iki yüz yetmiş akçenin doksan akçesi ecr-i misilden zâyid olmakla lâzımü’r-reddir. Binâen alâ zâlik asl-ı mâl-ı mâr ve mütevellînin ecr-i misilden zâyid aldığı meblağ-ı ma‘lûmü’l-mikdâr bana red ve teslîm matlûbumdur dediklerinde mütevellî-i mesfûr dahi feth-i makāl edip, fi’l-vâki‘ vakf-ı derâhim ve denânîr eimme-i selâse-i nehârîr katlarında sahîh olmadığı kütüb-i mu‘teberde mastûr ve sarîhdir [65b] lâkin esâtîn-i eimme-i ictihâd ve selâtîn-i ecille-i rüşd ü sedâddan imâm-ı mu‘teber ve hümâm-ı cennet-makar hazreti İmâm Züfer’den merhûm İmâm Ensârî rivâyetinde vakf-ı nukūd ve zımnında olan şurût ve kuyûd sahîh ve câiz olup, fî zamâninâ vülât-ı İslâm-ı zevi’l-ihtirâm (…) rivâyet ile hükme müvellâ oldukları mukarrer olup ve galâl-ı vakf-ı mezkûrdan aldığım vazîfe dahi ber mûceb-i şart-ı sahîh hakk-ı sarîhim olmuşdur deyü red ve teslîmden imtinâ‘ ve nizâ‘ edip, tevkī‘-i şerîfi zîver-i sadr-ı kitâb-ı müstetâb olan hâkim-i hâsim -âlî kadr-i fezâyil-nisâb-hazretleri huzûrunda müterâfi‘ân ve fasl-ı husûmete râgıbân olduklarında, hâkim-i müşârunileyh -lâ zâle yenâbi‘ü’l-ahkâm câriyeten beyne yedeyhi-hazretleri dahi alâ re’yi’l-imâmi’l-mezbûr sıhhat-i vakf-ı mezkûra ve şurût ve kuyûdunun dahi sıhhatine ve zamân-ı vazîfe-i mezkûreden zimmeti mütevellînin berâtına hükm ettikden sonra vâkıf-ı sâlif-i kesîrü’l-avârif hazretleri inân-ı kelâmı semt-i âhara âtıf olup eğerçi hükm-i mezkûr ile vakfa sıhhat hâsıl oldu, lâkin İmâm A‘zam ve hümâm-ı akdem Ebû Hanîfe-i Kûfî hazretleri re’y-i münîrlerinde sıhhat lüzûmu müstelzim olmayıp rücû‘ meşrû‘ ve İmâm Muhammed b. el-Hasan eş-Şeybânî katında vâkıf galle-i vakıfdan nefsine ta‘yîn etmekle vakıf bâtıl olmağın tekrâr vakf-ı mezbûrdan rücû‘ eyledim meblağ-ı mezbûru bana red ve teslîm olunmak taleb ederim dedikde, mütevellî-i mezkûr cevâb verip eğerçi re’y-i imâm-ı mezkûr üzre sıhhat müfârık ani’l-lüzûm ve imâm-ı sâlis-i mersûm katında şart-ı mezkûr ile bâtıl olduğu ma‘lûmdur, lâkin İmâm Ebû Yusuf hazretleri mezheb-i hatîrinde [vâkıf] mücerred ’’vakaftü’’ demekle lüzûm ârız olup istirdâda mecâl kalmamışdır, mezheb-i imâm-ı merkūm üzre lüzûmuna dahi hüküm taleb ederin dedikde hâkim-i mûmâ-ileyh hazretleri dahi cânib-i vakfa nazar ve mennâ‘un li’l-hayr olmakdan hazer edip vakf-ı mezbûrun lüzûmuna re’y-i imâm-ı merkūm üzre âlimen bi’l-hilâf ve vâkıfan alâ mevâkıfi’l-ihtilâf hükm-i sarîh-i şer‘î ve kazâ-i sarîh-i mer‘î kılıp, min ba‘d nakz ve naksına mecâl muhâl oldu. Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘âhû fe-innemâ ismuhû ale’l-lezîne yübeddilûne innallâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıfı ale’l-hayyi’l-cevâdi’l-kerîm. Cerâ zâlike. Hurrire fî evâsıtı Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Kıdvetü’l-müderrisîni’l-kirâm es-Seyyid Yunus Efendi b. es-Seyyid Mehmed Efendi eş-şehîr bi Zeyrekzâde, Fahrü’l-ulemâ Mehmed Efendi. Osman el-Müderrisü’l-âmme, Fahrü’l-eimmeti’l-kirâm Mustafa b. Receb, Mefharü’l-eimme Osman Efendi b. Cafer, eş-Şeyh Mehmed Efendi b. el-Hâc Ali, Mevlânâ Mehmed el-mukrî, Mevlânâ Yusuf Efendi b. ( ) el-İmâm, Mevlânâ Fazlullah Efendi b. Mustafa, Mevlânâ Ebûbekir Efendi b. Ramazan.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 289 - Hüküm no: 315 - Orijinal metin no: [64b-2])﻿

﻿

﻿

316. Hüküm

Mustafa Çelebi’nin evini Mustafa Çavuş b. Hüseyin’e sattığı

Mahrûse-i Edirne ahâlîsinden Kemal Bey demekle ma‘rûf merhûm Ahmed Ağa’nın sulbî oğlu Mustafa Çelebi nâm kimesne mahfil-i kazâda hâlâ eyâlet-i Budin muhâfazasına me’mûr olan vezîr-i mükerrem Musa Paşa’nın kethüdâsı râfi‘ü’l-kitâb fahrü’l-a‘yân Mustafa Çavuş b. Hüseyin nâm kimesne mahzarında ikrâr ve takrîr-i kelâm eyleyip, bi’l-fi‘il silk-i mülk-i sahîhimde dâhil olup, mahmiye-i İstanbul’da Lâleli Çeşme demekle ma‘rûf ayn-ı câriye kurbunda vâki‘ tarafeyni Ferhad Paşa Sarayı ve bir tarafı mahalle-i mezbûre mescidi duvarı ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd ve muhavvatayı müştemil olup muhavvata-i dâhiliyesi iki bâb beyt-i ulvî ve bir sofa ve kenîf ve mukābelesinde iki beyt-i ulvî ve iki sofa ve kiler ve hücre ve matbah ve fırın ve hadîkası ve hâriciyesi dört bâb büyût-ı fevkāniye ve iki sofa ve kenîf ve ıstabl ve mahzen ve hücre-i tahtâniye ve anbar ve muhavvata-i yesîreyi muhtevî olan menzili, cemî‘ tevâbi‘ ve levâhıkıyla müşârunileyh Mustafa Çavuş’a iki yüz yirmi bin fıddî ve râyicü’l-vakt akçeye bey‘-i bât-ı sahîh-i şer‘î ile bey‘ ve teslîm eyleyip ol dahi vech-i meşrûh üzre iştirâ ve tesellümden sonra semeni olan meblağ-ı mezbûr iki yüz yirmi bin mezkûru’l-vasf akçeyi yedinden bi’t-tamâm ahz ve kabz eyledim. Ba‘de’l-yevm menzili mahdûd-ı mezkûr mesfûr Mustafa Çavuş’un mülk-i müşterâsıdır, keyfe mâ yeşâ ve yehtâr mutasarrıf [olsun] dedikde, ba‘de’t-tasdîki’ş-şer‘î mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Fahrü’l-meşâyihü’l-kirâm eş-Şeyh Osman Efendi b. Mustafa, es-Seyyid Yakub Efendi b. ( ) el-İmâm, Mustafa Ağa b. ( ), Mehmed Beşe b. ( ) korucu, el-Hâc Bayram b. ( ), İbrahim Çelebi b. ( ), diğer İbrahim Çelebi, Ahmed Çelebi b. İbrahim Çelebi, Hüseyin Bey b. İsmail Bey, Ahmed Çelebi, Şaban Çavuş b. Veli, Mehmed Efendi.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 293 - Hüküm no: 316 - Orijinal metin no: [65b-1])﻿

﻿

﻿

317. Hüküm

Rahime Hatun bt. Hüseyin’in Mehmed Efendi b. Sinan’a ait olduğu anlaşılan evi bırakması

Râfi‘ü’l-kitâb zahrü’l-vülât Mehmed Efendi b. Sinan nâm kimesne meclisi şer‘-i şerîfde, mahmiye-i İstanbul’da Hoşkadem mahallesinde sâkine müdde‘iyye [menzili] âti’l-beyâna hâlâ vâzı‘atü’l-yed olduğu nehc-i şer‘î üzre sâbit olan Rahime Hâtun bt. Hüseyin tarafından husûs-ı âti’z-zikirde husûmet ve redd-i cevâba vekîl olup hasm-ı münkir mahzarında Mustafa Bey b. ( ) ve Abdülbâkī b. Mehmed şehâdetleri ile vekâleti sâbite olan fahrü’l-kuzât Abdülbâkī Efendi b. İbrahim nâm kimesne mahzarında üzerine da‘vâ eyleyip, mukaddemâ şarkda seferinde müteveffâ olan Çatalzâde merhûm Ahmed Paşa’nın muhallefâtından bi’l-inhisâr veresesi zevce-i metrûkesi mezkûre Rahime Hâtun’a ve sulbiye kebîre kızları Ümmühâni ve Hatice’ye ve li-ebeveyn karındaşı Edhem Efendi’ye intikāl eyleyip mahalle-i mezbûrede vâki‘ ma‘lûmü’l-hudûd olan menzil, alâ farazallâhü te‘âlâ verese-i mezkûre beynlerinde yirmi dört sehim olup üç sehimi zevcesi mezkûre Rahime Hâtun’a ve sekiz sehimi mezkûretân Ümmühâni ve Hatice’ye ve beş sehimi mesfûr Edhem Efendi’ye isâbet etmeğin, menzili mezbûr taleb ve rızâlarıyla iktisâm olundukda, dâhiliyesinde vâki‘ bir tarafı merkūme Rahime Hâtun’a ta‘yîn olunan hisse ve tarafeyni Osman Paşa Vakfı ve bir tarafı tarîk-i âm ile mahdûd üç bâb tahtânî ve iki bâb fevkānî oda ve kapı arasında bir bâb fevkānî oda ve sofa ve dehliz ve zîr-i zemîn ve bir hamam ve matbah ve bir musluk ve bir köşk ve bi’r-i mâ ve kenîf ve muhavvata-i dâhiliyesiyle beş yüz kırk dört zirâ‘ arz-ı hâliye mezbûretân Ümmühâni ve Hatice’ye isâbet eden sihâm-ı merkūme ta‘yîn ve tahsîs olundukdan sonra mezbûretân Ümmühâni ve Hatice vech-i meşrûh üzre mezkûr olan hisse-i mu‘ayyenelerini bana yüz yetmiş bin fıddî ve râyic akçeye bey‘ ve teslîm ve ba‘de’l-iştirâ kabz-ı semen etmekle mülk-i müşterâm olmuş iken zikr olunan büyût-ı tahtâniyenin tahtında vâki‘ menzili mezbûrdan merkūme Rahime Hâtun hissesine muttasıl olan zîr-i zemîne mezkûre Rahime Hâtun bi gayri vech-i şer‘î vaz‘-ı yed edip tasarruf eder, vekîl-i mesfûra suâl olunup bi hasebi’ş-şer‘i’ş-şerîf müvekkilesinin kasr-ı yedine tenbîh olunmak matlûbumdur dedikde, gıbbe’s-suâl vekîl-i mezkûr Abdülbâkī Efendi cevâbında, fi’l-vâki‘ tafsîl-i hâl minvâl-i meşrûh üzre olup lâkin menzili mezbûr verese-i mezkûre beynlerinde iktisâm olundukda, zikr olunan zîr-i zemîn merkūm Mehmed Efendi’nin bâliğaları olan merkūmetân Ümmühâni ve Hatice’nin sihâm-ı mezkûreleri için ta‘yîn ve tahsîs olunmamışdır deyü inkâr etmeğin, müdde‘î-i müşârunileyh Mehmed Efendi’den da‘vâsına muvâfıka beyyine taleb olundukda, hâssa mi‘mârlardan Hüsrev b. Abdullah ve el-Hâc Hasan b. Abdullah nâm kimesneler li ecli’ş-şehâde meclisi şer‘e hâzırân olup gıbbe’l-istişhâdi’ş-şer‘î fi’l-vâki‘ müteveffâ-yı mesfûr Ahmed Paşa’nın muhallefâtından mahalle-i mezbûrede vâki‘ ma‘lûmü’l-hudûd olan menzil ber vech-i inhisâr veresesi mezkûrlar beynlerinde rızâlarıyla iktisâm olundukda, hudûd-ı mezkûre dâhilinde vâki‘ bâlâda beyân olunan büyût-ı tahtâniye tahtında olup, hâlâ müvekkile-i mezbûre vâzı‘atü’l-yed olduğu zîr-i zemîn mezkûretân Ümmühâni ve Hatice sihâmlarına ta‘yîn ve tahsîs olunup, hâlâ müdde‘î-i mesfûr Mehmed Efendi’nin şirâ-i şer‘iyye ile iştirâ olunmuş mülk-i mahzı ve hakk-ı sarîhidir. Biz bu husûsa bu vech üzre şâhidleriz şehâdet dahi ederiz deyüp edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde, ba‘de’t-ta‘dîli’ş-şer‘î şehâdetleri makbûle olmağın, mûcebiyle zikr olunan zîr-i zemînden mezkûre Rahime Hâtun kasr-ı yed etmek üzre vekîli mesfûr Abdülbâkī Efendi’ye tenbîh-i şer‘î olunup, mâ hüve’l-vâki‘ bi’t-taleb ketb olundu. Tahrîren fî evâhiri Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Mefharü’l-hutebâ el-Hâc Muharrem Efendi b. Sadık, İdris Efendi b. ( ) el-kadı, Receb Çelebi b. Osman el-kadı, Mehmed Çelebi b. Yusuf Halîfe, Yusuf Halîfe b. Mustafa el-Müezzin, Mehmed b. İsmail, Ali Çelebi b. Hamza el-İmâm, Ahmed Çelebi b. Yusuf er-Râcil, Hamza b. Receb, Abdülfettâh Efendi b. ( ) el-kadı, Mehmed Çelebi b. Sinan er-Râcil, Mustafa Çavuş el-Mübâşir, Fahrü’l-kuzât Abdurrahman Efendi b. el-merhûm Abdülkerim Efendi.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 293 - Hüküm no: 317 - Orijinal metin no: [66a-1])﻿

﻿

﻿

318. Hüküm

Mustafa Efendi b. Şemseddin’in menzil vakfiyesi

El-hamdü li-veliyyihî ve’s-salâtü alâ nebiyyihî Muhammed ve alâ âlihî ve sahbihî ecma‘în. Ve ba‘d işbu kitâb-ı sıhhat-nisâbın tahrîr ve inşâ ve tastîr ve imlâsına sebeb budur ki, merhûm kutbü’l-ârifîn ve senedü’l-vâsilîn hazreti Akşemseddin evlâdından olup mahmiye-i İstanbul’da Ekmekçioğlu mahallesinde sâkin sekbanlar kitâbetinden mütekā‘id olan sâhibü’l-hayrâti’l-hisân fahrü’l-a‘yân Mustafa Efendi b. Şemseddin nâm kimesne hâl-i sıhhat-i zât ve kemâl-i nefâz-ı tasarrufâtında meclisi şer‘-i şerîfde, vakf-ı âti’l-beyânı üzre emr-i tescîl ve maslahat-ı itmâm ve tekmîl için mütevellî nasb eylediği Mehmed Çelebi b. Hüseyin nâm kimesne mahzarında ikrâr ve sahîh-i şer‘î ve i‘tirâf-ı sarîh-i mer‘î eyleyip hâlâ silk-i mülk-i sahîhimde dâhil olup mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafı Ümmühâni Hâtun bt. ( ) mülkü ve tarafeyni Mehmed Çelebi b. Ömer Halîfe mülkü ve taraf-ı âharı tarîk-i âm ile mahdûd dâhiliyesi iki bâb tahtânî ve bir bâb fevkānî oda ve iki sofa ve bir matbah ve bi’r-i mâ ve eşcâr-ı müsmire ve gayr-ı müsmireyi hâvî bahçesi ve kenîfi müştemile menzili, hasbeten lillâhi te‘âlâ vakf ve habs edip şöyle şart eyledi ki: Mâdemki hayâtda olam menzili mezbûrda kendim sâkin ve mutasarrıf olam, benden sonra zevcem Râbia Hâtun bt. Himmet mutasarrıfa ola. Ba‘dehâ ikimizin evlâdı ba‘dehüm evlâd-ı evlâdı mutasarrıf olalar. Ba‘de’l-inkırâz şâkirdim mütevellî-i mezbûr Mehmed Çelebi ve emekdârım Mehmed Beşe b. Abdullah ve ba‘dehümâ evlâdları mutasarrıf olalar. Ve hâriciyesi kapı üzerinde bir bâb oda ve onun üzerinde dehlizi müştemil olup bir bâb şehnişînli odası ve ahırı ve fevkinde bir bâb odayı hâvî olan menzili dahi vakf eyledim. Mâdemki hayâtda olam kendim sâkin ve mutasarrıf olam, benden sonra evlâdım ve evlâd-ı evlâdım ile’l-inkırâz mutasarrıf olalar, ba‘dehüm mütevellî-i müşârunileyh Mehmed Çelebi ve mezbûr Mehmed Beşe sâkin olup ba‘dehümâ evlâdları ve evlâd-ı evlâdları ve ba‘dehüm zevce-i mezkûre Râbia Hâtun mutasarrıfa olup ba‘dehümâ evlâdı ve evlâd-ı evlâdı ve ba‘de’l-inkırâz li-ebeveyn kız karındaşım Hatice Hâtun ve li-üm kız karındaşım Râbia Hâtun bt. el-Hâc Keyvan mutasarrıfa olalar. Ba‘dehümâ evlâdları ve evlâd-ı evlâdları mutasarrıf olup, ba‘de’l-inkırâz utekām ve zevcem merkūme Râbia Hâtun’un utekāsı ve evlâdları ve evlâd-ı evlâdları mutasarrıf olup, ba‘de’l-inkırâzi’l-kül menzili mezbûrda ulemâ-i sâlihîn ve meşâyih-i müfessirînden bir kimesne sâkin ve mutasarrıf ola. Ve vakf-ı mezbûrun hasbî tevliyetine hayâtımda kendim mutasarrıf olam. Ba‘dehû menzili mezbûrda her kim sâkin olursa mütevellî olup, lede’l-hâce mâlından imâret ve meremmet ve ba‘de salâti’l-işâ on İhlâs-ı şerîf ve bir Fâtiha-i şerîfe tilâvet edip sevâbını rûhuma hibe eyleye. Ve bi emrillâhi’l-mukarrer icrâ-i şerâyit-i mezkûre müte‘azzire olursa, mutlakā fukarâ-i Müslimîn’e vakf ola. Ve şurût-ı mezkûrenin tebdîl ve tağyîri merreten ba‘de uhrâ yedimde ola ve mahalle-i mezbûre ahâlîsi hasbî nâzır ola ve menzili mezbûru cümle tevâbi‘ ve levâhıkıyla fâriğan ani’ş-şevâgil mütevellî-i mezbûra teslîm edip ol dahi tesellüm ve sâyir evkāf mütevellîleri tasarruf eyledikleri gibi tasarruf eyledi dedikde, mütevellî-i mezbûr vâkıf-ı merkūmu cemî‘ kelimâtında vicâhen tasdîk edip, emr-i vakf tâmam oldukdan sonra vâkıf-ı mûmâ-ileyh vakf-ı mezbûrdan rücû‘ ve istirdâda şurû‘ edip, vakf-ı akār sultân-ı eimme-i kibâr hazreti Ebî Hanîfe Numan b. Sabit el-Kûfî -cûziye hayre’l-cezâ’ ve kûfiye-mezheb-i şerîf ve re’y-i münîfi üzre gayr-ı lâzım olduğundan mâ‘adâ vâkıf menfa‘ât-i vakfı nefsine iştirât zevâl-i mülkü mâni‘ olduğu cihetten İmâm Muhammed ve Hilâl katlarında asl-ı vakfı ibtâl etmeğin menzili mezbûrun vakfiyetinden rücû‘ etdim, yine ke’l-evvel silk-i mülküme idhâl murâdımdır dedikde, mütevellî-i mezbûr cevâb-ı bâ-savâbına mütesaddî olup eğerçi vakf-ı akār hazreti İmâm-ı A‘zam -aleyhi’r-rahme- re’y-i şerîfi üzre gayr-ı lâzım olup İmâm Yusuf hazretleri vâkıf galle-i vakıfda nefsini gayr üzerine takdîm cevâzına zâhib olmuşdur ve onun katında [vâkıf] mücerred ’’vakaftü’’ kavli ile vakfa lüzûm ve devâm-ı emr mütehattim olduğu beyne’l-ulemâ ma‘lûm ve fî zamâninâ müftâ-bihâ kavl imâm-ı mezbûr olup, vakf-ı mezkûrun teslîmden imtinâ‘ ve nizâ‘ edip hâkim-i muvakki‘ü’l-kitâb hazretlerine terâfu‘ ettiklerinde, hâkim-i müşârunileyh cânib-i vakfa nazar ve mennâ‘un li’l-hayr olmakdan hazer edip, âlimen bi’l-hilâf akd-i mezkûrun sıhhat ve lüzûmuna ve şerâit-i muharrerenin sıhhatine hükm-i şer‘î edip ba‘de’l-yevm vakf-ı mezbûr sahîh ve lâzım ve müseccel olup nakz ve naksına mecâl muhâl oldu. Fe-men beddelehû ba‘de mâ semi‘âhû fe-innemâ ismuhû ale’l-lezîne yübeddilûne innallâhe semî‘un alîm ve ecrü’l-vâkıf ale’l-hayyi’l-cevâdi’l-kerîm. Cerâ zâlike. Hurrire fî evâili Cemâziyelevvel li sene selâsin ve erba‘în ve elf.

Şuhûdü’l-hâl: Umdetü’l-emâcid ve’l-a‘yân Mustafa Efendi b. Ali Bey kâtib-i yeniçeriyân-ı dergâh-ı âlî sâbıkan, Umdetü’l-a‘yân Safâyî Mustafa Efendi b. Mehmed kâtib-i fodula, Fahrü’l-akrân Emrullah Efendi b. Budak Bey rûznâmeci sâbıkan, Fahrü’l-akrân Mehmed Ağa b. Mahmud an tekā‘üdân-ı ocak, Fahrü’l-küttâb Memi Çelebi b. Emrullah Efendi kâtib-i cây-ı kethüdâ.

(RUMELİ56 - cilt: 14, sayfa: 295 - Hüküm no: 318 - Orijinal metin no: [66b-1])﻿

﻿